title: -jadval
  0 ‘zbekiston Respublikastning muho£aza etiladigan íafoiiy hududlari
text: 9-jadval
  0 ‘zbekiston Respublikastning muho£aza etiladigan íafoiiy hududlari
  №
  Tabiiy Sand-
  slsaíf.
  Mrfsofaza tadadlari
  Maydoni,
  ga
  TasWril
  etiígan yil
  1
  2
  3
  4
  5
  Davlat qo‘riqxonalari
  175536
  1971 '
  1
  Baday -
  to‘qay
  Amudaryo pasttekisliklari to'qay
  ekotizimlari
  6462
  1983
  2
  Hisor
  Hisor tizmasi tog‘ ekotizimlari
  80986
  1959
  3
  Zomin
  Turkiston tizmasi tog‘ ekotizim
  lari
  21735
  1975
  4
  Zarafshon
  Zarafshon daryosi o'rta oqimi
  to‘qay ekotizimlari
  2352
  1971
  5
  Qizílqum
  Amudaryo o‘rta oqimi va qo‘shni
  sahrolar to‘qay ekotizimlari
  10311
  1975
  6
  Nurota
  Nurota tizmasi tog‘ ekotizimlari
  26895
  1971
  7
  Surxon
  Qo‘hitang tog‘ tizmasi ekotizim
  lari va Amudaryo o‘rta oqimi
  to'qay ekotizimlari
  26895
  1975
  8
  Kitob
  Noyob geologik kon
  3938
  1987
  9
  Chotqol
  davlat bio
  sfera qo‘riq-
  xonalari
  Chotqol tog‘ tizimi ekotizimlari
  35724
  1947
  1
  Uyum-
  Chotqol
  davlat milliy
  bog‘i
  G ‘arbiy Tyonshon ekotizimlari
  574590
  1990
  2
  Xalq bog'i
  (Zomin)
  Turkiston tizmasi ekotizimlari
  24110
  1977
  D&vSat tabiat yodgorliklari
  1
  Yozyovon
  sahrosi
  Noyob tabiat yodgorliklari
  1000
  1991
  2
  Mingbuloq
  tumam tabi
  at yodgorligi
  O'simlik va hayvonot dunyosi
  1000
  1991
  209
  3
  Chust turna
  rá tablat
  yodgorllgi
  0
  ‘simlik va hayvonot dunyosi
  j
  96
  1990
  Alohida tabiiy obyektlar va komplekslarni saqSash,
  ko‘paytirish va tiklash achnn liududiar
  Buyurtmaxoisalar
  1503206
  1
  Oqtog‘
  Noyob va yo‘qolib borayotgan
  hayvon va o'simliklar
  15400
  1997
  2
  Dengizko‘1
  Hayvonot va o'simiiklar olami
  50000
  1990
  3
  Qamobcho‘1 Hayvonot va o'simliklar olami
  40000
  1992
  4
  Qoraqir
  Hayvonot va o'simliklar olami
  30000
  1992
  5
  Qo'shrabod
  Hayvonot va o'simliklar olami
  16300
  1992
  6
  Muborak
  Noyob va yo‘qolib borayotgan
  hayvon va o'simliMar
  264469
  1997
  7
  Sarmish
  Hayvonot va o'simlíklar olami
  5000
  1997
  8
  Sayg'oclii
  Yowoyi hayvonlar
  1000000
  1997
  9
  SecbanJco‘1
  Baliqlar
  7037
  1998
  10
  Sudoche
  Yowoyi hayvonlar
  50000
  1991
  11
  Xubara
  Tuvaloq va uning yashash joylari
  25000
  1998
  Tabiiy parvarisJtxonalar
  7122
  1
  «Jayron»
  ekomarkazi
  Jayron, qulon, Prejevalsk otlari
  7122
  1976
  2
  Baliq
  xo‘jaligi
  hududlari
  Suv havzalaridagi antrapogen
  tizimlar
  Muhoíaza
  etiladigan
  landshaftlar
  Alohida tabiiy ekotizimlar
  1004005
  Kurort
  tabiaíi
  hududlari
  Antropogen ekotizimlar
  338
  Rekreatsiya
  hududlari
  Antropogen va tabiiy ekotizimlar
  70
  Davlat bio
  sfera rezer-
  vatorlari
  Tabiat ekotizimlari
  35724
  210
  Mamlakatimizda turizm ta ’liminmg 5 yo‘nalishi uchun
  5 ta mukammai o'quv qo‘Ilanma!arni tayyorlagan taniqli
  olim N.To'xliyev va T.Abdullayevalar ekologik turizmni
  rivojlantixishdagi muammolarga Markaziy Oslyo davlatlari
  chegaralarida qaraydi74:
  Davlatning ekoturizmni rivojlantirish dasturi ishlab
  chiqilmaganligi.
  Shuning
  uchun
  viloyatlar
  va
  hududlar
  ekoturizmini rivojlantirishda davlatnmg moliyaviy quwatlashi
  juda kam miqdorlarda;
  • Ekoturizm obyektlari va ekotoristik tashriilar haqlda statistik
  hisobotlar yuritilmaydi;
  • Ekoturizmni tashkil qffish usuliari va ekologik turizmni
  tashkiJ qilishning ijtimoiy, iqtisodiy va tashkiliy mexanizmlari
  ishlab chiqllmagan; •
  Ekoturizmni
  rivojlantirishda
  tegishli
  idoralar
  va
  korxonalaming bir-biri bilan bog'lanmaganJigi, shuningdek,
  ekoturizm infratuziSmalari boshqamvining tashkil qilinmaganligi;
  • Ekoturizm xizmatlarinmg xalqaro darajaiarda emasligi;
  •
  Ekoturizmda moddiy-texnika zaxiralarining rivojlan-
  maganligi;
  • Aiohida muhofaza qilinadigan hududlaming ekoturizm
  marshrutiarmi rivojlaxitirishga moliyaviy kuchsizligi, ekoturizm
  mutaxassislarining yo‘qligi;
  • Ekoturistik obyektlarga transport vositalari bilan borishning
  chegaraianganligi va asosiy magistrallardan uzoqiigi;
  • Ekoturizmda o'zaro aloqalarning va xalqaro itajribalar
  almashishning yo'qligi.
