title: Tituvchi va ta’minlovchi mashinalar
text: Tituvchi va ta’minlovchi mashinalar Ta’minlovchi mashina komponentlar ulushining bir me’yorda ta’minlanishini nazorat
  qilish imkoniyatiga ega. Mashinaning texnologik parametrlari kompyuter dasturlari asosida
  boshqariladi.
  Qo‘yidagi ta’minlovchi mashinalar mavjud:
  BO-R - qaytim tolalar uchun;
  BO-S - kimyoviy tolalar uchun;
  BO-U - universalta’minlashuchun.
  Ta’minlagich-aralashtirgich 1-chang havoni so‘rish quviri, 2-tituvchi baraban, 3-ajratuvchi baraban,
  4-titilgan paxtani
  keyingi mashinaga uzatish quviri, 5-ignali panjara, 6-uzatuvchi transporter, 7-perfopanjara
  8,9-fotoelement, 10-ta’minlovchi transparter, 11-ignali panjara tagligi.
  Asosiy titish ignali va ta’minlovchi panjara o‘rtasida amalga oshadi. Ta’minlagichlardan
  o‘tkazilgan paxta bo‘lakchalarining o‘rtacha og‘irligi, ya’ni titish darajasi m=0,5÷1 grammni,
  mashinaning unumdorligi esa A
  n
  =100÷120 kg/soatni tashkil etadi.
  Unumdorlikka va bo‘lakchaning o‘rtacha massasiga, kameraning to‘lganlik darajasi,
  ignali panjara va tekislovchi panjara tezligi va ular o‘rtasidagi razvodka ta’sir etadi. Ignali
  panjara tezligi oshishi bilan unumdorlik ortadi. Razvodkaning ortishi bilan unumdorlik
  ko‘payadi, lekin titilganlik darajasi pasayadi.
  Kameraning paxta bilan to‘lishi 2/3 nisbatda bo‘lishi tavsiya etiladi.
  Titilganlik darajasi va unga ta’sir etuvchi omillar Titilganlik darajasi qo‘yidagi parametrlar bilan baholanadi:
  - bitta paxta bo‘lakchasi massasining o‘rtacha miqdori;
  - titilgan tolali mahsulotning zichligi (titishdan oldin va titishdan keyin);
  Titilganlik darajasi deganda bitta paxta bo‘lakchasiga yoki bitta tolaga ta’sir etuvchi
  kuchni tushinish mumkin.
  Titilgan va aralashtirilgan tolali mahsulot tozalash jarayonidan o‘tkaziladi. Tozalash
  ikkita operatsiyadan iborat:
  - tolalar va nuqsonlar orasidagi bog‘lamni buzish;
  - nuqsonlarni tola (tolalar) dan ajratish.
  Paxta tolasini tozalash paytida titish ham sodir bo‘ladi. Natijada mahsulot maydaroq
  bo‘lakchalarga bo‘linadi va nuqsonlar ochilib qolganligi tufayli ular to‘la ajratiladi.
  Titish va tozalash jarayonlari ko‘pincha bir vaqtda sodir bo‘layotganday kuzatilsa-da, ular
  alohida-alohida jarayonlar sifatida amalga oshadi. Bo‘lakcha oldin titiladi so‘ngra tozalanadi.
  Oldin tozalanib keyin titilmaydi. Aynan shuning uchun ham titish va tozalashni ajratib alohida
  o‘rganish tavsiya etiladi.