title: Xeksher-Olin-Samuelson modeli - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti
text: 508
  Agar mamlakat faqat qandaydir bitta omil bilan yetarli darajada ta’minlangan bo’lsa,
  bu mamlakatda shunday omil sig’imi katta bo’lgan tovarlarni ishlab chiqarish arzonga
  tushadi. Bu mamlakat uchun ularni ishlab chiqarish va eksport qilish nisbatan foydali
  hisoblanadi.
  Xalqaro ixtisoslashuvning qonuniyatlarini yanada chuqurroq tushunish qiyosiy
  xarajatlar tahlili asosida ko’p omilli andoza tuzishga olib keldiki, unda tovarlar
  harakati bilan birga ishlab chiqarish omillarining davlatlararo erkin harakati
  imkoniyatlari hisobga olindi. O’tkazilgan tadqiqotlarda nafaqat tarmoqlararo, balki
  tarmoqlar ichida va mintaqa o’rtasidagi ixtisoslashuvning qonuniyatlari,
  mamlakatning material, kapital, mehnat va fan sig’imli tovarlarga ixtisoslashuv
  sabablari ochib berildi. Ixtisoslashuvga fan va texnika taraqqiyoti hamda texnologik
  o’zgarishlar sur’ati va tavsifi ta’sirining xususiyatlari aniqlandi.
  1954 yili amerikalik iqtisodchi V.Leontevning maqolasi e’lon qilinib, unda o’sha
  davrda kapital ortiqchaligiga ega bo’lgan mamlakat hisoblanuvchi AQSH eksporti va
  importida mehnat va kapital to’liq sarfining hisob-kitobi asosida Xeksher-Olin
  nazariyasini tekshirishga urinib ko’rilgan. Bunda AQSH kapital sig’imi yuqori bo’lgan
  tovarlarni eksport qilib, mehnat sig’imi yuqori bo’lgan tovarlarni esa import qilishi
  taxmin qilinar edi. Natija teskari bo’lib chiqib,