title: Portret - Buxoro davlat universitetining pedagogika instituti pedagogik ta
text: 700
  Asosan tabiat aks ettirilgan suratlar - manzara, ko‘rinishlari XVII asrda
  Gollandiyada yaratila boshladi. Manzara janri faqat tabiat manzarasi asarlari, balki
  tabiatning cheksiz xilma xilligi va yil fasllari,
  turli ob-havo sharoitlariga, oftob
  yoki oy yorug‘i tasiri go‘zallikning, balki inson xis tuyg‘usi, kayfiyati haqida ham
  so‘zlab beradi. K. Koro Van Gog, P. Sezan Lar yaratgan manzaralarni bir-biriga
  taqqoslab ko‘rin. Bunda siz real tabiatan turlicha obrazlar keltirib chiqarilganligini
  ko‘rasiz.
  Bunga asosiy sabab musavvir shaxsidir. Musavvir har doim ham ko‘rganini
  asl holda chizavermaydi, balki rangtasvirga o‘zining ichki hissiyotlarini qo‘shib
  yuboradi. Har bir musavvirning o‘ziga sevgan rang uyg‘unligi, uslubi,
  ranglarga
  o‘z munosabatlari mavjud.
  Bilimdon tomoshabin bo‘lish oson ish emas, albatta. Rangtasvir tilini muttasil
  o‘rganish, taffakurni estetik did va tuyg‘u idrokni doimo rivojlantirib borish zarur.
  Musavvir rang tasvir vositalari ko‘magida betakror ijod asarlar yaratib, bizni
  hayratga soladi, dilimizga quvonch bag‘ishlaydi, turli kechinmalar orqali ruhimizni
  oziqlantiradi va o‘z mahorati bilan sirli fikrlariga oshno qiladi.
  Rang tabiatda mavjud barcha narsalar shakllarini, atrof - muhit go‘zalligini,
  turli kayfiyat va his tuyg‘ularini ifodalay oladi. Rangni turlicha idrok qilish
  mumkin, uning vositasida, fikr yuritish,
  loyihalash, konstruksiyalash qurish
  imkoniyatlari mavjud «Rang» va «Bo‘yoq» shunchalarini farqlash uchun
  rangshunoslik asoslarini o‘rganmoq zarur. Rangtasvir uchun kerak bo‘lgan rangni
  politrada bo‘yoqlarni bir - biriga qorishtirish yo‘li bilan tayyorlab olinadi. So‘ngra
  tekislik yuzasida ranglar majmuini uyg‘unlashtirgan holda koloritni keltirib
  chiqaradi. Yagona «Rang» so‘zi rangtasvir jarayonida muhim ahamiyat kasb etadi
  va san’atning bu sohasida asosiy vazifasini bajaradi.
  Tasvvur qiling, atrof muhitda barcha ranglar yo‘qolib qoladiyu,
  biz uni oq
  kulrang ustidan ko‘rayotgan bo‘laylik qanchalik g‘amgin, zurikarli biz
  ko‘nikmagan manzara kelib chiqadi. Shundagina hayotda rangni qanchalik
  701
  ahamiyatga ega ekanligini payqab qolamiz.
  Har bir narsa o‘z rangiga ega. Ba’zi narsalarni uning rangi orqali taniymiz.
  Kattaligi bir xil bo‘lgan aylana shaklidagi uchta narsani ko‘z oldimizga keltiring.
  Biz ularni o‘ziga hos ranglarga bo‘lib olovrang apelsin, qizil pomidor,
  och yashil
  olmaga «aylantira» olamiz.
  Rang va meva chevalarni pishganligi yoki yam yashil daraxtlarni Sarg‘ayib
  qizarib borayotganligini va kuzning kirib kelayotganidan darak beradi. Xatto havo
  qatlami, uzoqdagi o‘rmon yoki tog‘larning rang barang bo‘yoqlarga bo‘yab,
  bo‘shliqdagi mo‘ljalni topish imkonini beradi. Kunning turli vaqtlaridan
  charaqlagan oftob rangidan eru ko‘k, suvlar rangi o‘zgarib ketadi. Kunning g‘ira
  shira paytida yashil rang tovlanib ko‘rinadi, qorong‘ulik tushganda esa qizil, pushti
  ranglar to‘qlashadi, ko‘k, yashil ranglar och tusga kiradi.
  Olamning go‘zalligi, buyumlar shakli va jismini, bo‘shliq va yorug‘likni rang
  fazilatlari orqali ko‘ramiz.
  Rang biz kuzatib, his qilgan buyumni asosiy belgilardan biridir.
  Hayot baxsh tabiatning rang barang tasirlari o‘ziga xos ravishda bizni shod
  etadi. Yil fasllarini har biriga xos bo‘lgan o‘z ranglari bor. Bahorning nozik,
  yozning shirali, kuzning charaqlagan va qishning jarangsiz ranglaridan so‘z did
  bilan tanlov o‘tkazishingiz mumkin.
  Bir
  haqiqatni
  hech
  qachon
  esimizdan
  chiqarmasligimiz
  kerak:
  mamlakatimizda madaniyat va san’at taraqqiy etmasa, jamiyat rivojlanmaydi, dedi
  Prezidentimiz. Xalqimizning rivojlanish darajasi avvalo
  milliy madaniyatimizga
  qarab baholanadi. Shu ma’noda, madaniyat – bu xalqimiz, jamiyatimiz qiyofasidir.
  Biz O‘zbekistonning yangi qiyofasini yaratishga kirishgan ekanmiz, buni avvalo
  milliy madaniyatimizni rivojlantirishimizdan boshlashimiz lozim.