Чачба, Ҭанури
{{Акарточка ауаҩы
|ахьӡ=Аҳкәажә Ҭанури Чачба
|афото=Ҭанури.jpg
|даҽа ахьӡ=Аҳкәажә Ҭанури Адиан
|аира арыцхә=[[1600]]
|аԥсра арыцхә=[[1628]]
|аԥсра аҭыԥ=[[Гыртәыла аҳратәра]]
|адин=[[Ақьырсианра]]
|ахаҵа=<br/>[[Адиан, Леуан II |Леуан II Адиан ]]
|ахәыҷқәа=ҩыџьа ахәыҷқәа
}}
'''Аҳкәажә Ҭанури''' — Аҳкәажә ма ''дедобал'' (1613-1628), еицырдыруа Агыртәыла аҳ - [[Адиан, Леуан II|Леуан II Адиан]] иԥҳәыс<ref name=":0">{{Ашәҟәы|Ашықәс=2007|Ажәла=Чкәан|Ахьӡ=Иури|Азхьарԥш=http://apsnyteka.org/file/Chikovani_Rod_abkhazskih_kniazey_Shervashidze.pdf|Астатиа ахьӡ=Аԥсуа аҳцәа Чачаа рашьҭра.|Аҭыԥ=Қарҭ|Аҭыжьырҭа=Универсал}}

{{Авторитет змоу адыррақәа}}</ref>.

== Абиографиа ==
Ҭанури диит ажәафтәи ашәышықәса 90-тәи ашықәсқәа раан, мамзаргьы ажәибжьтәи ашәышықәса алагамҭазы, [[Аԥсны]], аҭауад [[Чачба, Саҭеман|Саҭеман Чачба]] иҭаацәараҿы<ref name=":0" />. 1613 ашықәс азы Агыртәыла аҳ [[Адиан, Леуан II|Леуан Адиан]] ԥҳәысс дигеит<ref name=":0" />. Уи ҟаҵан еигәылацәаз аҩ-ҳәынҭқаррак рыбжьара аҭынчра ҟаларц азы. Акатоликтә миссионер Ламберти излеиҳәо ала, Ҭанури:<ref name=":0" />

''«...Лыԥсабаратә ԥшӡара адагьы, лыжәла зху аҳәсаа ишрықәнагахо аҟазшьа бзиақәа зегьы лыман: аӡахра, аԥхьара, аҩра, агәыҭбаара, аҳаҭырқәҵара рҿы лара лзы еиԥшыз дыҟамызт, убри аҟынтә лаҳаракыра лтәылаҿы инхоз ауаа, лалзы, ргәы хыҭхыҭуан».''<ref name=":0" />

