Армавир, Ермэлхьабл
 {{Infobox Russian inhabited locality|en_name=Armavir|ru_name=Армавир|image_skyline=Armavir - panoramio.jpg|image_caption=Armavir Central Square|coordinates={{coord|45|00|N|41|07|E|display=inline,title}}|map_label_position=left|pushpin_map=#Russia Krasnodar Krai#European Russia#Europe|image_coa=Coat of Arms of Armavir (Krasnodar krai).png|coa_caption=Дениз Акынгюч (Krasnodar krai).png|flag_caption=[[Flag of Armavir]]|anthem=|anthem_ref=|holiday=Third Sunday of September|holiday_ref=|federal_subject=[[Krasnodar Krai]]|federal_subject_ref=<ref name="Ref1481" />|adm_city_jur=[[City of federal subject significance|City]] of Armavir|adm_city_jur_ref=<ref name="Ref1481" />|adm_ctr_of=City of Armavir|adm_ctr_of_ref=<ref name="Ref1481" />|inhabloc_cat=City|inhabloc_cat_ref=<ref name="Ref1481" />|inhabloc_type=|inhabloc_type_ref=|urban_okrug_jur=Armavir Urban Okrug|urban_okrug_jur_ref=<ref name="Ref748" />|mun_admctr_of=Armavir Urban Okrug|mun_admctr_of_ref=<ref name="Ref748" />|leader_title=Head|leader_title_ref=|leader_name=Andrey Kharchenko (''acting'')|leader_name_ref=|representative_body=[[Armavir City Duma|City Duma]]|representative_body_ref=|area_of_what=|area_as_of=|area_km2=|area_km2_ref=|pop_2010census=188832|pop_2010census_rank=96th|pop_2010census_ref=<ref name="2010Census">{{ru-pop-ref|2010Census}}</ref>|pop_density=|pop_density_as_of=|pop_density_ref=|pop_latest=|pop_latest_date=|pop_latest_ref=|established_date=1839|established_title=Founded|established_date_ref=<ref name="gr" />|current_cat_date=January&nbsp;18, 1914|current_cat_date_ref=|prev_name1=|prev_name1_date=|prev_name1_ref=|postal_codes=352900–352906, 352909, 352910, 352912, 352913, 352915, 352916, 352918, 352919, 352922–352924, 352930–352932, 352949|dialing_codes=86137|dialing_codes_ref=|website=http://www.armawir.ru/}}
[[File:Вокзал в Армавире.jpg|thumb|'''Армавир''']]
'''Армэвир''' ([[Урысые|Урысые:]] Армави́р; [[Адыгабзэ|Адыгабзэ:]] Ермэлхьабл) Урысыем и Краснодар край икъал, [[Псыжъ]] и сэмэгу нэпкъ тет.

== Тарихыр ==
Непэ Армавир зыдэщыт чӀыпӀэр апэу зыгъэтӀысыгъэхэр абазэхэр ары. Нэужым [[Къырым Хъаным]] къикӀыгъэ [[Тырку Тэтэрхэри]] къыдэтӀысхьагъэх. [[Къаукъаз заом]] ыпкъ къикӀыкӀэ къэнагъэу [[Абадзэхэр]] [[Темыр Къаукъаз]] икӀыжьынхэшъ, [[Осмэн Пачъыхьыгъо]]<nowiki/>Ӏэпхъуанхэ фае хъугъэ. Армавири [[Адыгэхэр]] ятарихъ хэку щыщ.

Непэрэ псэупӀэр 1839-рэ илъэсым адыгэ-ермэлхэм Армя́нский ау́л ыцӀэу агъэпсыгъагъ. 1848-рэ илъэсым, пасэрэ [[Армение|Ермэлыем]] икъэлэ шъхьаӀэу щытыгъэ Армавир ыцӀэ фаусыгъэу, джы ыцӀэу щытымкӀэ ашӀэ. Къалэр Пшызэ хэкум и Лабинскэ Отдел иадминистративнэ гупчэу щытыгъ.

1918–1920-рэ илъэсхэм [[Урысыем щыкӀогъэ граждан заом]] илъэхъан зэо жъалымыбэ къалэм дэжь щыкӀуагъ. Таманскэ дзэм изекӀо 1918-рэ илъэсым Армавир къыщиухыгъ. Совет хабзэр 1920-рэ илъэсым имэлылъфэгъу мазэ Армавир щагъэпсыгъ. [[ЯтӀонэрэ дунэе заом]] илъэхъан къалэр нэмыц дзэм ыубытыгъагъ. Ар 1943-рэ илъэсым ищылэ мазэ [[Дзэ Плъыжьым]] къытӀупщыжьыгъ.{{Reflist}}

=== Тхыгъэхэр ===

* 1-) [https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/182702 В Краснодарском крае ушёл в отставку мэр Армавира]
* 2-)''[https://kubnews.ru/obshchestvo/2023/05/08/geroizm-doblest-i-slava-kakie-goroda-kubani-nosyat-pochetnye-zvaniya-/ Яковенко Евгения]''
* 3-)[https://web.archive.org/web/20170730141409/http://adygheya.minobr.ru/sites/default/files/docsarchive/slovar_0.doc Русско-адыгейский словарь]
[[Category:1839 establishments in the Russian Empire]]
[[Category:Ермэлхьабл]]
[[Category:Къалэхэр]]
Армэвир (Урысые: Армави́р; Адыгабзэ: Ермэлхьабл) Урысыем и Краснодар край икъал, Псыжъ и сэмэгу нэпкъ тет.

 Тарихыр 
Непэ Армавир зыдэщыт чӀыпӀэр апэу зыгъэтӀысыгъэхэр абазэхэр ары. Нэужым Къырым Хъаным къикӀыгъэ Тырку Тэтэрхэри къыдэтӀысхьагъэх. Къаукъаз заом ыпкъ къикӀыкӀэ къэнагъэу Абадзэхэр Темыр Къаукъаз икӀыжьынхэшъ, Осмэн ПачъыхьыгъоӀэпхъуанхэ фае хъугъэ. Армавири Адыгэхэр ятарихъ хэку щыщ.

Непэрэ псэупӀэр 1839-рэ илъэсым адыгэ-ермэлхэм Армя́нский ау́л ыцӀэу агъэпсыгъагъ. 1848-рэ илъэсым, пасэрэ Ермэлыем икъэлэ шъхьаӀэу щытыгъэ Армавир ыцӀэ фаусыгъэу, джы ыцӀэу щытымкӀэ ашӀэ. Къалэр Пшызэ хэкум и Лабинскэ Отдел иадминистративнэ гупчэу щытыгъ.

1918–1920-рэ илъэсхэм Урысыем щыкӀогъэ граждан заом илъэхъан зэо жъалымыбэ къалэм дэжь щыкӀуагъ. Таманскэ дзэм изекӀо 1918-рэ илъэсым Армавир къыщиухыгъ. Совет хабзэр 1920-рэ илъэсым имэлылъфэгъу мазэ Армавир щагъэпсыгъ. ЯтӀонэрэ дунэе заом илъэхъан къалэр нэмыц дзэм ыубытыгъагъ. Ар 1943-рэ илъэсым ищылэ мазэ Дзэ Плъыжьым къытӀупщыжьыгъ.

 Тхыгъэхэр 

 1-) В Краснодарском крае ушёл в отставку мэр Армавира
 2-)Яковенко Евгения
 3-)Русско-адыгейский словарь
Category:1839 establishments in the Russian Empire
Category:Ермэлхьабл
Category:Къалэхэр