_PortalAdmin_Uploads_Content_FastAccess_4532c4e111331.pdf
Ek-1
TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM ANONİM ŞİRKETİ
İLETİM SİSTEMİ SİSTEM KULLANIM VE SİSTEM İŞLETİM TARİFELERİNİ
HESAPLAMA VE UYGULAMA YÖNTEM BİLDİRİMİ
1/1/2022
Bu Doküman Hakkında
Yöntem Bildirimi elektrik piyasası mevzuatı esas alınarak hazırlanmıştır.
Bu dokümanda, Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi’nin (TEİAŞ) iletim sistemi sistem
kullanım ve sistem işletim tarifelerinin belirlenmesinde ve uygulanmasında izlenen yöntem
açıklanmaktadır.
Yöntem Bildirimi başlıklı bu doküman, TEİAŞ İletim Lisansının yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren yasal olarak uygulanmaya başlamıştır.
Yöntem Bildirimi ile ilgili olarak her uygulama dönemi için gerekli düzenlemeler TEİAŞ
tarafından yapılmakta ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından
incelenmesinin ardından onaylanarak yayımlanmaktadır. Bu doküman ilk olarak ülkemizde
serbest enerji piyasasının oluşmasıyla birlikte 1/4/2003 tarihinde EPDK tarafından
yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
1/4/2003 tarihinden itibaren Yatırım Maliyetine Dayalı Fiyatlandırma (YMDF)’nın
uygulanması sonucu elde edilen noktasal sinyaller baz alınarak oluşturulan 22 tarife bölgesine
ilişkin iletim sistemi sistem kullanım tarifeleri uygulanmaya başlamıştır. İletim sistemi sistem
kullanım tarifeleri 1/4/2004 tarihinden başlamak üzere, 2003 yılına ilişkin iletim sistemi sistem
kullanım tarifelerinin sinyal yapısı korunarak uluslararası enterkonneksiyona ilişkin 23 üncü
tarife bölgesinin de eklenmesi ile 23 tarife bölgesi için uygulamaya başlanmıştır. 23 üncü tarife
bölgesi, sadece enerji ithal veya ihraç eden iletim sistemi kullanıcıları için ulusal elektrik
sistemimizin herhangi bir bağlantı noktasında yapılacak olan elektrik enerjisi ithalatı veya
ihracatında rekabet ortamının olmaması nedeniyle ve her bağlantı noktasında eşit tarife
uygulama politikası gözetilerek TEİAŞ tarafından EPDK’nın da onayıyla iletim sistemi sistem
kullanım tarifesine eklenmiştir.
2009 yılı itibariyle üç yılı kapsayacak ikinci uygulama dönemine geçilmiş olması nedeniyle
YMDF esasları doğrultusunda 2003 yılından itibaren geçen süre içinde iletim şebekemizde
meydana gelen gelişme ve büyümeye ilişkin veriler kullanılarak iletim sistemi sistem
kullanımına ilişkin 14 tarife bölgesi belirlenmiş ve enterkoneksiyonlar için ithalat ve ihracata
ilişkin tarife bölgeleri korunmuştur.
2012 yılı itibariyle üçüncü uygulama dönemine başlanmış olması nedeniyle, YMDF’nin
çalıştırılması sonucu elde edilen noktasal sinyaller baz alınarak 14 yeni tarife bölgesi
1/34
belirlenmiş ve geçen süre içinde elektrik enerjisi ithalatı veya ihracatında rekabet ortamının
gelişmesiyle birlikte uluslararası enterkoneksiyona ilişkin ayrı tarife bölgesi uygulaması
kaldırılmıştır.
2015 yılı itibariyle dördüncü uygulama dönemine başlanmış olması nedeniyle, YMDF’nin
çalıştırılması sonucu elde edilen noktasal sinyaller baz alınarak 14 yeni tarife bölgesi
belirlenmiştir.
2016 yılı Mayıs ayı itibariyle, iletim bedelleri tespit edilirken göz önüne alınan kapasite (MW)
değerine ek olarak, enerji (MWh) değeri de bir bileşen olarak hesaplamalara dahil edilmeye
başlanmıştır.
2018 yılı itibariyle beşinci uygulama dönemine başlanmış ve dördüncü uygulama dönemi için
noktasal sinyaller baz alınarak belirlenen 14 tarife bölgesinde değişiklik yapılmadan bu
bölgelerle devam edilmiştir.
2021 yılı itibariyle altıncı uygulama dönemine başlanmış olup, altıncı uygulama döneminde
uygulanacak 15 tarife bölgesi 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında TEİAŞ
tarafından hazırlanan Bölgesel Bağlanabilir Kapasite Raporu (BBKR) esas alınarak tespit
edilmiştir.
Uygulamada zamana bağlı hükümler bu Yöntem Bildiriminin yürürlükte olduğu süreler için
geçerlidir.
2/34
1. FİYATLANDIRMA İLE İLGİLİ DÜZENLEMELER VE ANLAŞMALAR
Sisteme Bağlantı ve Sistem Kullanımı
1.1. Elektrik Şebeke Yönetmeliği ve Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım
Yönetmeliği ile ilgili mevzuat çerçevesinde hazırlanan bağlantı, sistem kullanım,
enterkoneksiyon kullanım anlaşmaları; kullanıcının iletim sistemiyle olan bağlantısına ve/veya
iletim sistemini kullanımına ilişkin teknik hususlar ile iletim sisteminin kullanımı ve/veya
sisteme bağlantı konusundaki şartları belirler.
1.2. Bu kapsamda, kullanıcılarla bağlantı anlaşması, sistem kullanım anlaşması,
enterkonneksiyon kullanım anlaşması olmak üzere üç tür anlaşma yapılır. İletim sistemine
doğrudan bağlanan iletim sistemi kullanıcıları hem bağlantı anlaşması hem de sistem kullanım
anlaşması, enterkoneksiyon kullanıcıları ise enterkonneksiyon kullanım anlaşması imzalamak
zorundadırlar.
1.3. Bir kullanıcının Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği ve bağlantı
ve/veya sistem kullanım anlaşmaları kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirememesi veya
kendi isteğiyle bağlantısını koşullu veya koşulsuz olarak sona erdirmesi durumunda, Elektrik
Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır.
1.4. TEİAŞ’ın iletim sistemini, enterkonneksiyon kullanıcısı olarak ihracat ve/veya ithalat
amacıyla kullanmak isteyen tüzel kişiler TEİAŞ ile enterkonneksiyon kullanım anlaşması
imzalamak zorundadır. Kapasite tahsisinin ihale yoluyla yapıldığı enterkonneksiyon hatları
üzerinden, elektrik enerjisinin ithalatı ve/veya ihracatı faaliyetinde bulunacak kullanıcılar
senkron paralel işletilen bağlantılarda Elektrik Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliği, ilgili
ihale kuralları, enterkonneksiyon kullanım anlaşması ve diğer ilgili mevzuat hükümleri
doğrultusunda, senkron paralel işletilmeyen bağlantılarda ise, Elektrik Piyasası İthalat ve
İhracat Yönetmeliği, enterkonneksiyon kullanım anlaşması ve diğer ilgili mevzuat hükümleri
doğrultusunda hareket etmekle yükümlüdürler.
1.5. TEİAŞ ile anlaşma yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın iletim sistemi kullanıcılarına
ilişkin olarak; TEİAŞ mülkiyetindeki ve/veya kullanıcı mülkiyetindeki satışa esas ölçü
sistemlerinde yer alan sayaçların periyodik bakım çalışmaları sistem kullanım anlaşmasında
belirtilen sürelerde yapılacaktır. Periyodik bakım kapsamında sistem kullanım anlaşmasında
belirtilen iş ve işlemler gerçekleştirilecektir. Mevzuat gereği ölçü noktası iletim sistemi
kullanıcı tesislerinde olan/olması gereken sayaçların testlerine ilişkin bedeller Türkiye Elektrik
İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Mal ve Hizmet ile Araç Gereç Kira Yönetmeliği
hükümlerine göre tahsil edilir.
3/34
İletim Sistemi Fiyatlandırma Esasları
1.6. İletim sistemi sistem kullanım ve sistem işletim tarifeleri Elektrik Piyasası Tarifeler
Yönetmeliği, İletim Gelirinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ ve ilgili diğer mevzuat
çerçevesinde TEİAŞ’ın maliyetleri dikkate alınarak EPDK tarafından onaylanan gelir tavanları
doğrultusunda belirlenmektedir.
İletim Sistemi Maliyetleri
1.7. TEİAŞ’ın maliyetleri, temel olarak elektriğin iletim sistemi üzerinden güvenilir bir
şekilde naklini teminen iletim sistemi varlıklarına ilişkin yapılan yatırımlar ve iletim sisteminin
işletme, bakım, yan hizmetler, iletim sistemi kayıpları, sıfır bakiye düzeltme tutarı ve kapasite
mekanizması ile ilgili mevzuat gereğince TEİAŞ tarafından yürütülen faaliyetlere ilişkin
maliyetlerden oluşur. Bu maliyetler, kullanıcılardan alınan sistem kullanım ve sistem işletim
bedelleri ile karşılanır. TEİAŞ, iletim lisansı uyarınca, iletim sisteminin belirli standartlara
uygun olarak planlanmasından, geliştirilmesinden ve işletilmesinden sorumludur. Dolayısıyla,
sermaye yatırımı ihtiyaçları bu standartlara uyma zorunluluğundan kaynaklanmaktadır.
1.8. Kullanıcının iletim sistemine bağlanabilmesi için ilave iletim sistemi varlıklarının
tesisinin gerektiği ve TEİAŞ’ın bu varlıkların tesisini finanse edecek yeterli finansmanın
mevcut olmadığı veya zamanında yatırım planlaması yapılamadığı durumlara ilişkin uygulama
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat kapsamında belirlenen esaslar uyarınca
gerçekleştirilir.
TEİAŞ’ın Gelirleri
1.9. TEİAŞ’ın gelirlerini sistem kullanım ve sistem işletim tarifeleri oluşturmaktadır. Bu
dokümanda sistem kullanım ve sistem işletim tarifelerinin hesaplanmasına ve uygulanmasına
ilişkin esaslar düzenlenmiştir.
1.10. TEİAŞ’ın elektrik enerjisi iletim faaliyetlerinden elde edeceği gelir tavanları, EPDK
tarafından, yürürlükteki Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği, İletim Gelirinin Düzenlenmesi
Hakkında Tebliğ, ilgili diğer mevzuat ile TEİAŞ’ın iletim lisansı çerçevesinde belirlenir.
TEİAŞ’ın maliyetleri esas alınarak hesaplanan gelir tavanlarının bir önceki yıla göre artış
oranları, ilgili yılın yıllık enflasyon artış oranından bağımsızdır.
1.11. Sistem kullanım tarifesi sabit ve değişken olmak üzere iki bileşenden oluşmakta olup
sabit ve değişken sistem kullanım tarifesine ait gelir tavanları, EPDK tarafından belirlenen oran
dikkate alınarak hesaplanır. t fiyatlandırma yılına ilişkin sabit sistem kullanım tarifeleri, sistem
kullanım anlaşması yapmış olan kullanıcıların anlaşmaları ile tahsis edilmiş alış/veriş
kapasiteleri, sistem kullanım anlaşması yapmamış kullanıcıların fiyatlandırma yılından bir
önceki yılda ölçülen en yüksek alış/veriş kapasiteleri; senkron paralel işletilmeyen bağlantı
üzerinden ithalat ve/veya ihracat yapan enterkonneksiyon kullanıcılarının, enterkonneksiyon
kullanım anlaşmalarında akde bağlanan tahsis edilmiş kapasiteleri ile EPDK tarafından
4/34
belirlenen gelir paylaşım oranları dikkate alınarak; değişken sistem kullanım tarifesi ile sistem
işletim tarifesi ise mevcut iletim sistemi kullanıcılarının iletim sistemine verdikleri ve/veya
aldıkları, fiyatlandırma yılından bir önceki yılın enerji değerleri ve EPDK tarafından belirlenen
gelir paylaşım oranları dikkate alınarak hesaplanır.
1.12. Sabit sistem kullanım tarifesi gelir tavanı esas alınarak yıllık olarak MW başına, değişken
sistem kullanım tarifesi ile sistem işletim tarifesi ise gelir tavanları esas alınarak üretilen
ve/veya tüketilen enerji için MWh başına TEİAŞ tarafından hesaplanır ve EPDK tarafından
onaylanır.
5/34
2. SİSTEM KULLANIM TARİFELERİNİN BELİRLENMESİ
Sabit Sistem Kullanım Tarifesi
Bölgesel Bağlanabilir Kapasite Raporu (BBKR)
2.1. Sabit sistem kullanım tarifelerinin hesaplanması için 6446 sayılı Elektrik Piyasası
Kanunu kapsamında TEİAŞ tarafından hazırlanan BBKR’de yer alan beş yıllık bölgesel
bağlanabilir kapasite (MW) değerleri ve aşağıda detayları yer alan kabuller esas alınır.
2.2. Bölgesel kapasitelerin belirlenmesinde iletim şebekesinin arz talep dengeleri, talep
tahminleri, kaynağa bağlı kurulu güç projeksiyonları ve bölgesel emre amade oranları gibi
kriterler dikkate alınarak hesaplamalar yapılır. Talep tahminlerinin aylık bazda toplamları
dikkate alınarak ilk beş yıllık ve ikinci beş yıllık süreçlerde en yüksek değerin yakalandığı ay
için ilgili bölge puantı dikkate alınarak kapasiteler hesaplanır.
2.3. BBKR esas alınarak elde edilen fiyatlar, sisteme bağlı üretim ve tüketimin beklenen MW
değerlerine uygulandığında elde edilecek gelir EPDK tarafından belirlenen gelir tavanını
sağlayacak şekilde ayarlanır. Sabit sistem kullanım tarifelerinde yapılacak ayarlamalar, BBKR
vasıtasıyla sağlanan bölgesel sinyalleri koruyacak şekilde düzenlenir. Bu kapsamda, sabit
sistem kullanım tarifeleri bölgelere göre değişiklik gösterir.
2.4. Üretim sabit sistem kullanım tarifeleri, iletim sistemine ürettikleri enerjiyi veren tüm
lisanslı kullanıcıların lisansında lisanssız elektrik üretim tesislerinin ise bağlantı anlaşmasında
yer alan kurulu gücü ve/veya maksimum enerji veriş kapasitesi dikkate alınarak belirlenir.
Tüketim sabit sistem kullanım tarifeleri ise, maksimum enerji alış kapasitesi esas alınarak
belirlenir. Dolayısıyla, tarifelerin sabit bileşeni MW (maksimum enerji veriş/enerji alış
kapasitesi) başına yıllık olarak uygulanır.
2.5. TEİAŞ’ın sabit sistem kullanım tarifelerini belirlemesinde dikkate alınan hususlar
bunlarla sınırlı olmamak üzere aşağıda sıralanmıştır:
a) Benimsenen esasların netliğinin ve fiyatlandırma yöntemi şeffaflığının sağlanması,
b) Mevcut kullanıcılara ve sisteme yeni katılacak taraflara ve maliyetlere ilişkin doğru
ve istikrarlı fiyat mesajlarının verilmesi,
c) Fiyatlandırmanın, sağlanan hizmetler esas alınarak yapılması ve bu yapılırken
ortalama maliyetlerin değil artan maliyetlerin esas alınması ve bu yolla iletim
sisteminin optimal kullanımının ve optimal yatırımların teşvik edilmesi,
d) İlgili maliyet parametreleri ve zaman dilimleri çerçevesinde pratik olan
uygulamaların benimsenmesi.
Tarifenin Hesaplanması
2.6. Sistem kullanım tarifeleri iki ayrı bileşenden oluşmaktadır. Bunların ilki, kullanıcının
bulunduğu yere bağlı olarak değişen bileşendir. Bu bileşen, BBKR kullanılarak farklı noktalar
6/34
arasında toptan elektrik naklini sağlamak üzere iletim sisteminde yapılması gereken sermaye
yatırımlarının ve iletim sisteminin aynı amaç doğrultusunda bakımının gerçekleştirilmesinin
maliyetlerini yansıtmak üzere belirlenir. İkinci bileşen, kullanıcının bulunduğu yere bağlı
olmayan, gelir tavanına ulaşılabilmesi ile ilgili olan bileşendir. Sabit sistem kullanım
tarifelerinin hesaplanma süreci aşağıda adım adım açıklanmıştır. Bu sürecin temel bileşenleri
şunlardır:
a) Gerekli maliyet verilerinin belirlenmesi,
b) BBKR’nin hazırlanması,
c) Nihai tarifenin hesaplanması.
Sabit Sistem Kullanım Tarifelerinin Hesaplanması
2.7. BBKR’de yer alan beş yıllık bölgesel bağlanabilir üretim kapasite (MW) verileri esas
alınarak üretim kapasite talepleri belirlenen bölgeler gruplandırılır. Gruplandırılan bölgelerden
her biri için kapasite farkı (kf) belirlendikten sonra, kapasite talebi en yüksek olan bölge ile en
yüksek kapasite fazlası olan bölge arasındaki mutlak değer toplam kapasite farkı (TKF)
hesaplanır.
kf= (İlgili Bölgenin Üretim Kapasitesi Talebi veya Fazlası)
TKF = |En Yüksek Üretim Kapasitesi Talebi| + |En Yüksek Üretim Kapasitesi Fazlası|
Bölgeler arası toplam kapasite (MW) farkı TKF, (r) ile oranlanarak her 1 MW için
kapasite katsayısı (n) belirlenir.
nn= ൗ rrTTTTTT
Ü(tttt) = ( kkkk∗nn) Yukarıdaki formüllerde:
r, Sabit Sistem Kullanım Tarifeleri arasındaki birim oransal fark olup, altıncı uygulama
dönemi için bu oransal fark üretime esas kurulu güç artışı olan 5,6 olarak uygulanacaktır.
n, 1 MW kapasite için uygulanan kapasite katsayısıdır.
Ütk , üretime esas sistem kullanım tarife katsayısıdır.
Ttk , tüketime esas sistem kullanım tarife katsayısıdır.
Yukarıda açıklandığı şekilde üretime esas Ütk bulunur, tüketime esas sistem kullanım
tarife katsayısı Ttk için hesaplama yapılmaz. Tüm bölgelerin Ütk katsayısı artan şekilde
7/34
sıralanır ve Ütk sıralamasının tersi tüketime esas sistem kullanım tarifesi katsayısı Ttk olarak
hesaplamalarda kullanılır.
Üretime esas her bir tarife bölgesi için ilgili bölgenin (t-1) yılında geçerli olan üretime
esas sabit sistem kullanım tarifesi ile ilgili bölge için bulunan Ütk katsayısı oranında azaltma
veya arttırma işlemi yapılır.(Ütk pozitif olduğu durumda tarifede azaltma, negatif olduğu
durumda tarifede arttırma işlemi uygulanır.) Tüketime esas her bir tarife bölgesi içinde yukarıda
açıklandığı şekilde Ttk katsayısı kullanılarak işlem yapılır.
2.8. BBKR hazırlanmasında ve bölgelerin oluşturulmasında yapılan kabul ve işlemler her yıl
TEİAŞ kurumsal web sitesinde yer alan BBKR’de açıklanmaktadır.
Nihai Tarifenin Hesaplanması
2.9. BBKR esas alınarak belirlenen nihai tarifelerin hesaplanma süreci aşağıdaki aşamalardan
oluşur;
a) Üretim ve tüketim için bölgesel “ham tarifelerin” ve bunun sonucunda ortaya çıkan
ara gelirin hesaplanması,
b) TEİAŞ’ın gelir tavanına göre gelir elde edebilmesini sağlamak üzere ham tarifeler
esas alınarak nihai tarifelerin hesaplanması.
Ara Gelirin Hesaplanması
2.10. Gelir tavanını elde etmek amacıyla “ham tarifeler” üzerinde gerekli ayarlamaları
belirlemek için, “ham tarifelerin” tüm üretime ve tüketime uygulanmasıyla elde edilen toplam
miktar olan ara gelirler hesaplanır.
2.11. Üretim ve tüketim için bölgesel ara gelirlerin hesaplanmasında aşağıdaki formüller
kullanılır;
ZZZZZZZZzz= ෍GGii ggzz iiiiBurada; ZZZZZZZZzz= ෍DDii ddzz iiii
→ z, ilgili tarife bölgesini,
z bölgesinde üretimden elde edilen TL cinsinden ara geliri,
→ z bölgesinde üretim için hesaplanan TL cinsinden “ham tarifeyi”,→ZZZZZZZZzz,→ i düğüm noktasındaki MW cinsinden maksimum veriş kapasitesini, ggzz,→ z bölgesinde tüketimden elde edilen TL cinsinden ara geliri, GGii,→ z bölgesinde tüketim için hesaplanan TL cinsinden “ham tarifeyi”, ZZZZZZZZZZ,→ i düğüm noktasındaki MW cinsinden maksimum alış kapasitesini ddzz, DDii,
8/34
ifade eder.
2.12. Üretim ve tüketim için toplam ara gelirler, tüm bölgelerdeki bölgesel ara gelirlerin
toplanmasıyla hesaplanır.
Hesaplamada şu formül kullanılır;
IRG = ZIRG Z ∑
Z
IRD = ZIRD Z ∑
Z
Burada;
z, tarife bölgesi sayısını,
IRG üretimden elde edilen TL cinsinden toplam ara geliri,
IRD tüketimden elde edilen TL cinsinden toplam ara geliri,
ifade eder.
Üretim ve Tüketimden Karşılanacak Olan Toplam Gelirin Hesaplanması
2.13. Sabit sistem kullanım bedellerinden karşılanacak olan gelir tavanı, Elektrik Piyasası
Tarifeler Yönetmeliği, İletim Gelirinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ ve ilgili diğer mevzuat
ile TEİAŞ’ın iletim lisansı hükümlerine göre belirlenir. Bu miktar, aşağıdaki formüle uygun
olarak üretim ve tüketim arasında paylaştırılacaktır.
1
TRG = RTUOS R × 1 + k
k
TRD = RTUOS R × 1 + k
tüketicilerin _ üstlenmesi _ tercih _ edilen _ ödeme _ yükü _ oranı %
k =
üreticilerin _ üstlenmesi _ tercih _ edilen _ ödeme _ yükü _ oranı %
Burada;
TRG üretimden karşılanacak olan TL cinsinden toplam geliri,
TRD tüketimden karşılanacak olan TL cinsinden toplam geliri,
RTUOS R ilgili fiyatlandırma yılı için, sabit sistem kullanım bedellerinden karşılanacak
olan TL cinsinden gelir tavanını (bağlantı bedelleri hariç),
ifade eder.
