title: FOYDALANILGAN ADABIYoTLAR RO‘YXATI
text: 352
  “Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini
  takomillashtirish muammolari” – respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
  JIZZAX DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI
  06.12.2022
  DEFEKTOLOG-TALABALARNI KASBIY DIAGNOSTIKA TADBIRLARIDA
  ISHTIROK ETISH UCHUN TAYYORGARLIK KO‘RISH
  Shoaxmedova Surayo Komilovna
  Nizomiy nomidagi TDPU Logopediya kafedraning o‘qituvchisi
  Zamonaviy jamiyat haqiqatlariga javob beradigan yuqori kasb-hunar ta'limi tizimi o‘z
  maqsadlari, mazmuni va o‘qituvchilar uchun o‘qitish texnologiyalarini qayta ko‘rib chiqmoqda.
  Ta'limning eng muhim vazifasi - bu shaxsni shakllantirish va kutilgan natija - bitiruvchining kasbiy
  faoliyatiga yuqori darajada tayyor bo‘lishi.
  Defektolog - bu o‘qitish
  va tarbiyalash, psixofizik rivojlanish buzilishlarini tuzatish va
  oldini olish, maxsus ta'lim ehtiyojlariga ega bo‘lgan shaxslarni ijtimoiylashtirishni amalga
  oshiradigan pedagogik jarayonning etakchi mutaxassisi. Hozirgi
  vaqtda pedagogik kadrlar
  tayyorlash uchun bevosita buyurtmachi bo‘lgan ta'lim tizimida texnologik modernizatsiya amalga
  oshirilmoqda[1]. Ushbu tendentsiyaning tomonlaridan biri bu o‘qitishning kompyuter
  texnologiyalarini pedagogik jarayonga kiritishdir. Kelajakdagi o‘qituvchi-defektologlarni kasbiy
  faoliyatda kompyuter texnologiyalaridan foydalanishga tayyorlash ham bitiruvchining shaxsini
  shakllantirishda (axborot
  jamiyatida hayotga tayyorligi, kasbiy harakatchanlikni va mehnat
  bozorida raqobatbardoshlikni oshirishda) va pedagogik jarayonni amalga oshirish uchun.
  Maxsus ta'lim tizimi uchun pedagogik kadrlarni tayyorlashning umumiy nazariy va uslubiy
  masalalari E.L. Goncharova, N.S. Morovoi, N.M. Nazarova, H.H. Natsarenus, E.G. Rechitskaya,
  H.A. Cheveleva, L.A. Yastrebova, D.A.Yoqubdjanova yozuvlarida oshkor qilingan .Yuqoridagi
  olimlarning asarlarida umumiy va maxsus tayyorgarlik mazmuni,
  uni takomillashtirish
  yo‘nalishlari ko‘rib chiqilgan. Bo‘lajak o‘qituvchi-defektologlarning kasbiy tayyorgarligi
  mazmunini maxsus ta'lim tizimining ijtimoiy buyurtmasiga moslashtirishga katta e'tibor
  qaratilmoqda. Nazariy va amaliy mashg‘ulotlar birligining zarurligi va defektolog-
  o‘qituvchilarning kasbiy ahamiyatga ega shaxsiy xususiyatlarini shakllantirish.
  Hozirgi vaqtda o‘qituvchining diagnostika faoliyatining mohiyati va o‘ziga xos
  xususiyatlarini aniqlashtirishga, universitetda kasbiy tayyorgarlik jarayonida ham, maxsus fanlarni
  va maxsus kurslarni o‘rganishda, o‘qitishda ham diagnostika qobiliyatlarini
  shakllantirish
  imkoniyatlarini aniqlashga urinishlar qilinmoqda. talabalar pedagogik mashg‘ulotlar jarayonida,
  shu jumladan ishbilarmon o‘yinlar tarkibiga kiradigan mashqlar tizimini va boshqalarni bajarib,
  pedagogik muammolarni hal qilishlari kerak [2,3,5.6].
  Shu bilan birga, ko‘plab muammolar dolzarb bo‘lib qolmoqda, ularni o‘rganish
  kelajakdagi
  defektologlarni diagnostika faoliyatiga tayyorlashning samarali usullarini izlash bilan bog‘liq,
  xususan, ushbu jarayonda pedagogik universitet talabalari o‘rtasida diagnostik ko‘nikmalarini
  maxsus fanlarni o‘rgangan paytida shakillanishi uchun imkoniyatlarini ochib beradi.
  Biroq, bu muammoni hal etishga bir qator nazariy va uslubiy holatlar xalaqit bermoqda.
  Hozirga qadar defektologning diagnostika faoliyati sohasidagi nazariy bilimlar tizimi etarlicha
  aniqlanmagan, diagnostika mahoratining tuzilishi rivojlanmagan, ularning o‘ziga
  xosligi va
  mohiyati etarlicha o‘rganilmagan, pedagogik shart-sharoitlar kompleksi mavjud emas. kelajakdagi
  defektologlarning kasbiy tayyorgarligi jarayonida diagnostika ko‘nikmalarini shakllantirishga
  yordam beradigan aniqlandi[4].
  Shunday qilib, diagnostika faoliyati uchun talabalarni kasbiy tayyorlashga qo‘yiladigan
  talablar va uni zamonaviy pedagogika universitetida amalga oshirish imkoniyatlari o‘rtasida
  ziddiyat mavjud.
  Ushbu muammoni hal etish bugungi talabalarni kasbiy va diagnostika faoliyatiga alohida
  tayyorgarlikni talab qiladi. Diagnostika asosida qurilgan ta'lim va tarbiya
  ushbu jarayonlarning
  samaradorligi va samaradorligini sezilarli darajada oshiradi va talaba shaxsini maqsadli
  rivojlantirishga yordam beradi, shuning uchun ham pedagogik jarayonni diagnostik qo‘llab-
  quvvatlash muammosi ilm-fan sohasida ham, maktab amaliyotida ham dolzarb ahamiyat kasb etdi.