የቻይና ነገሥታት ዝርዝር
ማስታወሻ፦ በ[[ቻይና]] ታሪክ ከ849 ዓመት ከክርስቶስ ልደት በፊት አስቀድሞ የሆኑት አመት ቁጥሮች ሁሉ አጠያያቂ ናቸው። ከ849 ዓክልበ. በኋላ ግን አመቶቹ በብዛት ሊወሰኑ ይቻላል። ከ[[ሥነ ቅርስ]] መጀመርያው የተረጋገጠው ንጉሥ [[ዉ ዲንግ]] ነው። ከ1200 ዓክልበ. የሆኑት [[ንግርተኛ አጥንቶች]] ጽሑፎች በ[[ኤሊ]] ቅርፊት ወይም በ[[በሬ]] ትከሻ ላይ [[የጨረቃ ግርዶሽ]] ጊዜዎች ስለ ዘገቡ፣ የቻይና አጥኒዎች የዉ ዲንግን ዘመን ልክ ከ1258-1199 ዓክልበ. ወስነውታል።

===አፈ ታሪካዊ ዘመን ===

# [[ኒዋ]] - የ[[ፉሢ]] ሚስት፣ ከ[[ማየ አይኅ]] አመለጠች
# [[ዮውቻው]] - ቤትን ማገንባት ያገኘ
# [[ስዊረን]] - የእሳት ጥቅም ያገኘ
# [[ፉሢ]] - ከሚስቱ ከኒዋ ጋራ ከማየ አይኅ አመለጠ። ከዚያ 115 ወይም 116 ዓመት እንደ ነገሠ ይባላል።
# «[[ያንዲ|የነበልባል ነገሥታት]]» ፦ [[ሸንኖንግ]] (38 አመት)፣ ሊንኲ፣ ቸንግ፣ ሚንግ፣ ዥዕ፣ ከ፣ አይ፣ ዩዋንግ - 500 ዓመታት ያህል በጠቅላላ ይባላል

====የኋሥያ ነገሥታት (አፈታሪካዊ፣ 2389-2010 ዓክልበ. ግድም)====
# [[ኋንግ ዲ]] (ጎንግሱን ሽወንዩወን) - የ[[ዮሾንግ]] መሪ፣ ያንዲ ዩዋንግን በ[[ባንጯን ውግያ]] አሸንፎ ዮሾንግንና ሸንኖንግን በ[[ኋሥያ]] አዋሀደ። 99 ዓመት ነግሠ።
# [[ሻውሃው]] - 84 አመት ነገሠ? (በ[[ቀርከሃ ዜና መዋዕል]] ዘንድ ምናልባት 7 ዓመት ብቻ ነገሠ)
# [[ዧንሡ]] - 78 አመት ነገሠ። የኅብረተሠብ ማሻሻሎች ሠራ 
# [[ዲ ኩ]] - 60 ወይም 70 አመት ነገሠ (63 በቀርከሃ ዜና መዋዕል)፤ ትምህርት ቤቶች ሠራ 
# [[ዲ ዥዕ]] - 9 ዓመት
# [[ያው]] - 99 አመት ነገሠ (በ73ኛው አመት ዙፋኑን ለተከታዩ ሹን መልቀቁን በቀርከሃ ዜና መዋዕል ይዘገባል)
# [[ሹን]] - 50 ዓመት፤ ሕግ አወጣ

