Адиан, Гьыргәал Кац-иԥа
{{Акарточка аполитик|ахьӡ=Гьыргәал I Адиан|даҽа ахьӡ=გრიგოლ დადიანი|амаҵура=[[Гыртәыла аҳра |Гыртәыла аҳ]]|рҟынӡа={{date|24|10|1804}}|инаркны=[[1788]]|абираҟ=Flag of The Principality of Mingrelia (Portolan 1560).svg|аԥхьа иҟаз=[[Адиан, Кац II |Кац II Адиан]]|аҭынха=[[Адиан, Леуан V |Леуан V Адиан]]|аира арыцхә= [[1770]]|аира аҭыԥ=[[Гыртәыла аҳра]]|аԥсра аҭыԥ=[[Жәыргьыҭ]], [[Гыртәыла аҳра]]|аԥсыжра аҭыԥ=[[Мартвилтәи аберҭыԥ |Марҭвилтәи аныхабааш]]|ажәла=[[Адиан]]|ани аби=[[Адиан, Кац II |Кац II Адиан]] аҳкәажә Анна Ҵулукиӡе|аԥҳәыс=[[Адианԥҳа, Нино Гьаргь-иԥҳа |Нино Багратионԥҳа]]|ахәыҷқәа=Аԥацәа: Леуан V , Гьаргь.
Аԥҳацәа: Мариа, Екатерина, Елена, Қьаҭауан.|аԥсра арыцхә={{date|24|10|1804}}}}

'''Гьыргәал (Григол) Кац-иԥа Адиан –''' [[Гыртәыла аҳра|Гыртәыла]] аҳ (''мҭавари'') (1788 инаркны, аԥырҟәҟәаарақәа рыла).

Гыртәыла аҳра зуаз аҳ Кац II Адиани иара иԥшәмаԥҳәыси аҳкәажә Анна Пааҭ-иԥҳа Ҵулукиӡеи рыҷкәын.

== Аҳра аура ==
1803 ашықәс азы Гьыргәалеи, Лечхәымтәи апровинциа ампыҵахалара згәы иҭаз, Имереҭтәи аҳ Салумани иареи аимак рыбжьалеит. Имереҭтәи аҳи, [[Чачба, Қьалышь Аҳмаҭ-беи|аԥсуа аҳи]] ихы иақәиҭны ииԥырҵырц алшара имбаӡакәа, Гьыргәал ацхыраара даҳәеит [[Урыстәылатәи аимпериа|Урыстәылатәи аҳәынҭқарра]] ԥыхьатәи Қырҭтәылатәи аҳра (Қарҭли-Кахети) аҿы губернаторс иҟаҵаз аинрал Цицианов иахь, насгьы ацхыраара диҳәеит Гыртәыла Урыстәыла иадларц азы. 1803 шықә-са ԥхынҷкәынымза 4 аҽны Урыстәыла дизиашаны дшыҟоу азы аҭоуба ҟаиҵеит, насгьы аинрал-маиор ичын, Аԥшьа Алықьсандр Неватәи иорден азы апатент иоуит. Анаҩс иара иоуит Иреиҳаӡоу Ахьтәы шьақәырӷәӷәага, инвеститура аазырԥшуа, сардал ҳәа атитул, даҽакала иуҳәозар, Гыртәы-ла ар рхада, аҳәынҭқарратә бираҟ (амчра адырга), абриллиантқәа рыла иқәыԥсоу асабра. Иара иааникылеит атәыла аҩныҵҟатәи анапхгареи атәылауаҩратә ӡбареи. 1804 шықәсазы цәыббрамза 27 азы, Иреиҳаӡоу Арескрипт ашьҭахь, Гыртәыла артиллериатә ҟәыра абжаки Белевски Иегер аполк рыла иааныркылеит, уи аҳ Салуман Адиан аҟынтәи Лечхәымтәи апровинциа импыҵахалара алшара ицәыӡит.

