Европатәи Аидгыла
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
| астатус = Аидгыла
| абираҟ = Flag of Europe.svg
| zoom1 = 2
| даҽа ахьӡ = 
| аҳҭнықалақь = Бриуссель
}}
[[Афаил:EU Member states and Candidate countries map.svg|thumb|Европатәи Аидгыла, 2014]]
[[Афаил:Enlargement of the European Union 77.gif|thumb]]
[[Афаил:Belgique - Bruxelles - Schuman - Berlaymont - 01.jpg|thumb|European Commission]]
'''Европатәи Аидгыла''' — [[Европа]]тәи атәылақәа 25 еидызкыло, аиҳабырабжьаратә имилаҭтәым еиҿкаароуп, урҭ Аидгыла иалахәу атәылақәа ҳәа рыхьӡуп. Европатәи аидгыла 1992 шықәсазы иаԥҵан Европатәи аидгылазы Маастрихттәи аиқәшаҳаҭрала. Убас шакәугьы, ари аидгыла угәалазыршәо а3ыдара6ъа ыҟан уаанӡатәи аизыҟазаашьақәа рыҟны, 1951 шықәса инаркны. 

Еропатәи аидгыла аусура иаҵанакуеит аҳәынҭқарратә усзура аганқәа зегьы, агәабзиарахьчареи аекономикеи инадыркны адәныҟатәи аполитикеи атәылахьчареи рҟынӡа. Урҭ рыдагьы, Евроеидгыла аҟазаараҿы ихадараны иҟоуп иаку аџьырмыкьа аԥҵареи напхгараҭареи, уи иаҵанакуеит: аҳазалхратә еидгыла, 25 тәыла рыҟнытә 12 рыҟны иалагалоу иаку авалиута, иаку ақыҭанхамҩатә политика, иаку ахәаахәҭратә политикеи иаку аԥсыӡхьчаратә политикеи. 

Евроеидгыла аусбарҭа хадақәаны иҟоуп Еврокомиссиа, Европатәи Аидгыла Ахеилак, Европатәи ахеилак, Европатәи аидгыла Аӡбара, Европатәи аԥхьаӡаратә палата, Европатәи амилаҭтә банки Европатәи Апарламенти. 

Евроеидгыла арҭбаара атәы ҳҳәозар, еиҳа аҽарҭбааит лаҵарамза 1, 2004 шықәсазы, Евроеидгыла иҿыцу аҳәынҭқаррақәа 10 анацла. 

Румыниеи Болгариеи Евроеидгыла иалалеит ажьырныҳәа 1, 2007 шықәсазы. Аԥхьаҟа Евроеидгыла иазҳар алшоит 30 ҳәынҭқарра рҟынӡа. Евроеидгыла аҽырҭбаара апроцесс зны-зынла евроинтеграциа азырҳәоит. 

Евроеидгыла алаларазы аҳәынҭқарра аекономикатәи аполитикатәи дҵақәак нанагӡароуп. Насгьы Евроеидгыла аиқәшаҳаҭра инақәыршәаны, Евроеидгыла иалахәу зегьы ари алалара иазыразхароуп. 

Евроеидгыла иахьа 28 ҳәынҭқарра алоуп, ауааԥсыра 500 миллион рҟынӡа ҟалоит инықәырԥшшәа. 2012 шықәсазы Европатәи аидгыла аҭынчра иазку Нобель ипремиа анашьоуп.

