title: Kalit soʻzlar - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current...
text: 394
  O‘qituvchi sifatida shaxsiy ish rejasiga ega bo‘lish
  tartibli, diqqatli va samarali bo‘lish
  uchun juda muhimdir. Ushbu rejada maqsadlarni, vazifalarni va ularga erishish muddatlari
  belgilanishi kerak. Oliy ta’lim muassasalarida ta’lim sifatini oshirish va ularning
  mamlakatda amalga oshirilayotgan keng qamrovli islohotlarda faol ishtirokini ta’minlash
  bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar ishlab chiqish uchun muvofiq ravishda professor-
  o‘qituvchilar tarkibining shaxsiy ish rejasini tartibga solish va tizimlashtirish maqsadida
  ushbu maqola ishlab chiqilgan. Oliy ta’lim muassasasi professor-o‘qituvchilar tarkibining
  o‘quv yuklamasi hamda o‘quv-uslubiy, ilmiy-tadqiqot va “ustoz-shogird” ishlarini belgilash
  qoidalari asosida algoritm ishlab chiqiladi. Oliy ta’lim muassasasi professor-o‘qituvchilar
  tarkibining o‘quv, ilmiy-metodik, ilmiy-tadqiqot,
  tashkiliy-metodik, ma’naviy-axloqiy va
  tarbiyaviy ishlar yuklamasini aniqlash va shu asosida tizimli ishlarni ishlab chiqish[1].
  Oliy ta’lim muassasasi professor-o‘qituvchilari tarkibi mehnatini normalashtirish har
  o‘quv yili uchun professor-o‘qituvchilar va kafedra mudiri tomonidan tuziladigan hamda
  prorektorlar bilan kelishilgan holda tasdiqlanadigan o‘quv yili bo‘yicha shaxsiy ish
  rejalariga asoslangan holda tizimni tashkillashtirish juda muhimdir. Professor-
  o‘qituvchilarning o‘quv yili bo‘yicha shaxsiy ish rejasi tarkibiga o‘quv yuklamasi hamda
  o‘quv-uslubiy, ilmiy-tadqiqot va “ustoz-shogird” ishlarining turlari kiritiladi. Ish turlari
  professor-o‘qituvchilarning o‘quv yili bo‘yicha shaxsiy ish rejalarida to‘liq
  va aniq aks
  ettiriladi. Joriy o‘quv yili yakunida faqat mazkur o‘quv yili davomida amalga oshirilgan
  ishlar hisobga olinadi. O‘quv yili davomida bajarilgan qo‘shimcha ish turlari professor-
  o‘qituvchilarning yillik shaxsiy ish rejalariga kiritib boriladi[2]. Professor-o‘qituvchilarning
  shaxsiy ish rejasi tarkibiga kiritiladigan o‘quv yuklamasi hamda o‘quv-uslubiy, ilmiy-
  tadqiqot va “ustoz-shogird” ishlari: to‘liq shtatda faoliyat ko‘rsatayotgan professor-
  o‘qituvchilar uchun professor-o‘qituvchilarning lavozimlariga qo‘yilgan malaka talablari
  asosida, to‘liq shtatda bo‘lmagan va o‘rindosh sifatida faoliyat ko‘rsatayotgan professor-
  o‘qituvchilar uchun ularning stavkalariga muvofiq tarzda professor-o‘qituvchilarning
  lavozimlariga qo‘yilgan malaka talablari asosida shakllantiriladi.
  Shuningdek, mehnatga
  haq to‘lashning soatbay shartlari asosida faoliyat ko‘rsatayotgan professor-
  o‘qituvchilarning o‘quv yuklamasi ushbu tizimga muvofiq shakllantiriladi [3].
  Professor-o‘qituvchilarning o‘quv yili bo‘yicha shaxsiy ish rejasining bajarilishi
  muntazam ravishda kafedra mudiri, har semestr yakunida fakultet dekani, dekan
  o‘rinbosarlari, fakultet tuzilmasi bo‘lmagan oliy ta’lim muassasalarida o‘quv bo‘limi (o‘quv-
  uslubiy boshqarma) va tegishli yo‘nalishlar bo‘yicha prorektorlar tomonidan nazorat qilib
  boriladi[4].
