ናይጄሪያ
{{የሀገር መረጃ
|ስም = ናይጄሪያ
|ሙሉ_ስም = የናይጄሪያ ፌዴራላዊ ሪፐብሊክ <br /> Federal Republic of Nigeria {{en}} <br /> Àpapọ̀ Olómìnira ilẹ̀ Nàìjíríà (ዮሩባ) <br />Jamhuriyar Tarayyar Najeriya (ሀውዛ) <br /> Njíkötá Óchíchìiwù Naíjíríà (ኢግቦ)
|ማኅተም_ሥዕል = Coat of arms of Nigeria.svg
|ባንዲራ_ሥዕል = Flag of Nigeria.svg
|መዝሙር = ''Arise, O Compatriots''
|ካርታ_ሥዕል = Nigeria in its region.svg
|ካርታ_መግለጫ_ፅሁፍ = ናይጄሪያ በአረንጓዴ ቀለም
|ዋና_ከተማ = [[አቡጃ]]
|ብሔራዊ_ቋንቋ = [[እንግሊዝኛ]]
|የመንግስት_አይነት = ፕሬዝዳንታዊ ፌዴራላዊ ሪፐብሊክ
|የመሪዎች_ማዕረግ = <br>[[ፕሬዝዳንት]] <br /> [[ምክትል ፕሬዝዳንት]]
|የመሪዎች_ስም = [[ሙሐማዱ ቡሐሪ]] <br /> [[የሚ ኦሲንባጆ]]
|ታሪካዊ_ቀናት = 1914 እ.ኤ.አ. <br><br /> መስከረም ፳፩ ቀን ፲፱፻፶፫ ዓ.ም. <br> መስከረም ፳ ቀን ፲፱፻፶፮ ዓ.ም.
|ታሪካዊ_ክስተቶች =የሰሜንና ደቡብ ናይጄሪያ ውህደት <br /> የነፃነት አዋጅ <br><br> የሪፐብሊክ ምሥረታ
|የመሬት_ስፋት = 923,768
|የመሬት_ስፋት_ከዓለም = 32
|ውሀ_ከመቶ = <br>1.4
|የሕዝብ_ብዛት_ግምት_ዓመት = 2010 እ.ኤ.አ.
|የሕዝብ_ብዛት_ቆጠራ_ዓመት =
|የሕዝብ_ብዛት_ግምት = 155,215,573<ref name=CIA>{{cite journal |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html?countryName=Nigeria&countryCode=ni&regionCode=af&rank=8#ni |title=Country Comparison:: Population |work=CIA The World Factbook |year=2010 |accessdate=2010-11-27 |archivedate=2011-05-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110501130938/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html?countryName=Nigeria&countryCode=ni&regionCode=af&rank=8#ni }}</ref>
|የሕዝብ_ብዛት_ቆጠራ =
|የሕዝብ_ብዛት_ከዓለም = 8
|የገንዘብ_ስም = ናይራ (₦) 
|ሰዓት_ክልል = +1
|የስልክ_መግቢያ = 234
|ከፍተኛ_ደረጃ_ከባቢ = .ng
}}

'''ናይጄሪያ''' በይፋ '''የናይጄሪያ ፌዴራላዊ ሪፐብሊክ''' በምዕራብ [[አፍሪቃ]] የምትገኝ አገር ናት። በሕዝብ ብዛትም ከአፍሪቃ አንደኛ ናት። ከ[[ቤኒን]] ፣ [[ቻድ]] ፣ [[ካሜሩን]] ፣ [[ኒጄር]] ፣ እና ከ[[ጊኒ ባሕረ ሰላጤ]] ጋር ድንበር ትካለላለች። በናይጄሪያ ውስጥ ትልቁ ብሔሮች [[ሀውዛ]] ፣ [[ኢግቦ]] እና [[ዮሩባ]] ናቸው። ግማሹ ሕዝብ [[እስላም]] ሲሆን ሌላው ግማሽ ደግሞ የ[[ክርስትና]] እምነት ይከተላል። ትንሽ የሕዝቡ ክፍልም ባህላዊ ሃይማኖቶችን ይከተላል።

