ሀብተ ጊዮርጊስ ዲነግዴ
[[ስዕል:H E Fitawrari Habte Giyorgis Dinegde.jpg|thumb|right|ፊታውራሪ ሀብተ ጊዮርጊስ ዲናግዴ]]
'''ፊታውራሪ ሀብተ ጊዮርጊስ ዲናግዴ''' ከኦሮሞ ገበሬ አባታቸው ከአቶ ዲነግዴ ቦተራ እና የሰባት ቤት ጉራጌ ቦዞ ሰንጌ ከሆኑት እናታቸው ከእመት ኢጁ አመዲና በሺ ስምንት መቶ አርባ ሶስት እና አርባ አራት አካባቢ ፣ በአመያና ወሊሶ አካባቢ ተወለዱ፡፡ በአድዋ ዘመቻ ጊዜ በአሽከር ብዛትና በደግነት ሥራ በጣም የተመሰገኑት ሀብተ ጊዮርጊስ በ1889 ዓ.ም. ፊታውራሪ ተብለው የጦር አበጋዝነቱን ተሹመዋል፡፡

==የፊታውራሪ ሀብተ ጊዮርጊስ ዕረፍት== 

ፊታውራሪ ሀብተ ጊዮርጊስ ዲነግዴ [[ዓርብ]] [[ታኅሣሥ ፫]] ቀን [[1919|፲፱፻፲፱]] ዓ.ም. አርፈው፣ በአራዳ ጊዮርጊስ ቤተ ክርስቲያን ተቀበሩ፡፡ በምክር አዋቂነትና በአስተዳደር ፈሊጥ የተመሰገኑ ነበሩ፡፡

ለ[[ዳግማዊ ምኒልክ|ጃንሆይ አፄ ምኒልክ]] ታማኝ አሽከር ነበሩና ዕለተ ሞታቸው ከጃንሆይ ዕለተ ሞት ጋራ በትክክል ስለተጋጠመ፣ ሰው ሁሉ እያደነቀ ተናገረ፡፡ አፄ ምኒልክ የሞቱት [[ዓርብ]] [[ታኅሣሥ ፫]] ቀን [[1906|፲፱፻፮]] ዓ.ም. ነበር፡፡ መድፍ ተተኩሶ፣ ነጋሪት ተጐስሞ በአራዳ ጊዮርጊስ ቤተክርስቲያን ግርማዊት [[ንግሥት ዘውዲቱ]]ና [[አልጋ ወራሽ]] [[ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ|ራስ ተፈሪ መኰንን]] በተገኙበት የፊታውራሪ ሀብተ ጊዮርጊስ ቀብራቸው ሲፈጸም፣ ባለቤታቸው ወይዘሮ አልታየ ወርቅ የባላቸውን ግምጃ ሱሪና ራስ ወርቅ ይዘው ሲያለቅሱ፣ ሌላውን ሁሉ አስለቀሱት፡፡ የአማርኛ ቅኔ አዋቂው አቶ [[ተሰማ እሸቴ]]ም በ[[ሰምና ወርቅ]] ግጥም እንዲህ አሉ፤ ‹‹ከምኒልክ ይዞ እስካሁን ድረስ፣ '''የአልታየ ሞት''' ሆነ የሀብተ ጊዮርጊስ፡፡››<ref>መርስዔ ኀዘን ወልደ ቂርቆስ፤የሐያኛው ክፍለ ዘመን መባቻ፣1999</ref>

==ዋቢ ምንጮች==

<references/>

* [[መርስዔ ኀዘን ወልደ ቂርቆስ]]፤ "የሐያኛው ክፍለ ዘመን መባቻ"፣ 1999

[[መደብ:ኢትዮጵያ በ19ኛው ክፍለ ዘመን]]
[[መደብ:የኢትዮጵያ ሰዎች]]
ፊታውራሪ ሀብተ ጊዮርጊስ ዲናግዴ ከኦሮሞ ገበሬ አባታቸው ከአቶ ዲነግዴ ቦተራ እና የሰባት ቤት ጉራጌ ቦዞ ሰንጌ ከሆኑት እናታቸው ከእመት ኢጁ አመዲና በሺ ስምንት መቶ አርባ ሶስት እና አርባ አራት አካባቢ ፣ በአመያና ወሊሶ አካባቢ ተወለዱ፡፡ በአድዋ ዘመቻ ጊዜ በአሽከር ብዛትና በደግነት ሥራ በጣም የተመሰገኑት ሀብተ ጊዮርጊስ በ1889 ዓ.ም. ፊታውራሪ ተብለው የጦር አበጋዝነቱን ተሹመዋል፡፡

የፊታውራሪ ሀብተ ጊዮርጊስ ዕረፍት 

ፊታውራሪ ሀብተ ጊዮርጊስ ዲነግዴ ዓርብ ታኅሣሥ ፫ ቀን ፲፱፻፲፱ ዓ.ም. አርፈው፣ በአራዳ ጊዮርጊስ ቤተ ክርስቲያን ተቀበሩ፡፡ በምክር አዋቂነትና በአስተዳደር ፈሊጥ የተመሰገኑ ነበሩ፡፡

ለጃንሆይ አፄ ምኒልክ ታማኝ አሽከር ነበሩና ዕለተ ሞታቸው ከጃንሆይ ዕለተ ሞት ጋራ በትክክል ስለተጋጠመ፣ ሰው ሁሉ እያደነቀ ተናገረ፡፡ አፄ ምኒልክ የሞቱት ዓርብ ታኅሣሥ ፫ ቀን ፲፱፻፮ ዓ.ም. ነበር፡፡ መድፍ ተተኩሶ፣ ነጋሪት ተጐስሞ በአራዳ ጊዮርጊስ ቤተክርስቲያን ግርማዊት ንግሥት ዘውዲቱና አልጋ ወራሽ ራስ ተፈሪ መኰንን በተገኙበት የፊታውራሪ ሀብተ ጊዮርጊስ ቀብራቸው ሲፈጸም፣ ባለቤታቸው ወይዘሮ አልታየ ወርቅ የባላቸውን ግምጃ ሱሪና ራስ ወርቅ ይዘው ሲያለቅሱ፣ ሌላውን ሁሉ አስለቀሱት፡፡ የአማርኛ ቅኔ አዋቂው አቶ ተሰማ እሸቴም በሰምና ወርቅ ግጥም እንዲህ አሉ፤ ‹‹ከምኒልክ ይዞ እስካሁን ድረስ፣ የአልታየ ሞት ሆነ የሀብተ ጊዮርጊስ፡፡››መርስዔ ኀዘን ወልደ ቂርቆስ፤የሐያኛው ክፍለ ዘመን መባቻ፣1999

ዋቢ ምንጮች

 መርስዔ ኀዘን ወልደ ቂርቆስ፤ "የሐያኛው ክፍለ ዘመን መባቻ"፣ 1999

መደብ:ኢትዮጵያ በ19ኛው ክፍለ ዘመን
መደብ:የኢትዮጵያ ሰዎች