Her Bir Fiyatlandırma Bölgesi İçin Nihai Üretim ve Tüketim Sabit Sistem Kullanım
Tarifelerinin Hesaplanması
2.14. Gelir tavanı ve ara gelirler arasındaki farkın karşılanabilmesi amacıyla, elde edilen ara
gelir ile elde edilmesi gereken gelir oranlanır, çıkan oran ile ham tarifeler çarpılarak nihai
tarifelere ulaşılır.
9/34
TRG
gU = IRG
TRD
dU = IRD
Burada;
g U , üretime esas ham tarifelerin nihai tarifelere ulaşılması için çarpım katsayısı
d U , tüketime esas ham tarifelerin nihai tarifelere ulaşılması için çarpım katsayısı
ifade eder.
Değişken Sistem Kullanım Tarifesi
2.15. Değişken sistem kullanım tarifesi MWh başına alınmakta olup bölgelere göre değişiklik
göstermemektedir. Değişken sistem kullanım tarifelerine esas enerji değerlerinin
belirlenmesine dair ayrıntılar 4 üncü Bölümde açıklanmaktadır.
2.16. Üretim Değişken Sistem Kullanım Tarifesi aşağıdaki gibi hesaplanır:
ü DSKGTt DSK t =
ÖYEM ut ∑
uinT
Burada;
DSK tü herhangi bir kullanıcı için t fiyatlandırma yılında uygulanan ve TL/MWh
cinsinden birim üretim değişken sistem kullanım tarifesini,
DSKGTt t fiyatlandırma yılı için TL cinsinden üretim değişken sistem kullanım gelir
tavanını,
ÖYEM ut t fiyatlandırma yılından bir önceki yılda iletim sistemine bağlı olan u
kullanıcısının MWh cinsinden yıllık tespit edilen enerji miktarını,
ifade eder.
2.17. Tüketim Değişken Sistem Kullanım Tarifesi aşağıdaki gibi hesaplanır:
t DSKGTt DSK t =
ÖYEM ut ∑
uinT
Burada;
DSK tt herhangi bir kullanıcı için t fiyatlandırma yılında uygulanan ve TL/MWh
cinsinden birim tüketim değişken sistem kullanım tarifesini,
DSKGTt t fiyatlandırma yılı için TL cinsinden tüketim değişken sistem kullanım gelir
tavanını,
ÖYEM ut t fiyatlandırma yılından bir önceki yılda iletim sistemine bağlı olan u
kullanıcısının MWh cinsinden yıllık tespit edilen enerji miktarını,
ifade eder.
10/34
3. SİSTEM KULLANIM TARİFESİ FİYATLANDIRMA UYGULAMALARI
Sabit Sistem Kullanım Tarifesi Fiyatlandırma Uygulamaları
3.1. İletim sistemi kullanıcılarının ödemekle yükümlü olacağı üretim ve tüketim sabit sistem
kullanım bedelleri, her bir sistem kullanım fiyatlandırma noktasında geçerli olan sabit sistem
kullanım tarifesine esas miktar (MW) baz alınarak belirlenir. 6446 sayılı Elektrik Piyasası
Kanununun 14 üncü maddesi kapsamındaki lisanssız elektrik üretim tesisleri ve bu tesisler ile
ilişkili tüketim tesislerinin iletim sisteminde aynı veya farklı ölçüm noktasında kurulmaları
halinde üretim ve tüketim sabit sistem kullanım bedelleri ayrı ayrı uygulanır.
3.2. Sistem kullanım fiyatlandırma noktası, sabit sistem kullanım tarifesiyle ilişkili olan ve
sabit sistem kullanım bedeline esas miktar için hangi bölgesel tarifenin uygulanacağını
belirleyen coğrafi noktadır. Sistem kullanım fiyatlandırma noktaları, üretim ya da tüketim
tesisinin iletim sistemine bağlı olduğu trafo merkezinin bulunduğu il sınırlarına göre belirlenir.
Bu esasın uygulanmasına ilişkin ayrıntılar 4 üncü Bölümde verilmiştir. TEİAŞ’ın iletim
sistemindeki her bir bağlantı noktası için en az bir sistem kullanım fiyatlandırma noktası
olacaktır. Sistem kullanım fiyatlandırma noktaları, her bir bağlantı noktasındaki her kullanıcı
başına bir tane olacak şekilde belirlenecektir.
3.3. Sabit sistem kullanım bedellerine esas miktar, 2 nci Bölüm doğrultusunda hesaplanan
bölgesel sabit sistem kullanım tarifelerinin uygulanacağı MW miktarıdır. Sabit sistem kullanım
tarifelerine esas miktarların belirlenmesine dair ayrıntılar 4 üncü Bölümde açıklanmaktadır.
3.4. Bir sistem kullanım fiyatlandırma noktası için toplam sabit sistem kullanım bedelleri şu
şekilde hesaplanmaktadır.
C putD = D put × d Z
C Gput = G put × g Z
Burada;
C putD kullanıcı u’ya, t fiyatlandırma yılı süresince p sistem kullanım fiyatlandırma
noktasındaki tüketim kapasitesi karşılığında uygulanacak TL cinsinden sabit sistem
kullanım bedelini,
D put kullanıcı u’nun, t fiyatlandırma yılı süresince p sistem kullanım fiyatlandırma
noktasında geçerli olacak tüketim sabit sistem kullanım tarifelerine esas MW cinsinden
maksimum tüketim kapasite miktarını,
d Z p sistem kullanım fiyatlandırma noktasının yer aldığı z bölgesinde tüketim
kapasitesine uygulanacak olan TL/MW cinsinden sabit sistem kullanım tarifesini,
C Gput kullanıcı u’ya, t fiyatlandırma yılı süresince p sistem kullanım fiyatlandırma
noktasındaki üretim kapasitesi karşılığında uygulanacak TL cinsinden sabit sistem
kullanım bedelini,
11/34
G put kullanıcı u’nun, t fiyatlandırma yılı süresince p sistem kullanım fiyatlandırma
noktasında geçerli olacak üretim sabit sistem kullanım tarifelerine esas MW cinsinden
üretim kapasite miktarını,
g Z p sistem kullanım fiyatlandırma noktasının yer aldığı z bölgesinde üretim kapasitesine
uygulanacak olan TL/MW cinsinden sabit sistem kullanım tarifesini,
ifade eder.
3.5. Fiyatlandırma yılı boyunca geçerli olacak üretim ve tüketim için sabit sistem kullanım
tarifeleri, söz konusu fiyatlandırma yılından bir önceki yılın son ayı yayımlanacak olan bu
Yöntem Bildirimi ile birlikte EPDK tarafından onaylanır. Bu doküman ile birlikte, kullanıcının
her bir fiyatlandırma bölgesine düşen sistem kullanım fiyatlandırma noktalarının hangileri
olduğunu anlamasına imkan verecek, üretim ve tüketim sabit sistem kullanım fiyatlandırma
bölgelerinin açıklandığı il bilgileri de yayımlanır.
3.6. Fiyatlandırma bölgelerinin tespitinde, uygulama döneminin ilk yılına esas olan BBKR
kullanılır. Uygulama dönemi boyunca fiyatlandırma bölgelerinin sınırları değiştirilmemektedir.
Yeni bir sistem kullanım fiyatlandırma noktası, coğrafi konumu itibariyle bulunduğu ilin
fiyatlandırma bölgesine dahil edilir.
3.7. Fiyatlandırma bölgesi sınırlarının, yukarıda adı geçen sebep haricinde, her yıl yeniden
belirlenmesi gerekmeyecektir. Fiyatlandırma bölgelerinin sınırları her bir Uygulama Dönemi
öncesinde yeniden belirlenebilmekle birlikte bir önceki uygulama dönemi için belirlenen
fiyatlandırma bölgelerinde değişiklik yapılmadan da uygulamaya devam edilebilir. Uygulama
dönemi öncesinde fiyatlandırma bölgelerinin sınırlarının (tarife bölgeleri) yeniden belirlenmesi
ve değişmesi halinde, tarife bölgelerinin EPDK Kurul Kararı ile yürürlüğe girdiği tarih
itibariyle sistem kullanım anlaşmalarının yenilenmemiş olması durumunda dahi iletim
bedellerinin tespit edilmesi açısından EPDK Kurul Kararı ile yürürlüğe giren tarife bölgeleri ve
yürürlükte olan mevcut sistem kullanım anlaşmalarında yer alan alış kapasitesi ve veriş
kapasitesi geçerli olacaktır.
Değişken Sistem Kullanım Tarifesi Fiyatlandırma Uygulamaları
3.8. İletim sistemi kullanıcılarının ödemekle yükümlü olacağı üretim ve tüketim değişken
sistem kullanım bedelleri, her bir sistem kullanım fiyatlandırma noktasında geçerli olan
değişken sistem kullanım tarifesine esas miktar (MWh) baz alınarak belirlenir. 6446 sayılı
Elektrik Piyasası Kanununun 14 üncü maddesi kapsamındaki lisanssız elektrik üretim tesisleri
ve bu tesisler ile ilişkili tüketim tesislerinin iletim sisteminde aynı ölçüm noktasında kurulması
halinde; üretim ve tüketimin dengelendiği veriş yönündeki enerji miktarı için %100 indirimli
üretim değişken sistem kullanım bedeli, çekiş yönündeki enerji miktarı için %50 indirimli
tüketim değişken sistem kullanım bedeli, üretimi aşan tüketim miktarı için tüketim değişken
sistem kullanım bedeli, tüketimi aşan üretim miktarı için üretim değişken sistem kullanım
bedeli uygulanır. Söz konusu tesislerin iletim sisteminde farklı ölçüm noktasında kurulması
12/34
halinde, üretilen ve tüketilen enerji miktarının tamamı için üretim ve tüketim değişken sistem
kullanım bedelleri ayrı ayrı uygulanır.
3.9. Bir sistem kullanım fiyatlandırma noktası için toplam değişken sistem kullanım bedelleri
aşağıda belirtildiği şekilde hesaplanmakta olup, değişken sistem kullanım tarifelerine esas
miktarların belirlenmesine dair ayrıntılar 4 üncü Bölümde açıklanmaktadır.
C putD = D put × d
C Gput = G put × g
Burada;
C putD kullanıcı u’ya, t fiyatlandırma yılı süresince p sistem kullanım fiyatlandırma
noktasında iletim sisteminden alınan enerji (MWh) karşılığında uygulanacak TL
cinsinden değişken sistem kullanım bedelini,
D put kullanıcı u’nun, t fiyatlandırma yılı süresince p sistem kullanım fiyatlandırma
noktasında geçerli olacak tüketim değişken sistem kullanım tarifelerine esas MWh
cinsinden iletim sisteminden alınan enerji miktarını,
d p sistem kullanım fiyatlandırma noktasında tüketime uygulanacak TL/MWh
cinsinden değişken sistem kullanım tarifesini,
C Gput kullanıcı u’ya, t fiyatlandırma yılı süresince p sistem kullanım fiyatlandırma
noktasında iletim sistemine verdiği enerji (MWh) karşılığında uygulanacak TL cinsinden
değişken sistem kullanım bedelini,
G put , kullanıcı u’nun, t fiyatlandırma yılı süresince p sistem kullanım fiyatlandırma
noktasında geçerli olacak üretim değişken sistem kullanım tarifelerine esas MWh
cinsinden iletim sistemine verdiği enerji miktarını,
g , p sistem kullanım fiyatlandırma noktasında üretime uygulanacak TL/MWh cinsinden
değişken sistem kullanım tarifesini,
ifade eder.
13/34
4. SİSTEM KULLANIM BEDELLERİ
Sabit Sistem Kullanım Bedelleri
Sabit Sistem Kullanım Bedelleri - Ortak Hükümler
4.1. Sabit sistem kullanım bedelleri, yürürlükteki mevzuat uyarınca iletim sistemi kullanıcısı
konumunda bulunan aşağıdaki kullanıcılara iletim sistemi kullanımı kapsamında yansıtılır.
Tüketim Üretim
Dağıtım Şirketleri ● ●
Dağıtım Lisansı Sahibi OSB Tüzel Kişileri ● ●
Serbest Tüketiciler ●
Üretim Şirketleri ve Lisansa Tabi Olmaksızın ● ● Elektrik Üreten Kullanıcılar
Yİ Sözleşmeli Üretim Şirketleri ● ●
YİD Sözleşmeli Üretim Şirketleri ● ●
İHD Sözleşmeli Üretim Şirketleri ● ●
Elektrik İhracatı Yapan Enterkonneksiyon ● Kullanıcıları
Elektrik İthalatı Yapan Enterkonneksiyon ● Kullanıcıları
4.2. Kullanıcının iletim sistemine bağlandığı noktanın sınırları içerisinde bulunduğu il,
kullanıcıya uygulanacak sabit sistem kullanım tarife bölgesini belirleyecektir. İletim sistemine
doğrudan bağlı kullanıcılar için sistem kullanım fiyatlandırmasına esas ölçü noktası, Elektrik
Piyasasında Kullanılacak Sayaçlar Hakkında Tebliğ ve ilgili diğer mevzuatta belirtildiği yerde
olacaktır. Mevzuatta tanımlı her bir satışa esas ölçü noktasında tesis edilen ve sistem kullanım
tarifelerine ilişkin amaçlar doğrultusunda verilerin kaydedilmesinde kullanılacak olan sayaçlar
ve ölçü teçhizatının özellikleri yürürlükteki mevzuata uygun olmalıdır.
4.3. Elektrik Piyasasında Kullanılacak Sayaçlar Hakkında Tebliğ’de belirtilen tanımlı ölçü
noktalarıyla alış/veriş kapasitelerinin tespit edilememesi veya kullanıcının bir bağlantı
noktasındaki alış/veriş kapasitelerinin birden fazla ölçüm noktasından tespit edilmesinin söz
konusu olduğu durumlarda TEİAŞ’ın belirleyeceği ölçü yeri ve ölçü yöntemlerine göre tespit
edilen alış/veriş kapasiteleri ölçüme esas alınır.
4.4. Kullanıcının sistem kullanım fiyatlandırmasına esas ölçümler ölçü noktasında bulunan,
mevzuata uygun sayaçlardan TEİAŞ Otomatik Sayaç Okuma Sistemi (OSOS) aracılığıyla
yapılır.
4.5. Kullanıcının bir bağlantı noktasındaki alış/veriş kapasitelerinin birden fazla ölçü
noktasından tespit edilmesinin söz konusu olduğu durumlarda, kullanıcıların bağlantı
14/34
noktasındaki alış/veriş kapasitelerinin eşzamanlı ölçüm değerinin alınması esas olup bu
değerler TEİAŞ OSOS aracılığı ile elde edilecektir. Kullanıcının aylık güç değerleri, söz
konusu ölçü sistemi devreye alınıp TEİAŞ OSOS’una dâhil edildiği ayı takip eden aydan
itibaren TEİAŞ OSOS üzerinden elde edilecektir. OSOS devreye alınana kadar veya OSOS
aracılığıyla ölçümlerin tespit edilememesi durumunda, ölçümler yerel okuma işlemi ile
alınacaktır.
4.6. Kullanıcılar, t fiyatlandırma yılı boyunca, o yıl için onaylanan yıllık tüketim ve/veya
üretim sabit sistem kullanım tarifelerine ve ilgili hükümlere göre belirlenen süre için hesaplanan
bedellere ilişkin aylık dönemler halinde ödemeler yaparlar. Aylık dönemler için hesaplanacak
olan sabit sistem kullanım bedeli, yıllık sabit sistem kullanım tarifelerinin ilgili yılın gün
sayısına bölümünün ilgili hükümlere göre belirlenen süre ve kapasite (MW) ile çarpımı olarak
tespit edilir.
4.7. Sabit sistem kullanım bedeli ilk kez, tüketim yönlü iletim sistemi kullanımı için iletim
sisteminin ilk defa kullanıldığı tarih esas alınarak, iletim sisteminin üretim yönlü olarak
kullanımı için ise iletim sisteminin ilk defa kullanıldığı tarih ve ünite geçici kabulleri göz önüne
alınarak belirlenir. Sabit sistem kullanım bedeli ilk kez yansıtılırken 4.23 üncü madde uyarınca
işlem tesis edilir.
4.8. Dağıtım Sistemindeki Kayıpların Azaltılmasına Dair Tedbirler Yönetmeliği kapsamında
EPDK tarafından yüksek kayıplı şirket olarak belirlenen Dağıtım Şirketleri için sabit sistem
kullanım bedellerinin belirlenmesi sırasında, aylık ölçüm değeri ile sistem kullanım anlaşma
değeri karşılaştırılır ve yüksek olan değer faturaya esas alınır. Takip eden aylarda da bu işlem
aylık olarak tekrarlanır.
Üretim lisansı sahibi tüzel kişilerin üretim tesisleri için sabit sistem kullanım bedellerinin
belirlenmesi sırasında, bütün ünitelerin üretime esas geçici kabul işlemleri tamamlanıp lisans
kurulu gücüne ulaşılıncaya kadar ilgili dönemdeki üretime esas ölçüm gücü ile ilgili dönemde
devrede olan toplam ünite kurulu gücü karşılaştırılır ve yüksek olan değer faturaya esas alınır.
Takip eden aylarda da bu işlem aylık olarak tekrarlanır.
4.9. Sistem kullanım anlaşması bulunan kullanıcılar için, Elektrik Piyasası Yan Hizmetler
Yönetmeliği uyarınca senkron kompanzasyon kapsamında Reaktif Güç Desteği Senkron
Kompanzasyon Anlaşması imzalamış kullanıcılar da dahil olmak üzere, iletim bedelleri tespit
edilirken yürürlükte olan sistem kullanım anlaşmasında yer alan kapasite değeri veya değerleri
esas alınır. Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği uyarınca senkron kompanzasyon
kapsamında Reaktif Güç Desteği Senkron Kompanzasyon Anlaşması imzalamış
kullanıcılardan hizmetin alındığı aylarda, iletim bedelinin hesaplanması sırasında senkron
kompansatör çalışılması nedeniyle ulaşılacak alış kapasitesi dikkate alınır, hizmetin alınmadığı
diğer aylarda ise senkron kompansatör çalışma olmaması nedeniyle sadece iç ihtiyaçları
nedeniyle ulaşacağı alış kapasitesi dikkate alınır.
15/34
Senkron kompansatör hizmeti satın alınan iletim sistemi kullanıcıları ile imzalanan sistem
kullanım anlaşmaları doğrultusunda kullanıcılara iletim bedellerinin yansıtılması sırasında,
sistem kullanım anlaşmasında yer alan değer esas alınır. Takip eden aylarda da bu işlem aylık
olarak tekrarlanır. Kullanıcının ölçülen aylık gücünün (MW), sistem kullanım anlaşmasında
belirtilen alış kapasitesinden fazla olması halinde, ilgili dönemler için sistem kullanım
anlaşmasında yer alan cezai işlemler uygulanır.
4.10. Sistem kullanım anlaşmasının yapılmamış olması halinde iletim bedelleri tespit edilirken,
t fiyatlandırma yılının ilk ayında, bir önceki takvim yılında ölçülen en yüksek ölçüm değeri ile
t fiyatlandırma yılının ilk ayının ölçüm değeri karşılaştırılarak yüksek olan güç değeri (MW)
esas alınır. t fiyatlandırma yılı içinde ise, aylık ölçüm değerleri bir önceki ayın iletim bedellerine
esas maksimum enerji alış/veriş kapasitesi ile karşılaştırılarak yüksek olan değer (MW)
üzerinden sabit sistem kullanım bedeli hesaplanır. Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği
uyarınca senkron kompanzasyon kapsamında Reaktif Güç Desteği Senkron Kompanzasyon
Anlaşması imzalamış kullanıcılardan hizmetin alındığı aylarda, iletim bedelinin hesaplanması
sırasında senkron kompansatör çalışılması nedeniyle ulaşılacak alış kapasitesi dikkate alınır,
hizmetin alınmadığı diğer aylarda ise senkron kompansatör çalışma olmaması nedeniyle sadece
iç ihtiyaçları nedeniyle ulaşacağı alış kapasitesi dikkate alınır.
Senkron kompansatör hizmeti alınmasına karşın, söz konusu kullanıcı ile sistem kullanım
anlaşması imzalanmamış olması halinde ise kullanıcıya, senkron kompansatör hizmeti satın
alınan aylar hariç tutularak, sistem kullanım anlaşması olmayan kullanıcılara uygulanan yöntem
dikkate alınarak aylık iletim bedelleri düzenlenir.
4.11. Kullanıcının sabit sistem kullanım bedelleri, kullanıcının TEİAŞ ile imzalanan sistem
kullanım anlaşmasında belirtilen tahsis edilen alış ve/veya veriş kapasiteleri esas alınarak
hesaplanır. Kullanıcıların ölçüm dönemleri sırasında alınan veya verilen enerjiye ilişkin ölçülen
güç değerlerinin, sistem kullanım anlaşmasındaki alış ve/veya veriş kapasitesini aşması halinde,
aşan kısım dikkate alınarak sistem kullanım anlaşmasında yer alan cezai müeyyideler
uygulanır.
4.12. Kullanıcının mevcut anlaşmasını revize etmek üzere başvuruda bulunmasına karşın,
sistem kıstı nedeniyle kullanıcı talebinin uygun bulunmaması veya ilave şebeke yatırımının
gerektiğinin tespit edilmesi nedenleriyle sistem kullanım anlaşmasının revize edilmemesi
halinde, aşan kısmın en yüksek değeri dikkate alınarak sistem kullanım anlaşmasında yer alan
cezai müeyyideler uygulanır.
4.13. Bir kullanıcıya bir bağlantı noktasında tahsis edilen kapasitenin t fiyatlandırma yılı
içinde artırılabilmesi için, sistem kullanım anlaşmasının Elektrik Şebeke Yönetmeliği,
Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği ve sistem kullanım
anlaşmasının ilgili maddeleri çerçevesinde yenilenmesi gerekir.
16/34
4.14. Güç düşüm taleplerine ilişkin yapılan başvurular Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem
Kullanım Yönetmeliği ile sistem kullanım anlaşmasının ilgili maddeleri çerçevesinde
değerlendirilir.
4.15. t fiyatlandırma yılı içinde bağlantı noktasında herhangi bir değişiklik olmadan (aynı bara
ve fider/fiderler) kullanıcıya ait tesisin devri ile TEİAŞ’a muhatap tüzel kişinin değişmesi
durumunda, yeni kullanıcı TEİAŞ ile sistem kullanım anlaşması imzalayıncaya kadar, eski
kullanıcının sistem kullanım anlaşmasında yer alan yükümlülüklerini yerine getirmekten
sorumludur. Sistem kullanım anlaşmasının bulunmaması halinde gerekli lisans tadilatının
EPDK tarafından yapılması, yeni kullanıcının söz konusu tesis için lisansını alması ya da
serbest tüketici niteliğini haiz olması durumunda, yeni kullanıcının sistem kullanım anlaşması
imzalamış olması koşulu aranmaksızın söz konusu tesise ilişkin sabit sistem kullanım bedeline
ait yükümlülükler yeni kullanıcı tarafından yerine getirilir. Yeni duruma ilişkin sistem kullanım
anlaşmasının mevcut sistem kullanım anlaşmasına göre güç düşüm talebi içermesi halinde, 4.14
üncü madde uyarınca işlem tesis edilir.
