title: Основы пакета - bet 228
text: 317
  4.5§ Global tarmoq
  Eng taniqli tarmoqlarning namoyondasi IP tarmoq – Internet tarmog‗i –
  global tarmoqdir, mahalliy IP tarmoqlarni Siz har bir korxonada uchratishingiz
  mumkin.
  Shu bilan bir vaqtda kompyuter tarmoq texnologiyalari ham mavjud, ular
  global tarmoq hosil qilish uchun mo‗ljallangan: Frame Relay, ATM, MPLS. Bu
  texnologiyalarda qurilgan tarmoqlar katta hududlarni qoplaydi va ko‗p sonli
  tugunlarni birlashtirib, IP birlashgan tarmoqning tashkiliy tarmoqlari bo‗lib qoladi.
  Bu bobda biz bunday texnologiyaning xususiyatlarini ko‗rib chiqamiz hamda
  kommunikatsiya
  kanallarini
  yaratish
  uchun
  xizmat
  qiluvchi
  birlamchi
  tarmoqlarning ishlash tamoyillarini o‗rganamiz.
  4.5.1. Birlamchi tarmoqlar
  Birlamchi yoki transport tarmoqlari (transmission networks) – bu
  maxsus ko‗rinishdagi telekommunikatsion tarmoqlardir, ular doimiy global yuqori
  tezlikdagi kanallarni yaratish uchun mo‗ljallangan bo‗lib, so‗ng boshqa
  tarmoqlarni yaratishga ishlatiladi, masalan, telefon yoki kompyuter tarmoqlarini.
  Birlamchi tarmoqlarni boshqa telekommunikatsion tarmoqlardan farqi
  quyidagidan iborat, u telefon apparatlarini bog‗lovchi telefon tarmoqlari
  qiladigandek yoki kompyuterlarni o‗zaro bir-biri bilan ulovchi oxiridagi
  foydalanuvchining terminal qurilmalari bilan ishlamaydi. Buning o‗rnida birlamchi
  tarmoq kanallari boshqa tarmoqlarning kommunikatsion qurilmalarini ulaydilar va
  ular esa o‗z navbatida oxiridagi foydalanuvchining terminaliga xizmat
  ko‗rsatadilar.
  Telefon va kommunikatsion tarmoqlar birlamchi tarmoqlarga nisbatan
  ikkalamchi yoki ustama (overlay) tarmoq bo‗lib xizmat qiladi.
  318
  Birlamchi
  tarmoq
  arxitekturasi
  telekommunikatsion
  tarmoqning
  umumlashtirilgan arxitekturasiga mos keladi, yaʻni kabelli aloqa yo‗llari va
  kommutatorlardan tashkil topgandir.[10],[14]
  Birlamchi tarmoqlarda kanallar kommutatsiya texnikasi ishlatiladi, shuning
  uchun bu tarmoqlarning kanallari qayd qilingan o‗tkazish xususiyatiga ega.
  Birlamchi tarmoq kommutatorlarining alohida xususiyati bo‗lib, ular
  kanallarni dinamik kommutatsiyalamaydi, yaʻni telefon tarmoqlarida sodir
  bo‗ladiganidek foydalanuvchi qurilmasining so‗rovi bilan emas, apparatda nomer
  terilganda
  tuzilgan
  kanalni
  chaqirilayotgan
  abonent
  apparati
  bilan
  kommutatsiyalanadigan, balkim tarmoq operatorining buyrug‗i bilan statik
  kommutatsiyalanadi.
  Shuning uchun birlamchi tarmoqning tuzilgan ularni kanalini ulovchi
  ustama tarmoqning ikki kommutatori uchun doimiy oddiy kabel ulanishi bo‗lib
  qoladi, ustama tarmoq kommutatorlari ular orasida joylashgan birlamchi tarmoq
  kommutatorlarini ―ko‗rmaydilar‖. Bunday hollarda, birlamchi tarmoq ularning
  kanallari orqali ishlovchi ustama tarmoq uchun shaffof deb aytiladi.
  20.1 – rasmda birlamchi tarmoq orqali ulangan uchta marshrutizatorli
  (pastdagi yuza), ustama tarmoq paketlarni kommutatsiyalashdagi (yuqoridagi
  yuza) qismi ko‗rsatilgan.
  Odatda birlamchi tarmoqning bitta kabeli multipleksirlash hisobiga
  kompyuter yoki telefon tarmoqlarining bir necha yuz magistral kanallarining
  trafigini uzatish imkoniyatini beradi.
  Birlamchi tarmoqlarni yaratishning bir necha texnologiyasi mavjud:
  plezioxronli raqamli iyerarxiya (PDH);
  sinxron raqamli iyerarxiya (SDH/SONET);
  zichlashtirilgan to‗lqinli multipleksirlash (DWDM);
  optik transport tarmog‗i (OTN).
  |