ካፍ
<font size="+4"> ከ ኩ ኪ ካ ኬ ክ ኮ ኳ ኰ ኲ ኴ ኵ </font><br>
-----<br>
{{fidel}}
'''ካፍ''' በጥንታዊ [[አቡጊዳ]] ተራ 11ኛው ፊደል ነው። እንዲሁም በ[[ከነዓን (ጥንታዊ አገር)|ከነዓን]] በ[[አራማያ]] በ[[ዕብራይስጥ]] በ[[ሶርያ]]ም ፊደሎች 11ኛው ፊደል "ካፍ" ይባላል። በ[[ዓረብኛ]] ደግሞ ተመሳሳይ ፊደል "ካፍ" ተብሎ በ"አብጃድ" ተራ 11ኛ ነው። 

በ[[አማርኛ]] "ኸ ኹ ኺ ኻ ኼ ኽ ኾ" ከ"ከ..." ትንሽ ተቀይሯል።

==ታሪክ==
{| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse: collapse;text-align:center;"
|-  bgcolor="#EEEEEE"
! <big>ተመሳሳይ ግብፃዊ ስዕል ("ደ")</big>
! <big>ቅድመ-ሴማዊ</big>
! <big>[[ሣባ (የአረቢያ ግዛት)|ሣባ]]</big>
! colspan = "2" | <big>[[ግዕዝ]] </big>
|-----
|<hiero>D46</hiero> 
|[[Image:Proto-semiticK-01.png]]
|[[Image:Himjar kaf.PNG]]
|style="font-size:400%"| ከ
|-----
|}
<br>
የካፍ መነሻ ከ[[ቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት]] እንደ ሆነ ይታስባል።  በዚህ ጽሕፈት ፊደሉ የመዳፍ ስዕል መስለ።  ለዚህም ተመሳሳይ የ[[ግብጽ]] [[ሀይሮግሊፍ]] ነበር። አጠራሩ ግን "ደ" ነበር። በግብፅ የሠሩት [[ሴማውያን]] ግን በቋንቋቸው "ካፍ" ስላሉት፣ ይህ ስዕል "ክ" ሆኖ እንዲሰማ መጣ። 
{{Phoenician glyph|letname=ዮድ|archar=ﻙ|syrchar=SyriacKaph|hechar=כ,ך|amchar=kaph|phchar=kaph}}
<br>
የከነዓን "ካፍ" እንዲሁም ከዚህ ምልክት ተወስዶ በዚያ መንገድ የዕብራይስጥና የአራማያ የአረብኛም "ካፍ" ወለደ። ከዚህ በላይ [[የግሪክ አልፋቤት]] "ካፓ" ('''Κ, κ''') አባት ሆነ። እሱም [[የላቲን አልፋቤት]] ('''K k''') እና [[የቂርሎስ አልፋቤት]] ('''К к''') ወላጅ ሆነ። ስለዚህ እነዚህ ሁሉ የ"ካፍ" ሩቅ ዘመዶች ሊባሉ ይቻላል። በተጨማሪ የግዕዝ ቁጥር <big><big> ፳ </big></big> (ሃያ) ከግሪኩ '''κ''' በመወሰዱ እሱም የ"ከ" ዘመድ ነው።
ከ ኩ ኪ ካ ኬ ክ ኮ ኳ ኰ ኲ ኴ ኵ 

ካፍ በጥንታዊ አቡጊዳ ተራ 11ኛው ፊደል ነው። እንዲሁም በከነዓን በአራማያ በዕብራይስጥ በሶርያም ፊደሎች 11ኛው ፊደል "ካፍ" ይባላል። በዓረብኛ ደግሞ ተመሳሳይ ፊደል "ካፍ" ተብሎ በ"አብጃድ" ተራ 11ኛ ነው። 

በአማርኛ "ኸ ኹ ኺ ኻ ኼ ኽ ኾ" ከ"ከ..." ትንሽ ተቀይሯል።

ታሪክ
 ተመሳሳይ ግብፃዊ ስዕል ("ደ") ቅድመ-ሴማዊ ሣባ ግዕዝ D46 Image:Proto-semiticK-01.pngImage:Himjar kaf.PNG ከ

የካፍ መነሻ ከቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት እንደ ሆነ ይታስባል።  በዚህ ጽሕፈት ፊደሉ የመዳፍ ስዕል መስለ።  ለዚህም ተመሳሳይ የግብጽ ሀይሮግሊፍ ነበር። አጠራሩ ግን "ደ" ነበር። በግብፅ የሠሩት ሴማውያን ግን በቋንቋቸው "ካፍ" ስላሉት፣ ይህ ስዕል "ክ" ሆኖ እንዲሰማ መጣ። 

የከነዓን "ካፍ" እንዲሁም ከዚህ ምልክት ተወስዶ በዚያ መንገድ የዕብራይስጥና የአራማያ የአረብኛም "ካፍ" ወለደ። ከዚህ በላይ የግሪክ አልፋቤት "ካፓ" (Κ, κ) አባት ሆነ። እሱም የላቲን አልፋቤት (K k) እና የቂርሎስ አልፋቤት (К к) ወላጅ ሆነ። ስለዚህ እነዚህ ሁሉ የ"ካፍ" ሩቅ ዘመዶች ሊባሉ ይቻላል። በተጨማሪ የግዕዝ ቁጥር  ፳  (ሃያ) ከግሪኩ κ በመወሰዱ እሱም የ"ከ" ዘመድ ነው።