_PortalAdmin_Uploads_Content_FastAccess_cb2b668450322.docx
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:
YEK-G SİSTEMİ VE ORGANİZE YEK-G PİYASASI İŞLETİM USUL VE ESASLARI
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1– (1) Bu Usul ve Esasların amacı; yenilenebilir enerji kaynak garanti sisteminin ve organize yenilenebilir enerji kaynak garanti piyasasının Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi bünyesinde ayrım gözetmeyen, objektif, şeffaf bir şekilde işletilmesine ilişkin hususlar ile 14/11/2020 tarihli ve 31304 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Yenilenebilir Enerji Kaynak Garanti Belgesi Yönetmeliği’nde belirtilen ve bu Usul ve Esaslarda bulunması gereken hususları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Usul ve Esaslar; üretim ve tedarik lisansı sahibi tüzel kişilerin yenilenebilir enerji kaynak garanti sistemine katılımına ilişkin hükümleri, yenilenebilir enerji kaynak garanti belgesinin (YEK-G belgesi) ihracı, transferi, iptali, ilgası ve itfası işlemlerine, yenilenebilir enerji tedarikinin ifşasına, YEK-G sistemi ile organize YEK-G piyasasının oluşturulması ve işletilmesine, kayıt, uzlaştırma, teminat yönetimi ile fatura ve ödeme işlemlerine ilişkin hususları kapsar.
Dayanak
MADDE 3– (1) Bu Usul ve Esaslar, 14/11/2020 tarihli ve 31304 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Yenilenebilir Enerji Kaynak Garanti Belgesi Yönetmeliği’ne dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 4– (1) Bu Usul ve Esaslarda geçen;
a) Belgelendirilebilir üretim miktarı: Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik enerjisi üretimi gerçekleştirilen lisanslı üretim tesislerine ait ünite çıkışlarında PYS’de kayıtlı sayaç olması durumunda bu sayaçlar kullanılarak elde edilen, ünite çıkışlarında sayaç olmaması durumunda ise tesis adına PYS’de kayıtlı sayaçlardan elde edilen uzlaştırmaya esas veriş miktarını,
b) DUY: 14/4/2009 tarihli ve 27200 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğini,
c) Fatura dönemi: Bir takvim ayının ilk günü saat 00:00’da başlayıp aynı ayın son günü saat 24:00’da biten süreyi,
ç) Görevli tedarik şirketi: Dağıtım ve perakende satış faaliyetlerinin hukuki ayrıştırması kapsamında kurulan veya son kaynak tedariki yükümlüsü olarak Kurul tarafından yetkilendirilen tedarik şirketini,
d) Hesap: Kayıt veri tabanında yer alan, YEK-G sistemine kayıtlı tüzel kişi adına oluşturulan; ihraç, transfer, itfa, ilga ve iptal edilen her bir YEK-G belgesine ilişkin tüm bilgiler ile YEK-G sisteminin işletimine ilişkin gerekli diğer bilgileri muhafaza eden, sahibine tasarruflarındaki YEK-G belgesine ilişkin işlemleri gerçekleştirme ve izleme yetkisini veren elektronik kaydı,
e) Hesap sahibi: Kayıt veri tabanında adına hesap açılan YEK-G sistem kullanıcılarını,
f) İfşa: Tedarikçiler tarafından tüketicilere tedarik edilen elektrik enerjisinin belirli bir miktar veya oranının yenilenebilir enerji kaynaklarından üretildiğinin ve YEK-G belgesi vasıtasıyla belgelendirildiğinin, fatura ve/veya beraberinde başka bir bildirim aracı ile açıklanmasını,
g) İhraç: Kayıt veri tabanında yer alan hesap sahibi tüzel kişilik tarafından YEK-G belgesi ihraç başvurusunu müteakiben, YEK-G sistem kullanıcılarına ait belgelendirilebilir üretim miktarı dikkate alınarak YEK-G belgesinin Piyasa İşletmecisi tarafından elektronik bir belge olarak düzenlenmesini,
ğ) İlga: Kayıt veri tabanında yer alan hesapta bulunan bir YEK-G belgesinin üretim dönemi bitiş tarihinden itibaren 12 ay geçmesine rağmen itfa edilmemiş olması sebebiyle, Piyasa İşletmecisi tarafından tekrar başka bir hesaba transfer edilemeyecek şekilde elektronik olarak iptal işlemini,
h) İlgili mevzuat: Elektrik piyasasına ilişkin kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, Cumhurbaşkanı kararı, yönetmelik, tebliğ, genelge, Kurul kararları ve lisansları,
ı) İptal: Kayıt veri tabanında yer alan hesapta bulunan bir YEK-G belgesinin, ihraç ve transfer sürecinde oluşabilecek hatalar ile YEK-G sisteminin işletilmesi kapsamında oluşabilecek diğer hususlar sebebiyle Piyasa İşletmecisi tarafından gerçekleştirilecek iptal işlemini,
i) İtfa: Kayıt veri tabanında yer alan hesapta bulunan bir YEK-G belgesinin, belirli bir yenilenebilir enerji tüketimi ile ilişkilendirilip ifşa amacıyla kullanılmak üzere, hesap sahiplerinin talebi doğrultusunda Piyasa İşletmecisi tarafından başka bir hesaba transfer edilmesi engellenecek şekilde elektronik olarak sonlandırılması işlemini,
j) Kayıt veri tabanı: Piyasa İşletmecisi tarafından YEK-G sistem kullanıcılarına ilişkin olarak her bir tüzel kişiye ait oluşturulan kayıt bilgilerini, açılacak hesapları, belgelendirilebilir üretim miktarına ilişkin verileri, YEK-G belgesi içeriğine ilişkin bilgileri ve YEK-G sisteminin işletilmesi kapsamında gerekli olabilecek diğer bilgileri içeren veri tabanını,
k) Kontrat: Organize YEK-G piyasasında, belirli bir yenilenebilir enerji kaynağına ilişkin YEK-G belgesini eşleşilen fiyat üzerinden teslim alma veya teslim etme yükümlülüğü doğuran sözleşmeyi,
l) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,
m) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,
n) Merkezi uzlaştırma kuruluşu: YEK-G sistem kullanıcıları arasındaki ilgili mevzuat ile belirlenen, mali işlemleri yürütmek üzere kullanılan, 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre merkezi takas kuruluşu olarak yetkilendirilen kuruluşu,
o) Organize YEK-G piyasası: Piyasa İşletmecisi tarafından organize edilip işletilen ve YEK-G belgesinin piyasa katılımcıları arasında alış-satışının gerçekleştirildiği piyasayı,
ö) Organize YEK-G piyasası katılım anlaşması: Piyasa katılımcılarının organize YEK-G piyasasına katılımına ve Piyasa İşletmecisinin organize YEK-G piyasası işletimine ilişkin koşul ve hükümlerin yer aldığı standart anlaşmayı,
p) Piyasa İşletmecisi: Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketini,
r) Piyasa katılımcısı: Lisans sahibi tüzel kişilerden Yönetmelik kapsamında organize YEK-G piyasası katılım anlaşmasını imzalayan tüzel kişiyi,
s) PYS: DUY kapsamında tanımlanan Piyasa Yönetim Sistemini,
ş) Seans: Kontratların, alım, satım için işleme açık olduğu zaman dilimini,
t) Serbest tüketici: Kurul tarafından belirlenen elektrik enerjisi miktarından daha fazla tüketimi bulunduğu veya iletim sistemine doğrudan bağlı olduğu veya organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini haiz olduğu için tedarikçisini seçme hakkına sahip gerçek veya tüzel kişiyi,
u) Tedarikçi: Elektrik enerjisi ve/veya kapasite sağlayan üretim şirketleri ile tedarik lisansına sahip şirketi,
ü) Transfer: YEK-G belgesinin, kayıt veri tabanında yer alan hesaplar arasında transfer edilmesi amacı ile Piyasa İşletmecisi tarafından gerçekleştirilen elektronik devir işlemini,
v) Tüketim dönemi: YEK-G belgesinin itfasına konu olan tüketimin gerçekleştiği, en az bir fatura dönemini en fazla bir takvim yılını kapsayan dönemi,
y) Üretim dönemi bitiş tarihi: Yenilenebilir enerji kaynaklarından herhangi bir uzlaştırma döneminde üretilen elektrik enerjisinin içinde bulunduğu ilgili fatura döneminin son günü saat 24:00’ı,
z) YEK-G ikili anlaşma piyasası: YEK-G sistem kullanıcıları arasında; YEK-G belgesinin elektrik enerjisi ile birlikte veya enerjiden bağımsız olarak alış-satışının Kurul onayına tabi olmayan ticari anlaşmalar yoluyla gerçekleştirildiği piyasayı,
aa) YEK-G sistem kullanıcısı: Lisans sahibi tüzel kişilerden, Yönetmelik kapsamında Piyasa İşletmecisi tarafından işletilen YEK-G sistemine katılmak üzere YEK-G sistemi katılım anlaşmasını imzalayan tüzel kişiyi,
bb) YEK-G sistemi: Yönetmelik ve bu Usul ve Esaslar kapsamında oluşturulacak sisteme kayıtlı üretim tesislerinde üretilen elektrik enerjisi için YEK-G belgesinin; ihraç edilmesini, transferini, tüketiciler lehine itfa edilmesini, ilga veya iptal işlemlerini içeren ve Piyasa İşletmecisi tarafından yönetilen sistemi,
cc) YEK-G sistemi katılım anlaşması: YEK-G sistem kullanıcılarının YEK-G sistemine katılımına ve Piyasa İşletmecisinin YEK-G sistem işletimine ilişkin koşul ve hükümlerin yer aldığı standart anlaşmayı,
çç) YEK-G sistemi katılım taahhütnamesi: YEK-G sistem kullanıcılarına ait bir üretim tesisinin aynı takvim yılı için; YEK-G sistemi dışında enerjinin niteliğine dair bilgi vermeyi amaçlayan diğer sertifika piyasalarına aktif kayıtlı olmadığına ve YEK-G sisteminde ilgili üretim tesisinin katılım statüsü pasife alınma işlemi gerçekleştirildikten sonra enerjinin niteliğine dair bilgi vermeyi amaçlayan diğer sertifika piyasalarına kayıtlı olabileceğine dair ilgili YEK-G sistem kullanıcısı tarafından Piyasa İşletmecine verilen taahhütnameyi,
dd) YEK-G uzlaştırma: YEK-G sisteminin ve organize YEK-G piyasasının işletilmesinden doğan alacak ve borç tutarlarının hesaplanması, geçmişe dönük düzeltme yapılması, hesaplamaya ilişkin itirazların değerlendirilmesi ve ilgili alacak-borç bildirimlerinin hazırlanması işlemlerini,
ee) Yenilenebilir enerji kaynak garanti belgesi (YEK-G belgesi): Tüketiciye tedarik edilen elektrik enerjisinin belirli bir miktarının veya oranının yenilenebilir enerji kaynaklarından üretildiğine dair kanıt sağlayan ve ihraç edilen, her biri 1 MWh elektrik üretimine tekabül eden elektronik belgeyi,
ff) Yenilenebilir enerji kaynak garanti piyasası (YEK-G piyasası): YEK-G Sistem kullanıcıları arasında; YEK-G belgesinin elektrik enerjisi ile birlikte veya elektrik enerjisinden bağımsız olarak alış satışının gerçekleştirildiği YEK-G ikili anlaşma piyasası ile piyasa işletim lisansına sahip merkezî bir aracı tüzel kişilik tarafından organize edilip işletilen organize YEK-G piyasasını,
gg) Yenilenebilir enerji kaynakları (YEK): Hidrolik, rüzgâr, güneş, jeotermal, biyokütle, dalga, akıntı ve gel-git gibi fosil olmayan enerji kaynaklarını,
ğğ) Yeşil tarife: 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 17 nci maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında, yenilenebilir enerji kaynaklarının desteklenmesi amacıyla Kurul tarafından belirlenen tarifeyi,
hh) Yönetmelik: Elektrik Piyasasında Yenilenebilir Enerji Kaynak Garanti Belgesi Yönetmeliğini
ifade eder.
