_PortalAdmin_Uploads_Content_FastAccess_c7ea2b2d79655.pdf
*. T.C.
DANIŞTAY
ONÜÇÜNCÜ DAİRE > *
Esas No :2014/2924 '
v,
Davacı ve Yürütmenin .
Durdurulmasını İsteyen ; Fırat Elektrik Dağıtım A.Ş.
Vekilleri : Av. Muzaffer YILMAZ - Av. Senem YILMAZ
İran Cad. No:21 C Blok K:6 D:459
Kavaklıdere ANKARA
Davalı : Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu
Muhsin Yazıcıoğlu Cad. No:51/C
YüzüncüyıVANKARA
Vekili : Av. Ayşegül SÜER - Aynı adreste
İstemin Özeti : 28.05.2014 tarih ve 29013 mükerrer sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanan Elektrik Şebeke Yönetmeliği'nin "Reaktif Enerjinin Kompanzasyonu"
kenar başlıklı 14. maddesinin dördüncü fıkrası ile "Reaktif Enerji Cezası" kenar başlıklı Geçici
7. maddesinin iptali ve yürütmesinin durdurulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hâkimi Semih KARADENİZ'in Düşüncesi; Elektrik Şebeke Yönetmeliği'nin
Geçici 7. maddesi yönünden yürütmenin durdurulması isteminin kabulü; 14. maddesinin
dördüncü fıkrası yönünden yürütmenin durdurulması isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
“Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, davalı idarenin savunması alındıktan
sonra incelenmesine karar verilen yürütmenin durdurulması istemi, savunmanın geldiği
görülmekle yeniden incelendi, gereği görüşüldü:
Dava; 28.05.2014 tarih ve 29013 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Elektrik”
Şebeke Yönetmeliği'nin "Reaktif Enerjinin Kompanzasyonu" kenar başlıklı 14. maddesinin
dördüncü fıkrası ile "Reaktif Enerji Cezası" kenar başlıklı Geçici 7. maddesinin iptali istemiyle
açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 27. maddesinin ikinci fıkrasında, idari
işlemlerin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin
açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, davalı idarenin
savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe göstererek yürütmenin
durdurulmasına karar verilebileceği, uygulanmakla etkisi tükenecek olan idari işlemlerin
yürütülmesinin, savunma alındıktan sonra yeniden karar verilmek üzere, idarenin savunması
alınmaksızın da durdurulabileceği kurala bağlanmıştır. Ni
j 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 1. maddesinde, bu Kanunun amacının;
elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin
kullanımına sunulması için, rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösteren,
—ğ—ğ—ğ—ğşğş m 0
UYAP Bilişim Sisteminde yer alan bu dokümana http://vatandas.uyap.gov.tr adresinden UO/g0gk - bbfP8ib - 7zNLplo - vGwYoLU- kodu ile erişebilirsiniz.
T.C.
DANIŞTAY
ONÜÇÜNCÜ DAİRE j ,
Esas No : 2014/2924
mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu
piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin yapılmasının sağlanması olduğu; 2.
maddesinde, bu Kanunun; elektrik üretimi, iletimi, dağıtımı, toptan veya perakende satışı,,
ithalat ve ihracatı, piyasa işletimi ile bu faaliyetlerle ilişkili tüm gerçek ve tüzel kişilerin hak ve
yükümlülüklerini kapsadığı; 3. maddesinde, bu Kanunun uygulanmasında, bağlantı
anlaşmasının, bir üretim şirketi, dağıtım şirketi ya da tüketicinin iletim sistemine ya da dağıtım
sistemine bağlantı yapması için yapılan genel ve özel hükümleri içeren anlaşmayı; sistem
kullanım anlaşmasının, bir üretim şirketi, tedarik lisansı sahibi şirket veya tüketicinin iletim
sistemini ya da dağıtım sistemini kullanımına ilişkin genel hükümleri ve ilgili kullanıcıya özgü
koşul ve hükümleri içeren anlaşmayı ifade edeceği; 5. maddesinin birinci fıkrasında, lisans
sahibi tüzel kişilerin lisansları kapsamında sahip oldukları haklarına ve yükümlülüklerine ilişkin
usul ve esasların Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmıştır.
28.05.2014 tarih ve 29013 mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan Elektrik Şebeke
Yönetmeliği'nin "Reaktif enerjinin kompanzasyonu" başlıklı 14. maddesinin birinci ve dördüncü
fıkralarında, "İletim sistemine doğrudan bağlı tüketiciler ve dağıtım lisansına sahip tüzel kişiler
tarafından; aylık olarak sistemden çekilen endüktif reaktif enerjinin sistemden çekilen aktif
enerjiye oranı yüzde yirmiyi, aylık olarak sisteme verilen kapasitif reaktif enerjinin sistemden
çekilen aktif enerjiye oranı ise yüzde onbeşi geçemez.
j Reaktif enerjiye ilişkin olarak birinci fıkrada belirtilen oranlara uyulmaması durumunda,
kullanıcılara uygulanacak yaptırımlar bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında düzenlenir.
