Леиԥҳа, Есма-ҳаҭун
{{Акарточка ауаҩы
|ахьӡ=Есма-ҳаҭун
|даҽа ахьӡ=Есма Мгәыӡырхәатәи
|аира арыцхә=?
|аира аҭыԥ=[[Мгәыӡырхәа]], [[Бзыԥны]], [[Аԥсуа аҳра (XV-XIX)|Аԥсуа аҳра]]
|аԥсра арыцхә=[[1783]]
|аԥсра аҭыԥ=[[Лыхны]], [[Бзыԥны]], [[Аԥсуа аҳра (XV-XIX)|Аԥсуа аҳра]]
|амилаҭра=[[Аԥсуаа|аԥсуа]]
|ахаҵа=[[Чачба, Қьалышь Аҳмаҭ-беи|Қьалышь Аҳмаҭ-беи Чачба]]
|ахәыҷқәа=[[Чачба, Сафар Алибеи|Сафар Алы-беи]]
|амаҵура=анхаҩы, аҳкәажә (1780 ш. инаркны)
|ажәла=[[Леиба]]
}}
'''Есма Леиԥҳа''' ма '''Есма-ҳаҭун''' — аҳ [[Чачба, Қьалышь Аҳмаҭ-беи|Қьалышь Аҳмаҭ-беи]] аҩбатәи иԥшәмаԥҳәыс.

== Абиографиа ==
Есма-ҳаҭун Леиԥҳа диит [[Мгәыӡырхәа]], анхаҩцәа рҭаацәараҿы. 1780 ш. [[Чачба, Қьалышь Аҳмаҭ-беи|Қьалышь-беи]], иуаа иманы, [[Мгәыӡырхәа]] ақыҭан, еицырдыруаз, ҳаҭыр зқәыз аамсҭаду Маан Бежьан иахь аангылара дцеит. Бежьан иҩны иацәыхарамкәа ӡиас хәыҷык леиуан, аҭыԥҳацәа аҩны иӡахыз амаҭәақәа рышкәакәара иаҿын. Аԥсҳа илаԥш днықәшәит, ԥҳәызба ԥшӡак.  

Бежьан исас хада игәы иахәарц азы илшоз зегьы ҟаиҵеит, ачаржәра ду еиҿикааит, уи даара игәаԥхеит [[Чачба, Қьалышь Аҳмаҭ-беи|Қьалышь]]. Аха зегь реиҳа игәаԥхоз аӡиас аҿықәан ииԥылаз аԥҳәызба қәыԥш, уи Есма лакәын; Иара убри 1780 шықәсазы, [[Аԥсуа аҳра (XV-XIX)|Аԥсны]] азакәанқәа зегьы ирхыҵны, ачара руит. 

1780 ашықәсазы аԥа диит - [[Чачба, Сафар Алибеи|Сафар Алы-беи]]. Насгьы аԥсуа азакәанқәа рыла, иара убас [[Чачба, Қьалышь Аҳмаҭ-беи|Қьалышь-беи]] иаԥшьгарала, [[Чачба, Сафар Алибеи|Сафар-беи]] Маан Бежьан иҩныҟа ддәықәырҵеит, ааӡаразы. [[Ӡаԥшь-иԥҳа, Дыда-ҳаным|Дыдеи]] ([[Чачба, Қьалышь Аҳмаҭ-беи|Қьалышь-беи]] раԥхьатәи иԥҳәыс) лареи резыҟазаашьақәа бзиамызт, избанзар рыҩџьыгьы ирҭахын рԥацәа аԥсҳас иҟалартә еиԥш. 1783 шықәсазы Есма лыԥсҭазаара далҵоит.

==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}

{{Авторитет змоу адыррақәа}}

[[Акатегориа:18-тәи ашәышықәсазы ииз]]
[[Акатегориа:1783 шықәсазы иԥсыз]]
[[Акатегориа:Леиаа]]
Есма Леиԥҳа ма Есма-ҳаҭун — аҳ Қьалышь Аҳмаҭ-беи аҩбатәи иԥшәмаԥҳәыс.

 Абиографиа 
Есма-ҳаҭун Леиԥҳа диит Мгәыӡырхәа, анхаҩцәа рҭаацәараҿы. 1780 ш. Қьалышь-беи, иуаа иманы, Мгәыӡырхәа ақыҭан, еицырдыруаз, ҳаҭыр зқәыз аамсҭаду Маан Бежьан иахь аангылара дцеит. Бежьан иҩны иацәыхарамкәа ӡиас хәыҷык леиуан, аҭыԥҳацәа аҩны иӡахыз амаҭәақәа рышкәакәара иаҿын. Аԥсҳа илаԥш днықәшәит, ԥҳәызба ԥшӡак.  

Бежьан исас хада игәы иахәарц азы илшоз зегьы ҟаиҵеит, ачаржәра ду еиҿикааит, уи даара игәаԥхеит Қьалышь. Аха зегь реиҳа игәаԥхоз аӡиас аҿықәан ииԥылаз аԥҳәызба қәыԥш, уи Есма лакәын; Иара убри 1780 шықәсазы, Аԥсны азакәанқәа зегьы ирхыҵны, ачара руит. 

1780 ашықәсазы аԥа диит - Сафар Алы-беи. Насгьы аԥсуа азакәанқәа рыла, иара убас Қьалышь-беи иаԥшьгарала, Сафар-беи Маан Бежьан иҩныҟа ддәықәырҵеит, ааӡаразы. Дыдеи (Қьалышь-беи раԥхьатәи иԥҳәыс) лареи резыҟазаашьақәа бзиамызт, избанзар рыҩџьыгьы ирҭахын рԥацәа аԥсҳас иҟалартә еиԥш. 1783 шықәсазы Есма лыԥсҭазаара далҵоит.

Азгәаҭақәа

Акатегориа:18-тәи ашәышықәсазы ииз
Акатегориа:1783 шықәсазы иԥсыз
Акатегориа:Леиаа