Лыхны
{{Акарточка анхарҭаҭыԥ
|астатус=ақыҭа
|атәыла=Аԥсны
|zoom1=12
|даҽа ахьӡ=Зуԥу, Соук-су}}
'''Лыхны,''' ажәытәан '''Зуԥу''' ма '''Соуқ-су''' даҽабызшәала – Аԥсны иаау қыҭоуп, Аԥсуа аҳра аҳҭнықалақь (1462-1780 шықәсақәа рҟынӡа) иҟаз, аҳцәа Чачаа ртәарҭа. Иҟоуп [[Гәдоуҭа араион|Гәдоуҭа араионтә]] центр аҩада-мраҭашәарахь 5 км рыбжьара, адгьыл ҟьаҟьаҿы.

Лыхны Ақыҭа Ахадара административтә центр, уаанӡа Лыхны ақыҭсовет.

== Агеографиатә ҭыԥ ==
Лыхны ақыҭа ҭоурыхла 9 ҳабла аҵанакуеит:

* Аџьымчыӷра
* Аӡлагара
* Аӡлагархәык
* Алгыҭ
* Лыхны Агәы (иагәҭаны иау Лыхны)
* Бамбоура (Бамбора)
* Мзахәа
* Хьиацкәара
* Ҳаԥшыра

[[Афаил:Аҳҭынра.webp|мини|[[Лыхнытәи Аҳҭынра|Лыхнытәи ахан]]]]
Нхыҵла Лыхны [[Дәрыԥшь]] ақыҭа иадҳәалоуп, амрагыларахь – [[Ҟәланырхәа]] ақыҭа, алада – [[Гәдоуҭа]] ақалақь, мраҭашәарала Хыԥсҭа аӡиас иаваршәны ақыҭақәа [[Жәандрыԥшь|Жәандрыԥшьи]] [[Хыԥсҭа|Хыԥсҭаи]] ирыдҳәалоуп.

== Аҭоурых ==

Абжьаршәышықәсазы ара [[Генуа|агенуезтәи]] аҭуџьарқәа рҭып иаан, [[Каво-Де-Буксо]] иахьӡан.

Лыхны аҭоурых 1500 шықәса ахыҵуеит. Бзыԥны аҭоурыхтә гәҭоуԥ. 1808 инаркны 1864 рҟынӡа уи Аԥсны аҳцәа официалла ртәарҭан, иаҳҭнықалақьын.

Лыхна иалкаау ҭыԥны иҟоуп ажәабатәи ашәышықәсазы ишьақәгылаз акомплекс (ахыжәжәарақәа), уи иаҵанакуеит [[Лыхнытәи Аҳҭынра|Лыхнытәи ахан]] Аԥсҳацәа рыԥхынтәи аҳҭынра, насгьы аҳцәа Чачаа рыԥхынратә аҳҭынра. В.Стражев иҭҵаара ''“Ихыжәжәыроу Аԥсны”'' аҿы ишазгәеиҭо ала, 1866 шықәсазы, Урыстәылатәи аҳәынҭқарратә мчрақәа рыдҵала, Лыхнытәи ақәгылара ашьҭахь аҳҭынра рыблит. Иара убасгьы иҟоуп 10-11-тәи ашәышықәсақәа рзы иргылаз, аус зуо аџьар-ҟәырӷтә уахәама Нанҳәа илызку, иара убасгьы 14-тәи ашәышықәсақәа рзы иҭыхыз аҭыӡсахьала иҭәуп. Ауахәама аҩныҵҟа иҟоуп Аԥсны Урыстәылатәи аимпериа иадызҵаз [[Чачба, Сафар Алибеи|аҳ Гьаргь II  Чачба]] инышәынҭра.

Аҳабла [[Ашыцра]] асоветтә аамҭаразы ақыҭа иалҵит, иҿыҵу ақыҭ [[Хыԥсҭа]] иадҳәалеит иара. 

Ақыҭа аҵыхәан 6-7-тәи ашәышықәсақәа рзы иҟаз ақьырсиантә ныҳәарҭа ахыжәжәарақәа ыҟоуп. Есышықәса жьҭаара мзазы ақыҭаҿы агәҭаны иҟоу Лыхнашҭатәи адәҳәыԥш дуаҿы аҽаҩра аҭагалара аныҳәа азгәарҭоит.

'''Молотов ихьӡ зху аколнхара'''

Асовет мчразы ақыҭаҿы аус ауан [[Гәдоуҭа араион]] Молотов ихьӡ зху аколнхара. Ари аколнхараҿы аус руан Асоциалисттә џьа Афырхацәа: абригадир Калистрат Константин-иԥа Сақаниа, Алықьса Ҳабыгә-иԥа Барзаниа, Самсон Ҳабыгә-иԥа Барзаниа, Қьаазым Осман-иԥа Бганба, Ҭемыр Согәым-иԥа Џьарсалиа, Арзамеҭ Саба-иԥа Чантуриа.

