Бархатово
{{ЈЈЈ+Россия
 |статус                   = Јурт
|русское название         = Бархатово
 |оригинальное название    = {{lang-ru| Бархатово}}
 |герб                     = 
 |флаг                     = 
 | изображение             = 
 | описание изображения    = 
  |lat_deg =  50.919214
  |lon_deg = 85.830100
  |CoordAddon = 
  |CoordScale =  
|страна                   = Россия
 |регион                   = Алтай Республика
 |район                    = Оҥдой аймак
 |район в таблице          = Оҥдой аймак{{!}}Оҥдой 
 |вид поселения            = Јурт јеезе
 |поселение                = Кеҥиниҥ јурт јеезези
 |поселение в таблице      = Кеҥиниҥ јурт јеезези{{!}}Кеҥиниҥ
 |внутреннее деление       = 
 |вид главы                = 
 |глава                    = 
 |дата основания           = 
 |первое упоминание        = 
 |прежние имена            = 
 |статус с                 = 
 |площадь                  =
 |вид высоты               = 
 |высота центра НП         = 800—900 м<ref name="Высота н/у моря"/>
 |климат                   = орто-континентал
  |население              = {{ Эл-јонныҥ тоозы | Бархатово (Республика Алтай) | тс }}
  |год переписи           = {{ Эл-јонныҥ тоозы | Бархатово (Республика Алтай) | г }}
 |плотность                = 
 |агломерация              = 
 |национальный состав      = [[орустап]] 91 %<ref name="Коряков"/>
 |конфессиональный состав  = 
 |часовой пояс             = 
 |телефонный код           = 38845
 |почтовый индекс          = 649447
 |почтовые индексы         = 
 |автомобильный код        = 
 |цифровой идентификатор   = 
 |цифровой идентификатор 2   = 
 |категория в Commons      = 
 |сайт                     = 
}}
'''Бархатово''' ({{Lang-ru|Бархатово}}) јурт [[Россия]]да [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] [[Оҥдой аймак|Оҥдой аймагында]] [[Кеҥиниҥ јурт јеезези]]не кирет.

== Этимологиязы ==
Бархатов деп кижиниҥ ӧбӧкӧзиле аташ эдип адаган.

== Физико-географиялык темдектери ==

=== Географиязы ===
Јурт [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] чике ле тал ортозында, Мокорты деп ӧзӧктӧ, [[Мокорты (суу)|Мокорты сууныҥ]] јанында турат. Айландыра Теректиниҥ, Себи-Бажыныҥ, Сымылтыныҥ, Туйактуныҥ Ӱч-Эҥмектиҥ сындары. Тӱндӱк — кӱнбадыш јаар Јал-Мӧҥкӱ, ондо боочы, тӱштӱк-кӱнчыгыш јанындӧӧн [[Чуйдыҥ трагы]]нда [[Чике-Таманныҥ боочызы|Чике-Таман]] деп боочы. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 905 метрге бийик<ref name="Высота н/у моря">[https://foto-planeta.com/region/766/3/ongudayskiy-rayon.html Онгудайский район]</ref>.

=== Климады ===
Климады орто-континентал<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=13263&cityname=Onguday-Russia |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141222173438/http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=13263&cityname=Onguday-Russia |archivedate=1419269678 |deadlink=yes |accessdate=1644423253 }}</ref>. Кейдиҥ ортојылдык температуразы −4,2 °С, изӱ кӱндердиҥ температуразыныҥ ӱстӱги бажы +36 °С, эҥ ле соок температураныҥ алтыгы учы −54 °С, јердиҥ ортојылдык температуразы 0 °С, јыл ичинде калганчы соок кӱн ле баштапкы соок кӱн 02.06/30.08, јыл ичинде соок јок кӱндердиҥ тоозы 87, јут-чыктыҥ кеми бир јылга 345 мм, салкынныҥ ортојылдык тӱргени 1 м/с, тыҥ салкынду кӱндердиҥ тоозы 13,1 (15 м/с тӱрген салкынду)<ref>Оҥдой. Климат[https://e-lib.gasu.ru/eposobia/altai/maima/klim.html.]</ref>.

=== Аҥ-куштары ===
Тайгаларында јӱзӱн-јӱӱр аҥдар јӱрет: айу, бӧрӱ,тӱлкӱ, койон, јеекен, агас, албаа, јоонмойын, кӧрӱк, јараа, марал, аҥ, элик, булан. Тооргыныҥ тоозы кезем астап, јоголорго једе берген учун «Алтай Республиканыҥ Кызыл бичигине» кирген<ref name="Кр книга животные РА 2017">[https://icdlib.nspu.ru/views/icdlib/6252/read.php ''Красная книга Республики Алтай: животные''] / Горно-Алтайский гос. ун-т. СО РАН. Центральный сиб. бот. сад. Горно-Алтайский бот. сад. — 3-е изд., перераб. и доп. — Горно-Алтайск: ГАГУ, 2017. — 368 с. — ISBN 978-5-93809-086-6. — Текст: электронный</ref>.