Ҭанури ҩыџьа аԥацәа лыхшеит, аха урҭ рхәыҷраан иԥсит<ref name=":1">{{Ашәҟәы|Азхьарԥш=https://yandex.ru/clck/jsredir?from=yandex.ru%3Bsearch%2Fsite%2F%3Bweb%3B%3B%2Fsite%2Fweb%2Fitem%2Ftitle,pos,p0,source,web&text=леван%20дадиани&etext=&uuid=&state=p0xMUgUEWJtcZBIIioDH35SC_MTyxd4MhXjlnkyRLy6n6IuJbT5f9g,,&&cst=AiuY0DBWFJ4EhnbxqmjDhaqaPG8L_F3LkXZuk2AaHk-W__omMZw30pEhwqaQjAx89K-emxECO-84yHxHqtfPkff_Oy8lHgVp-cm4yCK8lO1AyN28AYAa4jMcQsPuY--Ns0aRXq8_zhp0gPw8BW16Vt-fzMslOqtQpkTt2gdbpkCoF5rFW3Evwgcp4XXrN3ZNUP4f2b0s5ahe-5gQGkcKGupfgrDrzMu3KIetxNALN1kG5pYujN2bY-NqeQhGJfmTeg85XfeeIy8x8y6kmpvUQUjLmC8CKukFOrT-6jsiMIgnKhKf1qYcCUWVo7XEEkq3MHDFBrGcPZWo3jXUA8bcZ20S24NqqAnpDRKWq993HYu-YhcHUyzBZCY9DFcYcHcZtTZ7pGA_AVbxuKb4KlSY2TcuMm6fXlfdxfZweW4pJvdua7zw5abGoX3_X8PPxNXFsKB_wwDcEM_QPIAtdzuR2nAyl3XJh68jG-aqSp6Jb4pzUr3DipXwdBupGFEv78U4MhmxA9nCsfwg-zl0bj4PUHoHfZgUUOvXlkOrcsYGTmVKY4uEw_zWnNnGTUwEcXRZL3-0pgEo_5rgi6vzc9-36CF11D4D9enzQGDiQ9ee-z0bxn-poZDPk6lIKny-9HhS2M6rDQAy1P7j9uqhexJWZWzg6uMO0EFpcLBlMoI-VvH2MTwU1AGdEo9jTu1GD3IRTCOL43CGIvuYK7Z_jdt9L6BLTFU0RkjICqysDMj_DEA-dWTqpnLlnnAyFwhCOP58CUZA460DUitZ6S2HxvXMsvxBf8PkZki_xpdNz_WO4cVKtwcJfudyYNj8lanXLT4veCyNCMItGV1YwBRpFbQYzUPIspMbeIrw3DDnEgu9ZFle4VeQGp-YcWCNtTXxqBh-rKhh_63cvnlmyC8vz9n2ETUTjl8_DWOH0Qcsn2k6Q7NGzdRxXwAOK4VF5ujL2e8DEG1kdJl5dhE5R5mB9lUeaiH6CXaXvlel_pzb3AGygLw5YvMpXi9vU_-UxAzkYPAj2fshQg0k_yo5ZZB00rfWVtzZTR2HpiL0pHZwXUnX3R4iA4-65egMKH3A7T-qtLUj7SE4ebnW3HISxJsXQcYnC0Ra7NIQPkIx&data=UlNrNmk5WktYejR0eWJFYk1LdmtxcXpNR21rU0dLU3l1c0x3bUlXNkNLT0NPazNBeGdvejlHSnV5VW5CdU90dHdEY2x6dWtveEFESk9VanUzdUFrallSeWhRekRXQm1UdUhJSENHakFORXZmYnFldFdIMEJpTzZ5cHNQRzlHdjBqd0RaRmFjQjhBei1Xa0RxdTczeVRPMW1TejFJeU40TUtQYUc4NGlHZWJBLA,,&sign=7d575ce6aa35d243a3cdf1ce1e6ac073&keyno=0&b64e=2&ref=orjY4mGPRjk5boDnW0uvlrrd71vZw9kpbrDtwejfYZ2qzEDQR6n9ziuKJWA1AQwq2kAcw1kaPja3saM3aLZu355l_dWdABO2mCgCdaF6SUba88YxMxifrbvreTyPHHuogGRpIjsTx9iv2-CXg066KbJljG41IeFpV81ODzAL3CrBx3A3KJtbNcvQBoYiEIhS&l10n=ru|Ажәла=Лакоба|Ахьӡ=Станислав|Аҭыԥ=Аҟәа|Аҭыжьырҭа=Алашара|Ашықәс=1991|Астатиа ахьӡ=Аԥсны аҭоурых.}}</ref>. Хара имгакәа Ҭанури лахь агәеицәыхьшәашәахара аирԥшо далагеит. [[Адиан, Леуан II|Леуан]] бзиа дибеит Дереџьан, иабшьа иԥҳәыс. Леуан раԥхьа маӡала, нас аргамала иԥҳәыс диӷалатит. Абар ари зегь збоз А. Ламберти ишиҳәо:

''"...уи аамҭазы, аҳ, Липартиант иԥҳәыс лахь абзиабара даналанахалаз, игәҭакы аҽызишәра данаҿыз, даҽаӡәы иԥҳәыс, аҳкәажә, длеиҽырбон, насгьы иԥхашьоу хымҩаԥгашьала лара длеизааигәахеит. Уи ивизир, илаҩ - Папониа иакәын..."''<ref name=":2">{{Ашәҟәы|Ашықәс=1913|Ажәла=Ламберти|Ахьӡ=Арканџьело|Азхьарԥш=https://docs.yandex.ru/docs/view?url=ya-disk-public%3A%2F%2FD1PpihUHDwjti4%2B8ld5VXRegzRXdVgZqEhsx0FQEldg%3D&name=lamberti_opisanie_kolhidy_nazyvaemoi_teper_mingreliey_zapiski_imp_odessk.obschestva_t10_1877.pdf&nosw=1|Аҭыԥ=Урыстәыла|Астатиа ахьӡ=Кьалӷьҭа ахҳәаа, иахьатәи Гыртәыла.}}</ref>

