title: Shamchalarning to’liq deformatsiyalanish vaqtini aniqlash
text: Shamchalarning to’liq deformatsiyalanish vaqtini aniqlash. XI DF ko’rsatmasiga binoan,
  shamchalarni to’liq deformatsiyalanish vaqti Kruvchinskiy qurilmasida aniqlanadi. Bu qurilma
  uzunligi 235mm va diametri 14,7 mm li, o’rta qismi toraygan (torayish eni 5-6 mm, uzunligi 15
  mm) shisha naydan tashqil topgan bo’lib, pastki tomondan rezina qopqoq bilan berkitilgan. Shisha
  naycha 37
  0
  haroratni ta’minlab turuvchi shisha silindrga joylanadi. Shisha naychaga shamcha
  solinib, ustiga og’irligi 30 g, uzunligi 180 mm, yuqori diametri 9 mm, pastki diametri 14 mmni
  tashqil qilgan shisha naychani quyamiz va shamcha nayning toraygan qismidan to’liq o’tish
  vaqtini belgilaymiz. Shamchalarning to’liq deformatsiyalanish vaqti XI DF talabiga binoan 3-15
  daqiqa bo’lishi kerak.
  Shamchalarni saqlash
  Moyli shamchalar va sharchalar yupqa pergament qog’oz, mumlangan yoki parafinli qog’oz
  bo’lakchalariga o’ralgan holda chiqariladi.
  Jelatina-glitserinli asosda chiqarilgan sharchalar qog’ozga o’ralmaydi, ularni gofrillangan
  qalpoqchalar ichiga joylashtiriladi va karton qutiga joylanadi.
  Tayoqchalar gofrillangan qog’ozcha ustidan pergament qog’oz bo’lagi bilan yopiladi va
  tayyorlangan karton qutiga joylanadi.
  7-rasm. Rectal shamchalar uchun qoliplar
  3
  3
  Gavrilov A.S. Farmatsevtichesaya texnologiya. Izgotovleniya lekarstvennыx preparatov.-
  «GEOTAR-Media».- Moskva.-2016. (432 bet)
  Shamchalarni sovuq va quruq joyda saqlash kerak.
  3- Ma’ruza
  Mavzu 3. Surtmalar, ularda qo‘llaniladigan asoslar, umumiy texnologiyasi. Gomogen
  surtma dorilar tayyorlash.
  Ma’ruza maqsadi: Surtmalar, ularda qo‘llaniladigan asoslar, umumiy texnologiyasi. Gomogen
  surtma dorilar tayyorlashga oid nazariy ma’lumotlarni berish.
  Tayanch atama va iboralar:
  Surtma-unguentum
  Gidrofob-suv bilan yaxshi namlanmaydigan
  Gidrofil- suv bilan yaxshi namlanadigan
  Difil- emulsion asos (gidrofillik va gidrofoblik xususiyati mavjud)
  Reja:
  1. Asoslarning tasnifi;
  2.Dori moddalarning surtma asosiga qo’shish qoidalari;
  3. Surtma tayyorlashning asosiy texnologik bosqichlari;
  Surtmalar, malhamlar, sham dorilar, hab dorilar tibbiyot qalamchalari yumshoq dori turlari
  deb aytiladi. Ular turli xil dispers sistemaga taalluqli bo’lib, yumshoq konsistensiyaga (holatga) va
  umumiy o’xshashlik belgilariga ega. Masalan: surtmalar, shamchalar mayin yopishqoq muhitga
  ega. Hab dorilar muloyim xamirlardan tayyorlanadi va faqat saqlanishi davridagina qurib qattiq
  konsistensiyaga aylanadi.
  Bu shu bilan tushuntiriladiki, ko’pgina surtmalar, shamchalar sanoat korxonalarida
  tayyorlanadi. Plastirlar, gorchichniklar, meditsina qalamchalari, kapsulalar, kapsulaga o’ralgan
  dorilar faqat korxonalarda ishlab chiqariladigan dori turlaridir. Surtmalar — sirtga qo’llaniladigan
  dori turlari bo’lib, ular yuqori yopishqoqlik xususiyatiga ega bo’lgan suyuqliklardir. Teri yoki
  shilliq qavatlar ustida tekis, oqmaydigan yupqa sirt hosil qilish xususiyatiga ega. Surtmalar xona
  haroratida o’zining yopishqoq holatini saqlaydi va harorat oshirilganda oquvchan suyuqlikka
  aylanadi. Surtmalar dispersologik tasniflanishi bo’yicha erkin har tomonlama dispers shaklsiz
  muloyim yoki mayin aralashma. Tipik suyuqliklardan ular oquvchanligining yo’qligi bilan
  farqlanadi.
  Surtmalar — qadimiy dori turlaridan biri bo’lib, zamonaviy meditsinada ham ularning
  ahamiyati katta.
  Surtmalar qo’llanishi bo’yicha: 1. Zararlangan teri va shilliq qavatlarni yomon gazlar,
  organiq erituvchilar va chang bilan ifloslanishdan saqlash uchun. 2. Sovuq olganda va kuyganda
  yaraga dori moddalarni qo’yish uchun. 3. Teri kasalliklarini davolashda dori moddalarni teriga
  surtish uchun yoki organlarda ketayotgan patologik o’zgarishlarni davolash uchun dori moddalar
  teriga surtiladi va u yerdan qonga so’rilib butun tanaga ta’sir qiladi. 4. To’g’ri ichak kasalliklarini
  davolashda. 5. Ko’z va burun shilliq qavati zararlanganda dori moddalarni qo’yish uchun. 6.
  Sochni yuqotish va davolash uchun 7. Jun bilan qoplangan terilarga insektitsid vositalar qo’yish
  uchun. 8. Kosmetikada (terini yumshatish, pigment dog’larni yuqotish va boshqalar).
  Surtmalar dori modda va asosdan tashqil topadi.
  3-jadval
  1. Ta’siri bo’yicha surtmalar
  Preparat turi
  Teri orqali o’tishi
  Asoslar
  Epidermik
  Teri orqali o’tmaydi yoki juda kam
  o’tadi
  Lipofil
  Endodermik
  Derma orqali o’tadi
  Absorbsion
  Diadermik
  Teri orqali o’tadi, mahalliy va Emulsion va suvda eriydigan
  4
  4
  Lloyd V.Allen, Gavrilov A.S. Farmatsevtichesaya texnologiya izgotovleniya lekarstvennыx preparatov.-«GEOTAR-
  Media».- Moskva.-2014. (511 bet)
  |