title: kanallarni kommutatsiyalash
text: kanallarni kommutatsiyalash.
  Tarmoq vositalari ikki pog‗onaga: tarmoq xizmatlariga (mijoz va server
  qismi) va operatsion tizimlarning transport vositalariga bo‗lingan edi. Tarmoq
  xizmatlari kompyuter foydalanuvchilariga fayllarga ruxsat etish, pochta xabarlarini
  almashtirish, tarmoqning ajratilgan printerlariga ruxsat etish kabi servislarni havola
  etadi. Tarmoq serverlari va mijozlar o‗zaro ishlay olishi uchun tarmoq transport
  vositalari bo‗lishi zarur.
  Operatsion tizimlarning tarmoq transport vositalari tarmoq orqali
  kompyuterlar o‗rtasida xabarlarni uzatadi. Rivojlangan zamonaviy tarmoqlar,
  qoidaga ko‗ra, kichik tarmoqlardan tashkil topadi. Ulardan har biri har xil turdagi
  qurilmalardan tashkil topgan, turli tarmoq texnologiyalarini ishlatadi va turli
  topologiyalarga ega bo‗ladi.
  Operatsion tizimlarning server va mijoz qismlari OSI modelining yuqori
  pog‗onali komponentlar toifasiga kiradi, shuning uchun modelning pastki
  pog‗onalarida ishlaydigan operatsion tizimning transport tarmoq vositalari
  ma‘lumotlarni uzatishning oddiy va yuqori pog‗onalarini ta‘minlashi kerak.
  Alohida kompyuter operatsion tizimining transport vositalari kompyuter tarmog‗i
  247
  kommunikatsion vositalarning qismi hisoblanadi. Bu kommunikatsion vositalar
  kompyuterlardan tashqari, marshrutizatorlar va kommunikatorlar kabi oraliq
  bog‗lamalarni o‗z ichiga oladi. Tarmoqning marshrutizatorlari va kommutatorlari
  o‗z dasturiy ta‘minoti boshqaruvi asosida ishlaydi.
  Kompyuterlar operatsion tizimlar va oraliq bog‗lamalarning tarmoq vositalari
  tarmoqda foydalanuvchilar va amaliy masalalarning axborot aloqalarini
  ta‘minlaydigan yagona dasturiy kommunikatsion tizimni tashkil etadi.
  Zamonaviy kompyuter tarmoqlari kompyuter trafigining samarali uzatilishini
  ta‘minlaydigan paketlar kommutatsiya texnologiyasi asosida ishlaydi. Paketlar
  kommutatsiya texnologiyasi, paketlarning tuzilmasi va buferlashtirish, paketlarni
  harakatlantirish usullari, nazorat yig‗indisining vazifasi oldingi bo‗limlarda ko‗rib
  chiqilgan. Bundan tashqari, tarmoq bog‗lamalarining o‗zaro ishlash modeli bo‗lgan
  OSI modeli ko‗rib chiqilgan. Bu modelga muvofiq tarmoq resurslariga ruxsat
  etishni ta‘minlaydigan tarmoq xizmatlari, operatsion tizimlarning dasturiy
  komponentlari bilan ishlatilishi modelning yuqori pog‗onasiga mos kelishi kerak.
  Xabarlarni shakllantirish, manzillarni o‗zgartirish va yo‗nalishni aniqlash
  vazifalarini bajaradigan tarmoq operatsion tizimlarning transport vositalari OSI
  modelining pastki pog‗onalariga joylashadi.
  Pastki to‗rtta pog‗onalar protokollari (kanalli, jismoniy, tarmoq, transport)
  transport kichik tizimi deyiladi, chunki ular ixtiyoriy topologiyali va turli
  texnologiyalar tarkibli tarmoqlarida xabarlarni uzatish masalasini to‗liq yechadi.
  Qolgan uchta yuqori pog‗onalar (amaliy, taqdimot, seans) transport kichik tizimidan
  foydalanib amaliy servislarni taqdim etish masalasini yechadi.
  Tarmoqning ikki kompyuterlari o‗zaro ishlashgandagi holati uchun tarmoq
  operatsion tizimining vazifasini ko‗rib chiqamiz. Har bir kompyuter mijoz va
  server qismlaridan iborat bo‗lgan o‗z operatsion tizimiga ega. Mos dasturlar-
  redirektorlarga so‗rovi kelganda: kompyuterning o‗z lokal resurslariga yoki boshqa
  kompyuterlarning tarmoq resurslariga yuborish zarurligini aniqlaydi.
  |