(2) Bu Usul ve Esaslarda geçen ve birinci fıkrada yer almayan tanım ve kısaltmalar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.
İKİNCİ BÖLÜM
YEK-G Belgesi, YEK-G Sistemi ve Kayıt İşlemleri
YEK-G belgesine ilişkin esaslar
MADDE 5– (1) YEK-G belgesi;
a) Tedarikçiler tarafından tüketicilere tedarik edilen elektrik enerjisinin belirli bir miktarının veya oranının yenilenebilir enerji kaynaklarından üretildiğinin YEK-G sistemi ile takibi ve ispatı,
b) Tüketicilere tedarik edilen elektrik enerjisinin kaynak türünün tüketiciye ispat ve ifşa edilmesi,
c) YEK-G sistem kullanıcıları arasında ticarete konu edilebilmesi
amaçlarıyla Piyasa İşletmecisi tarafından ihraç edilen elektronik bir belgedir.
(2) İhraç edilen YEK-G belgesi; YEK-G piyasasında ticarete, YEK-G sistem kullanıcıları arasında transfere, tedarikçiler tarafından itfa bildirimine ve Piyasa İşletmecisi tarafından ilga ve iptal işlemlerine konu edilebilir.
(3) Piyasa İşletmecisi tarafından YEK-G belgesi aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde ihraç edilir:
a) Yalnızca yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı lisanslı üretim tesisleri YEK-G belgesi ihraç başvurusunda bulunabilir.
b) YEK-G belgesi ihracına esas üretim miktarı (a) bendi kapsamındaki üretim tesislerinde üretilen belgelendirilebilir üretim miktarıdır.
c) YEK-G sistemine katılım gönüllülük esasına dayalı olup, YEK-G belgesi (a) bendi kapsamındaki üretim tesisi sahibi YEK-G sistem kullanıcılarının Piyasa İşletmecisine talepte bulunması kaydıyla ihraç edilir.
(4) Her 1 (bir) MWh belgelendirilebilir üretim miktarı için 1 (bir) adet YEK-G belgesi ihraç edilir.
(5) YEK-G belgesi, üretim dönemi bitiş tarihinden itibaren 12 (oniki) ay süreyle geçerlidir.
(6) İtfa, ilga ve iptal edilen YEK-G belgeleri yeni bir transfer ve/veya itfa işlemine konu edilemez.
(7) İhraç edilecek her bir YEK-G belgesi Türkçe ve İngilizce olarak aşağıdaki bilgileri içerir:
a) YEK-G sistem kullanıcısının ticari unvanı.
b) Üretim tesisinin adı, ilk kabul tarihi, işletmedeki elektriksel kurulu gücü, lisans numarası, ENTSO-E kodu.
c) Elektrik enerjisinin üretildiği tesiste kullanılan birincil enerji kaynağının türü.
ç) Birden çok kaynaklı elektrik üretim tesisinde kullanılan ana kaynak ve yardımcı kaynağın türü.
d) Kayıt veri tabanında benzersiz olarak verilen tescil/kimlik numarası.
e) YEK-G belgesi ihraç edilen elektrik enerjisinin üretim dönemi (başlangıç ve bitiş tarihi).
f) Üretim tesis tipi/teknolojisi.
g) Üretim tesisinin bulunduğu ülkenin adı.
ğ) Üretim tesisinin konum bilgileri.
h) YEK-G belgesinin ihraç edildiği tarih, saat bilgisi,
ı) YEK-G belgesine konu olan elektrik enerjisinin üretildiği üretim tesisinin YEK destekleme mekanizmasına dahil olup olmadığına ilişkin bilgiler.
i) Piyasa İşletmecisi tarafından ilave edilebilecek diğer bilgiler.
YEK-G sistemi
MADDE 6– (1) Piyasa İşletmecisi tarafından kurulan ve işletilen YEK-G sistemi;
a) Kayıt veri tabanının kurulması, yönetilmesi ve işletilmesi,
b)YEK-G sistem kullanıcılarının ve ilgili YEK-G sistem kullanıcıları ile ilişkilendirilecek üretim tesislerinin kayıt işlemlerinin gerçekleştirilmesi,
c) YEK-G belgesinin ihraç edilmesi,
ç) YEK-G belgelerinin YEK-G sistem kullanıcıları arasında transfer edilmesi ve transfer işlemine ilişkin bilgilerin kayıt altına alınması,
d)YEK-G belgelerinin tedarikçiler tarafından bir tüketici ile ilişkilendirilerek itfa edilmesi,
e) YEK-G belgelerine ilişkin olarak Piyasa İşletmecisi tarafından ilga ve iptal işlemlerinin gerçekleştirilmesi
süreçlerini kapsar.
(2) Piyasa İşletmecisi YEK-G belgelerine ilişkin olarak gerçekleştirilebilecek ihraç, transfer, itfa, ilga ve iptal işlemleri hakkında ilgili YEK-G sistem kullanıcılarını PYS aracılığıyla bilgilendirir.
(3) YEK-G sistem kullanıcıları, hafta sonu, resmî tatil günleri ve yarım gün resmî tatil olan iş günleri hariç olmak üzere diğer günlerde 10:00-15:00 saatleri arasında YEK-G sisteminde kayıt, ihraç, transfer ve itfa işlemleri gerçekleştirebilirler.
(4) Yönetmeliğin 25 inci maddesinin altıncı fıkrası kapsamında haklarında işlem tesis edilen YEK-G sistem kullanıcılarının YEK-G sisteminde işlem gerçekleştirmesine izin verilmez.
YEK-G sistemi kayıt işlemi
MADDE 7– (1) Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde belirtilen YEK-G sistemi katılımına ilişkin süreçleri tamamlamış olan tüzel kişiler, YEK-G sistemine kayıt işlemlerini gerçekleştirmek üzere Piyasa İşletmecisine başvuruda bulunabilirler.
(2) İlgili tüzel kişilerin kayıt işlemlerinin gerçekleştirilebilmesi için Piyasa İşletmecisi tarafından talep edilen bilgi ve belgeler kayıtlı elektronik posta sistemi/PYS aracılığıyla Piyasa İşletmecisine iletilir.
(3) Piyasa İşletmecisi, başvuru dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere ilişkin inceleme ve değerlendirmeleri başvuru tarihini izleyen 5 iş günü içerisinde tamamlar.
(4) İnceleme ve değerlendirme neticesinde tespit edilen eksiklikler ve söz konusu eksikliklerin giderilmemesi halinde YEK-G sistemine kayıt işleminin yapılamayacağı hususu başvuru yapan tüzel kişilere bildirilerek, eksikliklerin giderilmesi için 5 iş günü süre verilir.
(5) Başvuru dosyaları uygun bulunan veya tespit edilen eksikliklerini 5 iş günü içerisinde tamamlayan tüzel kişilerin kayıt başvurusu onaylanır.
(6) Eksikliklerini zamanında tamamlamayan tüzel kişilerin kayıt başvurusu onaylanmaz.
(7) Başvuru dosyasının inceleme ve değerlendirmesi sırasında lisans sahibi tüzel kişilerden ihtiyaç duyulan her türlü ilave bilgi ve belge istenebilir.
(8) İlgili tüzel kişilerin YEK-G sistemine kayıt başvuruları, yıllık katılım ücretinin ödenmiş olması ve organize YEK-G piyasasına katılacakların bu Usul ve Esaslarda düzenlenen teminatlara ilişkin yükümlülüklerini tamamlamış olması halinde onaylanır.
(9) Yönetmelik ve bu maddede tanımlanan kayıt sürecinin tamamlanmasını müteakip, ilgili tüzel kişilere Piyasa İşletmecisi tarafından kayıt veri tabanında hesap açılması suretiyle YEK-G sistemine katılım sağlanmış olur.
(10) DUY’un 33 üncü maddesinde düzenlenen hükümler uyarınca ilgili YEK-G sistem kullanıcılarının kayıt bilgilerinde PYS üzerinden yapılacak değişiklikler YEK-G sistemi kayıt veri tabanına da otomatik olarak işlenir.
(11) YEK-G sistem kullanıcılarının, her takvim yılı için yıllık katılım ücretini ödemeleri suretiyle YEK-G sistemi kayıtları yenilenmiş olur. YEK-G sistemi kayıtları yenilenmeyen YEK-G sistem kullanıcıları, YEK-G sisteminde işlem gerçekleştiremez.
Üretim tesisi kaydı
MADDE 8 – (1) 7 nci madde kapsamında YEK-G sistemi kayıt işlemi tamamlanarak kayıt veri tabanında adına hesap açılan üretim lisansı sahibi tüzel kişiler, YEK-G sistemine dahil edecekleri yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesislerini PYS aracılığıyla kaydeder.
(2) Üretim tesisi kayıt işlemi neticesinde kayıt veri tabanında ilgili tüzel kişilik adına açılan hesap ile ilgili üretim tesisleri ilişkilendirilmiş olur.
(3) Üretim lisansı sahibi tüzel kişiler, YEK-G sistem katılım taahhütnamesini Piyasa İşletmecisine sunmak suretiyle, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi kayıt işlemini her bir takvim yılı için PYS üzerinden yenilemek zorundadır. Bu kapsamda üretim tesisi kayıt işleminin yenilenmemesi halinde, ilgili üretim tesisinin YEK-G sistemi katılım statüsü ilgili takvim yılının başından itibaren Piyasa İşletmecisi tarafından pasife alınır.
(4) DUY’un 33 üncü maddesinde düzenlenen hükümler uyarınca ilgili YEK-G sistem kullanıcılarının üretim tesisi kayıt bilgilerinde PYS üzerinden yapılacak değişiklikler YEK-G sistemi kayıt veri tabanına da otomatik olarak işlenir.
