ቻርለስ ዊሊየም ኢዘንበርግ
''' ቻርለስ ኢዘንበርግ''', ([[እ.ኤ.አ.]] መስከረም 5, 1806 [[ስቱትጋርት]] -- ጥቅምት 10, 1864)  የ[[አንግሊካን ቤተክርስቲያን]] ቄስ የነበረና ባለፈው ዘመኑ የ[[ቆርቆሮ]] ብረት [[አንጥረኛ]]  የነበር ሰው ነው። ቄስ በነበረበት ዘመኑ ወደ [[ኢትዮጵያ]] እና [[ህንድ]] የተላከ ሚሲዮናዊ ሲሆን ይሄውም (እ.ኤ.አ) ከ1832-1864 መሆኑ ነው<ref>H. Gundert ''Biography of the Rev. Charles Isenberg, Missionary of the [[Church Missionary Society]] to Abyssinia and Western India from 1832 to 1864'' (1885).</ref>።  ኢዘንበርግ፣  ከ'34-38 በ[[አድዋ]] [[ትግራይ]] የኖረ ሲሆን ከአካባቢው ቀሳውስት ጋር መግባባት ስላላሰየ ሊባረር በቅቷል። በሚቀጥለው አመት፣ 1839፣ በ[[ሸዋ]]ው ንጉስ [[ሣህለ ሥላሴ]] ግብዣ እርሱና ሌሎች ሁለት ሚስዮኖች  ሸዋ ሄዱ። ከ4 ወር ቆይታ በኋላ ኢዘንበርግ ወደ [[ለንደን]]  [[ዩናይትድ ኪንግደም|እንግሊዝ]] ተመልሶ ሄደ።

በለንደን ቆይታው ብዙ መጻህፍትን በ[[አማርኛ]] ና ሌሎች የኢትዮጵያ ቋንቋዎች አሳትሟል። እነርሱም   [[አፋርኛ]]፣[[ኦሮምኛ]] (ከ[[ሉድቪግ ክራፍ]] የተወሰደ) እና [[አማርኛ]] መዝገበ ቃላት (1840-42)፣  የአማርኛ ሰዋሰው፣  የቤተክርስቲያን ታሪክ፣ ጂዎግራፊ፣ እና የዓለም ታሪክን ያቅፋሉ። 

ኢዘንበርግ በ1842 እንደገና ወደ [[ሸዋ]] ለመመለስ ሞክሮ ነበር፤ ሆኖም ግን ፍቃድ ስለተከለከለ ወደ [[ትግራይ]] በማምራት በዚያ እስከ 1843 ተቀመጠ። [[ደጃዝማች ውቤ]] በዚሁ አመት ከትግራይ ስለአባረሩት  ወደ ለንደን አመራ። በ1844 የ[[አቡ ሩሚ]]ን የቆየ አማርኛ መጽሓፍ ቅዱስ ትርጓሜ በማረም ከ[[ክራፕፍ]] ጋር አሳተሙ።   በዚያው አመት አራቱን [[ወንጌል|ወንጌሎች]] በ[[ትግርኛ]] ቋንቋ ሊያሳትም በቃ። ይህ የትግርኛ መጽሀፍ ቅዱስ በ[[በርሊን]]፣ [[ጀርመን]] ይገኛል።

==ማጣቀሻ==
{{reflist}}

[[መደብ: ቻርለስ ዊሊየም ኢዘንበርግ]]
[[መደብ: የጀርመን ሰዎች]]
[[መደብ: የአማርኛ ሥነ ጽሑፍ]]
ቻርለስ ኢዘንበርግ, (እ.ኤ.አ. መስከረም 5, 1806 ስቱትጋርት -- ጥቅምት 10, 1864)  የአንግሊካን ቤተክርስቲያን ቄስ የነበረና ባለፈው ዘመኑ የቆርቆሮ ብረት አንጥረኛ  የነበር ሰው ነው። ቄስ በነበረበት ዘመኑ ወደ ኢትዮጵያ እና ህንድ የተላከ ሚሲዮናዊ ሲሆን ይሄውም (እ.ኤ.አ) ከ1832-1864 መሆኑ ነውH. Gundert Biography of the Rev. Charles Isenberg, Missionary of the Church Missionary Society to Abyssinia and Western India from 1832 to 1864 (1885).።  ኢዘንበርግ፣  ከ'34-38 በአድዋ ትግራይ የኖረ ሲሆን ከአካባቢው ቀሳውስት ጋር መግባባት ስላላሰየ ሊባረር በቅቷል። በሚቀጥለው አመት፣ 1839፣ በሸዋው ንጉስ ሣህለ ሥላሴ ግብዣ እርሱና ሌሎች ሁለት ሚስዮኖች  ሸዋ ሄዱ። ከ4 ወር ቆይታ በኋላ ኢዘንበርግ ወደ ለንደን  እንግሊዝ ተመልሶ ሄደ።

በለንደን ቆይታው ብዙ መጻህፍትን በአማርኛ ና ሌሎች የኢትዮጵያ ቋንቋዎች አሳትሟል። እነርሱም   አፋርኛ፣ኦሮምኛ (ከሉድቪግ ክራፍ የተወሰደ) እና አማርኛ መዝገበ ቃላት (1840-42)፣  የአማርኛ ሰዋሰው፣  የቤተክርስቲያን ታሪክ፣ ጂዎግራፊ፣ እና የዓለም ታሪክን ያቅፋሉ። 

ኢዘንበርግ በ1842 እንደገና ወደ ሸዋ ለመመለስ ሞክሮ ነበር፤ ሆኖም ግን ፍቃድ ስለተከለከለ ወደ ትግራይ በማምራት በዚያ እስከ 1843 ተቀመጠ። ደጃዝማች ውቤ በዚሁ አመት ከትግራይ ስለአባረሩት  ወደ ለንደን አመራ። በ1844 የአቡ ሩሚን የቆየ አማርኛ መጽሓፍ ቅዱስ ትርጓሜ በማረም ከክራፕፍ ጋር አሳተሙ።   በዚያው አመት አራቱን ወንጌሎች በትግርኛ ቋንቋ ሊያሳትም በቃ። ይህ የትግርኛ መጽሀፍ ቅዱስ በበርሊን፣ ጀርመን ይገኛል።

ማጣቀሻ

መደብ: ቻርለስ ዊሊየም ኢዘንበርግ
መደብ: የጀርመን ሰዎች
መደብ: የአማርኛ ሥነ ጽሑፍ