title: Moddiy xarajatlarga quyidagilar kiradi
text: 234
  Agar yetkazib beruvchidan qabul qilingan qaytariladigan tara qiymati olingan tovar-moddiy
  zaxiralar narxiga qo‘shilgan bo‘lsa, qaytariladigan tara qiymati
  ularning ehtimol tutilgan
  foydalanilishi yoki ularni realizatsiya qilish narxi bo‘yicha ularni sotib olish uchun qilingan
  xarajatlarning umumiy summasidan chiqarib tashlanadi. Mahsulot yetkazib beruvchidan tovar-
  moddiy zaxiralar bilan qabul qilingan hamda qaytarilmaydigan tara va o‘rov idishlari qiymati ularni
  sotib olish xarajatlari summasiga kiritiladi. Tarani qaytariladigan
  yoki qaytarilmaydigan tara
  jumlasiga kiritish tovar-moddiy zaxiralarni sotib olish shartnomasi (kontrakti) shartlari bilan
  belgilanadi.
  Moddiy xarajatlar summasi qaytariladigan chiqindilar qiymatiga kamaytiriladi. Ushbu
  moddaning qo‘llanilishi maqsadida qaytariladigan chiqindilar deganda xom ashyo (materiallar),
  yarim tayyor mahsulotlar, issiqlik beruvchi va boshqa turdagi moddiy resurslarning tovarlar (ishlar,
  xizmatlar) ishlab chiqarish jarayonida hosil bo‘lgan, boshlang‘ich resurslarning iste’molboplik
  xususiyatlarini (kimyoviy yoki fizik xossalarini) qisman yo‘qotgan va shu
  tufayli xarajatlar oshib
  ketgan (mahsulot chiqishi kamayib ketgan) holda foydalaniladigan yoki belgilangan maqsadi
  bo‘yicha foydalanilmaydigan qoldiqlari tushuniladi.
  Tovar-moddiy zaxiralarning texnologiya jarayoniga muvofiq boshqa bo‘linmalarga boshqa
  turdagi tovarlarni (ishlar, xizmatlarni) ishlab chiqarish uchun to‘laqonli xom ashyo (materiallar)
  sifatida o‘tkaziladigan
  qoldiqlari, shuningdek texnologiya jarayonini amalga oshirish natijasida
  olinadigan qo‘shimcha (yo‘l-yo‘lakay olingan) mahsulot qaytariladigan chiqindilar jumlasiga
  kirmaydi.
  Qaytariladigan chiqindilar quyidagi tartibda baholanadi:
  agar bu chiqindilardan asosiy yoki yordamchi ishlab chiqarish
  uchun foydalanish mumkin
  bo‘lsa-yu, lekin bunda xarajatlar oshib ketsa (tayyor mahsulot chiqishi kamayib ketsa), ehtimol
  tutilgan foydalanish narxida;
  agar bu chiqindilar chetga realizatsiya qilinsa, realizatsiya qilish narxida.