Абжьыуатәи Агьежьыра
{{Акарточка арегион|астатус=Агьежьыра|ахьӡ=Абжьыуатәи Агьыжьыра|даҽа ахьӡ=|аҳҭнықалақь=[[Кәтол]]|амаҵураҭыԥ=[[аҭауад-анапхгаҩы]]|аофициалтә бызшәа=[[аԥсшәа]]|абызшәақәа=[[аԥсшәа]]|акоординатқәа аарԥшра=|zoom1=7}}
'''Абжьуаа''', насгьы '''Абжьыуатәи Агьежьыра''' — [[Аԥсны аҳратәра|Аԥсуа аҳра]] абжьыуаа ахьықәынхо аҭоурыхтә тәылаҿацәуп.

== Аҭоурых ==
Абжьыуатәи Агьежьыра аҳасабала ицәырҵит 18 ашәышықәса алагамҭазы. Уи аԥхьа ари атәылаҿацә, Агыртәылатәи аҳра ампыҵахалара азыруан. 1700 шықәсазы Аԥсны аҳразуаз Аԥсҳа Зегнаҟ Чачба иԥсҭазаара далҵит. Иԥацәа раб идгьылқәа дара-дара иршеит. Убарҭ аишьцәа дыруаӡәкын Абжьыуаа аҳ иҟалаз Дгьешьа, ма Џьықьешиа. Дгьаша аҳра иуан 1700-1710 рзы; Иара данԥсы ашьҭахь иԥа Леуан Аԥсҳа иҳасабла аԥсҳара далагоит, Абжьыуатәи Агьежьыра ҭацәын. 1733 шықәсазы аҭырқәцәа, Аԥсҳа Манча Чачба рнапаҿы дҟарҵарц азы, [[Елыр]] иҟаз ауахәама рбылны, Абжьыуаа рықәхразы иҵегьы атәыла аҩныҵҟа ицеит. Насгьы 1770 шықәсазы ауп Абжьыувтәи Агьежьыраҟны, [[Чачба, Зураб (Сореб-беи)|Аҳ Зураб]] идҵала, иашьеиԥа Беқьыр-беи анапхгаразы Кәтол диртәеи. 1770-1781 шықәсқәа рзы аҳра иуан. Иара ихаан Абжьыуаа ахақәиҭра аиуит, Аԥсны азыӡырҩра иаҟәыҵит. [[Чачба, Қьалышь Аҳмаҭбеи Манча-иԥа|Қьалышь-беи Чачба]] 1780 шықәсазы Аԥсны амчрахь дааит, уи Аԥсны атәылаҿацәқәа зегьы реидкылара аполитика мҩаԥигон, уигьы илшеит. Абжьыуаа инапаҵаҟа иҟаиҵарц азы, ирр иманы Абжьыуаа дақәлеит, Беқьыр-беи дахьыҟаз Кәыдрытәи абаашгьы мышқәак акәша-мыкәша иман. Иара, мчы шимамыз еилкааны, Қьалышь-беи иқәшаҳаҭра иирбеит. 1781 ш. Абжьыуаа аҳраура далагоит Беқьыр иԥа — Алы-беи. Анырра змаз аҭауадны дҟалеит, аха [[Чачба, Қьалышь Аҳмаҭбеи Манча-иԥа|Қьалышь-беи]] инапаҵаҟа дыҟан. Иара ихаан Абжьыуаа, Абжьыуатәи Агьежьыра ҳәа иашьҭахоит, аҳҭнықалақьс иҟалоит [[Кәтол]]. Иара данԥсы ашьҭахь, иԥҳәыс [[Адиан-ԥҳа, Кьасариа Никәала-иԥҳа|Кьасариа]] аҳра луан 1848-1858 шықәсақәа рыбжьара, анаҩс лԥа Григори (1858-1864) аҳра ҟаиҵоит, Аԥсуа ҳәынҭқарра иқәгахаанӡа.
[[Афаил:Изображение WhatsApp 2024-08-05 в 19.41.04 3349ac88.jpg|мини|313x313пкс|[[Кәтол]] ашҭа хадеи агәҭаны иҟоу ауахәамеи, [[Адиан-ԥҳа, Кьасариа Никәала-иԥҳа|аҳкәажә Кьасариа]] анышә дахьамадоу.]]

== Анапхгаҩцәа ==

* Дгьаша (1700-1710)
* Беқьыр-беи (1770- ?)
* [[Чачба, Алықьсандр (Алы-беи)|Алы-беи]] (? -1848)
* [[Адиан-ԥҳа, Кьасариа Никәала-иԥҳа|Кьасариа]] (1848-1858)
* [[Чачба, Григори (Абжьыуатәи)|Григори]] (1858-1864)

== Аҳҭнықалақь ==
Абжьыуатәи Агьежьыра аҳҭнықалақь Кәҭол акәын, Абжьыуаа рнапхгаҩцәа Чачаа ртәарҭа Аҭараи Кәҭоли ракәын.

