Абаза бызшәа
'''Аба́за бызшәа́'''<ref>{{Аурыс-аԥсуа жәар (2016)|1|11}}</ref><ref>{{Аԥсуа-аурыс жәар (2005)}}</ref> ({{lang-abq|Абаза бызшва}}, '''апсашва''' ([аԥсашәа]; ажәытәан иҟаз атермин) — [[Абазақәа|абазақәа]] рыбызшәа.

*абаза бызшәа ашьхарыуатәи ([[абаза бызшәа| абаз]]. Ащхъарауа) адиалект
*абаза бызшәа тапантатәи (ашәуа) ([[Абаза бызшәа|абаз]]. Ашвыуа)  адиалект

== Афонологиа ==
===Абжьыҟатә шьҭыбжьаҟәа===
* [a] '''а'''
* [ja] '''йа''' → [je̞] '''йе''' → [e̞] '''е''' → [e] '''е'''
* [aj] '''ай''' → [e̞] '''е''' → [e] '''е'''
* [ə] '''ы''' 
* [əj] '''й''' → [əi] '''й''' → [i] '''и'''
* [jə] '''й''' → [iə] '''й''' → [i] '''и'''
* [wa] '''уа''' → [wo̞] '''уо''' → [o̞] '''о''' → [o] '''о'''
* [aw] '''ау''' → [o̞w] '''оу''' → [o̞] '''о''' → [o] '''о'''
* [wə] '''у (уы)''' → [wu] '''у''' → [u] '''у'''
* [əw] '''у (ыу)''' → [uw] '''у''' → [u] '''у'''

===Аҵыбжьыҟатә шьҭыбжьаҟәа===
{| + class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ class="nowrap" | Аҵыбжьыҟа шьҭыбжьаҟәа
! rowspan=2 colspan=2 | 
! colspan=2 | Ақьышәнтә
! colspan=2 | Ахаԥыцшь.
! colspan=2 | Ашьҭахаԥыц.
! rowspan=2 | Арԥшқара.
! rowspan=2 | Ретрофлекс.
! colspan=3 | Велиар.
! colspan=3 | Увулиар.
! colspan=2 | Фарингал.
! rowspan="2" | Ахәлым.
|- class=small
! лас.
! лаб.
! лас.
! сиб.
! лас.
! лаб.
! пал.
! лас.
! лаб.
! пал.
! лас.
! лаб.
! лас.
! лаб.
|-
! colspan=2 | Аԥынҵатә
| '''м''' {{IPA|[m]}} '''м'''
|
| '''н''' {{IPA|[n]}} '''н'''
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
! rowspan=3 | Алаӷәымынтә
! <small>ада.</small>
| {{IPA|[pʰ]}} '''ԥ'''
|
| {{IPA|[tʰ]}} '''ҭ'''
|
|
|
|
|
| {{IPA|[kʰʲ]}} '''қь'''
| {{IPA|[kʰ]}} '''қ'''
| {{IPA|[kʰʷ]}} '''қә'''
|
| {{IPA|[q]}} '''х''''
| {{IPA|[qʷ]}} '''х'ә'''
|
|
|
|-
! <small>арҵ.</small>
| {{IPA|[b]}} '''б'''
|
| {{IPA|[d]}} '''д'''
|
|
|
|
|
| {{IPA|[ɡʲ]}} '''гь'''
| {{IPA|[ɡ]}} '''г'''
| {{IPA|[ɡʷ]}} '''гә'''
|
|
|
|
|
|
|-
! <small>абр.</small>
| {{IPA|[pʼ]}} '''п'''
| <span style="color:blue;">'''пӀв'''</span> {{IPA|[pʼʷ]}} <span style="color:blue;">'''пә'''</span>
| {{IPA|[tʼ]}} '''т'''
|
|
|
|
|
| {{IPA|[kʼʲ]}} '''кь'''
| {{IPA|[kʼ]}} '''к''' 
| {{IPA|[kʼʷ]}} '''кә'''
| {{IPA|[qʼʲ]}} '''ҟь'''
| {{IPA|[qʼ]}} '''ҟ'''
| {{IPA|[qʼʷ]}} '''ҟә'''
|
|
| {{IPA|[ʔ]}} <span style="color:green;"> '''ӏ'''</span>
|-
! rowspan=3 | Аффрикатқәа
! <small>ада.</small>
|
|
| {{IPA|[t͡sʰ]}} '''ц'''
|
| {{IPA|[t͡ʃʰ]}} '''ч'''
| {{IPA|[t͡ʃʰʷ]}} <span style="color:green;"> '''чә'''</span>
| {{IPA|[t͡ɕʰʷ]}} <span style="color:blue;"> '''цә'''</span>
| {{IPA|[ʈ͡ʂʰ]}} '''ҽ'''
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
! <small>арҵ.</small>
|
|
| {{IPA|[d͡z]}} '''ӡ'''
|
| {{IPA|[d͡ʒ]}} '''џь'''
| {{IPA|[d͡ʒʷ]}} <span style="color:green;"> '''џә'''</span>
| {{IPA|[d͡ʑʷ]}} <span style="color:blue;"> '''ӡә'''</span>
| {{IPA|[ɖ͡ʐ]}} '''џ'''
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
! <small>абр.</small>
|
|
| {{IPA|[t͡sʼ]}} '''ҵ'''
|
| {{IPA|[t͡ʃʼ]}} '''ҷ'''
| {{IPA|[t͡ʃʷʼ]}} <span style="color:green;"> '''ҷә'''</span>
| {{IPA|[t͡ɕʼʷ]}} <span style="color:blue;"> '''ҵә'''</span>
| {{IPA|[ʈ͡ʂʼ]}} '''ҿ'''
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
! rowspan=3 | Акылааратә
! <small>ада.</small>
| {{IPA|[f]}} '''ф'''
|
| {{IPA|[ɬ]}} '''ԯ'''
| {{IPA|[s]}} '''с'''
| {{IPA|[ʃ]}} '''шь'''
| {{IPA|[ʃʷ]}} '''шә'''
| {{IPA|[ɕʷ]}} <span style="color:blue;">'''ҫә''' </span>
| {{IPA|[ʂ]}} '''ш'''
| 
| 
| 
| {{IPA|[χʲ]}} '''хь'''
| {{IPA|[χ]}} '''х'''
| {{IPA|[χʷ]}} '''хә'''
| {{IPA|[ħ]}} '''ҳ'''
| {{IPA|[ħʷ]}} '''ҳә'''
|
|-
! <small>арҵ.</small>
| {{IPA|[v]}} '''в'''
|
| {{IPA|[ɮ]}} '''ль'''
| {{IPA|[z]}} '''з'''
| {{IPA|[ʒ]}} '''жь'''
| {{IPA|[ʒʷ]}} '''жә'''
| {{IPA|[ʑʷ]}} <span style="color:blue;"> '''ҙә'''</span>
| {{IPA|[ʐ]}} '''ж'''
| 
| 
| 
| {{IPA|[ʁʲ]}} '''ӷь'''
| {{IPA|[ʁ]}} '''ӷ'''
| {{IPA|[ʁʷ]}} '''ӷә'''
| {{IPA|[ʕ]}} '''ъ'''
| {{IPA|[ʕʷ]}} '''ъә'''
|
|-
! <small>абр.</small>
| {{IPA|[fʼ]}} '''ф''''
| 
| {{IPA|[ɬʼ]}} '''ԯ''''
|
|
|
| 
| 
|
|
|
| 
|
|
| 
|
| 
|-
! colspan=2 | Аппроксимантқәа
|
|
| {{IPA|[l]}} '''л'''
|
|
|
| 
| 
| {{IPA|[j]}} '''и'''
|
| {{IPA|[w]}} '''у'''
|
|
|
|
|
|
|-
! colspan=2 | Аҵысҵысрантә
|
|
| {{IPA|[r]}} '''р'''
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}


