ላዎስ
{{የሀገር መረጃ
|ስም = ላዎስ
|ሙሉ_ስም = ላዎስ ሕዝቦች ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ<br />ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ
|ባንዲራ_ሥዕል = Flag of Laos.svg
|ማኅተም_ሥዕል = Emblem of Laos.svg
|ባንዲራ_ስፋት = 
|መዝሙር = ''ເພງຊາດລາວ''<br /><br /><center>[[File:National Anthem of Laos.ogg]]</center>
|ካርታ_ሥዕል = Laos in its region.svg
|ካርታ_መግለጫ_ፅሁፍ = 
|ዋና_ከተማ = [[ቭየንትዬን]]
|የመንግስት_አይነት = [[ማርክሲስም-ሌኒኒስም]]
|የመሪዎች_ማዕረግ = [[ፕሬዝዳንት]] <br /> [[ጠቅላይ ሚኒስትር]]
|የመሪዎች_ስም = [[ቦውንሃንግ ቮራቺጥ]] <br /> [[ጦንግሎውን ሲሶውሊጥ]]
|ብሔራዊ_ቋንቋ = [[ላኦ]]
|የገንዘብ_ስም = ኪፕ (₭) (LAK)
|የመሬት_ስፋት = 236,800
|የመሬት_ስፋት_ከዓለም = 82
|ውሀ_ከመቶ = <br>2
|የሕዝብ_ብዛት_ግምት_ዓመት = 2022 እ.ኤ.አ.
|የሕዝብ_ብዛት_ግምት = 7,749,595
|የሕዝብ_ብዛት_ከዓለም = 103
|ሰዓት_ክልል = +7 (ICT)
|የስልክ_መግቢያ = +856
|ከፍተኛ_ደረጃ_ከባቢ = .la
}}

'''ላዎስ''' በደቡብ ምስራቅ እስያ ብቸኛዋ ወደብ አልባ ሀገር ነች። በኢንዶቺኒዝ ልሳነ ምድር እምብርት ላይ ላኦስ በሰሜን ምዕራብ ከምያንማር (በርማ) እና ከቻይና፣ በምስራቅ ቬትናም፣ በደቡብ ምስራቅ ካምቦዲያ፣ በምዕራብ እና ደቡብ ምዕራብ ከታይላንድ ይዋሰናል። ዋና ከተማዋ እና ትልቋ ከተማዋ ቪየንቲያን ናት።

የአሁኗ ላኦስ ታሪካዊ እና ባህላዊ ማንነቱን ከ13ኛው ክፍለ ዘመን እስከ 18ኛው ክፍለ ዘመን በደቡብ ምስራቅ እስያ ካሉት ትላልቅ መንግስታት አንዷ የነበረውን ላን ዣንግን ይጠቅሳል። በደቡብ ምስራቅ እስያ ማእከላዊ ጂኦግራፊያዊ አቀማመጧ የተነሳ፣ ግዛቱ የመሬት ላይ የንግድ ልውውጥ ማዕከል ሆና በኢኮኖሚ እና በባህል ሀብታም ሆነ። ከውስጥ ግጭት በኋላ፣ ላን ዣንግ በሦስት የተለያዩ መንግስታት ፈለሰፈ፡ ሉአንግ ፍራባንግ፣ ቪየንቲያን እና ሻምፓሳክ። እ.ኤ.አ. በ 1893 ሦስቱ መንግስታት በፈረንሣይ ጥበቃ ሥር ሆኑ እና አንድ ሆነው አሁን ላኦስ ተብሎ የሚጠራውን መሠረቱ። በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወቅት በጃፓን ተይዛ ነበር እና በ 1945 እንደ የጃፓን አሻንጉሊት ግዛት ለአጭር ጊዜ ነፃነቷን አገኘች ፣ ግን በ 1949 የራስ ገዝ አስተዳደር እስክታገኝ ድረስ በፈረንሳይ እንደገና በቅኝ ተገዛች። ላኦስ በ1953 የላኦስ መንግሥት ሆና ነፃ ወጣች። ሲሳቫንግ ቮንግ. በ1959 የርስ በርስ ጦርነት የጀመረው በሰሜን ቬትናም እና በሶቪየት ዩኒየን የሚደገፈው ኮሚኒስት ፓት ላኦ በዩናይትድ ስቴትስ የሚደገፈውን ከሮያል ላኦ ጦር ሃይል ጋር ሲዋጋ ነበር። እ.ኤ.አ. በ1975 የቬትናም ጦርነት ካበቃ በኋላ የላኦ ህዝቦች አብዮታዊ ፓርቲ ወደ ስልጣን በመምጣት የእርስ በርስ ጦርነት እና የንጉሳዊ አገዛዝን አብቅቷል። ላኦስ በ1991 እስክትፈርስ ድረስ ከሶቭየት ኅብረት ወታደራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ዕርዳታ ጥገኛ ነበረች።