== Ахархәара змоу алитература ==
* Shervashidze, L. ''Georgian Soviet Encyclopedia.'' 1983. Book 6. p. 271.
* {{Аԥсны атопонимика (2002)}}

==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}

==Азхьарԥшқәа==
* {{ур icon}} [http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/rnabkhazia.html Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003]

{{Cities, towns and villages in Abkhazia|Гәдоуҭа араион}}

{{Авторитет змоу адыррақәа}}

[[Акатегориа:Гәдоуҭа араион ақыҭақәа]]
Лыхны, ажәытәан Зуԥу ма Соуқ-су даҽабызшәала – Аԥсны иаау қыҭоуп, Аԥсуа аҳра аҳҭнықалақь (1462-1780 шықәсақәа рҟынӡа) иҟаз, аҳцәа Чачаа ртәарҭа. Иҟоуп Гәдоуҭа араионтә центр аҩада-мраҭашәарахь 5 км рыбжьара, адгьыл ҟьаҟьаҿы.

Лыхны Ақыҭа Ахадара административтә центр, уаанӡа Лыхны ақыҭсовет.

 Агеографиатә ҭыԥ 
Лыхны ақыҭа ҭоурыхла 9 ҳабла аҵанакуеит:

 Аџьымчыӷра
 Аӡлагара
 Аӡлагархәык
 Алгыҭ
 Лыхны Агәы (иагәҭаны иау Лыхны)
 Бамбоура (Бамбора)
 Мзахәа
 Хьиацкәара
 Ҳаԥшыра

мини|Лыхнытәи ахан
Нхыҵла Лыхны Дәрыԥшь ақыҭа иадҳәалоуп, амрагыларахь – Ҟәланырхәа ақыҭа, алада – Гәдоуҭа ақалақь, мраҭашәарала Хыԥсҭа аӡиас иаваршәны ақыҭақәа Жәандрыԥшьи Хыԥсҭаи ирыдҳәалоуп.

 Аҭоурых 

Абжьаршәышықәсазы ара агенуезтәи аҭуџьарқәа рҭып иаан, Каво-Де-Буксо иахьӡан.

Лыхны аҭоурых 1500 шықәса ахыҵуеит. Бзыԥны аҭоурыхтә гәҭоуԥ. 1808 инаркны 1864 рҟынӡа уи Аԥсны аҳцәа официалла ртәарҭан, иаҳҭнықалақьын.

Лыхна иалкаау ҭыԥны иҟоуп ажәабатәи ашәышықәсазы ишьақәгылаз акомплекс (ахыжәжәарақәа), уи иаҵанакуеит Лыхнытәи ахан Аԥсҳацәа рыԥхынтәи аҳҭынра, насгьы аҳцәа Чачаа рыԥхынратә аҳҭынра. В.Стражев иҭҵаара “Ихыжәжәыроу Аԥсны” аҿы ишазгәеиҭо ала, 1866 шықәсазы, Урыстәылатәи аҳәынҭқарратә мчрақәа рыдҵала, Лыхнытәи ақәгылара ашьҭахь аҳҭынра рыблит. Иара убасгьы иҟоуп 10-11-тәи ашәышықәсақәа рзы иргылаз, аус зуо аџьар-ҟәырӷтә уахәама Нанҳәа илызку, иара убасгьы 14-тәи ашәышықәсақәа рзы иҭыхыз аҭыӡсахьала иҭәуп. Ауахәама аҩныҵҟа иҟоуп Аԥсны Урыстәылатәи аимпериа иадызҵаз аҳ Гьаргь II  Чачба инышәынҭра.

Аҳабла Ашыцра асоветтә аамҭаразы ақыҭа иалҵит, иҿыҵу ақыҭ Хыԥсҭа иадҳәалеит иара. 

Ақыҭа аҵыхәан 6-7-тәи ашәышықәсақәа рзы иҟаз ақьырсиантә ныҳәарҭа ахыжәжәарақәа ыҟоуп. Есышықәса жьҭаара мзазы ақыҭаҿы агәҭаны иҟоу Лыхнашҭатәи адәҳәыԥш дуаҿы аҽаҩра аҭагалара аныҳәа азгәарҭоит.

Молотов ихьӡ зху аколнхара

Асовет мчразы ақыҭаҿы аус ауан Гәдоуҭа араион Молотов ихьӡ зху аколнхара. Ари аколнхараҿы аус руан Асоциалисттә џьа Афырхацәа: абригадир Калистрат Константин-иԥа Сақаниа, Алықьса Ҳабыгә-иԥа Барзаниа, Самсон Ҳабыгә-иԥа Барзаниа, Қьаазым Осман-иԥа Бганба, Ҭемыр Согәым-иԥа Џьарсалиа, Арзамеҭ Саба-иԥа Чантуриа.

 Ахархәара змоу алитература 
 Shervashidze, L. Georgian Soviet Encyclopedia. 1983. Book 6. p. 271.
 

Азгәаҭақәа

Азхьарԥшқәа
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Акатегориа:Гәдоуҭа араион ақыҭақәа