title: Pul daromadining - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti
text: Pul daromadining qo’shimcha o’sishi (talab) = Ishlab chiqarish quvvatlarining qo’shimcha o’sishi (taklif) Bu tenglikni formula tarzida yozilsa, u quyidagi ko’rinishga ega bo’ladi:
  I a I 1
  yoki
  a I I
  ,
  bu yerda:
  I – har yillik sof kapital qo’yilmalar;
  ∆I – sof kapital qo’yilmalarning qo’shimcha o’sishi;
  ∆I/I – sof kapital qo’yilmalarning o’sish sur’ati;
  1/a – multiplikator, bu yerda a –jamg’arishga bo’lgan o’rtacha moyillik;
  - kapital samaradorligi.
  Shunday qilib, iqtisodiyotdagi ishchi kuchining to’la bandligini hamda ishlab
  chiqarish quvvatlarining to’liq ishlashini ta’minlovchi sof investitsiyalar yoki kapital
  qo’yilmalarning o’sish sur’ati
  x a ga teng bo’lishi lozim. Agar iqtisodiyotdagi
  investitsiyalarning potentsial o’rtacha samaradorligi 0,3 ga, jamg’arishga bo’lgan
  o’rtacha moyillik 0,2 ga teng bo’lsa, u holda investitsiyalarning o’sish sur’ati 6%
  (0,3x0,2)x100%)ga teng bo’ladi.
  R.Xarrodning iqtisodiy o’sish modeli investitsiya va jamg’armalar o’rtasidagi
  makroiqtisodiy muvozanat, ya’ni
  S I
  ga
  asoslanadi.
  U
  statik
  holdagi
  makromuvozanat uchun alohida, dinamik holdagi makromuvozanat uchun alohida
  formuladan foydalanadi. 1-formula quyidagi ko’rinishda bo’ladi:
  S C G
  ,
  bu yerda:
  G – milliy daromadning o’sish sur’ati (∆Y/Y);
  S – kapital sig’imi (I/∆Y);
  S – milliy daromad tarkibidagi jamg’arishning ulushi (S/Y).
  2-formula quyidagi ko’rinishda o’z ifodasini topadi:
  S Cr Gw
  ,
  bu yerda:
  Gw – haqiqiy jamg’arma va taxmin qilinayotgan investitsiyalar o’rtasidagi
  dinamik muvozanatni ta’minlovchi o’sishning kafolatlangan sur’ati;
  Cr – kapital koeffitsientining talab etilayotgan miqdori.
  Neokeynschilarning fikriga ko’ra bozor iqtisodiyoti sharoitida doimiy
  kafolatlangan o’sish sur’atiga avtomatik ravishda erishib bo’lmasligi sababli, ular
  dinamik muvozanatga erishish uchun iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish
  zarurligi to’g’risidagi xulosaga keldilar.
  342
  Iqtisodiy o’sishning muhim modellaridan biri bo’lib