የሳይንስ ጥናት እንደሚያሳየው ናይጄሪያ ከ፱ሺህ ዓመታት ከክርስቶስ ልደት በፊት ጀምሮ ነዋሪዎች እንደነበሩባት ያሳያል።<ref name=mcintoshandkeech>''McIntosh, Susan Keech, Current directions in west African prehistory. Palo Alto, California: Annual Reviews Inc., 1981. 215–258 p.: ill.''</ref> [[ቤንዌ ወንዝ|በቤንዌ]] እና [[ክሮስ ወንዝ|ክሮስ]] ወንዞች አካባቢ ያለው ሥፍራ [[የባንቱ ፍልሰት|የባንቱ ፍልሰቶች]] መነሻ እንደ ነበረ ይታመናል።

የናይጄሪያ ስም ከ[[ኒጄር ወንዝ]] ነው የተወሰደው። ናይጄሪያ በ[[አፍሪካ]] በሕዝብ ቁጥር አንደኛ ስትሆን ከዓለም ደግሞ ሰባተኛ ናት። የናይጄሪያ ኢኮኖሚ በዓለም ላይ በፍጥነት በማደግ ላይ ካሉት ኢኮኖሚዎች ይመደባል። [[የዓለም አቀፍ ገንዘብ ፈንድ]] እንደሚገምተው የናይጄሪያ ኢኮኖሚ በ2011 እ.ኤ.አ. በ8% ያድጋል።<ref>{{cite web |Last= Odueme|First= Stella| url=http://independentngonline.com/DailyIndependent/Article.aspx?id=33492 |title=:RenCap projects 8% growth for Nigeria in 2011 |publisher=Independentngonline.com |date=2011-05-09 |accessdate=2011-05-28}}</ref>

== መንግሥት እና ፖለቲካ ==
ናይጄሪያ [[ፌዴራላዊ ሪፐብሊክ]] ሲሆን መንግሥቷ በ[[አሜሪካ]] መንግሥት ላይ ነው የተመረኮዘው። የህግ አውጪው አካል አወቃቀር [[የዌስትሚኒስትር ሥርዓት]]ን ይከተላል። በአሁኑ ጊዜ [[ጉድላክ ጆናታን]] ፕሬዝዳንት ናቸው። ፕሬዝዳንቱ ለሁለት የአራት ዓመት ጊዜ ሲያገለግል በሕዝቡ ነው የሚመረጠው።

[[የናይጄሪያ ብሔራዊ ምክር ቤት]] ሁለት አካሎች አሉት። እነዚህም ሴኔት እና የተወካዮች ምክር ቤት ናቸው። ሴኔቱ 109 መቀመጫዎች ሲኖሩት እያንዳንዱ ክልል በሶስት አባሎች ይወከላል። የአቡጃ ርዕሰ አካባቢም አንድ ተወካይ አለው። የሴኔት አባላት በሕዝብ ይመረጣሉ። የተወካዮች ምክር ቤት 360 መቀመጫዎች ሲኖሩት የእያንዳንዱ ክልል ወካዮች በሕዝብ ብዛት ነው የሚወሰነው።

=== የውጭ ግንኙነቶች ===
ነፃነቷን በ1960 እ.ኤ.አ. ካገኘች በኋላ ናይጄሪያ ለአፍሪካ ነፃነትና ክብር መታገል ዋና የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ አድርጋለች። የ[[ደቡብ አፍሪካ]]ን [[አፓርታይድ]] ሥራዓት በመቃወም ትልቅ ሚና ተጫውታለች።<ref>''"Collins Edomaruse, how Obasanjo cut UK, US to size", by Andrew Young, This Day (Nigeria) -, July 20, 2006.''</ref> በ1960ዎቹ እ.ኤ.አ. ናይጄሪያ ከ[[እስራኤል]] ጋር የጠበቀ ግንኙነት የነበራት ሲሆን እስራኤል የናይጄሪያ ፓርላማ ህንጻዎችን አሰርታለች።<ref>''Golda''. Elinor Burkett, p. 202.</ref>

ናይጄሪያ [[የአፍሪካ አንድነት ድርጅት]] መስራች አገር ናት። በ[[ምዕራብ አፍሪካ]]ም ሆነ በአፍሪካ በጠቅላላ ትልቅ ተጽዕኖ አላት። በተጨማሪም እንደ [[ኤኮዋስ]] ያሉ የምዕራብ አፍሪካ የትብብር ድርጅቶች መሥራች ናች።