== Азгәаҭқәа ==
* {{Ашәҟәы|Ажәла=Чиковани|Ахьӡ=Иури|Астатиа ахьӡ=Род Абхазских Князей Шервашидзе|Аоригинал=Род Абхазских Князей Шервашидзе|Азхьарԥш=http://apsnyteka.org/file/Chikovani_Rod_abkhazskih_kniazey_Shervashidze.pdf|Аҭыԥ=Қарҭ|Аҭыжьырҭа=Униаверсал|Ашықәс=2007}}
* {{Ашәҟәы|Ажәла=Кәакәасқьыр|Ахьӡ=Ирина|Астатиа ахьӡ=Аԥсны аҭоурых 5-9|Аоригинал=История Абхазии 5-9|Азхьарԥш=https://yandex.ru/clck/jsredir?from=yandex.ru%3Bsearch%2Fsite%2F%3Bweb%3B%3B%2Fsite%2Fweb%2Fitem%2Ftitle,pos,p0,source,web&text=история%20абхазии%205%209%20класс&etext=&uuid=&state=p0xMUgUEWJtcZBIIioDH35SC_MTyxd4MhXjlnkyRLy6n6IuJbT5f9g,,&&cst=AiuY0DBWFJ4EhnbxqmjDhaqaPG8L_F3LkXZuk2AaHk-W__omMZw30pEhwqaQjAx89K-emxECO-84yHxHqtfPkbg2yHxZJadlh9BXmik5K-hgeyhU1yJyUxUlAY2ikTTCnV0UThot3yQkPsZEee1cSiGKfms7Ee8UPAhKx5XMRuDdYINjyHWNRhhdNz2l5_w337jIcjsKBshqwKBlTZTfAcvX5E1iIaXNnpKZG46H5XzvPYazhF-NqV_7SV3LzBONe3f4q3kCeMRobPbf4IDZnbWl-ZHENmo55LqS2aQbkM2QzPB73W2ht7Ndklf1rAg7LrJcCEZ4VyBneu9kXR4yatsaXJPCwHtPwdEgBkk2_gZErnG-eTFiFwv-p2RSeFPhyRNfeCJspANI4ByOG_VjOnyt-G4sw4t8OqR1FzOHyjVtFfEtv6GSWjnmm1KOyQonSyxQA3B2vxZ6dLD-6qdye-OatHKw_0FTH6fDJPn7shpIYnKy4FGeEivg6AxjaWQWTpJya3UsKHihD5cfMSecFw3yEOAKKMyzYe3iHaGn98gjMezo09eO3W4kSCDQq9PZF6pk9TU_tieRA7FCr-B6XaubKhufS8Nms5HOFc2jH5h3Gg63XE_fdjPt_ACIZd6MqTNtdvFUmn9Y6itJ9PSzksXM1P0XQ8xl6jGd7lJrlrGwsPV3mP1a6D3CGBMUBtiRVkFVhNsZE2T1iONxzoGWCeFoxBtJCZn_3obisdO9szo6Oc5gHOcrE43a3Lj0KcBMoh0AdW1tfMw8VvrTkh4FuceMN4n087d7AW2q3Ox1Rq6Ud3cjoIgtyqxOT5PL8UlhVn3K7-iB2WEOCeWbs0ehebcufRcal9tXhcczALE6RL0gOlgZxtXx7CA-6GNv64EkC3eAMjVuxRS8xpA-hsZ9fhTawOjFdOpmFFjvX-PT0c8Z78kRKUE0i86XHqqHTa4RVtl5R8L3iLMEE8KXHZz23xXXWeZzONvlQafQWYMW10exoGu0-YF2E1greq3L2oRcvMB6XHQLbJ8,&data=UlNrNmk5WktYejR0eWJFYk1LdmtxcXpNR21rU0dLU3l1c0x3bUlXNkNLUDlmX00zSG5YX0ZvOUtsaktWTmJRaXlLQ0ZnY1d3MV94dmsyQzd3QUpPZkQxR0U1czNaM2gyUjRUSExWbzQyRmkwVlBFRWxfMkVwR1dCVWNOLWQ0ODFUdVFoRU9vdHl3bEtUdDFIM2JOZFowZU1BQnZPVzU4RGpvSmswSTdPZV9RLA,,&sign=16d5cc80c33781c3627db7758a03ff6e&keyno=0&b64e=2&ref=orjY4mGPRjk5boDnW0uvlrrd71vZw9kpbrDtwejfYZ2qzEDQR6n9zvmr6m6DwOaKLb43mc9aqpOtIEpTT7j8YnKu4U5wqxByvxVL2OBPWuk24skRW8vkwli8cDo9VhOi4Qk-7SsFq0_Q18mzmEAB0n2Peiw4RQStHml5qicCEZfG9SZhI2o9MOkBHcztlmsY_SMkmRNKjJRmnfKl2YO9L-D-CTL8DJGOA4Zdngru323KtUZ2ZmfwCAw1pB69feqW&l10n=ru|Аҭыԥ=Аҟәа|Ашықәс=2010}}