YEK-G sistemine katılım durumunun pasife alınması
MADDE 9– (1) YEK-G sistem kullanıcılarının YEK-G sistemine katılım durumlarının pasife alınma talebinde bulunmaları halinde, en geç talep iletildikten sonraki ilk iş günü içinde ilgili tesisin katılım durumu pasife alınır.
(2) YEK-G sistem kullanıcılarına ait üretim tesislerinin lisanslarının iptal edilmesi, askıya alınması, sonlandırılması veya lisans süresinin sona ermesi halinde ilgili üretim tesislerinin YEK-G sistemine katılım durumları pasife alınır.
(3) YEK-G sistem kullanıcısı olan tedarikçilerin lisanslarının iptal edilmesi, askıya alınması, sonlandırılması veya lisans süresinin sona ermesi halinde ilgili tüzel kişinin YEK-G sistemine katılım durumları pasife alınır.
(4) Piyasa İşletmecisi tarafından YEK-G sistemi katılım anlaşmasının feshedilmesi, YEK-G sistem kullanıcısının temerrüde düşmesi durumu ile iflasının kesinleşmesi ve bu durumun Piyasa İşletmecisine bildirilmesi halinde bu madde hükümleri uygulanır.
(5) Üretim lisansı sahibi tüzel kişilere ait bir üretim tesisinin, aynı takvim yılı için YEK-G sistemi dışında enerjinin niteliğine dair bilgi vermeyi amaçlayan diğer sertifika piyasalarına kayıtlı olduğunun tespiti halinde, ilgili üretim tesisinin YEK-G sistemine katılım durumu pasife alınır. Yıl içerisinde YEK-G sistemi katılım statüsü pasife alınan üretim tesisleri, aynı takvim yılı için tekrar YEK-G sistemine katılamaz.
(6) Bir YEK-G sistem kullanıcısının ve/veya üretim lisansı sahibi tüzel kişilere ait bir üretim tesisinin YEK-G sistemine katılım durumunun pasife alınması, tahakkuk etmiş ve edecek borç ve alacakları ortadan kaldırmaz.
YEK-G sistemi katılım anlaşması ve organize YEK-G piyasası katılım anlaşması
MADDE 10– (1) YEK-G sistem kullanıcılarının kayıt başvurusunda yer alan tüm bilgi ve belgelerin doğruluğunu teyit ettiğini, Yönetmelik ve bu Usul ve Esaslar kapsamındaki yükümlülüklerini kabul ve taahhüt ettiğini bildiren ve YEK-G sistemine ilişkin YEK-G sistem kullanıcılarının yükümlülüklerini içeren maddelerden oluşan YEK-G sistemi katılım anlaşması ve piyasa katılımcılarının organize YEK-G piyasasına katılımına ilişkin yükümlülükleri içeren organize YEK-G piyasası katılım anlaşması Piyasa İşletmecisi tarafından hazırlanarak Başkan onayına sunulur.
(2) Tüm YEK-G sistem kullanıcıları, YEK-G sistemi katılım anlaşmasını, organize YEK-G piyasasına katılacak YEK-G sistem kullanıcıları ise ayrıca organize YEK-G piyasası katılım anlaşmasını imzalayarak Piyasa İşletmecisine sunar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
YEK-G Sisteminin İşletilmesine İlişkin Hükümler
Kayıt veri tabanı ve hesaplar
MADDE 11– (1) YEK-G belgesine ilişkin olarak ihraç, transfer, itfa, ilga ve iptal işlemleri dahil olmak üzere YEK-G sisteminin işletimine dair tüm işlemlere ilişkin kayıtlar, kayıt veri tabanında tutulur.
(2) Kayıt veri tabanında ilgili YEK-G sistem kullanıcısı adına açılan hesap;
a) İhraç edilen YEK-G belgeleri ile YEK-G belgelerine ilişkin bilgileri,
b) Hesaba transfer edilen YEK-G belgelerine ilişkin bilgileri/verileri,
c) Hesaptan transfer edilen YEK-G belgelerine ilişkin bilgileri/verileri,
ç) İtfa işlemine ilişkin detayları içerecek şekilde itfa edilen YEK-G belgelerini ve itfa edilen YEK-G belgelerine ilişkin verileri,
d) İptal ve ilga edilen YEK-G belgelerine ilişkin bilgileri,
e) Piyasa İşletmecisi tarafından kayıt veri tabanının işletilmesi sırasında ihtiyaç duyulabilecek diğer bilgileri
içerir.
(3) Hesap sahipleri, ikinci fıkra kapsamındaki bilgilere PYS aracılığıyla erişebilirler.
(4) Bir hesapla ilişkilendirilmiş olan üretim tesislerine ve belgelendirilebilir üretim miktarına ilişkin veriler de kayıt veri tabanında yer alır ve hesap sahipleri ilgili bilgilere PYS aracılığıyla erişebilirler.
Belgelendirilebilir üretim miktarının hesaplanması
MADDE 12– (1) Belgelendirilebilir üretim miktarı, YEK-G sistem kullanıcılarının kayıt veri tabanındaki hesapları ile ilişkilendirilmiş bir üretim tesisi için;
a) İlgili üretim tesislerine ait ünite çıkışlarında PYS’de kayıtlı sayaç olması durumunda bu sayaçlar kullanılarak elde edilen,
b) İlgili üretim tesislerine ait ünite çıkışlarında sayaç olmaması durumunda ise tesis adına PYS’de kayıtlı sayaçlardan elde edilen
uzlaştırmaya esas veriş miktarı dikkate alınarak Piyasa İşletmecisi tarafından hesaplanır.
(2) YEK-G belgesi ihracında, başvuru tarihi itibarıyla en güncel belgelendirilebilir üretim miktarı dikkate alınır.
(3) Belgelendirilebilir üretim miktarı, üretim dönemi bitiş tarihinin içinde bulunduğu fatura dönemine ilişkin DUY hükümleri uyarınca nihai uzlaştırma bildiriminin yayımlanmasını takip eden üç iş günü içerisinde hesaplanarak ilgili YEK-G sistem kullanıcılarına PYS aracılığıyla bildirilir.
YEK-G belgelerinin ihraç edilmesi
MADDE 13– (1) Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi sahibi YEK-G sistem kullanıcıları, kayıt veri tabanında yer alan belgelendirilebilir üretim miktarlarına ilişkin olarak PYS üzerinden YEK-G belgesi ihraç talebinde bulunabilirler.
(2) Belirli bir üretim dönemi içerisinde gerçekleştirilen elektrik enerjisi üretimine ilişkin olarak YEK-G belgesi ihraç başvurusu, 12 nci madde kapsamında hesaplanan belgelendirebilir üretim miktarının PYS aracılığıyla ilgili YEK-G sistem kullanıcılarına bildirilmesini müteakip yapılabilir. Söz konusu başvuru, en geç DUY hükümleri uyarınca ilgili fatura dönemine ilişkin nihai uzlaştırma bildiriminin yayımlanmasını takip eden ikinci fatura döneminin sonuna kadar gerçekleştirilebilir.
(3) Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı bir üretim tesisinin başka bir lisans sahibi tüzel kişiye devredilmesi durumunda, tesisi devralan lisans sahibi tüzel kişi, ilgili dönem için, belgelendirilebilir üretim miktarı hesabı yapıldığı tarihte üretim tesisi kayıt işlemini tamamlamış olması kaydıyla, devir işleminin PYS üzerinden tamamlandığı tarihten itibaren gerçekleştirilen üretimler için YEK-G belgesi ihraç başvurusunda bulunabilir.
(4) Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı bir üretim tesisinin başka bir lisans sahibi tüzel kişiye devredilmesi durumunda, tesisi devreden lisans sahibi tüzel kişilik, devir işleminin gerçekleştiği tarihten öncesine ilişkin belgelendirilebilir üretim miktarları için YEK-G belgesi ihraç başvurusunda bulunabilir. Devreden tüzel kişinin YEK-G sistem kullanıcısı statüsünün sona ermesi halinde 14 üncü madde hükümleri uygulanmaz.
(5) Her bir fatura dönemi için belgelendirilebilir üretim miktarı belirlenirken, elde edilen miktar verisi 1 MWh ve pozitif tam sayı katları olacak şekilde dikkate alınır. Farklı fatura dönemlerine ilişkin belgelendirilebilir üretim miktarının tam sayı olmayan kısımları en fazla üç fatura dönemi için birleştirilerek ihraç talebinde bulunulabilir.
(6) İhraç edilen YEK-G belgeleri, kayıt veri tabanında bulunan üretim tesislerinin ilişkilendirildiği hesaba kaydedilir.
Belgelendirilebilir üretim miktarı düzeltme işlemleri
MADDE 14– (1) DUY’un 133 üncü ve 134 üncü maddeleri kapsamında tesis edilecek işlemlerin, bir YEK-G sistem kullanıcısının bir fatura dönemine ilişkin olarak hesaplanmış olan belgelendirilebilir üretim miktarında artışa sebep olduğunun tespit edilmesi halinde aşağıda belirtilen işlemler gerçekleştirilir:
a) İlgili fatura dönemine ilişkin olarak hesaplanmış olan belgelendirilebilir üretim miktarı, tespit edilen artış miktarına göre üç iş günü içerisinde güncellenir ve ilgili YEK-G sistem kullanıcılarına PYS aracılığıyla bildirilir.
b) YEK-G sistem kullanıcıları, güncellenen belgelendirilebilir üretim miktarındaki söz konusu artış miktarına karşılık gelecek sayıda YEK-G belgesi ihraç edilmesi talebinde bulunabilir. Söz konusu talep, en geç ilave belgelendirilebilir üretim miktarının tespit edildiği tarihi takip eden ikinci fatura döneminin sonuna kadar gerçekleştirilebilir.
c) (b) bendi kapsamında ihraç edilecek YEK-G belgelerinin geçerlilik süresi üretim dönemi bitiş tarihinden itibaren 12 aydır.
(2) DUY’un 133 üncü ve 134 üncü maddeleri kapsamında tesis edilecek işlemlerin, bir YEK-G sistem kullanıcısının bir fatura dönemine ilişkin olarak hesaplanmış olan belgelendirilebilir üretim miktarında azalışa sebep olduğunun tespit edilmesi halinde aşağıda belirtilen işlemler gerçekleştirilir:
a) İlgili fatura dönemine ilişkin olarak hesaplanmış olan belgelendirilebilir üretim miktarı tespit edilen azalış miktarına göre güncellenir ve ilgili YEK-G sistem kullanıcılarına PYS aracılığıyla bildirilir.
b) YEK-G sistem kullanıcısının hesabında, aynı fatura dönemine ilişkin olarak fazladan ihraç edildiği tespit edilen YEK-G belgesi sayısı kadar veya daha fazla YEK-G belgesi bulunduğunun tespiti halinde, aynı fatura dönemini kapsayan YEK-G belgelerinden tespit edilen sayıda YEK-G belgesi Piyasa İşletmecisi tarafından iptal edilir.
c) (b) bendinde belirtilen sayıdan daha az sayıda YEK-G belgesi bulunduğunun tespiti halinde, önce aynı fatura dönemini kapsayan mevcut sayıdaki YEK-G belgesi iptal edilir, daha sonra varsa farklı fatura dönemlerine ilişkin eksik kalan sayı kadar transfer, ilga veya iptal olmamış YEK-G belgesi üretim dönemi bitiş tarihi en eski olandan başlanarak Piyasa İşletmecisi tarafından iptal edilir.