"hükmü yer almış;
| "Bağlantı anlaşması, sistem kullanım anlaşması ve yan hizmet anlaşması" başlıklı 36.
maddesinin ikinci fıkrasında, tarafların mutabakatı hâlinde bağlantı ve/veya sistem kullanımına
ilişkin hüküm ve şartları içeren bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşması imzalanır. TEİAŞ ve
lisans sahibi tüzel kişinin, bağlantı ve/veya sistem kullanımına ilişkin anlaşmanın hükümleri
üzerinde mutabakata varamamaları hâlinde, ihtilaflar Kanunun ve tarafların ilgili lisanslarının
hükümlerine göre Kurum tarafından çözüme kavuşturulur ve konu hakkında alınan Kurul
kararları bağlayıcıdır. "nükmüne yer verilmiş;
"Reaktif enerji cezası" başlıklı Geçici 7. maddesinde ise "İletim sistemine doğrudan
bağlı tüketiciler ve dağıtım lisansına sahip tüzel kişiler tarafından, aylık olarak sistemden
çekilen endüktif veya sisteme verilen kapasitif reaktif enerjinin aktif enerjiye oranının, 14'üncü
maddede düzenlenen oranları aşması durumuna ilişkin olarak, bağlantı ve sistem kullanım
anlaşmalarında Kurul Kararı ile gerekli düzenlemeler yapılıncaya kadar, reaktif enerji kullanım
oranı 14'üncü maddeye göre değerlendirilir ve ihlal tespiti durumunda kullanıcılara o ayki
sistem kullanım fiyatına göre hesaplanan bedelin 9020'si oranında ceza uygulanır." hükmü
düzenlenmiştir.
Yukarıda aktarılan Yönetmelik uyarınca, elektrik dağıtım faaliyetinde bulunan şirketlerin
TEİAŞ He bağlantı anlaşması ve sistem kin anması imzalamaları gerekmektedir.
Viya
La
»
—————————————————ş——— mmm ANN
UYAP Bilişim Sisteminde yer alan bu dokümana http://vatandas.uyap.gov.lr adresinden UCO/g0gk - bbfP8ib - 7zNLplo - vGwYOUS— kodu ile erişebilirsiniz.
T.C.
DANIŞTAY
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2014/2924 *: ©
Taraflar arasında imzalanan sözleşmelerinin, tarafların eşitliği ilkesine dayalı olduğu ve
“ taraflarca mutabakata varılarak imzalanacağı, sözleşme içeriğinde cezai şart niteliğinde
hükümler konulabileceği, bu nitelikteki sözleşmelerin ise taraflarca imzalanması hâlinde geçerli
olacağı tabiidir. ,
Dava konusu Yönetmeliğin 14. maddesinin dördüncü fıkrasında, iletim sistemine
doğrudan bağlı tüketiciler ve dağıtım lisansına sahip tüzel kişiler tarafından, aylık olarak
sistemden çekilen endüktif reaktif enerjinin sistemden çekilen aktif enerjiye oranı yüzde yirmiyi,
aylık olarak sisteme verilen kapasitif reaktif enerjinin sistemden çekilen aktif enerjiye oranı ise
yüzde onbeşi geçmesi hâlinde, kullanıcılara uygulanacak yaptırımların bağlantı ve sistem
kullanım anlaşmalarında düzenleneceği kurala bağlanmıştır.
Belirtilen hususların birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu düzenlemenin hukuki
mahiyeti itibarıyla, sözleşmeden kaynaklanan bir cezai şart niteliğinde olduğu, bu anlamda
yalnızca bağlantı ve sistem kullanım anlaşmasını imzalamış ve bu anlaşmalarda yer alan
hüküm ve şartları kabul etmiş taraflar hakkında uygulama alanı bulabileceği, anılan anlaşmaları
imzalamamış olanların akdi sorumluluklarının doğmayacağı açıktır.
Öte yandan, idarenin re'sen ve tek yanlı olarak sözleşme hükümlerini aşar nitelikteki
işlemlerinin ayrıca dava konusu edilebileceği de tabiidir.
Bu durumda, dava konusu Yönetmeliğin 14. maddesinin dördüncü fıkrası açısından
2577 sayılı Kanun'un 27. maddesinde yer alan şartların gerçekleşmediği görülmektedir.
Yönetmeliğin, Geçici 7. maddesine ilişkin olarak;
Dava konusu Yönetmelik düzenlemesi ile 14. maddede belirtilen oranların aşılması
durumunda uygulanacak yaptırımların tarafların imzalayacağı bağlantı ve sistem kullanım
anlaşmalarında düzenleneceği hüküm altına alınmakla birlikte, anılan sözleşmelerin
imzalanmasına kadar olan süreçte uygulanacak yaptırımlar belirlenmiştir.
