title: O’simlikchilikning xalq xo’jaligidagi ahamiyati
text: 285
  10.Gulzorlar mahsulotlari;
  11.Ixota daraxtlar va o’rmonzorlar mahsulotlari;
  12.Tabiiy pichanzorlar va yaylovlar mahsulotlari va boshqalar.
  Yuqorida keltirilgan madaniy ekinlar o’z navbatida kichik guruhlarga bo’linadi. Masalan, don
  ekinlari oziq-ovqatga, yem-xashakka va boshqa maqsadlarga foydalanilishi bo’yicha, texnika ekinlari
  – tola, shakar, yog’ beruvchi va boshqa turlarga bo’linib hisob-kitob qilinadi,
  oxirgi natijalari
  baholanadi.
  Madaniy o’simliklar mayda guruhlarining o’ziga xos xususiyatlarini har tomonlar hisobga
  olib, ularning natura va qiymat shaklidagi iqtisodiy samaradorligini oshirishning nazariy va amaliy
  ko’rsatkichlar tizimi yaratilgan. Ularga quyidagilar kiradi:
  1.Yerni ekishga tayyorlash, ekinlarni eki shva parvarish qilish, hosilni yig’ib olish usullari.
  2.Elita va tovar urug’lar, ko’chatlar yetishtirish va ulardan foydalanish.
  3.Ekinlarni almashlab ekish rejalaridan foydalanish.
  4.Mineral va organik o’g’itlardan me’yoriy darajada foydalanish.
  5.Mashinalar tizimini yaratish va foydalanish.
  6.Zararkunanda va kasalliklarga qarshi kurashish.
  7.Sug’orish usullarini takomillashtirish.
  8.Ekinlar hosildorligini hisob-kitob qilish.
  9.Ekinlar mahsulotlarini sifati buyicha navlarga bo’lish.
  10.Mahsulotlardan sof va qayta ishlangan holda foydalanishni va saqlashni tashkil etish.
  11.Ekinlar ekish,
  parvarish qilish, hosilni yig’ib olish va boshqa jarayonlarda mehnatni
  me’yorlash, razryadlarga bo’lish, mehnatni tashkil etishva unga haq to’lash.
  12.Tarmoqlarda kapital quyilmalardan foydalanish samaradorligini oshirish.
  13.Mahsulotlar
  tannarxi, sotish baholari, rentabellik ko’rsatkichlarini to’g’ri
  hisoblash va
  tahlil etishva hokazo.
  Ayrim va guruh ekinlar bo’yicha texnologik jarayonlarni tashkiliy va iqtisodiy munosabatlari,
  tarixiy davrlar bo’yicha tahlil qilish va baholash o’ta murakkab ishdir. U maxsus ilmiy tadqiqot
  institutlarining izlanish natijalari asosida bajariladi. Ushbu darslikda O’zbekiston Respublikasining
  rivojlanish yillaridagi erishilgan yutuqlari va ayrim kamchiliklarni qisqa
  muddatlarda kamaytirish
  chora-tadbirlari bayon etilgan, xolos.