== Алахәылақәа ==
{| class="wikitable" style="background-color:#DDEEFF; text-align:center"
|- 
|+<big>ЕА-27</big>
|-  
! Аԥсуа ахьӡ !! Аоригиналтә ахьӡ !! [[ISO 3166-1]] 
|-
| style=text-align:left | [[Австриа]] || Österreich ||'''AT'''
|-
| style=text-align:left | [[Алмантәыла]] || Deutschland || '''DE'''
|-
| style=text-align:left | [[Бырзентәыла]] || Ελλάδα || '''GR'''
|-
| style=text-align:left | [[Бельгиа]] || België / Belgique / Belgien || '''BE'''
|-
| style=text-align:left | [[Былгариа]] || България || '''BG'''
|-
| style=text-align:left | [[Даниа]] || Danmark || '''DK'''
|-
| style=text-align:left | [[Естониа]] || Eesti || '''EE'''
|-
| style=text-align:left | [[Еспаниа]] || España || '''ES''' 
|-
| style=text-align:left | [[Хорватиа]] || Hrvatska || '''HR''' 
|-
| style=text-align:left | [[Ирландиа]] || Éire / Ireland || '''IE'''
|-
| style=text-align:left | [[Италиа]] || Italia || '''IT'''
|-
| style=text-align:left | [[Кьыпр]] || Κύπρος / Kıbrıs || '''CY'''
|-
| style=text-align:left | [[Латвиа]] || Latvija || '''LV'''
|-
| style=text-align:left | [[Литва]] || Lietuva || '''LT'''
|-
| style=text-align:left | [[Лиуксенбург]] || Lëtzebuerg / Luxemburg / Luxembourg || '''LU'''
|-
| style=text-align:left | [[Мадиартәыла]] || Magyarország || '''HU'''
|-
| style=text-align:left | [[Мальта]] || Malta || '''MT'''
|-
| style=text-align:left | [[Недерландаа]] || Nederland || '''NL'''
|-
| style=text-align:left | [[Полша]] || Polska || '''PL'''
|-
| style=text-align:left | [[Португалиа]] || Portugal || '''PT'''
|-
| style=text-align:left | [[Румыниа]] || România || '''RO'''
|-
| style=text-align:left | [[Словакиа]] || Slovensko || '''SK'''
|-
| style=text-align:left | [[Словениа]] || Slovenija || '''SI'''
|-
| style=text-align:left | [[Суоми]] || Suomi / Finland || '''FI'''
|-
| style=text-align:left | [[Франциа]] || France || '''FR'''
|-
| style=text-align:left | [[Чехиа]] || Česká republika || '''CZ'''
|-
| style=text-align:left | [[Швециа]] || Sverige || '''SE'''
|- 
! colspan=3 | Акандидатқәа
|- bgcolor=#EDD8ED
| style=text-align:left | [[Ареспублика Аҩадатәи Македониа|Северна Македонија]] || Република Северна Македонија || '''MK'''
|- bgcolor=#EDD8ED
| style=text-align:left | [[Ҭырқтәыла]] || Türkiye || '''TR'''
|- bgcolor=#EDD8ED
| style=text-align:left | [[Чернигориа]] || Crna Gora || '''ME'''
|}

==Алитература==
* [http://apsnyteka.org/file/100_tekstov_na_abkhazskonm_yazyke_2015_abh.pdf «100 текстк аԥсышәала», Аҟәа: Агәыҳалалратә Фонд Аԥсны аҿиара Афонд «Амшра», 2015]

== Абара ==
* [http://europa.eu/ ЕА Аофициалтә адаҟьа]

{{авторитет змоу адыррақәа}}

[[Акатегориа:Европа]]
[[Акатегориа:Европатәи Аидгыла]]
[[Акатегориа:Аиҳабырабжьаратә еиҿкаарақәа]]
[[Акатегориа:1993 шықәсазы ицәырҵит]]
thumb
thumb|European Commission
Европатәи Аидгыла — Европатәи атәылақәа 25 еидызкыло, аиҳабырабжьаратә имилаҭтәым еиҿкаароуп, урҭ Аидгыла иалахәу атәылақәа ҳәа рыхьӡуп. Европатәи аидгыла 1992 шықәсазы иаԥҵан Европатәи аидгылазы Маастрихттәи аиқәшаҳаҭрала. Убас шакәугьы, ари аидгыла угәалазыршәо а3ыдара6ъа ыҟан уаанӡатәи аизыҟазаашьақәа рыҟны, 1951 шықәса инаркны. 