Buna göre, 14. maddede belirlenen oranların aşılması durumunda, bağlantı ve sistem
kullanım anlaşmalarında Kurul kararı ile gerekli düzenlemeler yapılıncaya kadar,” ihlâl
durumunda kullanıcılara o ayki sistem kullanım fiyatına göre hesaplanan bedelin 9520'si,
oranında ceza uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Belirtilen hususların birlikte değerlendirilmesinden, TEİAŞ ile akdi ilişki kurulmadığı
dönemde, hukuki mahiyeti itibarıyla sözleşmeden kaynaklanan bir cezai şart niteliğinde olan,
bu anlamda yalnızca bağlantı ve sistem kullanım anlaşmasını imzalamış ve bu anlaşmada yer
alan hüküm ve şartları kabul etmiş taraflar hakkında uygulama alanı bulabilecek olan
müeeyyidenin re'sen ve tek taraflı bir irade beyanı ile sözleşmeyi imzalamamış taraflar için
uygulanacağı anlaşılmaktadır.
Bu çerçevede, bağlantı sistem kullanım anlaşmalarının tarafı olmayan dağıtım
şirketlerine, bu sözleşmelerin hüküm ve sonuçlarına ilişkin düzenlemelerin uygulanması
yönünde ilgili düzenleyici işlemin dayanağı kanunlarda herhangi bir hüküm bulunmamakta olup,
yasal dayanağı olmayan ceza ve müeyyidelerin yönetmelik hükümleriyle düzenlenmesine
hukuken olanak bulunmamaktadır. o #5”
T.C.
DANIŞTAY
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No :2014/2924 *
Bu noktada, anılan düzenlemenin iletim sisteminin fiilen kullanımından bahisle arz
güvenliği nedeniyle sözleşme hükümleri olmaksızın uygulanması gerektiği ifade edilebilirse de,
düzenlemenin, mahiyeti itibarıyla kullanıcılar tarafından sisteme verilen zararın karşılığı, başkâ
bir anlatımla tazmini nitelikte olmadığı, salt 14. maddede belirlenen oranların aşılmasına .ilişkin
ve yaptırımı sözleşme hükümleri ile belirlenecek cezai şart niteliğinde olduğu, kullanıcı
tarafından sisteme verilen zararın ayrıca tazmin edileceği de açıktır.
Öte yandan, 6446 sayılı Kanun'da piyasada faaliyet gösteren tüzel kişilere Enerji
Piyasası Düzenleme Kurulu'nun yaptırım ve cezalar uygulayabileceği hüküm altına alınmış
olup, sözleşmeye dayanmayan, dava konusu yönetmelik hükmünde belirlenen cezanın iletim
faaliyetini sağlayan TEİAŞ tarafından uygulanması da yaptırım yetkisinin devri anlamına
gelecek olup, bunun da yasal dayanağı bulunmamaktadır.
Bu durumda, bağlantı ve sistem kullanım anlaşması imzalanmaksızın, bu anlaşmada
hüküm altına alınabilecek cezai şart niteliğindeki yaptırımların, davalı idare tarafından tek taraflı
olarak belirlenmek suretiyle akit dışı dağıtım şirketlerine, hukuken geçerli bir dayanağı olmadan
cezai şart niteliğinde yaptırımlar yükleyen Yönetmeliğin dava konusu Geçici 7. maddesinin
açıkça hukuka aykırı olduğu ve uygulanması hâlinde telafisi güç zararların doğmasına neden
olacağı açıktır.
Açıklanan nedenlerle, 28.05.2014 tarih ve 29013 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanan Elektrik Şebeke Yönetmeliği'nin "Reaktif Enerjinin Kompanzasyonu" kenar başlıklı
14. maddesinin 4. fıkrasına ilişkin YÜRÜTMENİN DURDURULMASI İSTEMİNİN REDDİNE,
"Reaktif (OEnerji Cezası" kenar başlıklı OGeçici 7. maddesinin YÜRÜTMESİNİN
DURDURULMASINA, kararın tebliğini izleyen günden itibaren 7 (yedi) gün içerisinde Danıştay
İdari Dava Daireleri Kurulu'na itiraz yolu açık olmak üzere, 18.02.2015 tarihinde oybirliğiyle
karar verildi.
v'
Başkan Vekili Üye Üye Üye Üye ii
Zümrüt Ahmet Zeki Dr. Hasan Fatih Mehmet :
ÖDEN EĞERCİ YİĞİT GÜL ALKIŞ
————— — —ğ—ğ—ğ—ğ—ğ—ğ—ğ—ğ—ğ—m >>
UYAP Bilişim Sisteminde yer alan bu dokümana http://vatandas.uyap.gov.tr adresinden UO/gOgk - bbfP8ib - 7zNLplo - vGwYoU- kodu ile erişebilirsiniz.