Чачба, Гьаргәал (Абжьыуатәи)
{{Акарточка аполитик
|ахьӡ=Гьаргәал Чачба
|амаҵура=[[Абжьыуатәи Агьежьыра]] анапхгаҩы
|инаркны=[[1858]]
|рҟынӡа=[[1864]]
|аԥхьа иҟаз=[[Адиан-ԥҳа, Кьасариа Никәала-иԥҳа|Кьасариа Адиан]]
|аҭынха=Агьежьыра иаԥыхуп
|аира арыцхә=[[1819]]
|аира аҭыԥ=[[Кәтол]], [[Абжьыуатәи Агьежьыра]]
|аԥсра арыцхә={{date|2|2|1898}}
|аԥҳәыс=Агата Адиан
|ани аби=[[Адиан-ԥҳа, Кьасариа Никәала-иԥҳа|аҳкәажә Кьасариа Адиан]]<br/>[[Чачба, Алықьсандр (Алы-беи) |аҭауад Алықьсандр Чачба]]
}}
'''Гьаргәал Чачба''' ([[1819]], [[Кәтол]] ақыҭан – {{date|2|2|1898}}) — [[Абжьыуатәи Агьежьыра|Абжьыуатәи Аԥсны]] анапхгаҩы.

== Ахәыҷра ==
Гьаргәал диит 1819 шықәсазы [[Кәтол|Кәҭол]], [[Абжьыуатәи Агьежьыра|Абжь.Агь.]] анапхгаҩы – аҭауад Алықьсандр Чачбеи аҳкәажә [[Адиан-ԥҳа, Кьасариа Никәала-иԥҳа|Кьсариа Адиани]] рҭаацәараҿы<ref name=":0">{{Ашәҟәы|Ашықәс=2007|Ажәла=Ҷкәан|Ахьӡ=Иури|Астатиа ахьӡ=Аԥсуа аҳцәа Чачаа рышьҭра|Азхьарԥш=http://apsnyteka.org/file/Chikovani_Rod_abkhazskih_kniazey_Shervashidze.pdf|Аҭыԥ=Қарҭ|Аҭыжьырҭа=Универсал}}</ref>. Гьаргәал Алықьсандр иԥеиҳабы иакәын, [[Абжьыуатәи Агьежьыра|Абжь.Агь.]] ҭынхасгьы даман. 

== Аҿара ==
1847 шықәсазы Гьаргәал изкны Селезнев абасала дихцәажәоит:

''«Хәышықәса зхыҵуаз асаби Гьаргәал даҳдыруаз, уажәы 16 шықәса раҟара ихыҵуан, дҳаракын, даараӡа дгәыбылҩын, иқәыԥшра ахьҟьаны ацәажәара деилаҳауан."''<ref>{{Ашәҟәы|Ашықәс=1847|Ажәла=Селезнев|Ахьӡ=М.|Астатиа ахьӡ=Кавказ аҭҵааразы|Азхьарԥш=https://elib.rgo.ru/safe-view/123456789/218284/1/MDAyX1JfMjAxNi0xMS0wNy0xNycyMycyOS5wZGY=|Аҭыԥ=[[Москва]]|Аҭыжьырҭа=|Ахәҭа=}}</ref>

