title: Ma'lumotlarni To'plash va Saqlash
text: |
  Ma'lumotlarni To'plash va Saqlash
  |
  bet | 2/14 | Sana | 23.07.2024 | Hajmi | 57,81 Kb. | | #268301 |
  Bog'liq 20 gachaMa'lumotlarni To'plash va Saqlash: Predmet sohasi, ma'lumotlarni bir joyda to'plab, saqlash va ularga yo'l qo'yish usullarini o'z ichiga oladi. Bu odatda ma'lumotlar bazasining o'rnatilishi, ma'lumotlar strukturasini tuzish va ma'lumotlar tarqatish usullarini o'z ichiga oladi.
  Ma'lumotlar Strukturasini Tuzish: Ma'lumotlar bazasining tuzilishini tahlil qilish, ma'lumotlar turi, ularga xos xususiyatlar va bog'liqlarini aniqlashning hamda ma'lumotlar orasidagi aloqalarni o'rnatishning qaror qilinishi jumladan "predmet sohasi"ning bir qismidir.
  Boshqaruv: Ma'lumotlar bazasini boshqarish, ma'lumotlarga kirish, chiqish, ma'lumotlarni yangilash, o'chirish, qidirish va qo'shish mumkin bo'lgan boshqaruv jarayonlarini o'z ichiga oladi.
  Tarqatish va O'rgatish: Predmet sohasi, ma'lumotlar bazasidan foydalanish, ma'lumotlarni tarqatish, analiz qilish, ma'lumotlar modellari yaratish va ma'lumotlarni o'rganish bo'yicha hamda ma'lumotlar bilan ishlash bo'yicha texnologiyalarni o'rgatishni o'z ichiga oladi.
  Xavfsizlik va Farovonlik: Ma'lumotlar bazasini xavfsiz saqlash, ma'lumotlariga mumkin bo'lgan taqiqlovchi xavf va xatarlardan himoyalash, ma'lumotlarni farovon va qadrlashni ta'minlash "predmet sohasi"ning muhim qismlaridan biri hisoblanadi.
  Ma'lumotlarni O'rganish va Analiz Qilish: Ma'lumotlar bazasidan foydalanishda predmet sohasi, ma'lumotlarni o'rganish, analiz qilish, istatistika va moliyaviy natijalarni chiqarish, izohlarni chiqarishni o'z ichiga oladi.
  Predmet sohasi, ma'lumotlar bazasi sohasida amaliyotlarni tashkil etish, axborotlar tahlili, ma'lumotlarni turli ko'rinishlarda saqlash va boshqarish, tarmoqlar orqali ma'lumot almashish va qo'llanish, boshqa tizimlar bilan bog'liqlikni o'rnatish va boshqa ma'lumotlar texnologiyalarini rivojlantirishda muhim rol o'ynaydi.
  Maydon o’lchami deyilganda nima tushuniladi?
  "Maydon o'lchami" yoki "maydon hajmi" (ingliz tilida "field size" yoki "field length") - bu ma'lumotlar bazasidagi har bir maydonning uzunligini ifodalovchi miqdoriy o'lchamdir. Bu o'lcham, bitta maydonning qanday qismini ham, misol uchun, matn, raqam yoki boshqa ma'lumot turi o'z ichiga oladi.
  Maydon o'lchami, bitta maydonning necha belgidan iborat bo'lishini ko'rsatadi. Misol uchun, agar bir maydon matndan iborat bo'lsa, unda maydon o'lchami ushbu matndagi belgilar soni bo'lgan o'lchamni ifodalaydi. Raqamlar uchun esa o'lcham odatda raqamlar soni (masalan, 4 belgi uchun 32-bit maydon o'lchami) yoki maydonning ko'rsatkichlariga qarab belgilanadi.
  Masalan, bir ma'lumotlar bazasida ishchi ma'lumotlarini saqlash uchun maydonlar bo'lishi mumkin, va har bir maydonning o'lchami tushunuvchi ma'lumotlarni saqlashni ta'minlaydi. Ishchining ismi va familiyasi uchun mo'ljallangan maydon, bularni bir xil maydonni ta'minlashda mo'ljallangan o'lcham bo'ladi. Agar bir maydon uzunligi, masalan, 50 belgi bo'lsa, unda ushbu maydon o'lchamini 50 bo'lishi mumkin.
  O'lcham, ma'lumotlarni saqlash, tarqatish va tahlil qilishda foydalanish uchun muhimdir. Unda berilgan o'lchamdan oshib ketilmaydi, va bu ma'lumotlar bazasining to'liq va samarali ishlashini ta'minlaydi.
  MB da yozuv tushunchasi.
  "Yozuv" (ingliz tilida "record" yoki "row") ma'lumotlar bazasidagi bitta qator yoki yozuvni ifodalaydi. Har bir yozuv, ma'lumotlar bazasida biror bir obyektni yoki yozuvning ma'lum bir qismi bilan bog'liq ma'lumotlarni o'z ichiga oladi.
  Bu yozuvlar, ma'lumotlar bazasidagi barcha ma'lumotlarni ifodalaydigan asosiy qismini tashkil etadi. Har bir yozuv, ma'lum bir tayyorlov (record) yoki obyekt (entity) haqida ma'lumotlarni saqlaydi. Misol uchun, agar bir "ishchilar" ma'lumotlar bazasida har bir yozuv bir ishchini ifodalaydigan ma'lumotlarni o'z ichiga oladi: ism, familiya, tug'ilgan yil, lavozimi, bo'limi va hokazo.
  Yozuv tushunchasi, ma'lumotlar bazasidagi struktura va tuzilma haqida umumiy tushuncha beradi. Yozuvning har bir ustunida (maydonida) aloqador ma'lumotlar saqlanadi va yozuvlar barcha ma'lumotlar bazasi maydonlarini to'ldirib, to'liq ma'lumotlarni ifodalayadi.
  Atribut deganda nima tushuniladi
  "Atribut" ma'lumotlar bazasida ma'lum bir yozuv (record) yoki obyekt (entity) qismini ifodalovchi, nomlangan va biror ma'lumot turi (data type) bilan bog'liq bo'lgan ma'lumotlar maydonini ifodalaydi. Atributlar, bir obyektni tavsiflashda uyg'un keladigan ma'lumotlar to'plamini ifodalaydilar.
  Har bir yozuvda bir necha atribut bo'lishi mumkin. Misol uchun, "ishchilar" ma'lumotlar bazasida har bir ishchini tavsiflash uchun quyidagi atributlar ishlatilishi mumkin:
  |
  | |