ህዋስ
[[ስዕል:Cork Micrographia Hooke.png|ለህዋስ መጀመሪያው የ[[ሮበርት ሁክ]] እይታ|thumbnail|275px|right]]
'''ህዋስ''' ([[እንግሊዝኛ]] '''ሴል''') መሰረታዊ የሆነ የ[[ህይወት]] ትንሹ ክፋይ ነው። ሴል በሰወነታችን ውስጥ የሚገኝ ፍጥረት እና ሰውነታችንን ለመገንባት የሚያስፈልግ ነገር ነው። ሴል የሚለው ቃል የመጣው "ሴሉላ" "cellula" ከተሰኘ የላቲን ቃል ሲሆን ትርጓሜውም ትንሽ ክፍል ማለት ነው።<ref>"The Origins Of The Word 'Cell'". National Public Radio. September 17, 2010. Archived from the original on 2021-08-05. Retrieved 2021-08-05.
"cellŭla". A Latin Dictionary. Charlton T. Lewis and Charles Short. 1879. ISBN 978-1999855789. Archived from the original on 7 August 2021. Retrieved 5 August 2021</ref>

ሕዋስ የሕይወት መሠረት ነው፡፡እንደ ባክቴሪያ፣ ኘሮቶዞዋ እና እርሾ ያሉት ባለአንድ ሕዋስ ዘአካላት አንድ ሕዋስ ብቻ አላቸው፡፡ይህ የህይወት ያላቸው ነገሮች መስራች ክፍል ለመጀመሪያ ጊዜ የታየው [[ሮበርት ሁክ]] በተባለ እንግሊዛዊ ሳይንቲስት ነበር።

በባለብዙ ሕዋስ ዘአካል(organism) ውስጥ የተለያዩ ሕዋሶች የተለያዩ ተግባራትን ያከናውናሉ፡፡ በተግባር የሚመሳሰሉ ሕዋሳት [[ሕብረ ሕዋስ]] በመፍጠር ተመሳሳይ ተግባር ያከናውናሉ፡፡ምሳሌ የጡንቻ ህብረ ህዋሳት ተመሳሳይ ተግባር ይፈፅማሉ፡፡ እንዲሁም የሸንዳ ሕብረ ሕዋስ አንድ አይነት ተግባር አላቸው፡፡<ref>የስምንተኛ ክፍል ባዮሎጂ የተማሪ መጽሐፍ</ref> 

[[ስዕል:biological_cell.svg|left|thumb|350px| የእንስሳት ህዋስ: (1) [[መንጢብ]] (2) [[ጎችት|መነጥብ]] (3) [[መካነ ፕሮቲን]] (4) [[ቬዞሊ]] (5) [[ሻካራ ህዋስ ሰናሶልት]] (6) [[ጎልጂ እቃ]], (7) [[ሳይቶስኬሌቶን]], (8) [[ልሙጥ ህዋስ ሰናሶልት]], (9) [[ሃይለ ህዋስ]], (10) [[ፊኝት]], (11) [[ሳይቶሶል]], (12) [[ላይዞዞም]] (13) [[ሴንትሪዮል]].]]
{{መዋቅር-ሳይንስ}}

[[መደብ:ሥነ ሕይወት]]
ህዋስ (እንግሊዝኛ ሴል) መሰረታዊ የሆነ የህይወት ትንሹ ክፋይ ነው። ሴል በሰወነታችን ውስጥ የሚገኝ ፍጥረት እና ሰውነታችንን ለመገንባት የሚያስፈልግ ነገር ነው። ሴል የሚለው ቃል የመጣው "ሴሉላ" "cellula" ከተሰኘ የላቲን ቃል ሲሆን ትርጓሜውም ትንሽ ክፍል ማለት ነው።"The Origins Of The Word 'Cell'". National Public Radio. September 17, 2010. Archived from the original on 2021-08-05. Retrieved 2021-08-05.
"cellŭla". A Latin Dictionary. Charlton T. Lewis and Charles Short. 1879. ISBN 978-1999855789. Archived from the original on 7 August 2021. Retrieved 5 August 2021

ሕዋስ የሕይወት መሠረት ነው፡፡እንደ ባክቴሪያ፣ ኘሮቶዞዋ እና እርሾ ያሉት ባለአንድ ሕዋስ ዘአካላት አንድ ሕዋስ ብቻ አላቸው፡፡ይህ የህይወት ያላቸው ነገሮች መስራች ክፍል ለመጀመሪያ ጊዜ የታየው ሮበርት ሁክ በተባለ እንግሊዛዊ ሳይንቲስት ነበር።

በባለብዙ ሕዋስ ዘአካል(organism) ውስጥ የተለያዩ ሕዋሶች የተለያዩ ተግባራትን ያከናውናሉ፡፡ በተግባር የሚመሳሰሉ ሕዋሳት ሕብረ ሕዋስ በመፍጠር ተመሳሳይ ተግባር ያከናውናሉ፡፡ምሳሌ የጡንቻ ህብረ ህዋሳት ተመሳሳይ ተግባር ይፈፅማሉ፡፡ እንዲሁም የሸንዳ ሕብረ ሕዋስ አንድ አይነት ተግባር አላቸው፡፡የስምንተኛ ክፍል ባዮሎጂ የተማሪ መጽሐፍ 

left|thumb|350px| የእንስሳት ህዋስ: (1) መንጢብ (2) መነጥብ (3) መካነ ፕሮቲን (4) ቬዞሊ (5) ሻካራ ህዋስ ሰናሶልት (6) ጎልጂ እቃ, (7) ሳይቶስኬሌቶን, (8) ልሙጥ ህዋስ ሰናሶልት, (9) ሃይለ ህዋስ, (10) ፊኝት, (11) ሳይቶሶል, (12) ላይዞዞም (13) ሴንትሪዮል.

መደብ:ሥነ ሕይወት