ጢያ
{{ዩኔስኮ ዓለም አቀፍ ቅርስ
|ስም       = ጢያ
|infoboxwidth= 22.8em
|ስዕል      = [[Image:Tiya vue d'ensemble.JPG|250px|የጢያ ደንጊያ ሃውልቶች]]
|ስዕልcaption = [[የጢያ ደንጊያ ሃውልቶች]] 
|አገር     = [[ኢትዮጵያ]]
|ዓይነት     = ባሕላዊ
|መመዘኛ    = c(i)(iv)
|ID          = 12
|አካባቢ      = አፍሪካ
|ዓመት        = 1972
|አደጋ      =  
|Extension   = 
| locmapin    = Ethiopia 
| relief      = 1
| latitude    = 8.433333
| longitude   = 38.616667 
|map_caption = የጢያ አቀማመጥ የሚያሳይ ካርታ
}}

'''ጢያ''' በደቡብ ኢትዮጵያ የሚገኝ ከተማ ነው። በ[[ጉራጌ ዞን]] ስር ሲመደብ በ[[ደቡብ ብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች]] ክልል ውስጥ ይገኛል። 

ጢያ የሚታወቀው ከአጠቅገቡ በሚገኘው ታሪካዊ ቅርስ ነው። በዚህ ቦታ 36 እራሳቸውን ችለው የቆሙ የደንጊያ ሃውልቶች ሲገኙ፣ 32ቱ  ትርጉማቸው በውል የማይታውቅ ቅርጻ ቅርጾች፣ እንደ ጎራዴ ምስል ያሉ  በላያቸው ላይ ሰፍረውባቸው ይገኛሉ። እንዳንድ ተማሪዎች  አገላለጽ እኒህ ቦታወች የመቃብር ቦታ ነበሩ <ref>Matt Philips and Jean-Bernard Carillet, ''Ethiopia and Eritrea'', third edition (n.p.: Lonely Planet, 2006), p. 171</ref> ። የጀርመን ብሔር አጥኝዎች እኒህን ሃውልቶች በ1927 እንዳጠኑ ይዘገባል<ref>[https://web.archive.org/web/20110528232950/http://130.238.24.99/library/resources/dossiers/local_history_of_ethiopia/t/ORTTES.pdf "Local History in Ethiopia"] The Nordic Africa Institute website (accessed 31 May 2008)</ref>።  ከ1972ዓ.ም. ጀምሮ አካባቢው በዩኔስኮ [[የአለም ቅርስ]] ተደርጎ ተመድቧል።


ሌሎች ከጢያ አጠገብ የሚገኙ መስህቦች [[መልካ አዋሽ]]ና [[ሔራ ሸጣን]] እና  [[አገሶቄ]] ይጠቀሳሉ።

እንደ 1997 የህዝብ ቆጠራ፣ ጢያ ውስጥ 3፣363 ሰዎች ይኖሩ ነበር <ref>[http://www.csa.gov.et/text_files/2005_national_statistics.htm CSA 2005 National Statistics] {{Wayback|url=http://www.csa.gov.et/text_files/2005_national_statistics.htm |date=20070813054932 }}, Table B.4</ref>።


== ማጣቀሻ ==
{{reflist}}

== ተጨማሪ ንባቦች ==
*{{en}} Roger Joussaume (editor), ''Tiya, l'Éthiopie des Mégalithes, du Biface a l'Art Rupestre dans laCorne d'Afrique'' (Paris: UNESCO/CNS, 1995).

==የውጭ ንባቦች ==
{{commons|Category:Tiya|Tiya}}
*[http://whc.unesco.org/en/list/12 UNESCO Tiya Site]

[[መደብ:የኢትዮጵያ አለም አቀፍ ቅርሶች]]
[[መደብ :ጉራጌ ዞን]]
[[መደብ :የኢትዮጵያ ከተሞች]]
ጢያ በደቡብ ኢትዮጵያ የሚገኝ ከተማ ነው። በጉራጌ ዞን ስር ሲመደብ በደቡብ ብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ክልል ውስጥ ይገኛል። 

ጢያ የሚታወቀው ከአጠቅገቡ በሚገኘው ታሪካዊ ቅርስ ነው። በዚህ ቦታ 36 እራሳቸውን ችለው የቆሙ የደንጊያ ሃውልቶች ሲገኙ፣ 32ቱ  ትርጉማቸው በውል የማይታውቅ ቅርጻ ቅርጾች፣ እንደ ጎራዴ ምስል ያሉ  በላያቸው ላይ ሰፍረውባቸው ይገኛሉ። እንዳንድ ተማሪዎች  አገላለጽ እኒህ ቦታወች የመቃብር ቦታ ነበሩ Matt Philips and Jean-Bernard Carillet, Ethiopia and Eritrea, third edition (n.p.: Lonely Planet, 2006), p. 171 ። የጀርመን ብሔር አጥኝዎች እኒህን ሃውልቶች በ1927 እንዳጠኑ ይዘገባል"Local History in Ethiopia" The Nordic Africa Institute website (accessed 31 May 2008)።  ከ1972ዓ.ም. ጀምሮ አካባቢው በዩኔስኮ የአለም ቅርስ ተደርጎ ተመድቧል።

ሌሎች ከጢያ አጠገብ የሚገኙ መስህቦች መልካ አዋሽና ሔራ ሸጣን እና  አገሶቄ ይጠቀሳሉ።

እንደ 1997 የህዝብ ቆጠራ፣ ጢያ ውስጥ 3፣363 ሰዎች ይኖሩ ነበር CSA 2005 National Statistics , Table B.4።

 ማጣቀሻ 

 ተጨማሪ ንባቦች 
 Roger Joussaume (editor), Tiya, l'Éthiopie des Mégalithes, du Biface a l'Art Rupestre dans laCorne d'Afrique (Paris: UNESCO/CNS, 1995).

የውጭ ንባቦች 

UNESCO Tiya Site

መደብ:የኢትዮጵያ አለም አቀፍ ቅርሶች
መደብ :ጉራጌ ዞን
መደብ :የኢትዮጵያ ከተሞች