  Oliy ta’lim muassasasi o‘qituvchilarining shaxsiy ish rejalarini ishlab chiqishda namuna
  sifatida quyidagi ma’lumotlarni olish mumkin. Ya’ni Dotsent darajasidagi o‘qituvchilar
  talabalarga dars o‘tish
  ulardga maruza, amaliy ish va loborotoriya ishlari bo‘yicha va
  ulardan tashqari yillik yuklanmalari mavjud bo‘lib, bu borasida ular kafedra tomonidan
  muofiqlashtirilgan ish yuklanmalari bo‘yicha o‘zlarining yillik ishlarini bajarib borishlari
  kerak bo‘ladi. Dotsentlar ilmiy darajasiga ega o‘qituvchilar yillik yuklama sifatida yakka
  mualliflikda va hammualliflikda SCOPUS xalqaro bazasiga kiruvchi jurnallarda maqolalar,
  o‘quv qo‘llanmalar chiqarib borsa maqsadga muvofiq bo‘ladi.. Ustoz shogirt an’analariga
  rioya etgan holda talabalarning shaxsiy va akademik yutuqlarini rivojlantirish maqsadida
  uchrashuvlar o‘tkazib borishi ham talabalarni ilmiy ish olib borishlari uchun yordam
  beradi [5].
  Bu yuklanmalarni ishlab chiqish bo‘yicha universitet tomonidan qo‘yilgan talablar
  mavjud va shu asosida algoritm ishlab chiqilgan bo‘lib, uning ishlash prinsipi quyidagicha:
  Professor-o‘qituvchilarning shaxsiy ish rejalarini
  normotivlarga asosan ishlab
  chiqish;
  yuklanmalar darajalar bo‘yicha taqsimlanishi;
  395
  dars mashg‘ulotlari guruhlar va yo‘nalishlar bo‘yicha ajratilishi;
  sinf xonalarning soni ko‘rsatilishi;
  dars mashg‘ulotlar o‘tkazuvchi o‘qituvchilarning bosh vaqtlari xisoblanishi;
  yillik yuklanmalar taqsimlanishi;
  xar bir o‘qituvchining ishlarini taqsimlagan xolatda ularga yuklanmalarni
  bajarishlari uchun muddatlar belgilab berilishi;
  xar bir o‘qituvchining mutaxasisligi bo‘yicha ularga dars mashg‘ulotlari
  taqsimlanishi;
  barcha ish rejalarini bajarganligini tekshirib borish.
  Algoritm o‘z navbarida o‘qituvchilarning darajasiga
  belgilangan yuklamalar va
  o‘qituvchilarning mutaxasisligi bo‘yicha belgilangan normalar asosida taqsimlanadi.
  Xulosa qilib aytadigan bo‘lsak, qo‘yilgan ushbu talablar asosida algoritm ishlab chiqildi
  va uning modeli xam tayyorlandi. Talablarni o‘rganib chiqib, shuni anglash mumkinki
  xozirgi kunda bu ma’lumotlar va yuklanmalarni bitta odam va guruh bo‘lib ishlab chiqish
  ancha noqulayliklar va xatoliklarni keltirib chiqarishi mumkun. Shuni inobatga olgan xolda
  algoritm ishlab chiqish bir qancha yengilliklar tug‘dirishi mumkun. Ya’ni bu algoritm xech
  qanday ortiqcha ish talab etmaydi va uni ishga tushurganingizdan keyin siz shunchaki
  o‘qituvchilarning darajasini belgilaysiz va ularning ism familiyasini kiritasiz. Algoritm esa
  shu asosida sizga o‘qituvchilarning darajasi bo‘yicha qilinishi kerak bo‘lgan ishlarni
  belgilab beradi.