Чачба, Росҭом-беи
{{Акарточка ауаҩы
|ахьӡ=Росҭом-беи Чачба
|даҽа ахьӡ=Расҭем-беи Чачба
|аира арыцхә=[[1804]]
|аира аҭыԥ=[[Аҟәа]], [[Аԥсуа аҳра (XV-XIX)|Аԥсуа аҳра]]
|аԥсра арыцхә=[[1824]]
|аԥсра аҭыԥ=[[Аԥсуа аҳра (XV-XIX)|Аԥсуа аҳра]]
|адин=аԥсылманра
|аԥҳәыс=Қьаҭауан Адианԥҳа
}}
'''Росҭом-беи Чачба''' – аԥсуа аҳиԥа, [[Чачба, Қьалышь Аҳмаҭ-беи|аҳ Қьалышь-беии]] [[Амаршьан, Рабиа-ҳаным|Рабиа-ҳаными]] рԥа иакәын<ref name=":0">{{Ашәҟәы|Ашықәс=2007|Ажәла=Ҷкәан|Ахьӡ=Иури|Азхьарԥш=http://apsnyteka.org/file/Chikovani_Rod_abkhazskih_kniazey_Shervashidze.pdf|Астатиа ахьӡ=Аԥсуа аҳцәа Чачаа рышьҭра|Аҭыԥ=Қарҭ|Аҭыжьырҭа=Ауниверсал}}</ref>.

== Ахәыҷра ==
Росҭом-беи Чачба диит 1804 шықәсазы [[Аҟәа абаа|Аҟәа]], [[Аԥсуа аҳра (XV-XIX)|Аԥсуа аҳра аҳ]] [[Чачба, Қьалышь Аҳмаҭ-беи|Қьалышь-беии]], уи иԥшәмаԥҳәыс [[Амаршьан, Рабиа-ҳаным|Рабиа-ҳаными]] рҭаҳцәараҿы<ref name=":0" />. Иаб идҵала Росҭом-беии, ԥшьышықәса зхыҵуазгьы Ҭаир-беии, рашьеиҳабы [[Чачба, Ҳасан-беи|Ҳасан-беи]] дырхылаԥшуан<ref name=":1">{{Ашәҟәы|Ашықәс=2014|Ажәла=Гәымба|Ахьӡ=Михаил|Азхьарԥш=http://apsnyteka.org/file/gumba_m_keleshbey_2014.pdf|Астатиа ахьӡ=Қьалышьбеи (1747-1808)|Аҭыԥ=Аҟәа|Аҭыжьырҭа=}}</ref>. Аԥсны аҵасқәа рыла, Росҭом-беи дании ашьҭахь, иаразнак ааӡара дрышьҭит драндатәи (ҵҟыбынтәи) анхаҩцәа Лолуа рахь<ref name=":2">{{Ашәҟәы|Ашықәс=2012|Ажәла=Гәымба|Ахьӡ=Михаил|Азхьарԥш=http://apsnyteka.org/2300-gumba_m_gasanbey_2012.html|Астатиа ахьӡ=Ҳасанбеи|Аҭыԥ=Аҟәа|Аҭыжьырҭа=}}</ref>.

Лаҵарамза 2 1808 шықәсазы, Росҭом ԥшьышықәса ракәын  иихыҵуаз иаб Аԥсны аҳ [[Чачба, Қьалышь Аҳмаҭ-беи|Қьалышь Аҳмаҭ-беи Чачба]] даныршьыз<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" />. Ԥыҭраамҭак ашьҭахь, ааӡаҩцәа рахьынтә данааи, иашьеиҳабы [[Чачба, Ҳасан-беи|Ҳасан-беи]] иахь анхара дцеит<ref name=":2" />. Уаагь, Кьалашәыр дынхон иангьы. Гәыма иихигеит иҿара шықәса. Ианиазҳа [[Чачба, Қьалышь Аҳмаҭ-беи|Ҳасан-беи]], Ҭаир-беии Росҭоми, мазарас ириҭеит Мархьаул ақыҭа<ref name=":2" />.

== Аҵыхәтәантәи ашықәсқәа ==
Нанҳәа 1 1821 шықәсазы Росҭом-беии, Ҭаир-беии, рашьа [[Чачба, Баҭал-беи|Баҭал-беии]] еицны [[Адианԥҳа, Ҭамара Кац-иԥҳа|аҳкәажәду Ҭамара]] лхан иақәлеит<ref name=":2" /><ref>{{Ашәҟәы|Ашықәс=2019|Ажәла=Гәымба|Ахьӡ=Михаил|Азхьарԥш=http://apsnyteka.org/3906Gumba_M_Vladetel_Abkhazii_Dmitry_Omarbey_Chachba_2019.html|Астатиа ахьӡ=Аԥсны аҳ Дырмит (Омарбеи) Чачба|Аҭыԥ=Аҟәа|Аҭыжьырҭа=}}</ref>. 1823 шықәсазы ԥҳәысс дааигоит ҩажәижәаба шықәса зхыҵуаз, еибахаз мырзаҟантәи аҳкәажә – Қьаҭауан Гьыргәал-иԥҳа Адианԥҳа<ref name=":0" />. Лара раԥхьа диццеит [[Мырзаҟан|Мырзаҟан анапхгаҩы]] – [[Чачба, Манча (Мырзаҟантәи)|Манча Чачба]] (1769-1813).

