F
{{ላቲንፊደል}}[[ስዕል:Latin alphabet Ff.svg|thumbnail|220px]]

'''F''' / '''f''' በ[[ላቲን አልፋቤት]] ስድስተኛው ፊደል ነው። 

{| class="wikitable"
|- style="background-color:#EEEEEE; text-align:center;"
! ግብፅኛ<br />''ሐጅ''
! ቅድመ ሴማዊ<br />''[[ዋው]]''
! የፊንቄ ጽሕፈት <br />''ዋው''
! የግሪክ ጽሕፈት <br />''[[ዲጋማ]]''
! ኤትሩስካዊ <br />F
! ላቲን <br />F
|- style="background-color:white; text-align:center;"
|<hiero>T3</hiero> 
|[[ስዕል:Proto-semiticW-01.png]]
|[[ስዕል:PhoenicianW-01.svg|55px]]
|[[ስዕል:Digamma uc lc.svg|65px]]
|[[ስዕል:EtruscanF-01.svg|35px]]
|[[ስዕል:RomanF-01.png]]
|}

የ«F» መነሻ ከ[[ቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት]] «[[ዋው]]» እንደ ሆነ ይታስባል። በዚህ ጽሕፈት ፊደሉ የበትር ስዕል መስለ። ለዚህም ተመሳሳይ [[የግብጽ ሀይሮግሊፍ]] ነበር። ቅርጹ ከዚያ በ[[ፊንቄ]] ([[ከነዓን (ጥንታዊ አገር)|ከነዓን]]) ሰዎች ተለማ። 

በፊንቄ ጽሕፈት የፊደሉ ድምጽ እንደ ተናባቢ («ው») ሲሆን በጥንታዊ [[ግሪክ አልፋቤት]] ግን ይህ ምልክት የአናባቢ ድምጽ «ኢው» (Υ, υ) ለማመልከት ተጠቀመ። ቅርጹ ትንሽ ተለውጦ ግን ተነባቢውን «ው» ለማመልከት Ϝ ϝ («ዋው» ወይም «ዲጋማ») ተጠቀመ። ከዚህ በኋላ «ው» የሚለው ተነባቢ ከግሪክኛ አነጋገር ስለ ጠፋ፣ «Ϝ ϝ» ለቁጥር (፮) ብቻ ሆነ። (ደግሞ [[ስቲግማ]] ይዩ።)

በ[[ኤትሩስክኛ]] ደግሞ «F» ለተነባቢው «ው» ይወክል ነበር። የ«ፍ» ድምጽ ለመወክል «FH» ተጻፈ። በ[[ሮማይስጥ]] ሌላ ምልክት «[[V]]» ለ«ው» ስለ ተጠቀመ፣ በላቲን ፊደል ፊደሉ «F» ለ«ፍ» ሊወክል ጀመር። 

በ[[ግዕዝ]] [[አቡጊዳ]] ደግሞ «ወ» («[[ዋዌ]]») የሚለው ፊደል ከቅድመ-ሴማዊው «ዋው» ስለ መጣ፣ የላቲን 'F' ዘመድ ሊባል ይችላል። እንዲሁም የላቲን [[U]]፣ [[V]]፣ [[W]]፣ እና [[Y]] ሁሉ ከ«ዋው» ደረሱ።
{{Commonscat}}

[[መደብ:የላቲን አልፋቤት]]
F / f በላቲን አልፋቤት ስድስተኛው ፊደል ነው። 

 ግብፅኛሐጅ ቅድመ ሴማዊዋው የፊንቄ ጽሕፈት ዋው የግሪክ ጽሕፈት ዲጋማ ኤትሩስካዊ F ላቲን FT3 ስዕል:Proto-semiticW-01.png55px65px35pxስዕል:RomanF-01.png

የ«F» መነሻ ከቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት «ዋው» እንደ ሆነ ይታስባል። በዚህ ጽሕፈት ፊደሉ የበትር ስዕል መስለ። ለዚህም ተመሳሳይ የግብጽ ሀይሮግሊፍ ነበር። ቅርጹ ከዚያ በፊንቄ (ከነዓን) ሰዎች ተለማ። 

በፊንቄ ጽሕፈት የፊደሉ ድምጽ እንደ ተናባቢ («ው») ሲሆን በጥንታዊ ግሪክ አልፋቤት ግን ይህ ምልክት የአናባቢ ድምጽ «ኢው» (Υ, υ) ለማመልከት ተጠቀመ። ቅርጹ ትንሽ ተለውጦ ግን ተነባቢውን «ው» ለማመልከት Ϝ ϝ («ዋው» ወይም «ዲጋማ») ተጠቀመ። ከዚህ በኋላ «ው» የሚለው ተነባቢ ከግሪክኛ አነጋገር ስለ ጠፋ፣ «Ϝ ϝ» ለቁጥር (፮) ብቻ ሆነ። (ደግሞ ስቲግማ ይዩ።)

በኤትሩስክኛ ደግሞ «F» ለተነባቢው «ው» ይወክል ነበር። የ«ፍ» ድምጽ ለመወክል «FH» ተጻፈ። በሮማይስጥ ሌላ ምልክት «V» ለ«ው» ስለ ተጠቀመ፣ በላቲን ፊደል ፊደሉ «F» ለ«ፍ» ሊወክል ጀመር። 

በግዕዝ አቡጊዳ ደግሞ «ወ» («ዋዌ») የሚለው ፊደል ከቅድመ-ሴማዊው «ዋው» ስለ መጣ፣ የላቲን 'F' ዘመድ ሊባል ይችላል። እንዲሁም የላቲን U፣ V፣ W፣ እና Y ሁሉ ከ«ዋው» ደረሱ።

መደብ:የላቲን አልፋቤት