Шықәсыкгьы мҵыцкәа (1804 шықәсазы жьҭаара 24) Гьыргәал дыԥсит. Аӡәырҩы ргәы иаанагоит Салуман II иааишьҭыз ашьцәа шҳамла дыршьит ҳәа. Даҽа версиак ала, иԥҳәыс ачырчаҩ [[Адианԥҳа, Нино Гьаргь-иԥҳа|Нино Багратионԥҳа]] ашҳам илҭеит ҳәа, уи ашьҭахь аҭынха қәыԥш изы регентс дҟалеит.

== Аҭаҳцәа ==
[[Афаил:Nino Dadiani, Princess of Samegrelo.jpg|слева|мини|213x213пкс|Гьыргәал Адиан иԥҳәыс – [[Адианԥҳа, Нино Гьаргь-иԥҳа|аҳкәажә Нино Гьаргь-иԥҳа Багратионԥҳа]].]]
Гьыргәал ԥҳәысс дигеит аҳкәажә [[Адианԥҳа, Ҭамара Кац-иԥҳа|Нино Гьаргь-иԥҳа Багратионԥҳа]], Қырҭтәыла аҵыхәтәантәи аҳ Гьаргь XII иԥҳа. Лхаҵа данԥсы ашьҭахь, лԥа Леуан иқәра наӡаанӡа,  ирегентс дыԥхьаӡан. Аҭаҳцәараҿ иит:

* Адианԥҳа Қьаҭауан (1792 - 1823 ашьҭахь), аҳкәажә, раԥхьатәи лхаҵа [[Мырзаҟан]] анапхгаҩы, аҭауад Манча Салуман-иԥа Чачба (? - 1813), аҩбатәны (1823 инаркны) - аԥсуа аҳиԥа Росҭом-беи Қьалышь-беи-иԥа Чачба;
* Леуан V (1793-1846), Гыртәыла аҳ (1804-1846);
* Адианԥҳа Мариа (1794-?), аҳкәажә, раԥхьатәи лыҭаацәараҿы аҭауад Гьаргь Дауҭ-иԥа Арсҭаа (Гәриатәи), аҩбатәны ԥҳәысс дигеит аҭауад Росҭом Бери-иԥа Геловани;
* Адианԥҳа Елена (1795—?), аҳкәажә, раԥхьатәи лхаҵа Дауҭ Гьаргь-иԥа Гурели, аҩбатәи лхаҵа Гьаргь Леуан-иԥа Микелаӡе;
* Адианԥҳа Екатерина (1797—?), аҳкәажә, ԥҳәысс диман аҭауад Беглар Заал-иԥа Џьамбакуриан-Орбелиани;
* Адиан Гьыргәал (Гьаргь) (1798 - 1851 ашьҭахь), аҳиԥа, аинрал-маиор. Уи ԥҳәысс диман аграфԥҳәыс Елизавета Павл-иԥҳа фон дер Пален, ахшара имаӡамызт.

== Азхьарԥш ==
* {{Ашәҟәы|Астатиа ахьӡ=Иҳараку аграмота Гьыргәал Адиан изы, 1804 шықәсазы ԥхынгәы 4 аҽны.|Азхьарԥш=https://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/Kavkaz/XIX/1800-1820/Gramoty_Dadiani/1804.htm}}
Гьыргәал (Григол) Кац-иԥа Адиан – Гыртәыла аҳ (мҭавари) (1788 инаркны, аԥырҟәҟәаарақәа рыла).

Гыртәыла аҳра зуаз аҳ Кац II Адиани иара иԥшәмаԥҳәыси аҳкәажә Анна Пааҭ-иԥҳа Ҵулукиӡеи рыҷкәын.