  74
  Тухлиев H., Абдуллаева Т. Экологический туризм; сущность, тен
  денции и стратегия развития. Ташкент: Узбекистан миялий энциклопе-
  дияси, 2009. С. 415.
  211
  17.2. Ekoturranni rivojlantirishdagi muaiomolanimg yechimlari
  O'zbekisíonda muhofaza qilinadigan íabiiy hududlarda
  ekoturizmning rivojlanishini ta ’minlaydigan asosiy chora va
  tadbirlar «Ekoturizm Konsepsiy&sida» rnukamma! holatda
  berilgan. Ekoturizmning dunyoda tutgan o ‘mi, mavqei hamda
  O'zbekistondagi salohiyati va uníng rivojlanishini e’tiborga
  oigan hoida «Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish
  Davlat qo‘mitasi» Vatanimizning muhofaza qilinadigan tabiiy
  hududlarida
  ekoturizmning
  rivojlanishini
  ta ’minlaydigan
  quyidagi asosiy chora va tadbirlar ishíab chiqdi75:
  1. Respublikamizda ekoturizm sohasida xizmat qiluvchi, jahon
  talablariga javob beraoladigan yuqori malakali mutaxassislaming
  yetishmasligini hisobga oigan holda, yosh mutaxassislarni
  ekoturizm rivojlangan mamlakatlarga (AQSH, Yaponiya,
  Kanada, Fransiya, Germaniya) malakalarini oshirísh uchun
  o'qishga, ishga yuborish lozim.
  2. Jahon andozalari va talablaiiga rnos keladigan ilmiy va
  iqtisodiy asoslangan katta-kichik, qisqa va uzoq muddatga
  m o‘ljaUangan loyihalar va biznes rejalar ishlab chiqib amalga
  oshirish lozim (imtiyozli kredit asosida).
  3. O'zbekistonda ekoturizmning jahon talablariga javob
  beraoladigan moddiy-texnik, axborot tahliliy bazasíni yaratish,
  xizmat ko‘nsatish va servís sohasini rivojlantirish zarur.
  4. Vatanimizning tarixiy yodgoríiklari, go‘zal va betakror
  tabiati, landshafti, nabotot va hayvonot dunyosi haqida bukletlar,
  turistik atlas va xaritalar yordamida dunyo ekoturizm bozorida
  targ‘ibot ishlarini amalga oshirish lozim.
  5. Baday-to'qay va «Jayronxona» ekomarkaziga qo'shni
  hududlarda Markaziy Osiyoda qirilib ketishi xavflí bo‘lgan noyob
  75
  0 ‘zbekistonda ekologik turizmni nvojlantirish Konsepsiyasi, «Ekologik
  xabarnomasi», j. №
  6
  , 2007, Toshkent. 8—14-bb.
  212
  hayvonlami saqlash va ko‘paytirish uchun miiliy boglar tashkil
  qüish lo/im.
  6. 0 ‘zbekiston viloyatlari bo‘yicha yangi ekoíuristik dasturlar,
  yo‘nalishlar va xaritalar tuzish kerak.
  7. Ekoturizm sohasi bilan bog‘liq tashkilotlarga ko‘proq
  huquqlar, imtiyózli kreditiar berish, “ Ekologiya Va atrof-
  muhitni muhofaza qilish davlat qo‘miíasi” tomonidan
  ishlab chiqilgan «Tabiatni muhofaza qilish to £g‘risida»gi
  qonunga ekotxxristlarga nisbatan huquqiy nazorat ishlarini
  yengillashíirish bo‘yicha ayrim qonun hujjatlariga o ‘zgartirish
  va qo‘shimcha!ar kiritish lozim.
  Vatanimiz ekoíurizminmg taraqqiyot salohiyati nihoyatda
  katta va uni jadal sur’atiar biian rivojlantirish uchun barcha
  imkoniyatlar mavjud. Faqat bu salohiyat va imkoniyatlardan
  jahonda ekoturizmi taraqqiy etgan mamlakatíar tajribasiga
  tayangan holda oqilona foydalanish hamda ilmiy asosda
  xatolarsiz amaiga oshirish lozim. Qayd qilingan muammolar
  ham mamlakatimizda turizmni va ekoturizmni rivojiaíitirishga
  kirishganimizdan keyingina aniqlanmoqda.
  0 ‘z rivojlanishini boshlagan har qanday soha taraqqiyotiga,
  istiqboliga bosqichma-bosqich yetib boradi. Birinchi navbaída ana
  shu bosqichlardagi muammolaming bajarilish darajalari va ketma-
  ketligini aniqlasb talab qilinadi. Ikkinchidan, muammolaming
  yechimini topishda albatta mukammal tajriba va mukammal
  tadqiqot natijalariga asoslanish lozim. ikkinchidan, ekologik
  tuxizm faoiiyati tabiat muhofazasi bilan bogliq boiganJigidan
  ekoturizmni tashkil qilishdagi ñmiy-amaliy tadqiqotlar o ‘ta
  darajadagi diqqat-e’tiborni talab qiladi.
  Tayanch so‘z va iboralar: ekologik muammo, xalqaro
  darajalar, ilmiy ekspeditsiya, zaxira, ekologik cheklov, biznes reja,
  antropogen, landshaft
  213
  |