Куштардаҥ кедери тарал, каргаа, ӱкӱ, кӱӱк, тейлеген, талеҥко, јелечи, чай, торлоо, бӧднӧ, кӱртӱк јӱрет. Кезик куштар тоозы астаганыла база «Алтай Республиканыҥ Кызыл бичигине» кирген: мечиртке, мӱркӱт, тарбалјы, каркыраа, турна<ref name="Торбоков звери">''Торбоков Т.'' Алтайдыҥ аҥ-куштары. Звери и птицы Алтая. — Горно-Алтайск: АУ РА "Литературно-издательский Дом «Алтын-Туу», 2020.</ref>.

=== Ӧзӱмдери ===
Айландыра кырларыныҥ арка јанын агаштар бӱркеген, кӧп сабазы чет агаш, бийиктей мӧш агаш. Кырлардыҥ меес јаны агаш јок, тас, куу таштар, кайалар. Јайгыда аркаларда, актарда, суулардыҥ коолында јӱзӱн-јӱӱр ӧлӧҥ, чечектер, јыра-тайалар јайылып ӧзӧт<ref name="Кучин флора и фауна">''Кучин А. П.'' Всемирный фонд дикой природы. Флора и фауна Алтая. — Горно-Алтайск: [б.и.], 2001</ref>. Јаан јакшы одорлордо јӱзӱн-јӱӱр ӧлӧҥ лӧ јердиҥ јиилеги. Арал-јыдуларда тийиҥкат, бороҥот, кызылгат ӧзӧт. Меестерде маҥыр, јонјолой, сӧҥӱскен, кӧрмӧсјиилек, тайа. Саста кӧгӧзин, кыйгак ӧлӧҥ лӧ о.ӧ. Озодоҥ бери кедери тайгада, јайлуларда ӧлӧҥ-чӧп, тазыл-тамыр кӧп болгон, је улустыҥ кичеебес кылыгынаҥ кӧп эм ӧлӧҥдӧр торт јоголорго јеткен. Ол тоодо кызыл тазыл ({{Lang-ru|копеечник чайный}}), марал ({{Lang-ru|маральник}}), алтын-тазыл ({{Lang-ru|родиола розовая}}) ла оноҥ до ӧскӧ кӧп чечектер ле ӧлӧҥдӧр<ref name="Торбоков флора">''Торбоков Т.'' Алтайдыҥ ӧзӱмдери. Растения Алтая. — Горно-Алтайск: АУ РА "Литературно-издательский Дом «Алтын-Туу», 2020</ref>.Кандык, быркырууш чечек, чийне, буланат, саргай, кӱн чечек, кӱнкаајы, тайа ла о.ӧ. Јакшы јылда јиилектердиҥ де тӱжӱми бар: тийиҥкат, кайыҥкат, бороҥот, кызылгат, тайабаш, уйкӧс. Кӧп эм ӧлӧҥдӧр лӧ тазылдар

=== Јери ле јолдоры ===
Оромдоры: ылгалгалак.
«[[Чуйдыҥ трагы]]» (Р-256) деп федерал кӧӧлик јолдоҥ туура јуртка јетире јол бар (500 м). Чуйдыҥ трагыныҥ 594 километринде турат. Оҥдой аймактыҥ тӧс јуртына јетире ..км. Республиканыҥ тӧс калазына јетире 170 км. Коштой турган јурттар [[Туйакты]], [[Нефтебаза]]. Себиниҥ боочызыныҥ ӱстине јетире 13 км. Чике-Таманныҥ бажына јетире 59 км. Јакалай јолдор.
{| class="wikitable"
| COLSPAN="2" ALIGN="center" |'''Бархатово јурттаҥ ала ӧскӧ јурттарга јетире'''
|-
| Администрациялык тӧс јер [[Кеҥи]]|| 23 км
|-
|  Аймактыҥ тӧс јери [[Оҥдой]] || 34 км
|-
|  Республикан тӧс кала [[Улалу]] ||  170 км
|-
|  [[Јаш-Тура|Јаш-Тураныҥ]] темир јолыныҥ вокзалы ||  260 км
|-
|  Тергеениҥ тӧс калазы [[Москва]] || 4000 км
|-
|  [[Чуйдыҥ трагы]] (Р-256) 606,0 км-деҥ || 1,6 км
|}

== Тӱӱкизи ==
Јурт 2000 јылдарда тӧзӧлгӧн.

