ጀዋር መሐመድ

'''ጀዋር መሀመድ (''' ጃዋር መሐመድ፡ ግንቦት 12 ቀን 1986 ተወለደ) <ref name="bbc.com"><cite class="citation news cs1"><span class="cx-segment" data-segmentid="159">[https://www.bbc.com/news/world-africa-53306091 "Jawar Mohammed: The Ethiopian media mogul taking on Abiy Ahmed"]. 9 July 2020.</span></cite></ref> ኢትዮጵያዊ የፖለቲካ ተንታኝ እና አክቲቪስት ነው። <ref name="africatimes.com"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation news cs1">[https://africatimes.com/2017/12/07/report-ethiopia-continues-malware-attacks-on-dissidents-in-other-countries/ "Report: Ethiopia continues malware attacks on dissidents in other countries"]. ''africatimes.com''.</cite></ref> <ref name="auto2"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation news cs1">[https://www.aljazeera.com/news/2019/10/prominent-activist-challenge-ethiopian-pm-2020-election-191025154446076.html "Prominent activist may challenge Ethiopian PM in 2020 election"]. ''aljazeera.com''.</cite></ref> <ref name="The Guardian"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation news cs1" id="CITEREFGardiner2018">Gardiner, Tom (20 August 2018). </cite></ref> ከኦሮሚያ ሚዲያ ኔትወርክ (ኦኤምኤን) መስራቾች አንዱ የሆነው ጃዋር የ2014-2016 የኦሮሞ ተቃውሞ ግንባር ቀደም አዘጋጅ ነበር። <ref name="The Guardian" /> <ref name="Ethiomedia_Jawar">{{Cite news|last=Borago|first=Teshome|title=JAWAR: from Oromo radical to Ethiopia's leader|url=https://ethiomedia.com/2018/08/19/jawar-from-oromo-radical-to-ethiopias-leader/|access-date=26 September 2018|date=19 August 2018|accessdate=14 August 2023|archivedate=26 September 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180926051909/https://ethiomedia.com/2018/08/19/jawar-from-oromo-radical-to-ethiopias-leader/}}</ref> <ref name="NPR">{{Cite news|last=Peralta|first=Eyder|title=How An Exiled Activist In Minnesota Helped Spur Big Political Changes In Ethiopia|url=https://www.npr.org/2018/12/06/672196480/how-an-exiled-activist-in-minnesota-helped-spur-big-political-changes-in-ethiopi|access-date=18 October 2019|date=6 December 2018}}</ref> 2018 በስልጣን ላይ Stay መንግስት በመጣል <ref name="veconomist">{{Cite news|title=Ethnic violence threatens to tear Ethiopia apart|url=https://www.economist.com/middle-east-and-africa/2019/11/02/ethnic-violence-threatens-to-tear-ethiopia-apart|date=2 November 2019}}</ref> እና [[ዐቢይ አህመድ|አብይ አህመድን]] ስልጣን ላይ እንዲወጠጣ በመርዳት ጉልህ ሚና ተጫውቷል። <ref>{{Citation|title='Still I'm afraid': Victims reel from deadly Ethiopia clashes|url=https://news.yahoo.com/still-im-afraid-victims-reel-deadly-ethiopia-clashes-034010482.html|date=1 November 2019}}</ref>

<nowiki>#</nowiki>አህመድ ወደ ስልጣን ከመጣ በኋላ ለጀዋር መሃመድ በሻሸመኔ ከተማ በተደረገ የደጋፊዎቹ አቀባበል ላይ ደጋፊዎቹ አንድ ወጣትን በአደባባይ ዘቅዝቆ በመስቀል የፈፀሙትን አስነዋሪ ተግባርን በገሃድ ለማውገዝ ባለመፈለጉና በቀጣይም ሚስማር የተሰካበት ዱላ የታጠቁ አመፀኞችን ሰልፍ አስተባባሪ ሆኖ በመታየቱ 

አልፎም ጥበቃዎቼ ተነሱብኝ በሚል ሰበብ እኩለለሊት ፌስቡክ ገፁ ላይ ባደረገው ጥሪ የተነሳ የበርካታ ንፁሃን ህይወትና ንብረት በመውደሙ ምንም እንኳ በህግ አግባብ ባይጠየቅም የፖለቲካ ተቀባይነቱ ግን በእጅጉ አሽቆልቁሏል።

