ኆኅተ እና
{{ሥነ ኮምፒዩተር}}
{| class="wikitable" align=right
|- bgcolor="#ddeeff" align="center"
|colspan=2|'''ግቤት''' || '''ውጤት'''
|- bgcolor="#ddeeff" align="center"
| ግቤት A || ግቤት B || A እና B
|- bgcolor="#ddffdd" align="center"
|0 || 0 || 0
|- bgcolor="#ddffdd" align="center"
|0 || 1 || 0
|- bgcolor="#ddffdd" align="center"
|1 || 0 || 0
|- bgcolor="#ddffdd" align="center"
|1 || 1 || 1
|}

'''ኆኅተ እና'''  መሰረታዊ ከሆኑት [[ኆኅተ አመክንዮ]]ዎች አንዱ ሲሆን ተግባሩም የ[[አመክንዮ እና]]ን  ተግባር በተጨባጭ ቁስ መፈጸም ነው። ምንም እንኳ ኆኅተ አመክንዮዎች በተለያዩ ቁሶች ሊሰሩ ቢችሉም፣ በአሁኑ ዘመን እነዚህ ኆኅቶች የሚሰሩት ከኤሌክትሪክ አካላት ስለሆነ አስራሩ ከዚህ አኳያ ይመረምራል።  ኆኅተ እና   አምክንዮ-እናን በቁስ እንደመግልጹ፣ የዚህ ኆኅት [[ውጤት]] ከፍተኛ ቮልቴጅ (1) እሚሆነው ሁለቱም [[ግቤት]]ዎቹ ከፍተኛ (1) ሲሆኑ ብቻ ነው። ከሁለቱ አንዱ ውይንም ሁለቱም ግቤቶች ትንሽ(0) ከሆኑ የ [[እና]] ውጤት 0 ይሆናል ማለት ነው። ይህ ጸባይ ከጎን በሚታየው [[የዕውነታ ሠንጠረዥ]] ተብራርቶ ይታያል።

ከሠንጠረዡ እንደምንረዳ፣ የእና-ኆኅት ከሚቀርቡለት ሁለቱ ወይም ከዚያ በላይ ግቤቶች ትንሹን ይከተላል። 


== ምልክቶች==
[[ስዕል:Funcion logica Y.PNG|left|thumb|1900px|የ እና-አመክንዮ ምልክቶች: ሀ) በ[[ማብሪያ ማጥፊያ]], ለ) አይኢሲ ምልክት ሐ)ብዙ ጊዜ የሚታይምልክት ]]{{clear}}

''A'' እና  ''B'' ግቤቶች ሲሆኑ  <math> A \cdot B</math> ውጤት ሲሆን  በአጠቃላይ ይህ ኆኅት የሚተገብረው አመክንዮ <math>C = A \cdot B</math> ነው ማለት ነው። የመጀመሪያው ምልክት እሚያሳየው ሁለት [[ማብሪያ ማጥፊያ]]ዎችን ሲሆን፣ ሁለቱም ማብሪያ ማጥፊያወች አንድ ላይ ካልበሩ ኤሌክትሪክ እንደምያስተላልፉ መገንዘቡ ይህ ዑደት የአምክንዮ-እናን እንደሚተገበር ያስረዳል።

የ እና-ሆኅት ከ[[ኆኅተ ኢእና]] ወይም ከ[[ኆኅተ ኢወይም]] ሊሰራ ይችላል።  ለምሳሌ ከኢ-እና እንዲህ ይሰራል፦

{| align=left style="text-align:left"
!width=150|ተፈላጊው ኆኅት!!width=150|ከ [[ኆኅተ ኢእና]] የእና ኆኅት መሰራቱ
|-
|[[Image:AND ANSI Labelled.svg]]||[[Image:AND from NAND.svg]]
|-
|}

{{clear}}

== ቁሳዊ አሰራሩ==
{|
| [[Image:NMOS AND gate.png|thumb|ከ [[NMOS]] የሚሰራ እና-ኆኅት ]] 
||[[File:Cmos and.svg| thumb|ከ [[CMOS]] የሚሰራ እና-ኆኅት]]
|}

የእና ኆኅት ብዙ ጊዜ የሚሰራው  ከ N-channel  ወይም  or P-channel [[MOSFET]]ች ነው። 


== ማጣቀሻ ==
<div references-small>
<references />
</div>

[[መደብ:ኆኅተ አመክንዮ]]
ግቤት  ውጤት ግቤት A  ግቤት B  A እና B0  0  00  1  01  0  01  1  1

ኆኅተ እና  መሰረታዊ ከሆኑት ኆኅተ አመክንዮዎች አንዱ ሲሆን ተግባሩም የአመክንዮ እናን  ተግባር በተጨባጭ ቁስ መፈጸም ነው። ምንም እንኳ ኆኅተ አመክንዮዎች በተለያዩ ቁሶች ሊሰሩ ቢችሉም፣ በአሁኑ ዘመን እነዚህ ኆኅቶች የሚሰሩት ከኤሌክትሪክ አካላት ስለሆነ አስራሩ ከዚህ አኳያ ይመረምራል።  ኆኅተ እና   አምክንዮ-እናን በቁስ እንደመግልጹ፣ የዚህ ኆኅት ውጤት ከፍተኛ ቮልቴጅ (1) እሚሆነው ሁለቱም ግቤትዎቹ ከፍተኛ (1) ሲሆኑ ብቻ ነው። ከሁለቱ አንዱ ውይንም ሁለቱም ግቤቶች ትንሽ(0) ከሆኑ የ እና ውጤት 0 ይሆናል ማለት ነው። ይህ ጸባይ ከጎን በሚታየው የዕውነታ ሠንጠረዥ ተብራርቶ ይታያል።

ከሠንጠረዡ እንደምንረዳ፣ የእና-ኆኅት ከሚቀርቡለት ሁለቱ ወይም ከዚያ በላይ ግቤቶች ትንሹን ይከተላል። 

 ምልክቶች
left|thumb|1900px|የ እና-አመክንዮ ምልክቶች: ሀ) በማብሪያ ማጥፊያ, ለ) አይኢሲ ምልክት ሐ)ብዙ ጊዜ የሚታይምልክት 

A እና  B ግቤቶች ሲሆኑ   ውጤት ሲሆን  በአጠቃላይ ይህ ኆኅት የሚተገብረው አመክንዮ  ነው ማለት ነው። የመጀመሪያው ምልክት እሚያሳየው ሁለት ማብሪያ ማጥፊያዎችን ሲሆን፣ ሁለቱም ማብሪያ ማጥፊያወች አንድ ላይ ካልበሩ ኤሌክትሪክ እንደምያስተላልፉ መገንዘቡ ይህ ዑደት የአምክንዮ-እናን እንደሚተገበር ያስረዳል።

የ እና-ሆኅት ከኆኅተ ኢእና ወይም ከኆኅተ ኢወይም ሊሰራ ይችላል።  ለምሳሌ ከኢ-እና እንዲህ ይሰራል፦

ተፈላጊው ኆኅትከ ኆኅተ ኢእና የእና ኆኅት መሰራቱImage:AND ANSI Labelled.svgImage:AND from NAND.svg

 ቁሳዊ አሰራሩ
 thumb|ከ NMOS የሚሰራ እና-ኆኅት   thumb|ከ CMOS የሚሰራ እና-ኆኅት

የእና ኆኅት ብዙ ጊዜ የሚሰራው  ከ N-channel  ወይም  or P-channel MOSFETች ነው። 

 ማጣቀሻ 

መደብ:ኆኅተ አመክንዮ