title: Kommutatsiyalanuvchi Ethernet tarmoqlari
text: 264
  chiqaruvchilar Ethernet qurilma va uskunalarini ishlab chiqara boshladilar. Ular
  o‗zaro bir-biriga to‗liq moslangan ravishda ishlab chiqiladi albatta.
  Dastlabki Ethernet tarmoqlarida 50 Omli ikki turdagi (yo‗g‗on va ingichka)
  koaksial kabellar ishlatilar edi. Lekin keyingi vaqtlarda (1990-yil boshlaridan)
  Ethernet tarmog‗ining aloqa kanali uchun o‗ralgan
  juftlik kabellaridan
  foydalanilgan versiyalari keng tarqaldi. Shuningdek,
  shisha tolali kabellar
  ishlatiladigan standart ham qabul qilindi va standartlarga tegishli o‗zgartirishlar
  kiritildi. 1995-yili Ethernet tarmog‗ining tez ishlovchi versiyasiga standart qabul
  qilindi, u 100 Mbit/s tezlikda ishlaydi (Fast Ethernet deb nom berildi, IEEE 802.03
  u standarti), aloqa muhitida o‗ralgan juftlik yoki shisha tola ishlatiladi. 1000 Mbit/s
  tezlikda ishlaydigan versiyasi ham ishlab chiqarila boshlandi (Gigabit
  Ethernet,
  IEEE 802.03 z standarti).
  4.2.2. Ethernet tarmog‘ining tez ishlovchi versiyalari
  Standart bo‗yicha «shina» topologiyasidan tashqari,
  shuningdek, «passiv
  yulduz» va «passiv daraxt» topologiyali tarmoqlar ham qo‗llaniladi. Bu taqdirda
  tarmoqning turli qismlarini o‗zaro ulash uchun repiter va passiv konsentratorlardan
  foydalanish ko‗zda tutiladi (15.1–rasm). Tarmoqning bir qismi (segment) bo‗lib
  shuningdek, bitta abonent ham segment bo‗lishi mumkin. Koaksial kabellar shina
  segmentlariga
  ishlatiladi, to‗qilgan juftlik va shisha tolali kabellar esa passiv
  yulduz nurlari uchun ishlatiladi (bittali abonentlarni konsentratorga ulash uchun).
  Asosiysi hosil qilingan topologiyada yopiq yo‗llar (petlya) bo‗lmasligi kerak.
  Natijada jismoniy shina hosil bo‗ladi, chunki signal
  ularning har biridan turli
  tomonlarga tarqalib yana shu joyga qaytib kelmaydi (halqadagi kabi). Butun
  tarmoq kabelining maksimal uzunligi nazariy jihatdan 6,5 km ga yetishi mumkin,
  lekin amalda esa 2,5 km dan oshmaydi.