===የሥያ ሥርወ መንግሥት (2010-1611 ዓክልበ. ግድም)===

{|class="nowraplinks" border="2" cellspacing="0" cellpadding="3" rules="all" width="600px" style="margin:3px 0 0em 0em; border-style: solid; border-width: 1px; border-collapse:collapse; empty-cells:show"
|colspan="3" align=center style="background:#778899; color:white"|'''የሥያ ሥርወ መንግሥት'''
|- bgcolor="#F6E6AE"
!የንጉሥ ስም
!የአመታት ቁጥር
!ነጥቦች
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዳ ዩ]] || style="white-space:nowrap;" | 45 || አገሩን በ9 ጠቅላይ ግዛቶች ከፋፈለ።
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ጪ]] || 10 ወይም 16 || የዳ ዩ ልጅ
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ታይ ካንግ]] || 19 ወይም 29 || የጪ ልጅ
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዦንግ ካንግ]] || 13 || የታይ ካንግ ወንድም፤ የፀሃይ ግርዶሽ በ5ኛው አመት
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ሥያንግ]] || 28 || የዦንግ ካንግ ልጅ። ከርሱ በኋላ ቻይና 40 ዓመት ያለ ንጉሥ ነበር።
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ሻውካንግ]] || 21 || የሥያንግ ልጅ
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዡ]] || 17 ||  
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ኋይ]] || 26 ወይም 44 || 
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ማንግ]] || 18 ወይም 58 || 
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ሤ]] || 25 || 
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ቡ ጅያንግ]] || 59 || የሤ ልጅ
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ጅዮንግ]] || 18 ወይም 21 || የቡ ጅያንግ ወንድም
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ጂን]] || 21 || የጅዮንግ ልጅ
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ኮንግ ጅያ]] || 31 || 
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ጋው]] || 11 || 
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ፋ]] || 11 ወይም 19 || የምድር መንቀጥቀጥ
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ጄ]] || 31 ወይም 52 || ዝሙትና ጨካኝ ንጉሥ
|}

===የሻንግ ሥርወ መንግሥት (1611-1054 ዓክልበ ግድም)===

{|class="nowraplinks" border="2" cellspacing="0" cellpadding="3" rules="all" width="600px" style="margin:3px 0 0em 0em; border-style: solid; border-width: 1px; border-collapse:collapse; empty-cells:show"
|colspan="3" align=center style="background:#778899; color:white"|'''የሥያ ሥርወ መንግሥት'''
|- bgcolor="#F6E6AE"
!የንጉሥ ስም
!የአመታት ቁጥር
!ነጥቦች
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ታንግ]] || style="white-space:nowrap;" | 11 || መንግሥቱን ከጄ ያዘ
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዋይ ቢንግ]] || 2 ወይም 3 || የታንግ ልጅ
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዦንግ ረን]] || 4 || የዋይ ቢንግ ወንድም
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ታይ ጅያ]] || 12 ወይም 33 || የዦንግ ረን ወንድም ልጅ
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዎ ዲንግ]] || 19 ወይም 29 || የታይ ጅያ ልጅ
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ታይ ገንግ]] || 5 ወይም 25 || የዎ ዲንግ ወንድም
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ሥያው ጅያ]] || 17  || የታይ ገንግ ወንድም
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዮንግ ጂ]] || 12 || የታይ ገንግ ልጅ
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ታይ ዉ]] || 75 || የዮንግ ጂ ወንድም
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዦንግ ዲንግ]] || 9 ወይም 11 || የታይ ዉ ልጅ 
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዋይ ረን]] || 10 ወይም 15 || የዦንግ ዲንግ ወንድም
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ሄ ዳን ጅያ]] || 9 || የዋይ ረን ልጅ
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዙ ዪ]] || 19 || የሄ ዳን ጅያ ወንድም
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዙ ሢን]] || 14 ወይም 16 || የዙ ዪ ልጅ 
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዎ ጅያ]] || 5 ወይም 20 || የዙ ሢን ወንድም
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዙ ዲንግ]] || 9 ወይም 32 || የዙ ሢን ልጅ
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ናን ገንግ]] || 6 ወይም 29 || የዎ ጅያ ልጅ
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ያንግ ጅያ]] || 4 ወይም 17 || የዙ ዲንግ ልጅ
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ፓን ገንግ]] || 28 || ምናልባት 1298-1271 ዓክልብ. ነገሠ።
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ሥያው ሢን]] || 3 || 
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ሥያው ዪ]] || 11 || 
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዉ ዲንግ]] || 59 || ሕጉን አሻሸለ። 1258-1199 ዓክልበ. አካባቢ
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዙ ገንግ]] || 11 ||
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዙ ጅያ]] || 20 ወይም 33 ||
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ሊን ሢን]] || 4 ወይም 6 ||
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ገንግ ዲንግ]] || 6 ወይም 8 ||
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዉ ዪ]] || 35 || 
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ወን ዲንግ]] || 11 ||
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዲ  ዪ]] || 26 ||
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዲ ሢን]] || 32 ወይም 52 || ስድና ጨካኝ ንጉሥ
|}

