title: Autentifikatsiya usullariga qaratilgan hujumlar
text: 85
  b. Parollarni barcha variantlarini ko‗rib chikish. Ushbu usulda parolning bo‗lishi
  mumkin bo‗lgan barcha variantlari generatsiya qilinadi va ular tekshirib ko‗riladi.
  s. ―Elka orqali karash‖ hujumi. Ushbu hujum foydalanuvchi parolni kiritish
  jarayonida yonida turib qarab turish orqali bilib olishni maqsad qiladi.
  d. Zararli dasturlar asosida hujum. Shunday maxsus dasturiy vositalar mavjudki ular
  foydalanuvchi kompyuterida o‗rnatilib, klaviatura orqali kiritilgan barcha ma‘lumotlarni
  serveriga uzatadi.
  2. Sizda mavjud biror narsa. Autentifikatsiyaning mazkur usulini buzish uchun
  quyidagi hujum usullaridan foydalaniladi:
  a. Fizik o‗g‗irlash. Hujumning mazkur turi tokenni yoki smart kartani o‗g‗irlashni
  maqsad qiladi. Mazkur hujum bu toifdagi autentifikatsiya uchun eng xavfli
  hujum
  hisoblanadi.
  b. Dasturiy ko‗rinishdagi tokenlarning zararli dasturlarga bardoshsizligi. Ba‘zi
  tokenlar dasturiy ko‗rinishda bo‗lib, mobil qurilmalarda ishlaydi
  va shu sababli zararli
  dastur tomonidan boshqarilishi mumkin.
  3. Sizning
  biror
  narsangiz. Autentifikatsiyaning
  mazkur
  usulini
  buzish uchun quyidagi hujum usullaridan foydalaniladi:
  a. Qalbakilashtirish. Hujumning mazkur turi biometrik parametrni qalbakilashtirishni
  maqsad
  qiladi.
  Masalan, yuzlari
  o‗xshash bo‗lgan Xasan o‗rniga
  Xusan
  autentifikatsiyadan o‗tishi yoki sifati yuqori bo‗lgan foydalanuvchi yuz tasviri mavjud
  rasm bilan tizimni aldashni misol qilish mumkin.
  b. Ma‘lumotlar bazasidagi biometrik parametrlarni almashtirish. Ushbu hujum
  bevosita foydalanuvchilarni biometrik parametrlari (masalan, barmoq izi tasviri, yuz tasviri
  va xak) sakdangan bazaga qarshi amalga oshiriladi. Ya‘ni, tanlangan foydalanuvchini
  biometrik parametrlari hujumchini biometrik parametrlari bilan almashtiriladi.
  Autentifikatsiya usullariga qaratilgan hujumlarii oldini
  olish uchun xar bitta
  usulda o‗ziga xos qarshi choralari mavjud. Umumiy xolda mazkur hujumlarni oldini olish
  uchun quyidagi ximoya usullari va xavfsizlik choralari tavsiya etiladi:
  1. Murakkab parollardan foydalanish. Aynan ushbu usul parolni barcha variantlarini
  tekshirib ko‗rish va lug‗atga asoslangan hujumlarni oldini olishga katta yordam beradi.
  2. Ko‗p faktorli autentifikatsiyadan foydalanish. Mazkur usul yukorida keltirilgan
  barcha muammolarni bartaraf etishda katta amaliy yordam beradi.
  3. Tokenlarni xavfsiz saqlash. Ushbu tavsiya biror narsaga egalik qilishga asoslangan
  autentifikatsiya usulidagi mavjud muammolarni oldini olish uchun samarali hisoblanadi.
  4. Tiriklikka tekshirishdan foydalanish. Ushbu usul
  biometrik parametrlarga
  asoslangan autentifikatsiyalash usullarida tasvir orqali aldab o‗tish hujumini oldini olish
  uchun samarali hisoblanadi.