title: “Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini
text: |
  “Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatiniBog'liq ЖДПУ Мактаб менежменти 06 12 22 Анжуман тўплам 358
  “Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini
  takomillashtirish muammolari” – respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
  JIZZAX DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI
  06.12.2022
  Ikkinchi shaklga yangilikni keng ko‘lamda ishlab chiqish taalluqlidir.
  Yangilik kiritish ham ichki mantiq, ham vaqtga nisbatan qonuniy rivojlangan va uning atrof-
  muhitga o‘zaro ta'sirini ifodalaydigan dinamik tizimdir.
  Oliy maktabdagi innovatsion jarayonlar V.A.Slastenin, M.M.Levina, M.Ya.Vilenskiy va
  boshqalar tomonidan tadqiq qilingan.
  Oliy maktab innovatsion jarayonlari negizida quyidagi yondashuvlarni belgilash mumkin:
  madaniyatshunoslik jihatidan (insonni bilishning ustuvor rivojlanishi) yondashuv;
  shaxsiy faoliyat jihatidan (ta 'limdagi yangi texnologiyalar) yondashuv;
  ko‘psub’ektli (dialogik) yondashuv, ya'ni kasbiy tayyorgarlikni insonparvarlashtirish;
  individual - ijodiy (o‘qituvchi va talabalarning o‘zaro munosabatlari asosida) yondashuv.
  Oliy maktabda innovatsion faoliyatning sub’ekti o‘qituvchi va uning shaxsiy imkoniyati
  hisoblanadi. Bunda o‘qituvchi shaxsining ijtimoiy-madaniy, intellektual va axloqiy imkoniyatlari
  yuksak ahamiyatga molik bo‘ladi.
  Refleksiya (lotincha Reflxio- ortga qaytish ) subektning o‘z (ichki) psixik tuyg‘u va
  holatlarini bilish jarayoni sifatida qaraladi.
  Falsafa va pedagogikaga oid adabiyotlarda refleksiya shaxsning o‘z ongidagi o‘zgarishlarni
  fikrlash jarayoni, deb yoziladi.
  Psixologik lug‘atda shunday izoh beriladi: «Refleksiya - faqat sub'ektning o‘z-o‘zini bilishi
  va tushunishi emas, balki boshqalar uning shaxsiy xislatlari, his qilish tuyg‘usi va bilish
  tasavvurlarini bilish hamda tushunishini aniqlab olishini ham anglatadi.
  V.A.Lefevr ta'kidlagan ediki, inson o‘zining hatti-harakatlariga, fikrlariga nisbatan
  kuzatuvchi, tadqiq qiluvchi bo‘lib qolmasligi, balki boshqa personajlar, ularning hatti-
  harakatlarini o‘rganuvchi mavqeini egallashi ham kerak.
  M.V.Klarin ijodiy tafakkur xususiyatlarini refleksiya bilan boqlaydi. Bunday o‘zaro
  aloqalarda refleksiya o‘zida xulosa chiqarish, umumlashtirish, analogiya, qiyoslash va baholash
  hamda muammolarni eslash, enga olish va hal qilishlarni birlashtiradi.
  V.A.Petrovskiy refleksiya faoliyati tahlilida uning ikki turini farqlaydi:
  - retrospektiv;
  - prospektiv.
  V.A.Petrovskiyning aniqlashicha, retrospektiv refleksiya bu «sodir etilgan faoliyat tarixini
  ng retrospektiv tiklanish shaklidagi refleksiyasidir».
  Prospektiv refleksiya - bu faoliyatning amalga oshishiga bo‘lgan talabning hukm surish
  dinamikasi.
  S.Yu. Stepanov, I.N. Semenov ishlarida intellektual va shaxsiy refleksiyalar farqlanadi.
  V.V.Davidov o‘z tadqiqotlarida formal va mazmun refleksiyasini asoslab berdi. I.S.Ladenko
  analitik va sintetik refleksiyani farqlaydi.
  Demak, o‘qituvchining innovatsion faoliyati tuzilmasi motivasion, kreativ, texnologik va
  reflektiv komponentlardan iboratdir.
  Innovatsion faoliyat tuzilmasi haqidagi muhim tizimli tasavvurlar, ularning vazifalarini
  asoslash, ularning shakllanganlik me'yorlari va sathlari ularni oliy maktab amaliyotiga tatbiq
  etishning zarur omili hisoblanadi.
  Hozirgi davr ta'lim taraqqiyoti yangi yo‘nalish - innovatsion pedagogikani maydonga olib
  chiqdi. «Innovatsion pedagogika» termini va unga xos bo‘lgan tadqiqotlar g‘arbiy evropa va
  AQSHda 60-yillarda paydo bo‘ldi. Innovatsion faoliyat F.N. Gonobolin, S.M. Godnin,
  V.I.Zagvyazinskiy, V.A.Kan-Kalik, N V.Kuzmina, V.A. Slastenin, A.I.Shcherbakov ishlarida
  tadqiq etilgan. Bu tadqiqotlarda innovatsion faoliyat amaliyoti va ilg‘or pedagogik tajribalarni
  keng yoyish nuqtai nazardan yoritilgan, X.Bamet, Dj. Basset, D. Gamilton, N.Gross, R. Karlson,
  M. Maylz, A.Xeyvlok, D.Chen, R.Edem ishlarida innovatsion jarayonlarni boshqarish, ta'limdagi
  o‘zgarishlarni tashkil etish, innovatsiyaning «hayoti va faoliyati» uchun zarur bo‘lgan shart-
  sharoitlar masalalari tahlil qilingan.
  |
  | |