== የመጀመሪያ ህይወት እና ትምህርት ==
ጃዋር መሀመድ ግንቦት 12 ቀን 1986 <ref>{{Cite web|author=Mohammed|first=Jawar|title=Jawar Mohammed on Twitter|url=https://twitter.com/jawar_mohammed/status/995323612935704576?lang=en|date=12 May 2018}}</ref> በሃረርጌ አዋሳኝ በአርሲ ግዛት በዱሙጋ ተወለደ። <ref name="auto1"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1" id="CITEREFGebissa2019">Gebissa, Ezekiel (9 November 2019). </cite></ref> <ref name="AllAboutEthio_Bio">{{Cite web|url=https://allaboutethio.com/jawar-mohammed-biography.html|title=Jawar Mohammed Biography: The Interesting Profile of an Influential Man}}</ref> አባቱ የእስልምና እምነት <ref>{{Cite web|author=Admin|date=2020-08-04|title=Ethiopia: radical Oromo nationalist Jawar claims in court he is Amhara|url=https://borkena.com/2020/08/03/ethiopia-radical-oromo-nationalist-jawar-claims-he-is-amhara/}}</ref> ተከታይ የሆነ [[አርሲ ኦሮሞ|የአርሲ ኦሮሞ]] ሲሆን እናቱ አማራ እና የኦርቶዶክስ እምነት ተከታየይ ነበረች። 

ጃዋር መደበኛ ትምህርቱን [[አሰላ|በአሰላ]] በሚገኘው የካቶሊክ ትምህርት ቤት ጀመረ። <ref>{{Cite web|url=http://gadaa.com/oduu/2917/2010/03/12/jawar-mohammed-oromo-movement-has-achieved-objectives-but-not-concluded-its-journey-interview/|title=Oromo &#124; Oromia &#124; Gadaa.com-FinfinneTribune|accessdate=2023-08-14|archivedate=2020-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200826053041/http://gadaa.com/oduu/2917/2010/03/12/jawar-mohammed-oromo-movement-has-achieved-objectives-but-not-concluded-its-journey-interview/}}</ref> እስከ 2003 ድረስ [[አዳማ|በአዳማ]] የሁለተኛ ደረጃ ትምህርተቱነን ተከተታተለ፤ ከዚያም የነፃ ትምህርት ዕድል አግኝቶ በሲንጋፖር የተባበረው ዓለም ደቡብ ምስራቅ እስያ ኮሌጅ ትምህርቱነን በመከታተል በ2005 ዓ.ም ተመረቀ፡፡ በሲንጋፖር የተባበረው ዓለም ደቡብ ምስራቅ እስያ ኮሌጅ (UWC) ውስጥ ያገኘወው ተሞክሮ ንቃተ ህሊናውን ለራሱ የኦሮሞ ማንነት  እንደቀሰቀሰ ገልጿል። <ref name="AllAboutEthio_Bio"/> እ.ኤ.አ. በ 2009 [[ስታንፎርድ ዩኒቨርስቲ|ከስታንፎርድ ዩኒቨርሲቲ]] በፖለቲካል ሳይንስ ተመርቋል ፣ በ 2012 ደግሞ ከኮሎምቢያ ዩኒቨርሲቲ በሰብአዊ መብቶች ማስተርስ አግኝተዋል <ref name="AllAboutEthio_Bio" />
[[ስዕል:Dandii_Jawaar_Jawar_Street.jpg|thumb| [[አሰላ|በአሰላ]] ከተማ በአድናቂዎቹ ደማቅ አቀባበል ሲደረግለት፤ በኋላም መንገዱ በጃዋር መሀመድ ስም ተሰየመ።]]

== የህግ ጉዳዮች ==
ከአርሰቲስት ሀጫሉ ሁንዱሳ ግድያ በኋላ በተነሳው

ሕዛባዊ አመጽ በሽብርተኝነት ክስ መዝገብ እ.ኤ.አ ሰኔ 30 2020 ጃዋር ከበቀከ ገርባ፣ እስክንድር ነጋ እና ስንታየሁ ቸኮል ጋር በመሆን በመንግሥት ቁጥጥር ሥር ውሎ ነበር፡፡

እ.ኤ.አ. ጥር 7 ቀን 2022 የኢትዮጵያ መንግስት ጃዋርን ጨምሮ በርካታ የፖለቲካ እስረኞችን እንደሚፈታ በማስታወቅ፣ “የኢትዮጵያን ችግሮች በሰላማዊ መንገድ በብሔራዊ ውይይት በዘላቂነት ለመፍታት መንገዱን ለመዘርጋት ነው”  ብሏል። <ref>{{Cite news|last1=Walsh|first1=Declan|date=2022-01-07|title=Ethiopia Frees Prominent Political Prisoners, Calls for Reconciliation|language=en-US|url=https://www.nytimes.com/2022/01/07/world/africa/jawar-mohammed-release-ethiopia.html|access-date=2022-01-14}}</ref>

