title: TEXNIKA O‘QUV YURTLARIDA FIZIKANING DINAMIKA BO‘LIMINI
text: 206
  “Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini
  takomillashtirish muammolari” – respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
  JIZZAX DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI
  06.12.2022
  o‘zaro bog‘liq qismlarga, bo‘laklar (o‘quv elementlari)ga ajratishni, so‘ngra ta’limdan
  mo‘ljallangan natijaga yerishish uchun bajariladigan o‘quv-bilish faoliyatini (harakatlarni,
  amallarni) ketma-ket, bosqichma-bosqich, izchil amalga oshirishni va loyihalashtirilgan ishlar,
  amallarning barchasini birdek bajarishni talab etadi. Bu, pedagogika fanining qonuniyatlaridan
  biridir, ta’lim texnologiyasini qo‘llash uchun unga amal qilish zarur[1-2]. Har qanday jamiyatda
  texnika taraqqiyoti, kundalik turmush tarzidan tortib yuqori avtomatlashgan ishlab chiqarish
  jarayonlarini boshqarishgacha fizika fani qonuniyatlarisiz amalga oshmaydi. Shu nuqtai nazardan
  olib qaraganda alohida fizika fanini ham nazariy o‘qitish, ham amaliyotda tatbiq etishga e’tibor
  berish—shu kunning muhim vazifasidir. Fizika fani qonunlari amaliyotda eng ko‘p
  qo‘llanilganligi uchun ham uni o‘qitishdagi tajriba-amaliyot ishlariga alohida e’tibor berish vaqti
  yetib keldi.
  Ilmiy- tadqiqot metodlari. Texnika o‘quv yurtlarida fizikani o‘qitishdan asosiy maqsad
  innavasion rivojlanayotgan sharoitida mustaqil, ijodiy faoliyat ko‘rsata oladigan, ta’lim olish
  borasidagi faoliyatini davom ettirib, o‘z bilimi, malaka va ko‘nikmalarini chuqurlashtirib,
  rivojlantirib boruvchi yoshlarni tarbiyalab voyaga etkazishdan iborat. Shu asosda o‘quvchilarda
  vatanparvarlik, umuminsoniy qadriyatlarni hurmat qilish, O‘rta Osiyo tafakkirlarining ilmiy-
  madaniy meroslari va O‘zbekiston olimlarining fizika fani taraqqiyotiga qo‘shgan hissalarini
  anglash, mustaqil bilim olish kabi ko‘pgina sifatlarni tarbiyalash fizika o‘qitish vazifalarini
  belgilaydi. Fizikani chuqur o‘rganish, o‘quvchilarning qiziqish va qobiliyatlarini rivojlantirish,
  qolaversa, ularning fizik bilimlarga bo‘lgan ehtiyojlarini qondirish uchun texnika o‘quv yurtlarida
  laboratoriya ishlari, masalalar ishlash va shu bilan birga qabul qilingan va odatiy darslardan
  tashqari, keng imkoniyatlarga ega zamonaviy darslar (nostandart darslar)ning ham o‘ziga xos
  turlarini aytib o‘tish mumkin[5-7]. Mazkur noan’anaviy fizika darslariga: savollar berish darsi,
  izlanish darsi, mustaqil tayyorgarlik darsi, munozara darsi, turli rollarni bajarishga asoslangan
  o‘yin darslar, seminar, ma’ruza va hokazo dars turlari kiradi[2-4]. Bu kabi darslar o‘z mazmuni va
  maqsadiga ko‘ra o‘quvchilarda nafaqat o‘zining bilim kuchiga bo‘lgan ishonchini uyg‘otadi, balki
  o‘qish, bilim olishga nisbatan qiziqishni kuchaytiradi, ijodiy faollikni yuzaga keltiradi. Eng
  muhimi, mazkur darslar o‘quvchilarning ijodiy mustaqillikka asoslangan faoliyatini ro‘yobga
  chiqaradi.
  Muhokamalar. Texnika o‘quv yurtlarida fizikaning dinamika bo‘limiga aloxida moodul
  ajratilgan bo‘lib, shu moodulda dinamikaning o‘zagini tashkil qiladigan, 1687- yilda chop etilgan
  «Natural falsafaning matematik asoslari» asarida bayon qilingan I.Nyuton qonunlarini yoritish
  yotadi. Bunda yuqorida aytib o‘tilgan dars turlaridan foydalanish maqsadga muvofiqdir. Bu o‘quv
  materialini o‘rganish bilan bog‘liq bo‘lgan yechiladigan jumboq o‘quvchilar uchun masala
  bo‘ladi. Masalalar yechishni o‘rganish o‘quvchilarning aqliy rivojlanishiga imkon beradi,
  mantiqiy tafakkur, xotira, diqqat va idrokning o‘sishiga yordam beradi. Masalalarni yecha olishlik
  fizika fanini o‘rganish va o‘zlashtirishning asosiy mezonidir. Masalalar yechish jarayonida
  o‘quvchilar tabiat, texnika va turmushdagi turli fizik hodisalarni tahlil qilishda o‘z bilimlarini
  qo‘llash uchun bilim va malaka hosil qiladila. Ilg‘or pedagogik texnologiya mohiyatini
  oydinlashtiruvchi va fizika ta’lim mazmunining ilmiy darajasini yuqori ko‘taruvchi o‘qitish
  uslubiyotidan fizik nazariyalarini o‘rganishda foydalanish mumkin.
  Xulosa. Xulosa qilib fizikaning dinamika bo‘limi texnika o‘quv yurtlari uchun juda muhim.
  Ishlab chiqarishga yuqori sifatli muhandislar tayyorlashning o‘ziga hos mashaqqatlari mavjud.
  Ushbu qiyinchiliklarni o‘ziga xos yondashishlar orqali hal qilish mumkin. Fizikaning dinamika
  bo‘limini o‘rganish orqali o‘pgina muhim sohalardagi muommolarni yechishga ko‘mak beradi va
  qo‘llanilish chegarasini orttiradi.