title: KO’Z TOMCHILARI - Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi
text: uchun 1,9-2% konsentratsiyali borat kislotasi tavsiya etiladi. Borat kislotasi atropin sulfat,
  pilokarpin gidroxlorid, skopolamin gidrobromid, dikain, novokain ko’z tomchilari turg’unligini
  oshirishda foyda beradi.
  2. Ikkinchi guruhga kuchsiz kislotali va neytral muhitda barkaror bo’lgan dori moddalar:
  benzilpenitsillin, streptomitsin, levomitsetin tuzlari kiradi. Bu dorilarni turg’un qilish uchun har xil
  bufer aralashmalar, natriy sitrat va boshqalar ishlatiladi.
  3. Uchinchi guruhga ishqoriy muhitda barkaror bo’lgan dorilar: sulfatsil natriy, norsulfazol-
  natriy va boshqalar kiradi. Ularni turg’unlashtirish uchun natriy ishqori, natriy gidrokarbonat,
  natriy tetraborat, pH ko’rsatkichi ishqoriy bo’lgan bufer aralashmalar qo’llaniladi. Oksidlanuvchi
  modda eritmalari — ko’z tomchilarini turg’unlashtirish uchun oksidlanishga qarshi moddalar:
  sulfit va metabisulfit natriy, ya’ni in’yeksiya uchun ishlatiladigan eritmalarni oksidlanishdan
  to’xtatishda foydalanadigan moddalar ishlatiladi. Masalan, 30% li sulfatsil- natriy eritmasi 0,5% li
  metabisulfit natriy bilan, 1% li etilmorfin gidroxlorid eritmasi esa 0,1% li metabisulfit natriy bilan
  turg’unlashtiriladi.
  Ko’z tomchilari mumkin kadar o’zok davom etadigan ta’sirga ega bo’lishi kerak.
  Yopishqoqlikni oshirish bilan suvli eritmalar ta’sir qilish muddatini uzaytirish mumkin. Bu
  maqsadda polivinil spirti, metilsellyuloza, natriy karboksimetilsellyuloza ishlatiladi. Bu moddalar
  ko’zning ko’rishini xiralashtirmaydi va yaxshi yopishqoqlik xususiyati bilan unga nojo’ya ta’sir
  ko’rsatmasdan ko’z uchun zarur vazifani ta’minlaydi.
  PVS, KMS (1,5%) va MSning (0,5%) li suyultirilgan eritmalari oson sterillanadi va
  saqlanganda tinikligicha qoladi. Ko’z tomchilari uchun 5-15 sP yopishkoklik eng qulay
  hisoblanadi. Yopishqoqlik 40-50 sP dan oshmasligi kerak, agar bundan oshsa dozalash
  qiyinlashadi. Tiniqlik: ko’z tomchilari juda tiniq va ko’z pardasini mexanik jarohatlaydigan
  muallaq zarrachalar saqlamasligi kerak. Ko’z tomchilarini oliy navli filtrlovchi qog’ozlar orqali
  filtr ostiga uzun tolali paxta bo’lagini qo’yib filtrlanadi. Filtrlab bo’lgandan keyin eritma
  konsentratsiyasi va umumiy og’irligi belgilangan normadan ortib yoki kamayib ketmasligi kerak.
  Dorixona retsepturasida tez-tez takrorlanib turadigan tarkiblarni o’rganish asosida oldindan,
  ma’lum muddatga tayyorlab turadigan konsentratlarni ishlatish oz miqdordagi suyuqliklarni
  filtrlashdagi noqulaylikdan xalos qiladi.
  Olimlar tomonidan ko’z tomchilarining sifatiga ta’sir etuvchi omillarni aniqlash,
  dorixonalarda ularni oldindan tayyorlab qo’yiladigan turlarini ko’paytirishga olib keldi.