== ዋቢዎች ==
<references responsive="1"></references>
ጀዋር መሀመድ ( ጃዋር መሐመድ፡ ግንቦት 12 ቀን 1986 ተወለደ) "Jawar Mohammed: The Ethiopian media mogul taking on Abiy Ahmed". 9 July 2020. ኢትዮጵያዊ የፖለቲካ ተንታኝ እና አክቲቪስት ነው። "Report: Ethiopia continues malware attacks on dissidents in other countries". africatimes.com. "Prominent activist may challenge Ethiopian PM in 2020 election". aljazeera.com. Gardiner, Tom (20 August 2018).  ከኦሮሚያ ሚዲያ ኔትወርክ (ኦኤምኤን) መስራቾች አንዱ የሆነው ጃዋር የ2014-2016 የኦሮሞ ተቃውሞ ግንባር ቀደም አዘጋጅ ነበር።    2018 በስልጣን ላይ Stay መንግስት በመጣል  እና አብይ አህመድን ስልጣን ላይ እንዲወጠጣ በመርዳት ጉልህ ሚና ተጫውቷል። 

#አህመድ ወደ ስልጣን ከመጣ በኋላ ለጀዋር መሃመድ በሻሸመኔ ከተማ በተደረገ የደጋፊዎቹ አቀባበል ላይ ደጋፊዎቹ አንድ ወጣትን በአደባባይ ዘቅዝቆ በመስቀል የፈፀሙትን አስነዋሪ ተግባርን በገሃድ ለማውገዝ ባለመፈለጉና በቀጣይም ሚስማር የተሰካበት ዱላ የታጠቁ አመፀኞችን ሰልፍ አስተባባሪ ሆኖ በመታየቱ 

አልፎም ጥበቃዎቼ ተነሱብኝ በሚል ሰበብ እኩለለሊት ፌስቡክ ገፁ ላይ ባደረገው ጥሪ የተነሳ የበርካታ ንፁሃን ህይወትና ንብረት በመውደሙ ምንም እንኳ በህግ አግባብ ባይጠየቅም የፖለቲካ ተቀባይነቱ ግን በእጅጉ አሽቆልቁሏል።

 የመጀመሪያ ህይወት እና ትምህርት 
ጃዋር መሀመድ ግንቦት 12 ቀን 1986  በሃረርጌ አዋሳኝ በአርሲ ግዛት በዱሙጋ ተወለደ። Gebissa, Ezekiel (9 November 2019).   አባቱ የእስልምና እምነት  ተከታይ የሆነ የአርሲ ኦሮሞ ሲሆን እናቱ አማራ እና የኦርቶዶክስ እምነት ተከታየይ ነበረች። 

ጃዋር መደበኛ ትምህርቱን በአሰላ በሚገኘው የካቶሊክ ትምህርት ቤት ጀመረ።  እስከ 2003 ድረስ በአዳማ የሁለተኛ ደረጃ ትምህርተቱነን ተከተታተለ፤ ከዚያም የነፃ ትምህርት ዕድል አግኝቶ በሲንጋፖር የተባበረው ዓለም ደቡብ ምስራቅ እስያ ኮሌጅ ትምህርቱነን በመከታተል በ2005 ዓ.ም ተመረቀ፡፡ በሲንጋፖር የተባበረው ዓለም ደቡብ ምስራቅ እስያ ኮሌጅ (UWC) ውስጥ ያገኘወው ተሞክሮ ንቃተ ህሊናውን ለራሱ የኦሮሞ ማንነት  እንደቀሰቀሰ ገልጿል።  እ.ኤ.አ. በ 2009 ከስታንፎርድ ዩኒቨርሲቲ በፖለቲካል ሳይንስ ተመርቋል ፣ በ 2012 ደግሞ ከኮሎምቢያ ዩኒቨርሲቲ በሰብአዊ መብቶች ማስተርስ አግኝተዋል 
thumb| በአሰላ ከተማ በአድናቂዎቹ ደማቅ አቀባበል ሲደረግለት፤ በኋላም መንገዱ በጃዋር መሀመድ ስም ተሰየመ።

 የህግ ጉዳዮች 
ከአርሰቲስት ሀጫሉ ሁንዱሳ ግድያ በኋላ በተነሳው

ሕዛባዊ አመጽ በሽብርተኝነት ክስ መዝገብ እ.ኤ.አ ሰኔ 30 2020 ጃዋር ከበቀከ ገርባ፣ እስክንድር ነጋ እና ስንታየሁ ቸኮል ጋር በመሆን በመንግሥት ቁጥጥር ሥር ውሎ ነበር፡፡

እ.ኤ.አ. ጥር 7 ቀን 2022 የኢትዮጵያ መንግስት ጃዋርን ጨምሮ በርካታ የፖለቲካ እስረኞችን እንደሚፈታ በማስታወቅ፣ “የኢትዮጵያን ችግሮች በሰላማዊ መንገድ በብሔራዊ ውይይት በዘላቂነት ለመፍታት መንገዱን ለመዘርጋት ነው”  ብሏል። 

 ዋቢዎች