title: Korxonaning pul oqimini tahlil qilishda moliyaviy tahlil quyidagi
text: 488
  • operatsion faoliyatdagi pul mablag‘larining harakatiga baho berish;
  • korxonaning joriy, investitsiya va moliyaviy faoliyatlari bo‘yicha
  pul mablag‘larining sof kirimini va chiqimini aniqlash hamda baho
  berish;
  • pul mablag‘lari kirimi bo‘yicha
  manbalarini, chiqimi bo‘yicha
  harakatlarining tarkibini chuqur o‘rganish;
  • pul mablag‘lari miqdorining optimal variantini aniqlash;
  • korxonaning valuta mablag‘lari harakatini o‘rganish va unga ta’sir
  etuvchi omillarga baho berish;
  • korxonani sof pul oqimlarida ijobiy saldoni ko‘paytirish imko-
  niyatlarini aniqlash va hokazolar.
  13.2. Umumiy pul oqimlari tahlili
  Pul mablag‘lari harakatini tahlil qilish moliyaviy ahvol va
  moliyaviy natijalarni tahlil qilish o‘rtasidagi tahliliy ish hisoblanadi. Pul
  mablag‘lari harakati to‘g‘risidagi hisobotdagi umumlashtirish obyekti
  korxonaning bank schotlari va kassadagi pul mablag‘lari hisoblanadi.
  Ushbu hisobotni tuzishda pul mablag‘larining
  ekvivalentlari ham pul
  mablag‘lariga tenglashtiriladi. Pul mablag‘lari va ularning ekvivalent-
  larining muomalaga kirib kelishi va chiqib ketishi korxonaning operat-
  sion, investitsion va moliyaviy faoliyatdagi pul mablag‘lari
  harakati
  to‘g‘risidagi hisobotda ochib beriladigan pul oqimlarini tashkil qiladi.
  Korxonalarda pul mablag‘larining harakati bir necha jarayonlar
  bo‘yicha sodir bo‘ladi. Bugungi kunda korxonalarda pul oqimi asosan
  to‘rtta jarayon bo‘yicha sodir bo‘ladi. Bularga:
  __ operatsion faoliyatida pul mablag‘larining sof kirimi (+),
  chiqimi (–);
  __ investitsiya faoliyatidagi sof pul oqimlarining kirimi yoki
  chiqimi;
  __ moliyaviy faoliyatdagi pul mablag‘larining sof kirim yoki
  chiqimi;
  __ soliqqa tortish (to‘langan soliqlar).
  Pul oqimlarini faoliyat turiga ko‘ra ajratish
  foydalanuvchilarning
  hisobot ma’lumotlariga nisbatan turli talablar bilan bog‘liq. Operatsion
  faoliyatda kompaniyaning xo‘jalik jarayonini pul mablag‘lari bilan
  ta’minlab turish imkoniyatini baholash va
  ishlab chiqarish quvvatla-
  489
  rining kengayishi natijasida oborotning oshishi tendensiyalarini aniqlash
  muhim. Investitsiyalarga yo‘naltirilgan mablag‘lar bo‘lajak ishlab
  chiqarish quvvatlarining shakllangan xo‘jalik faoliyati darajasini va
  belgilangan rentabellik hamda likvidlik darajalarini
  qanchalik saqlay
  olish imkoniyatlarini ko‘rsatadi. Pul oqimlari to‘g‘risidagi moliyaviy
  tusdagi ma’lumotlar kompaniya mulkdorlari va kreditorlarining kompa-
  niyada shakllantirilayotgan pul oqimlariga nisbatan kelgusidagi
  da’volari nuqtayi nazaridan qiziqish uyg‘otadi.
  Quyida real sektorda faoliyat yuritayotgan xo‘jalik
  yurituvchi sub-
  yektning misolida yuqoridagi jarayonlar bo‘yicha pul mablag‘larining
  harakatini ko‘rib chiqamiz.
  121-jadval