ç) (c) bendi kapsamında farklı fatura dönemlerine ilişkin yeterli sayıda YEK-G belgelerinin bulunmaması halinde ihraca konu olabilecek belgelendirilebilir üretim miktarına bakılır. Yeterli miktarda belgelendirilebilir üretim miktarının varlığı halinde, Piyasa İşletmecisi tarafından re’sen eksik kalan sayı kadar YEK-G belgesi üretim dönemi bitiş tarihi en eski olandan başlanarak ilgili YEK-G sistem kullanıcısı adına ihraç edilir ve ardından ihraç edilen bu YEK-G belgeleri iptal edilir.
d) (ç) bendi kapsamında belgelendirilebilir üretim miktarının yeterli miktarda olmaması halinde, YEK-G sistem kullanıcısına söz konusu YEK-G belgelerini YEK-G piyasasından temin etmesi için düzeltme işleminin gerçekleştirildiği fatura döneminin sonuna kadar süre verilir. Söz konusu YEK-G belgeleri YEK-G sistem kullanıcısı tarafından temin edildiği anda iptal edilir.
e) (d) bendi kapsamında belirtilen süre içinde YEK-G belgelerinin ilgili YEK-G sistem kullanıcısı tarafından temin edilmemesi halinde, ilgili YEK-G sistem kullanıcılarının YEK-G ikili anlaşma piyasasından YEK-G belgesi temini kapsamındaki işlemler hariç olmak üzere YEK-G sisteminde ve organize YEK-G piyasasında faaliyette bulunması engellenir ve söz konusu durum Piyasa İşletmecisi tarafından Kuruma raporlanır. YEK-G belgelerinin teminine ilişkin yükümlülüklerinin yerine getirilmesi halinde ilgili YEK-G sistem kullanıcısı YEK-G sistemi ve organize YEK-G piyasasında faaliyetlerine tekrar devam edebilir.
f) İlgili YEK-G sistem kullanıcısının bu fıkra kapsamındaki yükümlülükleri tamamlanana kadar (ç) bendi hükümleri işletilmeye devam edilir.
YEK-G belgelerinin transferi
MADDE 15– (1) YEK-G piyasasında ticarete konu olan YEK-G belgeleri, YEK-G sistem kullanıcıları tarafından kayıt veri tabanında yer alan hesaplar arasında transfer edilir.
(2) Organize YEK-G piyasasında gerçekleştirilen işlemlerin sonucunda YEK-G belgelerinin transferi PYS aracılığıyla Piyasa İşletmecisi tarafından gerçekleştirilir.
(3) Organize YEK-G piyasası dışında gerçekleştirilen YEK-G belgesi ticaretine ilişkin transfer işlemleri;
a) Hesabından YEK-G belgesi transfer edilmesi talebinde bulunan YEK-G sistem kullanıcısının, ticarete konu olan YEK-G belgelerine ilişkin bilgiler ile karşı taraf bilgisini içerecek şekilde PYS aracılığıyla YEK-G transfer bildiriminde bulunması,
b) Hesabına YEK-G belgesi transfer edilecek olan YEK-G sistem kullanıcısının ilgili transfer bildirimini PYS üzerinden onaylaması
halinde gerçekleştirilir.
(4) YEK-G transfer bildiriminin yapıldığı günü takip eden iş günü saat 15:00’a kadar bildirimde bulunan ilgili YEK-G sistem kullanıcıları tarafından bildirimin geri çekilmemesi veya revize edilmemesi halinde söz konusu bildirime istinaden transfer işlemi Piyasa İşletmecisi tarafından gerçekleştirilir.
(5) YEK-G transfer bildirimine konu olan YEK-G belgeleri, bildirimde bulunan YEK-G sistem kullanıcısının hesabında, Piyasa İşletmecisi tarafından ilgili transfer işlemi gerçekleştirilene kadar bloke edilir.
(6) Beşinci fıkra kapsamında bloke edilen YEK-G belgeleri, bloke edildiği süre boyunca YEK-G sistem kullanıcısı tarafından YEK-G sisteminde herhangi bir işleme konu edilemez.
(7) YEK-G sistem kullanıcısı olan lisans sahibi tüzel kişinin başka bir lisans sahibi tüzel kişi ile birleşmesi durumunda, ilgili YEK-G sistem kullanıcısının hesaplarında bulunan YEK-G belgeleri, söz konusu birleşme işlemine ilişkin belgelerin Piyasa İşletmecisine iletilmesi ve kayıtlı olmaması halinde birleşen tüzel kişiliğin Yönetmelik ve bu Usul ve Esaslar kapsamında belirlenen kayıt işlemlerini tamamlamış olması şartıyla, birleşen tüzel kişiliğin hesaplarına transfer edilir.
YEK-G belgelerinin iptali
MADDE 16– (1) YEK-G sistemi kayıt veri tabanında yer alan bir hesapta bulunan
YEK-G belgeleri, ihraç ve/veya transfer sırasında oluşabilecek hatalar sebebiyle Piyasa İşletmecisi tarafından iptal edilebilir.
(2) İptal edilen YEK-G belgelerine ilişkin olarak iptal gerekçesi ilgili YEK-G sistem kullanıcılarına PYS aracılığıyla duyurulur.
(3) İptal edilen YEK-G belgeleri miktarına karşılık gelen sayıda YEK-G belgesi, iptal edilme gerekçelerine bağlı olarak Piyasa İşletmecisi tarafından yapılan değerlendirmenin olumlu neticelenmesi sonucunda yeniden ihraç edilebilir.
(4) İptal edilen YEK-G belgeleri, YEK-G sistem kullanıcıları tarafından YEK-G sisteminde herhangi bir işleme konu edilemez.
YEK-G belgelerinin ilga edilmesi
MADDE 17– (1) Kayıt veri tabanında yer alan bir hesapta bulunan YEK-G belgelerinin, üretim dönemi bitiş tarihinden itibaren 12 aylık sürenin geçmesine rağmen itfa veya iptal edilmemiş olması durumunda, ilgili YEK-G belgeleri Piyasa İşletmecisi tarafından ilga edilir ve PYS aracılığıyla ilgili sistem kullanıcısına bildirilir.
(2) Birinci fıkra kapsamında ilga edilen YEK-G belgeleri, YEK-G sistem kullanıcıları tarafından YEK-G sisteminde herhangi bir işleme konu edilmez.
YEK-G belgelerinin itfa edilmesi
MADDE 18– (1) Kayıt veri tabanında yer alan bir hesapta bulunan YEK-G belgeleri, yenilenebilir enerji tedariki ifşasında kullanılmak amacıyla ve ilgili YEK-G sistem kullanıcılarının itfa bildirimi doğrultusunda Piyasa İşletmecisi tarafından PYS aracılığıyla itfa edilir.
(2) İtfa bildiriminde bulunacak YEK-G sistem kullanıcısının hesabında yer alan YEK-G belgeleri bloke, ilga ya da iptal edilmemiş olmaları şartıyla itfa edilebilir. Birinci fıkra kapsamında itfa edilen YEK-G belgeleri YEK-G sisteminde YEK-G sistem kullanıcıları tarafından başka bir işleme konu edilmez.
(3) Tedarikçiler tarafından gerçekleştirilen itfa bildirimi asgari olarak, ilgili tedarikçinin hesabında bulunan ve itfa işlemine konu edilecek YEK-G belgelerini, tüketicilere ilişkin bilgileri ve tüketim dönemini içerir.
(4) Adına itfa bildirimi gerçekleştirilmiş bir tüketici için, aynı tüketim dönemine ilişkin olarak başka bir tedarikçi tarafından itfa bildirimi gerçekleştirilmez.
(5) YEK-G sistem kullanıcıları tarafından, tüketicilere tedarik edilen enerjiye karşılık olarak itfa edilecek YEK-G belgelerinin PYS aracılığıyla bildirimi, ilgili tüketimin gerçekleştiği dönemi takip eden ayın ilk iş günü itibarıyla gerçekleştirilebilir.
(6) YEK-G sistem kullanıcıları tarafından yapılacak itfa bildirimleri, en geç tüketim döneminin içinde bulunduğu yılı takip eden yılın mart ayı sonuna kadar gerçekleştirilir.
(7) İtfa bildiriminin gerçekleştirildiği günü takip eden iş günü saat 15:00’a kadar YEK-G sistem kullanıcısı tarafından ilgili itfa bildirimine ilişkin değişiklik işlemleri yapılabilir.
(8) Piyasa İşletmecisi tarafından gerçekleştirilen her bir itfa işlemine ilişkin itfa belgesi oluşturularak PYS üzerinden ilgili tedarikçiye iletilir. İtfa belgesi aşağıdaki bilgileri içerir:
a) İtfa bildiriminde bulunan tedarikçiye dair bilgiler.
b) İtfa işleminin ilişkilendirildiği tüketicilere ilişkin bilgiler.
c) İtfa edilen YEK-G belgelerine ilişkin bilgiler.
ç) İtfa işleminin gerçekleştiği tarih.
d) İtfa işlemine konu tüketim dönemi.
Yeşil tarife kapsamındaki itfa bildirimleri
MADDE 19– (1) Yeşil tarife kapsamındaki tüketiciler için gerçekleştirilecek itfa bildirimleri; ilgili görevli tedarik şirketi tarafından, en geç DUY hükümleri uyarınca ilgili fatura dönemine ilişkin nihai uzlaştırma bildiriminin içinde bulunduğu ayda seansın açıldığı günü takip eden ikinci iş günü Piyasa İşletmecisine yapılır.
(2) Yeşil tarife kapsamındaki itfa işlemi görevli tedarik şirketleri tarafından ilgili fatura döneminde yeşil tarifeden yararlanan tüketiciler için tek seferde gerçekleştirilir.
(3) Görevli tedarik şirketi tarafından ilgili fatura döneminde yeşil tarife kapsamındaki tüketicilere ilişkin bilgiler, itfa işlemi öncesinde PYS aracılığıyla Piyasa İşletmecisine bildirilir.
(4) Yeşil tarife kapsamındaki tüketiciler adına gerçekleştirilecek itfa bildirimleri için düzenlenecek itfa belgelerinde, itfa işlemine konu olan toplam tüketim miktarı da yer alır. Söz konusu tüketim miktarı, DUY hükümleri uyarınca uzlaştırmaya esas çekiş miktarı verisinden temin edilir.
