title: Xo‘jalik subyektlarining pul oqimlariga baho berish uchun
text: 492
  Respublikamizda pul oqimlarini yuqoridagi
  baholash uslublari
  orqali baholashpul mablag‘larini o‘rganishni xalqaro standartlar dara-
  jasiga yaqinlashtiradi. Bu esa respublikamizda faoliyat ko‘rsatayotgan
  korxonalarga ham xorijiy investorlar qiziqishining ortishiga sabab bo‘la-
  di, deb hisoblaymiz. Xususan, chet ellik iqtisodchi olimlar L.Dj.Gitman,
  M.D.Djonk pul oqimlari harakati bo‘yicha tadqiqotlar olib borib, xorijiy
  investitsiyalar ishtirokida tashkil etilgan korxonalarda ikkita moliyaviy
  ko‘rsatkichni investitsiyalar uchun mezon qilib olishni taklif etdilar:
  1
  1. Diskontlangan pul mablag‘larining oqimini hisoblash.
  2. Investitsiyalarning taxminiy daromadliligini hisoblash.
  Bu ikkala usul ham sof operatsion (muomala) foydasini hisoblashga
  xizmat qiladi.
  Pul mablag‘lari diskontlangan oqimini hisoblash ham investitsiya-
  larning daromadlilik ko‘rsatkichi bo‘lib, investitsiyalar
  tahlilida pul
  oqimlari summasidan soliqlarni ayirib tashlab, sof muomala foydasi
  qiymatini hisoblashni talab qiladi. Sof qiymat pul oqimlarining joriy
  qiymati bilan kapitalning investitsiyaga qo‘yilgan
  dastlabki qiymati
  o‘rtasidagi farq hisoblanadi.
  Investitsiyalarning taxminiy daromadliligini hisoblash investitsiya
  qilinadigan obyektning yaroqliligini baholash amali bo‘lib, u investit-
  siyaning to‘liq daromadliligi normasini bir necha yillar davomida
  tushgan barcha daromadlar hisobidan qayta investitsiyalash imkoniyatini
  ko‘rsatadi.
  Professor T.Malikovning
  fikricha, «Diskontlashtirish kelajakda
  olinishi mumkin bo‘lgan har qanday summa hozirgi paytda kichikroq
  (ozroq, kamroq) bo‘lgan subyektiv foydalilikka (bahoga) ega degan
  aqidaga asoslangan. Diskontlashtirish investitsiyalarning
  kelgusi qiy-
  matini baholashda, qimmatli qog‘ozlarning qiymatini aniqlashda, bank,
  valuta, sug‘urta amaliyotida va boshqa hollarda keng qo‘llanilishi
  lozim».
  2
  «Pul oqimlari to‘g‘risidagi hisobot»da joriy (operatsion), inves-
  titsiya, moliyaviy va soliqqa tortish faoliyatlari bo‘yicha pul mablag‘lari
  kirimi va chiqimi ifodalangan.