== Аԥсра ==
Иара убри А. Ламберти излеиҳәо ала, уи атәы анеилылкаа, Леуан лԥынҵа хҵәаны, арреи  лареи еиманы, Ԥуҭо (Танури лабду) иахь ддәықәлеит, уа даанижьит<ref name=":2" />. Насгьы уи ашьҭахь зныкымкәа аԥсуаа Леуан иахь ақьырауаҩ ддәықәырҵон. Ҭанури дыԥсит 1628 ашықәс азы. Иҟалап рыцҳа, ахьаа лзымчҳакәа, дыԥсызар.

== Азгәаҭқәа ==
[[Акатегориа:16-тәи ашәышықәсазы ииз]]
[[Акатегориа:1628 шықәсазы иԥсыз]]
[[Акатегориа:Чачаа]]
<references />
Аҳкәажә Ҭанури — Аҳкәажә ма дедобал (1613-1628), еицырдыруа Агыртәыла аҳ - Леуан II Адиан иԥҳәыс.

 Абиографиа 
Ҭанури диит ажәафтәи ашәышықәса 90-тәи ашықәсқәа раан, мамзаргьы ажәибжьтәи ашәышықәса алагамҭазы, Аԥсны, аҭауад Саҭеман Чачба иҭаацәараҿы. 1613 ашықәс азы Агыртәыла аҳ Леуан Адиан ԥҳәысс дигеит. Уи ҟаҵан еигәылацәаз аҩ-ҳәынҭқаррак рыбжьара аҭынчра ҟаларц азы. Акатоликтә миссионер Ламберти излеиҳәо ала, Ҭанури:

«...Лыԥсабаратә ԥшӡара адагьы, лыжәла зху аҳәсаа ишрықәнагахо аҟазшьа бзиақәа зегьы лыман: аӡахра, аԥхьара, аҩра, агәыҭбаара, аҳаҭырқәҵара рҿы лара лзы еиԥшыз дыҟамызт, убри аҟынтә лаҳаракыра лтәылаҿы инхоз ауаа, лалзы, ргәы хыҭхыҭуан».

Ҭанури ҩыџьа аԥацәа лыхшеит, аха урҭ рхәыҷраан иԥсит. Хара имгакәа Ҭанури лахь агәеицәыхьшәашәахара аирԥшо далагеит. Леуан бзиа дибеит Дереџьан, иабшьа иԥҳәыс. Леуан раԥхьа маӡала, нас аргамала иԥҳәыс диӷалатит. Абар ари зегь збоз А. Ламберти ишиҳәо:

"...уи аамҭазы, аҳ, Липартиант иԥҳәыс лахь абзиабара даналанахалаз, игәҭакы аҽызишәра данаҿыз, даҽаӡәы иԥҳәыс, аҳкәажә, длеиҽырбон, насгьы иԥхашьоу хымҩаԥгашьала лара длеизааигәахеит. Уи ивизир, илаҩ - Папониа иакәын..."

 Аԥсра 
Иара убри А. Ламберти излеиҳәо ала, уи атәы анеилылкаа, Леуан лԥынҵа хҵәаны, арреи  лареи еиманы, Ԥуҭо (Танури лабду) иахь ддәықәлеит, уа даанижьит. Насгьы уи ашьҭахь зныкымкәа аԥсуаа Леуан иахь ақьырауаҩ ддәықәырҵон. Ҭанури дыԥсит 1628 ашықәс азы. Иҟалап рыцҳа, ахьаа лзымчҳакәа, дыԥсызар.

 Азгәаҭқәа 
Акатегориа:16-тәи ашәышықәсазы ииз
Акатегориа:1628 шықәсазы иԥсыз
Акатегориа:Чачаа