====የዦው ሥርወ መንግሥት (1054-229 ዓክልበ.====

{|class="nowraplinks" border="2" cellspacing="0" cellpadding="3" rules="all" width="600px" style="margin:3px 0 0em 0em; border-style: solid; border-width: 1px; border-collapse:collapse; empty-cells:show"
|colspan="3" align=center style="background:#778899; color:white"|'''የዦው ሥርወ መንግሥት'''
|- bgcolor="#F6E6AE"
!የንጉሥ ስም
!ዘመን ዓክልበ.
!ነጥቦች
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዦው ዉ]] || style="white-space:nowrap;" | 1054-1051 ግ.|| መንግሥቱን ከዲ ሢን ያዘ
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዦው ቸንግ]] || 1050-1029 ግ. || 
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዦው ካንግ]] || 1029-1004 ግ. ||
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዦው ዣው]] || 1003-985 ግ. ||
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዦው ሙ]] || 984-930 ግ. ||
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዦው ጎንግ]] || 930-908 ግ. ||
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዦው ዪ (ጂ ጅየን)]] || 907-900 ግ. ||
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዦው ሥያው]] || 899-894 ግ. ||
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዦው ዪ (ጂ ሤ)]] || 894-886 ግ. ||
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዦው ሊ]] || 886-849 || ክፉና ጨካኝ ንጉሥ
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[የጎንግሄ እንደራሴነት]] || 849-836 ||
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዦው ሡዋን]] || 835-790 ||
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዦው ዮው]] || 790-780 || 
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዦው ፒንግ]] || 780-728 ||
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዦው ኋን]] || 728-705 ||
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዦው ዧንግ]] || 705-690 ||
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዦው ሢ]] || 690-685 ||
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዦው ኊ]] || 685-660 ||
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዦው ሥያንግ]] || 659-627 ||
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዦው ጪንግ]] || 627-621 ||
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዦው ኳንግ]] || 620-615 ||
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዦው ዲንግ]] || 614-594 ||
|- bgcolor="#f5f5f5"
|| [[ዦው ጅየን]] || 593-580 ||
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዦው ሊንግ]] || 579-553 ||
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዦው ጂንግ (ጂ ጒ)]] || 553-528 ||
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዦው ዳው]] || 528 ||
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዦው ጂንግ (ጂ ጋይ)]] || 527-484 ||
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዦው ዩወን]] || 483-477 || 
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዦው ዠንዲንግ]] || 476-450 ||
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዦው አይ]] || 449 ||
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዦው ስዕ]] || 449 ||
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዦው ካው]] || 448-434 ||
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዦው ወይሌ]] || 433-410 ||
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዦው አን]] || 409-384 ||
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዦው ሌ]] || 383-377 ||
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዦው ሥየን]] || 376-329 ||
|- bgcolor="#f5f5f5"
| [[ዦው ሸንጂንግ]] || 328-323 ||
|- bgcolor="#fffaf0"
| [[ዦው ናን]] || 322-264 ||
|}

====የጪን ሥርወ መንግሥት (229-214 ዓክልበ.)====

====የሃን ሥርወ መንግሥት (214 ዓክልበ. - 212 ዓ.ም.) ====

{{መዋቅር}}

[[መደብ:የቻይና ነገሥታት|*]]
[[መደብ:የእስያ ታሪክ]]
[[መደብ:የነገሥታት ዝርዝሮች]]
ማስታወሻ፦ በቻይና ታሪክ ከ849 ዓመት ከክርስቶስ ልደት በፊት አስቀድሞ የሆኑት አመት ቁጥሮች ሁሉ አጠያያቂ ናቸው። ከ849 ዓክልበ. በኋላ ግን አመቶቹ በብዛት ሊወሰኑ ይቻላል። ከሥነ ቅርስ መጀመርያው የተረጋገጠው ንጉሥ ዉ ዲንግ ነው። ከ1200 ዓክልበ. የሆኑት ንግርተኛ አጥንቶች ጽሑፎች በኤሊ ቅርፊት ወይም በበሬ ትከሻ ላይ የጨረቃ ግርዶሽ ጊዜዎች ስለ ዘገቡ፣ የቻይና አጥኒዎች የዉ ዲንግን ዘመን ልክ ከ1258-1199 ዓክልበ. ወስነውታል።

