ኤሽኑና
{{የቀድሞ ቦታ መረጃ
|ስም             = ኤሽኑና
|ኗሪ ስም      = (''ተል አስማር'')
|ስዕል    = Mesopotamia male worshiper 2750-2600 B.C.jpg
|caption    = የሚጸልይ ምስል፣ ኤሽኑና
|ዘመናዊ አገር          = ኢራቅ
|ጥንታዊ አገር = [[ሱመር]]
|መንግሥት  = አካድ፣ ኤላም፣ ዑር፣ ኢሲን፣ ላርሳ፣ ባቢሎኒያ ወዘተ.
|ዘመን   = 2075-1674 ዓክልበ. ግድም
|pushpin_map      = ሜስፖጦምያ
|latd  = 33
|latm  = 29
|lats  = 3
|latNS = N
|longd = 44
|longm = 43
|longs = 42
|longEW= E
}}

'''ኤሽኑና''' የ[[ሱመር]] ጥንታዊ ከተማ ነበር። ዛሬው ሥፍራው '''ተል አስማር''' ተብሎ በዘመናዊው አገር [[ኢራቅ]] ውስጥ በ[[ዲያላ ወንዝ]] ሸለቆ ይገኛል። ኤሽኑና ከስሜኑ ተራሮች ወደ መስጴጦምያ በደረሰው መንገድ ላይ ስለተቀመጠ የብርቅ ሸቀጦች ([[ፈረስ]]፣ [[ሰንፔር]]፣ ዕንቁዎች ወዘተ.) [[ንግድ]] ማዕከል ሆነና በለጸገ።

የ[[አካድ]] መንግሥት እየደከመ (በ[[ሹዱሩል]] ዘመን 2001-1986 ዓክልበ. ግ.) ኤሽኑና በአካድ ቅሬታ ግዛት ውስጥ እንደ ቀረ ይታወቃል። ከዚያ የ[[ኤላም]] ንጉሥ [[ኩቲክ-ኢንሹሺናክ]] ያዘው። ከዚህ በኋላ ለ[[ዑር]] መንግሥት ተገዥ ሆነ፤ ከዚያ በተራው ለ[[ኢሲን]]ና ለ[[ላርሳ]] ተገዛ።  አንዳንድ የኤሽኑና ገዢ ግን እንደ ነጻ ንጉሥ ይገዛ ነበር። [[2 ኢፒቅ-አዳድ]] 1771-1729 ዓክልበ. በተለይ ለኤሽኑና ሰፊ ግዛት አሸነፈ።  በመጨረሻ በ1674 ዓክልበ. ኤሽኑና ለ[[ባቢሎን]] ንጉሥ [[ሃሙራቢ]] ወደቀ።

''[[የኤሽኑና ሕግጋት]]'' ደግሞ ለሥነ ቅርስ ታውቀዋል፤ የትኛው ንጉሥ እንዳወጣቸው ግን እርግጥኛ አይደለም። 

==የኤሽኑና ነገሥታት==

([[ኡልትራ አጭር]]) 

* - [[ኢቱሪያ]] - ገዥ (''[[ኤንሲ]]'') ለ[[ዑር]]-፫ መንግሥት 
* 1910-1904 - [[ሹ-ኢሊያ]] 
* 1904-1896 - [[ኑራኹም]] - ገዥ ለዑር
* 1896-1886 - [[ኪሪኪሪ]] - ገዥ 
* 1886-1872 - [[ቢላላማ]] - ገዥ ለ[[ኢሲን]]
* - [[ኢሻር-ራማሹ]] - ገዥ
* - [[ኡሹር-አዋሱ]] - ገዥ 
* - [[አዙዙ]] - ገዥ
* - [[ኡር-ኒንማርኪ]] - ገዥ
* - [[ኡር-ኒንጊዚዳ]] - ገዥ
* 1806-1793 - [[1 ኢፒቅ-አዳድ]]
* 1793-1791 - [[ሳሪያ]] - ገዥ
* 1784-1778 - [[ዋራሣ]] - ገዥ
* 1791-1784 - [[በላኩም]] - ገዥ 
* 1778-1771 - [[1 ኢባልፒኤል]]
* 1771-1729 - [[2 ኢፒቅ-አዳድ]]
* 1729-1719 - [[ናራም-ሲን (ኤሽኑና)|ናራም-ሲን]]
* 1719-1718 - [[ኢብኒ-ኤራ]]
* 1718-1716 - [[ኢቂሽ-ቲሽፓክ]]
* 1716-1712 - [[ዳኑም-ታሃዝ]]
* 1712-1692 - [[ዳዱሻ]]
* 1692-1680 - [[2 ኢባልፒእል]]
* 1680-1674 - [[ሲሊ-ሲን]] 