ላኦስ የእስያ-ፓሲፊክ የንግድ ስምምነት፣ የ ASEAN፣ የምስራቅ እስያ ጉባኤ እና የላ ፍራንኮፎኒ አባል ነው። ላኦስ በ 1997 ለዓለም ንግድ ድርጅት አባልነት አመልክቷል. በፌብሩዋሪ 2 2013 ሙሉ አባልነት ተሰጠው። የአንድ ፓርቲ የሶሻሊስት ሪፐብሊክ ነው፣ ማርክሲዝም ሌኒኒዝምን የሚደግፍ እና በላኦ ህዝቦች አብዮታዊ ፓርቲ የሚተዳደር፣ መንግሥታዊ ያልሆኑ ድርጅቶች የሀገሪቱን የሰብአዊ መብት አያያዝ እንደ ድሆች የሚገልጹበት፣ ተደጋጋሚ ጥቃቶችን ለምሳሌ ማሰቃየት፣ የዜጎችን ነፃነት መገደብ . እና አናሳዎች ላይ ስደት.

በፖለቲካ እና በባህል የበላይ የሆነው የላኦ ህዝብ ከህዝቡ 53.2% ይይዛል፣ በአብዛኛው በቆላማ አካባቢዎች። የሞን-ክመር ቡድኖች፣ የሂሞንግ እና ሌሎች አገር በቀል ኮረብታ ጎሳዎች በኮረብታ እና በተራሮች ውስጥ ይኖራሉ። የላኦስ የዕድገት ስትራቴጂ ከወንዞች የኤሌክትሪክ ኃይል በማመንጨት ለጎረቤቶቿ ማለትም ለታይላንድ፣ ለቻይናና ቬትናም በመሸጥ እንዲሁም “ከመሬት ጋር የተሳሰረ” አገር ለመሆን የጀመረችውን ተነሳሽነት አራት አዳዲስ የባቡር ሐዲዶችን መገንባቱን ያሳያል። . ላኦስን እና ጎረቤቶችን ማገናኘት. ላኦስ ከ2009 ጀምሮ በአማካይ 7.4% አማካይ የሀገር ውስጥ ምርት ዕድገት በማስመዝገብ በአለም ባንክ ከደቡብ ምስራቅ እስያ እና ከፓስፊክ ፈጣን ኢኮኖሚዎች አንዷ ተብሎ ተጠርታለች።

{{በየእስያ ውስጥ የሚገኙ አገሮች}}
{{መዋቅር-መልክዐምድር}}

[[መደብ:የእስያ አገራት]]
ላዎስ በደቡብ ምስራቅ እስያ ብቸኛዋ ወደብ አልባ ሀገር ነች። በኢንዶቺኒዝ ልሳነ ምድር እምብርት ላይ ላኦስ በሰሜን ምዕራብ ከምያንማር (በርማ) እና ከቻይና፣ በምስራቅ ቬትናም፣ በደቡብ ምስራቅ ካምቦዲያ፣ በምዕራብ እና ደቡብ ምዕራብ ከታይላንድ ይዋሰናል። ዋና ከተማዋ እና ትልቋ ከተማዋ ቪየንቲያን ናት።