(5) Yeşil tarife kapsamındaki tüketiciler için gerçekleştirilecek itfa bildirimlerinde, itfa işlemine konu edilecek YEK-G belgelerine karşılık gelen enerji miktarı, YEK-G belgelerinin ilişkilendirildiği tüketim noktalarına ait tüketilen enerji miktarı toplamından az olamaz.
(6) Yeşil tarife kapsamındaki tüketiciler için görevli tedarik şirketleri tarafından gerçekleştirilecek itfa bildiriminde yalnızca organize YEK-G piyasasından temin edilen
YEK-G belgeleri kullanılır.
(7) Görevli tedarik şirketleri, bu madde kapsamında itfa işlemini gerçekleştirmeleri durumunda, ilgili fatura döneminde yeşil tarife kapsamındaki yenilenebilir enerji tedarik etme yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılır.
(8) Bu madde uyarınca itfa işlemini gerçekleştirmeyen görevli tedarik şirketlerine ilişkin bilgiler Piyasa İşletmecisi tarafından Kurum’a raporlanır.
(9) DUY hükümleri uyarınca geçmişe dönük düzeltme işlemleri sonucunda itfa işlemine konu olan toplam tüketim miktarında artış olması halinde, söz konusu artışa konu miktar kadar YEK-G belgesi görevli tedarik şirketlerinin bildirimi üzerine itfa edilir.
(10) DUY hükümleri uyarınca geçmişe dönük düzeltme işlemleri sonucunda, ilgili görevli tedarik şirketinin itfa işlemine konu olan toplam tüketim miktarında azalış olması halinde, söz konuşu azalışa konu miktar, azalışın tespit edildiği fatura dönemi için bu madde uyarınca yapılacak itfa bildiriminde dikkate alınır.
(11) Bu madde kapsamında gerçekleştirilen her bir itfa işlemine ilişkin Piyasa İşletmecisi tarafından itfa belgesi oluşturularak PYS üzerinden ilgili görevli tedarik şirketine iletilir. İlgili itfa belgeleri aşağıdaki bilgileri içerir:
a) İtfa bildiriminde bulunan görevli tedarik şirketine dair bilgiler.
b) İtfa edilen YEK-G belgelerine ilişkin bilgiler.
c) İtfa işleminin gerçekleştiği tarih.
ç) İtfa işlemine konu tüketim dönemi.
d) İtfa işlemine konu toplam tüketim miktarı.
(12) Onbirinci fıkrada belirtilen itfa belgesinde yer alan tüketim dönemine ve aynı
YEK-G belgesine ilişkin başka bir tedarikçi tarafından itfa işlemi gerçekleştirilmez.
İfşa
MADDE 20– (1) Görevli tedarik şirketleri, yeşil tarife kategorisindeki tüketicilere tedarik ettikleri elektrik enerjisinin tamamının yenilenebilir enerji kaynaklarından üretildiğini tüketicilerin faturalarına özel bir işaret veya logo koymak suretiyle ifşa eder. Yeşil tarifeye ilişkin tüketici faturalarına ilave edilecek işaretin standardı Kurum tarafından belirlenir.
(2) Yeşil tarife haricindeki tüketicilere tedarik edilen elektrik enerjisinin belirli bir miktarının veya oranının yenilenebilir enerji kaynaklarından üretildiğinin ifşası için, ilgili enerji miktarına ilişkin olarak 18 inci madde kapsamında Piyasa İşletmecisi tarafından oluşturulan itfa belgeleri kullanılır. İtfa belgelerinde birinci fıkrada belirtilen özel işaret veya logo da yer alır.
YEK-G belgesi tedarik sözleşmeleri
MADDE 21– (1) Tüketicilere tedarik edilen elektrik enerjisinin belirli bir miktarının veya oranının yenilenebilir enerji kaynaklarından üretildiğinin belgelendirilmesi amacıyla enerji ile birlikte ya da bağımsız olarak tedarikçiler ile tüketiciler arasında sözleşme akdedilir.
(2) Tedarikçiler, sözleşmelerinde ilgili sözleşmede yer alan tüketim noktaları için tüketici adına YEK-G Belgesini itfa etmeyi ve itfa durum belgesi aracılığıyla tüketiciye tedarik ettiği elektrik enerjisinin belirli bir miktarının veya oranının yenilenebilir kaynaklardan üretildiğini ifşa etmeyi taahhüt eder.
(3) Sözleşmeler, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin ilgili maddelerinde ve diğer ilgili mevzuatta yer alan hükümlere aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Organize YEK-G Piyasasına İlişkin Hükümler
Kontratlar
MADDE 22– (1) Organize YEK-G piyasasında, YEK-G belgesini eşleşen fiyat üzerinden eşleşme miktarı kadar teslim alma veya teslim etme yükümlülüğü doğuran kontratlar Piyasa İşletmecisi tarafından işleme açılır.
(2) Kontratlar her ay DUY hükümleri uyarınca nihai uzlaştırma bildiriminin yayımlandığı günden sonraki 4. iş günü seans süresince işleme açılır.
(3) Kontratlar piyasa ihtiyaçları doğrultusunda belirlenecek yenilenebilir enerji kaynakları bazında işleme açılır. Kaynak türü bazında işleme açılacak kontratlara ilişkin hususlar, Piyasa İşletmecisine ait kurumsal internet sitesi ve PYS aracılığıyla duyurulur.
(4) Belgelendirilebilir üretim miktarı kapsamında ihraç edilen YEK-G belgeleri, üretim kaynağının kaynak türü ile işleme açılan kontratlarda işlem görür.
(5) Piyasa katılımcıları seans süresince açık olan kontratlara alış ve/veya satış yönlü teklif verebilirler.
(6) Kontratlar seans süresince sürekli ticaret metoduna göre işlem görür.
(7) Piyasa İşletmecisi tarafından işleme açılacak kontratlarda satış işlemine konu edilecek YEK-G belgelerinin, ilgili kontratın işlem göreceği seansın açıldığı gün itibarıyla ilga edilmesine en az 1 (bir) ay süre kalması şartı aranır.
Seans
MADDE 23– (1) Organize YEK-G piyasasında seans, ayda bir gün 22 nci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen iş günü saat 10:00-15:00 arasında açılır.
(2) Piyasa İşletmecisi piyasa ihtiyaçları doğrultusunda ve PYS aracılığıyla piyasa katılımcılarına bildirmek koşuluyla ay içerisinde yeni seans açabilir, seans açılış gününü ve/veya seans sürelerini değiştirebilir.
(3) Seans süresince piyasa katılımcıları;
a) Teklif girişi yapabilir.
b) Aktif ve pasif tekliflerinin miktar ve fiyatlarını değiştirebilir.
c) Aktif tekliflerini iptal edebilir veya pasif hale getirebilir.
ç) Pasif tekliflerini aktif hale getirerek teklif defterine gönderebilir veya iptal edebilir.
d) Belirlenen süreler içerisinde itirazda bulunabilir.
Seans sonrası
MADDE 24– (1) Seans sonrası dönem, seans günlerinde saat 15:00-15:30 arası dönemi ifade eder.
(2) Seans sonrası dönemde:
a) Tüm kontratlar işleme kapatılır.
b) Bir sonraki seans açılış zamanına kadar yeni teklif girişlerine izin verilmez.
c) Teklif defterinde yer alan eşleşmemiş tüm teklifler iptal edilir.
ç) Varsa süreci devam eden itirazlar sonuçlandırılır.
Teklifler
MADDE 25– (1) Piyasa katılımcıları tarafından sadece standart teklif sunulabilir. Standart teklif; belirli bir fiyat ve miktar bilgisine sahip alış veya satış teklifidir.
(2) Organize YEK-G piyasasında sunulan teklif tipleri özelliklerine göre;
a) Aktif: Henüz eşleşmemiş olup teklif defterinde eşleşmeyi bekleyen,
b) Pasif: Teklif defterinde yer almayan, piyasa katılımcıları tarafından aktif hale getirilebilen,
teklif olmak üzere sınıflandırılabilir.
(3) Standart teklifler tamamen veya kısmen eşleşebilir.
(4) Standart alış teklifindeki fiyat, piyasa katılımcısının teklifte belirttiği miktarı aşmayacak miktardaki YEK-G belgesini satın almak için teklif ettiği maksimum fiyattır.
(5) Standart satış teklifindeki fiyat, piyasa katılımcısının teklifte belirttiği miktarı aşmayacak miktardaki YEK-G belgesini satmak için teklif ettiği minimum fiyattır.
(6) Standart satış teklifine konu olan YEK-G belgeleri, ilgili teklif eşleşmediği, yeni bir teklifle değiştirilmediği veya iptal edilmediği sürece, ilgili teklifi sunan piyasa katılımcısının hesabında bloke edilir ve bloke süresince YEK-G sisteminde YEK-G sistem kullanıcıları tarafından başka bir işleme konu edilemez.
(7) Organize YEK-G piyasasında her bir kontrat için PYS aracılığıyla sunulacak teklif miktarları MWh cinsinden 1 MWh ve tam sayı katları olacak şekilde bildirilir. Tek seferde sunulabilecek asgari teklif büyüklüğü 1 MWh’tır. Teklif fiyatları, virgülden sonra iki haneli olacak şekilde TL/MWh cinsindendir.
(8) Piyasa katılımcıları kontratlara ilişkin tekliflerini seans süresince PYS aracılığıyla Piyasa İşletmecisine bildirir.
(9) Organize YEK-G piyasası tekliflerinin bildirimi, tekliflerin PYS’ye kaydının tamamlanması ile gerçekleşir. Tekliflerin PYS’ye kaydının tamamlanması asgari olarak teklife bir kayıt numarası verilmesi ve teklifin PYS’ye giriş zamanının saat, dakika ve saniye olarak kaydedilmesi suretiyle gerçekleştirilir.
(10) PYS’ye kaydı tamamlanan standart teklif; eşleşmediği, yeni bir teklifle değiştirilmediği veya iptal edilmediği takdirde ilgili kontratın seans süresince aktiftir.
(11) Piyasa katılımcılarının kontratlara sunacağı standart teklifler asgari olarak aşağıdaki bilgileri içerir:
a) Piyasa katılımcısının adı ve katılım kodu,
b) Teklif tipi,
c) Teklifin yönü,
ç) Fiyat ve miktar bilgisi,
d) Teklif sunulan kontrat,
e) Piyasa İşletmecisi tarafından istenecek ve PYS aracılığı ile piyasa katılımcılarına duyurulacak diğer bilgiler.
(12) Piyasa katılımcısının organize YEK-G piyasasına sunabileceği satış teklifi miktarı, ilgili katılımcının YEK-G sisteminde yer alan hesabında bulunan YEK-G belgesi miktarını aşamaz.
Alış teklifleri için eşleşme kuralları
MADDE 26– (1) Teklif bildirim şartlarına uygun olarak ilgili kontrat için alış yönünde verilen tekliflerde;
a) Alış teklif fiyatı, en iyi satış teklif fiyatından büyük veya eşitse tekliflerin miktarları karşılaştırılır;
1) Alış teklif miktarı en iyi satış teklif miktarına eşitse tamamen eşleştirilir. Eşleşme, teklif defterinde önceden girilmiş olup bekleyen satış teklif fiyatına göre gerçekleştirilir.
