ሐውት
<font size="+4"> ሐ ሑ ሒ ሓ ሔ ሕ ሖ ሗ</font><br>
-----<br>
{{fidel}}
'''ሐውት''' ወይም በአነጋገር '''ሐመረ ሐ''' በ[[አቡጊዳ]] ተራ ስምንተኛው ፊደል ነው። እንዲሁም በ[[ከነዓን (ጥንታዊ አገር)|ከነዓን]] በ[[አራማያ]] በ[[ዕብራይስጥ]] በ[[ሶርያ]]ም ፊደሎች ስምንተኛው ፊደል "ሔት" ይባላል።

በ[[ዓረብኛ]] ደግሞ ተመሳሳይ ፊደል "ሐእ" (ح) ተብሎ በ"አብጃድ" ተራ 8ኛ ነው። "ኀእ" የሚለው አረብኛ ፊደል (ﺥ) ደግሞ ከዚያ ወጣ።

በመጀመርያው (ግዕዝ) ቅርጽ (ሐ) በ[[ልሳነ ግዕዝ]] እንደ ሌሎቹ ፊደላት የ"ኸ" አናባቢ ድምጽ ሆነው ነበር፤ በ[[አማርኛ]] ግን ድምጹ እንደ አራተኛው (ራብዕ) ቅርጽ (ሓ) አንድላይ ነው።

በአማርኛ አጻጻፍ ብዙ ጊዜ ከሆይ (ሀ) ከኀርም (ኀ) እና ከኻፍ (ኸ) ጋራ ሊለዋውጥ ይችላል። ቀድሞ ግን ድምጾቻቸው የተለያዩ ነበሩ።

==ታሪክ==
{| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse: collapse;text-align:center;"
|-  bgcolor="#EEEEEE"
! <big>ተመሳሳይ ግብፃዊ ስዕል</big>
! <big>ቅድመ-ሴማዊ</big>
! <big>[[ሣባ (የአረቢያ ግዛት)|ሣባ]]</big>
! colspan = "2" | <big>[[ግዕዝ]] </big>
|-----
|<hiero>N24</hiero> 
|[[Image:Proto-semiticH-01.png]]
|[[Image:Himjar_ha2.PNG]]
|style="font-size:400%"| ሐ
|-----
|}
<br>
የሐውት መነሻ ከ[[ቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት]] እንደ ሆነ ይታስባል።  በዚህ ጽሕፈት ፊደሉ የአጥር ስዕል መስለ።  ለዚህም ተመሳሳይ የ[[ግብጽ]] [[ሀይሮግሊፍ]] "ሰፐአት" ነበር። በሌሎች ሊቃውንት ዘንድ ግን የግቢ ወይም የገመድ ሃይሮግሊፍ ነበር<br>
{{Phoenician glyph|letname=ሐውት|archar=ح|syrchar=SyriacKheth|hechar=ח|amchar=heht|phchar=heth}}
<br>
የከነዓን "ሔት" እንዲሁም ከዚህ ምልክት ተወስዶ በዚያ መንገድ የዕብራይስጥና የአራማያ "ሔት" የአረብኛም "ሐእ" እና "ኀእ" ወለደ። ከዚህ በላይ [[የግሪክ አልፋቤት]] "ኤታ" (''' Η η''') አባት ሆነ። እሱም [[የላቲን አልፋቤት]] ('''H h''') እና [[የቂርሎስ አልፋቤት]] ('''И и''') ወላጅ ሆነ። ስለዚህ እነዚህ ሁሉ የ"ሐውት" ሩቅ ዘመዶች ሊባሉ ይቻላል። በተጨማሪ የግዕዝ ቁጥር <big><big> ፰ </big></big> (ስምንት) ከግሪኩ '''Η''' በመወሰዱ እሱም የ"ሐ" ዘመድ ነው።
ሐ ሑ ሒ ሓ ሔ ሕ ሖ ሗ

ሐውት ወይም በአነጋገር ሐመረ ሐ በአቡጊዳ ተራ ስምንተኛው ፊደል ነው። እንዲሁም በከነዓን በአራማያ በዕብራይስጥ በሶርያም ፊደሎች ስምንተኛው ፊደል "ሔት" ይባላል።

በዓረብኛ ደግሞ ተመሳሳይ ፊደል "ሐእ" (ح) ተብሎ በ"አብጃድ" ተራ 8ኛ ነው። "ኀእ" የሚለው አረብኛ ፊደል (ﺥ) ደግሞ ከዚያ ወጣ።

በመጀመርያው (ግዕዝ) ቅርጽ (ሐ) በልሳነ ግዕዝ እንደ ሌሎቹ ፊደላት የ"ኸ" አናባቢ ድምጽ ሆነው ነበር፤ በአማርኛ ግን ድምጹ እንደ አራተኛው (ራብዕ) ቅርጽ (ሓ) አንድላይ ነው።

በአማርኛ አጻጻፍ ብዙ ጊዜ ከሆይ (ሀ) ከኀርም (ኀ) እና ከኻፍ (ኸ) ጋራ ሊለዋውጥ ይችላል። ቀድሞ ግን ድምጾቻቸው የተለያዩ ነበሩ።

ታሪክ
 ተመሳሳይ ግብፃዊ ስዕል ቅድመ-ሴማዊ ሣባ ግዕዝ N24 Image:Proto-semiticH-01.pngImage:Himjar_ha2.PNG ሐ

የሐውት መነሻ ከቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት እንደ ሆነ ይታስባል።  በዚህ ጽሕፈት ፊደሉ የአጥር ስዕል መስለ።  ለዚህም ተመሳሳይ የግብጽ ሀይሮግሊፍ "ሰፐአት" ነበር። በሌሎች ሊቃውንት ዘንድ ግን የግቢ ወይም የገመድ ሃይሮግሊፍ ነበር

የከነዓን "ሔት" እንዲሁም ከዚህ ምልክት ተወስዶ በዚያ መንገድ የዕብራይስጥና የአራማያ "ሔት" የአረብኛም "ሐእ" እና "ኀእ" ወለደ። ከዚህ በላይ የግሪክ አልፋቤት "ኤታ" ( Η η) አባት ሆነ። እሱም የላቲን አልፋቤት (H h) እና የቂርሎስ አልፋቤት (И и) ወላጅ ሆነ። ስለዚህ እነዚህ ሁሉ የ"ሐውት" ሩቅ ዘመዶች ሊባሉ ይቻላል። በተጨማሪ የግዕዝ ቁጥር  ፰  (ስምንት) ከግሪኩ Η በመወሰዱ እሱም የ"ሐ" ዘመድ ነው።