ምጽዋ
{{መዋቅር
|ስም= ምጽዋ
|ምስል= Massawa, Eritrea (15585874375).jpg
|ምስል_መግለጫ= ከምጽዋ ወደብ እይታ
|ሀገር= ኤርትራ
|ክልል= ሰሜናዊ ቀይ ባሕር
|ስፋት= 477 ኪ.ሜ. ካሬ
|የሕዝብ_ብዛት= 53,090 (2017)
|የጊዜ_ቀጠና= +3
|መጋጠሚያዎች= {{coord|15|36|36|N|39|26|54|E|type:city|display=inline,title}}
}}

'''ምጽዋ''' (ትግርኛ: ምጽዋዕ, ኣረብኛ: مصوع) በ[[ኤርትራ]] ሰሜናዊ ቀይ ባሕር ክልል የምትገኝ የወደብ ከተማ ናት። በ[[ቀይ ባሕር]] ዳርቻ ላይ የምትገኝ ሲሆን፣ ከ[[አስመራ]] በስተሰሜን ምስራቅ 115 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ ትገኛለች። ምጽዋ ለዘመናት አስፈላጊ የንግድ ማዕከል ሆና ያገለገለች ሲሆን፣ የበለጸገ ታሪክ እና ባህል ያላት ከተማ ናት።

== ታሪክ ==
ምጽዋ ረጅም እና የተወሳሰበ ታሪክ ያላት ከተማ ናት። በጥንት ዘመን የ[[አክሱም]] ግዛት አካል የነበረች ሲሆን፣ በ7ኛው ክፍለ ዘመን አረቦች ከተማዋን ተቆጣጥረዋታል። በ16ኛው ክፍለ ዘመን [[ኦቶማን ቱርክ|ኦቶማን ቱርኮች]] ምጽዋን በመቆጣጠር ለሦስት መቶ ዓመታት ያህል ገዝተዋታል።

በ19ኛው ክፍለ ዘመን መገባደጃ ላይ [[ጣሊያን]] ምጽዋን ጨምሮ ኤርትራን በቅኝ ግዛት ስር አዋለች። ጣሊያኖች ምጽዋን እንደ ዋና የወደብ ከተማ በመጠቀም ዘመናዊ መሠረተ ልማቶችን ገንብተዋል። በ[[ሁለተኛው የዓለም ጦርነት]] ወቅት [[እንግሊዝ]] ኤርትራን ከጣሊያን ተቆጣጠሩ።

ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት በኋላ ኤርትራ ከ[[ኢትዮጵያ]] ጋር በፌዴሬሽን እንድትተዳደር ተወሰነ። ይሁን እንጂ የኤርትራ ሕዝብ ነፃነትን በመፈለጉ ከኢትዮጵያ መንግሥት ጋር የ30 ዓመታት የነፃነት ትግል አካሄደ። ምጽዋ በነፃነት ትግሉ ወቅት ከፍተኛ ውድመት የደረሰባት ሲሆን፣ በ1991 ዓ.ም ኤርትራ ነፃነቷን እስካገኘችበት ጊዜ ድረስ በኢትዮጵያ እና በኤርትራ ኃይሎች መካከል በተደጋጋሚ እጅ ተቀያይራለች።

== ጂኦግራፊ ==
ምጽዋ በቀይ ባሕር ዳርቻ ላይ የምትገኝ ሲሆን፣ ሞቃታማ በረሃማ የአየር ንብረት አላት። ከተማዋ በሁለት ደሴቶች (ታውሉድ እና ምጽዋ) እና በዋናው የብስ ክፍል የተከፈለች ናት። ሁለቱ ደሴቶች ከመሬት ጋር በድልድይ የተገናኙ ናቸው።

== ኢኮኖሚ ==
ምጽዋ የኤርትራ ዋና የወደብ ከተማ ናት። የከተማዋ ኢኮኖሚ በዋናነት በወደብ እንቅስቃሴዎች፣ በ[[ዓሣ]] ማጥመድ እና በ[[ቱሪዝም]] ላይ የተመሰረተ ነው። ምጽዋ በተጨማሪም የ[[ጨው]] ምርት ማዕከል ናት።

