title: O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti - bet 312
text: 302
  15.5-chizma
  Yalpi taklif egri chizig’i
  R
  Narx
  AS
  darajasi
  III
  I II
  0
  Y
  1
  Y
  t
  Y
  Ishlab chiqarish real hajmi
  Chizmadan ko’rinadiki, yalpi taklif egri chizig’i o’z shakli jihatidan yakka yoki
  bozor taklifining an’anaviy egri chizig’idan farq qiladi.
  Shu o’rinda ta’kidlash lozimki, uzoq muddatli va qisqa muddatli davrdagi yalpi
  taklif egri chizig’i bir-biridan farqlanadi. Uzoq davrdagi yalpi taklif egri chizig’i o’z
  shakliga ko’ra chizmadagi Y
  t
  nuqtaga qadar joylashgan har qanday tik chiziqdan
  iborat bo’ladi. Iqtisodiy resurslarning ishlab chiqarishga tobora ko’proq jalb etilishi
  mazkur chiziqni Y
  t
  nuqtaga yaqinlashtiradi va pirovardida shu nuqtada joylashgan
  chiziqqa tenglashadi. Chunki qo’shimcha resurs va imkoniyatlarni ishga solish uchun
  vaqtning yetarli bo’lishi uzoq muddatli davrda iqtisodiyotda to’la bandlik holatiga olib
  keladi.
  Qisqa muddatli davrda yalpi taklif egri chizig’ining ko’rinishi bir oz
  murakkabroq bo’lib, uchta kesmani o’z ichiga oladi.
  I. Yotiq kesma.
  U ba’zida «keynscha» kesma deb ham atalib, iqtisodiyotning
  tanazzul yoki turg’unlik pallasidagi holatini aks ettiradi. Yotiq kesma milliy ishlab
  chiqarish potentsial hajmi (chizmadagi Y
  t
  nuqta)dan ancha kam bo’lgan ishlab
  chiqarishning real hajmi (chizmadagi Y
  1
  nuqtaga qadar bo’lgan hajm)ni o’z ichiga
  oladi. Ya’ni, bu oraliqda mamlakatdagi mavjud ko’plab ishlab chiqarish quvvatlari,
  mashina, uskuna va ishchi kuchi ishlab chiqarishga jalb etilmaydi yoki ulardan to’liq
  foydalanilmaydi. Shunga ko’ra, mazkur resurslarning ishlab chiqarishga jalb etilishi
  narx darajasiga hech qanday ta’sir ko’rsatmaydi. Bu oraliqda ishlab chiqarish real
  hajmi qisqarganda ham tovar va resurslar narxi eski darajada qoladi. Shunday qilib,
  yotiq kesmada narx darajasi o’zgarmagan holda milliy ishlab chiqarish hajmini
  oshirish imkoniyati mavjud.