ካሽሚርኛ
'''ካሽሚርኛ''' (ካሽሚሪ) የ[[ህንዳዊ-አውሮፓዊ ቋንቋዎች ቤተሰብ]] ቋንቋ ሲሆን በተለይ የሚናገርበት በ[[ካሽሚር]] አካባቢ በ 7.1 ሚልዮን ሰዎች ነው። ካሽሚርም ዛሬ በ[[ሕንድ]] በ[[ፓኪስታን]]ና በቻይና የተከፋፈለ አውራጃ ነው። 

ይህ ቋንቋ ዛሬ በአብዛኛው የተጻፈ ቋንቋ ሳይሆን የሕዝብ መነጋገርያ ብቻ ነው። ሆኖም ድሮ ከ[[9ኛው ክፍለ ዘመን]] ጀምሮ በ[[ሻራዳ ጽሕፈት]]፣ አሁንም በ[[አረብ አልፋቤት]] ወይም በ[[ዴቫናጋሪ ጽሕፈት]] የተጻፈ አንዳንድ ሥነ ጽሑፍ ይኖራል። በታሪክ ከሁሉ አስቀድሞ የተገኘው የካሽሚርኛ ሰነድ የ[[ላለሽቫሪ]] (እሷም ሴት ገጣሚ የሆነች) ግጥሞች ከ[[14ኛው ምዕተ ዓመት]] ናቸው። 

በቅርብ ጊዜ በፖለቲካ ሳቢያ የማይምነት ጉዳይ በብዛት ቸል ይባል ነበር። መደበኛ ወይም ይፋዊ ቋንቋ የትም ቦታ እንኳን አልነበረም። ባለፉት አስርተ ዓመታቶች በአንዳንድ ከፍተኛ መካነ ጥናት ቋንቋው ቢማርም፣ በልጆች ትምህርት ቤት አይሰማም ነበር። ይህ ሁኔታ ግን በ[[2001]] ዓ.ም. ተሻሸለ፤ አሁን በሕንድ [[ጃሙና ካሽሚር ግዛት]] አንደኛ ደረጃ ታማሪ በሙሉ ካሽሚርኛን መማር ያስፈልጋል። 

በ[[ኢንተርኔት]] ላይ [http://www.koshurakhbar.com/ አንድ ጋዜጣ በካሽሚርኛ] አለ። ጥቂት የካሽሚርኛ መጽሔቶች በመታተም ላይ ይገኛሉ።

== በተጨማሪ ለመረዳት ==

* [http://www.koshur.org/contents.html ኮሹር] የካሽሚርኛ ትምህርቶች (ለእንግሊዝኛ)
* [http://www.koausa.org/SpokenKashmiri/contents.html የካሽሚርኛ ትምህርቶች (ለእንግሊዝኛ)] {{Wayback|url=http://www.koausa.org/SpokenKashmiri/contents.html |date=20070716191259 }}
* [http://www.neabinternational.org/ አንድ የካሽሚርኛ መጽሄት] {{Wayback|url=http://www.neabinternational.org/ |date=20060629054426 }} 

{{interWiki|code=ks}}

[[መደብ:ህንዳዊ-ኢራናዊ ቋንቋዎች]]
[[መደብ:ሕንድ]]
[[መደብ:ፓኪስታን]]
ካሽሚርኛ (ካሽሚሪ) የህንዳዊ-አውሮፓዊ ቋንቋዎች ቤተሰብ ቋንቋ ሲሆን በተለይ የሚናገርበት በካሽሚር አካባቢ በ 7.1 ሚልዮን ሰዎች ነው። ካሽሚርም ዛሬ በሕንድ በፓኪስታንና በቻይና የተከፋፈለ አውራጃ ነው። 

ይህ ቋንቋ ዛሬ በአብዛኛው የተጻፈ ቋንቋ ሳይሆን የሕዝብ መነጋገርያ ብቻ ነው። ሆኖም ድሮ ከ9ኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ በሻራዳ ጽሕፈት፣ አሁንም በአረብ አልፋቤት ወይም በዴቫናጋሪ ጽሕፈት የተጻፈ አንዳንድ ሥነ ጽሑፍ ይኖራል። በታሪክ ከሁሉ አስቀድሞ የተገኘው የካሽሚርኛ ሰነድ የላለሽቫሪ (እሷም ሴት ገጣሚ የሆነች) ግጥሞች ከ14ኛው ምዕተ ዓመት ናቸው። 

በቅርብ ጊዜ በፖለቲካ ሳቢያ የማይምነት ጉዳይ በብዛት ቸል ይባል ነበር። መደበኛ ወይም ይፋዊ ቋንቋ የትም ቦታ እንኳን አልነበረም። ባለፉት አስርተ ዓመታቶች በአንዳንድ ከፍተኛ መካነ ጥናት ቋንቋው ቢማርም፣ በልጆች ትምህርት ቤት አይሰማም ነበር። ይህ ሁኔታ ግን በ2001 ዓ.ም. ተሻሸለ፤ አሁን በሕንድ ጃሙና ካሽሚር ግዛት አንደኛ ደረጃ ታማሪ በሙሉ ካሽሚርኛን መማር ያስፈልጋል። 

በኢንተርኔት ላይ አንድ ጋዜጣ በካሽሚርኛ አለ። ጥቂት የካሽሚርኛ መጽሔቶች በመታተም ላይ ይገኛሉ።

 በተጨማሪ ለመረዳት 

 ኮሹር የካሽሚርኛ ትምህርቶች (ለእንግሊዝኛ)
 የካሽሚርኛ ትምህርቶች (ለእንግሊዝኛ) 
 አንድ የካሽሚርኛ መጽሄት  

መደብ:ህንዳዊ-ኢራናዊ ቋንቋዎች
መደብ:ሕንድ
መደብ:ፓኪስታን