N
{{ላቲንፊደል}}
[[ስዕል:Latin alphabet Nn.svg|thumbnail|220px]]

'''N''' / '''n''' በ[[ላቲን አልፋቤት]] አሥራ አራተኛው ፊደል ነው። 

{| class="wikitable"
|- style="background-color:#EEEEEE; text-align:center;"
! ግብፅኛ<br />''ጀ''
! ቅድመ ሴማዊ<br />''[[ኑን]]''
! የፊንቄ ጽሕፈት <br />''ኑን''
! የግሪክ ጽሕፈት <br />''[[ኑ]]''
! ኤትሩስካዊ <br />N
! ላቲን <br />N
|- style="background-color:white; text-align:center;"
|<hiero>D</hiero> 
|[[ስዕል:Proto-semiticN-01.png]]
|[[ስዕል:PhoenicianN-01.svg|35px]]
|[[ስዕል:Nu uc lc.svg|65px|Greek nu]]
|[[ስዕል:EtruscanN-01.svg|35px]]
|[[ስዕል:RomanN-01.png|Roman N]]
|}

የ«N» መነሻ ከ[[ቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት]] «[[ኑን]]» እንደ ሆነ ይታስባል። በዚህ ጽሕፈት ፊደሉ የእባብ ስዕል መስለ። [[የግብጽኛ ተናባቢ ድምጽ ምልክቶች]] በሚል ጽሕፈት ለዚህ ተመሳሳይ [[የግብጽ ሀይሮግሊፍ]] ለድምጹ «ጀ» ነበር፤ በሴማውያን ዘንድ ግን «ን» ሆነ። ቅርጹ ከዚያ በ[[ፊንቄ]] ([[ከነዓን (ጥንታዊ አገር)|ከነዓን]]) ሰዎች ተለማ፣ ከዚህም በ[[ግሪክ አልፋቤት]] "[[ኑ]]" (Ν ν) ደረሰ። 

ከ400 ዓክልበ. ግድም በፊት፣ በ[[ጥንታዊ ግሪክ አልፋቤት]] እንዲሁም በ[[ጥንታዊ ኢታሊክ አልፋቤት]] የ«ም» ቅርጽም እንደ «𐌌» ይምሰል እንደ ነበር የ«ን» ቅርጽ ደግሞ እንደ «𐌍» ይጻፍ ነበር። ከዚያስ  የ«𐌌» (ም) ቅርጽ እንደ ዛሬ '''M''' እንደ ሆነ፣ እንዲሁም የ«𐌍» (ን) ቅርጽ የዛኔ ወደ '''N''' ተቀየረ።

በአንዳንድ ቋንቋ በተለይም በ[[እስፓንኛ]]ው አልፋቤት ተጨማሪው ፊደል «[[Ñ]]» (/ኝ/) ከ'''N''' የደረሰ ነው። በእስፓንኛ ከ18ኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ ይህ Ñ የተለየ ፊደል ሆኖ ተቆጥሯል፤ መጀመርያ ግን በ[[ጋሊስኛ]] ከ1220 ዓም ታውቋል።

በ[[ግዕዝ]] [[አቡጊዳ]] ደግሞ «ነ» («[[ነሐስ (ፊደል)|ነሐስ]]») የሚለው ፊደል ከቅድመ-ሴማዊው «ኑን» ስለ መጣ፣ የላቲን 'N' ዘመድ ሊባል ይችላል።
{{Commonscat}}

[[መደብ:የላቲን አልፋቤት]]
N / n በላቲን አልፋቤት አሥራ አራተኛው ፊደል ነው። 

 ግብፅኛጀ ቅድመ ሴማዊኑን የፊንቄ ጽሕፈት ኑን የግሪክ ጽሕፈት ኑ ኤትሩስካዊ N ላቲን ND ስዕል:Proto-semiticN-01.png35px65px|Greek nu35pxRoman N

የ«N» መነሻ ከቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት «ኑን» እንደ ሆነ ይታስባል። በዚህ ጽሕፈት ፊደሉ የእባብ ስዕል መስለ። የግብጽኛ ተናባቢ ድምጽ ምልክቶች በሚል ጽሕፈት ለዚህ ተመሳሳይ የግብጽ ሀይሮግሊፍ ለድምጹ «ጀ» ነበር፤ በሴማውያን ዘንድ ግን «ን» ሆነ። ቅርጹ ከዚያ በፊንቄ (ከነዓን) ሰዎች ተለማ፣ ከዚህም በግሪክ አልፋቤት "ኑ" (Ν ν) ደረሰ። 

ከ400 ዓክልበ. ግድም በፊት፣ በጥንታዊ ግሪክ አልፋቤት እንዲሁም በጥንታዊ ኢታሊክ አልፋቤት የ«ም» ቅርጽም እንደ «𐌌» ይምሰል እንደ ነበር የ«ን» ቅርጽ ደግሞ እንደ «𐌍» ይጻፍ ነበር። ከዚያስ  የ«𐌌» (ም) ቅርጽ እንደ ዛሬ M እንደ ሆነ፣ እንዲሁም የ«𐌍» (ን) ቅርጽ የዛኔ ወደ N ተቀየረ።

በአንዳንድ ቋንቋ በተለይም በእስፓንኛው አልፋቤት ተጨማሪው ፊደል «Ñ» (/ኝ/) ከN የደረሰ ነው። በእስፓንኛ ከ18ኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ ይህ Ñ የተለየ ፊደል ሆኖ ተቆጥሯል፤ መጀመርያ ግን በጋሊስኛ ከ1220 ዓም ታውቋል።

በግዕዝ አቡጊዳ ደግሞ «ነ» («ነሐስ») የሚለው ፊደል ከቅድመ-ሴማዊው «ኑን» ስለ መጣ፣ የላቲን 'N' ዘመድ ሊባል ይችላል።

መደብ:የላቲን አልፋቤት