አብዱልሰላም አሪፍ
{{የፖለቲካ ሰው መረጃ|ስም=አብዱልሰላም አሪፍ|ስዕል=Abdul-Salam-Arif.jpg|የስዕል_መግለጫ=የሪፐብሊኩ ፕሬዚዳንት ምስል|ቢሮ=[[File: Coat of arms of Iraq (1965–1991).svg|23px]]<br>[[የኢራቅ ፕሬዝዳንት|2ኛው የኢራቅ ፕሬዝዳንት]]|ቀናት=ከየካቲት 8 ቀን 1963 እስከ ሚያዝያ 13 ቀን 1966 ዓ.ም|ምክትል_ፕሬዝዳንት='''ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር'''<br>አሊ ሳሊህ አል-ሳዲ|ምክትል=ዝርዝር
*አህመድ ሀሰን አልበክር
*አሪፍ አብዱል ራዛቅ|ቀዳሚ=መሐመድ ነጂብ አል-ሩባይ|ተከታይ=[[አብዱረህማን አሪፍ]]|ቢሮ2=[[File: Coat of arms of Iraq (1965–1991).svg|23px]]<br>[[ፕሬዚዳንት|የጦር ኃይሎች ጠቅላይ አዛዥ]]|ቀናት2=ከየካቲት 8 ቀን 1963 እስከ ሚያዝያ 13 ቀን 1966 ዓ.ም|ፕሬዝዳንት2=መሐመድ ነጂብ አል-ሩባይ|ቀዳሚ2=[[አብዱልከሪም ቃሲም]]|ተከታይ2=[[አብዱረህማን አሪፍ]]|ሌላ_ስም=|የተወለዱት=መጋቢት 21 ቀን 1921 ዓ.ም, [[ባግዳድ]] [[File: Flag of Iraq (1924–1959).svg|25px]] [[የኢራቅ መንግሥት]]|የሞቱት=ሚያዝያ 13 ቀን 1966 ዓ.ም, ባስራ, [[File: Flag of Iraq (1963–1991).svg|25px]] [[ኢራቅ]]|የተቀበሩት=ሼክ ዳሪ መስጊድ, [[ባግዳድ]]|ዜግነት=|ፓርቲ=[[File: Eagle of Saladin.svg|20px]] የኢራቅ አረብ ሶሻሊስት ህብረት|ባለቤት=ነሂዳ ሁሴን ፋሪድ|ልጆች=አህመድ{{•}}መሀመድ{{•}}መህሙድ{{•}}ዋፋ{{•}}ራጃአ{{•}}ሳና{{•}}ጃላ|እናት=ሲታ ጃሲም|አባት=መሀመድ አሪፍ|ትምህርት=ሮያል ወታደራዊ ኮሌጅ|ሙያ=ወታደራዊ ፣ ዲፕሎማት ፣ ፖለቲከኛ|ሀይማኖት=[[እስልምና]]|ፊርማ=توقيع الرئيس عبد السلام عارف.png|ቢሮ3=[[File: Emblem of Iraq (1959-1965).svg|25px]]<br>ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር|ቀናት3=ከሐምሌ 14 ቀን 1958 እስከ ነሐሴ 28 ቀን 1958 ዓ.ም|ጠቅላይ_ሚኒስትር=ዝርዝር
*አህመድ ሀሰን አልበክር
*ታሄር ያህያ
*አሪፍ አብዱል ራዛቅ
