title: Ma’lum vaqt oralig‘ida aloqa muhitlari orqali uzatiladigan axborot hajmiuning 
  uzatilish tezligini belgilaydi. 
  
text: |
  Ma’lum vaqt oralig‘ida aloqa muhitlari orqali uzatiladigan axborot hajmiuning
  uzatilish tezligini belgilaydi.
  Pdf ko'rish
  |
  bet | 206/551 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 15,84 Mb. | | #234763 |
  Bog'liq Asosiy oxirgi 17.05.2023 18.20
  Ma’lum vaqt oralig‘ida aloqa muhitlari orqali uzatiladigan axborot hajmiuning
  uzatilish tezligini belgilaydi.
  Axborotni uzatish tezligi birliklari:
  a.
  Bit/sekund – bir soniyada aloqa muhiti orqali uzatiladigan bitlar soni;
  b.
  Kbit/sekund – bir soniyada aloqa muhiti orqali uzatiladigan minglab yaxli-tlangan
  bitlar soni;
  c.
  Mbit/sekund – bir soniyada aloqa muhiti orqali uzatiladigan millionlab yaxlitlangan
  bitlar soni;
  d.
  Gbit/sekund – bir soniyada aloqa muhiti orqali uzatiladigan milliardlab yaxlitlangan
  bitlar soni.
  Axborot kanallarining sig‘imi ular orqali ma’lum vaqt oralig‘ida uzatiladigan axborot
  hajmi bilan belgilanadi. Bu o‘z navbatida axborot kanallarining o‘tkazish qobilyatini
  anglatadi.
  3-rasm. Ko‘ptarmoqlilik
  4-rasm. Signallar almashishi
  Kompyuterlar soniga qarab, tarmoqlar lokal, mintaqaviy va global tarmoqlarga bo‘linadi.
  250
  Lokal tarmoqlar bir binoda yoki bir-biriga yaqin binolarda joylashgan kompyuterlarda
  o‘zaro axborot almashish imkonini beruvchi tarmoq hisoblanadi.
  Lokal tarmoqda kompyuterlar orasidagi masofa yaqin bo‘lganligi bois, telefon
  kanallaridan foydalanmasdan axborotni uzatish tezligini oshirish mumkin.
  Lokal tarmoqda axborotni uzatish uchun axborotni marshrutlash va seleksiyalash lozim
  bo‘ladi.
  Marshrutlash bu — kerakli manzilga axborot blokini uzatish yo‘lini aniqlash jarayonidir.
  Seleksiyalash — tegishli manziJdagi axborotni saralash demakdir.
  Lokal tarmoqlar axborotni marshrutlash va seleksiyalash usuli bo‘yicha ikki sinfga
  ajratiladi.
  Mintaqaviy tarmoq — biror tuman, viloyat yoki respublika miqyosidagi kompyuterlarni
  o‘zida mujassamlashtirgan tarmoq.
  Bunday tarmoda bir nechta markazlashgan (ya'ni lokal tarmoqlarni birlashtiruvchi) juda
  quwatli serverlar mavjud bo‘ladi va bunday serverlar o‘rtasidagi axborot aloqa kabeli,
  optik tolali yoki sun'iy yo‘ldosh radioaloqa kanallari yordamida uzatiladi.
  Global tarmoq — dunyoning ixtiyoriy davlatidagi kompyuterlarni o‘zida birlashtirish
  imkoniga ega bo‘lgan tarmoq. Bu tarmoq internet (Internet) deb ham yuritiladi.
  Internet bilan birga «intranet» tushunchasi ham ishlatiladi.
  Intranet— bu internet texnologiyasi, dastur ta'minoti va bayonnomalari asosida tashkil
  etilgan, ma'lumotlar ombori va elektron jadvallar bilan jamoa bo‘lib ishlash imkonini
  beruvchi korxona yoki tashkilot miqyosidagi yangi axborot muhitini tashkil etuvchi
  kompyuter tarmog‘idir.
  Kompyuterlarda tarmoqlarda ulashda keng qo‘llaniladi, tarmoq hozirgi kundagi jal
  rivojlangan bo‘lib bundan unumli foydalana olyapmiz deb o‘ylayman. XXI-asr
  texnologiyalar asri bo‘lganligi va zamon talabi buni tatqiq qilayotgani hech kimga sir emas
  albatta.
  |
  | |