አዳዲ ማርያም
{{አለት ፍልፍል
|ስም       = አዳዲ ማርያም(አንፋር ማርያም) <ref name="Anray, Francis 1965. pp.48">Anray, Francis. Chronique archéologique, 1960-1964 In: Annales d'Ethiopie. Volume 6, année 1965. pp.48.</ref>
|infoboxwidth= 22.8em
|ስዕል      = [[ስዕል: AdadiMaryamFloorPlan.JPG|250px|]]
|ስዕልcaption = የአዳዲ ወለል  ማርያም አቅድ<ref name="Anray, Francis 1965. pp.48"/>
|አገር     = [[ኢትዮጵያ]]
|ዓይነት     = 
|አካባቢ      = 
|ዓመት        = 
|አደጋ      =  
|Extension   = 
|locmapin    = Ethiopia
|relief      = 1
|latitude    = 8.516684
|longitude  = 38.233259
|map_caption = ኢትዮጵያ ውስጥ ያለ
}}


[[መደብ:አለት ፍልፍል አብያተ ክርስቲያናት]]

'''አዳዲ ደብረ ምሕረት ቅድስት ማርያም'''  ( '''[[አንፋር ደብረ ምሕረት ቅድስት ማርያም]]''') ቤተ ክርስቲያን ከ[[አዲስ አበባ]] በስተደቡብ ሰባ ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ፣ በደቡብ ምዕራብ [[ሸዋ]] ሀገረ ስብከት፣ በሌመን ወረዳ ውስጥ የምትገኝ  እንደ [[ላሊበላ]] አብያተ ክርስቲያናት ከወጥ ድንጋይ ተፈልፍላ የተሠራች ጥንታዊ ቤተ ክርስቲያን ናት። ቤተ ክርስቲያኒቱ በመቸ ዓመተ ምህረት እንደተሠራች እርግጠኛ መረጃ የለም። ሆኖም ግን በአጠቃላይ መልኩ በ[[፲፫ኛው መቶ ክፍለ ዘመን]]  እንደተመሰረተች  ይታመናል። ይኸውም ከ[[ላሊበላ]] ውቅር አብያተ ክርስቲያናት ሥራ ፍጻሜ  ቀጥሎ መሆኑ ነው።  

ቤተ ክርስቲያኒቱ ከተመሰረተች ጀምሮ እስከ [[፲፮ኛው መቶ ክፍለ ዘመን]]  ለአምልኮ ስታገለገለግል  ቆይታ በኋላ በዚሁ ዘመን በተነሳው ግርግር ምክንያት ቤተ ክርስቲያኗን ለማትረፍ ሲባል በአፈር ተሞልታ በምድር ተቀበረች።  [[ዳግማዊ ምኒልክ|ዳግማዊ ዓፄ ምኒልክ]] በ[[1887|፲፰፻፹፯]] ዓ/ም ከተቀበረችበት እስካስወጧት ድረስ ቤተ ክርስቲያኒቱ በተቀበረችበት ተረስታ ቆየች።  በዚህ ምክንያት ቤተ ክርስቲያኒቱ ከውሃና እጽዋት ጉዳት በስተቀር ብዙ ጥፋት ሳይደርስባት አሁን ድረስ ትገኛለች። በ[[1990|፲፱፻፺]] ዓ/ም በ[[ስዊዘርላንድ]] የተባበሩት መንግሥታት የትምህርት፣ የሳይንስና የባህል ድርጅት (ዩኔስኮ) ኮሚሽን አማካይነት አሥራ ስምንት  ወራት የወሰደ እደሳ በቤተ ክርስቲያኒቱ ላይ ተካሂዶ በአሁኑ ወቅት  ከ፳፭ እስከ ፴ ሺ  ምዕመናን ፣ ፴፭ሺ ጎብኝዎች (ከኒህ ውስጥ ፯ሺ የውጭ ዜጎች) በየዓመቱ  ታስተናግዳለች። 

አዳዲ ደብረ ምሕረት ቅድስት ማርያም ቤተ ክርስቲያን  ሥዕላት የላትም ነገር ግን እንደ ጥንቱ የ[[ኢትዮጵያ]] ቤተ ክርስቲያን አሠራር የተለያዩ ጌጦች ነበራት። ቤተ ክርስቲያኗ ፲፱ ሜትር ተኩል እርዝመት ሲኖራት ፲፮ ሜትር ወርድና ፮ ሜትር ቁመት አላት።  ወደ ቤተ ክርስቲያኒቱ ለመግባት ሦስት አይነት ደረጃዎች አሉ፡- ሁለቱ ለወንዶችና ቀሳውስት ሲያገለግሉ አንዱ ደግሞ ለሴቶች ያገለግላል።  ጣሪያዋ በሳር የተሸፈነ ስለሆነ ከሩቅ ለማየት ያዳግታል፣ ቤተ ክርስቲያኗ ከከባት አለት በመካከል በተሠራ መተላለፊያ የተለየች ሲሆን ከባቢው አለት ውስጥ ተፈልፍለው የተሰሩ ቀዳዶች ለመጸለያና ለመጾሚያ ያገለግላሉ። ዋናዋ ቤተ ክርስቲያን ሁለት ክፍል አላት፡ አንዱ  ለቀሳውስት ሲሆን ሁለተኛው  ድርሳኖችን ይይዛል።  ምዕመናን እና ዘማሪዎች በነዚህ ክፍሎች ዙርያ ባለው በመተላለፊያው ይሰየማሉ። 