4.16. t fiyatlandırma yılı içinde,dağıtım lisansı sahibi kullanıcının sistem kullanım anlaşmasına
esas trafo merkezinden bağlı bulunan üretim veya tüketim birimlerinden bir kısmının ayrılarak
yeni bir kullanıcı sıfatıyla TEİAŞ ile sistem kullanım anlaşması imzalanması halinde dağıtım
lisansı sahibi kullanıcının sistem kullanım anlaşmasını güç düşümüne ilişkin revize etme talebi,
yeni kullanıcı ile imzalanacak anlaşmaya esas alış ve/veya veriş kapasiteleri ile dağıtım lisansı
sahibi kullanıcı ile TEİAŞ arasında imzalanmış olan mevcut sistem kullanım anlaşmasının
revizesinde yer alacak alış ve/veya veriş kapasiteleri toplamlarının, dağıtım lisansı sahibi
kullanıcının mevcut sistem kullanım anlaşmasında yer alan alış ve/veya veriş kapasitelerinden
az olmaması kaydıyla uygun bulunur.
TEİAŞ kullanıcısı iken dağıtım şirketine bağlantısı Kurul tarafından uygun görülen üretim
şirketlerinin aynı trafo merkezinden bağlantı için ilgili dağıtım lisansı sahibi kullanıcı ile
anlaşma imzalanması halinde; mevcut kullanıcılarla TEİAŞ arasında imzalanmış olan mevcut
sistem kullanım anlaşmalarının revizesinde yer alacak alış ve/veya veriş kapasiteleri
toplamlarının, yeni sistem kullanım anlaşmasında yer alan alış ve/veya veriş kapasitelerinden
az olmaması kaydıyla, dağıtım lisansı sahibi kullanıcının sistem kullanım anlaşmasını revize
etme talebi uygun bulunur.
Söz konusu durumlar için güç düşümü ve/veya güç artışı talebi olması durumunda Elektrik
Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinde (BSKY) yer alan anlaşma revize
sayısı ve süre kısıtı hükümleri uygulanmaz. Mevcut kullanıcıyla güç düşümü/güç artışı talebine
istinaden imzalanacak sistem kullanım anlaşması ve yeni kullanıcıyla imzalanacak müstakil
sistem kullanım anlaşmasının veya dağıtım şirketine bağlantısı uygun görülen üretim şirketinin
fesih işlemlerinin eşzamanlı olarak tamamlanması esastır. Ancak, yeni kullanıcının TEİAŞ ile
sistem kullanım anlaşmasını imzalamış olmasına rağmen, mevcut kullanıcının sistem kullanım
anlaşmasını yeni duruma göre revize etmemiş olması halinde, mevcut kullanıcının sistem
kullanım anlaşması revize edilene kadar yürürlükteki sistem kullanım anlaşmasına göre
işlemlere devam edilir.
17/34
Sabit Sistem Kullanım Bedelleri - Tüketim Faaliyetine İlişkin Özel Hükümler
4.17. TEİAŞ trafo merkezleri arasındaki “Kalıcı Güç Aktarımı” işlemleri BSKY’nin ilgili
maddeleri kapsamında değerlendirilecek ve “Yük Aktarmalarında Demant Tespitine Yönelik
Uygulama Kılavuzu (YAUK)” doğrultusunda işlem yürütülecektir.
4.18. TEİAŞ trafo merkezi OG baralarına bağlı bulunan ve farklı baraları kullanmakta olan
farklı iletim sistemi kullanıcılarının bulunması halinde aynı trafo merkezindeki farklı
kullanıcılara ait baralar arasında bakım, arıza, yenileme, tevsiat ve benzeri nedenlerle geçici
yük aktarmaları yapılması halinde durum ilgili kullanıcılar ve TEİAŞ tarafından YAUK
doğrultusunda “Geçici Yük Aktarma Tutanağı (Tutanak)” ile tespit edilecek ve YAUK’da
açıklanan metodoloji esas alınarak tüketim ve üretim demant hesabı yapılacaktır. YAUK
kapsamında yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan tüketim ve üretim demant değerlerinin
yürürlükte olan sistem kullanım anlaşmasında akde bağlanmış maksimum alış/veriş
kapasitelerinden yüksek olması durumunda imzalanan sistem kullanım anlaşması kapsamında
güç aşımı olarak değerlendirme yapılarak cezai yaptırım uygulanacak, yüksek kayıplı Dağıtım
Şirketleri için ise iletim bedeli hesaplamalarında dikkate alınacaktır.
4.19. TEİAŞ trafo merkezinde, iletim hatlarında ve tesislerinde enerji kesimini gerektirecek
bakım, arıza ve diğer nedenlerle yapılacak çalışmalar için TEİAŞ’ın talebiyle trafo merkezleri
arasında yapılan geçici yük aktarmalarının YAUK doğrultusunda ilgili Tutanak ile tespit
edilmesi halinde, YAUK kapsamında yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan tüketim ve
üretim demant değerlerinin yürürlükte olan sistem kullanım anlaşmasında akde bağlanmış
maksimum alış/veriş kapasitelerinden yüksek olması durumunda imzalanan sistem kullanım
anlaşması kapsamında güç aşımı olarak değerlendirme yapılarak cezai yaptırım uygulanacak,
yüksek kayıplı Dağıtım Şirketleri için ise iletim bedeli hesaplamalarında dikkate alınacaktır.
4.20.TEİAŞ trafo merkezi ile dağıtım merkezi arasındaki enerji nakil hattında enerji kesimini
gerektirecek arıza giderme, bakım-onarım, yeni tesis çalışmaları ve diğer nedenlerle geçici bir
dönem için yapılacak çalışmalar için ilgili kullanıcının başvurusu üzerine yapılan geçici yük
aktarmalarının TEİAŞ ile ilgili kullanıcı tarafından YAUK doğrultusunda ilgili Tutanak ile
tespit edilmesi halinde, YAUK kapsamında yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan tüketim
ve üretim demant değerlerinin yürürlükte olan sistem kullanım anlaşmasında akde bağlanmış
maksimum alış/veriş kapasitelerinden yüksek olması durumunda imzalanan sistem kullanım
anlaşması kapsamında güç aşımı olarak değerlendirme yapılarak cezai yaptırım uygulanacak,
yüksek kayıplı Dağıtım Şirketleri için ise iletim bedeli hesaplamalarında dikkate alınacaktır.
4.21. Dağıtım şirketlerinin veya dağıtım lisansı sahibi OSB tüzel kişilerinin kullanımında olan
barada bir ya da birden fazla müstakil ve/veya gömülü üretim tesisinin bağlı olduğu fider
bulunması halinde, dağıtım şirketinin alış ve veriş kapasitesi tespit edilirken bara bir düğüm
noktası kabul edilir. Baraya giren ve baradan çıkan enerjinin eşit olması ilkesinden hareketle
maksimum alış ve veriş kapasiteleri tespit edilir.
Tüketime esas kapasitenin tespit edilmesi aşamasında, baraya enerji girişini ölçen trafonun OG
tarafındaki sayacın tüketim değeri ve barada yer alan fiderlerdeki sayaçların üretim değerleri
toplanır, bu toplamdan baradan enerji çıkışını ölçen trafonun OG tarafındaki sayacın üretim
18/34
değeri ve barada yer alan fiderlerdeki sayaçların tüketim değerleri çıkarılır, bu işlem ile ulaşılan
sonucun negatif olması halinde bu değer sıfır kabul edilir, pozitif olması halinde ise bulunan bu
tüketim verisi ile ilgili tüzel kişi kullanımında olan fiderlerdeki sayaçların tüketim verileri
toplanarak ilgili tüzel kişinin tüketime esas kapasite (MW) değeri hesaplanır. Bu işlem eş
zamanlı olarak her 15 dakikalık ölçümler için uygulanır.
Tüketime Esas Kapasite = Maks{(Trafonun OG tarafındaki Sayacın Tüketim Verisi + OG
Barada Yer Alan Kullanıcıların Üretim Verisi – OG Barada Yer Alan Kullanıcıların Tüketim
Verisi – Trafonun OG tarafındaki Sayacın Üretim Verisi), 0} + Dağıtım Şirketiyle Anlaşmalı
Kullanıcının Tüketim Verisi
Dağıtım şirketlerinin veya dağıtım lisansı sahibi OSB tüzel kişilerinin kullanımında olan barada
ölçüme esas sadece trafo giriş sayacı bulunması veya ilgili kullanıcının/kullanıcıların tüm
fiderlerinde sayaç olması durumunda yukarıdaki formül uygulanmaz. Sayaçların eş zamanlı
tüketim toplamları esas alınır. Örnek tek hat şemaları EK-2 de gösterilmiştir.
Üretime esas kapasitenin tespit edilmesi aşamasında, baradan enerji çıkışını ölçen trafonun OG
tarafındaki sayacın üretim değeri ve barada yer alan fiderlerdeki sayaçların tüketim değerleri
toplanır, bu toplamdan baraya enerji girişini ölçen trafonun OG tarafındaki sayacın tüketim
değeri ve barada yer alan fiderlerdeki sayaçların üretim değerleri çıkarılır, bu işlem ile ulaşılan
sonucun negatif olması halinde bu değer sıfır kabul edilir, pozitif olması halinde ise bulunan bu
üretim verisi ile ilgili tüzel kişi kullanımında olan fiderlerdeki sayaçların üretim verileri
toplanarak ilgili tüzel kişinin üretime esas kapasite (MW) değeri hesaplanır. Bu işlem eş
zamanlı olarak her 15 dakikalık ölçümler için uygulanır.
Üretime Esas Kapasite = Maks{(Trafonun OG tarafındaki Sayacın Üretim Verisi + OG Barada
Yer Alan Kullanıcıların Tüketim Verisi – OG Barada Yer Alan Kullanıcıların Üretim Verisi –
Trafonun OG tarafındaki Sayacın Tüketim Verisi), 0} + Dağıtım Şirketiyle Anlaşmalı
Kullanıcının Üretim Verisi
Dağıtım şirketlerinin veya dağıtım lisansı sahibi OSB tüzel kişilerinin kullanımında olan barada
ölçüme esas sadece trafo giriş sayacı bulunması veya ilgili kullanıcıların tüm fiderlerinde sayaç
bulunması durumunda yukarıdaki formül uygulanmaz. Sayaçların eş zamanlı üretim toplamları
esas alınır. Örnek tek hat şemaları EK-2 de gösterilmiştir.
Sabit Sistem Kullanım Bedelleri - Üretim Faaliyetine İlişkin Özel Hükümler
4.22. Üreticilerle, Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği hükümleri
kapsamında sistem kullanım anlaşması yapılır.
Otoprodüktör ve Otoprodüktör Grubu lisansı kapsamında TEİAŞ ile sistem kullanım anlaşması
bulunan ancak ilgili Elektrik Piyasası Kanunu ile resen üretim lisansı verilmiş olan
kullanıcıların mevcut anlaşmalarındaki hakları korunarak TEİAŞ ile sistem kullanım anlaşması
yapılır.
19/34
Sistem kullanım anlaşması yapılana kadar, aylık en yüksek ölçüm değeri ile lisans
başvurusundaki kurulu gücü, henüz lisans başvurusunda bulunulmamış olması halinde ise
geçici kabul veya devir tutanağında belirtilen santral kurulu gücü (MW) ve bir önceki aya ait
faturaya esas veriş kapasitesi karşılaştırılarak yüksek olan değer (MW) esas alınarak sabit
sistem kullanım bedeli belirlenir.
Üretim tesislerindeki kurulu güç düşümlerine ilişkin gerekli lisans tadilatının EPDK tarafından
yapılmasını müteakip sistem kullanım anlaşmasının revize edilmesi 4.14 üncü maddenin
istisnasını oluşturur.
4.23. Üretim lisansı sahibi iletim sistemi kullanıcısının üretim gruplarının geçici kabul testleri
süresince gerçekleşen deneme üretimleri “Üretim Tesislerinde Geçici Kabul Öncesinde Ve
Geçici Kabul Çalışmaları Sürecindeki Deneme Üretimlerinin Tenzil Edilmesine İlişkin
Uygulama Kılavuzu” kapsamında göz ardı edilerek ilgili döneme ait alış ve/veya veriş yönlü
kapasite (MW) ve enerji (MWh) değerleri belirlenir.
TEİAŞ’ın onayı ile Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği kapsamında yapılan testler
süresince oluşan tüketime esas kapasite (MW) değerleri göz ardı edilerek ilgili döneme ait alış
ve/veya veriş kapasiteleri (MW) belirlenir.
Dağıtım şirketleri ve OSB’lerde ise sabit sistem kullanım bedelleri ve sistem kullanım
ihlallerinin hesaplanmasında 4.8, 4.9 ve 4.10 maddeleri esas alınır.
Sabit Sistem Kullanım Bedelleri - Enterkonneksiyon Kullanımına İlişkin Özel Hükümler
4.24. TEİAŞ’ın iletim sistemi vasıtasıyla elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden
enterkonneksiyon kullanıcıları, senkron paralel işletilen ve senkron paralel işletilmeyen
bağlantılar üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden kullanıcılar olmak üzere, iki ayrı
sınıfta değerlendirilir.
4.25. Senkron paralel işletilen bağlantı üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden
kullanıcıların ödeyecekleri iletim sistemi sabit sistem kullanım bedellerinin belirlenmesinde
Elektrik Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliği, ilgili ihale kuralları, enterkonneksiyon
kullanım anlaşması ve diğer ilgili mevzuatta yer alan hükümler dikkate alınır.
4.26. Senkron paralel işletilmeyen bağlantı üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden
kullanıcıların ödeyecekleri sabit sistem kullanım bedellerinin belirlenmesinde
enterkonneksiyon kullanım anlaşması yapılana kadar, enerji satış anlaşmasında veya anlaşma,
protokol, mutabakat zaptı vb. ulusal veya uluslararası metinlerde belirtilen kapasite
değerlerinden en yükseği, enterkonneksiyon kullanım anlaşması yapıldıktan sonra ise
anlaşmasında belirtilen tahsis edilmiş kapasite alış/veriş kapasitesi (MW) olarak esas alınır.
20/34
Senkron paralel işletilmeyen bağlantı üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden
enterkonneksiyon kullanıcılarının sistem kullanım bedellerini ödeme yükümlülüğü
enterkonneksiyon kullanım anlaşmasının yürürlükte olduğu dönemlerle sınırlıdır.
4.27. Senkron paralel işletilmeyen bağlantı üzerinden uluslararası anlaşmalarla akde bağlanmış
mübadele kapsamında elektrik enerjisi alış-verişi yapan kullanıcıların iletim sistemi sistem
kullanım bedelleri, ihracat faaliyetinin gerçekleştiği aylar için tüketim tarifesi, ithalat
faaliyetinin gerçekleştiği aylar için üretim tarifesi, mübadele kapsamında her iki faaliyetin
birden gerçekleştiği aylar için ise ithal edilen güç değerinin yüksek olması halinde üretim
tarifesi, ihraç edilen güç değerinin yüksek olması halinde ise tüketim tarifesi kullanılarak
belirlenecektir. Mübadele kapsamında yapılan ithalat ve/veya ihracat faaliyetlerinin söz konusu
olması durumunda, Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinde atıf yapılan
ilgili usul ve esaslara göre belirlenen güç değerleri, aylık iletim sistemi sabit sistem kullanım
bedellerinin belirlenmesine esas güç (MW) olarak alınacaktır. İthalat ve/veya ihracat faaliyeti
ile ilgili iletim sistemi sistem kullanım ödeme yükümlülüğü faaliyetin gerçekleştiği aylık
dönemlerle sınırlıdır.
Değişken Sistem Kullanım Bedelleri
Değişken Sistem Kullanım Bedelleri - Ortak Hükümler
4.28. Değişken sistem kullanım bedelleri, yürürlükteki mevzuat uyarınca iletim sistemi
kullanıcısı konumunda bulunan aşağıdaki kullanıcılara iletim sistemi kullanımı kapsamında
yansıtılır.
Tüketim Üretim
Dağıtım Şirketleri ● ●
Dağıtım Lisansı Sahibi OSB Tüzel Kişileri ● ●
Serbest Tüketiciler ●
Üretim Şirketleri ve Lisansa Tabi Olmaksızın ● ● Elektrik Üreten Kullanıcılar
Yİ Sözleşmeli Üretim Şirketleri ● ●
YİD Sözleşmeli Üretim Şirketleri ● ●
İHD Sözleşmeli Üretim Şirketleri ● ●
Elektrik İhracatı Yapan Enterkonneksiyon ● Kullanıcıları
Elektrik İthalatı Yapan Enterkonneksiyon ● Kullanıcıları
4.29. İletim sistemine doğrudan bağlı kullanıcılar için sistem kullanım fiyatlandırmasına esas
ölçü noktası, Elektrik Piyasasında Kullanılacak Sayaçlar Hakkında Tebliğ ve ilgili diğer
mevzuatta belirtildiği yerde olacaktır. Mevzuatta tanımlı her bir satışa esas ölçü noktasında tesis
edilen ve sistem kullanım tarifelerine ilişkin amaçlar doğrultusunda verilerin kaydedilmesinde
21/34
kullanılacak olan sayaçlar ve ölçü teçhizatının özellikleri yürürlükteki mevzuata uygun
olmalıdır.
4.30. Kullanıcının sistem kullanım fiyatlandırmasına esas ölçümler ölçü noktasında bulunan
mevzuata uygun sayaçlardan TEİAŞ OSOS aracılığıyla yapılır.
4.31. Kullanıcının elektrik enerjisi ölçümleri, söz konusu ölçü sistemi devreye alınıp TEİAŞ
OSOS’una dahil edildiğinde TEİAŞ OSOS üzerinden elde edilecektir. OSOS devreye alınana
kadar veya OSOS aracılığıyla ölçümlerin tespit edilememesi durumunda, ölçümler yerel okuma
işlemi ile alınacaktır.
4.32. Kullanıcılar, t fiyatlandırma yılı boyunca, o yıl için MWh başına onaylanan tüketim
ve/veya üretim değişken sistem kullanım tarifeleri ile ölçümlerine göre hesaplanan bedellere
ilişkin ödeme yaparlar.
4.33. Üretime ve tüketime esas değişken sistem kullanım bedelleri ilk kez sayaç verileri temel
alınarak iletim sisteminin fiili olarak kullanıldığı tarih itibariyle ve varsa deneme üretimleri
4.23. Maddesi doğrultusunda hariç tutularak yansıtılır.
Değişken Sistem Kullanım Bedelleri - Tüketim Faaliyetine İlişkin Özel Hükümler
4.34. Tüketicilerin ödeyecekleri değişken sistem kullanım bedellerinin belirlenmesinde ölçülen
elektrik enerjisi miktarı dikkate alınır. Ancak, dağıtım şirketlerinin veya dağıtım lisansı sahibi
OSB tüzel kişilerinin kullanımında olan barada bir ya da birden fazla müstakil ve/veya gömülü
üretim tesisinin bağlı olduğu fider bulunması halinde, dağıtım şirketinin alış ve veriş enerji
miktarı tespit edilirken bara bir düğüm noktası kabul edilir. Baraya giren ve baradan çıkan
enerjinin eşit olması ilkesinden hareketle maksimum alış ve veriş enerji miktarları tespit edilir.
Tüketime esas enerji miktarının tespit edilmesi aşamasında, baraya enerji girişini ölçen trafonun
OG tarafındaki sayacın tüketim değeri ve barada yer alan fiderlerdeki sayaçların üretim
değerleri toplanır, bu toplamdan baradan enerji çıkışını ölçen trafonun OG tarafındaki sayacın
üretim değeri ve barada yer alan fiderlerdeki sayaçların tüketim değerleri çıkarılır, bu işlem ile
ulaşılan sonucun negatif olması halinde bu değer sıfır kabul edilir, pozitif olması halinde ise
bulunan bu tüketim verisi ile ilgili tüzel kişi kullanımında olan fiderlerdeki sayaçların tüketim
verileri toplanarak, ilgili tüzel kişinin tüketime esas enerji (MWh) değeri hesaplanır. Bu işlem
eş zamanlı olarak her 15 dakikalık ölçümler için uygulanır.
Tüketime Esas Enerji = Maks{(Trafonun OG tarafındaki Sayacın Tüketim Verisi + OG Barada
Yer Alan Kullanıcıların Üretim Verisi – OG Barada Yer Alan Kullanıcıların Tüketim Verisi –
Trafonun OG tarafındaki Sayacın Üretim Verisi), 0} + Dağıtım Şirketiyle Anlaşmalı
Kullanıcının Tüketim Verisi
Dağıtım şirketlerinin veya dağıtım lisansı sahibi OSB tüzel kişilerinin kullanımında olan barada
ölçüme esas sadece trafo giriş sayacı bulunması veya ilgili kullanıcının/kullanıcıların tüm
22/34
fiderlerinde sayaç olması durumunda yukarıdaki formül uygulanmaz. Sayaçların eş zamanlı
tüketim toplamları esas alınır. Örnek tek hat şemaları EK-2 de gösterilmiştir.
Üretime esas enerji miktarının tespit edilmesi aşamasında, baradan enerji çıkışını ölçen
trafonun OG tarafındaki sayacın üretim değeri ve barada yer alan fiderlerdeki sayaçların
tüketim değerleri toplanır, bu toplamdan baraya enerji girişini ölçen trafonun OG tarafındaki
sayacın tüketim değeri ve barada yer alan fiderlerdeki sayaçların üretim değerleri çıkarılır, bu
işlem ile ulaşılan sonucun negatif olması halinde bu değer sıfır kabul edilir, pozitif olması
halinde ise bulunan bu üretim verisi ile ilgili tüzel kişi kullanımında olan fiderlerdeki sayaçların
üretim verileri toplanarak, ilgili tüzel kişinin üretime esas enerji (MWh) değeri hesaplanır. Bu
işlem eş zamanlı olarak her 15 dakikalık ölçümler için uygulanır.
Üretime Esas Enerji = Maks{(Trafonun OG tarafındaki Sayacın Üretim Verisi + OG Barada
Yer Alan Kullanıcıların Tüketim Verisi – OG Barada Yer Alan Kullanıcıların Üretim Verisi –
Trafonun OG tarafındaki Sayacın Tüketim Verisi), 0} + Dağıtım Şirketiyle Anlaşmalı
Kullanıcının Üretim Verisi
Dağıtım şirketlerinin veya dağıtım lisansı sahibi OSB tüzel kişilerinin kullanımında olan barada
ölçüme esas sadece trafo giriş sayacı bulunması veya ilgili kullanıcının/kullanıcıların tüm
fiderlerinde sayaç olması durumunda yukarıdaki formül uygulanmaz. Sayaçların eş zamanlı
üretim toplamları esas alınır. Örnek tek hat şemaları EK-2 de gösterilmiştir.
