title: -mavzu. Jahon bozori. Xalqaro valyuta va kredit munosabatlari
text: 506
  javob topishga iqtisodiyot fani ilgaridan qiziqib kelgan. Jumladan, A.Smit xalqaro
  mehnat taqsimoti masalasini tahlil qilib, qanday tovarlarni eksport qilish va qaysilarini
  import qilish qulayligi to’g’risidagi o’z qarashlarini bayon qilish asosida «mutlaq
  ustunlik» nazariyasini ilgari surgan. Mazkur nazariyaga ko’ra, A.Smit har bir
  mamlakatning qandaydir mahsulot turini ishlab chiqarishga ixtisoslashuvida bozorning
  ahamiyatli rol o’ynashini ko’rsatib bergan. Shu bilan birga, u mamlakatlar quyidagi
  ikki ko’rinishdagi ustunlikka, ya’ni: 1) tabiiy, ya’ni iqlim sharoitining qulayligi, ba’zi
  bir tabiiy resurslarning mavjudligi va shu kabi holatlar bilan shartlangan ustunlik; 2)
  erishilgan, ya’ni mamlakatdagi ishlab chiqaruvchi kuchlarning rivojlanish darajasi,
  ishlab chiqarish texnologiyasi bilan shartlangan ustunlikka egaligini ta’kidlagan. Bu
  ustunliklardan foydalangan holda ishlab chiqarilgan mahsulot o’z sifati jihatidan
  yuqori va tannarxi jihatidan past darajada bo’ladi. Shunga ko’ra, mahsulotlarning
  barcha turlari har bir mamlakat tomonidan ishlab chiqarilishi shart emas, balki
  ularning ba’zilarini ustunlikka ega bo’lgan mamlakatdan sotib olish samarali
  hisoblanadi. Uni sotib olish mehnat sarflari esa mazkur mamlakatning o’zi uchun
  ustun hisoblangan sohadagi mehnat orqali qoplanadi.
  A.Smit nazariyasi bo’yicha har bir mamlakat o’zida boshqalarga qaraganda
  arzonga tushgan, ya’ni kam mehnat sarflangan tovarni eksport qilib, ularga nisbatan
  ko’p sarf talab qiladigan tovarlarni import qilish foydalidir.