ገምል
<font size="+4"> ገ ጉ ጊ ጋ ጌ ግ ጎ ጓ ጐ ጒ </font><br>
-----<br>
{{fidel}}
'''ገምል''' በ[[አቡጊዳ]] ተራ ሦስተኛው ፊደል ነው። እንዲሁም በ[[ከነዓን (ጥንታዊ አገር)|ከነዓን]] በ[[አራማያ]]ና በ[[ዕብራይስጥ]] ፊደሎች ሦስተኛው ፊደል «ግመል» በ[[ሶርያ]]ም ፊደል «ገመል» ይባላል። በ[[ዓረብኛ]] ደግሞ ተመሳሳይ ፊደል «ጂም» ተብሎ በ«አብጃድ» ተራ 3ኛ ነው። (በዘመናዊ ተራ ግን 5ኛው ነው።) በ[[ግሪክ (ቋንቋ)|ግሪክ]]ም 3ኛው ፊደል «ጋማ» ይባላል። በነዚህ ቋንቋዎች አጠራሩ «ግ» ሲሆን በዓረብኛ ግን «ጅ» ሆኗል።

የ«ግ» ድምጽ በቋንቋ ጥናት «ነዛሪ የትናጋ ፈንጂ» ይባላል።<ref>{{Cite web |title=የግዕዝ መረጃ ከኢኦተቤ ማህበረ ቅዱሳን |url=http://eotcmk.org/site/--mainmenu-56/434-2013-05-08-11-01-31 |accessdate=2015-04-22 |archivedate=2014-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141013074623/http://eotcmk.org/site/--mainmenu-56/434-2013-05-08-11-01-31 }}</ref>

==ታሪክ==
{| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse: collapse;text-align:center;"
|-  bgcolor="#EEEEEE"
! <big>ተመሳሳይ ግብፃዊ ስዕል</big>
! <big>ቅድመ-ሴማዊ</big>
! <big>[[ሣባ (የአረቢያ ግዛት)|ሣባ]]</big>
! colspan = "2" | <big>[[ግዕዝ]] </big>
|-----
|<hiero>T14</hiero> 
|[[Image:Proto-semiticG-01.png]]
|[[Image:Himjar djim.PNG]]
|style="font-size:400%"| ገ 
|-----
|}
<br>
የገምል መነሻ ከ[[ቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት]] እንደ ሆነ ይታስባል።  በዚህ ጽሕፈት ፊደሉ «የሚጣል ምርኩዝ» ስዕል መስለ።  ለዚህም ተመሳሳይ የ[[ግብጽ]] [[ሀይሮግሊፍ]] ነበር፤ አጠራሩ ግን «ቀመእ» ነበር።  በግብፅ የሠሩት [[ሴማውያን]] ግን በቋንቋቸው «ገምል» ስላሉት፣ ይህ ስዕል «ግ» ሆኖ እንዲሰማ መጣ። «[[ግመል]]»  ደግሞ የእንስሳ አይነት ሊሆን ይችላል።
<br>
{{Phoenician glyph|letname=ገምል|archar=ﺝ|syrchar=SyriacGamal|hechar=ג|amchar=gimel|phchar=gimel}}
<br>
የከነዓን «ግመል» እንዲሁም ከዚህ ምልክት ተወስዶ በዚያ መንገድ የዕብራይስጥና የአራማያ «ግመል» የአረብኛም «ጂም» ወለደ። ከዚህ በላይ [[የግሪክ አልፋቤት]] «[[ጋማ]]» ('''Γ γ''') አባት ሆነ፤ እሱም [[የላቲን አልፋቤት]] ('''[[C]] c''') , ('''[[G]] g''') እና [[የቂርሎስ አልፋቤት]] ('''Г, г''') እና ('''Ґ, ґ''') ወላጅ ሆነ። ስለዚህ እነዚህ ሁሉ የ«ገምል» ሩቅ ዘመዶች ሊባሉ ይቻላል። በተጨማሪ የግዕዝ ቁጥር <big><big> ፫ </big></big> (ሦስት) ከግሪኩ '''Γ''' በመወሰዱ እሱም የ«ገ» ዘመድ ነው።

<references/>
ገ ጉ ጊ ጋ ጌ ግ ጎ ጓ ጐ ጒ 

ገምል በአቡጊዳ ተራ ሦስተኛው ፊደል ነው። እንዲሁም በከነዓን በአራማያና በዕብራይስጥ ፊደሎች ሦስተኛው ፊደል «ግመል» በሶርያም ፊደል «ገመል» ይባላል። በዓረብኛ ደግሞ ተመሳሳይ ፊደል «ጂም» ተብሎ በ«አብጃድ» ተራ 3ኛ ነው። (በዘመናዊ ተራ ግን 5ኛው ነው።) በግሪክም 3ኛው ፊደል «ጋማ» ይባላል። በነዚህ ቋንቋዎች አጠራሩ «ግ» ሲሆን በዓረብኛ ግን «ጅ» ሆኗል።

የ«ግ» ድምጽ በቋንቋ ጥናት «ነዛሪ የትናጋ ፈንጂ» ይባላል።

ታሪክ
 ተመሳሳይ ግብፃዊ ስዕል ቅድመ-ሴማዊ ሣባ ግዕዝ T14 Image:Proto-semiticG-01.pngImage:Himjar djim.PNG ገ 

የገምል መነሻ ከቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት እንደ ሆነ ይታስባል።  በዚህ ጽሕፈት ፊደሉ «የሚጣል ምርኩዝ» ስዕል መስለ።  ለዚህም ተመሳሳይ የግብጽ ሀይሮግሊፍ ነበር፤ አጠራሩ ግን «ቀመእ» ነበር።  በግብፅ የሠሩት ሴማውያን ግን በቋንቋቸው «ገምል» ስላሉት፣ ይህ ስዕል «ግ» ሆኖ እንዲሰማ መጣ። «ግመል»  ደግሞ የእንስሳ አይነት ሊሆን ይችላል።

የከነዓን «ግመል» እንዲሁም ከዚህ ምልክት ተወስዶ በዚያ መንገድ የዕብራይስጥና የአራማያ «ግመል» የአረብኛም «ጂም» ወለደ። ከዚህ በላይ የግሪክ አልፋቤት «ጋማ» (Γ γ) አባት ሆነ፤ እሱም የላቲን አልፋቤት (C c) , (G g) እና የቂርሎስ አልፋቤት (Г, г) እና (Ґ, ґ) ወላጅ ሆነ። ስለዚህ እነዚህ ሁሉ የ«ገምል» ሩቅ ዘመዶች ሊባሉ ይቻላል። በተጨማሪ የግዕዝ ቁጥር  ፫  (ሦስት) ከግሪኩ Γ በመወሰዱ እሱም የ«ገ» ዘመድ ነው።