1848 ашықәс азы Гьаргәал иаб дыԥсит<ref name=":0" />. Формала Гьаргәал [[Абжьыуатәи Агьежьыра|Абжь.Агь.]] напхгаҩыс дҟалар акәын. Аха иан [[Адиан-ԥҳа, Кьасариа Никәала-иԥҳа|Кьасариа]] анапхгара лнапаҿы ианылкылеит. Иара убас урҭ 10 шықәса зиашарала напхгара луан. 1858 ашықәс азы [[Адиан-ԥҳа, Кьасариа Никәала-иԥҳа|Кьасариа]] амчра мап ацәылкит Гьаргәал дидгыланы<ref>{{Ашәҟәы|Ашықәс=1999|Ажәла=Серена|Ахьӡ=Карла|Астатиа ахьӡ=Аԥсны акәша-мыкәша аныҟәара|Азхьарԥш=https://yandex.ru/clck/jsredir?from=yandex.ru%3Bsearch%2Fsite%2F%3Bweb%3B%3B%2Fsite%2Fweb%2Fitem%2Ftitle,pos,p0,source,web&text=карла%20серена&etext=&uuid=&state=p0xMUgUEWJtcZBIIioDH35SC_MTyxd4MhXjlnkyRLy6n6IuJbT5f9g,,&&cst=AiuY0DBWFJ4EhnbxqmjDhaqaPG8L_F3LkXZuk2AaHk-W__omMZw30pEhwqaQjAx89K-emxECO-84yHxHqtfPkQ-WhP4AORfFx81KZ2D2iCbIQhnuJPIpLwCx3yltSCRJtZ6afEeBrXCaGL1uLjHZt1-cJ11w3-QLffg-jQgpGLzqLjJPI_L6sNxfMMzi_V1lsRvm05WJ5Fhanw17_2U2263Wj0gh_Q1PqF_Ia18uym0Chc9-hN-CfoauHG5rf4Kc2nfWdnNfGs067BWZA1TP8GcCWtSF2miHXHFAX9JZykNRlqvZkTyAnUjoIcjc0Z1vFCwk7qrc0ni9MedDufTqAAWxc1WMe4JQrdSt5YpYu4N2QcSG3ynC7_h-gj7NabaZ9K6aQEtVWOV3J0QGTRE8pLZp-woRlY2TO5WCwel6BxX9LLRSuoPDbeonk1HNqoCwYGzDwpnyoRng76DBSK-1HeujROXgJkThm0aJmnqJRUPzQ2pimCh2vT38sFz2QHZtBF5CiN-v6gyV0835FC_kEftXMhiXuRahn0QzzliLI8Dk3DD0Wp-QHWxBE6MDVpfN448Xw_Vb_MG7UpJPyqTxHdPtpag8coAI6-JfBCh8dsk_XQZzEx-juyKibwuureRIXsuKkjcZ_2rbkw6zjfSL4V4xWs-9N6Jmf31NDGv2i03EsLgxj3Bmek65r8BiBTc_oy5ctnVXFsRvN_Fif-FEA-5nrNIsjeUg7N9JH_sk3aCBHkJTZL2CFXKKjXMqCqAZxzR5QBMskrw_WdSS-SZZahieHPOYI6CtLxIdnnP2YQQBg5i_8-l3F0bVd1dBGKpeu1Z9_ewwSGz1zE6-fppM1qjUxqfAXdULPtIFherR5Qa_Le-ZN_4FWx0Vz9uE2EdS9oDPT3mnaR1YP-Nq5PJlOb7fYdpU2-ZX73kQllXBzvbR9ClqafC8ZbzqFL-PXC2c-n2rkGyO5llxhszj7eZX95EKx4KQ75lcHhQZUqS6jYpTMcOOGiDpBSgkKL04cFImMnYkBNBQRiZbw9N-rx2ZLYDgxdfqsDbYVCVD5EO5YTrN8pARFls57-a0EH4iHzUeY0m1BOLgaqoV6Ye5rE1PJzMgR3Pvq0En7_rXYscdLzHbVLNPX-OlDiHLkYAcWYWpcbMMHzPQwajSTNYhIYDoOL1cEzTxWs7G2E1-0PycRmMY-OmEykr6uw,,&data=UlNrNmk5WktYejR0eWJFYk1LdmtxcXpNR21rU0dLU3l1c0x3bUlXNkNLUFhmWllWcGoycXFUNjlPaFlpWHpDdkNJLUQ3YmptclBpZGgxNm56SDZSYXFhSVFqZFI3UlU5ckY5Tl84ZWw3bTY5ZDc5ZHNQM3d2ZmZVSHpOWUstQVVyemM3MWhHNng5SUE2U1pqVUJrbms4aFZkLWtyMl9DUw,,&sign=5acc66ac5e731f7b39288dd4e55689e2&keyno=0&b64e=2&ref=orjY4mGPRjk5boDnW0uvlrrd71vZw9kpbrDtwejfYZ2qzEDQR6n9zh4Vqw4OeD9l6DIf2dIJC1QGjj0iP6hHe8VoFA6syIqokgw3br8yVdVOpkDOFK2uUTnFkg4PPr5mvJ9cWuueNWbcV_aQEpvPcjEvGF-tquWsIyYO89O9CGj05zu3R4g-Og,,&l10n=ru|Аҭыԥ=Москва|Аҭыжьырҭа=Абаза}}</ref>.

