title: Key words - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current...
text: 416
  MIning ta’lim maqsadlari uchun imkoniyatlari ayniqsa diqqatga sazovordir, ularni
  amalga oshirish pedagogika tarixida misli ko‘rilmagan ta’lim jarayonini jadallashtirish,
  shuningdek, talaba shaxsini rivojlantirishga qaratilgan usullarni yaratish uchun zarur
  shart-sharoitlarni yaratadi. Ularga:
  - ta’lim maqsadlarida foydalanuvchilar va MI o‘rtasida
  interfaol qayta aloqa;
  - real va “virtual” jarayonlar, hodisalarning ob’ektlari yoki obrazlari haqidagi o‘quv
  ma’lumotlarini kompyuterda vizuallashtirish;
  - yetarlicha katta hajmdagi ma’lumotlarni arxivda saqlash, uzatish, shuningdek,
  markaziy ma’lumotlar bankidan qulay foydalanish imkoniyati;
  - hisoblash va axborotini izlash jarayonlarini avtomatlashtirish, yoki tajribaning o‘zini
  bir necha marta takrorlash imkoniyati bilan o‘quv eksperimenti natijalarini qayta ishlash;
  - axborot-metodik ta’minlash jarayonlarini avtomatlashtirish, o‘quv faoliyatini tashkiliy
  boshqarish va o‘zlashtirish natijalarini nazorat qilish.
  MIning yuqoridagi imkoniyatlarini ta’lim maqsadlarida amalga oshirish quyidagi
  tadbirlarni tashkil qilish imkonini beradi:
  - o‘rganilayotgan ob’ektlar,
  hodisalar, jarayonlar, shu jumladan haqiqatda sodir
  bo‘layotgan ma’lumotlarni ro‘yxatga olish, to‘plash, saqlash, qayta ishlash va turli
  shakllarda taqdim etilgan katta hajmdagi ma’lumotlarni uzatish;
  - interafaol muloqot - foydalanuvchining dasturiy tizimi bilan o‘zaro aloqasi, muloqotdan
  farqli o‘laroq, matnli buyruqlar va javoblar almashinuvini, rivojlangan muloqot vositalarini
  amalga oshirishni nazarda tutadi. Masalan, ixtiyoriy shaklda, “kalit” so‘zdan foydalangan
  holda, cheklangan belgilar to‘plamiga ega bo‘lgan shaklda savollar berish ikoniyati mavjud
  bo‘lishi lozim. Shu bilan birga, o‘quv materialining mazmuni, ishlash
  tartibi variantlarini
  tanlash mumkin;
  - real ob’ektlarni boshqarish (masalan, sanoat qurilmalari yoki mexanizmlarini taqlid
  qiluvchi o‘quv robotlari);
  - turli ob’ektlar, hodisalar, jarayonlar, shu jumladan sodir bo‘layotgan modellarning
  ekranda imitatsion modellarini ko‘rsatilishini boshqarish;
  - o‘quv faoliyati natijalarini avtomatlashtirilgan nazorat qilish (o‘zini o‘zi boshqarish),
  nazorat, o‘qitish, test natijalariga ko‘ra tuzatish.
  Yuqoridagi faoliyatlar talaba (talaba), o‘qituvchi va ta’lim-tarbiya maqsadidagi DVning
  axborot o‘zaro ta’siriga asoslanganligi va shu bilan birga ta’lim maqsadlariga erishishga
  qaratilganligini hisobga olib, uni axborot-ta’lim faoliyat deb yuritiladi.
  Yuqoridagilarni
  hisobga olgan holda, biz MIdan ta’lim maqsadlarida foydalanishning
  pedagogik maqsadlarini ko‘rsatish joiz:
  Talaba shaxsini rivojlantirish, shaxsni axborot jamiyatidan foydalana olishga tayyorlash:
  - fikrlash qobilyatini rivojlantirish (masalan, vizual-samarali, vizual-majoziy, intuitiv,
  ijodiy, nazariy fikrlash turlari kabilar asosida);
  - estetik tarbiya (masalan, kompyuter grafikasi, multimedia texnologiyasidan
  foydalanish orqali);
  - muloqot
  qobiliyatlarini rivojlantirish;
  - qiyin vaziyatda eng yaxshi qaror qabul qilish yoki yechimlarni taklif qilish
  ko‘nikmalarini shakllantirish (masalan, qaror qabul qilish faoliyatini optimallashtirishga
  qaratilgan kompyuter o‘yinlaridan va imitatsion modellardan foydalanish orqali);
  - tajriba-sinov tadqiqot faoliyatini amalga oshirish ko‘nikmalarini rivojlantirish
  (masalan, kompyuterni modellashtirish imkoniyatlarini amalga oshirish yoki kompyuter
  bilan interfeysli uskunalardan foydalanish);
  - axborot madaniyatini shakllantirish, axborotni qayta ishlash qobiliyati (masalan,
  integratsiyalangan foydalanuvchi paketlari, turli grafik va musiqa muharrirlaridan
  foydalanish orqali) [6].
  417
  Xulosa
  qilib aytganda, ta’lim maqsadlarida foydalanuvchilar va MI o‘rtasida interfaol
  qayta aloqa, real va “virtual” jarayonlar, hodisalarning ob’ektlari yoki obrazlari haqidagi
  o‘quv ma’lumotlarini kompyuterda vizuallashtirish, yetarlicha katta hajmdagi
  ma’lumotlarni arxivda saqlash, uzatish, shuningdek, markaziy ma’lumotlar bankidan qulay
  foydalanish imkoniyatini yaratadi.