ኤስኬኤስ ጠመንጃ
{{Infobox weapon|service|name=SKS|image=Simonow SKS 45 noBG.jpg|image_size=300|caption=An SKS from the collections of [[Armémuseum]], Stockholm, Sweden|origin=[[Soviet Union]] <!-- WP:INFOBOXFLAG -->|type=[[Semi-automatic rifle]]
<!-- Type selection -->|is_ranged=Yes
<!-- Service history -->|service=1949–present|used_by=See ''[[#Users|Users]]''|wars=See ''[[#Conflicts|Conflicts]]''
<!-- Production history -->|designer=[[Sergei Gavrilovich Simonov]]<ref name=Ezell>{{cite book|last=Ezell|first=Edward|title=The AK47 Story: Evolution of the Kalashnikov Weapons|date=1986|pages=322–342|publisher=Stackpole Books|location=Harrisburg|isbn=978-0811722476}}</ref>|design_date=1941–1944<ref name=Ezell/>|unit_cost=|production_date=1949–1958 <small>(Soviet Union)</small><ref name=Bolotin>{{cite book|last=Bolotin|first=David|title=Soviet Small Arms and Ammunition|year=1995|pages=112–117|publisher=Finland Arms Museum Foundation|location=Hyvinkaa|isbn=978-9519718415}}</ref><ref name="Campbell1">{{cite news |title=A Look Back at the SKS-45 Rifle |last=Campbell |first=Mike |url=https://www.americanrifleman.org/content/a-look-back-at-the-sks-45-rifle/ |work=The American Rifleman |location=Fairfax |date=12 March 2018 |access-date=8 October 2024 |archive-url=https://archive.today/20241008201407/https://www.americanrifleman.org/content/a-look-back-at-the-sks-45-rifle/ |archive-date=8 October 2024}}</ref><br/>
1956–1980 <small>(China)</small><ref name="Wuku">{{cite news |title=关于56式半自动步枪一些班门弄斧的介绍 |last=Wuku |first=Xiaoyujun |url=https://kknews.cc/zh-sg/news/lrrbq8z.html |work=KK News |location=Phoenix |date=25 July 2018 |access-date=6 October 2024 |archive-url=https://archive.today/20241006165536/https://kknews.cc/zh-sg/news/lrrbq8z.html |archive-date=6 October 2024}}</ref>|number=5,000,000<ref>{{cite web |url=http://www.smallarmssurvey.org/fileadmin/docs/F-Working-papers/SAS-WP25-Self-loading-rifles.pdf |title=Archived copy |website=www.smallarmssurvey.org |access-date=22 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200515170501/http://www.smallarmssurvey.org/fileadmin/docs/F-Working-papers/SAS-WP25-Self-loading-rifles.pdf |archive-date=15 May 2020 |url-status=dead |accessdate=24 April 2025 |archivedate=9 April 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190409022308/http://www.smallarmssurvey.org/fileadmin/docs/F-Working-papers/SAS-WP25-Self-loading-rifles.pdf }}</ref>–15,000,000<ref name="hogg2002"/>|variants=See ''[[#Variants|Variants]]''
<!-- General specifications -->|weight={{convert|3.85|kg|lb|abbr=on}}<ref name=Jane98>{{cite book|last=Gander|first=Terry|title=Jane's Infantry Weapons, 1997-98|date=1997|pages=135, 166, 731–741|publisher=Jane's Information Group|location=Surrey, UK |isbn=0-7106-1548-5}}</ref>|length={{convert|1.021|m|in|abbr=on}} <small>(with bayonet folded)</small><ref name=Jane98/>|part_length={{convert|521|mm|in|abbr=on}}<ref name=Jane98/>|width=|height=|diameter=<!-- Ranged weapon specifications -->|cartridge=[[7.62×39mm]]<ref name=Ezell/>|action=[[Gas-operated reloading|Gas-operated]] ([[tilting bolt]])<ref name=Jane98/>|rate=35–40 rounds/min<ref name="pdf.textfiles" />|velocity={{convert|735|m/s|ft/s|abbr=on}}<ref name=Jane98/>|range={{convert|400|m|yd|abbr=on}}<ref name=Jane98/>|max_range=|feed=10-round fixed magazine fed by [[stripper clip]]<ref name="pdf.textfiles" />|sights=[[Iron sight]]s graduated from 100 to 1,000 meters<ref name="pdf.textfiles" />}}