ከ1970ዎቹ እ.ኤ.አ. ጀምሮ ናይጄሪያ ዋና የነዳች አምራች ስትሆን የ[[ኦፔክ]] አባል ሀገር ናት።

በብዙ ሚሊዮን የሚቆጠሩ ናይጄሪያውያን በኢኮኖሚ ችግር ምክንያት ወደ [[አውሮፓ]]፣ [[ሰሜን አሜሪካ]] እና [[አውስትራሊያ]] ተሰድደዋል። ከአንድ ሚሊዮን የሚበልጡ ናይጄሪያውያን በአሜሪካን እንደ ሚኖሩ ይገመታል።

== ውትድርና ==
የናይጄሪያ ጦር ሠራዊት ሀገሯን የመከላከል፣ የሀገሯን ፍላጎት የማስጠበቅ እና ፀጥታ አስጠባቂ ጥረቶችን የመደገፍ ግዴታ አለበት። ሠራዊቱ የምድር፣ የባህርና የአየር ኃይል አለው። ሠራዊቱ ከነፃነት ጀምሮ በሀገሯ ታሪክ ላይ ትልቅ ሚና ተጫውቷል። በተለያዩ ጊዜያት የውትድርና ጁንታዎች ሥልጣን በመያዝ አገሯን አስተዳድረዋል።

የናይጄራያ ሠራዊት በፀጥታ ጠባቂነት ደረጃ ከ1995 እ.ኤ.አ. ጀምሮ በ[[ላይቤሪያ]] (1997 እ.ኤ.አ.)፣ [[አይቮሪ ኮስት]] (ከ1997 እስከ 1999 እ.ኤ.አ. ) እና [[ሲየራ ሊዮን]] (ከ1997 እ.ኤ.አ. 1999 እ.ኤ.አ.) ተሰማርቷል።

==ምጣኔ ሀብት==

በ[[ግብርና]] ናይጄሪያ በዋናነት ለአለም የምታቀርበው ምርቶች በተለይ [[ካካው]]ና [[ጎማ]] ናቸው። እንዲሁም [[ፔትሮሊየም]] ከሚያቀርቡት አገራት 12ኛ ነች። በተጨማሪ፣ የ[[መኪና]] ሥራ ድርጅት ([[ኢኖሶን ተሽከርካሪ መፈብረክ]]) ይኖራል። 

== መልከዓ ምድር ==
ናይጄሪያ በምዕራብ አፍሪካ በ[[ጊኒ ባሕረ ሰላጤ]] ላይ ትገኛለች። የቆዳ ስፋቷ 923,768 ካሬ ኪ.ሚ. ሲሆን ከዓለም ፴፪ኛዋ ትልቅ ሀገር ናት። ድንበሯ 4,047 ኪ.ሜ. ርዝመት ሲኖረው ከቤኒን 773 ኪ.ሜ.፣ ኒጄር 1,497 ኪ.ሜ.፣ ቻድ 87 ኪ.ሜ.፣ ካሜሩን 1,690 ኪ.ሜ. ትዋሰናለች። በተጨማሪም 853 ኪ.ሜ. ርዝመት ያለው ጠረፍ አላት።

በናይጄሪያ ውስጥ ከፍተኛው ቦታ [[ቻፓል ዋዲ]] ተራራ ሲሆን ከፍታው 2,419 ሜትር ከባህር ጠለል በላይ ነው። የአገሯ ዋና ወንዞች ኒጄር እና ቤንዌ ሲሆን ወደ [[ኒጄር ደለል]] ይፈሳሉ።

== የአመራር ክፍሎች ==
ናይጄሪያ በሠላሳ ስድስት ክፍላገራት እና አንድ የፌዴራል ግዛት ተከፍላለች። እነዚህ ክፍላገራት ወደ ፯፻፸፬ የአካባቢ ግዛቶች ተከፍለዋል።

