title: Xo‘jalik yurituvchi subyektning asosiy vositalari tarkibi, tuzilishi va
text: |
  Xo‘jalik yurituvchi subyektning asosiy vositalari tarkibi, tuzilishi va Pdf ko'rish
  |
  bet | 328/436 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 2,53 Mb. | | #130885 |
  Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili pv docXo‘jalik yurituvchi subyektning asosiy vositalari tarkibi, tuzilishi va
  dinamik o‘zgarishlari tahlili
  O‘tgan yili
  Hisobot yili
  O‘zgarishi (+, –)
  Asosiy vositalarning
  tarkibi
  Sum-
  ma,
  ming
  so‘m
  Salmog‘i,
  %
  Summa,
  ming
  so‘m
  Salmo-
  g‘i, %
  Mutlaq,
  ming
  so‘mda
  Salmog‘i,
  %
  1. Yer
  30591
  18,4
  30591
  16,9
  -
  -1,5
  2. Bino
  52313
  31,5
  51453
  28,5
  -860
  -3,0
  3. Inshoot
  11430
  6,9
  11376
  6,3
  -54
  -0,6
  4. Uzatish moslamalari
  5040
  3,0
  6009
  3,3
  +969
  +0,3
  5. Transport vositalari
  2939
  1,8
  8651
  4,8
  +5712
  +3,0
  6. Hisoblash texnikasi va
  kompyuterlar
  5100
  3,1
  5050
  2,8
  -50
  -0,3
  7. Ishlab chiqarish
  inventarlari
  2449
  1,5
  2693
  1,5
  +179
  -
  8. Mashina va jihozlar
  55400
  33,3
  64174
  35,7
  +8774
  +2,4
  9. Xo‘jalik inventarlari
  -
  -
  -
  -
  -
  10. Ishchi va mahsuldor
  hayvonlar
  -
  -
  -
  -
  -
  11. Ko‘p yillik ekinlar
  -
  -
  -
  -
  -
  12. Yer holatini
  yaxshilashdagi kapital
  xarajatlar
  -
  -
  -
  -
  -
  13. Asbob-uskunalar
  210
  0,1
  225
  0,1
  +15
  -
  14. Boshqa asosiy vositalar
  728
  0,4
  663
  0,04
  -663
  -0,36
  Jami ishlab chiqarishdagi
  asosiy vositalar
  166100
  100,0
  180222
  100,0
  +14122
  -
  Joriy yilda mashina va jihozlarning qiymati o‘sganligi korxonaning
  ishlab chiqarish imkoniyatlarini kengaytiradi. Chunki mashina va ji-
  hozlar to‘g‘ridan to‘g‘ri ishlab chiqarishda qatnashadigan vositalar
  qatoriga kiradi.
  Umuman olganda korxonada asosiy vositalarning dinamik o‘sishi
  kuzatilgan bo‘lib, bu korxonada asosiy vositalarning bosqichma-bosqich
  yangilanayotganligidan dalolatdir.
  449
  Quyidagi ma’lumotlar asosida asosiy vositalarning dinamik
  o‘zgarishlariga baho berish mumkin.
  110-jadval
  Xo‘jalik yurituvchi subyektda asosiy vositalarning so‘nggi besh
  yillikdagi dinamik o‘zgarishlari tahlili
  Yillar
  Ko‘rsatkichlar
  2007-yil 2008-yil
  2009-yil
  2010-yil
  2011-yil
  1. Asosiy vositalar qiymati
  157560
  145935
  158674
  166100
  180222
  2. Bazis yiliga nisbatan
  o‘sishi, %
  x
  -7,38
  +0,71
  +5,42
  +14,38
  3. Oldingi yilga nisbatan
  o‘sishi, %
  x
  -7,38
  +8,73
  +4,68
  +8,50
  Korxonada asosiy vositalarning dinamik o‘zgarishi quyidagicha
  bo‘lgan. Joriy davr oxiriga kelib asosiy vositalarning o‘sishi bazis
  davriga nisbatan 14,38 %ni tashkil etgan. Eng yuqori o‘sish suratiga
  ham korxona 2011-yilda erishgan. Shuningdek, oldingi yilga nisbatan
  o‘sishda esa eng yuqori o‘sish sur’ati 2009-yilga to‘g‘ri kelmoqda, ya’ni
  ushbu yilda asosiy vositalar qiymati oldingi yilga nisbatan 8,73 % ga
  o‘sgan. Bundan ko‘rinib turibdiki, korxona so‘nggi paytlarda asosiy
  e’tiborni eskirgan asosiy fondlarni hisobdan chiqarishga va ularni yangi
  fondlar bilan almashtirishga qaratmoqda.
  Asosiy vositalarni aktiv va passiv fondlarga tarkiblashda asosiy jihat
  ularning mahsulot ishlab chiqarishdagi bevosita ishtirokiga qaratiladi.
  Aktiv asosiy vositalar, deb mahsulot ishlab chiqarishda bevosita va
  bilvosita qatnashuvchi asosiy vositalarga aytiladi.
  Ishlab chiqarish uchun sharoit yaratib beruvchi asosiy vositalar esa
  passiv asosiy fondlar sifatida qaralib, ularning tarkibiga bevosita binolar,
  inshootlar, yerlar (qishloq xo‘jaligi korxonalaridan tashqari) qiymati va
  hokazo. kiritiladi.
  Tahlil etishda jami asosiy vositalar tarkibida ularning salmoq
  darajalariga baho beriladi va o‘zgarishlari o‘rganiladi.
  Biz tahlil qilayotgan xo‘jalik subyektida hisobot davrida jami
  180222 ming so‘mlik asosiy vositasi bo‘lib, shundan, 45,88 % aktiv
  asosiy vositalar va qolgan 54,12 % passiv asosiy vositalar bo‘lib
  hisoblanadi. Joriy yilda o‘tgan yilga nisbatan bevosita ishlab chiqarishda
  450
  ishtirok etadigan, ya’ni aktiv asosiy vositalar salmog‘i 2,67 %ga
  ortganligini ijobiy baholash lozim bo‘ladi. Bunga mos ravishda passiv
  asosiy vositalar salmog‘i esa 2,67 %ga pasaygan. Asosiy vositalarning
  o‘tgan yilga nisbatan mutlaq o‘zgarishi +14122 ming so‘mni yoki 8,5
  foiz (14122/166100* 100)ni tashkil etgan. Tahlil etishda jami asosiy
  vositalar tarkibida ularning salmoq darajalariga baho beriladi va
  o‘zgarishlari o‘rganiladi.
  |
  | |