title: Qisqarish 
  muskullaming - Rajamurodov z. T., Rajabov a. I. Odam va hayvonlar fiziologiyasi
text: |
  Rajamurodov z. T., Rajabov a. I. Odam va hayvonlar fiziologiyasi Pdf ko'rish
  |
  bet | 210/318 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 14,15 Mb. | | #251148 |
  Bog'liq G‘ofurov A.T., Fayzullayev S.S. Genetika va evolyutsion ta’limotQisqarish
  muskullaming
  asosiy
  xususiyatidir.
  Muskul
  faoliyatining ikki xili farq qilinadi: izotonik va izometrik qisqarish
  faoliyatlari. Muskul taranglashmasdan qisqaradigan bo‘lsa, bunga izotonik
  faoliyat deyiladi. Bunday faoliyat muskul yuk ko‘tarmasdan qisqarganda
  к uzatiladi. Muskulning og‘ir yuk ta’sirida uzunligini o ‘zgartirmasdan,
  tarang tortib qisqarishiga izometrik faoliyat deyiladi. Izotonik va izometrik
  faoliyatlar maxsus tajriba sharoitidagina so f holda hosil qilinishi mumkin.
  Tabiiy sharoitda, organizmda bu faoliyatlar hamisha birgalikda uchraydi,
  ya’ni muskul ham tarangligini, ham uzunligini o ‘zgartirib turadi. Demak
  organizmdagi harakatlar izotonik faoliyat bilan izometrik faoliyatning
  birga qo‘shilishidan vujudga keladi. Muskul qisqarishini miograf asbobi
  yordamida qayd qilib, o ‘rganish mumkin. Shu asbobda yozib olingan egri
  chiziq miogramma deyiladi va muskulning qisqarishini aks ettiradi.
  Muskullarning qisqarishi yakka va tetanik (titroq) qisqarish tarzida o ‘tadi.
  Yakka qisqarish. Muskulga juda qisqa vaqt mobaynida bitta ta’sirot
  berilsa, u bir marta qisqaradi, yakka qisqarish deb shuni aytiladi. Muskul
  faoliyatini o'rganish uchun ataylab, sun'iy ravishda yakka, qisqarish hosil
  qilinadi. Yakka qisqarishni kimografga yozib olsak, uni ifoda etadigan egri
  chiziqda 3 ta: latent-yashirin (ya’ni muskulga ta’sir berilgandan to
  qisqarishning paydo bo‘lishigacha o ‘tgan vaqt), qisqarish va bo‘shashish
  davrlarini farq qilishimiz mumkin. Yakka qisqarishning umumiy davri
  turli organizmlarda, shuningdek, bir turdagi hayvonlarning har xil
  muskullarida bir xil emas. Jumladan, issiq qonli hayvonlar muskulining
  yakka qisqarish davri sovuq qonli hayvonlarnikidan kamroqdir. Masalan,
  |
  | |