title: ATM texnologiyasi - Основы пакета
text: 4.5.3. ATM texnologiyasi
  Uzatishning asinxron ish tartibi (Asynchronous Transfer Mode, ATM –
  asinxronniy rejim peredachi) – bu texnologiya virtual kanallarni o‗rnatishga
  asoslangan va birlashgan xizmat ko‗rsatish tarmoqlarining yangi avlodi uchun
  yagona universal transport sifatida ishlatish uchun mo‗ljallangan.
  Birlashgan xizmat ko‗rsatishni bu yerda quyidagicha tushunish kerak,
  tarmoqning turli turdagi trafikni uzata olish imkoniyati: ushlanishlarga sezgir
  (masalan, tovush) va elastik trafik, yaʻni keng oraliqlarda ushlanishlarga imkon
  beruvchi trafik (masalan, elektron pochta trafigi yoki veb sahifalarni ko‗rish). Shu
  bilan ATM texnologiyasi Frame Relay texnologiyasidan farqlanadi.
  339
  Undan tashqari, ATM texnologiyasini loyihalashtiruvchilarining maqsadiga
  tezliklarning keng bosqichlarini uzatish va ATM kommutatorlarini ulash uchun
  birlamchi SDH tarmoqlarini ishlata olish imkoniyatini yaratish kirgan. Natijada
  ATM qurilmalarini ishlab chiqaruvchilari SDH tezliklarining birinchi ikki tezliklar
  bosqichi bilan cheklandilar, yani STM-1 (155 Mbit/s) va STM-4 (622 Mbit/s).
  ATM texnologiyasida axborotlarni tashish uchun yacheykalardan
  foydalaniladi. Yacheykani kadrdan asosiy farqi faqat birinchidan, qayd qilingan va
  ikkinchidan katta bo„lmagan o‗lchamga ega. Yacheykaning uzunligi 53 baytni
  tashkil etadi, axborot maydoni esa – 48 bayt. ATM tarmoqlari aynan shuningdek
  o‗lchamdagi ushlanishlarga sezgir tovush va videotrafiklarni kerakli sifat
  ko‗rsatkichida uzatadi.
  Paketlarni uzatishdagi ushlanishi paketlarni kommutatsiyalash tarmoqlarida
  (bunga ATM ham kiradi) kommutatsiyalash tamoyilining oqibatidir, chunki har bir
  paket alohida uzatiladi va tarmoqning har bir kommutatorida yoki
  marshrutizatorida navbat mavjudligi tufayli uzoq buferlash oqibatida bo‗lishi
  mumkun. Tovushli va videotrafik uchun alohida paketlarning ushlanishi juda
  yomon oqibatlarga olib kelishi mumkin, chunki qabul qilish tomonida tovush va
  ta‘svirning sifatiga ziyon yetadi. Internet-telefondan foydalanuvchilar bu holat
  bilan tanishlar albatta, masalan, suxbatdoshning ovoz tembrining o‗zgarishi (hatto
  suxbatdoshni tanib bo‗lmas darajada va so‗zni anglab bo‗lmaydigon holatga ham
  kelishi mumkin), aks sado paydo bo‗lishi va hokazolar.
  Tovushni raqamlashtirish masalasi ancha umumiy masalaning xususiy holi
  bo‗lib – uzluksiz (analog) axborotni diskret (raqamli) shaklda uzatish. U 60
  yillarda hal qilingan, yaʻni tovushni telefon tarmoqlari orqali nol va birlar ketma –
  ketligida uzatila boshlangandan so‗ng bunday o‗zgartirish uzluksiz jarayonlarni
  amplituda bo‗yicha va shuningdek vaqt bo‗yicha diskretlashtirishga asoslangan
  (21.1-rasm).
  |