== ባህል ==
ምጽዋ የተለያየ ባህል ያላት ከተማ ናት። የከተማዋ ነዋሪዎች በአብዛኛው [[ትግርኛ]] እና [[አረብኛ]] ቋንቋዎች የሚናገሩ ሲሆን፣ [[እስልምና]] እና [[ክርስትና]] ዋና ዋና ሃይማኖቶች ናቸው። ምጽዋ በታሪካዊ ሕንፃዎቿ፣ በባህላዊ ገበያዎቿ እና በቀይ ባሕር ዳርቻዎቿ ትታወቃለች።

== መስህቦች ==
* '''የምጽዋ ወደብ:''' የኤርትራ ዋና የወደብ ከተማ ሲሆን፣ ለሀገሪቱ ኢኮኖሚ ወሳኝ ሚና ይጫወታል።
* '''የኢምፔሪያል ቤተ መንግሥት:''' በቀድሞው የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ዘመን የተገነባ ታሪካዊ ሕንፃ።
* '''የሼህ ሀናፊ መስጊድ:''' በ15ኛው ክፍለ ዘመን የተገነባ ጥንታዊ መስጊድ።
* '''የቅድስት ማርያም ካቴድራል:''' በጣሊያን የቅኝ ግዛት ዘመን የተገነባ ውብ ካቴድራል.
* '''የዳህላክ ደሴቶች:''' ከምጽዋ በጀልባ ሊደረስባቸው የሚችሉ ውብ ደሴቶች።

== ትራንስፖርት ==
ምጽዋ ከአስመራ እና ከሌሎች የኤርትራ ከተሞች ጋር በአውቶቡስ እና በታክሲ ትገናኛለች። በተጨማሪም ምጽዋ ዓለም አቀፍ [[አውሮፕላን]] ማረፊያ ያላት ሲሆን፣ ወደ ተለያዩ የዓለም ከተሞች በረራዎች ይደረጋሉ።

== ማጠቃለያ ==
ምጽዋ በኤርትራ ውስጥ የምትገኝ ታሪካዊ እና ስትራቴጂካዊ ጠቀሜታ ያላት የወደብ ከተማ ናት። ከተማዋ የበለጸገ ታሪክ፣ የተለያየ ባህል እና ውብ መልክዓ ምድር ያላት ሲሆን፣ ለቱሪስቶች እና ለነጋዴዎች ማራኪ ስፍራ ናት። ምጽዋ የኤርትራን ኢኮኖሚ እና የንግድ እንቅስቃሴዎች በማሳለጥ ረገድ ወሳኝ ሚና የምትጫወት ከተማ ናት።

[[መደብ:የኤርትራ ከተሞች]]
ምጽዋ (ትግርኛ: ምጽዋዕ, ኣረብኛ: مصوع) በኤርትራ ሰሜናዊ ቀይ ባሕር ክልል የምትገኝ የወደብ ከተማ ናት። በቀይ ባሕር ዳርቻ ላይ የምትገኝ ሲሆን፣ ከአስመራ በስተሰሜን ምስራቅ 115 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ ትገኛለች። ምጽዋ ለዘመናት አስፈላጊ የንግድ ማዕከል ሆና ያገለገለች ሲሆን፣ የበለጸገ ታሪክ እና ባህል ያላት ከተማ ናት።

 ታሪክ 
ምጽዋ ረጅም እና የተወሳሰበ ታሪክ ያላት ከተማ ናት። በጥንት ዘመን የአክሱም ግዛት አካል የነበረች ሲሆን፣ በ7ኛው ክፍለ ዘመን አረቦች ከተማዋን ተቆጣጥረዋታል። በ16ኛው ክፍለ ዘመን ኦቶማን ቱርኮች ምጽዋን በመቆጣጠር ለሦስት መቶ ዓመታት ያህል ገዝተዋታል።

በ19ኛው ክፍለ ዘመን መገባደጃ ላይ ጣሊያን ምጽዋን ጨምሮ ኤርትራን በቅኝ ግዛት ስር አዋለች። ጣሊያኖች ምጽዋን እንደ ዋና የወደብ ከተማ በመጠቀም ዘመናዊ መሠረተ ልማቶችን ገንብተዋል። በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወቅት እንግሊዝ ኤርትራን ከጣሊያን ተቆጣጠሩ።

ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት በኋላ ኤርትራ ከኢትዮጵያ ጋር በፌዴሬሽን እንድትተዳደር ተወሰነ። ይሁን እንጂ የኤርትራ ሕዝብ ነፃነትን በመፈለጉ ከኢትዮጵያ መንግሥት ጋር የ30 ዓመታት የነፃነት ትግል አካሄደ። ምጽዋ በነፃነት ትግሉ ወቅት ከፍተኛ ውድመት የደረሰባት ሲሆን፣ በ1991 ዓ.ም ኤርትራ ነፃነቷን እስካገኘችበት ጊዜ ድረስ በኢትዮጵያ እና በኤርትራ ኃይሎች መካከል በተደጋጋሚ እጅ ተቀያይራለች።

 ጂኦግራፊ 
ምጽዋ በቀይ ባሕር ዳርቻ ላይ የምትገኝ ሲሆን፣ ሞቃታማ በረሃማ የአየር ንብረት አላት። ከተማዋ በሁለት ደሴቶች (ታውሉድ እና ምጽዋ) እና በዋናው የብስ ክፍል የተከፈለች ናት። ሁለቱ ደሴቶች ከመሬት ጋር በድልድይ የተገናኙ ናቸው።

 ኢኮኖሚ 
ምጽዋ የኤርትራ ዋና የወደብ ከተማ ናት። የከተማዋ ኢኮኖሚ በዋናነት በወደብ እንቅስቃሴዎች፣ በዓሣ ማጥመድ እና በቱሪዝም ላይ የተመሰረተ ነው። ምጽዋ በተጨማሪም የጨው ምርት ማዕከል ናት።

 ባህል 
ምጽዋ የተለያየ ባህል ያላት ከተማ ናት። የከተማዋ ነዋሪዎች በአብዛኛው ትግርኛ እና አረብኛ ቋንቋዎች የሚናገሩ ሲሆን፣ እስልምና እና ክርስትና ዋና ዋና ሃይማኖቶች ናቸው። ምጽዋ በታሪካዊ ሕንፃዎቿ፣ በባህላዊ ገበያዎቿ እና በቀይ ባሕር ዳርቻዎቿ ትታወቃለች።

 መስህቦች 
 የምጽዋ ወደብ: የኤርትራ ዋና የወደብ ከተማ ሲሆን፣ ለሀገሪቱ ኢኮኖሚ ወሳኝ ሚና ይጫወታል።
 የኢምፔሪያል ቤተ መንግሥት: በቀድሞው የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ዘመን የተገነባ ታሪካዊ ሕንፃ።
 የሼህ ሀናፊ መስጊድ: በ15ኛው ክፍለ ዘመን የተገነባ ጥንታዊ መስጊድ።
 የቅድስት ማርያም ካቴድራል: በጣሊያን የቅኝ ግዛት ዘመን የተገነባ ውብ ካቴድራል.
 የዳህላክ ደሴቶች: ከምጽዋ በጀልባ ሊደረስባቸው የሚችሉ ውብ ደሴቶች።

 ትራንስፖርት 
ምጽዋ ከአስመራ እና ከሌሎች የኤርትራ ከተሞች ጋር በአውቶቡስ እና በታክሲ ትገናኛለች። በተጨማሪም ምጽዋ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ያላት ሲሆን፣ ወደ ተለያዩ የዓለም ከተሞች በረራዎች ይደረጋሉ።

 ማጠቃለያ 
ምጽዋ በኤርትራ ውስጥ የምትገኝ ታሪካዊ እና ስትራቴጂካዊ ጠቀሜታ ያላት የወደብ ከተማ ናት። ከተማዋ የበለጸገ ታሪክ፣ የተለያየ ባህል እና ውብ መልክዓ ምድር ያላት ሲሆን፣ ለቱሪስቶች እና ለነጋዴዎች ማራኪ ስፍራ ናት። ምጽዋ የኤርትራን ኢኮኖሚ እና የንግድ እንቅስቃሴዎች በማሳለጥ ረገድ ወሳኝ ሚና የምትጫወት ከተማ ናት።

መደብ:የኤርትራ ከተሞች