ቀመርነት
[[ስዕል:Haploid_vs_diploid-ar.png|alt=|thumb| ዳይፕሎይድ (ዲፕሎይድ) ሴል እንደ ራስ-ሰር ሴል (ታች) አንድ ክሮሞሶም ከአባት እና ከእናት አንድ ክሮሞሶም ቅርጽ አለው። አንዳንድ ሕዋሳት እንደ ስፐርም እና እንቁላል ያሉ አንድ ክሮሞሶም ንድፍ (ሃፕሎይድ) አላቸው, እና ሲዋሃዱ, የዳበረ እንቁላል በሁለት ክሮሞሶም (ዲፕሎይድ) ይፈጠራል.]]
'''ቀመርነት''' [[ህዋስ|በ'''ህዋስ''']] ኒውክሊየስ ውስጥ የሃብለበራሂ ስብስብ ነው።    ሕዋሰ ርቢ ( ነባዘር ወይም እንቁላል ) አብዛኛውን ጊዜ የእያንዳንዱን ሃብለበራሂ አንድ ቅጂ የሚያካትት የተሟላ የሃብለበራሂ ስብስብ ይይዛሉ እና የቀመርነት&amp;nbsp; አለመመጣጠን አብዛኛውን ጊዜ በዘር የሚተላለፍ ከባድ በሽታ ያስከትላል።
[[ስዕል:Human_male_karyotpe_high_resolution.jpg|left|thumb|270x270px| የጾታ ክሮሞሶም X እና Yን ጨምሮ 46 ወንድ ክሮሞሶምች ስብስብ።]]
ኦርጋኒዝም በተፈጥሮ ውስጥ በሁለት ዓይነቶች ይገኛል-ሀፕሎይድ ጋሜቶፊት ( '''ሃፕሎይድ''' )  (1n) እና ዳይፕሎይድ ስፖሬ ( '''ዲፕሎይድ''' )  (2n)። ሁለት ጋሜት (ጋሜት) ዚጎት (zygote) ይገነባል። የሰው ልጅን በተመለከተ የዲፕሎይድ ዝርያ ሲሆን ትርጉሙ ዳይፕሎይድ ነው፡- 23 ክሮሞሶም (አንዱ X ክሮሞሶም ነው) ከእናትየው እንቁላል እና 23 ክሮሞሶምች (አንደኛው Y ወይም » ከተዳቀለው እንቁላል ነው የሚመጣው። የ X ክሮሞዞምን ከተሸከመ, የተዳቀለው እንቁላል "ሴት" ይሆናል. አንድ መደበኛ የሰው ሕዋስ 46 ክሮሞሶም (ማለትም n=2) ይዟል. ሁለት ሙሉ ስብስቦችን ያቀፈ ነው, እያንዳንዱም ሃፕሎይድ ነው, ማለትም, ሞኖፕሎይድ, ስለዚህ 23 ክሮሞሶም ጥንዶች በሰው ሴል ውስጥ ተፈጥረዋል, በተጨማሪም ለሴት ከ X ክሮሞሶም እና ለወንዶች Y ክሮሞሶም.

በተጨማሪም ትሪፕሎይድ (ትሪፕሎይድ) ያላቸው ፍጥረታት አሉ  ; ወይም ደግሞ tetraploid (tetraploid) ወይም ሄክሳፕሎይድ (ሄክሳፕሎይድ)።


ህዋስ አካል ፣ ህብረህዋሳት እና ፍጥረታት የሚገለጹት ባሏቸው የሃብለበራሂ ስብስቦች ብዛት  (“የቀመርነት ደረጃ ”)ይባላል : አንድቀመርነት  (1 ስብስብ)፣ ጥንደቀመርነት ወይም ዳይፕሎይድ (2 ስብስቦች)፣ ሳልስቀመርነት  (3 ስብስቦች)፣ ራብዕቀመርነት  (4 ቡድኖች) ), ሀምስቀመርነት  (5 ቡድኖች), ሳድሰቀመርነት  (6 ቡድኖች), ሄፕታፕሎይድ ወይም ሳብዕቀመርነት  (7 ቡድኖች), ወዘተ. አጠቃላይ ቃል " '''ብዘሀቀመርነት'''  " ሶስት ወይም ከዚያ በላይ የክሮሞሶም ስብስቦችን ያካተቱ ሴሎችን ለመግለጽ ጥቅም ላይ ይውላል. 