== Эл-јон ==
{{ Эл-јонныҥ тоозы |Бархатово (Республика Алтай)| Столбцов=10}}

== Ук-калыктары ==
Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 35 кижи болгон, олордыҥ 91 % орустар ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон<ref name="Коряков">[http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml  Коряков Ю. Б. База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России».]</ref>.

Окылу тил: орус, алтай<ref name="Закон РА о языках">[http://docs.cntd.ru/document/802008526/  Закон Республики Алтай от 3 марта 1993 года N 9-6 «О языках народов, проживающих на территории Республики Алтай» (с изменениями на 27 ноября 2020 года)]</ref>

== Инфраструктуразы ==
Бастыра инфраструктуралык обьекттер [[Кеҥи]]де.

== Экономиказы ==
Аҥ азыраар таҥынаҥ ээлем. Туризм. Улус эмденер јер. Агашла иштер.

== Кереестер ==

=== Тӱӱкилик ===

=== Археологиялык ===
Кургандар, ташта бичиктер.

=== Ар-бӱткендик ===

== Јарлу улузы ==

== Јуруктардыҥ кӧмзӧзи ==

== Ајарулар ==
{{Ајарулар}}

== Тайантылар ==
* [http://www.ongudai-ra.ru/ Окылу сайт «Оҥдой аймак»]
{{Тыш тайантылар}}
{{Оҥдой аймактыҥ јурттары}}

[[Категория:Оҥдой аймактыҥ јурттары]]
[[Категория:Алфавит аайынча јон јаткан јерлери]]
[[Категория:Алтай Республиканыҥ јон јаткан јерлери алфавитле]]
Бархатово () јурт Россияда Алтай Республиканыҥ Оҥдой аймагында Кеҥиниҥ јурт јеезезине кирет.

 Этимологиязы 
Бархатов деп кижиниҥ ӧбӧкӧзиле аташ эдип адаган.

 Физико-географиялык темдектери 

 Географиязы 
Јурт Алтай Республиканыҥ чике ле тал ортозында, Мокорты деп ӧзӧктӧ, Мокорты сууныҥ јанында турат. Айландыра Теректиниҥ, Себи-Бажыныҥ, Сымылтыныҥ, Туйактуныҥ Ӱч-Эҥмектиҥ сындары. Тӱндӱк — кӱнбадыш јаар Јал-Мӧҥкӱ, ондо боочы, тӱштӱк-кӱнчыгыш јанындӧӧн Чуйдыҥ трагында Чике-Таман деп боочы. Талайдыҥ кемјӱзинеҥ 905 метрге бийикОнгудайский район.

 Климады 
Климады орто-континентал. Кейдиҥ ортојылдык температуразы −4,2 °С, изӱ кӱндердиҥ температуразыныҥ ӱстӱги бажы +36 °С, эҥ ле соок температураныҥ алтыгы учы −54 °С, јердиҥ ортојылдык температуразы 0 °С, јыл ичинде калганчы соок кӱн ле баштапкы соок кӱн 02.06/30.08, јыл ичинде соок јок кӱндердиҥ тоозы 87, јут-чыктыҥ кеми бир јылга 345 мм, салкынныҥ ортојылдык тӱргени 1 м/с, тыҥ салкынду кӱндердиҥ тоозы 13,1 (15 м/с тӱрген салкынду)Оҥдой. Климат.

 Аҥ-куштары 
Тайгаларында јӱзӱн-јӱӱр аҥдар јӱрет: айу, бӧрӱ,тӱлкӱ, койон, јеекен, агас, албаа, јоонмойын, кӧрӱк, јараа, марал, аҥ, элик, булан. Тооргыныҥ тоозы кезем астап, јоголорго једе берген учун «Алтай Республиканыҥ Кызыл бичигине» киргенКрасная книга Республики Алтай: животные / Горно-Алтайский гос. ун-т. СО РАН. Центральный сиб. бот. сад. Горно-Алтайский бот. сад. — 3-е изд., перераб. и доп. — Горно-Алтайск: ГАГУ, 2017. — 368 с. — ISBN 978-5-93809-086-6. — Текст: электронный.

Куштардаҥ кедери тарал, каргаа, ӱкӱ, кӱӱк, тейлеген, талеҥко, јелечи, чай, торлоо, бӧднӧ, кӱртӱк јӱрет. Кезик куштар тоозы астаганыла база «Алтай Республиканыҥ Кызыл бичигине» кирген: мечиртке, мӱркӱт, тарбалјы, каркыраа, турнаТорбоков Т. Алтайдыҥ аҥ-куштары. Звери и птицы Алтая. — Горно-Алтайск: АУ РА "Литературно-издательский Дом «Алтын-Туу», 2020..

