Убыхыбзэ
'''Убыхыбзэ''' (''уб-бз'' — ''туахэбза'')  — дунаим темытыжь бзэ, [[Къаукъас бзэунагъу|къаукъас]] бзэунагъом и [[Апхъаз-адыгэ бзэкуп|апхъаз-адыгэ]] бзэкупым щыщ.

==Тарихъ==
Ыужэу убыхыбзэр зышIэщтыгъэр [[Тевфик Эсенч]], [[Тыркуе|Тыркуем]] щыпсэущтыгъэ, 1992 илъэсым дунаем ехыжьыгъ.

== Тхыпкъылъэхэр ==

[[Кирил тхыпкъылъэ|Кирил тхыпкъэхэмкӀэ]] —
{| class="wikitable" style="text-align:center; padding:3px;"
| style="width:5em" | А а
| style="width:5em" | Ә ә
| style="width:5em" | Б б
| style="width:5em" | Бъ бъ
| style="width:5em" | В в
| style="width:5em" | Въ въ
| style="width:5em" | Г г
| style="width:5em" | Гу гу
|-
| Гь гь
| Ѓ ѓ
| Ғ ғ
| Ғу ғу
| Ғъ ғъ
| Ғъу ғъу
| Ғь ғь
| Ҕ ҕ
|-
| Д д
| Ду ду
| Џ џ
| Е е
| Ҽ ҽ
| ҼӀ ҽӀ
| S s
| Ж ж
|-
| Жу жу
| Ӝ ӝ
| Ӟ ӟ
| Ӟу ӟу
| И и
| Й й
| Ј ј
| К к
|-
| Ку ку
| Кь кь
| КӀ кӀ
| КӀу кӀу
| КӀь кӀь
| Қ қ
| Қу қу
| Қъ қъ
|-
| Қъу қъу
| Қь қь
| ҚӀ қӀ
| ҚӀу қӀу
| ҚӀъ қӀъ
| ҚӀъу қӀъу
| ҚӀь қӀь
| Л л
|-
| Ӆ ӆ
| ӅӀ ӆӀ
| М м
| Мъ мъ
| Н н
| Ы ы
| О о
| Ҩ ҩ
|-
| Ө ө
| П п
| Р р
| С с
| Ҫ ҫ
| Ҫу ҫу
| Т т
| Ту ту
|-
| ТӀ тӀ
| ТӀу тӀу
| У у
| Уъ уъ
| Ү ү
| Ф ф
| Һ һ
| Х х
|-
| Ҳ ҳ
| Ҳу ҳу
| Ҳъ ҳъ
| Ҳъу ҳъу
| Ҳь ҳь
| Ц ц
| ЦӀ цӀ
| Ҵ ҵ
|-
| Ч ч
| ЧӀ чӀ
| Ҹ ҹ
| Ҹу ҹу
| ҸӀ ҹӀ
| ҸӀу ҹӀу
| Ш ш
| Шу шу
|-
| ъ
| Ы ы
| ь
| Я я
| Ӏ Ӏ
| colspan="3" |
|}

[[Латин тхыпкъылъэ|Латин тхыпкъэхэмкӀэ]] —
{| class="wikitable" style="text-align:center; padding:3px;"
| style="width:5em" | А а
| style="width:5em" | Ǝ ǝ
| style="width:5em" | B b
| style="width:5em" | Ɓ ɓ
| style="width:5em" | C c
| style="width:5em" | Ç ç
| style="width:5em" | Ç' ç'
| style="width:5em" | Č č
|-
| Ƈ ƈ
| Č' č'
| Čw' čw'
| Ċ ċ
| Ċ' ċ'
| D d
| Ɗ ɗ 
| Ḑ ḑ
|-
| Ḋ ḋ
| Ď ď
| E e
| F f
| G g
| Gw gw
| Ɠ ɠ
| Ğ ğ
|-
| Ġ ġ
| H h
| Ḣ ḣ
| I ı
| İ i
| J j
| Ɉ ɉ
| K k
|-
| Ƙ ƙ
| Ky ky
| K' k'
| Kw' kw'
| Ky' ky'
| L l
| Ł ł
| Ł' ł'
|-
| M m
| Ɱ ɱ
| N n
| O o
| Ö ö
| P p
| Ƥ ƥ
| P' p'
|-
| Pƹ' pƹ'
| Q q
| Qw qw
| Qy qy
| Qƹ qƹ
| Qƹw qƹw
| Q' q'
| Qw' qw'
|-
| Qy' qy'
| Qƹ' qƹ'
| Qƹw' qƹw'
| R r
| Ř ř
| Ɽ ɽ
| Řy řy
| Řƹ řƹ
|-
| Řƹw řƹw
| S s
| Ş ş
| Ʃ ʃ
| Š š
| Šw šw
| Ṡ ṡ
| T t
|-
| Ƭ ƭ
| Tw' tw'
| Ţ ţ
| Ţ' ţ'
| U u
| Ü ü
| V v
| Vƹ vƹ
|-
| W w
| Wƹ wƹ
| X x
| Xw xw
| Xy xy
| Xƹ xƹ
| Xƹw xƹw
| Y y
|-
| Z z
| Ž ž
| Ʒ ʒ
| ƹ
| '
| colspan="3" |
|}