 Аҳра аура 
1803 ашықәс азы Гьыргәалеи, Лечхәымтәи апровинциа ампыҵахалара згәы иҭаз, Имереҭтәи аҳ Салумани иареи аимак рыбжьалеит. Имереҭтәи аҳи, аԥсуа аҳи ихы иақәиҭны ииԥырҵырц алшара имбаӡакәа, Гьыргәал ацхыраара даҳәеит Урыстәылатәи аҳәынҭқарра ԥыхьатәи Қырҭтәылатәи аҳра (Қарҭли-Кахети) аҿы губернаторс иҟаҵаз аинрал Цицианов иахь, насгьы ацхыраара диҳәеит Гыртәыла Урыстәыла иадларц азы. 1803 шықә-са ԥхынҷкәынымза 4 аҽны Урыстәыла дизиашаны дшыҟоу азы аҭоуба ҟаиҵеит, насгьы аинрал-маиор ичын, Аԥшьа Алықьсандр Неватәи иорден азы апатент иоуит. Анаҩс иара иоуит Иреиҳаӡоу Ахьтәы шьақәырӷәӷәага, инвеститура аазырԥшуа, сардал ҳәа атитул, даҽакала иуҳәозар, Гыртәы-ла ар рхада, аҳәынҭқарратә бираҟ (амчра адырга), абриллиантқәа рыла иқәыԥсоу асабра. Иара иааникылеит атәыла аҩныҵҟатәи анапхгареи атәылауаҩратә ӡбареи. 1804 шықәсазы цәыббрамза 27 азы, Иреиҳаӡоу Арескрипт ашьҭахь, Гыртәыла артиллериатә ҟәыра абжаки Белевски Иегер аполк рыла иааныркылеит, уи аҳ Салуман Адиан аҟынтәи Лечхәымтәи апровинциа импыҵахалара алшара ицәыӡит.

Шықәсыкгьы мҵыцкәа (1804 шықәсазы жьҭаара 24) Гьыргәал дыԥсит. Аӡәырҩы ргәы иаанагоит Салуман II иааишьҭыз ашьцәа шҳамла дыршьит ҳәа. Даҽа версиак ала, иԥҳәыс ачырчаҩ Нино Багратионԥҳа ашҳам илҭеит ҳәа, уи ашьҭахь аҭынха қәыԥш изы регентс дҟалеит.

 Аҭаҳцәа 
слева|мини|213x213пкс|Гьыргәал Адиан иԥҳәыс – аҳкәажә Нино Гьаргь-иԥҳа Багратионԥҳа.
Гьыргәал ԥҳәысс дигеит аҳкәажә Нино Гьаргь-иԥҳа Багратионԥҳа, Қырҭтәыла аҵыхәтәантәи аҳ Гьаргь XII иԥҳа. Лхаҵа данԥсы ашьҭахь, лԥа Леуан иқәра наӡаанӡа,  ирегентс дыԥхьаӡан. Аҭаҳцәараҿ иит:

 Адианԥҳа Қьаҭауан (1792 - 1823 ашьҭахь), аҳкәажә, раԥхьатәи лхаҵа Мырзаҟан анапхгаҩы, аҭауад Манча Салуман-иԥа Чачба (? - 1813), аҩбатәны (1823 инаркны) - аԥсуа аҳиԥа Росҭом-беи Қьалышь-беи-иԥа Чачба;
 Леуан V (1793-1846), Гыртәыла аҳ (1804-1846);
 Адианԥҳа Мариа (1794-?), аҳкәажә, раԥхьатәи лыҭаацәараҿы аҭауад Гьаргь Дауҭ-иԥа Арсҭаа (Гәриатәи), аҩбатәны ԥҳәысс дигеит аҭауад Росҭом Бери-иԥа Геловани;
 Адианԥҳа Елена (1795—?), аҳкәажә, раԥхьатәи лхаҵа Дауҭ Гьаргь-иԥа Гурели, аҩбатәи лхаҵа Гьаргь Леуан-иԥа Микелаӡе;
 Адианԥҳа Екатерина (1797—?), аҳкәажә, ԥҳәысс диман аҭауад Беглар Заал-иԥа Џьамбакуриан-Орбелиани;
 Адиан Гьыргәал (Гьаргь) (1798 - 1851 ашьҭахь), аҳиԥа, аинрал-маиор. Уи ԥҳәысс диман аграфԥҳәыс Елизавета Павл-иԥҳа фон дер Пален, ахшара имаӡамызт.

 Азхьарԥш