'''ኤስ.ኬ.ኤስ''' በ1930ዎቹ በሶቪየት አነስተኛ የጦር መሣሪያ ዲዛይነር ሰርጌይ ጋቭሪሎቪች ሲሞኖቭ የተነደፈ ከፊል አውቶማቲክ ጠመንጃ ነው።

ኤስ.ኬ.ኤስ ለመጀመሪያ ጊዜ የተመረተው በሶቭየት ህብረት ነበር፤ ነገር ግን በኋላ በስፋት ወደ ውጭ የተላከ ሲሆን በተለያዩ አገሮችም ተመርቷል። የሚለዩት ባህሪያት በቋሚነት የተያያዘ የሚታጠፍ ባዮኔት (ሰይፍ) እና ማጠፊያ ያለው ቋሚ መጋዘን ነው። ኤስ.ኬ.ኤስ ተኩስ መምረጫ ስለሌለው እና መጋዘኑ በአስር ጥይቶች ብቻ የተገደበ በመሆኑ በ1950ዎቹ በሶቭየት ጦር ኃይሎች ውስጥ በኤኬ-47 ክላሽንኮቭ በመተካቱ ጊዜ ያለፈበት ተደርጎ ተወስዷል። ሆኖም፣ የኤስ.ኬ.ኤስ ካርቢኖች የሶቭየት ድንበር ወታደሮች እና የሁለተኛ መስመር እና የመጠባበቂያ ሠራዊት ክፍሎች ዘንድ ለአስርተ ዓመታት ማገልገላቸውን ቀጥለዋል <ref name="Beckhusen">{{Cite news|title=Where Russia's SKS Rifle Bested America's Famous M1 Garand|last=Beckhusen|first=Robert|url=https://nationalinterest.org/blog/reboot/where-russia’s-sks-rifle-bested-america’s-famous-m1-garand-180017|work=The National Interest|location=Washington DC|date=14 March 2021|access-date=14 August 2023}}</ref>

ኤስ.ኬ.ኤስ ከ1949 እስከ 1958 በቱላ አርሴናል፣ ከ1953 እስከ 1954 ደግሞ በኢዝሄቭስክ አርሴናል ተመርቷል። በአጠቃላይ የሶቭየት ህብረት 2.7 ሚሊዮን ኤስ.ኬ.ኤስ ካርቢኖችን አምርታለች። <ref name="Chicom1">{{Cite news|title=Is the Chicom Type 56 SKS Rifle Worth the Investment?|last=Dabbs|first=Mike|location=Peoria, Illinois}}</ref> [[ቅዝቃዛው ጦርነት|በቀዝቃዛው ጦርነት]] ወቅት፣ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ተጨማሪ የኤስኬኤስ ካርቢኖች እና ተዋጽኦዎቻቸው [[ቻይና|በቻይና ሕዝባዊ ሪፐብሊክ]] ውስጥ እንዲሁም ከምስራቃዊው ብሎክ ጋር የተቆራኙ በርካታ አገሮች በፍቃድ ተመረተዋል። <ref name="Chicom1" /> ኤስ.ኬ.ኤስ በብዛት ወደ ውጭ የተላከ ሲሆን የተለመዱ ገደቦች ቢኖሩትም ለሽምቅ ውጊያ በቂ የሆነ ቀላልና ምቹ መሳሪያ በመሆኑ በዓለም ዙሪያ በአማፂ ኃይሎች ዘንድ ተወዳጅነትን አትርፏል። <ref name="Gander">{{Cite book|last=Gander|first=Terry|title=Guerrilla Warfare Weapons: The Modern Underground Fighter's Armoury|year=1990|pages=52, 80|publisher=Sterling Publishing Company|location=New York City|isbn=978-0806973333}}</ref>

