ጌሾ
{{Taxobox
| name = ጌሾ
|image = Rhamnus_prinioides, leaves.jpg
| regnum = [[አትክልት]] (Plantae)
| ordo = [[የጽጌረዳ ክፍለመደብ]] Rosales
| familia = [[የጌሾ አስተኔ]] Rhamnaceae
| genus = [[የጌሾ ወገን]] Rhamnus
| subgenus = ''Rhamnus''
| species = '''ጌሾ ''R. prinoides'''''
| binomial = ''Rhamnus prinoides''
| binomial_authority = [[Johann Friedrich von Eschscholtz|Eschsch.]]
}}

'''ጌሾ''' በ[[አፍሪካ]] ብቻ የሚበቅል በተለይ በ[[ኢትዮጵያ]]ና በ[[ደቡብ አፍሪካ]] የሚገኝ ተክል ነው። በኢትዮጵያ [[ጠላ]]ና ለ[[ጠጅ]] ሲጠመቅ ጌሻ ይገባል። የሚበቅለውም ከባህር ወለል በላይ 1400-3200 ሜትር ላይ ነው።

== መድሃኒታዊ ጥቅም ==
* [[ቆረቆር]]ና ሌሎች የ[[ፈንገስ]] በሽታወችን በደቀቀ ፍሬውና ቅጠሉ በመቀባት  ለማዳን ይቻላል
* ህጻናት [[እንጥል|እንጥላቸው]] ከተቆረጠ በኋላ ህመማቸውን ለማስታገስ አፋቸው ውስጥ የጌሾ ቅጠል ይደረጋል
* [[ቂጥኝ]] በሽታን ለመከላከል
* [[ሆድ ድርቀት]] ለማስወገድ
* ሥሩ [[ደም]]ን ለማጥራት ያገለግላል <ref>አዘነ በቀለ ተሰማ፣  ''ጠቃሚ የኢትዮጵያ ዛፎችና ዳዋዎች (ቁጥቋጦና ሳር) ''፣ ናይሮቢ ፲፱፻፹፭፣ ገጽ ፫፻፰</ref>
* ቅጠሉም ለ[[አንቃር ብግነት]] ይታኘካል።
* ፍሬው ከ[[ብሳና]] ላፒስ ጋር እንድ ለጥፍ ለ[[ጭርት]] ይቀባል።<ref>[http://maxwellsci.com/print/crjbs/v6-154-167.pdf የፍቼ፣ ኦሮሚያ ባህላዊ መድሃኒት ጥናት] 2006 ዓም ከዓቢዩ እኒየው እና ሌሎች፣ ጎንደርና አዲስ አበባ ኡኒቨርሲቲዎች ሥነ ፍጥረት ኮሌጆች</ref>
* የቅጠሉ ለጥፍ በቅቤ ለ[[ችፌ]] ይለጠፋል።<ref>[https://ethnobiomed.biomedcentral.com/articles/10.1186/1746-4269-3-12 የዘጌ ልሳነ ምድር ባህላዊ መድሃኒት ጥናት] 1999 ዓም ከጥላሁን ተክለሃይማኖት፣ ሚሩጸ ጊዳይ፣ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ</ref>

== ሌሎች ጥቅሞች ==
የጌሾ ግንድ በጣም ጠንካራ ስለሆነ ለተለያዩ የእንጨት ውጤቶች ሊያገለግል ይችላል። የጌሾ ዛፍ በ[[ምንጭ|ምንጮች]] አካባቢ ቢተከል የመሬት መሸርሸርን ሊከላከል ይችላል። ከእርሻ ማሳ ዳርቻ ላይ በመትከልም የመሬትን ንጥር ነገር ከ[[ነፋስ]] እና ከ[[ዝናብ]] መከላከል ይቻላል። የጌሾ አበቦች በ[[ንብ|ንቦች]] ዘንድ ከፍተኛ ተወዳጅነት ስላላቸው የጌሾ ተክል  ለንብ እርባታና ለ[[ማር]] ምርት ከፍተኛ ግልጋሎት ሊሰጥ ይችላል።

== ማጣቀሻ ==
<references/>
[[መደብ:የመድኃኒት እጽዋት]]
[[መደብ: ቆረቆር]]
[[መደብ: ቂጥኝ]]
[[መደብ: ሆድ ድርቀት]]
[[መደብ: መሬት መሸርሸር]]
ጌሾ በአፍሪካ ብቻ የሚበቅል በተለይ በኢትዮጵያና በደቡብ አፍሪካ የሚገኝ ተክል ነው። በኢትዮጵያ ጠላና ለጠጅ ሲጠመቅ ጌሻ ይገባል። የሚበቅለውም ከባህር ወለል በላይ 1400-3200 ሜትር ላይ ነው።

 መድሃኒታዊ ጥቅም 
 ቆረቆርና ሌሎች የፈንገስ በሽታወችን በደቀቀ ፍሬውና ቅጠሉ በመቀባት  ለማዳን ይቻላል
 ህጻናት እንጥላቸው ከተቆረጠ በኋላ ህመማቸውን ለማስታገስ አፋቸው ውስጥ የጌሾ ቅጠል ይደረጋል
 ቂጥኝ በሽታን ለመከላከል
 ሆድ ድርቀት ለማስወገድ
 ሥሩ ደምን ለማጥራት ያገለግላል አዘነ በቀለ ተሰማ፣  ጠቃሚ የኢትዮጵያ ዛፎችና ዳዋዎች (ቁጥቋጦና ሳር) ፣ ናይሮቢ ፲፱፻፹፭፣ ገጽ ፫፻፰
 ቅጠሉም ለአንቃር ብግነት ይታኘካል።
 ፍሬው ከብሳና ላፒስ ጋር እንድ ለጥፍ ለጭርት ይቀባል።የፍቼ፣ ኦሮሚያ ባህላዊ መድሃኒት ጥናት 2006 ዓም ከዓቢዩ እኒየው እና ሌሎች፣ ጎንደርና አዲስ አበባ ኡኒቨርሲቲዎች ሥነ ፍጥረት ኮሌጆች
 የቅጠሉ ለጥፍ በቅቤ ለችፌ ይለጠፋል።የዘጌ ልሳነ ምድር ባህላዊ መድሃኒት ጥናት 1999 ዓም ከጥላሁን ተክለሃይማኖት፣ ሚሩጸ ጊዳይ፣ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ

 ሌሎች ጥቅሞች 
የጌሾ ግንድ በጣም ጠንካራ ስለሆነ ለተለያዩ የእንጨት ውጤቶች ሊያገለግል ይችላል። የጌሾ ዛፍ በምንጮች አካባቢ ቢተከል የመሬት መሸርሸርን ሊከላከል ይችላል። ከእርሻ ማሳ ዳርቻ ላይ በመትከልም የመሬትን ንጥር ነገር ከነፋስ እና ከዝናብ መከላከል ይቻላል። የጌሾ አበቦች በንቦች ዘንድ ከፍተኛ ተወዳጅነት ስላላቸው የጌሾ ተክል  ለንብ እርባታና ለማር ምርት ከፍተኛ ግልጋሎት ሊሰጥ ይችላል።

 ማጣቀሻ 

መደብ:የመድኃኒት እጽዋት
መደብ: ቆረቆር
መደብ: ቂጥኝ
መደብ: ሆድ ድርቀት
መደብ: መሬት መሸርሸር