Değişken Sistem Kullanım Bedelleri - Üretim Faaliyetine İlişkin Özel Hükümler
4.35. Değişken sistem kullanım bedellerinin belirlenmesinde üretim lisansı sahibi iletim sistemi
kullanıcısının üretim gruplarının ve lisanssız elektrik üretim tesislerinin geçici kabul testleri
süresince gerçekleşen deneme üretimleri 4.23. Maddesi doğrultusunda göz ardı edilerek
üretilen ve/veya tüketilen elektrik enerjisi ölçümü dikkate alınır. Dağıtım şirketleri ve
OSB’lerde ise gerçekleşen ölçüm değerleri esas alınarak değişken sistem kullanım bedelleri ve
sistem kullanım ihlalleri hesaplanır.
Lisanssız üreticilerin ve üretim lisansı sahibi tüzel kişinin, üretime ve/veya tüketime esas enerji
verisi tespit edilirken, iletim sistemine verilen veya alınan net elektrik enerjisi esas alınır.
Üretime ve/veya tüketime esas net elektrik enerjisi her 15 dakikalık zaman dilimi için
hesaplanır ve hesaplanan bu değerler ay sonunda toplanarak iletim bedeline esas toplam üretim
ve/veya tüketim enerji değeri bulunur. Sabit sistem kullanım bedeline esas kapasite değeri
tespit edilirken, üretime ve/veya tüketime esas net elektrik enerjisinin tespitinde gerçekleştirilen
uygulama geçerli olmayacak, sayaçların eş zamanlı üretim toplamı ve eş zamanlı tüketim
toplamı temel alınacaktır.
Değişken Sistem Kullanım Bedelleri - Enterkonneksiyon Kullanımına İlişkin Özel
Hükümler
23/34
4.36. Senkron paralel işletilen bağlantı üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden
kullanıcıların ödeyecekleri değişken sistem kullanım bedellerinin belirlenmesinde Elektrik
Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliği, ilgili ihale kuralları, enterkonneksiyon kullanım
anlaşması ve diğer ilgili mevzuatta yer alan hükümler dikkate alınır.
Senkron paralel işletilen bağlantı üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden kullanıcıların
ödeyecekleri değişken sistem kullanım bedellerinin belirlenmesinde enerjinin ithal ve/veya
ihraç edildiği günden önce, ilgili kullanıcıların TEİAŞ’a beyan ettiği ve TEİAŞ ile ilgili iletim
sistem işletmecisinin üzerinde mutabık kaldığı Kesinleşmiş Alışveriş Programı esas alınır.
4.37. Senkron paralel işletilmeyen bağlantı üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden
kullanıcıların ödeyecekleri değişken sistem kullanım bedellerinin belirlenmesinde söz konusu
hattın tek bir kullanıcı tarafından kullanılması halinde aylık elektrik enerjisi miktarı, hattın
birden fazla kullanıcı tarafından kullanılması halinde ise enterkonneksiyon kullanım
anlaşmasının eki protokolde (mutabakat zaptında) yer alan enerji paylaşım yüzdelerine göre
hesaplanan elektrik enerjisi (MWh) miktarı dikkate alınır. Değişken Sistem Kullanım
bedellerine esas enerji miktarları (MWh) Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma
Yönetmeliğinde atıf yapılan ilgili usul ve esaslara göre belirlenir.
Senkron paralel işletilmeyen bağlantı üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden
enterkonneksiyon kullanıcılarının değişken sistem kullanım bedellerini ödeme yükümlülüğü
enterkonneksiyon kullanım anlaşmasının yürürlükte olduğu dönemlerle sınırlıdır.
4.38. Senkron paralel işletilmeyen bağlantı üzerinden uluslararası anlaşmalarla akde bağlanmış
mübadele kapsamında elektrik enerjisi alışı/verişi yapan kullanıcıların değişken sistem
kullanım bedellerinin tespit edilmesinde Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma
Yönetmeliğinde atıf yapılan ilgili usul ve esaslara göre belirlenen elektrik enerjisi miktarları
dikkate alınır.
Sistem Kullanım Bedelleri - Lisanssız Elektrik Üretim Faaliyetine İlişkin Özel Hükümler
4.39. Lisanssız elektrik üretim faaliyetine yönelik sistem kullanım bedellerinin uygulanmasında
bu Yöntem Bildirimi ile birlikte tarife uygulamalarına ilişkin usul ve esaslar dikkate alınır.
24/34
5. SİSTEM İŞLETİM TARİFESİ
Genel Hükümler
5.1. Tüketim sistem kullanım bedellerini ve/veya üretim sistem kullanım bedellerini
ödemekle yükümlü olan tüm kullanıcılar, üretim ve/veya tüketim sistem işletim bedellerini de
ödemekle yükümlüdürler. 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 14 üncü maddesi
kapsamındaki lisanssız elektrik üretim tesisleri ve bu tesisler ile ilişkili tüketim tesislerinin
iletim sisteminde aynı ölçüm noktasında kurulması halinde; üretim ve tüketimin dengelendiği
veriş yönündeki enerji miktarı için %100 indirimli üretim sistem işletim bedeli, çekiş yönündeki
enerji miktarı için %50 indirimli tüketim sistem işletim bedeli, üretimi aşan tüketim miktarı için
tüketim sistem işletim bedeli, tüketimi aşan üretim miktarı için üretim sistem işletim bedeli
ödenir. Söz konusu tesislerin iletim sisteminde farklı ölçüm noktasında kurulması halinde,
üretilen ve tüketilen enerji miktarının tamamı için üretim ve tüketim sistem işletim bedelleri
ayrı ayrı ödenir.
5.2. Sistem işletim tarifesini oluşturan maliyetler içinde Elektrik Piyasası Yan Hizmetler
Yönetmeliği, Elektrik Şebeke Yönetmeliği, Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma
Yönetmeliği ile ilgili diğer mevzuat kapsamında yürütülen faaliyetlere ilişkin maliyetler yer
alır.
5.3. Sistem işletim bedeli, MWh başına alınmakta olup bölgelere göre değişiklik
göstermemektedir. Senkron paralel işletilen bağlantı üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal
eden kullanıcılar için Kesinleşmiş Alışveriş Programı, senkron paralel işletilmeyen bağlantı
üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden kullanıcılar için Elektrik Piyasası Dengeleme
ve Uzlaştırma Yönetmeliğinde atıf yapılan ilgili usul ve esaslara göre belirlenen elektrik enerjisi
miktarları, diğer tüm kullanıcıların iletim sisteminden aldıkları ölçülen enerji miktarı tüketim
sistem işletim bedelinin hesaplanmasında ve iletim sistemine verdikleri ölçülen enerji miktarı
ise üretim sistem işletim bedelinin hesaplanmasında kullanılır.
5.4. Sistem işletim tarifesi EPDK tarafından onaylanan sistem işletim gelir tavanı dikkate
alınarak hesaplanmakta ve EPDK tarafından onaylanmaktadır.
5.5. Kullanıcıların ödeyecekleri üretim ve tüketime ilişkin sistem işletim tarifesi EPDK
tarafından belirlenen sistem işletim gelir tavanı paylaşım oranı dikkate alınarak
hesaplanmaktadır.
5.6. Kullanıcılar, t fiyatlandırma yılı içinde aylık ölçülen enerji miktarları ve birim tarifeler
dikkate alınarak hesaplanan sistem işletim bedelini ödemekle yükümlüdür.
Sistem İşletim Bedeli
5.7. Üretim Sistem İşletim Tarifesi aşağıdaki gibi hesaplanır:
25/34
ü ISIGTt Sİ t =
ÖYEM ut ∑
uinT
Burada;
Sİ t herhangi bir kullanıcı için t fiyatlandırma yılında uygulanan TL/MWh cinsinden
birim üretim sistem işletim tarifesini,
ISIGTt t fiyatlandırma yılı için TL cinsinden iletim sistemi üretim sistem işletim gelir
tavanını,
ÖYEM ut t fiyatlandırma yılından bir önceki yılda iletim sistemine bağlı olan u
kullanıcısının iletim sistemine verdiği MWh cinsinden yıllık tespit edilen enerji miktarını,
ifade eder.
5.8. Tüketim Sistem İşletim Tarifesi aşağıdaki gibi hesaplanır:
t ISIGTt Sİ t =
ÖYEM ut ∑
uinT
Burada;
Sİ t herhangi bir kullanıcı için t fiyatlandırma yılında uygulanan TL/MWh cinsinden
birim tüketim sistem işletim tarifesini,
ISIGTt t fiyatlandırma yılı için TL cinsinden iletim sistemi tüketim sistem işletim gelir
tavanını,
ÖYEM ut t fiyatlandırma yılından bir önceki yılda iletim sistemine bağlı olan u
kullanıcısının iletim sisteminden aldığı MWh cinsinden yıllık tespit edilen enerji
miktarını,
ifade eder.
Tüketim Faaliyetine İlişkin Özel Hükümler
5.9. Tüketicilerin ödeyecekleri sistem işletim bedellerinin belirlenmesinde ölçülen elektrik
enerjisi miktarı dikkate alınır. Ancak, dağıtım şirketlerinin veya dağıtım lisansı sahibi OSB
tüzel kişilerinin kullanımında olan barada bir ya da birden fazla müstakil ve/veya gömülü
üretim tesisinin bağlı olduğu fider bulunması halinde, dağıtım şirketinin veya dağıtım lisansı
sahibi OSB tüzel kişilerinin alış ve veriş enerji miktarı tespit edilirken, bara bir düğüm noktası
kabul edilir. Baraya giren ve baradan çıkan enerjinin eşit olması ilkesinden hareketle
maksimum alış ve veriş enerji miktarları tespit edilir.
Tüketime esas enerji miktarının tespit edilmesi aşamasında, baraya enerji girişini ölçen trafonun
OG tarafındaki sayacın tüketim değeri ve barada yer alan fiderlerdeki sayaçların üretim
değerleri toplanır, bu toplamdan baradan enerji çıkışını ölçen trafonun OG tarafındaki sayacın
üretim değeri ve barada yer alan fiderlerdeki sayaçların tüketim değerleri çıkarılır, bu işlem ile
ulaşılan sonucun negatif olması halinde bu değer sıfır kabul edilir, pozitif olması halinde ise
26/34
bulunan bu tüketim verisi ile ilgili tüzel kişi kullanımında olan fiderlerdeki sayaçların tüketim
verileri toplanarak ilgili tüzel kişinin tüketime esas enerji (MWh) değeri hesaplanır. Bu işlem
eş zamanlı olarak her 15 dakikalık ölçümler için uygulanır.
Tüketime Esas Enerji = Maks{(Trafonun OG tarafındaki Sayacın Tüketim Verisi + OG Barada
Yer Alan Kullanıcıların Üretim Verisi – OG Barada Yer Alan Kullanıcıların Tüketim Verisi –
Trafonun OG tarafındaki Sayacın Üretim Verisi), 0} + Dağıtım Şirketiyle Anlaşmalı
Kullanıcının Tüketim Verisi
Dağıtım şirketlerinin veya dağıtım lisansı sahibi OSB tüzel kişilerinin kullanımında olan barada
ölçüme esas sadece trafo giriş sayacı bulunması veya ilgili kullanıcının/kullanıcıların tüm
fiderlerinde sayaç olması durumunda yukarıdaki formül uygulanmaz. Sayaçların eş zamanlı
tüketim toplamları esas alınır. Örnek tek hat şemaları EK-2 de gösterilmiştir.
Üretime esas enerji miktarının tespit edilmesi aşamasında, baradan enerji çıkışını ölçen
trafonun OG tarafındaki sayacın üretim değeri ve barada yer alan fiderlerdeki sayaçların
tüketim değerleri toplanır, bu toplamdan baraya enerji girişini ölçen trafonun OG tarafındaki
sayacın tüketim değeri ve barada yer alan fiderlerdeki sayaçların üretim değerleri çıkarılır, bu
işlem ile ulaşılan sonucun negatif olması halinde bu değer sıfır kabul edilir, pozitif olması
halinde ise bulunan bu üretim verisi ile ilgili tüzel kişi kullanımında olan fiderlerdeki sayaçların
üretim verileri toplanarak ilgili tüzel kişinin üretime esas enerji (MWh) değeri hesaplanır. Bu
işlem eş zamanlı olarak her 15 dakikalık ölçümler için uygulanır.
Üretime Esas Enerji = Maks{(Trafonun OG tarafındaki Sayacın Üretim Verisi + OG Barada
Yer Alan Kullanıcıların Tüketim Verisi – OG Barada Yer Alan Kullanıcıların Üretim Verisi –
Trafonun OG tarafındaki Sayacın Tüketim Verisi), 0} + Dağıtım Şirketiyle Anlaşmalı
Kullanıcının Üretim Verisi
Dağıtım şirketlerinin veya dağıtım lisansı sahibi OSB tüzel kişilerinin kullanımında olan barada
ölçüme esas sadece trafo giriş sayacı bulunması veya ilgili kullanıcının/kullanıcıların tüm
fiderlerinde sayaç olması durumunda yukarıdaki formül uygulanmaz. Sayaçların eş zamanlı
üretim toplamları esas alınır. Örnek tek hat şemaları EK-2 de gösterilmiştir.
Üretim Faaliyetine İlişkin Özel Hükümler
5.10. Sistem işletim bedellerinin belirlenmesinde üretim lisansı sahibi iletim sistemi
kullanıcısının üretim gruplarının ve lisanssız elektrik üretim tesislerinin geçici kabul testleri
süresince gerçekleşen deneme üretimleri, 4.23. Maddesi doğrultusunda göz ardı edilerek
üretilen ve/veya tüketilen elektrik enerjisi ölçümü belirlenir. Dağıtım şirketleri ve OSB’lerde
ise gerçekleşen ölçüm değerleri esas alınarak sistem işletim bedelleri ve sistem kullanım
ihlalleri hesaplanır.
Lisanssız üreticilerin ve üretim lisansı sahibi tüzel kişilerin, üretime ve/veya tüketime esas
enerji verisi tespit edilirken iletim sistemine verilen veya alınan net elektrik enerjisi esas alınır.
27/34
Üretime ve/veya tüketime esas net elektrik enerjisi her 15 dakikalık zaman dilimi için
hesaplanır ve hesaplanan bu değerler ay sonunda toplanarak iletim bedeline esas toplam üretim
ve/veya tüketim enerji değeri bulunur.
Enterkonneksiyon Kullanımına İlişkin Özel Hükümler
5.11. Senkron paralel işletilen bağlantı üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden
kullanıcıların ödeyecekleri iletim sistemi sistem işletim bedellerinin belirlenmesinde Elektrik
Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliği, ilgili ihale kuralları, enterkonneksiyon kullanım
anlaşması ve diğer ilgili mevzuatta yer alan hükümler dikkate alınır.
Senkron paralel işletilen bağlantı üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden kullanıcıların
ödeyecekleri iletim sistemi sistem işletim bedellerinin belirlenmesinde, enerjinin ithal ve/veya
ihraç edildiği günden önce, ilgili kullanıcıların TEİAŞ’a beyan ettiği ve TEİAŞ ile ilgili iletim
sistem işletmecisinin üzerinde mutabık kaldığı Kesinleşmiş Alışveriş Programı esas alınır.
5.12. Senkron paralel işletilmeyen bağlantı üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden
kullanıcıların ödeyecekleri sistem işletim bedellerinin belirlenmesinde söz konusu hattın tek bir
kullanıcı tarafından kullanılması halinde aylık elektrik enerjisi miktarı, hattın birden fazla
kullanıcı tarafından kullanılması halinde ise enterkonneksiyon kullanım anlaşmasının eki
protokolde (mutabakat zaptında) yer alan enerji paylaşım yüzdelerine göre hesaplanan aylık
elektrik enerjisi (MWh) miktarı dikkate alınır. Sistem İşletim bedellerine esas enerji miktarı
(MWh) Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinde atıf yapılan ilgili usul ve
esaslara göre belirlenir.
Senkron paralel işletilmeyen bağlantı üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden
enterkonneksiyon kullanıcılarının sistem işletim bedellerini ödeme yükümlülüğü
enterkonneksiyon kullanım anlaşmasının yürürlükte olduğu dönemlerle sınırlıdır.
5.13. Senkron paralel işletilmeyen bağlantı üzerinden uluslararası anlaşmalarla akde bağlanmış
mübadele kapsamında elektrik enerjisi alışı/verişi yapan kullanıcıların iletim sistemi sistem
işletim bedellerinin tespit edilmesinde Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma
Yönetmeliğinde atıf yapılan ilgili usul ve esaslara göre belirlenen elektrik enerjisi miktarları
dikkate alınır.
Lisanssız Elektrik Üretim Faaliyetine İlişkin Özel Hükümler
5.14. Lisanssız elektrik üretim faaliyetine yönelik sistem işletim bedellerinin uygulanmasında
bu Yöntem Bildirimi ile birlikte tarife uygulamalarına ilişkin usul ve esaslar dikkate alınır.
28/34
6. İLETİM EK ÜCRETİ
6.1. İletim ek ücreti 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun, ilgili maddesinde yer alan
hüküm gereği TEİAŞ tarafından EPDK adına tahsil edilen bir bedel olup oranı, uygulama şekli
ve yürürlük tarihi EPDK tarafından Kurul kararıyla belirlenir.
29/34
7. VERİ GEREKSİNİMLERİ
7.1. Bu bölüm, tüketim sistem kullanım ve üretim sistem kullanım tarifelerinin
hesaplanmasına temel oluşturacak TEİAŞ’ın ihtiyacı olan verileri tanımlar.
TEİAŞ kullanıcılardan, bir sonraki fiyatlandırma yılı için yıllık tüketim sistem kullanım ve
üretim sistem kullanım tarifelerinin ve yıllık sistem işletim tarifesinin hesaplanmasına temel
oluşturacak aşağıdaki verileri isteyebilir, ilgili veri kullanıcılardan temin edilemiyorsa, mevcut
verileri kullanabilir.
Kullanıcı Gelecek Fiyatlandırma Yılı İçin Gerekli
Veriler
Her bir sistem kullanım fiyatlandırma noktasınaElektrik dağıtım şirketi ve dağıtım lisansı ait talep ve maksimum enerji alış/verişsahibi OSB tüzel kişisi kapasiteleri
Her bir sistem kullanım fiyatlandırma noktasınaDoğrudan bağlı serbest tüketici ait talep ve maksimum enerji alış kapasitesi
İthalat veya ihracat faaliyetinde bulunan Fiyatlandırma yılında sözleşmeyle bağlanmış
tedarik şirketi ve üretim şirketi maksimum kapasite
Her bir sistem kullanım fiyatlandırma noktasına
Üretim şirketi ve lisansa tabi olmaksızın ait maksimum enerji alış/veriş kapasiteleri ile
elektrik üreten kullanıcılar maksimum enerji alış/veriş kapasitelerine ilişkin
değişiklikler
30/34
EK 1: DAĞITIM LİSANSI VE OSB DAĞITIM LİSANSLI KULLANICLAR İÇİN
KAPASİTE (MW) VE ENERJİ (MWH) HESAPLAMA ÖRNEKLERİ
• Aşağıdaki örneklerde yer alan formüllerdeki hesaplamalar için, ilgili sayaçların her 15
dakikalık verileri kullanılarak işlem yapılır.
Örnek 1;
154 kV TM
(TEİAŞ)
TR-1
(Müst
ÖLÇÜM
NOKTASI
ÖLÇÜM
NOKTASI
~ EDAŞ Tüketim
X HES (TEİAŞ Fiderleri
Kullanıcısı) (Müstakil bara)
EDAŞ için Kullanılan Formülasyon;
• A  Baradan Çıkanlar (Trafo Üretim + X HES Tüketimi)
• B  Baraya Girenler (Trafo Tüketim + X HES Üretimi)
Üretim;
• A-B <0 ise, 0
• A-B>0 ise, A-B’nin çıkan sonucu kullanılacaktır.
Tüketim;
• B-A <0 ise, 0
• B-A>0 ise, B-A’nın çıkan sonucu kullanılacaktır.
31/34
Örnek 2;
EDAŞ için Kullanılan Formülasyon;
• Tüketim Enerji Tespiti: Trafo 1 Tüketim + Trafo 2 Tüketim
• Üretim Enerji Tespiti: Trafo 1 Üretim + Trafo 2 Üretim
32/34
Örnek 3;
A EDAŞ için Kullanılan Formülasyon;
• A  Baradan Çıkanlar (Trafo 1 Üretim + F-1 Tüketimi + F-2 Tüketimi)
• B  Baraya Girenler (Trafo 1 Tüketim + F-1 Üretimi + F-2 Üretimi)
Üretim;
• A-B < 0 ise, 0
• A-B>0 ise, A-B’nin çıkan sonucu kullanılacaktır.
Tüketim;
• B-A < 0 ise, 0
B-A>0 ise, B-A’nın çıkan sonucu kullanılacaktır.
B EDAŞ için Kullanılan Formülasyon;
• Tüketim Enerji Tespiti: Fider 1 Tüketim + Fider 2 Tüketim
• Üretim Enerji Tespiti: Fider 1 Üretim + Fider 2 Üretim
33/34
Örnek 4;
154 kV TM
(TEİAŞ)
TR-A TR-B
154/OG 154/OG
Ölçüm Ölçüm
Noktası Noktası
F15H5 OG
Ölçüm Ölçüm Ölçüm Ölçüm Ölçüm
Noktası Noktası Noktası Noktası Noktası ...
U OSB (TEİAŞ ~ ~ ~ ~
KULLANICISI) X HES 1 X HES 2 Y HES 1 Y HES 2 Z OSB
V EDAŞ
V EDAŞ için Kullanılan Formülasyon;
• A  Baradan Çıkanlar (TR-A Üretim+ TR-B Üretim+ X HES 1 Tük.+ X HES 2
Tük.+Y HES 1 Tük.+ Y HES 2 Tük.+ Z OSB Tük.+ U OSB Tük. )
• B  Baraya Girenler (TR-A Tüketim+ TR-B Tüketim+ X HES 1 Üret.+ X HES 2
Üret.+Y HES 1 Üret.+ Y HES 2 Üret.+ Z OSB Üret.+ U OSB Üret.)
Üretim;
• A-B < 0 ise, V EDAŞ Üret. = 0+ X HES 1 Üret.+ X HES 2 Üret.+Y HES 1 Üret.+ Y
HES 2 Üret +Z OSB Üret
• A-B > 0 ise, V EDAŞ Üret. = (A-B) + X HES 1 Üret.+ X HES 2 Üret.+Y HES 1 Üret.+
Y HES 2 Üret. +Z OSB Üret
Tüketim;
• B-A < 0 ise, V EDAŞ Tük. = 0+ X 1 HES Tük.+ X 2 HES Tük.+Y 1 HES Tük.+ Y 2
HES Tük+ Z OSB Tük.