== ንድፍ ==
[[ስዕል:SKS_magazine.JPG|left|thumb| ኤስ.ኬ.ኤስ ካርቢን መጋዘኑ ተዘግቶ (ከላይ) እና ተከፍቶ ይታያል። የመጋዘኑ መቆለፊያ ክብ ተደርጎበታል። የተሰራውን መጋዘን ለመክፈት መቆለፊያው ወደኋላ ይጎተታል።]]
[[ስዕል:SKS_bayonet_noBG.jpg|left|thumb| ኤስኬኤስ የተዘጋ (ከኋላ የታጠፈ) እና ክፍት አቀማመጦች ያለው የቢላ አይነት ባዮኔት ያለው።]]
[[ስዕል:SKS_field_strip.jpg|left|thumb| በመስክ ላይ ያለ ኤስኬኤስ ካርቢን (ለማፅዳት ወደ ዋና ዋና ክፍሎች የተከፋፈለ)።]]
ኤስ.ኬ.ኤስ በጋዝ ግፊት የሚሰራ ጠመንጃ ሲሆን  የእንጨት ሰደፍና ተቀባዩ ውስጥ የሚገባ ቋሚ የአስር ጎራሽ መጋዘን አለው። ዘንበል ያለ መቀርቀሪያና የጋዝ ፒስተን ኦፕሬቲንግ ዘንግ ያለው ሲሆን ይህም ጋዝን በመጠቀም ተግባሩን ለመክፈትና ዑደቱን ለማስኬድ ይረዳል። አንድ ዙር በሚተኮስበት ጊዜ፣ በተኩሱ መተላለፊያ በኩል የተወሰኑ ጋዞች ተዘዋውረው በፒስተኑ ራስ ላይ ይጫናሉ።ፒስተኑ ወደ ኋላ የሚገፋ ሲሆን ቶፔቱ የመቀርቀሪያውን ተሸካሚ ይመታዋል፤ ምንጭ ቶፔቱንና ፒስተኑን ወደ ፊት ቦታቸው ይመልሳል። የመቀርቀሪያው ተሸካሚ ወደ ኋላ ይገፋል፣ ይህም መቀርቀሪያውን ከፍ በማድረግ እንዲከፈትና በድጋሚ  ላይ ወደ ኋላ እንዲወሰድ ያስችለዋል። ይህ የተተኮሰውን ቀለሃ ለማስወጣት ያስችላል፣ እንዲሁም መቀርቀሪያው በድጋሚ  ወደ መጀመሪያው ቦታው ሲመለስ አዲስ ጥይት ከመጋዘኑ ይወስድና ያስገባል።

== ተጠቃሚዎች ==
[[ስዕል:SKS_Users.png|thumb|332x332px| ካርታ ከ SKS ተጠቃሚዎች ጋር በሰማያዊ እና በቀይ የቀድሞ ተጠቃሚዎች]]
[[ስዕል:PLAN_sailors.jpg|thumb| የፕላን መርከበኞች በ Qingdao, North Sea Fleet HQ, በቻይንኛ ዓይነት 56 ካርቢኖች ሲጓዙ.]]
[[ስዕል:Independence_Day_Parade_-_Flickr_-_Kerri-Jo_(116).jpg|thumb| [[ቱርክመኒስታን|የቱርክሜኒስታን]] ገለልተኛ የክብር ዘበኛ ሻለቃ ከሶቪየት ኤስኬኤስ ካርቢን ጋር ሰልፍ ላይ።]]

== በተጨማሪም ይመልከቱ ==

* vz. 52 ጠመንጃ
* ራሺድ ካርቢን
* 63 ጥይት ጠመንጃ ይተይቡ

== ዋቢዎች ==
{{Reflist|colwidth=30em}}
ኤስ.ኬ.ኤስ በ1930ዎቹ በሶቪየት አነስተኛ የጦር መሣሪያ ዲዛይነር ሰርጌይ ጋቭሪሎቪች ሲሞኖቭ የተነደፈ ከፊል አውቶማቲክ ጠመንጃ ነው።

ኤስ.ኬ.ኤስ ለመጀመሪያ ጊዜ የተመረተው በሶቭየት ህብረት ነበር፤ ነገር ግን በኋላ በስፋት ወደ ውጭ የተላከ ሲሆን በተለያዩ አገሮችም ተመርቷል። የሚለዩት ባህሪያት በቋሚነት የተያያዘ የሚታጠፍ ባዮኔት (ሰይፍ) እና ማጠፊያ ያለው ቋሚ መጋዘን ነው። ኤስ.ኬ.ኤስ ተኩስ መምረጫ ስለሌለው እና መጋዘኑ በአስር ጥይቶች ብቻ የተገደበ በመሆኑ በ1950ዎቹ በሶቭየት ጦር ኃይሎች ውስጥ በኤኬ-47 ክላሽንኮቭ በመተካቱ ጊዜ ያለፈበት ተደርጎ ተወስዷል። ሆኖም፣ የኤስ.ኬ.ኤስ ካርቢኖች የሶቭየት ድንበር ወታደሮች እና የሁለተኛ መስመር እና የመጠባበቂያ ሠራዊት ክፍሎች ዘንድ ለአስርተ ዓመታት ማገልገላቸውን ቀጥለዋል 

