title: Foydalanilgan adabiyotlar - Buxoro davlat universitetining pedagogika instituti pedagogik ta
text: Foydalanilgan adabiyotlar.
  1.
  Bulatov, C. S., & Jabbarov, R. R. (2010). Philosophical and psychological
  analysis of works of fine arts (monograph).
  702
  2.
  Khamidovich, T. N., Nozimovich, T. N., Ibrohimovna, Y. N., Ravshanovich,
  J. R., & Kholmuratovich, M. K. (2019). Development of students' creative abilities
  through teaching “landscape painting”. Journal of Critical Reviews. ISSN, 2394-
  5125.
  3.
  .Nozimovich, T. N., Ibrahimovna, Y. N., & Ravshanovich, J. R. (2020).
  Development Of Student's Creative Abilities In The Fine Arts In The Higher
  Education System. The American Journal of Social Science and Education
  Innovations, 2(07), 232-238.
  4.
  www.uzlidep.uz
  TASVIRIY SAN’AT DARSLARIDA KOMPYUTER GARAFIKASIDAN
  FOYDALANISH. GRAFIK DASTURLAR VA ULARNING
  QULAYLIKLARI
  Shukurov Ulug‘bek Jo‘rayevich
  Buxoro davlat universiteti Pedagogika instituti
  “Tasviriy san’at va amaliy bezak san’ati” I bosqich magistranti
  Bugungi kunga kelib, barcha rivojlangan mamlakatlarda fan va texnika,
  ishlab chiqarish vositalari hamda texnologik jarayonlar deyarli to‘liq
  kompyuterlashtirilgan.
  Shuningdek,
  dunyoning
  barcha
  ishlab
  chiqarish
  korxonalarida hamda ta’lim tizimida, yangi texnika va texnologiyalami yaratishda
  loyihalash ishlarini avtomatlashtiruvchi juda katta imkoniyatlarga ega bo‘lgan
  grafik dasturlar asosida kompyuterdan foydalanib kelinadi.
  Axborot texnologiyalari hamda yangi dasturlar bugungi kunda davr talabi
  hisoblanadi. Rivojlanib borayotgan “Raqamli tehnologiya” har jabhani jadallik
  bilan egallab olmoqda. Bugungi kunda biz talim jarayonida ham, bu qulayliklardan
  keng foydalanmoqdamiz deb bemalol aytish mumkin. O‘qituvchi va o‘quvchilar
  uchun ta’lim jarayonini soddalashtirish, qabul qilishga oson , yangicha
  tehnologiyalar atrofimizni qurshab olgan. Tasviriy san’at darslariga mos,
  703
  umuman tasvirlashga oid grafik dasturlar yaratilgan bo‘lib, ular bugungi kunda
  o‘qituvchilar dars jarayonida bir qancha qulayliklar yaratmoqda. Shuni ham
  takidlash joiz-ki bunday grafik dasturlar ko‘plab yosh rassom va ijodkorlarning
  qiziqishiga sabab bo‘lmoqda. Yangi tehnologiya o‘quvchilar ijodiy faoliyatida ham
  o‘z tasirini ko‘rsatmoqda.
  Turli xil illyustratsiyalar (rasmlar, grafiklar, roliklar, animatsiyalar,
  bannerlar va boshqalar) yaratishda va tayyor grafik formatdagi ma’ lumotlarni
  o‘zgartirishda kompyuter grafikasidan keng foydalaniladi. Kompyuter grafikasi va
  uning tarkibiy qismi bo‘lgan grafik va turli tasvirlar axborot texnologiyasida
  muhim o‘rinni egallaydi. Kompyuter grafikasi fani asosan elektron rasm va
  tasvirlar bilan ishlashni o‘rgatadi. Hozirgi kunda grafik dasturlar soni juda ko‘p
  bo‘lib ular ishlash prinsipiga ko‘ra har xil grafikada ishlashi mumkin .
  Kompyuter grafikasi – kompyuterdagi grafika yoki kompyuter yordamida
  yaratilgan grafikadir. Kompyuter grafikasi rasm chizish va modellashtirish vositasi
  sifatida ishlatiladi. Agar kompyuter grafikasi monitordagi rasm deb tushunilsa, u
  holda kompyuter grafikasi kompyuter bilan bir vaqtda paydo bo‘lgan deyish
  mumkin. Ba’zan, kompyuter grafikasini ro‘yobga kelishini kompyuter o‘yinlari
  paydo bo‘lgan vaqt - yil bilan bog‘laydilar. Boshqacha qilib aytganda, kompyuter
  grafikasi – bu yangi axborot texnologiyalarining jadal rivojlanib borayotgan
  yo‘nalishlaridan biri hisoblanib, u avtomatik loyihalash tizimining mazmunini
  tashkil etadi.
  Grafik dasturlarda axborot bilan ishlash insonning ko‘rish, eshitish va
  sezish organlariga qaratilgan bo‘ladi, ya’ni, axborot berish uchun tasvir va
  tovushdan keng foydalaniladi. Asosiy maqsad, axborotni tasvir va tovushga
  aylantirishdan iborat. Bugungi kunda juda ko‘plab kompyuter grafik dasturlari
  mavjud bo‘lsada, ular bir birlaridan o‘zaro qo‘llanilish sohalariga qarab farqlanadi.