*አብዱል ራህማን አል-ባዛዝ|ማዕረግ=[[File: Iraq Army Ranks .20.jpg|30px]] የመስክ ማርሻል|ፕሬዝዳንት=|ጠቅላይ_ሚኒስትር3=[[አብዱልከሪም ቃሲም]]|ሙሉ_ስም=አብዱልሰላም ሙሀመድ አሪፍ ያስ ኸድር አል-ጁመይሊ|ጦርነቶች=የራሺድ አሊ አልጊላኒ አብዮት<br>1948 ጦርነት<br>የጁላይ 14 አብዮት<br>የየካቲት 8 መፈንቅለ መንግስት<br>ህዳር 18 እንቅስቃሴ|ቢሮ4=[[File: Emblem of Iraq (1959-1965).svg|25px]]<br>[[ሚኒስትር|የአገር ውስጥ ጉዳይ ሚኒስትር]]|ቢሮ5=በምዕራብ ጀርመን የኢራቅ አምባሳደር|ፕሬዝዳንት3=መሐመድ ነጂብ አል-ሩባይ|ቀዳሚ3=|ተከታይ3=|ፕሬዝዳንት4=መሐመድ ነጂብ አል-ሩባይ|ጠቅላይ_ሚኒስትር4=[[አብዱልከሪም ቃሲም]]|ቀዳሚ4=ሰኢድ ቃዛዝ|ተከታይ4=አህመድ መሀመድ ያህያ|ፕሬዝዳንት5=መሐመድ ነጂብ አል-ሩባይ|ጠቅላይ_ሚኒስትር5=[[አብዱልከሪም ቃሲም]]|ቀናት4=ከሐምሌ 14 ቀን 1958 እስከ መስከረም 30 ቀን 1958 ዓ.ም|ቀናት5=ከሴፕቴምበር 30 ቀን 1958 እስከ ህዳር 9 ቀን 1958 ዓ.ም}}'''አብዱልሰላም አሪፍ''' ([[ዓረብኛ]]: عبد السلام عارف) (ከመጋቢት 21 ቀን 1921 እስከ ሚያዝያ 13 ቀን 1966 ዓ.ም) እ.ኤ.አ. ከየካቲት 8 ቀን 1963 ጀምሮ እስከ ኤፕሪል 13 ቀን 1966 እስከ ሞቱበት ጊዜ ድረስ [[የኢራቅ ፕሬዚዳንቶች ዝርዝር|ሁለተኛው የኢራቅ ሪፐብሊክ ፕሬዝዳንት]] እና የጦር ኃይሎች ዋና አዛዥ ናቸው, የጁላይ 14 አብዮት መሪዎች አንዱ ናቸው።<ref>{{استشهاد ويب|مسار=https://aviation-safety.net/wikibase/wiki.php?id=73473|عنوان=incident,|الأول=Harro|الأخير=Ranter|موقع=aviation-safety.net|مسار أرشيف=https://web.archive.org/web/20121103054549/http://aviation-safety.net/wikibase/wiki.php?id=73473|تاريخ أرشيف=03 نوفمبر 2012}}</ref><ref>{{استشهاد بكتاب|عنوان=Iraq's Armed Forces: An Analytical History|مؤلف1=Al-Marashi, I.|مؤلف2=Salama, S.|تاريخ=2008|ناشر=Routledge|isbn=9780415400787|مسار=https://books.google.com/books?id=xUKNV6gFKucC|صفحة=74|تاريخ الوصول=2014-12-12|مسار أرشيف=https://web.archive.org/web/20191224183258/https://books.google.com/books?id=xUKNV6gFKucC|تاريخ أرشيف=24 ديسمبر 2019}}</ref>