ኤስ.ኬ.ኤስ ከ1949 እስከ 1958 በቱላ አርሴናል፣ ከ1953 እስከ 1954 ደግሞ በኢዝሄቭስክ አርሴናል ተመርቷል። በአጠቃላይ የሶቭየት ህብረት 2.7 ሚሊዮን ኤስ.ኬ.ኤስ ካርቢኖችን አምርታለች።  በቀዝቃዛው ጦርነት ወቅት፣ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ተጨማሪ የኤስኬኤስ ካርቢኖች እና ተዋጽኦዎቻቸው በቻይና ሕዝባዊ ሪፐብሊክ ውስጥ እንዲሁም ከምስራቃዊው ብሎክ ጋር የተቆራኙ በርካታ አገሮች በፍቃድ ተመረተዋል።  ኤስ.ኬ.ኤስ በብዛት ወደ ውጭ የተላከ ሲሆን የተለመዱ ገደቦች ቢኖሩትም ለሽምቅ ውጊያ በቂ የሆነ ቀላልና ምቹ መሳሪያ በመሆኑ በዓለም ዙሪያ በአማፂ ኃይሎች ዘንድ ተወዳጅነትን አትርፏል። 

 ንድፍ 
left|thumb| ኤስ.ኬ.ኤስ ካርቢን መጋዘኑ ተዘግቶ (ከላይ) እና ተከፍቶ ይታያል። የመጋዘኑ መቆለፊያ ክብ ተደርጎበታል። የተሰራውን መጋዘን ለመክፈት መቆለፊያው ወደኋላ ይጎተታል።
left|thumb| ኤስኬኤስ የተዘጋ (ከኋላ የታጠፈ) እና ክፍት አቀማመጦች ያለው የቢላ አይነት ባዮኔት ያለው።
left|thumb| በመስክ ላይ ያለ ኤስኬኤስ ካርቢን (ለማፅዳት ወደ ዋና ዋና ክፍሎች የተከፋፈለ)።
ኤስ.ኬ.ኤስ በጋዝ ግፊት የሚሰራ ጠመንጃ ሲሆን  የእንጨት ሰደፍና ተቀባዩ ውስጥ የሚገባ ቋሚ የአስር ጎራሽ መጋዘን አለው። ዘንበል ያለ መቀርቀሪያና የጋዝ ፒስተን ኦፕሬቲንግ ዘንግ ያለው ሲሆን ይህም ጋዝን በመጠቀም ተግባሩን ለመክፈትና ዑደቱን ለማስኬድ ይረዳል። አንድ ዙር በሚተኮስበት ጊዜ፣ በተኩሱ መተላለፊያ በኩል የተወሰኑ ጋዞች ተዘዋውረው በፒስተኑ ራስ ላይ ይጫናሉ።ፒስተኑ ወደ ኋላ የሚገፋ ሲሆን ቶፔቱ የመቀርቀሪያውን ተሸካሚ ይመታዋል፤ ምንጭ ቶፔቱንና ፒስተኑን ወደ ፊት ቦታቸው ይመልሳል። የመቀርቀሪያው ተሸካሚ ወደ ኋላ ይገፋል፣ ይህም መቀርቀሪያውን ከፍ በማድረግ እንዲከፈትና በድጋሚ  ላይ ወደ ኋላ እንዲወሰድ ያስችለዋል። ይህ የተተኮሰውን ቀለሃ ለማስወጣት ያስችላል፣ እንዲሁም መቀርቀሪያው በድጋሚ  ወደ መጀመሪያው ቦታው ሲመለስ አዲስ ጥይት ከመጋዘኑ ይወስድና ያስገባል።

 ተጠቃሚዎች 
thumb|332x332px| ካርታ ከ SKS ተጠቃሚዎች ጋር በሰማያዊ እና በቀይ የቀድሞ ተጠቃሚዎች
thumb| የፕላን መርከበኞች በ Qingdao, North Sea Fleet HQ, በቻይንኛ ዓይነት 56 ካርቢኖች ሲጓዙ.
thumb| የቱርክሜኒስታን ገለልተኛ የክብር ዘበኛ ሻለቃ ከሶቪየት ኤስኬኤስ ካርቢን ጋር ሰልፍ ላይ።

 በተጨማሪም ይመልከቱ 

 vz. 52 ጠመንጃ
 ራሺድ ካርቢን
 63 ጥይት ጠመንጃ ይተይቡ

 ዋቢዎች