ደብረ ዳሞ
'''ደብረ ዳሞ''' በ[[6ኛው ክፍለ ዘመን]] የተቆረቆረ [[ገዳም]]ና ይህ ገዳም የሚኖርበት ተራራ ስም ነው ። ደብረ ዳሞ ከ[[አዲግራት]] በስተምዕራብ በመካከለኛው
[[ትግራይ]] ይገኛል። 
<center>{{አለት ፍልፍል
|ስም       = <span style="color:#002476">ደብረ ዳሞ
</span>
|infoboxwidth= 29.8em
|ስዕል      = Debre Damo Church.jpg
|ስዕልcaption = ደብረ ዳሞ ገዳም በጥንታዊ የህንጻ አሰራር ዘዴ
|አገር     = [[ኢትዮጵያ]]
|ዓይነት     =  አራት መዐዘን
|አካባቢ      = አዲግራት ፣ [[ትግራይ]]
|ዓመት        = ፮ኛው ክፍለዘመን
|አደጋ      =  
|Extension   = 
|locmapin    = Ethiopia
|relief      = 1
|latitude    = 14.37
|longitude  = 39.29
|map_caption = ኢትዮጵያ ውስጥ ያለ
}}</center>
ከተራራው ቀጥ ብሎ ለመውጣት አዳጋችነቱ የተነሳ ወደገዳሙ ለመድረስ ከ[[ቆዳ]] በተሰራ [[ገምድ]] ላይ መንጠላጠል ግድ ይላል። ቤተ ክርስቲያኑ በ[[ኢትዮጵያ]] ውስጥ ጥንታዊ የአሰራር ዘዴን ተከተሎ እስካሁን ዘመን ድረስ በመዝለቅ ቀደምትነት ስፍራን ይዞ ይገኛል ። የተሰራውም በ[[አቡነ አረጋዊ]] በ6ኛው ክፍለ ዘመን እንደነበር ትውፊት አለ። [[ቶማስ ፓከናም]] የተባለው የታሪክ ተመራማሪ አምባው እንደ [[ወህኒ]]ና [[አምባ ግሸን]] ወንድ የነገስታት ዝርያወችን ለማሰሪያነት ያገለግል እንደነበር ትውፊት እንዳለ በጥናት ደርሶበታል። <ref>Thomas Pakenham, ''The Mountains of Rasselas'' (New York: Reynal & Co., 1959), pp. 79-86</ref> የገዳሙ ውጫዊ ወለሎች በጥንቱ ዘመን ዘዴ፣ የ[[ኖራ ድንጋይ]]ንና የ[[ጥድ]] እንጨትን በማፈራረቅ የተሰራ ነበር። ይህም በ[[ስነ ህንጻ]] ጥበበ [[አክሱም|አክሱማዊ]] ዘዴ አሰራር ይባላል።<ref>Pakenham, p. 85</ref>

እዚህ አምባ ላይ የሰውም ሆነ የእንስሳ ሴቶች መውጣት አጥብቆ የተከለከለ ነው። ሆኖም ግን በ[[ግራኝ አህመድ]] ወረራ ወቅት ንግስት [[ሰብለ ወንጌል]] እና ደንገጡሮቻ እዚህ አምባ ላይ በመጠለል ከሞት ድነዋል። ተራራው ላይ ምንጭና እህል የሚዘራበት ሰፊ መሬት ስለነበር ፖርቱጋሎቹ እነ [[ክሪስታቮ ደጋማ]] ከአምባው ደርሰው ንግስቲቱ እንድትወርድ እስከአሳመኗት ድረስ የግራኝን ሰራዊት ከዚህ አምባ ላይ ሆና መከላከል ችላለች።

<gallery>
ስዕል:Debre_damo.jpg|ደብረ ዳሞ አምባ ከሩቁ - ምኩራቡ በሁሉም አቅጣጫ አንድ አይነት [[ኩርባ]] ያለው የተፈጥሮ ቅጥር ነው
ስዕል:Debre Damo Acces.jpg|ደብረ ዳሞ መወጣጫ ጠፍር
</gallery>

 
{{መዋቅር}}

== ማጣቀሻ ==
== References ==
{{Reflist}}

[[መደብ:የኢትዮጵያ ተራሮች]]
[[መደብ:የኢትዮጵያ ታሪክ]]
[[መደብ:ትግራይ]]
[[መደብ:አብያተ ክርስቲያናት]]
ደብረ ዳሞ በ6ኛው ክፍለ ዘመን የተቆረቆረ ገዳምና ይህ ገዳም የሚኖርበት ተራራ ስም ነው ። ደብረ ዳሞ ከአዲግራት በስተምዕራብ በመካከለኛው
ትግራይ ይገኛል። 

ከተራራው ቀጥ ብሎ ለመውጣት አዳጋችነቱ የተነሳ ወደገዳሙ ለመድረስ ከቆዳ በተሰራ ገምድ ላይ መንጠላጠል ግድ ይላል። ቤተ ክርስቲያኑ በኢትዮጵያ ውስጥ ጥንታዊ የአሰራር ዘዴን ተከተሎ እስካሁን ዘመን ድረስ በመዝለቅ ቀደምትነት ስፍራን ይዞ ይገኛል ። የተሰራውም በአቡነ አረጋዊ በ6ኛው ክፍለ ዘመን እንደነበር ትውፊት አለ። ቶማስ ፓከናም የተባለው የታሪክ ተመራማሪ አምባው እንደ ወህኒና አምባ ግሸን ወንድ የነገስታት ዝርያወችን ለማሰሪያነት ያገለግል እንደነበር ትውፊት እንዳለ በጥናት ደርሶበታል። Thomas Pakenham, The Mountains of Rasselas (New York: Reynal & Co., 1959), pp. 79-86 የገዳሙ ውጫዊ ወለሎች በጥንቱ ዘመን ዘዴ፣ የኖራ ድንጋይንና የጥድ እንጨትን በማፈራረቅ የተሰራ ነበር። ይህም በስነ ህንጻ ጥበበ አክሱማዊ ዘዴ አሰራር ይባላል።Pakenham, p. 85

እዚህ አምባ ላይ የሰውም ሆነ የእንስሳ ሴቶች መውጣት አጥብቆ የተከለከለ ነው። ሆኖም ግን በግራኝ አህመድ ወረራ ወቅት ንግስት ሰብለ ወንጌል እና ደንገጡሮቻ እዚህ አምባ ላይ በመጠለል ከሞት ድነዋል። ተራራው ላይ ምንጭና እህል የሚዘራበት ሰፊ መሬት ስለነበር ፖርቱጋሎቹ እነ ክሪስታቮ ደጋማ ከአምባው ደርሰው ንግስቲቱ እንድትወርድ እስከአሳመኗት ድረስ የግራኝን ሰራዊት ከዚህ አምባ ላይ ሆና መከላከል ችላለች።

 

 ማጣቀሻ 
 References 

መደብ:የኢትዮጵያ ተራሮች
መደብ:የኢትዮጵያ ታሪክ
መደብ:ትግራይ
መደብ:አብያተ ክርስቲያናት