* {{Ашәҟәы|Ажәла=Гәымба|Ахьӡ=Михаил|Астатиа ахьӡ=Қьалышь-беи|Аоригинал=Келешбей|Аҭыԥ=Аҟәа|Ашықәс=2014|Азхьарԥш=http://apsnyteka.org/2289-gumba_m_keledhbey_2014.html}}
* {{Ашәҟәы|Ажәла=Серена|Ахьӡ=Карла|Астатиа ахьӡ=Аԥсны иалсны аныҟәара|Аоригинал=Путешествие по Абхазии|Азхьарԥш=https://yandex.ru/clck/jsredir?from=yandex.ru%3Bsearch%2Fsite%2F%3Bweb%3B%3B%2Fsite%2Fweb%2Fitem%2Ftitle,pos,p0,source,web&text=карла%20серена&etext=&uuid=&state=p0xMUgUEWJtcZBIIioDH35SC_MTyxd4MhXjlnkyRLy6n6IuJbT5f9g,,&&cst=AiuY0DBWFJ4EhnbxqmjDhaqaPG8L_F3LkXZuk2AaHk-W__omMZw30pEhwqaQjAx89K-emxECO-84yHxHqtfPkbg2yHxZJadlh9BXmik5K-hgeyhU1yJyUxUlAY2ikTTCnV0UThot3yQkPsZEee1cSiGKfms7Ee8UPAhKx5XMRuDdYINjyHWNRhhdNz2l5_w337jIcjsKBshqwKBlTZTfAcvX5E1iIaXNnpKZG46H5XzvPYazhF-NqV_7SV3LzBONe3f4q3kCeMRobPbf4IDZnbWl-ZHENmo55LqS2aQbkM2QzPB73W2ht7Ndklf1rAg7LrJcCEZ4VyBneu9kXR4yatsaXJPCwHtPwdEgBkk2_gZErnG-eTFiFwv-p2RSeFPhyRNfeCJspANI4ByOG_VjOnyt-G4sw4t8OqR1FzOHyjVtFfEtv6GSWjnmm1KOyQonSyxQA3B2vxZ6dLD-6qdye-OatHKw_0FTH6fDJPn7shpIYnKy4FGeEivg6AxjaWQWTpJya3UsKHihD5cfMSecFw3yEOAKKMyzYe3iHaGn98gjMezo09eO3W4kSCDQq9PZF6pk9TU_tieRA7FCr-B6XaubKhufS8Nms5HOFc2jH5h3Gg63XE_fdjPt_ACIZd6MqTNtdvFUmn9Y6itJ9PSzksXM1P0XQ8xl6jGd7lJrlrGwsPV3mP1a6D3CGBMUBtiRVkFVhNsZE2T1iONxzoGWCeFoxBtJCZn_3obisdO9szo6Oc5gHOcrE43a3Lj0KcBMoh0AdW1tfMw8VvrTkh4FuceMN4n087d7AW2q3Ox1Rq6Ud3cjoIgtyqxOT5PL8UlhVn3K7-iB2WEOCeWbs0ehebcufRcal9tXhcczALE6RL0gOlgZxtXx7CA-6GNv64EkC3eAMjVuxRS8xpA-hsZ9fhTawOjFdOpm1biFpCJO619LsZSv5VsKFUJQMtFJnBFZ-oCc7BDEilu0e4wO0u1yiWqVVwr53yJeFNu_sVq7HV3x2zWzByR0G_TschtlAhL7G0s30JHSO_w,&data=UlNrNmk5WktYejR0eWJFYk1LdmtxcXpNR21rU0dLU3l1c0x3bUlXNkNLUFhmWllWcGoycXFUNjlPaFlpWHpDdkNJLUQ3YmptclBpZGgxNm56SDZSYXFhSVFqZFI3UlU5ckY5Tl84ZWw3bTY5ZDc5ZHNQM3d2WFlhUndsMHY4cmRiZWhwZVFBNjVqS240ek15cWplamtOdENWVDZtSmhMVg,,&sign=1da5d25bf8e258c24ea350e00f6e6384&keyno=0&b64e=2&ref=orjY4mGPRjk5boDnW0uvlrrd71vZw9kpbrDtwejfYZ2qzEDQR6n9zh4Vqw4OeD9l6DIf2dIJC1QGjj0iP6hHe8VoFA6syIqokgw3br8yVdVOpkDOFK2uUTnFkg4PPr5mvJ9cWuueNWbcV_aQEpvPcjEvGF-tquWsIyYO89O9CGj05zu3R4g-Og,,&l10n=ru|Аҭыԥ=Москва|Ашықәс=1999}}