አፈ ታሪካዊ ዘመን 

 ኒዋ - የፉሢ ሚስት፣ ከማየ አይኅ አመለጠች
 ዮውቻው - ቤትን ማገንባት ያገኘ
 ስዊረን - የእሳት ጥቅም ያገኘ
 ፉሢ - ከሚስቱ ከኒዋ ጋራ ከማየ አይኅ አመለጠ። ከዚያ 115 ወይም 116 ዓመት እንደ ነገሠ ይባላል።
 «የነበልባል ነገሥታት» ፦ ሸንኖንግ (38 አመት)፣ ሊንኲ፣ ቸንግ፣ ሚንግ፣ ዥዕ፣ ከ፣ አይ፣ ዩዋንግ - 500 ዓመታት ያህል በጠቅላላ ይባላል

የኋሥያ ነገሥታት (አፈታሪካዊ፣ 2389-2010 ዓክልበ. ግድም)
 ኋንግ ዲ (ጎንግሱን ሽወንዩወን) - የዮሾንግ መሪ፣ ያንዲ ዩዋንግን በባንጯን ውግያ አሸንፎ ዮሾንግንና ሸንኖንግን በኋሥያ አዋሀደ። 99 ዓመት ነግሠ።
 ሻውሃው - 84 አመት ነገሠ? (በቀርከሃ ዜና መዋዕል ዘንድ ምናልባት 7 ዓመት ብቻ ነገሠ)
 ዧንሡ - 78 አመት ነገሠ። የኅብረተሠብ ማሻሻሎች ሠራ 
 ዲ ኩ - 60 ወይም 70 አመት ነገሠ (63 በቀርከሃ ዜና መዋዕል)፤ ትምህርት ቤቶች ሠራ 
 ዲ ዥዕ - 9 ዓመት
 ያው - 99 አመት ነገሠ (በ73ኛው አመት ዙፋኑን ለተከታዩ ሹን መልቀቁን በቀርከሃ ዜና መዋዕል ይዘገባል)
 ሹን - 50 ዓመት፤ ሕግ አወጣ

የሥያ ሥርወ መንግሥት (2010-1611 ዓክልበ. ግድም)

የሥያ ሥርወ መንግሥትየንጉሥ ስምየአመታት ቁጥርነጥቦች ዳ ዩ  45  አገሩን በ9 ጠቅላይ ግዛቶች ከፋፈለ። ጪ  10 ወይም 16  የዳ ዩ ልጅ ታይ ካንግ  19 ወይም 29  የጪ ልጅ ዦንግ ካንግ  13  የታይ ካንግ ወንድም፤ የፀሃይ ግርዶሽ በ5ኛው አመት ሥያንግ  28  የዦንግ ካንግ ልጅ። ከርሱ በኋላ ቻይና 40 ዓመት ያለ ንጉሥ ነበር። ሻውካንግ  21  የሥያንግ ልጅ ዡ  17    ኋይ  26 ወይም 44   ማንግ  18 ወይም 58   ሤ  25   ቡ ጅያንግ  59  የሤ ልጅ ጅዮንግ  18 ወይም 21  የቡ ጅያንግ ወንድም ጂን  21  የጅዮንግ ልጅ ኮንግ ጅያ  31   ጋው  11   ፋ  11 ወይም 19  የምድር መንቀጥቀጥ ጄ  31 ወይም 52  ዝሙትና ጨካኝ ንጉሥ

የሻንግ ሥርወ መንግሥት (1611-1054 ዓክልበ ግድም)