2) Alış teklif miktarı en iyi satış teklif miktarından büyükse satış teklif miktarı kadar kısmı eşleştirilir. Eşleşme, teklif defterinde önceden girilmiş olup bekleyen satış teklif fiyatına göre gerçekleştirilir. Kısmi eşleşen alış teklifinin kalan miktarı için fiyat uygunluğu olan satış teklifi olup olmadığına bakılır, uygun satış teklifinin olmaması durumunda en iyi alış teklifi olarak teklif defterinde beklemeye devam eder. En iyi alış teklifi listesi sıralı olarak yeniden güncellenir.
3) Alış teklif miktarı en iyi satış teklifinin miktarından küçükse alış teklif miktarı tamamen eşleştirilir. Eşleşme, teklif defterinde önceden girilmiş olup bekleyen satış teklif fiyatına göre gerçekleştirilir. Kısmi eşleşen satış teklifinin kalan miktarı teklif önceliği korunarak teklif defterinde beklemeye devam eder.
b) Alış teklif fiyatı, en iyi satış teklif fiyatından küçükse teklif defterine en iyi alış teklif listesine fiyat sırasına göre eklenir.
Satış teklifleri için eşleşme kuralları
MADDE 27– (1) Teklif bildirim şartlarına uygun olarak ilgili kontrat için satış yönünde verilen tekliflerde;
a) Satış teklif fiyatı, en iyi alış teklif fiyatından küçük veya eşitse tekliflerin miktarları karşılaştırılır;
1) Satış teklif miktarı en iyi alış teklif miktarına eşitse tamamen eşleştirilir. Eşleşme, teklif defterinde önceden girilmiş olup bekleyen alış teklif fiyatına göre gerçekleştirilir.
2) Satış teklif miktarı, en iyi alış teklif miktarından büyükse alış teklif miktarı kadar kısmı eşleştirilir. Eşleşme, teklif defterinde önceden girilmiş olup bekleyen alış teklif fiyatına göre gerçekleştirilir. Eşleşen alış teklifi teklif defterinden çıkarılır. Kısmi eşleşen satış teklifinin kalan miktarı için fiyat uygunluğu olan alış teklifi olup olmadığına bakılır, uygun alış teklifinin olmaması durumunda en iyi satış teklifi olarak teklif defterinde beklemeye devam eder. En iyi satış teklifi listeleri sıralı olarak yeniden güncellenir.
3) Satış teklif miktarı, en iyi alış teklifinin miktarından küçükse satış miktarı kadar tamamen eşleştirilir. Eşleşme, teklif defterinde önceden girilmiş olup bekleyen alış teklif fiyatına göre gerçekleştirilir. Kısmi eşleşen alış teklifinin kalan miktarı teklif önceliği korunarak teklif defterinde beklemeye devam eder.
b) Satış teklif fiyatı, en iyi alış teklif fiyatından büyükse teklif defterinde en iyi satış teklif listesine fiyat sırasına göre eklenir.
Tekliflerin eşleşmesinde öncelik kuralları
MADDE 28– (1) Piyasa katılımcılarının organize YEK-G piyasasına sundukları tekliflerin aktif olarak kaydedilmesini takiben, tekliflerin eşleştirilmesine ilişkin işlemler aşağıda belirtildiği şekilde yürütülür;
a) Teklifler, her bir kontrat türü için kendi içlerinde ayrı ayrı değerlendirilir.
b) Aynı kontratlar için aynı yönde verilen tekliflerden en iyi fiyatlı teklif önceliklidir.
c) Aynı kontratlar için aynı yönde verilen eşit fiyatlı tekliflerden sistem saatine göre ilk önce kaydedilen teklif önceliklidir.
ç) Alış teklifi için fiyatı en yüksek olan, satış teklifi için fiyatı en düşük olan teklifler teklif defterinde en iyi fiyatlı teklif olarak gösterilir.
Ticari işlem onayı
MADDE 29– (1) Eşleşen teklifler en iyi fiyatlı teklif sırasından çıkarılır ve Piyasa İşletmecisi, ilgili piyasa katılımcılarına ticari işlem onaylarını seans bitişini takiben PYS üzerinden bildirir. Kısmen eşleşme olması durumunda, eşleşmemiş kalan miktar, teklif geçerli olduğu sürece teklif defterindeki yerini korur.
(2) Ticari işlem onayı asgari olarak;
a) Piyasa katılımcısının adı ve katılım kodunu,
b) Eşleşmeye dair fiyat ve alış-satış miktarlarını,
c) Eşleşmenin gerçekleştiği kontratı,
ç) Piyasa İşletmecisi tarafından gerekli görülmesi halinde PYS aracılığı ile piyasa katılımcılarına duyurulacak diğer bilgileri
içerir.
(3) Piyasa katılımcıları ticari işlem onayının gerçekleşmesinden sonra PYS üzerinden eşleşme işlemlerini, eşleşmenin karşı taraflarına ilişkin bilgi olmaksızın görebilir.
(4) Organize YEK-G piyasasında gerçekleşen eşleşmeler sonucunda ticari işlem onayını müteakip ilgili YEK-G belgelerinin YEK-G sistem kullanıcılarının hesapları arasında transfer işlemi PYS aracılığıyla Piyasa İşletmecisi tarafından gerçekleştirilir.
Organize YEK-G piyasasında itiraz süreci
MADDE 30– (1) Piyasa katılımcılarına, ticari işlem onaylarına ilişkin bildirimlerde hata bulunması durumunda itiraz edebilmeleri için bildirimden sonra 20 dakika süre tanınır. İtirazlar sadece itirazın süresinde yapılmış olması ve hatanın Piyasa İşletmecisinden kaynaklanması durumunda kabul edilir. İtirazın kabul edilmesi durumunda, Piyasa İşletmecisi düzeltilmiş ticari işlem onayını ilgili piyasa katılımcılarına gönderir.
(2) Yapılan itiraz, ilgili piyasa katılımcısının yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Kendisine tanınan süre içinde itirazda bulunmayan piyasa katılımcısı, ticari işlem onayını tüm içeriğiyle birlikte kabul etmiş sayılır. Yapılan ticari işlem onayları, itiraz süresinin tamamlanmasından sonra içerdikleri fiyat ve miktarlar çerçevesinde sözleşme niteliği kazanır.
(3) Bir kontrata ilişkin birden çok sayıda itiraz olması durumunda, Piyasa İşletmecisi itirazları değerlendirerek itirazın Yönetmelik ve bu Usul ve Esaslar ile belirlenen esaslara aykırılık içerdiğine dair ciddi şüphe oluşması halinde ilgili kontratı askıya alır ve piyasa katılımcılarına PYS vasıtasıyla gerekli duyuruyu yapar.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Teminatlar
Piyasa işlem teminatı
MADDE 31– (1) Organize YEK-G piyasasında piyasa katılımcıları tarafından gerçekleştirilen işlemlere ait fatura ödemelerine ilişkin oluşabilecek mali risklere karşı piyasa işlem teminatı alınır. Piyasa katılımcıları tarafından mevcut piyasa işlem teminatı tutarları kadar organize YEK-G piyasasında işlem gerçekleştirilebilir.
(2) Piyasa katılımcılarının eşleşmemiş aktif alış teklifleri ve gerçekleşen eşleşmeleri için sunmaları gereken piyasa işlem teminatı aşağıdaki formüle göre hesaplanır;
(3) İkinci fıkradaki formülde geçen;
YEKGPİTp,d “p” piyasa katılımcısının “d” günündeki organize YEK-G piyasası işlemleri için bulundurması gereken teminat tutarını,
YEKGATMp,i,r “p” piyasa katılımcısının “i” kontratı için sunduğu “r” eşleşmemiş aktif alış teklifinin miktarını,
YEKGATFp,i,r “p” piyasa katılımcısının “i” kontratı için sunduğu “r” eşleşmemiş aktif alış teklifinin fiyatını,
YEKGAEMp,i,a “p” piyasa katılımcısının “i” kontratına ilişkin seans içinde gerçekleşen “a” alış eşleşmesinin miktarını,
YEKGAEFp,i,a “p” piyasa katılımcısının “i” kontratına ilişkin seans içinde gerçekleşen “a” alış eşleşmesinin fiyatını,
YEKGSEMp,i,s “p” piyasa katılımcısının “i” kontratına ilişkin seans içinde gerçekleşen “s” satış eşleşmesinin miktarını,
YEKGSEFp,i,s “p” piyasa katılımcısının “i” kontratına ilişkin seans içinde gerçekleşen “s” satış eşleşmesinin fiyatını,
b “p” piyasa katılımcısının aktif teklifi bulunan kontrat sayısını,
c “p” piyasa katılımcısının “i” kontratı için sunmuş olduğu mevcut aktif teklif sayısını,
e “p” piyasa katılımcısının alış yönlü eşleşmesi bulunan kontrat sayısını,
f “p” piyasa katılımcısının “i” kontratına ilişkin alış yönlü eşleşme sayısını,
g “p” piyasa katılımcısının satış yönlü eşleşmesi bulunan kontrat sayısını,
h “p” piyasa katılımcısının “i” kontratına ilişkin satış yönlü eşleşme sayısını,
ifade eder.
(4) İkinci fıkra uyarınca piyasa işlem teminatı hesabına dahil edilen teklifler, eşleşmeleri halinde ilgili formülde yer alan eşleşmeler içerisinde değerlendirilir.
(5) Piyasa katılımcılarının piyasa işlem teminatı hesabındaki teminat tutarının, ilgili katılımcının alış yönlü teklif tutarı ve alış yönlü eşleşme tutarı toplamından varsa satış yönlü eşleşme tutarının düşülerek hesaplanması ile elde edilen tutar kadarı bloke edilir ve işlem limiti bu oranda azaltılır.
(6) Piyasa katılımcısının piyasa işlem teminatlarındaki bloke;
a) Seansın kapanmasının veya varsa itirazların değerlendirilmesinin ardından, eşleşmemiş ya da kısmen eşleşmemiş alış yönlü tekliflerinin tutarı kadar,
b) Piyasa katılımcısının fatura ödemesini müteakip yaptığı ödeme tutarı kadar
kaldırılır ve işlem limitleri kaldırılan bloke kadar arttırılır.
Teminat olarak kabul edilecek kıymetler
MADDE 32– (1) Teminat olarak kabul edilebilecek kıymetler aşağıda belirtilmiştir:
a) Türk lirası.
b) Döviz (ABD doları veya avro).
c) Bankacılık mevzuatına tabi ve Türkiye’de faaliyet gösteren bankalar tarafından hazırlanmış olan TL veya döviz cinsinden (ABD doları veya avro) kesin ve süresiz elektronik teminat mektupları.