[[ስዕል:Third Mari.png|580px|thumb|left|የኤሽኑና መንግሥት በ1680 ዓክልበ. ]]
{{clear}}
<gallery widths="170px" heights="160px" perrow="4">
ስዕል:Relief harpist Louvre AO12454.jpg|ሴት በበገና
ስዕል:Woman head Khafaje Louvre AO24790.jpg|የሴት ራስ
ስዕል:Woman head Tell Asmas Louvre AO12434.jpg | የሴት ራስ
</gallery>


[[መደብ:የሱመር ከተሞች]]
ኤሽኑና የሱመር ጥንታዊ ከተማ ነበር። ዛሬው ሥፍራው ተል አስማር ተብሎ በዘመናዊው አገር ኢራቅ ውስጥ በዲያላ ወንዝ ሸለቆ ይገኛል። ኤሽኑና ከስሜኑ ተራሮች ወደ መስጴጦምያ በደረሰው መንገድ ላይ ስለተቀመጠ የብርቅ ሸቀጦች (ፈረስ፣ ሰንፔር፣ ዕንቁዎች ወዘተ.) ንግድ ማዕከል ሆነና በለጸገ።

የአካድ መንግሥት እየደከመ (በሹዱሩል ዘመን 2001-1986 ዓክልበ. ግ.) ኤሽኑና በአካድ ቅሬታ ግዛት ውስጥ እንደ ቀረ ይታወቃል። ከዚያ የኤላም ንጉሥ ኩቲክ-ኢንሹሺናክ ያዘው። ከዚህ በኋላ ለዑር መንግሥት ተገዥ ሆነ፤ ከዚያ በተራው ለኢሲንና ለላርሳ ተገዛ።  አንዳንድ የኤሽኑና ገዢ ግን እንደ ነጻ ንጉሥ ይገዛ ነበር። 2 ኢፒቅ-አዳድ 1771-1729 ዓክልበ. በተለይ ለኤሽኑና ሰፊ ግዛት አሸነፈ።  በመጨረሻ በ1674 ዓክልበ. ኤሽኑና ለባቢሎን ንጉሥ ሃሙራቢ ወደቀ።

የኤሽኑና ሕግጋት ደግሞ ለሥነ ቅርስ ታውቀዋል፤ የትኛው ንጉሥ እንዳወጣቸው ግን እርግጥኛ አይደለም። 

የኤሽኑና ነገሥታት

(ኡልትራ አጭር) 

 - ኢቱሪያ - ገዥ (ኤንሲ) ለዑር-፫ መንግሥት 
 1910-1904 - ሹ-ኢሊያ 
 1904-1896 - ኑራኹም - ገዥ ለዑር
 1896-1886 - ኪሪኪሪ - ገዥ 
 1886-1872 - ቢላላማ - ገዥ ለኢሲን
 - ኢሻር-ራማሹ - ገዥ
 - ኡሹር-አዋሱ - ገዥ 
 - አዙዙ - ገዥ
 - ኡር-ኒንማርኪ - ገዥ
 - ኡር-ኒንጊዚዳ - ገዥ
 1806-1793 - 1 ኢፒቅ-አዳድ
 1793-1791 - ሳሪያ - ገዥ
 1784-1778 - ዋራሣ - ገዥ
 1791-1784 - በላኩም - ገዥ 
 1778-1771 - 1 ኢባልፒኤል
 1771-1729 - 2 ኢፒቅ-አዳድ
 1729-1719 - ናራም-ሲን
 1719-1718 - ኢብኒ-ኤራ
 1718-1716 - ኢቂሽ-ቲሽፓክ
 1716-1712 - ዳኑም-ታሃዝ
 1712-1692 - ዳዱሻ
 1692-1680 - 2 ኢባልፒእል
 1680-1674 - ሲሊ-ሲን 

580px|thumb|left|የኤሽኑና መንግሥት በ1680 ዓክልበ. 

መደብ:የሱመር ከተሞች