ስድስት የናይጄሪያ ከተሞች ከአንድ ሚሊዮን በላይ ነዋሪዎች አሉባቸው። እነዚህም [[ሌጎስ]]፣ [[ካኖ]]፣ [[ኢባዳን]]፣ [[ካዱና]]፣ [[ፖርት ሀርኮርት]] እና [[ቤኒን ከተማ]] ናቸው። ሌጎስ ከ፰ ሚሊዮን በላይ ሰዎች ሲኖሩባት ከ[[ሣህራ]] በታች በአፍሪካ ትልቁ ከተማ ናት። 
=== የክፍላገራት ዝርዝር ===
[[ስዕል:Nigeria political.png|thumb|320px|ናይጄሪያ ፴፮ ክፍላገራትና አቡጃ ፌዴራል ግዛት አሏት።]]
{|
|-
|
# [[አቡጃ]]
# [[አናምብራ ክፍላገር|አናምብራ]] 
# [[እኑጉ ክፍላገር|እኑጉ]]
# [[አክዋ ኢቦም ክፍላገር|አክዋ ኢቦም]]
# [[አዳማዋ ክፍላገር|አዳማዋ]]
# [[አቢያ ክፍላገር|አቢያ]]
# [[ባውቺ ክፍላገር|ባውቺ]]
# [[ባየልሳ ክፍላገር|ባየልሳ]]
# [[ቤንዌ ክፍላገር|ቤንዌ]]
# [[ቦርኖ ክፍላገር|ቦርኖ]]
# [[ክሮስ ወንዝ ክፍላገር|ክሮስ ወንዝ]]
# [[ዴልታ ክፍላገር|ዴልታ]]
# [[ኢቦንዪ ክፍላገር|ኢቦንዪ]]
|

<ol start="14">
<li> [[ኤዶ ክፍላገር|ኤዶ]]
<li> [[ኤኪቲ ክፍላገር|ኤኪቲ]]
<li> [[ጎምቤ ክፍላገር|ጎምቤ]]
<li> [[ኢሞ ክፍላገር|ኢሞ]]
<li> [[ጂጋዋ ክፍላገር|ጂጋዋ]]
<li> [[ካዱና ክፍላገር|ካዱና]]
<li> [[ካኖ ክፍላገር|ካኖ]]
<li> [[ካትሲና ክፍላገር|ካትሲና]]
<li> [[ኬቢ ክፍላገር|ኬቢ]]
<li> [[ኮጊ ክፍላገር|ኮጊ]]
<li> [[ክዋራ ክፍላገር|ክዋራ]]
<li> [[ሌጎስ ክፍላገር|ሌጎስ]]
<li> [[ናሳራዋ ክፍላገር|ናሳራዋ]]
</ol>
|

<ol start="27">

<li> [[ኒጄር ክፍላገር|ኒጄር]]
<li> [[ኦጉን ክፍላገር|ኦጉን]]
<li> [[ኦንዶ ክፍላገር|ኦንዶ]]
<li> [[ኦሱን ክፍላገር|ኦሱን]]
<li> [[ኦዮ ክፍላገር|ኦዮ]]
<li> [[ፕላቶ ክፍላገር|ፕላቶ]]
<li> [[ሪቨርስ ክፍላገር|ሪቨርስ]]
<li> [[ሶኮቶ ክፍላገር|ሶኮቶ]]
<li> [[ታራባ ክፍላገር|ታራባ]]
<li> [[ዮቤ ክፍላገር|ዮቤ]]
<li> [[ዛምፋራ ክፍላገር|ዛምፋራ]]
</ol>
|
|}

'''ፈዴራል ግዛት'''፦ አቡጃ
== የሕዝብ ስብጥር ==
[[ተ.መ.ድ.]] እንደ ሚገምተው የናይጄሪያ የሕዝብ ቁጥር በ2009 እ.ኤ.አ. 154,729,000 ነበር። የ2006 እ.ኤ.አ. ብሔራዊ ቆጠራ እንደ ሚያመለክተው ከሆነ የሕዝቡ ቁጥር 140,003,542 ነበር። 

=== ብሔረሰቦች ===
{| class="wikitable" style="float:right"
 |-
 |[[ስዕል:Hausa harpist.jpg|125px]]
 |[[ስዕል:Igbo hat and Isiagu.jpg|90px]]
 |[[ስዕል:Kwarastatedrummers.jpg|125px]]
 |-
 |የሀውዛ ሰው
 |የኢግቦ ሰዎች
 |የዮሩባ ሰዎች
|}
በናይጄሪያ ውስጥ ከ፪፻፶ በላይ ብሔሮች ይገኛሉ። ትልቆቹ ብሔሮች [[ፉላኒ]] ወይም [[ሀውዛ]]፣ [[ዮሩባ]] እና [[ኢግቦ]] ናቸው። ከእነሱ ቀጥሎ ደግሞ [[ኤዶ]]፣ [[ኢጃው]]፣ [[ካኑሪ]]፣ [[ኢቢብዮ]]፣ [[ኑፔ]] እና [[ቲቭ]] ይገኛሉ።