== Убых гущыIалъ==
* '''абгъьа''' – набгъо
* '''абына''' – мэз
* '''аба''' – сымаджэ '''Саба''' – сысымаджэ
* '''аба цуыйа''' – сымаджэщ
* '''абаплъа''' – Ӏазэ
* '''абащ''' – уз
* '''агъанцlуыхъ''' – апэрэ
* '''агъатlкъуыхъ''' – етӀуанэ
* '''уа''' – хьэ
* '''адыга''' – адыгэ
* '''агьа''' – бзаджэ '''Сыгьа агьа''' – скъытехьа.
* '''агьары''' – пщылӀ
* '''бач''' – бэщ
* '''бзы''' – псы

ЛъытакIэ
* '''за''' – зы
* '''ткъIуа''' – тIу
* '''шъа''' – щы
* '''плIы''' – плIы
* '''щхы''' – тхфы
* '''фы''' – хы
* '''блы''' – блы
* '''гъуа''' – и
* '''бгъьы''' – бгъу
* '''жъуы''' – пшIы

== Линкхэр ==
* УбыхыбзэкIэ орэд -  [https://www.youtube.com/watch?v=O5WhnsilcQA Ҳаҟоуп ҳара]

[[Category:Абазэ-Адыгабзэхэр]]
[[Category:!Main category]]
Убыхыбзэ (уб-бз — туахэбза)  — дунаим темытыжь бзэ, къаукъас бзэунагъом и апхъаз-адыгэ бзэкупым щыщ.

Тарихъ
Ыужэу убыхыбзэр зышIэщтыгъэр Тевфик Эсенч, Тыркуем щыпсэущтыгъэ, 1992 илъэсым дунаем ехыжьыгъ.

 Тхыпкъылъэхэр 

Кирил тхыпкъэхэмкӀэ —
 А а Ә ә Б б Бъ бъ В в Въ въ Г г Гу гу Гь гь Ѓ ѓ Ғ ғ Ғу ғу Ғъ ғъ Ғъу ғъу Ғь ғь Ҕ ҕ Д д Ду ду Џ џ Е е Ҽ ҽ ҼӀ ҽӀ S s Ж ж Жу жу Ӝ ӝ Ӟ ӟ Ӟу ӟу И и Й й Ј ј К к Ку ку Кь кь КӀ кӀ КӀу кӀу КӀь кӀь Қ қ Қу қу Қъ қъ Қъу қъу Қь қь ҚӀ қӀ ҚӀу қӀу ҚӀъ қӀъ ҚӀъу қӀъу ҚӀь қӀь Л л Ӆ ӆ ӅӀ ӆӀ М м Мъ мъ Н н Ы ы О о Ҩ ҩ Ө ө П п Р р С с Ҫ ҫ Ҫу ҫу Т т Ту ту ТӀ тӀ ТӀу тӀу У у Уъ уъ Ү ү Ф ф Һ һ Х х Ҳ ҳ Ҳу ҳу Ҳъ ҳъ Ҳъу ҳъу Ҳь ҳь Ц ц ЦӀ цӀ Ҵ ҵ Ч ч ЧӀ чӀ Ҹ ҹ Ҹу ҹу ҸӀ ҹӀ ҸӀу ҹӀу Ш ш Шу шу ъ Ы ы ь Я я Ӏ Ӏ

Латин тхыпкъэхэмкӀэ —
 А а Ǝ ǝ B b Ɓ ɓ C c Ç ç Ç' ç' Č č Ƈ ƈ Č' č' Čw' čw' Ċ ċ Ċ' ċ' D d Ɗ ɗ  Ḑ ḑ Ḋ ḋ Ď ď E e F f G g Gw gw Ɠ ɠ Ğ ğ Ġ ġ H h Ḣ ḣ I ı İ i J j Ɉ ɉ K k Ƙ ƙ Ky ky K' k' Kw' kw' Ky' ky' L l Ł ł Ł' ł' M m Ɱ ɱ N n O o Ö ö P p Ƥ ƥ P' p' Pƹ' pƹ' Q q Qw qw Qy qy Qƹ qƹ Qƹw qƹw Q' q' Qw' qw' Qy' qy' Qƹ' qƹ' Qƹw' qƹw' R r Ř ř Ɽ ɽ Řy řy Řƹ řƹ Řƹw řƹw S s Ş ş Ʃ ʃ Š š Šw šw Ṡ ṡ T t Ƭ ƭ Tw' tw' Ţ ţ Ţ' ţ' U u Ü ü V v Vƹ vƹ W w Wƹ wƹ X x Xw xw Xy xy Xƹ xƹ Xƹw xƹw Y y Z z Ž ž Ʒ ʒ ƹ '

 Убых гущыIалъ
 абгъьа – набгъо
 абына – мэз
 аба – сымаджэ Саба – сысымаджэ
 аба цуыйа – сымаджэщ
 абаплъа – Ӏазэ
 абащ – уз
 агъанцlуыхъ – апэрэ
 агъатlкъуыхъ – етӀуанэ
 уа – хьэ
 адыга – адыгэ
 агьа – бзаджэ Сыгьа агьа – скъытехьа.
 агьары – пщылӀ
 бач – бэщ
 бзы – псы

ЛъытакIэ
 за – зы
 ткъIуа – тIу
 шъа – щы
 плIы – плIы
 щхы – тхфы
 фы – хы
 блы – блы
 гъуа – и
 бгъьы – бгъу
 жъуы – пшIы

 Линкхэр 
 УбыхыбзэкIэ орэд -  Ҳаҟоуп ҳара

Category:Абазэ-Адыгабзэхэр
Category:!Main category