 Ӧзӱмдери 
Айландыра кырларыныҥ арка јанын агаштар бӱркеген, кӧп сабазы чет агаш, бийиктей мӧш агаш. Кырлардыҥ меес јаны агаш јок, тас, куу таштар, кайалар. Јайгыда аркаларда, актарда, суулардыҥ коолында јӱзӱн-јӱӱр ӧлӧҥ, чечектер, јыра-тайалар јайылып ӧзӧтКучин А. П. Всемирный фонд дикой природы. Флора и фауна Алтая. — Горно-Алтайск: [б.и.], 2001. Јаан јакшы одорлордо јӱзӱн-јӱӱр ӧлӧҥ лӧ јердиҥ јиилеги. Арал-јыдуларда тийиҥкат, бороҥот, кызылгат ӧзӧт. Меестерде маҥыр, јонјолой, сӧҥӱскен, кӧрмӧсјиилек, тайа. Саста кӧгӧзин, кыйгак ӧлӧҥ лӧ о.ӧ. Озодоҥ бери кедери тайгада, јайлуларда ӧлӧҥ-чӧп, тазыл-тамыр кӧп болгон, је улустыҥ кичеебес кылыгынаҥ кӧп эм ӧлӧҥдӧр торт јоголорго јеткен. Ол тоодо кызыл тазыл (), марал (), алтын-тазыл () ла оноҥ до ӧскӧ кӧп чечектер ле ӧлӧҥдӧрТорбоков Т. Алтайдыҥ ӧзӱмдери. Растения Алтая. — Горно-Алтайск: АУ РА "Литературно-издательский Дом «Алтын-Туу», 2020.Кандык, быркырууш чечек, чийне, буланат, саргай, кӱн чечек, кӱнкаајы, тайа ла о.ӧ. Јакшы јылда јиилектердиҥ де тӱжӱми бар: тийиҥкат, кайыҥкат, бороҥот, кызылгат, тайабаш, уйкӧс. Кӧп эм ӧлӧҥдӧр лӧ тазылдар

 Јери ле јолдоры 
Оромдоры: ылгалгалак.
«Чуйдыҥ трагы» (Р-256) деп федерал кӧӧлик јолдоҥ туура јуртка јетире јол бар (500 м). Чуйдыҥ трагыныҥ 594 километринде турат. Оҥдой аймактыҥ тӧс јуртына јетире ..км. Республиканыҥ тӧс калазына јетире 170 км. Коштой турган јурттар Туйакты, Нефтебаза. Себиниҥ боочызыныҥ ӱстине јетире 13 км. Чике-Таманныҥ бажына јетире 59 км. Јакалай јолдор.
Бархатово јурттаҥ ала ӧскӧ јурттарга јетире Администрациялык тӧс јер Кеҥи 23 км  Аймактыҥ тӧс јери Оҥдой  34 км  Республикан тӧс кала Улалу   170 км  Јаш-Тураныҥ темир јолыныҥ вокзалы   260 км  Тергеениҥ тӧс калазы Москва  4000 км  Чуйдыҥ трагы (Р-256) 606,0 км-деҥ  1,6 км

 Тӱӱкизи 
Јурт 2000 јылдарда тӧзӧлгӧн.

 Эл-јон 

 Ук-калыктары 
Јуртта 2002 јылдыҥ тооалыжы аайынча 35 кижи болгон, олордыҥ 91 % орустар ла оноҥ до ӧскӧ укту улус болгон Коряков Ю. Б. База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»..

Окылу тил: орус, алтай Закон Республики Алтай от 3 марта 1993 года N 9-6 «О языках народов, проживающих на территории Республики Алтай» (с изменениями на 27 ноября 2020 года)

 Инфраструктуразы 
Бастыра инфраструктуралык обьекттер Кеҥиде.

 Экономиказы 
Аҥ азыраар таҥынаҥ ээлем. Туризм. Улус эмденер јер. Агашла иштер.

 Кереестер 

 Тӱӱкилик 

 Археологиялык 
Кургандар, ташта бичиктер.

 Ар-бӱткендик 

 Јарлу улузы 

 Јуруктардыҥ кӧмзӧзи 

 Ајарулар 

 Тайантылар 
 Окылу сайт «Оҥдой аймак»

Категория:Оҥдой аймактыҥ јурттары
Категория:Алфавит аайынча јон јаткан јерлери
Категория:Алтай Республиканыҥ јон јаткан јерлери алфавитле