• B-A > 0 ise, V EDAŞ Tük. = (B-A)+ X 1 HES Tük.+ X 2 HES Tük.+Y 1 HES Tük.+
Y 2 HES Tük+ Z OSB Tük.
34/34
Ek-1
TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM ANONİM ŞİRKETİ
İLETİM SİSTEMİ SİSTEM KULLANIM VE SİSTEM İŞLETİM TARİFELERİNİ
HESAPLAMA VE UYGULAMA YÖNTEM BİLDİRİMİ
1/1/2022
Bu Doküman Hakkında
Yöntem Bildirimi elektrik piyasası mevzuatı esas alınarak hazırlanmıştır.
Bu dokümanda, Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi'nin (TEİAŞ) iletim sistemi sistem
kullanım ve sistem işletim tarifelerinin belirlenmesinde ve uygulanmasında izlenen yöntem
açıklanmaktadır.
Yöntem Bildirimi başlıklı bu doküman, TEİAŞ İletim Lisansının yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren yasal olarak uygulanmaya başlamıştır.
Yöntem Bildirimi ile ilgili olarak her uygulama dönemi için gerekli düzenlemeler TEİAŞ
tarafından yapılmakta ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından
incelenmesinin ardından onaylanarak yayımlanmaktadır. Bu doküman ilk olarak ülkemizde
serbest enerji piyasasının oluşmasıyla birlikte 1/4/2003 tarihinde EPDK tarafından
yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
1/4/2003 tarihinden itibaren Yatırım Maliyetine Dayalı Fiyatlandırma (YMDF)'nın
uygulanması sonucu elde edilen noktasal sinyaller baz alınarak oluşturulan 22 tarife bölgesine
ilişkin iletim sistemi sistem kullanım tarifeleri uygulanmaya başlamıştır. İletim sistemi sistem
kullanım tarifeleri 1/4/2004 tarihinden başlamak üzere, 2003 yılına ilişkin iletim sistemi sistem
kullanım tarifelerinin sinyal yapısı korunarak uluslararası enterkonneksiyona ilişkin 23 üncü
tarife bölgesinin de eklenmesi ile 23 tarife bölgesi için uygulamaya başlanmıştır. 23 üncü tarife
bölgesi, sadece enerji ithal veya ihraç eden iletim sistemi kullanıcıları için ulusal elektrik
sistemimizin herhangi bir bağlantı noktasında yapılacak olan elektrik enerjisi ithalatı veya
ihracatında rekabet ortamının olmaması nedeniyle ve her bağlantı noktasında eşit tarife
uygulama politikası gözetilerek TEİAŞ tarafından EPDK'nın da onayıyla iletim sistemi sistem
kullanım tarifesine eklenmiştir.
2009 yılı itibariyle üç yılı kapsayacak ikinci uygulama dönemine geçilmiş olması nedeniyle
YMDF esasları doğrultusunda 2003 yılından itibaren geçen süre içinde iletim şebekemizde
meydana gelen gelişme ve büyümeye ilişkin veriler kullanılarak iletim sistemi sistem
kullanımına ilişkin 14 tarife bölgesi belirlenmiş ve enterkoneksiyonlar için ithalat ve ihracata
ilişkin tarife bölgeleri korunmuştur.
2012 yılı itibariyle üçüncü uygulama dönemine başlanmış olması nedeniyle, YMDEF'nin
çalıştırılması sonucu elde edilen noktasal sinyaller baz alınarak 14 yeni tarife bölgesi
1/34
belirlenmiş ve geçen süre içinde elektrik enerjisi ithalatı veya ihracatında rekabet ortamının
gelişmesiyle birlikte uluslararası enterkoneksiyona ilişkin ayrı tarife bölgesi uygulaması
kaldırılmıştır.
2015 yılı itibariyle dördüncü uygulama dönemine başlanmış olması nedeniyle, YMDF'nin
çalıştırılması sonucu elde edilen noktasal sinyaller baz alınarak 14 yeni tarife bölgesi
belirlenmiştir.
2016 yılı Mayıs ayı itibariyle, iletim bedelleri tespit edilirken göz önüne alınan kapasite (MW)
değerine ek olarak, enerji (MWh) değeri de bir bileşen olarak hesaplamalara dahil edilmeye
başlanmıştır.
2018 yılı itibariyle beşinci uygulama dönemine başlanmış ve dördüncü uygulama dönemi için
noktasal sinyaller baz alınarak belirlenen 14 tarife bölgesinde değişiklik yapılmadan bu
bölgelerle devam edilmiştir.
2021 yılı itibariyle altıncı uygulama dönemine başlanmış olup, altıncı uygulama döneminde
uygulanacak 15 tarife bölgesi 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında TEİAŞ
tarafından hazırlanan Bölgesel Bağlanabilir Kapasite Raporu (BBKR) esas alınarak tespit
edilmiştir.
Uygulamada zamana bağlı hükümler bu Yöntem Bildiriminin yürürlükte olduğu süreler için
geçerlidir.
2/34
1. O FİYATLANDIRMAİLE İLGİLİ DÜZENLEMELER VE ANLAŞMALAR
Sisteme Bağlantı ve Sistem Kullanımı
1.1. Elektrik Şebeke Yönetmeliği ve Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım
Yönetmeliği ile ilgili mevzuat çerçevesinde hazırlanan bağlantı, sistem kullanım,
enterkoneksiyon kullanım anlaşmaları; kullanıcının iletim sistemiyle olan bağlantısına ve/veya
iletim sistemini kullanımına ilişkin teknik hususlar ile iletim sisteminin kullanımı ve/veya
sisteme bağlantı konusundaki şartları belirler.
12. Bu kapsamda, kullanıcılarla bağlantı anlaşması, sistem kullanım anlaşması,
enterkonneksiyon kullanım anlaşması olmak üzere üç tür anlaşma yapılır. İletim sistemine
doğrudan bağlanan iletim sistemi kullanıcıları hem bağlantı anlaşması hem de sistem kullanım
anlaşması, enterkoneksiyon kullanıcıları ise enterkonneksiyon kullanım anlaşması imzalamak
zorundadırlar.
1.3. Bir kullanıcının Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği ve bağlantı
ve/veya sistem kullanım anlaşmaları kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirememesi veya
kendi isteğiyle bağlantısını koşullu veya koşulsuz olarak sona erdirmesi durumunda, Elektrik
Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır.
1.4. TEİAŞ'ın iletim sistemini, enterkonneksiyon kullanıcısı olarak ihracat ve/veya ithalat
amacıyla kullanmak isteyen tüzel kişiler TEİAŞ ile enterkonneksiyon kullanım anlaşması
imzalamak zorundadır. Kapasite tahsisinin ihale yoluyla yapıldığı enterkonneksiyon hatları
üzerinden, elektrik enerjisinin ithalatı ve/veya ihracatı faaliyetinde bulunacak kullanıcılar
senkron paralel işletilen bağlantılarda Elektrik Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliği, ilgili
ihale kuralları, enterkonneksiyon kullanım anlaşması ve diğer ilgili mevzuat hükümleri
doğrultusunda, senkron paralel işletilmeyen bağlantılarda ise, Elektrik Piyasası İthalat ve
İhracat Yönetmeliği, enterkonneksiyon kullanım anlaşması ve diğer ilgili mevzuat hükümleri
doğrultusunda hareket etmekle yükümlüdürler.
1.5. TEİAŞ ile anlaşma yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın iletim sistemi kullanıcılarına
ilişkin olarak; TEİAŞ mülkiyetindeki ve/veya kullanıcı mülkiyetindeki satışa esas ölçü
sistemlerinde yer alan sayaçların periyodik bakım çalışmaları sistem kullanım anlaşmasında
belirtilen sürelerde yapılacaktır. Periyodik bakım kapsamında sistem kullanım anlaşmasında
belirtilen iş ve işlemler gerçekleştirilecektir. Mevzuat gereği ölçü noktası iletim sistemi
kullanıcı tesislerinde olan/olması gereken sayaçların testlerine ilişkin bedeller Türkiye Elektrik
İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Mal ve Hizmet ile Araç Gereç Kira Yönetmeliği
hükümlerine göre tahsil edilir.
3/34
İletim Sistemi Fiyatlandırma Esasları
1.6. İletim sistemi sistem kullanım ve sistem işletim tarifeleri Elektrik Piyasası Tarifeler
Yönetmeliği, İletim Gelirinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ ve ilgili diğer mevzuat
çerçevesinde TEİAŞ'ın maliyetleri dikkate alınarak EPDK tarafından onaylanan gelir tavanları
doğrultusunda belirlenmektedir.
İletim Sistemi Maliyetleri
1.7. TEİAŞ'ın maliyetleri, temel olarak elektriğin iletim sistemi üzerinden güvenilir bir
şekilde naklini teminen iletim sistemi varlıklarına ilişkin yapılan yatırımlar ve iletim sisteminin
işletme, bakım, yan hizmetler, iletim sistemi kayıpları, sıfır bakiye düzeltme tutarı ve kapasite
mekanizması ile ilgili mevzuat gereğince TEİAŞ tarafından yürütülen faaliyetlere ilişkin
maliyetlerden oluşur. Bu maliyetler, kullanıcılardan alınan sistem kullanım ve sistem işletim
bedelleri ile karşılanır. TEİAŞ, iletim lisansı uyarınca, iletim sisteminin belirli standartlara
uygun olarak planlanmasından, geliştirilmesinden ve işletilmesinden sorumludur. Dolayısıyla,
sermaye yatırımı ihtiyaçları bu standartlara uyma zorunluluğundan kaynaklanmaktadır.
1.8. Kullanıcının iletim sistemine bağlanabilmesi için ilave iletim sistemi varlıklarının
tesisinin gerektiği ve TEİAŞ'ın bu varlıkların tesisini finanse edecek yeterli finansmanın
mevcut olmadığı veya zamanında yatırım planlaması yapılamadığı durumlara ilişkin uygulama
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat kapsamında belirlenen esaslar uyarınca
gerçekleştirilir.
TEİAŞ'ın Gelirleri
19. TEİAŞ'ın gelirlerini sistem kullanım ve sistem işletim tarifeleri oluşturmaktadır. Bu
dokümanda sistem kullanım ve sistem işletim tarifelerinin hesaplanmasına ve uygulanmasına
ilişkin esaslar düzenlenmiştir.
1.10. TEİAŞ'ın elektrik enerjisi iletim faaliyetlerinden elde edeceği gelir tavanları, EPDK
tarafından, yürürlükteki Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği, İletim Gelirinin Düzenlenmesi
Hakkında Tebliğ, ilgili diğer mevzuat ile TEİAŞ'ın iletim lisansı çerçevesinde belirlenir.
TEİAŞ'ın maliyetleri esas alınarak hesaplanan gelir tavanlarının bir önceki yıla göre artış
oranları, ilgili yılın yıllık enflasyon artış oranından bağımsızdır.
1.11. Sistem kullanım tarifesi sabit ve değişken olmak üzere iki bileşenden oluşmakta olup
sabit ve değişken sistem kullanım tarifesine ait gelir tavanları, EPDK tarafından belirlenen oran
dikkate alınarak hesaplanır. t fiyatlandırma yılına ilişkin sabit sistem kullanım tarifeleri, sistem
kullanım anlaşması yapmış olan kullanıcıların anlaşmaları ile tahsis edilmiş alış/veriş
kapasiteleri, sistem kullanım anlaşması yapmamış kullanıcıların fiyatlandırma yılından bir
önceki yılda ölçülen en yüksek alış/veriş kapasiteleri; senkron paralel işletilmeyen bağlantı
üzerinden ithalat ve/veya ihracat yapan enterkonneksiyon kullanıcılarının, enterkonneksiyon
kullanım anlaşmalarında akde bağlanan tahsis edilmiş kapasiteleri ile EPDK tarafından
4/34
belirlenen gelir paylaşım oranları dikkate alınarak; değişken sistem kullanım tarifesi ile sistem
işletim tarifesi ise mevcut iletim sistemi kullanıcılarının iletim sistemine verdikleri ve/veya
aldıkları, fiyatlandırma yılından bir önceki yılın enerji değerleri ve EPDK tarafından belirlenen
gelir paylaşım oranları dikkate alınarak hesaplanır.
1.12. Sabit sistem kullanım tarifesi gelir tavanı esas alınarak yıllık olarak MW başına, değişken
sistem kullanım tarifesi ile sistem işletim tarifesi ise gelir tavanları esas alınarak üretilen
ve/veya tüketilen enerji için MWh başına TEİAŞ tarafından hesaplanır ve EPDK tarafından
onaylanır.
5/34
2. SİSTEM KULLANIM TARİFELERİNİN BELİRLENMESİ
Sabit Sistem Kullanım Tarifesi
Bölgesel Bağlanabilir Kapasite Raporu (BBKR)
2.1. Sabit sistem kullanım tarifelerinin hesaplanması için 6446 sayılı Elektrik Piyasası
Kanunu kapsamında TEİAŞ tarafından hazırlanan BBKR'de yer alan beş yıllık bölgesel
bağlanabilir kapasite (MW) değerleri ve aşağıda detayları yer alan kabuller esas alınır.
2.2. Bölgesel kapasitelerin belirlenmesinde iletim şebekesinin arz talep dengeleri, talep
tahminleri, kaynağa bağlı kurulu güç projeksiyonları ve bölgesel emre amade oranları gibi
kriterler dikkate alınarak hesaplamalar yapılır. Talep tahminlerinin aylık bazda toplamları
dikkate alınarak ilk beş yıllık ve ikinci beş yıllık süreçlerde en yüksek değerin yakalandığı ay
için ilgili bölge puantı dikkate alınarak kapasiteler hesaplanır.
2.3. BBKR esasalınarak elde edilen fiyatlar, sisteme bağlı üretim ve tüketimin beklenen MW
değerlerine uygulandığında elde edilecek gelir EPDK tarafından belirlenen gelir tavanını
sağlayacak şekilde ayarlanır. Sabit sistem kullanım tarifelerinde yapılacak ayarlamalar, BBKR
vasıtasıyla sağlanan bölgesel sinyalleri koruyacak şekilde düzenlenir. Bu kapsamda, sabit
sistem kullanım tarifeleri bölgelere göre değişiklik gösterir.
2.4. Üretim sabit sistem kullanım tarifeleri, iletim sistemine ürettikleri enerjiyi veren tüm
lisanslı kullanıcıların lisansında lisanssız elektrik üretim tesislerinin ise bağlantı anlaşmasında
yer alan kurulu gücü ve/veya maksimum enerji veriş kapasitesi dikkate alınarak belirlenir.
Tüketim sabit sistem kullanım tarifeleri ise, maksimum enerji alış kapasitesi esas alınarak
belirlenir. Dolayısıyla, tarifelerin sabit bileşeni MW (maksimum enerji veriş/enerji alış
kapasitesi) başına yıllık olarak uygulanır.
2.5. TEİAŞ'ın sabit sistem kullanım tarifelerini belirlemesinde dikkate alınan hususlar
bunlarla sınırlı olmamak üzere aşağıda sıralanmıştır:
a) Benimsenen esasların netliğinin ve fiyatlandırma yöntemi şeffaflığının sağlanması,
b) Mevcut kullanıcılara ve sisteme yeni katılacak taraflara ve maliyetlere ilişkin doğru
ve istikrarlı fiyat mesajlarının verilmesi,
c) Fiyatlandırmanın, sağlanan hizmetler esas alınarak yapılması ve bu yapılırken
ortalama maliyetlerin değil artan maliyetlerin esas alınması ve bu yolla iletim
sisteminin optimal kullanımının ve optimal yatırımların teşvik edilmesi,
d) İlgili maliyet parametreleri ve zaman dilimleri çerçevesinde pratik olan
uygulamaların benimsenmesi.
Tarifenin Hesaplanması
2.6. Sistem kullanım tarifeleri iki ayrı bileşenden oluşmaktadır. Bunların ilki, kullanıcının
bulunduğu yere bağlı olarak değişen bileşendir. Bu bileşen, BBKR kullanılarak farklı noktalar
6/34
arasında toptan elektrik naklini sağlamak üzere iletim sisteminde yapılması gereken sermaye
yatırımlarının ve iletim sisteminin aynı amaç doğrultusunda bakımının gerçekleştirilmesinin
maliyetlerini yansıtmak üzere belirlenir. İkinci bileşen, kullanıcının bulunduğu yere bağlı
olmayan, gelir tavanına ulaşılabilmesi ile ilgili olan bileşendir. Sabit sistem kullanım
tarifelerinin hesaplanma süreci aşağıda adım adım açıklanmıştır. Bu sürecin temel bileşenleri
şunlardır:
a) Gerekli maliyet verilerinin belirlenmesi,
b) BBKR'nin hazırlanması,
c) Nihai tarifenin hesaplanması.
Sabit Sistem Kullanım Tarifelerinin Hesaplanması
2.7. BBKR'de yer alan beş yıllık bölgesel bağlanabilir üretim kapasite (MW) verileri esas
alınarak üretim kapasite talepleri belirlenen bölgeler gruplandırılır. Gruplandırılan bölgelerden
her biri için kapasite farkı (kf/) belirlendikten sonra, kapasite talebi en yüksek olan bölge ile en
yüksek kapasite fazlası olan bölge arasındaki mutlak değer toplam kapasite farkı (TKEF)
hesaplanır.
kfz (İlgili Bölgenin Üretim Kapasitesi Talebi veya Fazlası)
TKF — |En Yüksek Üretim Kapasitesi Talebi| * |En Yüksek Üretim Kapasitesi Fazlası|
Bölgeler arası toplam kapasite (MW) farkı TKF, (r) ile oranlanarak her I MW için
kapasite katsayısı (n) belirlenir.
n—-İ/İTkr
Üçem > (kf*n)
Yukarıdaki formüllerde:
r, Sabit Sistem Kullanım Tarifeleri arasındaki birim oransal fark olup, altıncı uygulama
dönemi için bu oransal fark üretime esas kurulu güç artışı olan 5,6 olarak uygulanacaktır.
n, I MW kapasite için uygulanan kapasite katsayısıdır.
Üşk , üretime esas sistem kullanım tarife katsayısıdır.
Tsk , tüketime esas sistem kullanım tarife katsayısıdır.
Yukarıda açıklandığı şekilde üretime esas Üşk bulunur, tüketime esas sistem kullanım
tarife katsayısı Tk için hesaplama yapılmaz. Tüm bölgelerin Üşk katsayısı artan şekilde
7134
sıralanır ve Üşk sıralamasının tersi tüketime esas sistem kullanım tarifesi katsayısı Tşk olarak
hesaplamalarda kullanılır.
Üretime esas her bir tarife bölgesi için ilgili bölgenin (t-1) yılında geçerli olan üretime
esas sabit sistem kullanım tarifesi ile ilgili bölge için bulunan Üşk katsayısı oranında azaltma
veya arttırma işlemi yapılır.(Üşk pozitif olduğu durumda tarifede azaltma, negatif olduğu
durumda tarifede arttırma işlemi uygulanır.) Tüketime esas her bir tarife bölgesi içinde yukarıda
açıklandığı şekilde Tşx katsayısı kullanılarak işlem yapılır.
2.8. BBKR hazırlanmasında ve bölgelerin oluşturulmasında yapılan kabul ve işlemler her yıl
TEİAŞ kurumsal web sitesinde yer alan BBKR'de açıklanmaktadır.
Nihai Tarifenin Hesaplanması
29. BBKR esasalınarak belirlenen nihai tarifelerin hesaplanma süreci aşağıdaki aşamalardan
oluşur;
a) Üretim ve tüketim için bölgesel “ham tarifelerin” ve bunun sonucunda ortaya çıkan
ara gelirin hesaplanması,
b) TEİAŞ'ın gelir tavanına göre gelir elde edebilmesini sağlamak üzere ham tarifeler
esas alınarak nihai tarifelerin hesaplanması.
Ara Gelirin Hesaplanması
2.10. Gelir tavanını elde etmek amacıyla “ham tarifeler” üzerinde gerekli ayarlamaları
belirlemek için, “ham tarifelerin” tüm üretime ve tüketime uygulanmasıyla elde edilen toplam
miktar olan ara gelirler hesaplanır.
2.11. Üretim ve tüketim için bölgesel ara gelirlerin hesaplanmasında aşağıdaki formüller
kullanılır;
ZIRG, — 3 Gi gz
iz
ZIRD, — 3 D;d,
iz
Burada;
— z, ilgili tarife bölgesini,
—ZIRG,, z bölgesinde üretimden elde edilen TL cinsinden ara geliri,
—> g,. Z bölgesinde üretim için hesaplanan TL cinsinden “ham tarifeyi”,
— G;, i düğüm noktasındaki MW cinsinden maksimum veriş kapasitesini,
—> ZIRD,, z bölgesinde tüketimden elde edilen TL cinsinden ara geliri,
> d,,z bölgesinde tüketim için hesaplanan TL cinsinden “ham tarifeyi”,
— D;, i düğüm noktasındaki MW cinsinden maksimum alış kapasitesini
8/34
ifade eder.
2.12. Üretim ve tüketim için toplam ara gelirler, tüm bölgelerdeki bölgesel ara gelirlerin
toplanmasıyla hesaplanır.
Hesaplamada şu formül kullanılır;
IRG-Y'ZIRG,
Z
IRD-Y ZIRD,
VA
Burada;
z, tarife bölgesi sayısını,
IRG üretimden elde edilen TL cinsinden toplam ara geliri,
IRD tüketimden elde edilen TL cinsinden toplam ara geliri,
ifade eder.
Üretim ve Tüketimden Karşılanacak Olan Toplam Gelirin Hesaplanması
2.13. Sabit sistem kullanım bedellerinden karşılanacak olan gelir tavanı, Elektrik Piyasası
Tarifeler Yönetmeliği, İletim Gelirinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ ve ilgili diğer mevzuat
ile TEİAŞ'ın iletim lisansı hükümlerine göre belirlenir. Bu miktar, aşağıdaki formüle uygun
olarak üretim ve tüketim arasında paylaştırılacaktır.
TRG — RTUOS.,, x NE,
14*k
TRD — RTUOS, x K.
1*-k
k tüketicilerin üstlenmesi o tercih edilen ödeme yükü oranı Ye
üreticilerin üstlenmesi tercih edilen ödeme yükü oranı Yo
Burada;
TRG üretimden karşılanacak olan TL cinsinden toplam geliri,
TRD tüketimden karşılanacak olan TL cinsinden toplam geliri,
RTUOS, ilgili fiyatlandırma yılı için, sabit sistem kullanım bedellerinden karşılanacak
olan TL cinsinden gelir tavanını (bağlantı bedelleri hariç),
ifade eder.
Her Bir Fiyatlandırma Bölgesi İçin Nihai Üretim ve Tüketim Sabit Sistem Kullanım
Tarifelerinin Hesaplanması
2.14. Gelir tavanı ve ara gelirler arasındaki farkın karşılanabilmesi amacıyla, elde edilen ara
gelir ile elde edilmesi gereken gelir oranlanır, çıkan oran ile ham tarifeler çarpılarak nihai
tarifelere ulaşılır.