== Иҽеим ахымҩаԥгара ==
Гьаргәал идҳәалоу хҭыск иҟоуп. Аԥсҳа Михаил иԥҳа (абраҟа Анна ма Елена Чачԥҳа лакәзар ҟалап зыӡбахә иҳәоу) Гьаргәал Чачба иҟынтә деимгәадухеит, уи иҟаиҵаз ацәгьоура ашьҭақәа иҵәахырц азыҳәан, иишьыз ашҳам лиҭеит. Убасҟан аӡӷаб лабаӡӡеи, аамсҭа Амаан Ҳасан, асаӡқәа ргәыԥ ӷәӷәа дахагыланы, Гьаргәал имазарақәа ([[Тамшь|Ҭамшьи]] [[Аҭара|Аҭареи]]) ирбгеит, нас ҩынҩажәа мшы лнышәынҭра дадҵомызт, [[Мықәтәи ауахәама|Мықәтәи абеирҭыԥаҿ]] иааз.<ref name=":1">{{Ашәҟәы|Ашықәс=2016|Ажәла=Инал-иԥа|Ахьӡ=Шалуа|Астатиа ахьӡ=Аԥсуаа реибагара-рҭаацәаратә, рсоциалтә еизыҟазаашьақәа ретнографиа.|Азхьарԥш=http://apsnyteka.org/file/inal_ipa_trudy_I_2016.pdf|Аҭыԥ=Аҟәа|Аҭыжьырҭа=Акьыԥхь аҩны|Ахәҭа=I ахы}}</ref>

== Аҭаацәа ==
1845 шықәса, ԥхынгәы 9 азы Гьаргәал Чачба ԥҳәысс дигеит иҭынха — ''Агата Адиан''. Ари аибагараҿ иит:<ref name=":0" />

* Иуа Гьаргәал-иԥа (09/01/1847-1906) – Урыстәылатәи арр афицар.
* Кьасариа Гьаргәал-иԥҳа (1849-01/15/1906) – аҳкәажә.
* Алықьсандра Гьаргәал-иԥҳа (1852-?) – аҳкәажә.
* Анна Гьаргәал-иԥҳа (1855-06/10/1913) – аҳкәажә.
* Константин (Кац) Гьаргәал-иԥа (10/22/1858-10/15/1914) – аполковник.
* Софиа (Абгьанаш, Сонико) (10/22/1858-?) - аҳкәажә.
* Алықьсандр Гьаргәал-иԥа (07.10.1860-1932) – [[Аҟәа]] ақалақь ахада. 
* Салам (Чыч) Гьаргәал-иԥҳа (1864-1943) – аҳкәажә.

Аҭауад абжьыуатәи Гь. Чачба иԥҳа – Салам ҳәа хьӡыс змаз, Кәыҵниаа рҭаацәара ҟәшак - Барақь (Аҭара ақыҭа) иԥацәа драаӡеит. Абри аинформатор излеиҳәо ала, нхаҩык имамызт аԥшәма иҩны ахаҭарнакцәа, иааизакны Чачба ижәла рхаҭарнакцәа рааӡара, аха Кәыҵниаа уи аҩыза азин аиуразы аҳәара рылшеит. Салам хаҭала драаӡеит Хакәыцәи Кәыҵниеи уи иашьцәа Хәыҭыжәи Кәыкәи. Хакәыцә ихаҭагьы дуаҩ бзиан, иаԥсоу аҳамҭақәа ҟаиҵон, азеиԥш ҳәаақәа ирҭагӡаны аҭауад иҿаԥхьа иԥҳәыси иҭацацәеи дрыцны дахьнеиуаз азы, аӡӷаб дрырҭеит. Ҳакәыцә иԥҳәыси иашьцәа ҩыџьа рыҳәсақәеи деицырааӡеит.<ref name=":1" />

==Азхьарԥшқәа==
*{{Ашәҟәы|Ашықәс=1847|Ажәла=Селезнев|Ахьӡ=М.|Астатиа ахьӡ=Кавказ аҭҵааразы|Азхьарԥш=https://elib.rgo.ru/safe-view/123456789/218284/1/MDAyX1JfMjAxNi0xMS0wNy0xNycyMycyOS5wZGY=|Аҭыԥ=[[Москва]]|Аҭыжьырҭа=|Ахәҭа=}}

==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}

{{Авторитет змоу адыррақәа}}

[[Акатегориа:1819 шықәсазы ииз]]
[[Акатегориа:1898 шықәсазы иԥсыз]]
[[Акатегориа:Жәабранмза 2 рзы иԥсыз]]
[[Акатегориа:Чачаа]]
Гьаргәал Чачба (1819, Кәтол ақыҭан – ) — Абжьыуатәи Аԥсны анапхгаҩы.