Росҭом-беи 1823 ш-нӡа иашьа еиҳабы [[Чачба, Асланбеи Қьалышь Аҳмаҭбеи-иԥа|Аслан-беи]] иган дадгылан. Аха 1823 шықәсазы, Қьаҭауан ԥҳәысс данааига ашьҭахь, аурысцәеи аҳ Михаили рганахь диасит. Убри иахҟьаны 1824 шықәсазы ҵабалтәи аҭауад Хьымкәрас Амаршьан аҳиԥа Росҭом-беи диеихсны дыршьоит<ref name=":0" /><ref name=":3">{{Ашәҟәы|Ашықәс=2022|Ажәла=Гәымба|Ахьӡ=Михаил|Азхьарԥш=http://apsnyteka.org/4098-Gumba_M_Abkhazskoe_knyazhestvo_v_20_50_godah_XIX_veka_2022.html|Астатиа ахьӡ=Аԥсуа аҳра XIX ашәышықәса 40-50 ашықәсқәа рзы|Аҭыԥ=Аҟәа|Аҭыжьырҭа=}}</ref>. Аурысцәа Росҭом-беи ишьа руит: ҵабалтәи аҭауад идгылаҩцәа рыҩнқәа рблит, Хьымкәрас ихаҭа дырбаандыҩыртәит<ref name=":3" />.

==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}

{{Авторитет змоу адыррақәа}}

[[Акатегориа:1804 шықәсазы ииз]]
[[Акатегориа:1824 шықәсазы иԥсыз]]
[[Акатегориа:Чачаа]]
Росҭом-беи Чачба – аԥсуа аҳиԥа, аҳ Қьалышь-беии Рабиа-ҳаными рԥа иакәын.

 Ахәыҷра 
Росҭом-беи Чачба диит 1804 шықәсазы Аҟәа, Аԥсуа аҳра аҳ Қьалышь-беии, уи иԥшәмаԥҳәыс Рабиа-ҳаными рҭаҳцәараҿы. Иаб идҵала Росҭом-беии, ԥшьышықәса зхыҵуазгьы Ҭаир-беии, рашьеиҳабы Ҳасан-беи дырхылаԥшуан. Аԥсны аҵасқәа рыла, Росҭом-беи дании ашьҭахь, иаразнак ааӡара дрышьҭит драндатәи (ҵҟыбынтәи) анхаҩцәа Лолуа рахь.

Лаҵарамза 2 1808 шықәсазы, Росҭом ԥшьышықәса ракәын  иихыҵуаз иаб Аԥсны аҳ Қьалышь Аҳмаҭ-беи Чачба даныршьыз. Ԥыҭраамҭак ашьҭахь, ааӡаҩцәа рахьынтә данааи, иашьеиҳабы Ҳасан-беи иахь анхара дцеит. Уаагь, Кьалашәыр дынхон иангьы. Гәыма иихигеит иҿара шықәса. Ианиазҳа Ҳасан-беи, Ҭаир-беии Росҭоми, мазарас ириҭеит Мархьаул ақыҭа.

 Аҵыхәтәантәи ашықәсқәа 
Нанҳәа 1 1821 шықәсазы Росҭом-беии, Ҭаир-беии, рашьа Баҭал-беии еицны аҳкәажәду Ҭамара лхан иақәлеит. 1823 шықәсазы ԥҳәысс дааигоит ҩажәижәаба шықәса зхыҵуаз, еибахаз мырзаҟантәи аҳкәажә – Қьаҭауан Гьыргәал-иԥҳа Адианԥҳа. Лара раԥхьа диццеит Мырзаҟан анапхгаҩы – Манча Чачба (1769-1813).

Росҭом-беи 1823 ш-нӡа иашьа еиҳабы Аслан-беи иган дадгылан. Аха 1823 шықәсазы, Қьаҭауан ԥҳәысс данааига ашьҭахь, аурысцәеи аҳ Михаили рганахь диасит. Убри иахҟьаны 1824 шықәсазы ҵабалтәи аҭауад Хьымкәрас Амаршьан аҳиԥа Росҭом-беи диеихсны дыршьоит. Аурысцәа Росҭом-беи ишьа руит: ҵабалтәи аҭауад идгылаҩцәа рыҩнқәа рблит, Хьымкәрас ихаҭа дырбаандыҩыртәит.

Азгәаҭақәа

Акатегориа:1804 шықәсазы ииз
Акатегориа:1824 шықәсазы иԥсыз
Акатегориа:Чачаа