9/34
o TRG
SU“ TRG
O TRD
“ORD
Burada;
g, , üretime esas ham tarifelerin nihai tarifelere ulaşılması için çarpım katsayısı
d,, , tüketime esas ham tarifelerin nihai tarifelere ulaşılması için çarpım katsayısı
ifade eder.
Değişken Sistem Kullanım Tarifesi
2.15. Değişken sistem kullanım tarifesi MWh başına alınmakta olup bölgelere göre değişiklik
göstermemektedir. Değişken sistem kullanım tarifelerine esas enerji değerlerinin
belirlenmesine dair ayrıntılar 4 üncü Bölümde açıklanmaktadır.
2.16. Üretim Değişken Sistem Kullanım Tarifesi aşağıdaki gibi hesaplanır:
D SKİ — A DEKGI,
DÖYEM,,
uinT
Burada;
DSK” herhangi bir kullanıcı için t fiyatlandırma yılında uygulanan ve TL/MWh
cinsinden birim üretim değişken sistem kullanım tarifesini,
DSKGT, t fiyatlandırma yılı için TL cinsinden üretim değişken sistem kullanım gelir
tavanını,
ÖYEM,, t fiyatlandırma yılından bir önceki yılda iletim sistemine bağlı olan u
kullanıcısının MWh cinsinden yıllık tespit edilen enerji miktarını,
ifade eder.
2.17. Tüketim Değişken Sistem Kullanım Tarifesi aşağıdaki gibi hesaplanır:
DSKGT
YÖYEM,,
uinT
DSK! —
Burada;
DSK; herhangi bir kullanıcı için t fiyatlandırma yılında uygulanan ve TL/MWh
cinsinden birim tüketim değişken sistem kullanım tarifesini,
DSKGT, t fiyatlandırma yılı için TL cinsinden tüketim değişken sistem kullanım gelir
tavanını,
ÖYEM,, t fiyatlandırma yılından bir önceki yılda iletim sistemine bağlı olan u
kullanıcısının MWh cinsinden yıllık tespit edilen enerji miktarını,
ifade eder.
10/34
3. o SİSTEM KULLANIM TARİFESİ FİYATLANDIRMA UYGULAMALARI
Sabit Sistem Kullanım Tarifesi Fiyatlandırma Uygulamaları
3.1. İletim sistemi kullanıcılarının ödemekle yükümlü olacağı üretim ve tüketim sabit sistem
kullanım bedelleri, her bir sistem kullanım fiyatlandırma noktasında geçerli olan sabit sistem
kullanım tarifesine esas miktar (MW) baz alınarak belirlenir. 6446 sayılı Elektrik Piyasası
Kanununun 14 üncü maddesi kapsamındaki lisanssız elektrik üretim tesisleri ve bu tesisler ile
ilişkili tüketim tesislerinin iletim sisteminde aynı veya farklı ölçüm noktasında kurulmaları
halinde üretim ve tüketim sabit sistem kullanım bedelleri ayrı ayrı uygulanır.
3.2. Sistem kullanım fiyatlandırma noktası, sabit sistem kullanım tarifesiyle ilişkili olan ve
sabit sistem kullanım bedeline esas miktar için hangi bölgesel tarifenin uygulanacağını
belirleyen coğrafi noktadır. Sistem kullanım fiyatlandırma noktaları, üretim ya da tüketim
tesisinin iletim sistemine bağlı olduğu trafo merkezinin bulunduğu il sınırlarına göre belirlenir.
Bu esasın uygulanmasına ilişkin ayrıntılar 4 üncü Bölümde verilmiştir. TEİAŞ'ın iletim
sistemindeki her bir bağlantı noktası için en az bir sistem kullanım fiyatlandırma noktası
olacaktır. Sistem kullanım fiyatlandırma noktaları, her bir bağlantı noktasındaki her kullanıcı
başına bir tane olacak şekilde belirlenecektir.
3.3. Sabit sistem kullanım bedellerine esas miktar, 2 nci Bölüm doğrultusunda hesaplanan
bölgesel sabit sistem kullanım tarifelerinin uygulanacağı MW miktarıdır. Sabit sistem kullanım
tarifelerine esas miktarların belirlenmesine dair ayrıntılar 4 üncü Bölümde açıklanmaktadır.
3.4. Bir sistem kullanım fiyatlandırma noktası için toplam sabit sistem kullanım bedelleri şu
şekilde hesaplanmaktadır.
CY, xD, xd”
put
C; — Gyu xg”
put
Burada;
Cc, kullanıcı wya, £ fiyatlandırma yılı süresince p sistem kullanım fiyatlandırma
noktasındaki tüketim kapasitesi karşılığında uygulanacak TL cinsinden sabit sistem
kullanım bedelini,
D,,, kullanıcı "nun, £ fiyatlandırma yılı süresince p sistem kullanım fiyatlandırma
noktasında geçerli olacak tüketim sabit sistem kullanım tarifelerine esas MW cinsinden
maksimum tüketim kapasite miktarını,
d” p sistem kullanım fiyatlandırma noktasının yer aldığı z bölgesinde tüketim
kapasitesine uygulanacak olan TL/MW cinsinden sabit sistem kullanım tarifesini,
CE, kullanıcı wya, £ fiyatlandırma yılı süresince p sistem kullanım fiyatlandırma
noktasındaki üretim kapasitesi karşılığında uygulanacak TL cinsinden sabit sistem
kullanım bedelini,
11/34
G,,, kullanıcı w'nun, ? fiyatlandırma yılı süresince p sistem kullanım fiyatlandırma
noktasında geçerli olacak üretim sabit sistem kullanım tarifelerine esas MW cinsinden
üretim kapasite miktarını,
£” psistem kullanım fiyatlandırma noktasının yer aldığı z bölgesinde üretim kapasitesine
uygulanacak olan TL/MVW cinsinden sabit sistem kullanım tarifesini,
ifade eder.
3.5. Fiyatlandırma yılı boyunca geçerli olacak üretim ve tüketim için sabit sistem kullanım
tarifeleri, söz konusu fiyatlandırma yılından bir önceki yılın son ayı yayımlanacak olan bu
Yöntem Bildirimi ile birlikte EPDK tarafından onaylanır. Bu doküman ile birlikte, kullanıcının
her bir fiyatlandırma bölgesine düşen sistem kullanım fiyatlandırma noktalarının hangileri
olduğunu anlamasına imkan verecek, üretim ve tüketim sabit sistem kullanım fiyatlandırma
bölgelerinin açıklandığı il bilgileri de yayımlanır.
3.6. Fiyatlandırma bölgelerinin tespitinde, uygulama döneminin ilk yılına esas olan BBKR
kullanılır. Uygulama dönemi boyunca fiyatlandırma bölgelerinin sınırları değiştirilmemektedir.
Yeni bir sistem kullanım fiyatlandırma noktası, coğrafi konumu itibariyle bulunduğu ilin
fiyatlandırma bölgesine dahil edilir.
3.7. Fiyatlandırma bölgesi sınırlarının, yukarıda adı geçen sebep haricinde, her yıl yeniden
belirlenmesi gerekmeyecektir. Fiyatlandırma bölgelerinin sınırları her bir Uygulama Dönemi
öncesinde yeniden belirlenebilmekle birlikte bir önceki uygulama dönemi için belirlenen
fiyatlandırma bölgelerinde değişiklik yapılmadan da uygulamaya devam edilebilir. Uygulama
dönemi öncesinde fiyatlandırma bölgelerinin sınırlarının (tarife bölgeleri) yeniden belirlenmesi
ve değişmesi halinde, tarife bölgelerinin EPDK Kurul Kararı ile yürürlüğe girdiği tarih
itibariyle sistem kullanım anlaşmalarının yenilenmemiş olması durumunda dahi iletim
bedellerinin tespit edilmesi açısından EPDK Kurul Kararı ile yürürlüğe giren tarife bölgeleri ve
yürürlükte olan mevcut sistem kullanım anlaşmalarında yer alan alış kapasitesi ve veriş
kapasitesi geçerli olacaktır.
Değişken Sistem Kullanım Tarifesi Fiyatlandırma Uygulamaları
3.8. İletim sistemi kullanıcılarının ödemekle yükümlü olacağı üretim ve tüketim değişken
sistem kullanım bedelleri, her bir sistem kullanım fiyatlandırma noktasında geçerli olan
değişken sistem kullanım tarifesine esas miktar (MWh) baz alınarak belirlenir. 6446 sayılı
Elektrik Piyasası Kanununun 14 üncü maddesi kapsamındaki lisanssız elektrik üretim tesisleri
ve bu tesisler ile ilişkili tüketim tesislerinin iletim sisteminde aynı ölçüm noktasında kurulması
halinde; üretim ve tüketimin dengelendiği veriş yönündeki enerji miktarı için 96100 indirimli
üretim değişken sistem kullanım bedeli, çekiş yönündeki enerji miktarı için 9050 indirimli
tüketim değişken sistem kullanım bedeli, üretimi aşan tüketim miktarı için tüketim değişken
sistem kullanım bedeli, tüketimi aşan üretim miktarı için üretim değişken sistem kullanım
bedeli uygulanır. Söz konusu tesislerin iletim sisteminde farklı ölçüm noktasında kurulması
12/34
halinde, üretilen ve tüketilen enerji miktarının tamamı için üretim ve tüketim değişken sistem
kullanım bedelleri ayrı ayrı uygulanır.
3.9. Bir sistem kullanım fiyatlandırma noktası için toplam değişken sistem kullanım bedelleri
aşağıda belirtildiği şekilde hesaplanmakta olup, değişken sistem kullanım tarifelerine esas
miktarların belirlenmesine dair ayrıntılar 4 üncü Bölümde açıklanmaktadır.
D .
Cu m Duy * d
Gc
Cu pi Gu x8
Burada;
CU, kullanıcı wya, £ fiyatlandırma yılı süresince p sistem kullanım fiyatlandırma
noktasında iletim sisteminden alınan enerji (MWh) karşılığında uygulanacak TL
cinsinden değişken sistem kullanım bedelini,
D,,, kullanıcı "nun, £ fiyatlandırma yılı süresince p sistem kullanım fiyatlandırma
noktasında geçerli olacak tüketim değişken sistem kullanım tarifelerine esas MWh
cinsinden iletim sisteminden alınan enerji miktarını,
d p sistem kullanım fiyatlandırma noktasında tüketime uygulanacak TL/MWh
cinsinden değişken sistem kullanım tarifesini,
Ce, kullanıcı wya, £ fiyatlandırma yılı süresince p sistem kullanım fiyatlandırma
noktasında iletim sistemine verdiği enerji (MWh) karşılığında uygulanacak TL cinsinden
değişken sistem kullanım bedelini,
G,,, , kullanıcı w'nun, ? fiyatlandırma yılı süresince p sistem kullanım fiyatlandırma
noktasında geçerli olacak üretim değişken sistem kullanım tarifelerine esas MWh
cinsinden iletim sistemine verdiği enerji miktarını,
& .p sistem kullanım fiyatlandırma noktasında üretime uygulanacak TL/MWh cinsinden
değişken sistem kullanım tarifesini,
ifade eder.
13/34
4. SİSTEM KULLANIM BEDELLERİ
Sabit Sistem Kullanım Bedelleri
Sabit Sistem Kullanım Bedelleri - Ortak Hükümler
41. Sabit sistem kullanım bedelleri, yürürlükteki mevzuat uyarınca iletim sistemi kullanıcısı
konumunda bulunan aşağıdaki kullanıcılara iletim sistemi kullanımı kapsamında yansıtılır.
Tüketim Üretim
Dağıtım Şirketleri o o |
Dağıtım Lisansı Sahibi OSB Tüzel Kişileri o o |
Serbest Tüketiciler p |
Üretim Şirketleri ve Lisansa Tabi Olmaksızın
Elektrik Üreten Kullanıcılar
Yİ Sözleşmeli Üretim Şirketleri
YİD Sözleşmeli Üretim Şirketleri o o |
İHD Sözleşmeli Üretim Şirketleri o o |
Elektrik İhracatı Yapan Enterkonneksiyon .
Kullanıcıları
Elektrik İthalatı Yapan Enterkonneksiyon
Kullanıcıları
4.2. Kullanıcının iletim sistemine bağlandığı noktanın sınırları içerisinde bulunduğu il,
kullanıcıya uygulanacak sabit sistem kullanım tarife bölgesini belirleyecektir. İletim sistemine
doğrudan bağlı kullanıcılar için sistem kullanım fiyatlandırmasına esas ölçü noktası, Elektrik
Piyasasında Kullanılacak Sayaçlar Hakkında Tebliğ ve ilgili diğer mevzuatta belirtildiği yerde
olacaktır. Mevzuatta tanımlı her bir satışa esas ölçü noktasında tesis edilen ve sistem kullanım
tarifelerine ilişkin amaçlar doğrultusunda verilerin kaydedilmesinde kullanılacak olan sayaçlar
ve ölçü teçhizatının özellikleri yürürlükteki mevzuata uygun olmalıdır.
4.3. Elektrik Piyasasında Kullanılacak Sayaçlar Hakkında Tebliğ'de belirtilen tanımlı ölçü
noktalarıyla alış/veriş kapasitelerinin tespit edilememesi veya kullanıcının bir bağlantı
noktasındaki alış/veriş kapasitelerinin birden fazla ölçüm noktasından tespit edilmesinin söz
konusu olduğu durumlarda TEİAŞ'ın belirleyeceği ölçü yeri ve ölçü yöntemlerine göre tespit
edilen alış/veriş kapasiteleri ölçüme esas alınır.
4.4. Kullanıcının sistem kullanım fiyatlandırmasına esas ölçümler ölçü noktasında bulunan,
mevzuata uygun sayaçlardan TEİAŞ Otomatik Sayaç Okuma Sistemi (OSOS) aracılığıyla
yapılır.
4.5. Kullanıcının bir bağlantı noktasındaki alış/veriş kapasitelerinin birden fazla ölçü
noktasından tespit edilmesinin söz konusu olduğu durumlarda, kullanıcıların bağlantı
14/34
noktasındaki alış/veriş kapasitelerinin eşzamanlı ölçüm değerinin alınması esas olup bu
değerler TEİAŞ OSOS aracılığı ile elde edilecektir. Kullanıcının aylık güç değerleri, söz
konusu ölçü sistemi devreye alınıp TEİAŞ OSOS”una dâhil edildiği ayı takip eden aydan
itibaren TEİAŞ OSOS üzerinden elde edilecektir. OSOS devreye alınana kadar veya OSOS
aracılığıyla ölçümlerin tespit edilememesi durumunda, ölçümler yerel okuma işlemi ile
alınacaktır.
4.6. Kullanıcılar, t fiyatlandırma yılı boyunca, o yıl için onaylanan yıllık tüketim ve/veya
üretim sabit sistem kullanım tarifelerine ve ilgili hükümlere göre belirlenen süre için hesaplanan
bedellere ilişkin aylık dönemler halinde ödemeler yaparlar. Aylık dönemler için hesaplanacak
olan sabit sistem kullanım bedeli, yıllık sabit sistem kullanım tarifelerinin ilgili yılın gün
sayısına bölümünün ilgili hükümlere göre belirlenen süre ve kapasite (MW) ile çarpımı olarak
tespit edilir.
4.7. Sabit sistem kullanım bedeli ilk kez, tüketim yönlü iletim sistemi kullanımı için iletim
sisteminin ilk defa kullanıldığı tarih esas alınarak, iletim sisteminin üretim yönlü olarak
kullanımı için ise iletim sisteminin ilk defa kullanıldığı tarih ve ünite geçici kabulleri göz önüne
alınarak belirlenir. Sabit sistem kullanım bedeli ilk kez yansıtılırken 4.23 üncü madde uyarınca
işlem tesis edilir.
4.8. Dağıtım Sistemindeki Kayıpların Azaltılmasına Dair Tedbirler Yönetmeliği kapsamında
EPDK tarafından yüksek kayıplı şirket olarak belirlenen Dağıtım Şirketleri için sabit sistem
kullanım bedellerinin belirlenmesi sırasında, aylık ölçüm değeri ile sistem kullanım anlaşma
değeri karşılaştırılır ve yüksek olan değer faturaya esas alınır. Takip eden aylarda da bu işlem
aylık olarak tekrarlanır.
Üretim lisansı sahibi tüzel kişilerin üretim tesisleri için sabit sistem kullanım bedellerinin
belirlenmesi sırasında, bütün ünitelerin üretime esas geçici kabul işlemleri tamamlanıp lisans
kurulu gücüne ulaşılıncaya kadar ilgili dönemdeki üretime esas ölçüm gücü ile ilgili dönemde
devrede olan toplam ünite kurulu gücü karşılaştırılır ve yüksek olan değer faturaya esas alınır.
Takip eden aylarda da bu işlem aylık olarak tekrarlanır.
4.9. Sistem kullanım anlaşması bulunan kullanıcılar için, Elektrik Piyasası Yan Hizmetler
Yönetmeliği uyarınca senkron kompanzasyon kapsamında Reaktif Güç Desteği Senkron
Kompanzasyon Anlaşması imzalamış kullanıcılar da dahil olmak üzere, iletim bedelleri tespit
edilirken yürürlükte olan sistem kullanım anlaşmasında yer alan kapasite değeri veya değerleri
esas alınır. Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği uyarınca senkron kompanzasyon
kapsamında Reaktif Güç Desteği Senkron Kompanzasyon Anlaşması imzalamış
kullanıcılardan hizmetin alındığı aylarda, iletim bedelinin hesaplanması sırasında senkron
kompansatör çalışılması nedeniyle ulaşılacak alış kapasitesi dikkate alınır, hizmetin alınmadığı
diğer aylarda ise senkron kompansatör çalışma olmaması nedeniyle sadece iç ihtiyaçları
nedeniyle ulaşacağı alış kapasitesi dikkate alınır.
15/34
Senkron kompansatör hizmeti satın alınan iletim sistemi kullanıcıları ile imzalanan sistem
kullanım anlaşmaları doğrultusunda kullanıcılara iletim bedellerinin yansıtılması sırasında,
sistem kullanım anlaşmasında yer alan değer esas alınır. Takip eden aylarda da bu işlem aylık
olarak tekrarlanır. Kullanıcının ölçülen aylık gücünün (MW), sistem kullanım anlaşmasında
belirtilen alış kapasitesinden fazla olması halinde, ilgili dönemler için sistem kullanım
anlaşmasında yer alan cezai işlemler uygulanır.
4.10. Sistem kullanım anlaşmasının yapılmamış olması halinde iletim bedelleri tespit edilirken,
t fiyatlandırma yılının ilk ayında, bir önceki takvim yılında ölçülen en yüksek ölçüm değeri ile
t fiyatlandırma yılının ilk ayının ölçüm değeri karşılaştırılarak yüksek olan güç değeri (MW)
esas alınır. t fiyatlandırma yılı içinde ise, aylık ölçüm değerleri bir önceki ayın iletim bedellerine
esas maksimum enerji alış/veriş kapasitesi ile karşılaştırılarak yüksek olan değer (MW)
üzerinden sabit sistem kullanım bedeli hesaplanır. Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği
uyarınca senkron kompanzasyon kapsamında Reaktif Güç Desteği Senkron Kompanzasyon
Anlaşması imzalamış kullanıcılardan hizmetin alındığı aylarda, iletim bedelinin hesaplanması
sırasında senkron kompansatör çalışılması nedeniyle ulaşılacak alış kapasitesi dikkate alınır,
hizmetin alınmadığı diğer aylarda ise senkron kompansatör çalışma olmaması nedeniyle sadece
iç ihtiyaçları nedeniyle ulaşacağı alış kapasitesi dikkate alınır.
Senkron kompansatör hizmeti alınmasına karşın, söz konusu kullanıcı ile sistem kullanım
anlaşması imzalanmamış olması halinde ise kullanıcıya, senkron kompansatör hizmeti satın
alınan aylar hariç tutularak, sistem kullanım anlaşması olmayan kullanıcılara uygulanan yöntem
dikkate alınarak aylık iletim bedelleri düzenlenir.
4.11. Kullanıcının sabit sistem kullanım bedelleri, kullanıcının TEİAŞ ile imzalanan sistem
kullanım anlaşmasında belirtilen tahsis edilen alış ve/veya veriş kapasiteleri esas alınarak
hesaplanır. Kullanıcıların ölçüm dönemleri sırasında alınan veya verilen enerjiye ilişkin ölçülen
güç değerlerinin, sistem kullanım anlaşmasındaki alış ve/veya veriş kapasitesini aşması halinde,
aşan kısım dikkate alınarak sistem kullanım anlaşmasında yer alan cezai müeyyideler
uygulanır.
4.12. Kullanıcının mevcut anlaşmasını revize etmek üzere başvuruda bulunmasına karşın,
sistem kıstı nedeniyle kullanıcı talebinin uygun bulunmaması veya ilave şebeke yatırımının
gerektiğinin tespit edilmesi nedenleriyle sistem kullanım anlaşmasının revize edilmemesi
halinde, aşan kısmın en yüksek değeri dikkate alınarak sistem kullanım anlaşmasında yer alan
cezai müeyyideler uygulanır.
4.13. Bir kullanıcıya bir bağlantı noktasında tahsis edilen kapasitenin t fiyatlandırma yılı
içinde artırılabilmesi için, sistem kullanım anlaşmasının Elektrik Şebeke Yönetmeliği,
Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği ve sistem kullanım
anlaşmasının ilgili maddeleri çerçevesinde yenilenmesi gerekir.
16/34
4.14. Güç düşüm taleplerine ilişkin yapılan başvurular Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem
Kullanım Yönetmeliği ile sistem kullanım anlaşmasının ilgili maddeleri çerçevesinde
değerlendirilir.
4.15. t fiyatlandırma yılı içinde bağlantı noktasında herhangi bir değişiklik olmadan (aynı bara
ve fider/fiderler) kullanıcıya ait tesisin devri ile TEİAŞ?'a muhatap tüzel kişinin değişmesi
durumunda, yeni kullanıcı TEİAŞ ile sistem kullanım anlaşması imzalayıncaya kadar, eski
kullanıcının sistem kullanım anlaşmasında yer alan yükümlülüklerini yerine getirmekten
sorumludur. Sistem kullanım anlaşmasının bulunmaması halinde gerekli lisans tadilatının
EPDK tarafından yapılması, yeni kullanıcının söz konusu tesis için lisansını alması ya da
serbest tüketici niteliğini haiz olması durumunda, yeni kullanıcının sistem kullanım anlaşması
imzalamış olması koşulu aranmaksızın söz konusu tesise ilişkin sabit sistem kullanım bedeline
ait yükümlülükler yeni kullanıcı tarafından yerine getirilir. Yeni duruma ilişkin sistem kullanım
anlaşmasının mevcut sistem kullanım anlaşmasına göre güç düşüm talebi içermesi halinde, 4.14
üncü madde uyarınca işlem tesis edilir.
