ዲ ኩ
[[ስዕል:Emperor Ku.jpg|thumb|200px|የጥንታዊ ቻይና ንጉሥ (''ዲ'') ኩ]] 
'''ዲ ኩ''' ([[ቻይንኛ]]፦ 帝喾) ወይም '''ጋውሢን''' (高辛) በ[[ቻይና]] [[አፈ ታሪክ]] የጥንታዊ ቻይና ንጉሥ ነበር።  

==በ''ሽጂ'' በሲማ ጭየን==

በ[[100 ዓክልበ.]] [[ሲማ ጭየን]] በጻፈው ''[[የታላቁ ታሪክ ጸሐፊ መዝገቦች]]'' ወይም ''ሽጂ'' እንደሚለን፣ የጋውሢን አባት ጅያውጂ ወልደ [[ሻውሃው]] ወልደ [[ኋንግ ዲ]] ነበር። ከሕጻንነቱ ጀምሮ መናገር ይችል ነበር። ከ[[ዧንሡ]] በኋላ ንጉሥ («ዲ») ኩ የሚለው ስም ወሰደ። ዲ ኩ ለጋሥ፣ አስተዋይ፣ ጨዋ፣ ደግ፣ ቅን ገዢ ይባላል፣ የዘመን መቆጠሪያ ፈጠረ። ልጆቹ [[ያው]]ና [[ዲ ዥዕ|ዥዕ]] ነበሩ። በኩ መሞት ዥዕ ተከተለው፣ ነገር ግን ዥዕ መጥፎ ንጉሥ ሆኖ ወንድሙ ያው ተከተለው።

==በቀርከሃ ዜና መዋዕሎች==

''[[የቀርከሃ ዜና መዋዕል]]'' በተባለው ጽሑፍ ዘንድ፣ ጋውሢን ወይም ኩ ሲወለድ ድርብ ተርታ ጥርሶች ነበሩት፣ እጅግ ጥበበኛ ነበር። በንጉሥ ዧንሡ ዘመን ጋውሢን የሲን ልዑል ሆነ። ዧንሡ ካረፈ በኋላ (2206 ዓክልበ.) የ[[ሸንኖንግ]] ትውልድ ሹቄ ሁከት አነሣ፣ ነገር ግን ጋውሢን አጠፋውና ንጉሥ ሆነ። ዋና ከተማው በፑ ነበር። ዕውሮች በከበሮና በደወል ሙዚቃ እንዲሠሩ ያድርግ ነበር። በ16ኛው አመት (2190 ዓክልበ.) አለቃው ቹንግ የጎረቤቱን አገር ዩኳይን አጠፋ። በ45ኛው አመት (2161 ዓክልበ.) ልጁን የታንግ ልዑል (ያው) ተከታዩ እንዲሆን አደረገው። ሆኖም በ63ኛው አመት በኩ መሞት (2143 ዓክልበ.) ሌላ ልጁ ዥዕ ተከተለው። ዥዕ ለ9 ዓመታት ነግሦ ግን ከዙፋኑ ተጣለና ወንድሙ ያው ተተካ።  

== ዋቢ መጽሐፍት ==
[http://books.google.com/books?id=Rw41aF8irLQC&printsec=frontcover የታላቁ ታሪክ ጸሐፊ መዝገቦች በሲማ ጭየን] {{en}}
<references/>

{{S-start}}
{{Succession box
|before=[[ዧንሡ]]
|title=የ[[ኋሥያ]] (ቻይና) ንጉሥ
|years=2206-2143 ዓክልበ. ግድም
|after=[[ዲ ዥዕ]]}}
{{end}}

[[መደብ:የኋሥያ ነገሥታት]]
ዲ ኩ (ቻይንኛ፦ 帝喾) ወይም ጋውሢን (高辛) በቻይና አፈ ታሪክ የጥንታዊ ቻይና ንጉሥ ነበር።  

በሽጂ በሲማ ጭየን

በ100 ዓክልበ. ሲማ ጭየን በጻፈው የታላቁ ታሪክ ጸሐፊ መዝገቦች ወይም ሽጂ እንደሚለን፣ የጋውሢን አባት ጅያውጂ ወልደ ሻውሃው ወልደ ኋንግ ዲ ነበር። ከሕጻንነቱ ጀምሮ መናገር ይችል ነበር። ከዧንሡ በኋላ ንጉሥ («ዲ») ኩ የሚለው ስም ወሰደ። ዲ ኩ ለጋሥ፣ አስተዋይ፣ ጨዋ፣ ደግ፣ ቅን ገዢ ይባላል፣ የዘመን መቆጠሪያ ፈጠረ። ልጆቹ ያውና ዥዕ ነበሩ። በኩ መሞት ዥዕ ተከተለው፣ ነገር ግን ዥዕ መጥፎ ንጉሥ ሆኖ ወንድሙ ያው ተከተለው።

በቀርከሃ ዜና መዋዕሎች

የቀርከሃ ዜና መዋዕል በተባለው ጽሑፍ ዘንድ፣ ጋውሢን ወይም ኩ ሲወለድ ድርብ ተርታ ጥርሶች ነበሩት፣ እጅግ ጥበበኛ ነበር። በንጉሥ ዧንሡ ዘመን ጋውሢን የሲን ልዑል ሆነ። ዧንሡ ካረፈ በኋላ (2206 ዓክልበ.) የሸንኖንግ ትውልድ ሹቄ ሁከት አነሣ፣ ነገር ግን ጋውሢን አጠፋውና ንጉሥ ሆነ። ዋና ከተማው በፑ ነበር። ዕውሮች በከበሮና በደወል ሙዚቃ እንዲሠሩ ያድርግ ነበር። በ16ኛው አመት (2190 ዓክልበ.) አለቃው ቹንግ የጎረቤቱን አገር ዩኳይን አጠፋ። በ45ኛው አመት (2161 ዓክልበ.) ልጁን የታንግ ልዑል (ያው) ተከታዩ እንዲሆን አደረገው። ሆኖም በ63ኛው አመት በኩ መሞት (2143 ዓክልበ.) ሌላ ልጁ ዥዕ ተከተለው። ዥዕ ለ9 ዓመታት ነግሦ ግን ከዙፋኑ ተጣለና ወንድሙ ያው ተተካ።  

 ዋቢ መጽሐፍት 
የታላቁ ታሪክ ጸሐፊ መዝገቦች በሲማ ጭየን 

መደብ:የኋሥያ ነገሥታት