የአሁኗ ላኦስ ታሪካዊ እና ባህላዊ ማንነቱን ከ13ኛው ክፍለ ዘመን እስከ 18ኛው ክፍለ ዘመን በደቡብ ምስራቅ እስያ ካሉት ትላልቅ መንግስታት አንዷ የነበረውን ላን ዣንግን ይጠቅሳል። በደቡብ ምስራቅ እስያ ማእከላዊ ጂኦግራፊያዊ አቀማመጧ የተነሳ፣ ግዛቱ የመሬት ላይ የንግድ ልውውጥ ማዕከል ሆና በኢኮኖሚ እና በባህል ሀብታም ሆነ። ከውስጥ ግጭት በኋላ፣ ላን ዣንግ በሦስት የተለያዩ መንግስታት ፈለሰፈ፡ ሉአንግ ፍራባንግ፣ ቪየንቲያን እና ሻምፓሳክ። እ.ኤ.አ. በ 1893 ሦስቱ መንግስታት በፈረንሣይ ጥበቃ ሥር ሆኑ እና አንድ ሆነው አሁን ላኦስ ተብሎ የሚጠራውን መሠረቱ። በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወቅት በጃፓን ተይዛ ነበር እና በ 1945 እንደ የጃፓን አሻንጉሊት ግዛት ለአጭር ጊዜ ነፃነቷን አገኘች ፣ ግን በ 1949 የራስ ገዝ አስተዳደር እስክታገኝ ድረስ በፈረንሳይ እንደገና በቅኝ ተገዛች። ላኦስ በ1953 የላኦስ መንግሥት ሆና ነፃ ወጣች። ሲሳቫንግ ቮንግ. በ1959 የርስ በርስ ጦርነት የጀመረው በሰሜን ቬትናም እና በሶቪየት ዩኒየን የሚደገፈው ኮሚኒስት ፓት ላኦ በዩናይትድ ስቴትስ የሚደገፈውን ከሮያል ላኦ ጦር ሃይል ጋር ሲዋጋ ነበር። እ.ኤ.አ. በ1975 የቬትናም ጦርነት ካበቃ በኋላ የላኦ ህዝቦች አብዮታዊ ፓርቲ ወደ ስልጣን በመምጣት የእርስ በርስ ጦርነት እና የንጉሳዊ አገዛዝን አብቅቷል። ላኦስ በ1991 እስክትፈርስ ድረስ ከሶቭየት ኅብረት ወታደራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ዕርዳታ ጥገኛ ነበረች።

ላኦስ የእስያ-ፓሲፊክ የንግድ ስምምነት፣ የ ASEAN፣ የምስራቅ እስያ ጉባኤ እና የላ ፍራንኮፎኒ አባል ነው። ላኦስ በ 1997 ለዓለም ንግድ ድርጅት አባልነት አመልክቷል. በፌብሩዋሪ 2 2013 ሙሉ አባልነት ተሰጠው። የአንድ ፓርቲ የሶሻሊስት ሪፐብሊክ ነው፣ ማርክሲዝም ሌኒኒዝምን የሚደግፍ እና በላኦ ህዝቦች አብዮታዊ ፓርቲ የሚተዳደር፣ መንግሥታዊ ያልሆኑ ድርጅቶች የሀገሪቱን የሰብአዊ መብት አያያዝ እንደ ድሆች የሚገልጹበት፣ ተደጋጋሚ ጥቃቶችን ለምሳሌ ማሰቃየት፣ የዜጎችን ነፃነት መገደብ . እና አናሳዎች ላይ ስደት.

በፖለቲካ እና በባህል የበላይ የሆነው የላኦ ህዝብ ከህዝቡ 53.2% ይይዛል፣ በአብዛኛው በቆላማ አካባቢዎች። የሞን-ክመር ቡድኖች፣ የሂሞንግ እና ሌሎች አገር በቀል ኮረብታ ጎሳዎች በኮረብታ እና በተራሮች ውስጥ ይኖራሉ። የላኦስ የዕድገት ስትራቴጂ ከወንዞች የኤሌክትሪክ ኃይል በማመንጨት ለጎረቤቶቿ ማለትም ለታይላንድ፣ ለቻይናና ቬትናም በመሸጥ እንዲሁም “ከመሬት ጋር የተሳሰረ” አገር ለመሆን የጀመረችውን ተነሳሽነት አራት አዳዲስ የባቡር ሐዲዶችን መገንባቱን ያሳያል። . ላኦስን እና ጎረቤቶችን ማገናኘት. ላኦስ ከ2009 ጀምሮ በአማካይ 7.4% አማካይ የሀገር ውስጥ ምርት ዕድገት በማስመዝገብ በአለም ባንክ ከደቡብ ምስራቅ እስያ እና ከፓስፊክ ፈጣን ኢኮኖሚዎች አንዷ ተብሎ ተጠርታለች።

መደብ:የእስያ አገራት