4.16. t fiyatlandırma yılı içinde,dağıtım lisansı sahibi kullanıcının sistem kullanım anlaşmasına
esas trafo merkezinden bağlı bulunan üretim veya tüketim birimlerinden bir kısmının ayrılarak
yeni bir kullanıcı sıfatıyla TEİAŞ ile sistem kullanım anlaşması imzalanması halinde dağıtım
lisansı sahibi kullanıcının sistem kullanım anlaşmasını güç düşümüne ilişkin revize etme talebi,
yeni kullanıcı ile imzalanacak anlaşmaya esas alış ve/veya veriş kapasiteleri ile dağıtım lisansı
sahibi kullanıcı ile TEİAŞ arasında imzalanmış olan mevcut sistem kullanım anlaşmasının
revizesinde yer alacak alış ve/veya veriş kapasiteleri toplamlarının, dağıtım lisansı sahibi
kullanıcının mevcut sistem kullanım anlaşmasında yer alan alış ve/veya veriş kapasitelerinden
az olmaması kaydıyla uygun bulunur.
TEİAŞ kullanıcısı iken dağıtım şirketine bağlantısı Kurul tarafından uygun görülen üretim
şirketlerinin aynı trafo merkezinden bağlantı için ilgili dağıtım lisansı sahibi kullanıcı ile
anlaşma imzalanması halinde; mevcut kullanıcılarla TEİAŞ arasında imzalanmış olan mevcut
sistem kullanım anlaşmalarının revizesinde yer alacak alış ve/veya veriş kapasiteleri
toplamlarının, yeni sistem kullanım anlaşmasında yer alan alış ve/veya veriş kapasitelerinden
az olmaması kaydıyla, dağıtım lisansı sahibi kullanıcının sistem kullanım anlaşmasını revize
etme talebi uygun bulunur.
Söz konusu durumlar için güç düşümü ve/veya güç artışı talebi olması durumunda Elektrik
Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinde (BSKY) yer alan anlaşma revize
sayısı ve süre kısıtı hükümleri uygulanmaz. Mevcut kullanıcıyla güç düşümü/güç artışı talebine
istinaden imzalanacak sistem kullanım anlaşması ve yeni kullanıcıyla imzalanacak müstakil
sistem kullanım anlaşmasının veya dağıtım şirketine bağlantısı uygun görülen üretim şirketinin
fesih işlemlerinin eşzamanlı olarak tamamlanması esastır. Ancak, yeni kullanıcının TEİAŞ ile
sistem kullanım anlaşmasını imzalamış olmasına rağmen, mevcut kullanıcının sistem kullanım
anlaşmasını yeni duruma göre revize etmemiş olması halinde, mevcut kullanıcının sistem
kullanım anlaşması revize edilene kadar yürürlükteki sistem kullanım anlaşmasına göre
işlemlere devam edilir.
17/34
Sabit Sistem Kullanım Bedelleri - Tüketim Faaliyetine İlişkin Özel Hükümler
4.17. TEİAŞ trafo merkezleri arasındaki “Kalıcı Güç Aktarımı” işlemleri BSKY'nin ilgili
maddeleri kapsamında değerlendirilecek ve “Yük Aktarmalarında Demant Tespitine Yönelik
Uygulama Kılavuzu (YAUK)” doğrultusunda işlem yürütülecektir.
4.18. TEİAŞ trafo merkezi OG baralarına bağlı bulunan ve farklı baraları kullanmakta olan
farklı iletim sistemi kullanıcılarının bulunması halinde aynı trafo merkezindeki farklı
kullanıcılara ait baralar arasında bakım, arıza, yenileme, tevsiat ve benzeri nedenlerle geçici
yük aktarmaları yapılması halinde durum ilgili kullanıcılar ve TEİAŞ tarafından YAUK
doğrultusunda “Geçici Yük Aktarma Tutanağı (Tutanak)” ile tespit edilecek ve YAUK'da
açıklanan metodoloji esas alınarak tüketim ve üretim demant hesabı yapılacaktır. YAUK
kapsamında yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan tüketim ve üretim demant değerlerinin
yürürlükte olan sistem kullanım anlaşmasında akde bağlanmış maksimum alış/veriş
kapasitelerinden yüksek olması durumunda imzalanan sistem kullanım anlaşması kapsamında
güç aşımı olarak değerlendirme yapılarak cezai yaptırım uygulanacak, yüksek kayıplı Dağıtım
Şirketleri için ise iletim bedeli hesaplamalarında dikkate alınacaktır.
4.19. TEİAŞ trafo merkezinde, iletim hatlarında ve tesislerinde enerji kesimini gerektirecek
bakım, arıza ve diğer nedenlerle yapılacak çalışmalar için TEİAŞ'ın talebiyle trafo merkezleri
arasında yapılan geçici yük aktarmalarının YAUK doğrultusunda ilgili Tutanak ile tespit
edilmesi halinde, YAUK kapsamında yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan tüketim ve
üretim demant değerlerinin yürürlükte olan sistem kullanım anlaşmasında akde bağlanmış
maksimum alış/veriş kapasitelerinden yüksek olması durumunda imzalanan sistem kullanım
anlaşması kapsamında güç aşımı olarak değerlendirme yapılarak cezai yaptırım uygulanacak,
yüksek kayıplı Dağıtım Şirketleri için ise iletim bedeli hesaplamalarında dikkate alınacaktır.
4.20.TEİAŞ trafo merkezi ile dağıtım merkezi arasındaki enerji nakil hattında enerji kesimini
gerektirecek arıza giderme, bakım-onarım, yeni tesis çalışmaları ve diğer nedenlerle geçici bir
dönem için yapılacak çalışmalar için ilgili kullanıcının başvurusu üzerine yapılan geçici yük
aktarmalarının TEİAŞ ile ilgili kullanıcı tarafından YAUK doğrultusunda ilgili Tutanak ile
tespit edilmesi halinde, YAUK kapsamında yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan tüketim
ve üretim demant değerlerinin yürürlükte olan sistem kullanım anlaşmasında akde bağlanmış
maksimum alış/veriş kapasitelerinden yüksek olması durumunda imzalanan sistem kullanım
anlaşması kapsamında güç aşımı olarak değerlendirme yapılarak cezai yaptırım uygulanacak,
yüksek kayıplı Dağıtım Şirketleri için ise iletim bedeli hesaplamalarında dikkate alınacaktır.
4.21. Dağıtım şirketlerinin veya dağıtım lisansı sahibi OSB tüzel kişilerinin kullanımında olan
barada bir ya da birden fazla müstakil ve/veya gömülü üretim tesisinin bağlı olduğu fider
bulunması halinde, dağıtım şirketinin alış ve veriş kapasitesi tespit edilirken bara bir düğüm
noktası kabul edilir. Baraya giren ve baradan çıkan enerjinin eşit olması ilkesinden hareketle
maksimum alış ve veriş kapasiteleri tespit edilir.
Tüketime esas kapasitenin tespit edilmesi aşamasında, baraya enerji girişini ölçen trafonun OG
tarafındaki sayacın tüketim değeri ve barada yer alan fiderlerdeki sayaçların üretim değerleri
toplanır, bu toplamdan baradan enerji çıkışını ölçen trafonun OG tarafındaki sayacın üretim
18/34
değeri ve barada yer alan fiderlerdeki sayaçların tüketim değerleri çıkarılır, bu işlem ile ulaşılan
sonucun negatif olması halinde bu değer sıfır kabul edilir, pozitif olması halinde ise bulunan bu
tüketim verisi ile ilgili tüzel kişi kullanımında olan fiderlerdeki sayaçların tüketim verileri
toplanarak ilgili tüzel kişinin tüketime esas kapasite (MW) değeri hesaplanır. Bu işlem eş
zamanlı olarak her 15 dakikalık ölçümler için uygulanır.
Tüketime Esas Kapasite - Maksf/(Trafonun OG tarafındaki Sayacın Tüketim Verisi * OG
Barada Yer Alan Kullanıcıların Üretim Verisi — OG Barada Yer Alan Kullanıcıların Tüketim
Verisi — Trafonun OG tarafındaki Sayacın Üretim Verisi), 0) * Dağıtım Şirketiyle Anlaşmalı
Kullanıcının Tüketim Verisi
Dağıtım şirketlerinin veya dağıtım lisansı sahibi OSB tüzel kişilerinin kullanımında olan barada
ölçüme esas sadece trafo giriş sayacı bulunması veya ilgili kullanıcının/kullanıcıların tüm
fiderlerinde sayaç olması durumunda yukarıdaki formül uygulanmaz. Sayaçların eş zamanlı
tüketim toplamları esas alınır. Örnek tek hat şemaları EK-2 de gösterilmiştir.
Üretime esas kapasitenin tespit edilmesi aşamasında, baradan enerji çıkışını ölçen trafonun OG
tarafındaki sayacın üretim değeri ve barada yer alan fiderlerdeki sayaçların tüketim değerleri
toplanır, bu toplamdan baraya enerji girişini ölçen trafonun OG tarafındaki sayacın tüketim
değeri ve barada yer alan fiderlerdeki sayaçların üretim değerleri çıkarılır, bu işlem ile ulaşılan
sonucun negatif olması halinde bu değer sıfır kabul edilir, pozitif olması halinde ise bulunan bu
üretim verisi ile ilgili tüzel kişi kullanımında olan fiderlerdeki sayaçların üretim verileri
toplanarak ilgili tüzel kişinin üretime esas kapasite (MW) değeri hesaplanır. Bu işlem eş
zamanlı olarak her 15 dakikalık ölçümler için uygulanır.
Üretime Esas Kapasite — Maksf (Trafonun OG tarafindaki Sayacın Üretim Verisi - OG Barada
Yer Alan Kullanıcıların Tüketim Verisi — OG Barada Yer Alan Kullanıcıların Üretim Verisi —
Trafonun OG tarafındaki Sayacın Tüketim Verisi), 0J * Dağıtım Şirketiyle Anlaşmalı
Kullanıcının Üretim Verisi
Dağıtım şirketlerinin veya dağıtım lisansı sahibi OSB tüzel kişilerinin kullanımında olan barada
ölçüme esas sadece trafo giriş sayacı bulunması veya ilgili kullanıcıların tüm fiderlerinde sayaç
bulunması durumunda yukarıdaki formül uygulanmaz. Sayaçların eş zamanlı üretim toplamları
esas alınır. Örnek tek hat şemaları EK-2 de gösterilmiştir.
Sabit Sistem Kullanım Bedelleri - Üretim Faaliyetine İlişkin Özel Hükümler
4.22. Üreticilerle, Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği hükümleri
kapsamında sistem kullanım anlaşması yapılır.
Otoprodüktör ve Otoprodüktör Grubu lisansı kapsamında TEİAŞ ile sistem kullanım anlaşması
bulunan ancak ilgili Elektrik Piyasası Kanunu ile resen üretim lisansı verilmiş olan
kullanıcıların mevcut anlaşmalarındaki hakları korunarak TEİAŞ ile sistem kullanım anlaşması
yapılır.
19/34
Sistem kullanım anlaşması yapılana kadar, aylık en yüksek ölçüm değeri ile lisans
başvurusundaki kurulu gücü, henüz lisans başvurusunda bulunulmamış olması halinde ise
geçici kabul veya devir tutanağında belirtilen santral kurulu gücü (MW) ve bir önceki aya ait
faturaya esas veriş kapasitesi karşılaştırılarak yüksek olan değer (MW) esas alınarak sabit
sistem kullanım bedeli belirlenir.
Üretim tesislerindeki kurulu güç düşümlerine ilişkin gerekli lisans tadilatının EPDK tarafından
yapılmasını müteakip sistem kullanım anlaşmasının revize edilmesi 4.14 üncü maddenin
istisnasını oluşturur.
4.23. Üretim lisansı sahibi iletim sistemi kullanıcısının üretim gruplarının geçici kabul testleri
süresince gerçekleşen deneme üretimleri “Üretim Tesislerinde Geçici Kabul Öncesinde Ve
Geçici Kabul Çalışmaları Sürecindeki Deneme Üretimlerinin Tenzil Edilmesine İlişkin
Uygulama Kılavuzu” kapsamında göz ardı edilerek ilgili döneme ait alış ve/veya veriş yönlü
kapasite (MW) ve enerji (MWh) değerleri belirlenir.
TEİAŞ'ın onayı ile Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği kapsamında yapılan testler
süresince oluşan tüketime esas kapasite (MW) değerleri göz ardı edilerek ilgili döneme ait alış
ve/veya veriş kapasiteleri (MW) belirlenir.
Dağıtım şirketleri ve OSB'lerde ise sabit sistem kullanım bedelleri ve sistem kullanım
ihlallerinin hesaplanmasında 4.8, 4.9 ve 4.10 maddeleri esas alınır.
Sabit Sistem Kullanım Bedelleri - Enterkonneksiyon Kullanımına İlişkin Özel Hükümler
4.24. TEİAŞ'ın iletim sistemi vasıtasıyla elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden
enterkonneksiyon kullanıcıları, senkron paralel işletilen ve senkron paralel işletilmeyen
bağlantılar üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden kullanıcılar olmak üzere, iki ayrı
sınıfta değerlendirilir.
4.25. Senkron paralel işletilen bağlantı üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden
kullanıcıların ödeyecekleri iletim sistemi sabit sistem kullanım bedellerinin belirlenmesinde
Elektrik Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliği, ilgili ihale kuralları, enterkonneksiyon
kullanım anlaşması ve diğer ilgili mevzuatta yer alan hükümler dikkate alınır.
4.26. Senkron paralel işletilmeyen bağlantı üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden
kullanıcıların Oo ödeyecekleri (osabit (sistem kullanım bedellerinin (o belirlenmesinde
enterkonneksiyon kullanım anlaşması yapılana kadar, enerji satış anlaşmasında veya anlaşma,
protokol, mutabakat zaptı vb. ulusal veya uluslararası metinlerde belirtilen kapasite
değerlerinden en yükseği, enterkonneksiyon kullanım anlaşması yapıldıktan sonra ise
anlaşmasında belirtilen tahsis edilmiş kapasite alış/veriş kapasitesi (MW) olarak esas alınır.
20/34
Senkron paralel işletilmeyen bağlantı üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden
enterkonneksiyon kullanıcılarının sistem kullanım bedellerini ödeme yükümlülüğü
enterkonneksiyon kullanım anlaşmasının yürürlükte olduğu dönemlerle sınırlıdır.
4.27. Senkron paralel işletilmeyen bağlantı üzerinden uluslararası anlaşmalarla akde bağlanmış
mübadele kapsamında elektrik enerjisi alış-verişi yapan kullanıcıların iletim sistemi sistem
kullanım bedelleri, ihracat faaliyetinin gerçekleştiği aylar için tüketim tarifesi, ithalat
faaliyetinin gerçekleştiği aylar için üretim tarifesi, mübadele kapsamında her iki faaliyetin
birden gerçekleştiği aylar için ise ithal edilen güç değerinin yüksek olması halinde üretim
tarifesi, ihraç edilen güç değerinin yüksek olması halinde ise tüketim tarifesi kullanılarak
belirlenecektir. Mübadele kapsamında yapılan ithalat ve/veya ihracat faaliyetlerinin söz konusu
olması durumunda, Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinde atıf yapılan
ilgili usul ve esaslara göre belirlenen güç değerleri, aylık iletim sistemi sabit sistem kullanım
bedellerinin belirlenmesine esas güç (MW) olarak alınacaktır. İthalat ve/veya ihracat faaliyeti
ile ilgili iletim sistemi sistem kullanım ödeme yükümlülüğü faaliyetin gerçekleştiği aylık
dönemlerle sınırlıdır.
Değişken Sistem Kullanım Bedelleri
Değişken Sistem Kullanım Bedelleri - Ortak Hükümler
4.28. Değişken sistem kullanım bedelleri, yürürlükteki mevzuat uyarınca iletim sistemi
kullanıcısı konumunda bulunan aşağıdaki kullanıcılara iletim sistemi kullanımı kapsamında
yansıtılır.
Tüketim Üretim
Dağıtım Şirketleri o o
Dağıtım Lisansı Sahibi OSB Tüzel Kişileri o o |
Serbest Tüketiciler p |
Üretim Şirketleri ve Lisansa Tabi Olmaksızın . .
Elektrik Üreten Kullanıcılar
Yİ Sözleşmeli Üretim Şirketleri
YİD Sözleşmeli Üretim Şirketleri o o |
İHD Sözleşmeli Üretim Şirketleri o o |
Elektrik İhracatı Yapan Enterkonneksiyon .
Kullanıcıları
Elektrik İthalatı Yapan Enterkonneksiyon
Kullanıcıları
4.29. İletim sistemine doğrudan bağlı kullanıcılar için sistem kullanım fiyatlandırmasına esas
ölçü noktası, Elektrik Piyasasında Kullanılacak Sayaçlar Hakkında Tebliğ ve ilgili diğer
mevzuatta belirtildiği yerde olacaktır. Mevzuatta tanımlı her bir satışa esas ölçü noktasında tesis
edilen ve sistem kullanım tarifelerine ilişkin amaçlar doğrultusunda verilerin kaydedilmesinde
21/34
kullanılacak olan sayaçlar ve ölçü teçhizatının özellikleri yürürlükteki mevzuata uygun
olmalıdır.
4.30. Kullanıcının sistem kullanım fiyatlandırmasına esas ölçümler ölçü noktasında bulunan
mevzuata uygun sayaçlardan TEİAŞ OSOS aracılığıyla yapılır.
4.31. Kullanıcının elektrik enerjisi ölçümleri, söz konusu ölçü sistemi devreye alınıp TEİAŞ
OSOS'una dahil edildiğinde TEİAŞ OSOS üzerinden elde edilecektir. OSOS devreye alınana
kadar veya OSOS aracılığıyla ölçümlerin tespit edilememesi durumunda, ölçümler yerel okuma
işlemi ile alınacaktır.
4.32. Kullanıcılar, t fiyatlandırma yılı boyunca, o yıl için MWh başına onaylanan tüketim
ve/veya üretim değişken sistem kullanım tarifeleri ile ölçümlerine göre hesaplanan bedellere
ilişkin ödeme yaparlar.
4.33. Üretime ve tüketime esas değişken sistem kullanım bedelleri ilk kez sayaç verileri temel
alınarak iletim sisteminin fiili olarak kullanıldığı tarih itibariyle ve varsa deneme üretimleri
4.23. Maddesi doğrultusunda hariç tutularak yansıtılır.
Değişken Sistem Kullanım Bedelleri - Tüketim Faaliyetine İlişkin Özel Hükümler
4.34. Tüketicilerin ödeyecekleri değişken sistem kullanım bedellerinin belirlenmesinde ölçülen
elektrik enerjisi miktarı dikkate alınır. Ancak, dağıtım şirketlerinin veya dağıtım lisansı sahibi
OSB tüzel kişilerinin kullanımında olan barada bir ya da birden fazla müstakil ve/veya gömülü
üretim tesisinin bağlı olduğu fider bulunması halinde, dağıtım şirketinin alış ve veriş enerji
miktarı tespit edilirken bara bir düğüm noktası kabul edilir. Baraya giren ve baradan çıkan
enerjinin eşit olması ilkesinden hareketle maksimum alış ve veriş enerji miktarları tespit edilir.
Tüketime esas enerji miktarının tespit edilmesi aşamasında, baraya enerji girişini ölçen trafonun
OG tarafındaki sayacın tüketim değeri ve barada yer alan fiderlerdeki sayaçların üretim
değerleri toplanır, bu toplamdan baradan enerji çıkışını ölçen trafonun OG tarafındaki sayacın
üretim değeri ve barada yer alan fiderlerdeki sayaçların tüketim değerleri çıkarılır, bu işlem ile
ulaşılan sonucun negatif olması halinde bu değer sıfır kabul edilir, pozitif olması halinde ise
bulunan bu tüketim verisi ile ilgili tüzel kişi kullanımında olan fiderlerdeki sayaçların tüketim
verileri toplanarak, ilgili tüzel kişinin tüketime esas enerji (MWh) değeri hesaplanır. Bu işlem
eş zamanlı olarak her 15 dakikalık ölçümler için uygulanır.
Tüketime Esas Enerji - Maksf(Trafonun OG tarafındaki Sayacın Tüketim Verisi - OG Barada
Yer Alan Kullanıcıların Üretim Verisi — OG Barada Yer Alan Kullanıcıların Tüketim Verisi —
Trafonun OG tarafindaki Sayacın Üretim Verisi), O) * Dağıtım Şirketiyle Anlaşmalı
Kullanıcının Tüketim Verisi
Dağıtım şirketlerinin veya dağıtım lisansı sahibi OSB tüzel kişilerinin kullanımında olan barada
ölçüme esas sadece trafo giriş sayacı bulunması veya ilgili kullanıcının/kullanıcıların tüm
22/34
fiderlerinde sayaç olması durumunda yukarıdaki formül uygulanmaz. Sayaçların eş zamanlı
tüketim toplamları esas alınır. Örnek tek hat şemaları EK-2 de gösterilmiştir.
Üretime esas enerji miktarının tespit edilmesi aşamasında, baradan enerji çıkışını ölçen
trafonun OG tarafındaki sayacın üretim değeri ve barada yer alan fiderlerdeki sayaçların
sayacın tüketim değeri ve barada yer alan fiderlerdeki sayaçların üretim değerleri çıkarılır, bu
işlem ile ulaşılan sonucun negatif olması halinde bu değer sıfır kabul edilir, pozitif olması
halinde ise bulunan bu üretim verisi ile ilgili tüzel kişi kullanımında olan fiderlerdeki sayaçların
üretim verileri toplanarak, ilgili tüzel kişinin üretime esas enerji (MWh) değeri hesaplanır. Bu
işlem eş zamanlı olarak her 15 dakikalık ölçümler için uygulanır.
Üretime Esas Enerji — Maksf(Trafonun OG tarafindaki Sayacın Üretim Verisi - OG Barada
Yer Alan Kullanıcıların Tüketim Verisi — OG Barada Yer Alan Kullanıcıların Üretim Verisi —
Trafonun OG tarafındaki Sayacın Tüketim Verisi), 0J * Dağıtım Şirketiyle Anlaşmalı
Kullanıcının Üretim Verisi
Dağıtım şirketlerinin veya dağıtım lisansı sahibi OSB tüzel kişilerinin kullanımında olan barada
ölçüme esas sadece trafo giriş sayacı bulunması veya ilgili kullanıcının/kullanıcıların tüm
fiderlerinde sayaç olması durumunda yukarıdaki formül uygulanmaz. Sayaçların eş zamanlı
üretim toplamları esas alınır. Örnek tek hat şemaları EK-2 de gösterilmiştir.