* <span style="color:blue">Аиеҵәа</span>: ашьхаруа диалект.
* <span style="color:green">Аиеҵәа</span>: ашәуа диалект.

==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}

{{авторитет змоу адыррақәа}}

[[Акатегориа:Абызшәақәа]]
[[Акатегориа:Абаза бызшәа]]
Аба́за бызшәа́ (, апсашва ([аԥсашәа]; ажәытәан иҟаз атермин) — абазақәа рыбызшәа.

абаза бызшәа ашьхарыуатәи ( абаз. Ащхъарауа) адиалект
абаза бызшәа тапантатәи (ашәуа) (абаз. Ашвыуа)  адиалект

 Афонологиа 
Абжьыҟатә шьҭыбжьаҟәа
 [a] а
 [ja] йа → [je̞] йе → [e̞] е → [e] е
 [aj] ай → [e̞] е → [e] е
 [ə] ы 
 [əj] й → [əi] й → [i] и
 [jə] й → [iə] й → [i] и
 [wa] уа → [wo̞] уо → [o̞] о → [o] о
 [aw] ау → [o̞w] оу → [o̞] о → [o] о
 [wə] у (уы) → [wu] у → [u] у
 [əw] у (ыу) → [uw] у → [u] у

Аҵыбжьыҟатә шьҭыбжьаҟәа
 Аҵыбжьыҟа шьҭыбжьаҟәа  Ақьышәнтә Ахаԥыцшь. Ашьҭахаԥыц. Арԥшқара. Ретрофлекс. Велиар. Увулиар. Фарингал. Ахәлым. лас. лаб. лас. сиб. лас. лаб. пал. лас. лаб. пал. лас. лаб. лас. лаб. Аԥынҵатә м  м н  н Алаӷәымынтә ада.  ԥ  ҭ  қь  қ  қә  х'  х'ә арҵ.  б  д  гь  г  гә абр.  п пӀв  пә  т  кь  к   кә  ҟь  ҟ  ҟә   ӏ Аффрикатқәа ада.  ц  ч   чә   цә  ҽ арҵ.  ӡ  џь   џә   ӡә  џ абр.  ҵ  ҷ   ҷә   ҵә  ҿ Акылааратә ада.  ф  ԯ  с  шь  шә  ҫә   ш     хь  х  хә  ҳ  ҳә арҵ.  в  ль  з  жь  жә   ҙә  ж     ӷь  ӷ  ӷә  ъ  ъә абр.  ф'   ԯ'      Аппроксимантқәа  л    и  у Аҵысҵысрантә  р

 Аиеҵәа: ашьхаруа диалект.
 Аиеҵәа: ашәуа диалект.

Азгәаҭақәа

Акатегориа:Абызшәақәа
Акатегориа:Абаза бызшәа