title: Ikkinchi usul – bu YaIMni hisoblashga sarf-xarajatlar bo’yicha yondashuv
text: |
  Ikkinchi usul – bu YaIMni hisoblashga sarf-xarajatlar bo’yicha yondashuv Pdf ko'rish
  |
  bet | 299/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
  Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASIIkkinchi usul – bu YaIMni hisoblashga sarf-xarajatlar bo’yicha yondashuv.
  Bunda mazkur yilda ishlab chiqarilgan barcha mahsulot (xizmat)lar hajmini sotib
  olishga qilingan hamma sarflar qo’shib chiqiladi. Milliy iqtisodiyotda ishlab
  chiqarilgan pirovard mahsulotlarni mamlakat ichida xo’jalikning uchta sub’ekti – uy
  xo’jaliklari, davlat, tadbirkorlar hamda tashqaridan chet ellik iste’molchilar sotib olishi
  mumkin.
  Uy xo’jaliklarining iste’mol sarflari - bu kundalik ehtiyojdagi tovarlarga,
  xizmatlarga, uzoq muddat foydalaniladigan iste’mol buyumlariga va
  boshqalarga qilinadigan sarflardir.
  Investitsion sarflar
  – tadbirkorlik sektorining asosiy va aylanma kapital
  tovarlarini (investitsion tovarlar) sotib olishga qiladigan sarflaridir.
  Investitsion
  sarflar asosan uchta qismdan iborat: a) tadbirkorlar tomonidan mashina, yskuna va
  stanoklarning barcha xaridi; b) barcha qurilishlar; d) zaxiralarning o’zgarishi.
  Birinchi guruh elementlarning «Investitsion sarflar» tarkibiga kiritilish sababi
  aniq: qurilishlarning bunday sarflar tarkibiga kiritilishi, o’z-o’zidan aniqki, yangi
  fabrika, ombor yoki elevator qurilishi Investitsiyalar shakli hisoblanadi. YaIM
  tarkibiga tovar zaxiralarning ko’payishi, ya’ni ishlab chiqarilgan, lekin mazkur yilda
  sotilmagan barcha mahsulotlar kiritiladi. Boshqacha aytganda YaIM o’z ichiga yil
  davomidagi zaxiralar va ehtiyotlar barcha o’sishining bozor qiymatini oladi.
  Zaxiralarning by o’sishi YaIMga joriy ishlab chiqarish hajmi ko’psatkichi sifatida
  qo’shiladi.
  Zahiralar kamayganda, bu kamayish YaIM hajmidan chiqarilishi zarur.
  Zahiralarning kamayishi yil davomida milliy iqtisodiyotda ishlab chiqarilgandan
  ko’proq mahsulot sotilganligini bildiradi. Boshqacha aytganda jamiyat mazkur yilda
  ishlab chiqarilgan barcha mahsulotni va bunga qo’shimcha oldingi yillardan qolgan
  zaxiralarning bir qismini iste’mol qilgan bo’ladi.
  Milliy hisoblar tizimida YAIMni hisoblashda yalpi, xususiy va ichki
  Investitsiyalar tushunchasidan foydalaniladi.
  |
  | |