ከአብዮቱ ስኬት እና የኢራቅ ንጉሳዊ አገዛዝ ውድቀት በኋላ አብዱልሰላም አሪፍ በሀገሪቱ ከጠቅላይ ሚኒስትር [[አብዱልከሪም ቃሲም]] ቀጥሎ ሁለተኛው ሰው ሆነ, አሪፍ የጦርነት ስታፍ ኮሎኔል ማዕረግን ሲይዝ የምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር እና የሀገር ውስጥ ጉዳይ ሚኒስትር ሆነው ተሹመዋል።

ነገር ግን በእርሳቸው እና በብርጋዴር ጀነራል [[አብዱልከሪም ቃሲም]] መካከል አለመግባባት በመፈጠሩ ጠቅላይ ሚኒስትሩ አሪፍን ከስልጣናቸው እንዲያነሱ አድርጓቸዋል እና በምዕራብ ጀርመን የኢራቅ አምባሳደር አድርገው በመሾማቸው ከስልጣናቸው ተነስተዋል።

የካቲት 8 ቀን 1963 መፈንቅለ መንግስት እስካደረገበት ጊዜ ድረስ ባቲስቶች እና የአረብ ብሄርተኞች ጠቅላይ ሚኒስትር [[አብዱልከሪም ቃሲም]] ከስልጣን አስወግደው በወታደራዊ መፈንቅለ መንግስት እስከገደሉበት ጊዜ ድረስ በመኖሪያው ቆይተዋል፣ ስለዚህ አብዱልሰላም አሪፍ [[የኢራቅ ፕሬዝዳንት|የሪፐብሊኩን ፕሬዝዳንትነት]] ተረከቡ።<ref>(مجموعة من الباحثين) (2002). [https://archive.org/download/1961196356/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%20%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%8A%D8%A9%20%D9%81%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87%D8%AF%20%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%D9%8A-1961-1963-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B2%D8%A1-5-6.pdf تاريخ الوزارات العراقية في العهد الجمهوري] (PDF) (الطبعة الأولى). [[بغداد]]: مكتبة بيت الحكمة. (الجزء السادس)، صفحة 35. مؤرشف من [https://archive.org/download/1961196356/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%20%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%8A%D8%A9%20%D9%81%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87%D8%AF%20%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%D9%8A-1961-1963-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B2%D8%A1-5-6.pdf الأصل] (PDF). على موقع [[واي باك مشين]]. في 21 مايو 2016. اطلع عليه بتاريخ [[9 فبراير]]/[[شباط]]، [[2021]].</ref>

== ይዩ ==

* [[አብዱረህማን አሪፍ]]
* [[አብዱልከሪም ቃሲም]]

== ምንጮች ==
አብዱልሰላም አሪፍ (ዓረብኛ: عبد السلام عارف) (ከመጋቢት 21 ቀን 1921 እስከ ሚያዝያ 13 ቀን 1966 ዓ.ም) እ.ኤ.አ. ከየካቲት 8 ቀን 1963 ጀምሮ እስከ ኤፕሪል 13 ቀን 1966 እስከ ሞቱበት ጊዜ ድረስ ሁለተኛው የኢራቅ ሪፐብሊክ ፕሬዝዳንት እና የጦር ኃይሎች ዋና አዛዥ ናቸው, የጁላይ 14 አብዮት መሪዎች አንዱ ናቸው።

ከአብዮቱ ስኬት እና የኢራቅ ንጉሳዊ አገዛዝ ውድቀት በኋላ አብዱልሰላም አሪፍ በሀገሪቱ ከጠቅላይ ሚኒስትር አብዱልከሪም ቃሲም ቀጥሎ ሁለተኛው ሰው ሆነ, አሪፍ የጦርነት ስታፍ ኮሎኔል ማዕረግን ሲይዝ የምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር እና የሀገር ውስጥ ጉዳይ ሚኒስትር ሆነው ተሹመዋል።

ነገር ግን በእርሳቸው እና በብርጋዴር ጀነራል አብዱልከሪም ቃሲም መካከል አለመግባባት በመፈጠሩ ጠቅላይ ሚኒስትሩ አሪፍን ከስልጣናቸው እንዲያነሱ አድርጓቸዋል እና በምዕራብ ጀርመን የኢራቅ አምባሳደር አድርገው በመሾማቸው ከስልጣናቸው ተነስተዋል።

የካቲት 8 ቀን 1963 መፈንቅለ መንግስት እስካደረገበት ጊዜ ድረስ ባቲስቶች እና የአረብ ብሄርተኞች ጠቅላይ ሚኒስትር አብዱልከሪም ቃሲም ከስልጣን አስወግደው በወታደራዊ መፈንቅለ መንግስት እስከገደሉበት ጊዜ ድረስ በመኖሪያው ቆይተዋል፣ ስለዚህ አብዱልሰላም አሪፍ የሪፐብሊኩን ፕሬዝዳንትነት ተረከቡ።(مجموعة من الباحثين) (2002). تاريخ الوزارات العراقية في العهد الجمهوري (PDF) (الطبعة الأولى). بغداد: مكتبة بيت الحكمة. (الجزء السادس)، صفحة 35. مؤرشف من الأصل (PDF). على موقع واي باك مشين. في 21 مايو 2016. اطلع عليه بتاريخ 9 فبراير/شباط، 2021.

 ይዩ 

 አብዱረህማን አሪፍ
 አብዱልከሪም ቃሲም

 ምንጮች