=== ቋንቋዎች ===
[[ስዕል:Nigeria Benin Cameroon languages.png|thumb|600px|የናይጄሪያ፣ ካሜሩን እና ቤኒን የቋንቋ ካርታ]]
በናይጄሪያ ውስጥ የተቆጠሩት ቋንቋዎች ፭፻፳፩ ይሆናሉ። ከእነዚህም ውስጥ ፭፻፲ቹ መደበኛ ተናጋሪዎች አሏቸው። ሁለት ቋንቋዎች እንደ ሁለተኛ ቋንቋ ብቻ ነው የሚነገሩት። ዘጠኙ ደግሞ ተናጋሪ የሌላቸው የጠፉ ቋንቋዎች ናቸው።

ከእንግሊዝኛ በኋላ ዋናዎቹ ልሳናት [[ዮሩብኛ]]፣ [[ሐውዝኛ]]ና [[ኢግቦኛ]] ናቸው።

== ማመዛገቢያ ==
<references/>

{{commons|ናይጄሪያ}}
{{በአፍሪካ ውስጥ የሚገኙ አገሮች}}

[[መደብ:ናይጄሪያ|*]]
ናይጄሪያ በይፋ የናይጄሪያ ፌዴራላዊ ሪፐብሊክ በምዕራብ አፍሪቃ የምትገኝ አገር ናት። በሕዝብ ብዛትም ከአፍሪቃ አንደኛ ናት። ከቤኒን ፣ ቻድ ፣ ካሜሩን ፣ ኒጄር ፣ እና ከጊኒ ባሕረ ሰላጤ ጋር ድንበር ትካለላለች። በናይጄሪያ ውስጥ ትልቁ ብሔሮች ሀውዛ ፣ ኢግቦ እና ዮሩባ ናቸው። ግማሹ ሕዝብ እስላም ሲሆን ሌላው ግማሽ ደግሞ የክርስትና እምነት ይከተላል። ትንሽ የሕዝቡ ክፍልም ባህላዊ ሃይማኖቶችን ይከተላል።

የሳይንስ ጥናት እንደሚያሳየው ናይጄሪያ ከ፱ሺህ ዓመታት ከክርስቶስ ልደት በፊት ጀምሮ ነዋሪዎች እንደነበሩባት ያሳያል።McIntosh, Susan Keech, Current directions in west African prehistory. Palo Alto, California: Annual Reviews Inc., 1981. 215–258 p.: ill. በቤንዌ እና ክሮስ ወንዞች አካባቢ ያለው ሥፍራ የባንቱ ፍልሰቶች መነሻ እንደ ነበረ ይታመናል።

የናይጄሪያ ስም ከኒጄር ወንዝ ነው የተወሰደው። ናይጄሪያ በአፍሪካ በሕዝብ ቁጥር አንደኛ ስትሆን ከዓለም ደግሞ ሰባተኛ ናት። የናይጄሪያ ኢኮኖሚ በዓለም ላይ በፍጥነት በማደግ ላይ ካሉት ኢኮኖሚዎች ይመደባል። የዓለም አቀፍ ገንዘብ ፈንድ እንደሚገምተው የናይጄሪያ ኢኮኖሚ በ2011 እ.ኤ.አ. በ8% ያድጋል።

 መንግሥት እና ፖለቲካ 
ናይጄሪያ ፌዴራላዊ ሪፐብሊክ ሲሆን መንግሥቷ በአሜሪካ መንግሥት ላይ ነው የተመረኮዘው። የህግ አውጪው አካል አወቃቀር የዌስትሚኒስትር ሥርዓትን ይከተላል። በአሁኑ ጊዜ ጉድላክ ጆናታን ፕሬዝዳንት ናቸው። ፕሬዝዳንቱ ለሁለት የአራት ዓመት ጊዜ ሲያገለግል በሕዝቡ ነው የሚመረጠው።

የናይጄሪያ ብሔራዊ ምክር ቤት ሁለት አካሎች አሉት። እነዚህም ሴኔት እና የተወካዮች ምክር ቤት ናቸው። ሴኔቱ 109 መቀመጫዎች ሲኖሩት እያንዳንዱ ክልል በሶስት አባሎች ይወከላል። የአቡጃ ርዕሰ አካባቢም አንድ ተወካይ አለው። የሴኔት አባላት በሕዝብ ይመረጣሉ። የተወካዮች ምክር ቤት 360 መቀመጫዎች ሲኖሩት የእያንዳንዱ ክልል ወካዮች በሕዝብ ብዛት ነው የሚወሰነው።