Değişken Sistem Kullanım Bedelleri - Üretim Faaliyetine İlişkin Özel Hükümler
4.35. Değişken sistem kullanım bedellerinin belirlenmesinde üretim lisansı sahibi iletim sistemi
kullanıcısının üretim gruplarının ve lisanssız elektrik üretim tesislerinin geçici kabul testleri
süresince gerçekleşen deneme üretimleri 4.23. Maddesi doğrultusunda göz ardı edilerek
üretilen ve/veya tüketilen elektrik enerjisi ölçümü dikkate alınır. Dağıtım şirketleri ve
OSB'lerde ise gerçekleşen ölçüm değerleri esas alınarak değişken sistem kullanım bedelleri ve
sistem kullanım ihlalleri hesaplanır.
Lisanssız üreticilerin ve üretim lisansı sahibi tüzel kişinin, üretime ve/veya tüketime esas enerji
verisi tespit edilirken, iletim sistemine verilen veya alınan net elektrik enerjisi esas alınır.
Üretime ve/veya tüketime esas net elektrik enerjisi her 15 dakikalık zaman dilimi için
hesaplanır ve hesaplanan bu değerler ay sonunda toplanarak iletim bedeline esas toplam üretim
ve/veya tüketim enerji değeri bulunur. Sabit sistem kullanım bedeline esas kapasite değeri
tespit edilirken, üretime ve/veya tüketime esas net elektrik enerjisinin tespitinde gerçekleştirilen
uygulama geçerli olmayacak, sayaçların eş zamanlı üretim toplamı ve eş zamanlı tüketim
toplamı temel alınacaktır.
Değişken Sistem Kullanım Bedelleri - Enterkonneksiyon Kullanımına İlişkin Özel
Hükümler
23/34
4.36. Senkron paralel işletilen bağlantı üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden
kullanıcıların ödeyecekleri değişken sistem kullanım bedellerinin belirlenmesinde Elektrik
Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliği, ilgili ihale kuralları, enterkonneksiyon kullanım
anlaşması ve diğer ilgili mevzuatta yer alan hükümler dikkate alınır.
Senkron paralel işletilen bağlantı üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden kullanıcıların
ödeyecekleri değişken sistem kullanım bedellerinin belirlenmesinde enerjinin ithal ve/veya
ihraç edildiği günden önce, ilgili kullanıcıların TEİAŞ”a beyan ettiği ve TEİAŞ ile ilgili iletim
sistem işletmecisinin üzerinde mutabık kaldığı Kesinleşmiş Alışveriş Programı esas alınır.
4.37. Senkron paralel işletilmeyen bağlantı üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden
kullanıcıların ödeyecekleri değişken sistem kullanım bedellerinin belirlenmesinde söz konusu
hattın tek bir kullanıcı tarafından kullanılması halinde aylık elektrik enerjisi miktarı, hattın
birden fazla kullanıcı tarafından kullanılması halinde ise enterkonneksiyon kullanım
anlaşmasının eki protokolde (mutabakat zaptında) yer alan enerji paylaşım yüzdelerine göre
hesaplanan elektrik enerjisi (MWh) miktarı dikkate alınır. Değişken Sistem Kullanım
bedellerine esas enerji miktarları (MWh) Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma
Yönetmeliğinde atıf yapılan ilgili usul ve esaslara göre belirlenir.
Senkron paralel işletilmeyen bağlantı üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden
enterkonneksiyon kullanıcılarının değişken sistem kullanım bedellerini ödeme yükümlülüğü
enterkonneksiyon kullanım anlaşmasının yürürlükte olduğu dönemlerle sınırlıdır.
4.38. Senkron paralel işletilmeyen bağlantı üzerinden uluslararası anlaşmalarla akde bağlanmış
mübadele kapsamında elektrik enerjisi alışı/verişi yapan kullanıcıların değişken sistem
kullanım bedellerinin tespit edilmesinde Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma
Yönetmeliğinde atıf yapılan ilgili usul ve esaslara göre belirlenen elektrik enerjisi miktarları
dikkate alınır.
Sistem Kullanım Bedelleri - Lisanssız Elektrik Üretim Faaliyetine İlişkin Özel Hükümler
4.39. Lisanssız elektrik üretim faaliyetine yönelik sistem kullanım bedellerinin uygulanmasında
bu Yöntem Bildirimi ile birlikte tarife uygulamalarına ilişkin usul ve esaslar dikkate alınır.
24/34
5. SİSTEM İŞLETİM TARİFESİ
Genel Hükümler
5.1. Tüketim sistem kullanım bedellerini ve/veya üretim sistem kullanım bedellerini
ödemekle yükümlü olan tüm kullanıcılar, üretim ve/veya tüketim sistem işletim bedellerini de
ödemekle yükümlüdürler. 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 14 üncü maddesi
kapsamındaki lisanssız elektrik üretim tesisleri ve bu tesisler ile ilişkili tüketim tesislerinin
iletim sisteminde aynı ölçüm noktasında kurulması halinde; üretim ve tüketimin dengelendiği
veriş yönündeki enerji miktarı için 90100 indirimli üretim sistem işletim bedeli, çekiş yönündeki
enerji miktarı için “050 indirimli tüketim sistem işletim bedeli, üretimi aşan tüketim miktarı için
tüketim sistem işletim bedeli, tüketimi aşan üretim miktarı için üretim sistem işletim bedeli
ödenir. Söz konusu tesislerin iletim sisteminde farklı ölçüm noktasında kurulması halinde,
üretilen ve tüketilen enerji miktarının tamamı için üretim ve tüketim sistem işletim bedelleri
ayrı ayrı ödenir.
5.2. Sistem işletim tarifesini oluşturan maliyetler içinde Elektrik Piyasası Yan Hizmetler
Yönetmeliği, Elektrik Şebeke Yönetmeliği, Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma
Yönetmeliği ile ilgili diğer mevzuat kapsamında yürütülen faaliyetlere ilişkin maliyetler yer
alır.
5.3. Sistem işletim bedeli, MWh başına alınmakta olup bölgelere göre değişiklik
göstermemektedir. Senkron paralel işletilen bağlantı üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal
eden kullanıcılar için Kesinleşmiş Alışveriş Programı, senkron paralel işletilmeyen bağlantı
üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden kullanıcılar için Elektrik Piyasası Dengeleme
ve Uzlaştırma Yönetmeliğinde atıf yapılan ilgili usul ve esaslara göre belirlenen elektrik enerjisi
miktarları, diğer tüm kullanıcıların iletim sisteminden aldıkları ölçülen enerji miktarı tüketim
sistem işletim bedelinin hesaplanmasında ve iletim sistemine verdikleri ölçülen enerji miktarı
ise üretim sistem işletim bedelinin hesaplanmasında kullanılır.
5.4. Sistem işletim tarifesi EPDK tarafından onaylanan sistem işletim gelir tavanı dikkate
alınarak hesaplanmakta ve EPDK tarafından onaylanmaktadır.
5.5. Kullanıcıların ödeyecekleri üretim ve tüketime ilişkin sistem işletim tarifesi EPDK
tarafından belirlenen sistem işletim gelir tavanı paylaşım oranı dikkate alınarak
hesaplanmaktadır.
5.6. Kullanıcılar, t fiyatlandırma yılı içinde aylık ölçülen enerji miktarları ve birim tarifeler
dikkate alınarak hesaplanan sistem işletim bedelini ödemekle yükümlüdür.
Sistem İşletim Bedeli
5.7. Üretim Sistem İşletim Tarifesi aşağıdaki gibi hesaplanır:
25/34
DÖYEM,,
uinT
Burada;
Sİ , herhangi bir kullanıcı için t fiyatlandırma yılında uygulanan TL/MWh cinsinden
birim üretim sistem işletim tarifesini,
ISIGT, t fiyatlandırma yılı için TL cinsinden iletim sistemi üretim sistem işletim gelir
tavanını,
ÖYEM,, t fiyatlandırma yılından bir önceki yılda iletim sistemine bağlı olan u
kullanıcısının iletim sistemine verdiği MWh cinsinden yıllık tespit edilen enerji miktarını,
ifade eder.
5.8. Tüketim Sistem İşletim Tarifesi aşağıdaki gibi hesaplanır:
, OİSIGT
" YÖYEM,
uinT
Burada;
Sİ , herhangi bir kullanıcı için t fiyatlandırma yılında uygulanan TL/MWh cinsinden
birim tüketim sistem işletim tarifesini,
ISIGT, t fiyatlandırma yılı için TL cinsinden iletim sistemi tüketim sistem işletim gelir
tavanını,
ÖYEM,, t fiyatlandırma yılından bir önceki yılda iletim sistemine bağlı olan u
kullanıcısının iletim sisteminden aldığı MWh cinsinden yıllık tespit edilen enerji
miktarını,
ifade eder.
Tüketim Faaliyetine İlişkin Özel Hükümler
5.9. Tüketicilerin ödeyecekleri sistem işletim bedellerinin belirlenmesinde ölçülen elektrik
enerjisi miktarı dikkate alınır. Ancak, dağıtım şirketlerinin veya dağıtım lisansı sahibi OSB
tüzel kişilerinin kullanımında olan barada bir ya da birden fazla müstakil ve/veya gömülü
üretim tesisinin bağlı olduğu fider bulunması halinde, dağıtım şirketinin veya dağıtım lisansı
sahibi OSB tüzel kişilerinin alış ve veriş enerji miktarı tespit edilirken, bara bir düğüm noktası
kabul edilir. Baraya giren ve baradan çıkan enerjinin eşit olması ilkesinden hareketle
maksimum alış ve veriş enerji miktarları tespit edilir.
Tüketime esas enerji miktarının tespit edilmesi aşamasında, baraya enerji girişini ölçen trafonun
OG tarafındaki sayacın tüketim değeri ve barada yer alan fiderlerdeki sayaçların üretim
değerleri toplanır, bu toplamdan baradan enerji çıkışını ölçen trafonun OG tarafındaki sayacın
üretim değeri ve barada yer alan fiderlerdeki sayaçların tüketim değerleri çıkarılır, bu işlem ile
ulaşılan sonucun negatif olması halinde bu değer sıfır kabul edilir, pozitif olması halinde ise
26/34
bulunan bu tüketim verisi ile ilgili tüzel kişi kullanımında olan fiderlerdeki sayaçların tüketim
verileri toplanarak ilgili tüzel kişinin tüketime esas enerji (MWh) değeri hesaplanır. Bu işlem
eş zamanlı olarak her 15 dakikalık ölçümler için uygulanır.
Tüketime Esas Enerji - Maksf(Trafonun OG tarafındaki Sayacın Tüketim Verisi - OG Barada
Yer Alan Kullanıcıların Üretim Verisi — OG Barada Yer Alan Kullanıcıların Tüketim Verisi —
Trafonun OG tarafindaki Sayacın Üretim Verisi), 0) * Dağıtım Şirketiyle Anlaşmalı
Kullanıcının Tüketim Verisi
Dağıtım şirketlerinin veya dağıtım lisansı sahibi OSB tüzel kişilerinin kullanımında olan barada
ölçüme esas sadece trafo giriş sayacı bulunması veya ilgili kullanıcının/kullanıcıların tüm
fiderlerinde sayaç olması durumunda yukarıdaki formül uygulanmaz. Sayaçların eş zamanlı
tüketim toplamları esas alınır. Örnek tek hat şemaları EK-2 de gösterilmiştir.
Üretime esas enerji miktarının tespit edilmesi aşamasında, baradan enerji çıkışını ölçen
trafonun OG tarafındaki sayacın üretim değeri ve barada yer alan fiderlerdeki sayaçların
sayacın tüketim değeri ve barada yer alan fiderlerdeki sayaçların üretim değerleri çıkarılır, bu
işlem ile ulaşılan sonucun negatif olması halinde bu değer sıfır kabul edilir, pozitif olması
halinde ise bulunan bu üretim verisi ile ilgili tüzel kişi kullanımında olan fiderlerdeki sayaçların
üretim verileri toplanarak ilgili tüzel kişinin üretime esas enerji (MWh) değeri hesaplanır. Bu
işlem eş zamanlı olarak her 15 dakikalık ölçümler için uygulanır.
Üretime Esas Enerji — Maksf(Trafonun OG tarafindaki Sayacın Üretim Verisi - OG Barada
Yer Alan Kullanıcıların Tüketim Verisi — OG Barada Yer Alan Kullanıcıların Üretim Verisi —
Trafonun OG tarafındaki Sayacın Tüketim Verisi), 0) * Dağıtım Şirketiyle Anlaşmalı
Kullanıcının Üretim Verisi
Dağıtım şirketlerinin veya dağıtım lisansı sahibi OSB tüzel kişilerinin kullanımında olan barada
ölçüme esas sadece trafo giriş sayacı bulunması veya ilgili kullanıcının/kullanıcıların tüm
fiderlerinde sayaç olması durumunda yukarıdaki formül uygulanmaz. Sayaçların eş zamanlı
üretim toplamları esas alınır. Örnek tek hat şemaları EK-2 de gösterilmiştir.
Üretim Faaliyetine İlişkin Özel Hükümler
5.10. Sistem işletim bedellerinin belirlenmesinde üretim lisansı sahibi iletim sistemi
kullanıcısının üretim gruplarının ve lisanssız elektrik üretim tesislerinin geçici kabul testleri
süresince gerçekleşen deneme üretimleri, 4.23. Maddesi doğrultusunda göz ardı edilerek
üretilen ve/veya tüketilen elektrik enerjisi ölçümü belirlenir. Dağıtım şirketleri ve OSB'lerde
ise gerçekleşen ölçüm değerleri esas alınarak sistem işletim bedelleri ve sistem kullanım
ihlalleri hesaplanır.
Lisanssız üreticilerin ve üretim lisansı sahibi tüzel kişilerin, üretime ve/veya tüketime esas
enerji verisi tespit edilirken iletim sistemine verilen veya alınan net elektrik enerjisi esas alınır.
27/34
Üretime ve/veya tüketime esas net elektrik enerjisi her 15 dakikalık zaman dilimi için
hesaplanır ve hesaplanan bu değerler ay sonunda toplanarak iletim bedeline esas toplam üretim
ve/veya tüketim enerji değeri bulunur.
Enterkonneksiyon Kullanımına İlişkin Özel Hükümler
5.11. Senkron paralel işletilen bağlantı üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden
kullanıcıların ödeyecekleri iletim sistemi sistem işletim bedellerinin belirlenmesinde Elektrik
Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliği, ilgili ihale kuralları, enterkonneksiyon kullanım
anlaşması ve diğer ilgili mevzuatta yer alan hükümler dikkate alınır.
Senkron paralel işletilen bağlantı üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden kullanıcıların
ödeyecekleri iletim sistemi sistem işletim bedellerinin belirlenmesinde, enerjinin ithal ve/veya
ihraç edildiği günden önce, ilgili kullanıcıların TEİAŞ'a beyan ettiği ve TEİAŞ ile ilgili iletim
sistem işletmecisinin üzerinde mutabık kaldığı Kesinleşmiş Alışveriş Programı esas alınır.
5.12. Senkron paralel işletilmeyen bağlantı üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden
kullanıcıların ödeyecekleri sistem işletim bedellerinin belirlenmesinde söz konusu hattın tek bir
kullanıcı tarafından kullanılması halinde aylık elektrik enerjisi miktarı, hattın birden fazla
kullanıcı tarafından kullanılması halinde ise enterkonneksiyon kullanım anlaşmasının eki
protokolde (mutabakat zaptında) yer alan enerji paylaşım yüzdelerine göre hesaplanan aylık
elektrik enerjisi (MWh) miktarı dikkate alınır. Sistem İşletim bedellerine esas enerji miktarı
(MWh) Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinde atıf yapılan ilgili usul ve
esaslara göre belirlenir.
Senkron paralel işletilmeyen bağlantı üzerinden elektrik enerjisi ihraç veya ithal eden
enterkonneksiyon o kullanıcılarının sistem işletim bedellerini ödeme yükümlülüğü
enterkonneksiyon kullanım anlaşmasının yürürlükte olduğu dönemlerle sınırlıdır.
5.13. Senkron paralel işletilmeyen bağlantı üzerinden uluslararası anlaşmalarla akde bağlanmış
mübadele kapsamında elektrik enerjisi alışı/verişi yapan kullanıcıların iletim sistemi sistem
işletim bedellerinin tespit edilmesinde Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma
Yönetmeliğinde atıf yapılan ilgili usul ve esaslara göre belirlenen elektrik enerjisi miktarları
dikkate alınır.
Lisanssız Elektrik Üretim Faaliyetine İlişkin Özel Hükümler
5.14. Lisanssız elektrik üretim faaliyetine yönelik sistem işletim bedellerinin uygulanmasında
bu Yöntem Bildirimi ile birlikte tarife uygulamalarına ilişkin usul ve esaslar dikkate alınır.
28/34
6. O İLETİMEK ÜCRETİ
6.1. İletim ek ücreti 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun, ilgili maddesinde yer alan
hüküm gereği TEİAŞ tarafından EPDK adına tahsil edilen bir bedel olup oranı, uygulama şekli
ve yürürlük tarihi EPDK tarafından Kurul kararıyla belirlenir.
29/34
7. VERİ GEREKSİNİMLERİ
71. Bu bölüm, tüketim sistem kullanım ve üretim sistem kullanım tarifelerinin
hesaplanmasına temel oluşturacak TEİAŞ'ın ihtiyacı olan verileri tanımlar.
TEİAŞ kullanıcılardan, bir sonraki fiyatlandırma yılı için yıllık tüketim sistem kullanım ve
üretim sistem kullanım tarifelerinin ve yıllık sistem işletim tarifesinin hesaplanmasına temel
oluşturacak aşağıdaki verileri isteyebilir, ilgili veri kullanıcılardan temin edilemiyorsa, mevcut
verileri kullanabilir.
Kullanıcı Gelecek Fiyatlandırma Yılı İçin Gerekli
Veriler
Her bir sistem kullanım fiyatlandırma noktasına
ait talep ve maksimum enerji alış/veriş
kapasiteleri
Elektrik dağıtım şirketi ve dağıtım lisansı
sahibi OSB tüzel kişisi
Her bir sistem kullanım fiyatlandırma noktasına
Doğrudan bağlı serbest tüketici . . Ni Ni
ait talep ve maksimum enerji alış kapasitesi
İthalat veya ihracat faaliyetinde bulunan Fiyatlandırma yılında sözleşmeyle bağlanmış
tedarik şirketi ve üretim şirketi maksimum kapasite
Her bir sistem kullanım fiyatlandırma noktasına
Üretim şirketi ve lisansa tabi olmaksızın ait maksimum enerji alış/veriş kapasiteleri ile
elektrik üreten kullanıcılar maksimum enerji alış/veriş kapasitelerine ilişkin
değişiklikler
30/34
EK 1: DAĞITIM LİSANSI VE OSB DAĞITIM LİSANSLI KULLANICLAR İÇİN
KAPASİTE (MW) VE ENERJİ (MWH) HESAPLAMA ÖRNEKLERİ
e Aşağıdaki örneklerde yer alan formüllerdeki hesaplamalar için, ilgili sayaçların her 15
dakikalık verileri kullanılarak işlem yapılır.
Örnek 1;
154 kV TM
(TEİAŞ)
ÖLÇÜM
NOKTASI
ÖLÇÜM
NOKTASI
(© EDAŞ Tüketim
X HES (TEİAŞ Fiderleri
Kullanıcısı)
EDAŞ için Kullanılan Formülasyon;
* A3 Baradan Çıkanlar (Trafo Üretim * X HES Tüketimi)
* B-3 BarayaGirenler (Trafo Tüketim 4 X HES Üretimi)
Üretim;
» A-B<0ise,0
* A-B>0ise, A-B'nin çıkan sonucu kullanılacaktır.
Tüketim;
» B-A <0ise,0
* B-A>0ise, B-A'nın çıkan sonucu kullanılacaktır.
31/34
Örnek 2;
154 kV
TM(TEİAŞ)
ÖLÇÜM
NOKTASI
EDAŞ
Tüketim fiderleri
EDAŞ için Kullanılan Formülasyon;
* Tüketim Enerji Tespiti: Trafo | Tüketim * Trafo 2 Tüketim
» Üretim Enerji Tespiti: Trafo 1 Üretim * Trafo 2 Üretim
32/34
Örnek 3;
154 KV
TM(TEİAŞ)
F-2ÖLÇÜM
NOKTASI
İl ” yi
A EDAŞ Tüketim BEDAŞ Tüketim
fiderleri fiderleri
A EDAŞ için Kullanılan Formülasyon;
* A 3 Baradan Çıkanlar (Trafo 1 Üretim * F-I Tüketimi 4 F-2 Tüketimi)
* B3 BarayaGirenler (Trafo | Tüketim 4 F-1 Üretimi * F-2 Üretimi)
Üretim;
* A-B<0ise,0
* A-B>0ise, A-B'nin çıkan sonucu kullanılacaktır.
Tüketim;
* B-A <0ise,0
B-A>0ise, B-A'nın çıkan sonucu kullanılacaktır.
B EDAŞ için Kullanılan Formülasyon;
* o Tüketim Enerji Tespiti: Fider | Tüketim * Fider 2 Tüketim
* Üretim Enerji Tespiti: Fider | Üretim * Fider 2 Üretim
33/34
Örnek 4;
154 kV TM
(TEİAŞ)
TR-B
154/0OG
Ölçüm
Noktası
Ölçüm
Noktası
Ölçüm
Noktası
OG
U OSB(TEİAŞ
KULLANICISI) X HES 1 X HES2 Y HES 1 Y HES2 Z OSB
V EDAŞ
V EDAŞ için Kullanılan Formülasyon;
* A 3 Baradan Çıkanlar (IR-A Üretims TR-B Üretimt X HES | Tük.* X HES2
Tük.-Y HES | Tük.* Y HES 2 Tük.4* Z OSB Tük.* U OSB Tük. )
* B 3 Baraya Girenler (TR-A Tüketimt TR-B Tüketim X HES 1 Üret.* X HES2
Üret.-Y HES 1 Üret. Y HES 2 Üret. Z OSB Üret.s U OSB Üret.)
Üretim;
* A-B<0ise, V EDAŞÜTet.-04* XHESI Üret.s X HES 2 Üret.*Y HES 1 Üret. Y
HES 2 Üret *Z OSB Üret
* A-B>0ise, VEDAŞÜret.—(A-B) 4 X HESI Üret.* X HES 2 Üret -Y HES 1 Üret.*
Y HES 2 Üret. -Z OSB Üret
Tüketim;
* B-A <0ise, V EDAŞ Tük.—04X 1 HES Tük.* X 2 HES Tük.*Y I HES Tük. - Y2
HES Tük*# Z OSB Tük.
* B-A>0ise, V EDAŞ Tük.—(B-A)*X 1 HES Tük.* X 2 HES Tük.*Y | HES Tük.*
Y2 HES TüktZ OSB Tük.
34/34