 Ахәыҷра 
Гьаргәал диит 1819 шықәсазы Кәҭол, Абжь.Агь. анапхгаҩы – аҭауад Алықьсандр Чачбеи аҳкәажә Кьсариа Адиани рҭаацәараҿы. Гьаргәал Алықьсандр иԥеиҳабы иакәын, Абжь.Агь. ҭынхасгьы даман. 

 Аҿара 
1847 шықәсазы Гьаргәал изкны Селезнев абасала дихцәажәоит:

«Хәышықәса зхыҵуаз асаби Гьаргәал даҳдыруаз, уажәы 16 шықәса раҟара ихыҵуан, дҳаракын, даараӡа дгәыбылҩын, иқәыԥшра ахьҟьаны ацәажәара деилаҳауан."

1848 ашықәс азы Гьаргәал иаб дыԥсит. Формала Гьаргәал Абжь.Агь. напхгаҩыс дҟалар акәын. Аха иан Кьасариа анапхгара лнапаҿы ианылкылеит. Иара убас урҭ 10 шықәса зиашарала напхгара луан. 1858 ашықәс азы Кьасариа амчра мап ацәылкит Гьаргәал дидгыланы.

 Иҽеим ахымҩаԥгара 
Гьаргәал идҳәалоу хҭыск иҟоуп. Аԥсҳа Михаил иԥҳа (абраҟа Анна ма Елена Чачԥҳа лакәзар ҟалап зыӡбахә иҳәоу) Гьаргәал Чачба иҟынтә деимгәадухеит, уи иҟаиҵаз ацәгьоура ашьҭақәа иҵәахырц азыҳәан, иишьыз ашҳам лиҭеит. Убасҟан аӡӷаб лабаӡӡеи, аамсҭа Амаан Ҳасан, асаӡқәа ргәыԥ ӷәӷәа дахагыланы, Гьаргәал имазарақәа (Ҭамшьи Аҭареи) ирбгеит, нас ҩынҩажәа мшы лнышәынҭра дадҵомызт, Мықәтәи абеирҭыԥаҿ иааз.

 Аҭаацәа 
1845 шықәса, ԥхынгәы 9 азы Гьаргәал Чачба ԥҳәысс дигеит иҭынха — Агата Адиан. Ари аибагараҿ иит:

 Иуа Гьаргәал-иԥа (09/01/1847-1906) – Урыстәылатәи арр афицар.
 Кьасариа Гьаргәал-иԥҳа (1849-01/15/1906) – аҳкәажә.
 Алықьсандра Гьаргәал-иԥҳа (1852-?) – аҳкәажә.
 Анна Гьаргәал-иԥҳа (1855-06/10/1913) – аҳкәажә.
 Константин (Кац) Гьаргәал-иԥа (10/22/1858-10/15/1914) – аполковник.
 Софиа (Абгьанаш, Сонико) (10/22/1858-?) - аҳкәажә.
 Алықьсандр Гьаргәал-иԥа (07.10.1860-1932) – Аҟәа ақалақь ахада. 
 Салам (Чыч) Гьаргәал-иԥҳа (1864-1943) – аҳкәажә.

Аҭауад абжьыуатәи Гь. Чачба иԥҳа – Салам ҳәа хьӡыс змаз, Кәыҵниаа рҭаацәара ҟәшак - Барақь (Аҭара ақыҭа) иԥацәа драаӡеит. Абри аинформатор излеиҳәо ала, нхаҩык имамызт аԥшәма иҩны ахаҭарнакцәа, иааизакны Чачба ижәла рхаҭарнакцәа рааӡара, аха Кәыҵниаа уи аҩыза азин аиуразы аҳәара рылшеит. Салам хаҭала драаӡеит Хакәыцәи Кәыҵниеи уи иашьцәа Хәыҭыжәи Кәыкәи. Хакәыцә ихаҭагьы дуаҩ бзиан, иаԥсоу аҳамҭақәа ҟаиҵон, азеиԥш ҳәаақәа ирҭагӡаны аҭауад иҿаԥхьа иԥҳәыси иҭацацәеи дрыцны дахьнеиуаз азы, аӡӷаб дрырҭеит. Ҳакәыцә иԥҳәыси иашьцәа ҩыџьа рыҳәсақәеи деицырааӡеит.

Азхьарԥшқәа

Азгәаҭақәа

Акатегориа:1819 шықәсазы ииз
Акатегориа:1898 шықәсазы иԥсыз
Акатегориа:Жәабранмза 2 рзы иԥсыз
Акатегориа:Чачаа