title: Gidrofil surtma asoslari - Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi
text: bir qancha dori moddalar bilan osongina aralashadi va ularni organizmning
  suvli tuqimalariga
  oson so’rilishiga imkon beradi. Fizik-kimyoviy tabiatiga ko’ra
  bu guruh moddalari YUMB lar
  eritmalari, kolloid (yarim kolloid)
  gellari va suvda erimaydigan, ammo bo’kadigan
  moddalar
  dispersiyalaridir.
  Sovunli asoslar
  Sovun ixtiol, qoramoy kabi dorivor moddalar uchun asos sifatida ishlatilishi mumkin. Asos
  — sovunni suv yoki suv-glitserin aralashmasida eritib (suv hammomida), yoki stearin kislotasiga
  potash yoki kalsiyli soda eritmasini ta’sir ettirib olinishi mumkin. Sovutilgandan so’ng oson
  eruvchi, har xil qovushqoqlikka ega bo’lgan gidrogel yoki glitserogel hosil bo’ladi. Kaliyli sovun
  yumshoq gel beradi. Sovunli asos teriga oson suriladi. Ularning yuqori gidrotrop xususiyati tufayli
  ular yog’li asos bilan yaxshi aralashadi va emulsion asos hosil qiladi.
  Sovunli asoslar ishqoriy
  sharoitga ega. Shuning uchun ularni indifferent deb bo’lmaydi.
  Jelatin-glitserinli asoslar
  Jelatin-glitserinli asoslar har xil konsentratsiyadagi jelatin (1-3%) va glitserin (10-30%) dan
  tayyorlanadi. Bo’laklarga qirqib olingan jelatinni chinni idishda ko’rsatilgan miqdordagi suv bilan
  3-4 soatga bo’kish uchun quyib quyiladi. Unga glitserin qo’shib aralashtiriladi va suv hammomida
  bir tusli suyuqlik hosil bo’lguncha qizdiriladi. Bir oz vaqt qoldirilsa
  yumshoq konsistensiyali
  massa hosil bo’ladi. Olingan asos teriga yaxshi surtiladi va suv bilan oson yuviladi. Jelatinli
  asoslar mikroorganizmlar ta’sirida tez ayniydi va uzoq saqlaganda sinerezisga uchrashi mumkin.