ç) Bankacılık mevzuatına göre Türkiye’de faaliyette bulunmasına izin verilen yabancı bankalar ile Türkiye dışında faaliyette bulunan banka veya benzeri kredi kuruluşlarının kontr garantisi üzerine bankacılık mevzuatına tabi bankaların düzenleyecekleri TL veya döviz cinsinden (ABD doları veya avro) kesin ve süresiz elektronik teminat mektupları.
(2) Teminatların TL karşılıklarının hesaplanması sürecinde döviz nakit teminatlar ve döviz teminat mektupları için TCMB döviz alış kuru baz alınır.
(3) Piyasa katılımcıları, sağlamaları gereken teminatları, bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen teminat olarak kabul edilebilecek kıymetlerden biri ya da birden fazlası ile sağlayabilirler.
(4) Piyasa katılımcısı tarafından teminat olarak sunulan kıymetlere ilişkin yasal mercilerce verilen ihtiyati tedbir kararlarının veya ilgili kıymetlerin kesin teminat niteliğini ortadan kaldıran diğer durumların Piyasa İşletmecisi tarafından öğrenilmesi halinde, söz konusu kıymetler ilgili piyasa katılımcısının toplam teminat hesabında dikkate alınmaz.
(5) Nakit TL ve TL cinsinden teminat mektubu dışında teminat olarak kabul edilen kıymetlere değerleme katsayısı uygulanır. Bu Usul ve Esaslar kapsamında uygulanacak olan değerleme katsayısı; benzer piyasalarda uygulanan değerleme katsayıları dikkate alınarak Piyasa İşletmecisinin uygun görüşüyle belirlenir ve PYS aracılığıyla piyasa katılımcılarına duyurulur.
(6) Teminatlarla ilgili tüm maliyetler ilgili piyasa katılımcıları tarafından karşılanır.
Teminat işlemlerine ilişkin süreç
MADDE 33– (1) Piyasa İşletmecisi seans sonu işlemlerinin tamamlanmasını müteakip, piyasa katılımcısı bazında sunulması gereken teminat tutarlarına ilişkin gerekli hesaplamaları yaparak, piyasa katılımcılarını ve piyasa katılımcısı bazında merkezi uzlaştırma kuruluşunu bilgilendirir. Bir piyasa katılımcısının organize YEK-G piyasası faaliyetlerine ilişkin olarak sunmuş olduğu toplam teminat tutarının, sunulması gereken toplam YEK-G teminat tutarını karşılamaması durumunda ilgili piyasa katılımcısına merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından teminat tamamlama çağrısı yapılır.
(2) Kendisine teminat tamamlama çağrısı yapılan bir piyasa katılımcısı, ilgili organize YEK-G piyasası faaliyetlerine devam edebilmek için sunmakla yükümlü olduğu toplam teminatını teminatın niteliğine göre merkezi uzlaştırma kuruluşuna ve/veya Piyasa İşletmecisine sunar.
(3) Merkezi uzlaştırma kuruluşu piyasa katılımcıları tarafından sunulan teminat tutarına ilişkin güncel bilgileri piyasa katılımcısı bazında Piyasa İşletmecisine seans günlerinde 09:00-17:00 saatleri arasında bildirir.
Teminatların iadesi
MADDE 34– (1) Piyasa katılımcısının, sunmuş olduğu teminatların toplam tutarının, sunması gereken toplam teminat tutarından büyük olması durumunda fazla teminat tutarı, söz konusu teminatın kısmen iadeye uygun olması durumunda ve piyasa katılımcısının talebi üzerine merkezi uzlaştırma kuruluşu ve/veya Piyasa İşletmecisi tarafından piyasa katılımcısına iade edilir.
(2) Piyasa katılımcısı tarafından, tüm teminat türleri için gerçekleştirilecek olan teminat çekme işlemleri tam iş günlerinde saat 09:00 ile 09:58 arasında gerçekleştirilebilir.
ALTINCI BÖLÜM
Uzlaştırma İşlemleri, Faturalama İşlemleri, Ödemeler ve Tahsilat
Organize YEK-G piyasası kapsamında gerçekleşen eşleşmelere ilişkin tutarın hesaplanması
MADDE 35– (1) Organize YEK-G piyasasının uzlaştırılmasında Organize YEK-G piyasası kapsamında YEK-G belgesi alışlarına ve/veya satışlarına ilişkin ticari işlem onayları dikkate alınır.
(2) Organize YEK-G piyasası kapsamında piyasa katılımcılarının YEK-G belgesi alışlarına ilişkin olarak, bir fatura dönemi için ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek borç tutarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
(3) İkinci fıkradaki formülde geçen;
YEKGATp,f “p” piyasa katılımcısının, “f” fatura döneminde gerçekleşen YEK-G belgesi alışlarından dolayı ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek borç tutarını,
YEKGAEFp,f,s,r 29 uncu madde uyarınca belirlenen, “p” piyasa katılımcısının, “f” fatura dönemindeki “s” seansına ait geçerli “r” eşleşmesi için uygulanacak alış yönündeki eşleşme fiyatını,
YEKGAMp,f,s,r 29 uncu madde uyarınca belirlenen “p” piyasa katılımcısının, “f” fatura dönemindeki, “s” seansına ait geçerli “r” eşleşmesinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu alış miktarını,
n “p” piyasa katılımcısının, “f” fatura dönemindeki, “s” seansına ait YEK-G belgesi alışı için gerçekleştirmiş olduğu eşleşme sayısını,
a İlgili fatura döneminde açık olan seans sayısını,
ifade eder.
(4) Organize YEK-G piyasası kapsamında piyasa katılımcılarının YEK-G belgesi satışlarına ilişkin olarak, bir fatura dönemi için ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek alacak tutarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
(5) Dördüncü fıkradaki formülde geçen;
YEKGSTp,f “p” piyasa katılımcısının, “f” fatura döneminde gerçekleşen YEK-G belgesi satışlarından dolayı ilgili piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek alacak tutarını,
YEKGSEFp,f,s,r 29 uncu madde uyarınca belirlenen, “p” piyasa katılımcısının, “f” fatura dönemindeki “s” seansına ait geçerli “r” eşleşmesi için uygulanacak satış yönündeki eşleşme fiyatını,
YEKGSMp,f,s,r 29 uncu madde uyarınca belirlenen “p” piyasa katılımcısının, “f” fatura dönemindeki, “s” seansına ait geçerli “r” eşleşmesinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu satış miktarını,
n “p” piyasa katılımcısının, “f” fatura dönemindeki, “s” seansına ait YEK-G belgesi satışı için gerçekleştirmiş olduğu eşleşme sayısını,
a İlgili fatura döneminde açık olan seans sayısını,
ifade eder.
YEK-G uzlaştırma bildirimleri
MADDE 36– (1) YEK-G uzlaştırma hesaplamaları sonucunda YEK-G sistem kullanıcılarının her fatura dönemi için Piyasa İşletmecisine ödeyecekleri ya da Piyasa İşletmecisi tarafından YEK-G sistem kullanıcılarına ödenecek tutarları içeren ön uzlaştırma bildirimleri, fatura dönemini takip eden ayın ilk iş günü, nihai uzlaştırma bildirimleri ise, fatura dönemini takip eden ayın beşinci iş günü PYS aracılığı ile ilgili YEK-G sistem kullanıcılarına duyurulur.
(2) Piyasa İşletmecisi tarafından YEK-G sistem kullanıcılarına duyurulan organize YEK-G piyasasına ve YEK-G sistemine ilişkin ön ve nihai uzlaştırma bildiriminde asgari olarak aşağıda belirtilen kalemler yer alır:
a) Katılımcının organize YEK-G piyasası kapsamında satışlarına ilişkin YEK-G belgesi miktarı ve alacak dökümü.
b) Katılımcının organize YEK-G piyasası kapsamında alışlarına ilişkin YEK-G belgesi miktarı ve borç dökümü.
c) Fatura ödemelerine ilişkin gecikme zammı kalemleri.
ç) İlgili YEK-G sistem kullanıcısına tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücreti.
d) Düzeltme kalemi.
İtirazlar
MADDE 37- (1) YEK-G sistem kullanıcıları, fatura dönemine ait uzlaştırma bildirimlerine ya da faturalara ilişkin Piyasa İşletmecisine itirazda bulunabilir. İtiraz başvurularında, itiraz sebeplerinin belirtilmesi zorunludur.
(2) Ön uzlaştırma bildirimlerine itiraz başvuruları, ön uzlaştırma bildiriminin yayımlandığı günü takip eden iş günü saat 17:30’a kadar PYS aracılığıyla yapılır.
(3) Ön uzlaştırma bildirimine ilişkin yapılan itirazlar Piyasa İşletmecisi tarafından iki iş günü içerisinde sonuçlandırılır ve itiraz sonuçları ilgili YEK-G sistem kullanıcısına yazılı olarak veya PYS üzerinden bildirilir.
(4) Fatura itiraz başvuruları, Piyasa İşletmecisine faturanın tebliğ tarihinden itibaren 8 gün içerisinde yazılı olarak yapılır.
(5) YEK-G sistem kullanıcılarının uzlaştırma bildirimlerine ve/veya faturalara itirazda bulunmaları, ödeme yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.
(6) YEK-G sistem kullanıcıları, fatura dönemine ait YEK-G nihai uzlaştırma bildirimlerine ilişkin yazılı olarak itirazda bulunabilir. İtiraz başvuruları, DUY’un 133 üncü maddesinde belirlenen fatura dönemleri için yapılabilir. İtiraz başvurularında, itiraz sebeplerinin belirtilmesi zorunludur. İtiraz başvuruları itiraz başvurusunu takip eden 2 ay içerisinde Piyasa İşletmecisi tarafından değerlendirilerek sonuçlandırılır ve itirazın kabul edilmesi halinde gerekli düzeltme işlemi gerçekleştirilir. Piyasa İşletmecisi tarafından re’sen diğer hataların tespit edilmesi durumunda da gerekli düzeltme işlemi gerçekleştirilir.
(7) Piyasa İşletmecisinin bu madde kapsamındaki bir itiraz olmaksızın yapılan bir hatayı tespit etmesi halinde, DUY’un 133üncü maddesi uyarınca gerekli düzeltme işlemi yapılır.
(8) Piyasa İşletmecisi tarafından varılan sonuca ilişkin ihtilaflar, YEK-G sistem kullanıcılarının başvuruları üzerine Kurum tarafından incelenir.
Faturalama işlemleri
MADDE 38– (1) Piyasa İşletmecisi, YEK-G nihai uzlaştırma bildiriminin PYS aracılığı ile ilgili YEK-G sistem kullanıcılarına duyurulduğu günden itibaren en geç 7 gün içinde, YEK-G nihai uzlaştırma bildiriminde yer alan tutarlara göre faturaları düzenler. YEK-G nihai uzlaştırma bildiriminin yayımlanma tarihi, YEK-G sistem kullanıcıları için fatura tebliğ tarihi olarak kabul edilir.