 የውጭ ግንኙነቶች 
ነፃነቷን በ1960 እ.ኤ.አ. ካገኘች በኋላ ናይጄሪያ ለአፍሪካ ነፃነትና ክብር መታገል ዋና የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ አድርጋለች። የደቡብ አፍሪካን አፓርታይድ ሥራዓት በመቃወም ትልቅ ሚና ተጫውታለች።"Collins Edomaruse, how Obasanjo cut UK, US to size", by Andrew Young, This Day (Nigeria) -, July 20, 2006. በ1960ዎቹ እ.ኤ.አ. ናይጄሪያ ከእስራኤል ጋር የጠበቀ ግንኙነት የነበራት ሲሆን እስራኤል የናይጄሪያ ፓርላማ ህንጻዎችን አሰርታለች።Golda. Elinor Burkett, p. 202.

ናይጄሪያ የአፍሪካ አንድነት ድርጅት መስራች አገር ናት። በምዕራብ አፍሪካም ሆነ በአፍሪካ በጠቅላላ ትልቅ ተጽዕኖ አላት። በተጨማሪም እንደ ኤኮዋስ ያሉ የምዕራብ አፍሪካ የትብብር ድርጅቶች መሥራች ናች።

ከ1970ዎቹ እ.ኤ.አ. ጀምሮ ናይጄሪያ ዋና የነዳች አምራች ስትሆን የኦፔክ አባል ሀገር ናት።

በብዙ ሚሊዮን የሚቆጠሩ ናይጄሪያውያን በኢኮኖሚ ችግር ምክንያት ወደ አውሮፓ፣ ሰሜን አሜሪካ እና አውስትራሊያ ተሰድደዋል። ከአንድ ሚሊዮን የሚበልጡ ናይጄሪያውያን በአሜሪካን እንደ ሚኖሩ ይገመታል።

 ውትድርና 
የናይጄሪያ ጦር ሠራዊት ሀገሯን የመከላከል፣ የሀገሯን ፍላጎት የማስጠበቅ እና ፀጥታ አስጠባቂ ጥረቶችን የመደገፍ ግዴታ አለበት። ሠራዊቱ የምድር፣ የባህርና የአየር ኃይል አለው። ሠራዊቱ ከነፃነት ጀምሮ በሀገሯ ታሪክ ላይ ትልቅ ሚና ተጫውቷል። በተለያዩ ጊዜያት የውትድርና ጁንታዎች ሥልጣን በመያዝ አገሯን አስተዳድረዋል።

የናይጄራያ ሠራዊት በፀጥታ ጠባቂነት ደረጃ ከ1995 እ.ኤ.አ. ጀምሮ በላይቤሪያ (1997 እ.ኤ.አ.)፣ አይቮሪ ኮስት (ከ1997 እስከ 1999 እ.ኤ.አ. ) እና ሲየራ ሊዮን (ከ1997 እ.ኤ.አ. 1999 እ.ኤ.አ.) ተሰማርቷል።

ምጣኔ ሀብት

በግብርና ናይጄሪያ በዋናነት ለአለም የምታቀርበው ምርቶች በተለይ ካካውና ጎማ ናቸው። እንዲሁም ፔትሮሊየም ከሚያቀርቡት አገራት 12ኛ ነች። በተጨማሪ፣ የመኪና ሥራ ድርጅት (ኢኖሶን ተሽከርካሪ መፈብረክ) ይኖራል። 

 መልከዓ ምድር 
ናይጄሪያ በምዕራብ አፍሪካ በጊኒ ባሕረ ሰላጤ ላይ ትገኛለች። የቆዳ ስፋቷ 923,768 ካሬ ኪ.ሚ. ሲሆን ከዓለም ፴፪ኛዋ ትልቅ ሀገር ናት። ድንበሯ 4,047 ኪ.ሜ. ርዝመት ሲኖረው ከቤኒን 773 ኪ.ሜ.፣ ኒጄር 1,497 ኪ.ሜ.፣ ቻድ 87 ኪ.ሜ.፣ ካሜሩን 1,690 ኪ.ሜ. ትዋሰናለች። በተጨማሪም 853 ኪ.ሜ. ርዝመት ያለው ጠረፍ አላት።