የሥያ ሥርወ መንግሥትየንጉሥ ስምየአመታት ቁጥርነጥቦች ታንግ  11  መንግሥቱን ከጄ ያዘ ዋይ ቢንግ  2 ወይም 3  የታንግ ልጅ ዦንግ ረን  4  የዋይ ቢንግ ወንድም ታይ ጅያ  12 ወይም 33  የዦንግ ረን ወንድም ልጅ ዎ ዲንግ  19 ወይም 29  የታይ ጅያ ልጅ ታይ ገንግ  5 ወይም 25  የዎ ዲንግ ወንድም ሥያው ጅያ  17   የታይ ገንግ ወንድም ዮንግ ጂ  12  የታይ ገንግ ልጅ ታይ ዉ  75  የዮንግ ጂ ወንድም ዦንግ ዲንግ  9 ወይም 11  የታይ ዉ ልጅ  ዋይ ረን  10 ወይም 15  የዦንግ ዲንግ ወንድም ሄ ዳን ጅያ  9  የዋይ ረን ልጅ ዙ ዪ  19  የሄ ዳን ጅያ ወንድም ዙ ሢን  14 ወይም 16  የዙ ዪ ልጅ  ዎ ጅያ  5 ወይም 20  የዙ ሢን ወንድም ዙ ዲንግ  9 ወይም 32  የዙ ሢን ልጅ ናን ገንግ  6 ወይም 29  የዎ ጅያ ልጅ ያንግ ጅያ  4 ወይም 17  የዙ ዲንግ ልጅ ፓን ገንግ  28  ምናልባት 1298-1271 ዓክልብ. ነገሠ። ሥያው ሢን  3   ሥያው ዪ  11   ዉ ዲንግ  59  ሕጉን አሻሸለ። 1258-1199 ዓክልበ. አካባቢ ዙ ገንግ  11  ዙ ጅያ  20 ወይም 33  ሊን ሢን  4 ወይም 6  ገንግ ዲንግ  6 ወይም 8  ዉ ዪ  35   ወን ዲንግ  11  ዲ  ዪ  26  ዲ ሢን  32 ወይም 52  ስድና ጨካኝ ንጉሥ

የዦው ሥርወ መንግሥት (1054-229 ዓክልበ.

የዦው ሥርወ መንግሥትየንጉሥ ስምዘመን ዓክልበ.ነጥቦች ዦው ዉ  1054-1051 ግ. መንግሥቱን ከዲ ሢን ያዘ ዦው ቸንግ  1050-1029 ግ.   ዦው ካንግ  1029-1004 ግ.  ዦው ዣው  1003-985 ግ.  ዦው ሙ  984-930 ግ.  ዦው ጎንግ  930-908 ግ.  ዦው ዪ (ጂ ጅየን)  907-900 ግ.  ዦው ሥያው  899-894 ግ.  ዦው ዪ (ጂ ሤ)  894-886 ግ.  ዦው ሊ  886-849  ክፉና ጨካኝ ንጉሥ የጎንግሄ እንደራሴነት  849-836  ዦው ሡዋን  835-790  ዦው ዮው  790-780   ዦው ፒንግ  780-728  ዦው ኋን  728-705  ዦው ዧንግ  705-690  ዦው ሢ  690-685  ዦው ኊ  685-660  ዦው ሥያንግ  659-627  ዦው ጪንግ  627-621  ዦው ኳንግ  620-615  ዦው ዲንግ  614-594  ዦው ጅየን  593-580  ዦው ሊንግ  579-553  ዦው ጂንግ (ጂ ጒ)  553-528  ዦው ዳው  528  ዦው ጂንግ (ጂ ጋይ)  527-484  ዦው ዩወን  483-477   ዦው ዠንዲንግ  476-450  ዦው አይ  449  ዦው ስዕ  449  ዦው ካው  448-434  ዦው ወይሌ  433-410  ዦው አን  409-384  ዦው ሌ  383-377  ዦው ሥየን  376-329  ዦው ሸንጂንግ  328-323  ዦው ናን  322-264 

የጪን ሥርወ መንግሥት (229-214 ዓክልበ.)

የሃን ሥርወ መንግሥት (214 ዓክልበ. - 212 ዓ.ም.) 

*
መደብ:የእስያ ታሪክ
መደብ:የነገሥታት ዝርዝሮች