title: Xalqaro valyuta-kredit munosabatlari va
text: |
  Xalqaro valyuta-kredit munosabatlari va Pdf ko'rish
  |
  bet | 537/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
  Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASI4. Xalqaro valyuta-kredit munosabatlari va
  valyuta tizimlari
  Pulning jahon xo’jaligida amal qilishi va turli xalqaro iqtisodiy aloqalarga
  (tashqi savdo, ishchi kuchi va kapital migratsiyasi, daromadlar, qarzlar va
  subsidiyalar oqimi, ilmiy-texnikaviy mahsulotlarni ayirboshlash, turizm va h.k.)
  xizmat qilishi bilan bog’liq iqtisodiy munosabatlar xalqaro valyuta-kredit
  munosabatlari deb ataladi.
  Xalqaro valyuta-kredit munosabatlari
  pulning xalqaro
  to’lov munosabatida amal qilish jarayonida vujudga keladi.
  Valyuta – bu
  mamlakatlar pul birligi
  (masalan, so’m, dollar, funt sterling va h.k.). Har bir milliy
  bozor o’zining milliy valyuta tizimiga ega bo’ladi. Bunda milliy va xalqaro valyuta
  tizimini farqlash zarur.
  Milliy valyuta tizimi – valyuta munosabatlarining milliy
  qonunchilik bilan belgilanadigan, mazkur mamlakatda amal qilish shaklini
  ifodalaydi.
  Uning tarkibiga quyidagi unsurlar kiradi:
  -
  milliy pul birligi;
  -
  valyuta kursi tartibi;
  -
  valyutaning muomalada bo’lish shart-sharoitlari;
  -
  valyuta bozori va oltin bozori tizimi;
  -
  mamlakatning xalqaro hisoblashuv tartibi;
  -
  mamlakat oltin-valyuta zaxirasining tarkibi va uni boshqaruv tizimi;
  -
  mamlakat valyuta munosabatlarini tartibga soluvchi milliy muassasalar mavqei.
  Xalqaro valyuta tizimi
  – xalqaro valyuta munosabatlarining davlatlararo
  bitimlarda kelishilgan holda amal qiladigan shakli.
  Xalqaro valyuta tizimining tarkibiy unsurlari quyidagilar hisoblanadi:
  -
  asosiy xalqaro to’lov vositalari (milliy valyutalar, oltin, xalqaro valyuta
  birliklari – SDR, yevro);
  -
  valyuta kurslarini belgilash va ushlab turish mexanizmi;
  -
  xalqaro to’lovlarini balanslashtirish tartibi;
  -
  valyutaning muomala qilish shart-sharoiti;
  -
  xalqaro valyuta bozori va oltin bozori tartibi;
  -
  valyuta munosabatlarini tartibga soluvchi davlatlararo muassasalar tizimi.
  Bundan ko’rinadiki, milliy va xalqaro valyuta tizimi unsurlari deyarli bir xil
  bo’lib, ular faqat tashkil etilishi, amal qilishi va tartibga solinishi miqyoslari jihatidan
  farqlanadi.
  Jahon valyuta tizimi o’zining rivojlanishida uchta bosqichdan o’tdi va ularning har
  biriga xalqaro valyuta munosabatlarini tashkil qilishning o’z tiplari mos keladi.
  |
  | |