በናይጄሪያ ውስጥ ከፍተኛው ቦታ ቻፓል ዋዲ ተራራ ሲሆን ከፍታው 2,419 ሜትር ከባህር ጠለል በላይ ነው። የአገሯ ዋና ወንዞች ኒጄር እና ቤንዌ ሲሆን ወደ ኒጄር ደለል ይፈሳሉ።

 የአመራር ክፍሎች 
ናይጄሪያ በሠላሳ ስድስት ክፍላገራት እና አንድ የፌዴራል ግዛት ተከፍላለች። እነዚህ ክፍላገራት ወደ ፯፻፸፬ የአካባቢ ግዛቶች ተከፍለዋል።

ስድስት የናይጄሪያ ከተሞች ከአንድ ሚሊዮን በላይ ነዋሪዎች አሉባቸው። እነዚህም ሌጎስ፣ ካኖ፣ ኢባዳን፣ ካዱና፣ ፖርት ሀርኮርት እና ቤኒን ከተማ ናቸው። ሌጎስ ከ፰ ሚሊዮን በላይ ሰዎች ሲኖሩባት ከሣህራ በታች በአፍሪካ ትልቁ ከተማ ናት። 
 የክፍላገራት ዝርዝር 
thumb|320px|ናይጄሪያ ፴፮ ክፍላገራትና አቡጃ ፌዴራል ግዛት አሏት።
 አቡጃ
 አናምብራ 
 እኑጉ
 አክዋ ኢቦም
 አዳማዋ
 አቢያ
 ባውቺ
 ባየልሳ
 ቤንዌ
 ቦርኖ
 ክሮስ ወንዝ
 ዴልታ
 ኢቦንዪ<li> ኤዶ
<li> ኤኪቲ
<li> ጎምቤ
<li> ኢሞ
<li> ጂጋዋ
<li> ካዱና
<li> ካኖ
<li> ካትሲና
<li> ኬቢ
<li> ኮጊ
<li> ክዋራ
<li> ሌጎስ
<li> ናሳራዋ<li> ኒጄር
<li> ኦጉን
<li> ኦንዶ
<li> ኦሱን
<li> ኦዮ
<li> ፕላቶ
<li> ሪቨርስ
<li> ሶኮቶ
<li> ታራባ
<li> ዮቤ
<li> ዛምፋራ

ፈዴራል ግዛት፦ አቡጃ
 የሕዝብ ስብጥር 
ተ.መ.ድ. እንደ ሚገምተው የናይጄሪያ የሕዝብ ቁጥር በ2009 እ.ኤ.አ. 154,729,000 ነበር። የ2006 እ.ኤ.አ. ብሔራዊ ቆጠራ እንደ ሚያመለክተው ከሆነ የሕዝቡ ቁጥር 140,003,542 ነበር። 

 ብሔረሰቦች 
  125px
 90px
 125px
  የሀውዛ ሰው
 የኢግቦ ሰዎች
 የዮሩባ ሰዎች
በናይጄሪያ ውስጥ ከ፪፻፶ በላይ ብሔሮች ይገኛሉ። ትልቆቹ ብሔሮች ፉላኒ ወይም ሀውዛ፣ ዮሩባ እና ኢግቦ ናቸው። ከእነሱ ቀጥሎ ደግሞ ኤዶ፣ ኢጃው፣ ካኑሪ፣ ኢቢብዮ፣ ኑፔ እና ቲቭ ይገኛሉ።

 ቋንቋዎች 
thumb|600px|የናይጄሪያ፣ ካሜሩን እና ቤኒን የቋንቋ ካርታ
በናይጄሪያ ውስጥ የተቆጠሩት ቋንቋዎች ፭፻፳፩ ይሆናሉ። ከእነዚህም ውስጥ ፭፻፲ቹ መደበኛ ተናጋሪዎች አሏቸው። ሁለት ቋንቋዎች እንደ ሁለተኛ ቋንቋ ብቻ ነው የሚነገሩት። ዘጠኙ ደግሞ ተናጋሪ የሌላቸው የጠፉ ቋንቋዎች ናቸው።

ከእንግሊዝኛ በኋላ ዋናዎቹ ልሳናት ዮሩብኛ፣ ሐውዝኛና ኢግቦኛ ናቸው።

 ማመዛገቢያ 

*