title: Kimyoviy qurollar - - Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti f. T. Hakimova, N. X. Xoliyeva fuqaro muhofazasi
text: |
  Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti f. T. Hakimova, N. X. Xoliyeva fuqaro muhofazasiBog'liq Fuqaro muhofazasiKimyoviy qurollar - zaharli kimyoviy birikmalar bo‗lib, ular asosan zaharli
  moddalar hisoblanadi. Kimyoviy qurollarning kuchi ularning zaharli xususiyatiga
  qarab belgilanadi. Kimyoviy qurollar himoyalanmagan odamlarni, hayvonlarni,
  o‗simlik, yer, suv, havo, inshoot, texnika va jamiki ko‗rinadigan narsalarni
  zaharlaydi. Bunday qurollar asosan nafas yo‗li bilan ta‘sir qilishi mumkin.
  Zaharlovchi moddalarning kuchi uning zaharliligi, tez ta‘sir etuvchanligi va
  chidamliligi bilan o‗lchanadi. Bulardan tashqari, bunday qurolning ta‘sir etish
  ko‗lami juda katta hisoblanadi.
  Kimyoviy qurollar - nishonga tez va uylangan maqsadga to‗la erishish darajasi
  bo‗yicha ta‘sir etishiga qarab eng xavfli va qudratli qirg‗in qurol hisoblanadi.
  Chunki uning juda kichik dozasi ham juda qisqa vaqtda ta‘sir etib, hamma narsani
  zaharlaydi. Yana uning zaharlilik kuchi ma‘lum vaqt mobaynida havoda, suvda,
  yerda hamda o‗simlik dunyosida saqlanib turadi.
  Dastlab kimyoviy qurollar unitar tarzda ishlatilgan, ya‘ni bitta zaharli modda
  kimyoviy qurol sifatida qo‗llanilgan. Keyinchalik binar - kimyoviy qurol yaratildiki,
  buning oldini olish va qurol asoratidan qutilish juda ham muammo hisoblanadi.
  Binar - ikki va undan ortiq zaharli moddasi bo‗lgan qurol demakdir. Kimyoviy
  qurollarni ta‘sir darajasini oshirish uchun ular ishlatilganda par, aerozol yoki tomchi
  holatiga o‗tkaziladi.
  Kimyoviy qurollar shikastlanish xususiyatiga ko‗ra: asabni falajlovchi,
  (zoman, zarin, Vi-iks), teri zaharlovchi (iprit, azotli iprit), umumiy zaharlovchi (sinil
  kislotasi, xlortsian), bug‗uvchi (fozgen, difozgen), qaltiratuvchi (xloratsetofenon,
  adamsit), ruhiyatga ta‘sir etuvchi (LSD-dietilamidlizirin kislotasi va Bi-zet).
  Zaharlovchi moddalar zaharlanish xususiyatiga hamda taktik qo‗llanishiga
  127
  ko‗ra quyidagi guruhlarga bo‗linadi:
  |
  | |