title: REFLEKTOR VA GUMORAL BOSHQARISHLARNING
text: olib keladi. Adenogipofizning ichki sekretsiyasi yosh o‘lg‘ayganda,
  bo‘yrak usti bezning po‘stloq qismining bug‘unli zonasini sekretsiyasidan
  oldin kamayadi. Demak, V.N.Nikitinning (1968) ta’kidlashicha turli
  bezlaming sekretsiya xususiyati yoshga qarab turlicha o‘zgaradi.
  Bosh miya katta yarim sharlari, ichki sekretsiya bezlarining
  funksiyasini organizmni tashqi muhit moslashishini shartli va shartsiz
  reflekslar bilan birgalikda ta’min etadi. Shu yo‘l bilan organizmni tashqi
  muhit sharoitlariga va uning ichki muhitini o‘zgarishiga murakkab, lekin
  aniq moslanishini bajaradi, ya’ni organizmni hayotini va uning
  rivojlanishini ta’minlydi.
  Emotsional holatlar paytida (qo‘rqish,g‘azab,og‘riq va boshqa) juda
  ko‘plab himoyaviy fiziologik jaryonlar bajariladi, ya’ni organizm boig'usi
  talablariga nisbatan moslanish xususiyatlari bilan lol qoldirib kelmoqda.
  Emosiya - bu odam va hayvonlar organizmiga tashqi muhitning ma’lum
  darajadagi ta’sirini bosh miya katta yarim sharlari faoliyati tufayli yaxlit
  holda bajarilishini belgilovchi ko‘rsatkichdir.
  Emotsional qo‘zg‘alishlar jigar va muskullardagi zahirada saqlanuv-
  chi glikogenni adrenalin ta’sirida glyukozaga aylanishi tufayli qon
  tarkibidagi qandlik darajasini oshishi bilan birgalikda kechadi. Xuddi
  shunday adrenalinning ajralishining ortishi og‘riqli qo‘zg‘alishlarda ham
  kuzatiladi. Buyrak usti bezi olib tashlangan paytda har qanday kuchli
  g‘azablanish ham siydik tarkibidagi qandning ajralishini chaqirmaydi.
  Og‘riqli qo‘zg‘alishlar gipofiz funksivasiga ta’sir ko‘rsatishi aniqlangan,
  Masalan, kuchli og‘riqli qo‘zg‘atish gipofizning ganodatrop gormonlarini
  ajralishini kuchaytiradi. Qator hayvonlarda jinsiy aloqa paytida reflekslar
  qo‘zg‘alishi tufayli gipofizning ganodotrop gormonlarini ajralishini
  chaqiradi.
  Ichki sekretsiya bezlarining olib tashlanishi moddalar almashinuviga
  bosh miya yarim sharlarining ta’sirini o ‘zgartiradi.
  Turli gormonlar yoki mediatorlami organizmga kiritish yo‘li bilan
  shartli reflekslar hosil qilinish tufayli, bosh miya yarim sharlarining ichki
  sekretsiya bezlari faoliyatiga ta’sir qilishi mumkin.