title: Jizzax davlat pedagogika universiteti - bet 210
text: |
  Jizzax davlat pedagogika universitetiBog'liq ЖДПУ Мактаб менежменти 06 12 22 Анжуман тўплам
  JIZZAX DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI
  06.12.2022
  markaziy agentligi mavjud emas. Federal hukumatning roli cheklangan. Shtat universitetlari
  federal hukumat emas, shtat nazorati ostida. AQSH oliy ta’lim uyishmalarida esa, oliy ta’lim
  sektoriga turli xil uyushmalar kirib, muassasa yoki shaxslar (ba’zan har ikkisi) ularning a’zosi
  bo‘lishadi. Ba’zi uyishmalar uchun kollej va universitetlarning manfaatlarini federal va ba’zi
  xollarda shtat hukumatlarida ximoya qilish muhim vazifa sanaladi. A’zolik uyushmalari oliy
  ta’limning barcha yoki muayyan qismning manfaatlariga mos keladigan davlat siyosatining
  qo‘llab- quvvatlaydi. Ko‘pgina uyishmalar o‘z a’zolariga kasbiy rivojlanish dasturlari va
  xizmatlarini taqdim etadi, shuningdek ushbu soxadagi eng ilg‘or tajribalar haqida ma’lumot
  beradi.
  Boshqaruv kengashlari haqida so‘z yuritsak, uning boshqa davlatlardan farqli o‘laroq,
  institutsional avtanomiya (ta’lim muassasalarining o‘zini-o‘zi mustaqil idora qilish huquqi) AQSH
  oliy ta’limining o‘ziga xos xususiyatini ko‘rishimiz mumkin. Biroq davlat nazoratidan avtanomlik
  darajasi oliy ta’lim soxalarida, ya’ni shtatdan shtatga xususiy va davlat kollejlari va universitetlari
  o‘rtasida hattoki ma’lum bir shtatdagi muassasalar o‘rtasida, keskin farq qiladi. Yana bir farqli
  tomoni xususiy ta’lim muassasalarining davlat muassasalariga qaraganda avtanomlik darajasi
  ancha yuqori, chunki aksariyat hollarda ular o‘z shtatlari tomonidan to‘g‘ridan- to‘g‘ri
  moliyalashtirmaydi. Shuning uchun muassasa rahbarlik tuzilmasi va faoliyati ham muassasaning
  hajmi, vazifasi va tashkiliy madaniyatiga qarab farqlanadi. Institutsional boshqaruvning eng
  yuqori darajasi - bu boshqaruv yoki siyosatni belgilovchi organ bo‘lib, odatda kengash deb
  nomlanadi: regentlar, direktorlar, vasiylar yoki boshqaruvchilar kengashi. AQSHdagi deyarli
  barcha kollejlar va universitetlar asosan fuqorolardan tashki topgan kengashlar tomonidan
  boshqariladi. Unda saylanadigan mansabdor shaxslar amaldorlari bo‘lmasa-da ayrimlari shtat
  gubernatori tomonidan tayinlanadi. Odatda boshqaruv kengashlari prizident yoki rektor deb
  ataluvshi bosh ijrochi direktorni tayinlash uchun javobgardirlar. Birgalikda ishlash orqali, ular
  siyosatni va butun tizim uchun ustivor bo‘lgan yo‘nalishni belgilaydilar, byujetlarni
  muvofiqlashtiradilar va o‘z yurisdiksiyasida bo‘lgan muassasalar manfaatlarini ximoya qiladilar.
  Kengashlar odatda muassasaning eng yuqori boshqaruv organi hisoblansa-da ular hokimyat va
  javobgarlikni prizident, fakultet yoki talabalar kengashlari va boshqa tashkiliy tuzilmalar bilan
  bo‘lishadi.
  Oliy ta’lim tizimining institutsional boshqaruviga ham e’tibor qaratsak. Muayyan
  nomlanishlar va tuzilmalar muassasalarda turlicha bo‘lsa-da, institutsional boshqaruv odatda
  quyidagi rollarni bajaradi:
  Prezident : Oliy darajadagi institutsionai rahbar va ma’mur sifatida, prezidentning roli
  strategik rejalashtirish, moliyaviy barqarorlik, shuningdek muassasaning ish unumdorligini
  oshirishga qaratilgan.
  Rektor : AQSHning ba’zi universitet tizimlari bir nechta kompluslardan (talabalar
  shaharchasi) iborat. Bunday hollarda, har bir kompusning bosh ma’muri rektor deb ataladi va
  to‘g‘ridan-to‘g‘ri universitet tizimining prezidentiga xisobot beradi.
  O‘quv ishlari bo‘yicha prorektor, bosh ilmiy xodim: U akademik masalalar –o‘quv
  dasturlari, ilmiy izlanishlar va fakultetga oid ishlarga mas’ul bo‘ladi. Ko‘pgina prorektorlar
  shtatdagi professor- o‘qituvchilar tarkibidan tayinlanadi. Prorektor yangi prezidantni saylash
  vaqtida vaqtinchalik prezident vazifasini bajarishi mumkin. Bu lavozim “o‘quv ishlari bo‘yicha
  vitse- prezident” deb ham atalishi mumin.
  Vitse-prezidant: Vitse-prezident universitetdagi rahbarlik lavozimi bo‘lib, u bevosita
  prezidentga yoki rektorga bo‘ysunadi. U ta’lim muassasaning noilmiy vazifalarini bajaradi,
  xususan, moliya , kadrlar, talabalar bilan ishlash, rivojlanish va axborot texnalogiyalariga oid
  masalalarni nazorat qiladi. Ko‘pgina masalalarda har bir funksional yo‘nalish bo‘yicha vise-
  prezident mavjud.
  Dekan: Dekan kollej yoki universitetning ilmiy bo‘limini boshqaradi. Dekan ushbu
  bo‘limning bosh ma’muri sifatida o‘qituvchilar, kafedra mudirlari, bo‘lim xodimlari, talabalar va
  |
  | |