title: Ishsizlik va uning turlari. Ishsizlik darajasini aniqlash
text: 400
  Ishsizlik – iqtisodiy faol aholi bir qismining o’z ishchi kuchidan foydalana
  olmasligini namoyon etuvchi ijtimoiy-iqtisodiy hodisa. Mehnatga layoqatli bo’lib,
  ishlashni xohlagan, lekin ish bilan ta’minlanmaganlar ishsizlar deyiladi.
  Namoyon
  bo’lish xususiyati va vujudga kelish sabablariga ko’ra ishsizlik friktsion, tarkibiy,
  siklik, institutsional, texnologik, regional, yashirin va turg’un ishsizlik turlariga
  bo’linadi.
  Kishilar turli sabablar (yangi yashash joylariga ko’chib o’tish, ishining mazmuni va
  tavsifi yoqmay qolishi, nisbatan yuqoriroq ish haqi olishga intilish va boshqalar)ga ko’ra
  o’z ishlarini almashtirib turadilar. Biroq, bir ishdan bo’shab, boshqa biriga joylashgunga
  qadar orada ma’lum vaqt o’tadi (ba’zi adabiyotlarda bu muddat 1 oydan 3 oygacha
  davom etishi ko’rsatiladi). Aynan shu vaqt oralig’idagi, ya’ni
  bir ishdan bo’shab yangi
  ishga joylashgunga qadar bo’lgan davrdagi ishsizlik friktsion (oraliq) ishsizlik
  deyiladi.
  Fan-texnika taraqqiyoti, yangi texnologiyalarning ishlab chiqarishga qo’llanishi
  natijasida ba’zi bir tarmoq va soha mahsulotlariga bo’lgan talab qisqarib, zamonaviy
  mahsulot turlariga talab o’sadi. Natijada ba’zi bir kasb yoki mutaxassislik turlaridagi
  ishchilarga talabning qisqarishi yoki umuman yo’qolishi ularning o’z kasb va
  mutaxassisliklarini o’zgartirish yoki shunday kasblarga talab saqlanib qolgan joylarga
  ko’chib o’tishga majbur qilib qo’yadi. Ya
  ngi kasb va mutaxassislikni o’zlashtirib
  yoki boshqa joyga ko’chib o’tib, yangi ishga joylashgunga qadar bo’lgan ishsizlik