<gallery>
Image:Adadi_Mariam_Toit.JPG| ጣሪያ
Image:Adadi_Mariam_escalier1.JPG| ወደ ቤ/ክርስቲያኗ የሚያመሩ ደረጃወች፣ ከላይ እንደሚታዩ
Image:Adadi_Mariam_escalier2.JPG| ደረጃወቹ ከታች ሆነው ሲታዩ
Image:Adadi_Mariam1.JPG| ከውጭ መግቢያ
Image:Adadi_Mariam3.JPG| የቤተክርስቲያኑ መተላለፊያ 
Chiesa_rupestre_di_adadi_maryam,_interno_01.jpg| የቤተክርስቲያኑ ውስጣዊ ክፍል
</gallery>
----
[[ስዕል:AdadiMaryam1.JPG|700px]]<ref>nfray, Francis. Chronique archéologique, 1960-1964 In: Annales d'Ethiopie. Volume 6, année 1965. pp.48.</ref>
{{የሸዋ ታሪካዊ ቦታወች|float=left|}}
{{clear}}
== ማጣቀሻ ==
<references/>

[[መደብ:የኢትዮጵያ ታሪክ]]
[[መደብ:ሸዋ]]
[[መደብ:አብያተ ክርስቲያናት]]
መደብ:አለት ፍልፍል አብያተ ክርስቲያናት

አዳዲ ደብረ ምሕረት ቅድስት ማርያም  ( አንፋር ደብረ ምሕረት ቅድስት ማርያም) ቤተ ክርስቲያን ከአዲስ አበባ በስተደቡብ ሰባ ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ፣ በደቡብ ምዕራብ ሸዋ ሀገረ ስብከት፣ በሌመን ወረዳ ውስጥ የምትገኝ  እንደ ላሊበላ አብያተ ክርስቲያናት ከወጥ ድንጋይ ተፈልፍላ የተሠራች ጥንታዊ ቤተ ክርስቲያን ናት። ቤተ ክርስቲያኒቱ በመቸ ዓመተ ምህረት እንደተሠራች እርግጠኛ መረጃ የለም። ሆኖም ግን በአጠቃላይ መልኩ በ፲፫ኛው መቶ ክፍለ ዘመን  እንደተመሰረተች  ይታመናል። ይኸውም ከላሊበላ ውቅር አብያተ ክርስቲያናት ሥራ ፍጻሜ  ቀጥሎ መሆኑ ነው።  

ቤተ ክርስቲያኒቱ ከተመሰረተች ጀምሮ እስከ ፲፮ኛው መቶ ክፍለ ዘመን  ለአምልኮ ስታገለገለግል  ቆይታ በኋላ በዚሁ ዘመን በተነሳው ግርግር ምክንያት ቤተ ክርስቲያኗን ለማትረፍ ሲባል በአፈር ተሞልታ በምድር ተቀበረች።  ዳግማዊ ዓፄ ምኒልክ በ፲፰፻፹፯ ዓ/ም ከተቀበረችበት እስካስወጧት ድረስ ቤተ ክርስቲያኒቱ በተቀበረችበት ተረስታ ቆየች።  በዚህ ምክንያት ቤተ ክርስቲያኒቱ ከውሃና እጽዋት ጉዳት በስተቀር ብዙ ጥፋት ሳይደርስባት አሁን ድረስ ትገኛለች። በ፲፱፻፺ ዓ/ም በስዊዘርላንድ የተባበሩት መንግሥታት የትምህርት፣ የሳይንስና የባህል ድርጅት (ዩኔስኮ) ኮሚሽን አማካይነት አሥራ ስምንት  ወራት የወሰደ እደሳ በቤተ ክርስቲያኒቱ ላይ ተካሂዶ በአሁኑ ወቅት  ከ፳፭ እስከ ፴ ሺ  ምዕመናን ፣ ፴፭ሺ ጎብኝዎች (ከኒህ ውስጥ ፯ሺ የውጭ ዜጎች) በየዓመቱ  ታስተናግዳለች። 

አዳዲ ደብረ ምሕረት ቅድስት ማርያም ቤተ ክርስቲያን  ሥዕላት የላትም ነገር ግን እንደ ጥንቱ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን አሠራር የተለያዩ ጌጦች ነበራት። ቤተ ክርስቲያኗ ፲፱ ሜትር ተኩል እርዝመት ሲኖራት ፲፮ ሜትር ወርድና ፮ ሜትር ቁመት አላት።  ወደ ቤተ ክርስቲያኒቱ ለመግባት ሦስት አይነት ደረጃዎች አሉ፡- ሁለቱ ለወንዶችና ቀሳውስት ሲያገለግሉ አንዱ ደግሞ ለሴቶች ያገለግላል።  ጣሪያዋ በሳር የተሸፈነ ስለሆነ ከሩቅ ለማየት ያዳግታል፣ ቤተ ክርስቲያኗ ከከባት አለት በመካከል በተሠራ መተላለፊያ የተለየች ሲሆን ከባቢው አለት ውስጥ ተፈልፍለው የተሰሩ ቀዳዶች ለመጸለያና ለመጾሚያ ያገለግላሉ። ዋናዋ ቤተ ክርስቲያን ሁለት ክፍል አላት፡ አንዱ  ለቀሳውስት ሲሆን ሁለተኛው  ድርሳኖችን ይይዛል።  ምዕመናን እና ዘማሪዎች በነዚህ ክፍሎች ዙርያ ባለው በመተላለፊያው ይሰየማሉ። 

700pxnfray, Francis. Chronique archéologique, 1960-1964 In: Annales d'Ethiopie. Volume 6, année 1965. pp.48.

 ማጣቀሻ 

መደብ:የኢትዮጵያ ታሪክ
መደብ:ሸዋ
መደብ:አብያተ ክርስቲያናት