== ተመልከት ==

* የሰዎች ጂኖች ዝርዝር
* ፖሊፕሎይድ
* ደካማ ግለሰባዊነት

== ገምጋሚው ==
{{Reflist}}
[[መደብ:ሥነ ሕይወት]]
[[መደብ:ጀነቲክስ]]
ቀመርነት በህዋስ ኒውክሊየስ ውስጥ የሃብለበራሂ ስብስብ ነው።    ሕዋሰ ርቢ ( ነባዘር ወይም እንቁላል ) አብዛኛውን ጊዜ የእያንዳንዱን ሃብለበራሂ አንድ ቅጂ የሚያካትት የተሟላ የሃብለበራሂ ስብስብ ይይዛሉ እና የቀመርነት&nbsp; አለመመጣጠን አብዛኛውን ጊዜ በዘር የሚተላለፍ ከባድ በሽታ ያስከትላል።
left|thumb|270x270px| የጾታ ክሮሞሶም X እና Yን ጨምሮ 46 ወንድ ክሮሞሶምች ስብስብ።
ኦርጋኒዝም በተፈጥሮ ውስጥ በሁለት ዓይነቶች ይገኛል-ሀፕሎይድ ጋሜቶፊት ( ሃፕሎይድ )  (1n) እና ዳይፕሎይድ ስፖሬ ( ዲፕሎይድ )  (2n)። ሁለት ጋሜት (ጋሜት) ዚጎት (zygote) ይገነባል። የሰው ልጅን በተመለከተ የዲፕሎይድ ዝርያ ሲሆን ትርጉሙ ዳይፕሎይድ ነው፡- 23 ክሮሞሶም (አንዱ X ክሮሞሶም ነው) ከእናትየው እንቁላል እና 23 ክሮሞሶምች (አንደኛው Y ወይም » ከተዳቀለው እንቁላል ነው የሚመጣው። የ X ክሮሞዞምን ከተሸከመ, የተዳቀለው እንቁላል "ሴት" ይሆናል. አንድ መደበኛ የሰው ሕዋስ 46 ክሮሞሶም (ማለትም n=2) ይዟል. ሁለት ሙሉ ስብስቦችን ያቀፈ ነው, እያንዳንዱም ሃፕሎይድ ነው, ማለትም, ሞኖፕሎይድ, ስለዚህ 23 ክሮሞሶም ጥንዶች በሰው ሴል ውስጥ ተፈጥረዋል, በተጨማሪም ለሴት ከ X ክሮሞሶም እና ለወንዶች Y ክሮሞሶም.

በተጨማሪም ትሪፕሎይድ (ትሪፕሎይድ) ያላቸው ፍጥረታት አሉ  ; ወይም ደግሞ tetraploid (tetraploid) ወይም ሄክሳፕሎይድ (ሄክሳፕሎይድ)።

ህዋስ አካል ፣ ህብረህዋሳት እና ፍጥረታት የሚገለጹት ባሏቸው የሃብለበራሂ ስብስቦች ብዛት  (“የቀመርነት ደረጃ ”)ይባላል : አንድቀመርነት  (1 ስብስብ)፣ ጥንደቀመርነት ወይም ዳይፕሎይድ (2 ስብስቦች)፣ ሳልስቀመርነት  (3 ስብስቦች)፣ ራብዕቀመርነት  (4 ቡድኖች) ), ሀምስቀመርነት  (5 ቡድኖች), ሳድሰቀመርነት  (6 ቡድኖች), ሄፕታፕሎይድ ወይም ሳብዕቀመርነት  (7 ቡድኖች), ወዘተ. አጠቃላይ ቃል " ብዘሀቀመርነት  " ሶስት ወይም ከዚያ በላይ የክሮሞሶም ስብስቦችን ያካተቱ ሴሎችን ለመግለጽ ጥቅም ላይ ይውላል. 

 ተመልከት 

 የሰዎች ጂኖች ዝርዝር
 ፖሊፕሎይድ
 ደካማ ግለሰባዊነት

 ገምጋሚው 

መደብ:ሥነ ሕይወት
መደብ:ጀነቲክስ