{{Авторитет змоу адыррақәа}}

[[Акатегориа:Абжьыуа]]
[[Акатегориа:Аԥсны аҭоурыхтә тәылаҿацәқәа]]
[[Акатегориа:Аԥсны Аҳәынҭқарра административтә шара]]
Абжьуаа, насгьы Абжьыуатәи Агьежьыра — Аԥсуа аҳра абжьыуаа ахьықәынхо аҭоурыхтә тәылаҿацәуп.

 Аҭоурых 
Абжьыуатәи Агьежьыра аҳасабала ицәырҵит 18 ашәышықәса алагамҭазы. Уи аԥхьа ари атәылаҿацә, Агыртәылатәи аҳра ампыҵахалара азыруан. 1700 шықәсазы Аԥсны аҳразуаз Аԥсҳа Зегнаҟ Чачба иԥсҭазаара далҵит. Иԥацәа раб идгьылқәа дара-дара иршеит. Убарҭ аишьцәа дыруаӡәкын Абжьыуаа аҳ иҟалаз Дгьешьа, ма Џьықьешиа. Дгьаша аҳра иуан 1700-1710 рзы; Иара данԥсы ашьҭахь иԥа Леуан Аԥсҳа иҳасабла аԥсҳара далагоит, Абжьыуатәи Агьежьыра ҭацәын. 1733 шықәсазы аҭырқәцәа, Аԥсҳа Манча Чачба рнапаҿы дҟарҵарц азы, Елыр иҟаз ауахәама рбылны, Абжьыуаа рықәхразы иҵегьы атәыла аҩныҵҟа ицеит. Насгьы 1770 шықәсазы ауп Абжьыувтәи Агьежьыраҟны, Аҳ Зураб идҵала, иашьеиԥа Беқьыр-беи анапхгаразы Кәтол диртәеи. 1770-1781 шықәсқәа рзы аҳра иуан. Иара ихаан Абжьыуаа ахақәиҭра аиуит, Аԥсны азыӡырҩра иаҟәыҵит. Қьалышь-беи Чачба 1780 шықәсазы Аԥсны амчрахь дааит, уи Аԥсны атәылаҿацәқәа зегьы реидкылара аполитика мҩаԥигон, уигьы илшеит. Абжьыуаа инапаҵаҟа иҟаиҵарц азы, ирр иманы Абжьыуаа дақәлеит, Беқьыр-беи дахьыҟаз Кәыдрытәи абаашгьы мышқәак акәша-мыкәша иман. Иара, мчы шимамыз еилкааны, Қьалышь-беи иқәшаҳаҭра иирбеит. 1781 ш. Абжьыуаа аҳраура далагоит Беқьыр иԥа — Алы-беи. Анырра змаз аҭауадны дҟалеит, аха Қьалышь-беи инапаҵаҟа дыҟан. Иара ихаан Абжьыуаа, Абжьыуатәи Агьежьыра ҳәа иашьҭахоит, аҳҭнықалақьс иҟалоит Кәтол. Иара данԥсы ашьҭахь, иԥҳәыс Кьасариа аҳра луан 1848-1858 шықәсақәа рыбжьара, анаҩс лԥа Григори (1858-1864) аҳра ҟаиҵоит, Аԥсуа ҳәынҭқарра иқәгахаанӡа.
мини|313x313пкс|Кәтол ашҭа хадеи агәҭаны иҟоу ауахәамеи, аҳкәажә Кьасариа анышә дахьамадоу.

 Анапхгаҩцәа 

 Дгьаша (1700-1710)
 Беқьыр-беи (1770- ?)
 Алы-беи (? -1848)
 Кьасариа (1848-1858)
 Григори (1858-1864)

 Аҳҭнықалақь 
Абжьыуатәи Агьежьыра аҳҭнықалақь Кәҭол акәын, Абжьыуаа рнапхгаҩцәа Чачаа ртәарҭа Аҭараи Кәҭоли ракәын.

 Азгәаҭқәа 
 
 
 
 

Акатегориа:Абжьыуа
Акатегориа:Аԥсны аҭоурыхтә тәылаҿацәқәа
Акатегориа:Аԥсны Аҳәынҭқарра административтә шара