title: sotish uchun xarid qilgan taqdirda reeksport ro’y beradi
text: Tashqi savdo aylanmasi 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0Eksport – jami 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0Import – jami: 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 |
  sotish uchun xarid qilgan taqdirda reeksport ro’y beradi Pdf ko'rish
  |
  bet | 527/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
  Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASIBu sahifa navigatsiya:
  - Tashqi savdo aylanmasi 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0
  - Eksport – jami 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0
  - Import – jami: 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0
  sotish uchun xarid qilgan taqdirda reeksport ro’y beradi.
  Reeksport bilan reimport
  uzviy bog’liq.
  Reimport iste’molchi mamlakatdan reeksport tovarni sotib olishni
  bildiradi.
  27.3-jadval
  O’zbekistonda tashqi savdo aylanmasi va uning tarkibi,
  foizda
  Ko’rsatkichlar
  Yillar
  2000 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008
  Tashqi
  savdo
  aylanmasi
  100,0
  100,0 100,0 100,0 100,0
  100,0
  100,0
  100,0
  Eksport
  52,5
  52,4
  55,7
  56,0
  56,9
  59,2
  63,2
  60,7
  Import
  47,5
  47,6
  44,3
  44,0
  43,1
  40,8
  36,8
  39,3
  Eksport – jami
  100,0 100,0 100,0 100,0 100,0
  100,0
  100,0
  100,0
  shu jumladan:
  Tovarlar
  86,3
  84,1
  85,6
  88,2
  87,8
  87,9
  89,3
  89,6
  Xizmatlar
  13,7
  15,9
  14,4
  11,8
  12,2
  12,1
  10,7
  10,4
  Import – jami:
  100,0 100,0 100,0 100,0 100,0
  100,0
  100,0
  100,0
  shu jumladan:
  Tovarlar
  91,5
  89,4
  89,8
  88,9
  89,6
  90,9
  92,6
  89,0
  Xizmatlar
  8,5
  10,6
  10,2
  11,1
  10,4
  9,1
  7,4
  11,0
  Manba: O’zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo’mitasi ma’lumotlari.
  513
  «Tashqi bozorda kon’yunkturaning yomonlashuviga qaramasdan, 2008 yilda
  tashqi savdo aylanmasi 21,4 foizga oshdi, ayni vaqtda tovarlar va xizmatlar eksporti
  28,7 foizga ortdi. Natijada tashqi savdo balansida ijobiy saldo hajmi sezilarli darajada
  o’sdi. Bu esa ishonchli to’lov balansi va iqtisodiyotimiz barqarorligining muhim
  ko’rsatkichi bo’lib xizmat qilmoqda»
  133
  .
  Eng muhimi, eksport hajmining ana shunday o’sishi biz uchun an’anaviy
  resurslar bo’lmish paxta tolasi, qimmatbaho metallar va turli xomashyo yetkazib
  berish hisobiga emas, balki asosan avtomobillar, neft-kimyo va metall mahsulotlari,
  mineral o’g’itlar, ip-kalava va gazlama, trikotaj buyumlar, sim-kabel mahsulotlari,
  qurilish materiallari va boshqa shu kabi ko’plab eksport tovarlari hajmi va turlarini
  ko’paytirish evaziga ta’minlanmoqda.
  Natijada «tashqi savdo tarkibida chuqur ijobiy o’zgarishlar ro’y bermoqda.
  Keyingi yillar mobaynida eksport tarkibida raqobatdosh tayyor mahsulot salmog’ining
  barqaror o’sish tendentsiyasi va xom ashyo yetkazib beruvchi tarmoqlar mahsulotlari
  ulushining kamayib borayotgani yaqqol ko’zga tashlanmoqda. 2008 yilda umumiy
  eksport hajmida xom ashyo bo’lmagan tovarlarning ulushi 71 foizdan ziyodni tashkil
  etdi. Ayni vaqtda O’zbekiston uchun an’anaviy eksport xom ashyosi bo’lgan paxta
  tolasining bu boradagi ulushi 2003 yildagi 20 foizdan 2008 yilda 12 foizga tushdi»
  134
  .
  «Bizning keyingi yillarda eksport sohasida qo’lga kiritgan yutuqlarimiz, avvalo,
  mamlakatimiz iqtisodiyotini tubdan tarkibiy o’zgartirish va diversifikatsiya qilish,
  qisqa muddatda biz uchun mutlaqo yangi, lokomotiv rolini bajaradigan tarmoqlarni
  barpo etish, ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish, texnik va texnologik yangilash
  dasturlarini amalga oshirish, zamonaviy bozor infratuzilmasini shakllantirish borasida
  o’z vaqtida boshlangan, chuqur o’ylangan va uzoq istiqbolga mo’ljallangan
  ishlarimizning natijasidir»
  135
  .
  Eksport va importning harakatida ham multiplikatsiya samarasi mavjud bo’lib, bu
  omilni hisobga olish o’ta muhim ahamiyat kasb etadi. Bu borada taniqli iqtisodchi
  olimlardan J.Keyns, R.Kan, F.Maxlup, P.Samuelson va boshqalar tashqi savdo
  multiplikatori to’g’risidagi nazariy asoslarni yaratishda katta hissa qo’shdilar.
  |
  | |