Еропатәи аидгыла аусура иаҵанакуеит аҳәынҭқарратә усзура аганқәа зегьы, агәабзиарахьчареи аекономикеи инадыркны адәныҟатәи аполитикеи атәылахьчареи рҟынӡа. Урҭ рыдагьы, Евроеидгыла аҟазаараҿы ихадараны иҟоуп иаку аџьырмыкьа аԥҵареи напхгараҭареи, уи иаҵанакуеит: аҳазалхратә еидгыла, 25 тәыла рыҟнытә 12 рыҟны иалагалоу иаку авалиута, иаку ақыҭанхамҩатә политика, иаку ахәаахәҭратә политикеи иаку аԥсыӡхьчаратә политикеи. 

Евроеидгыла аусбарҭа хадақәаны иҟоуп Еврокомиссиа, Европатәи Аидгыла Ахеилак, Европатәи ахеилак, Европатәи аидгыла Аӡбара, Европатәи аԥхьаӡаратә палата, Европатәи амилаҭтә банки Европатәи Апарламенти. 

Евроеидгыла арҭбаара атәы ҳҳәозар, еиҳа аҽарҭбааит лаҵарамза 1, 2004 шықәсазы, Евроеидгыла иҿыцу аҳәынҭқаррақәа 10 анацла. 

Румыниеи Болгариеи Евроеидгыла иалалеит ажьырныҳәа 1, 2007 шықәсазы. Аԥхьаҟа Евроеидгыла иазҳар алшоит 30 ҳәынҭқарра рҟынӡа. Евроеидгыла аҽырҭбаара апроцесс зны-зынла евроинтеграциа азырҳәоит. 

Евроеидгыла алаларазы аҳәынҭқарра аекономикатәи аполитикатәи дҵақәак нанагӡароуп. Насгьы Евроеидгыла аиқәшаҳаҭра инақәыршәаны, Евроеидгыла иалахәу зегьы ари алалара иазыразхароуп. 

Евроеидгыла иахьа 28 ҳәынҭқарра алоуп, ауааԥсыра 500 миллион рҟынӡа ҟалоит инықәырԥшшәа. 2012 шықәсазы Европатәи аидгыла аҭынчра иазку Нобель ипремиа анашьоуп.

 Алахәылақәа 
+ЕА-27 Аԥсуа ахьӡ  Аоригиналтә ахьӡ  ISO 3166-1  Австриа  Österreich AT Алмантәыла  Deutschland  DE Бырзентәыла  Ελλάδα  GR Бельгиа  België / Belgique / Belgien  BE Былгариа  България  BG Даниа  Danmark  DK Естониа  Eesti  EE Еспаниа  España  ES  Хорватиа  Hrvatska  HR  Ирландиа  Éire / Ireland  IE Италиа  Italia  IT Кьыпр  Κύπρος / Kıbrıs  CY Латвиа  Latvija  LV Литва  Lietuva  LT Лиуксенбург  Lëtzebuerg / Luxemburg / Luxembourg  LU Мадиартәыла  Magyarország  HU Мальта  Malta  MT Недерландаа  Nederland  NL Полша  Polska  PL Португалиа  Portugal  PT Румыниа  România  RO Словакиа  Slovensko  SK Словениа  Slovenija  SI Суоми  Suomi / Finland  FI Франциа  France  FR Чехиа  Česká republika  CZ Швециа  Sverige  SE Акандидатқәа Северна Македонија  Република Северна Македонија  MK Ҭырқтәыла  Türkiye  TR Чернигориа  Crna Gora  ME

Алитература
 «100 текстк аԥсышәала», Аҟәа: Агәыҳалалратә Фонд Аԥсны аҿиара Афонд «Амшра», 2015

 Абара 
 ЕА Аофициалтә адаҟьа

Акатегориа:Европа
Акатегориа:Европатәи Аидгыла
Акатегориа:Аиҳабырабжьаратә еиҿкаарақәа
Акатегориа:1993 шықәсазы ицәырҵит