  Har bir soha mutaxassislari o‘z faoliyatlari uchun qulay bo‘lgan grafik dasturni
  tanlaydilar. Dasturlarning imkoniyatlari ham ma’lum bir sohaga yo‘naltirilgan.
  704
  Shuning uchun, grafik dasturni tanlashda, avvalom bor, uning imkoniyatlarini
  inobatga olish lozim. Aksariyat hollarda grafik dasturni qo‘llashdan oldin boshqa
  bir dasturlarni yoki fanlarni o‘zlashtirishga ehtiyoj seziladi.
  Hozirda maktablarda informatika , axborot tehnologiyalari darslari olib
  boriladi va bu darslar davomida o‘quvchilarga “Paint”, “PowerPoint”, “Adobe
  Photoshop” grafik dasturlari o‘rgatib boriladi. Lekin yildan yilga buning o‘zi
  kamlik qilmoqda. Vaqt o‘tgan sari grafik dasturlarning yangi avlodlari paydo
  bo‘lmoqda. Bularga misol sifatida “Inkscape”, ”Sketch”, ”Adobe Illustrator”,
  ”Affinity Designer”, “Gravit Designer”, “Photocape” kabi grafik dasturlarni
  keltirish mumkin. Bunday grafik dasturlar tasviriy dizaynga qodir bo‘lib, vizual
  tarzda ajoyib grafika va tasvirlarni yaratishga imkon beradi. Bu esa o‘z navbatida
  yosh va zamonaviy rassomlarga ijodning yangicha usullarini kashf qilishga
  imkoniyat yaratadi. Bundan tashqari saytlami dizayni mukamallashtiriladi.
  Saytlarni bezash uchun turli xil illyustratsiyalar (rasmlar, grafiklar, roliklar,
  animatsiyalar, bannerlar va boshqalar) yaratishda va tayyor grafik formatdagi
  ma’lumotlami o‘zgartirishda kompyuter grafikasidan keng foydalaniladi.
  Bu dasturlar nafaqat o‘quvchilar yoshlar uchun qulay balki, o‘qituvchilar
  uchun ham yangicha g‘oyalar taqdim etadi. Dars jarayonida turli kashfiyotlarni
  amalga oshirish mumkin,o‘z g‘oyalarini yangi ko‘rinishda taqdim etish uchun va
  eng asosiysi yangi bilimlarni o‘zlashtirish darajasini o‘stirish uchun xizmat
  qilmoqda. Bu esa o‘quvchilarning qiziqishiga sabab bo‘ladi. Grafik dasturlarda
  axborot bilan ishlash insonning ko‘rish, eshitish va sezish organlariga qaratilgan
  bo‘ladi, ya’ni, axborot berish uchun tasvir va tovushdan keng foydalaniladi. Aynan
  shu holat dars jarayonida juda qo‘l keladi. Axborotlarni qabul qilish jarayonini
  yaxshilaydi.
  Bugungi kunda juda ko‘plab kompyuter grafik dasturlari mavjud bo‘lsada,
  ular bir birlaridan o‘zaro qo‘llanilish sohalariga qarab farqlanadi. Har bir soha
  mutaxassislari o‘z faoliyatlari uchun qulay bo‘lgan grafik dasturni tanlaydilar.
  705
  Dasturlarning imkoniyatlari ham ma’lum bir sohaga yo‘naltirilgan. Shuning uchun,
  grafik dasturni tanlashda, avvalom bor, uning imkoniyatlarini inobatga olish lozim.
  Aksariyat hollarda grafik dasturni qo‘llashdan oldin boshqa bir dasturlarni yoki
  fanlarni o‘zlashtirishga ehtiyoj seziladi.
  Badiiy-ijod , rassomchilik bilan shug‘ullanuvhilar uchun ham grafik
  dasturlar bo‘lib, ularda surat chizish jarayoni va kelib chiqadigan natija insonni lol
  qoldiradi.Ularning qulayligi egallanadigan joy va mablag‘ning tejalishidir. Siz o‘z
  kompyuteringizda yoki smartfoningizda hoxlagan suratingizni chizish imkoniga
  ega bo‘lasiz. O‘zingiz istagan vaqt va joyda. Aynan ana shunday jihati sababli ham
  grafik dasturlar an’anaviy rassomlik san’atining o‘rnini asta-sekin egallamoqda.
  Lekin mening nazarimda bu badiiy rassomchilikning bir yo‘nalishi yoki turi bo‘lar
  ammo, zinhor uning o‘rnini egallay olmaydi.
  Grafik dasturlar zamonaviy hayot talabidir. Biz grafik dasturlardan har
  kungi hayotimizda , suratlarimizni tahrirlash, ularni o‘zgartirish , qirqish va
  o‘zgartirish uchun foydalanamiz. Grafik dasturlar nafaqat odatiy hayotimiz balki
  talim jarayonida , o‘qish faoliyatimizda ham o‘z hissasini qo‘shib kelmoqda. Inson
  hayotini yengillashtiruvchi, estetik zavq beruvchi bunday yangiliklar doimo bizni
  o‘ziga jalb qiladi.
  |