(2) YEK-G sistemi ve organize YEK-G piyasası faaliyetlerine ilişkin tek bir fatura düzenlenir.
(3) Piyasa İşletmecisi, YEK-G nihai uzlaştırma bildiriminin PYS aracılığı ile ilgili YEK-G sistem kullanıcılarına duyurulduğu günden itibaren, YEK-G sistem kullanıcısı adına düzenlenmiş olan faturalara istinaden borç/alacak bilgilerini merkezi uzlaştırma kuruluşuna bildirir.
(4) Ödeme yapılacak YEK-G sistem kullanıcıları, YEK-G nihai uzlaştırma bildiriminin PYS aracılığı ile ilgili YEK-G sistem kullanıcılarına duyurulduğu günden itibaren en geç 7 gün içinde, YEK-G nihai uzlaştırma bildiriminde yer alan tutarlara göre düzenlenen faturayı Piyasa İşletmecisine gönderir.
(5) YEK-G uzlaştırma sonuçlarına göre oluşan tutarlar, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununa istinaden T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığının her yıl yayımladığı tahakkuktan vazgeçme sınırının altındaysa, bu sınıra ulaşıncaya kadar oluşan tutarlara YEK-G faturalarda yer verilmeyebilir. Yıl içinde söz konusu uzlaştırma tutarları toplamı, tahakkuktan vazgeçme sınırına ulaştığı ay toplam tutara YEK-G nihai uzlaştırma bildiriminde yer verilir ve buna göre fatura düzenlenir. Yıl içinde bu sınıra ulaşılmadığı takdirde yılsonunda toplam tutara YEK-G nihai uzlaştırma bildiriminde yer verilir ve buna göre fatura düzenlenir. Tahakkuktan vazgeçme sınırı her yıl Piyasa İşletmecisi tarafından duyurulur.
Ödemeler ve tahsilat
MADDE 39- (1) YEK-G sistem kullanıcılarına YEK-G uzlaştırmaya ilişkin iletilen faturaların bedelleri, aynı YEK-G sistem kullanıcısının fatura alacaklısı olması durumunda alacak tutarı toplamı fatura bedelinden düşülmek kaydı ile borçlu YEK-G sistem kullanıcıları tarafından aracı bankalar aracılığıyla Piyasa İşletmecisinin merkezi uzlaştırma kuruluşundaki hesabına en geç fatura tebliğ tarihini takip eden ikinci iş günü ödenir.
(2) YEK-G sistem kullanıcıları tarafından Piyasa İşletmecisine iletilen faturaların bedelleri, YEK-G sistem kullanıcısının net fatura alacağından net fatura borcu ve Piyasa İşletmecisi tarafından işletilen piyasalara ilişkin olarak süresinde ödenmemiş borçları düşülerek Piyasa İşletmecisi tarafından en geç fatura tebliğ tarihini takip eden üçüncü iş günü içerisinde, fatura tebliğ tarih ve sırasına göre, Piyasa İşletmecisinin merkezi uzlaştırma kuruluşundaki hesabından, aracı bankalar kullanılarak ödenir.
(3) Merkezi uzlaştırma kuruluşu, sunmuş olduğu teminat yönetimi ve nakit takas hizmetine ilişkin olarak YEK-G sistem kullanıcılarının ödemesi gereken hizmet bedellerini, aylık bazda YEK-G sistem kullanıcılarına bildirir. Merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından YEK-G sistem kullanıcılarına iletilen hizmet bedelleri, bu bedelin tebliğ tarihini takip eden 6 iş günü içerisinde merkezi uzlaştırma kuruluşuna ödenir. YEK-G sistem kullanıcısının, söz konusu aylık hizmet komisyonunu, tebliğ tarihini takip eden 6 iş günü içerisinde ödememesi durumunda uygulanacak hükümler YEK-G sistem kullanıcısı ile merkezi uzlaştırma kuruluşu arasında yapılacak olan anlaşmada yer alır.
(4) YEK-G sistem kullanıcıları, merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından kendilerine yapılacak fatura ödemelerine ilişkin olarak tek bir aracı banka ile çalışırlar; ancak, merkezi uzlaştırma kuruluşuna yapacakları ödemelere ilişkin olarak birden fazla banka ile çalışabilirler. YEK-G sistem kullanıcıları, merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından kendilerine yapılacak fatura ödemelerine ilişkin birlikte çalışacakları aracı bankayı bildirme ve değiştirme işlemlerini merkezi uzlaştırma kuruluşu sistemleri aracılığıyla gerçekleştirebilirler.
(5) İlgili uzlaştırma dönemine ilişkin olarak hem alacaklı hem de borçlu olan YEK-G sistem kullanıcıları için faturaya esas uzlaştırma bildiriminin yayımlanmasını ve alacak faturasının Piyasa İşletmecisine tebliğ edilmesini müteakiben alacak ve borçlar arasında mahsuplaşma işlemi otomatik olarak yapılır.
Fatura ödemelerinin yapılmaması
MADDE 40– (1) YEK-G sistem kullanıcısının, söz konusu faturadan kaynaklanan net borcunu, fatura tebliğ tarihini takip eden iki iş günü içerisinde ödememesi halinde, ödenmesi gereken tutara temerrüt faizi uygulanır. Temerrüt faizi oranı, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen faiz oranıdır. Merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından günlük olarak hesaplanan temerrüt faizi tutarlarının aylık toplamları faturaya esas değer olarak kabul edilir. Temerrüt faizine ilişkin bedeller ilgili ayın uzlaştırma bildiriminde gecikme zammı kalemi olarak belirtilir ve her ay sonu itibarıyla ilgili YEK-G sistem kullanıcısının faturasına yansıtılır.
(2) YEK-G sistem kullanıcısının serbest cari hesabında bulunan tutarın ve/veya sunması gereken toplam teminat tutarının üzerinde olan TL cinsinden nakit teminat tutarının ilgili fatura bildirimine ilişkin YEK-G sistem kullanıcısının borcunu karşılayacak seviyede olması durumunda, söz konusu borç bu tutarlardan otomatik olarak karşılanır ve ilgili YEK-G sistem kullanıcısı temerrüde düşmez.
(3) Piyasa İşletmecisinin YEK-G sistem kullanıcılarına ödeme yapacağı fatura bedelini, fatura tebliğ tarihini takip eden üç iş günü içerisinde ödememesi halinde, ödenmesi gereken tutara temerrüt faizi uygulanır. Temerrüt faizi oranı, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen faiz oranıdır. Temerrüt faizine ilişkin bedeller ilgili ayın uzlaştırma bildiriminde gecikme zammı kalemi olarak belirtilir ve her ay sonu itibariyle Piyasa İşletmecisine düzenlenen faturaya yansıtılır.
(4) YEK-G sistem kullanıcısının, söz konusu fatura bedelini, fatura tebliğ tarihini takip eden iki iş günü içerisinde ödememesi durumunda sırasıyla;
a) Öncelikle YEK-G sistem kullanıcısının cari hesabına,
b) TL cinsinden nakit YEK-G teminatı fazlasına,
c) TL cinsinden nakit YEK-G teminatına
başvurulur. Bu tutarların borcu karşılamaması durumunda, YEK-G sistem kullanıcısının ayrıca bir ihtara gerek olmaksızın fatura temerrüdüne düştüğü kabul edilir. Temerrüde düşen sistem kullanıcısının diğer (döviz, e-teminat mektubu) YEK-G teminatlarına başvurulur. Temerrüde düşen YEK-G sistem kullanıcısının YEK-G sistemi ve organize YEK-G piyasasında işlem yapması engellenir. Söz konusu ihlal, Piyasa İşletmecisi tarafından Kuruma raporlanır ve 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu çerçevesinde işlem tesis edilir. Ayrıca fatura temerrüdüne düşen YEK-G sistem kullanıcısına ilişkin olarak, yasal yollara başvurulur.
(5) Ödemeler ve teminatlara ilişkin yükümlülüklerin bu Usul ve Esaslarda belirtilen süreler içinde Piyasa İşletmecisi ve merkezi uzlaştırma kuruluşu tarafından kullanılan bilgisayar, yazılım ya da teknolojik altyapının beklenmedik bir şekilde arızalanması ve merkezi uzlaştırma kuruluşu ile ilgili olan arızaların Piyasa İşletmecisine geçerli sebeplerle raporlanması halinde, Piyasa İşletmecisine ve YEK-G sistem kullanıcısına temerrüt faizi uygulanmaz.
(6) YEK-G sistem kullanıcılarına 38 inci maddenin beşinci fıkrasına göre uygulanacak tahakkuktan vazgeçme sınırı dikkate alınarak belirlenen asgari temerrüt matrahı ve asgari temerrüt faizi tutarı Piyasa İşletmecisi tarafından PYS aracılığıyla duyurulur. Asgari temerrüt matrahının altındaki tutarlara temerrüt cezası uygulanmaz.
(7) Temerrüde düşen YEK-G sistem kullanıcılarının, YEK-G sistemi ve organize YEK-G piyasasına ilişkin tüm mali yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde temerrüt hali sona erer.
YEDİNCİ BÖLÜM
Son Hükümler
Piyasa İşletmecisi tarafından alınacak ücretler
MADDE 41– (1) YEK-G sistem kullanıcıları tarafından YEK-G sistemi ve organize YEK-G piyasasında gerçekleştirilen işlemler için tahsil edilecek piyasa işletim ücretleri her yıl Kurul Kararı ile belirlenir. İlgili ücretlerin belirlenmesine ve tahsiline ilişkin hükümler 22/12/2015 tarihli ve 29570 sayılı Resmî Gazete ’de yayımlanan Piyasa İşletim Gelirinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ’de düzenlenir.
(2) Piyasa işletim ücreti aşağıda belirtilen kalemlerden oluşur:
a) YEK-G sistemi yıllık katılım ücreti.
b) Organize YEK-G piyasasında gerçekleştirilen alış-satış işlemleri için belirlenen ücret.
(3) YEK-G sistemi yıllık katılım ücreti;
a) sisteme ilk kez kayıt yaptıran YEK-G sistem kullanıcıları tarafından kayıt işlemleri onaylanmadan önce,
b) sistem kullanımı devam eden YEK-G sistem kullanıcıları tarafından her yıl için ilgili yılın ocak ayı sonuna kadar
Piyasa İşletmecisinin merkezi uzlaştırma kuruluşundaki cari hesabına yatırılır. Yıllık katılım ücreti, kayıt işlemlerinin tamamlanmasını müteakip ilk faturada ve her yıl için ocak ayı nihai uzlaştırma bildirimini müteakip düzenlenecek faturada yıllık katılım ücreti kalemi olarak yer alır. Yıllık katılım ücreti piyasa katılımcısının aynı yıl içerisinde sistemden çıkması durumunda iade edilmez.
Yürürlük
MADDE 42– (1) Bu Usul ve Esaslar 1/6/2021 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 43– (1) Bu Usul ve Esaslar hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.