title: “Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
text: |
  “Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning Pdf ko'rish
  |
  bet | 233/539 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 6,55 Mb. | | #265996 |
  Bog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
  amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
  257
  bo‘ladi: asos + so‘z yasovchi + lug‘aviy shakl
  yasovchi + sintaktik shakl yasovchi.
  2
  “A”
  -topshiriq. “So‘zning ma’noli qismlari ” usulidan foydalaniladi. Bu orqali
  o‘quvchilarda so‘zlarni asos va qo‘shimchalarga to‘g‘ri ajratish malakasi
  rivojlantirishdan iborat.
  Tarbiya+chi=tarbiyachi, oz+chilik=ozchilik , ovora+garchilik=ovoragarchilik ,
  zar+gar=zargar,
  fido+kor+lik=fidokorlik
  ,
  to‘k+in-
  soch+in+lik,
  quvon+ch+lar+imiz+ni, bayram+lar+ga.
  2
  “B”
  topshiriq. Qo‘shimchalarning tuzilishiga ko‘ra turlarini o‘z uyasiga
  joylashtiriladi.
  Sodda qo‘shimchalar
  Murakkab qo‘shimchalar
  -chi , -gar, -kor,- lik,
  -in, -lik, -ch,-lar, -imiz,-ni, -lar,-ga.
  -chilik,-garchilik
  3-topshiriqni “Qo‘shimchalar anglatgan ma’no” usuli yordamida amalga oshirsa
  yaxshi natija beradi.
  -don, -chi, -iy, - -illa,
  qo‘shimchalari yordamida o‘quvchilar
  yangi so‘zlar hosil qilishadi. Bunda ular asosdan anglashilgan ish harakat va voqea
  hodisalar ma’nosini izohlashlari kerak bo‘ladi. Bu orqali o‘quvchilar asosdan
  anglashilgan ma’no va unga ma’lum qo‘shimcha qo‘shilgandan so‘ng u yangi
  ma’no kasb etayotganini ongli anglab yetishi asosiy maqsad sanaladi. Hozigi
  zamonaviy tilshunoslikda ongli anglash, bilish, fahmlash, tushunish yetakchi
  o‘rinni egallaydi. Biz bir nechta qo‘shimchalarning so‘z asoslarida qo‘shilib,
  qanday vazifa bajarayotganligini misollar asosida ko‘rib chiqamiz:
  -don I ( forscha biror narsa saqlanadigan idish ma’nosini ifodalovchi qo‘shimcha)
  ot larga qo‘shilib,biror predmetni saqlash uchun xoslangan narsa, idish oti yasaydi.
  Kuldon , suvdon, tuzdon, qalamdon.
  -don II(forscha biluvchi; forscha “bilmoq, xabardor bo‘lmoq, o‘rganmoq; bilib
  olmoq” kabi hozirgi zamon shakli ) ot larga qo‘shilib, “Biluvchi” ma’nosidagi
  shaxsning xarakterini, xususiyati belgisini ko‘rsatuvchi sifat yasaydi. Bilimdon,
  qadrdon, hisobdon
  -chi I 1) Sifatlarga qo‘shilib, asosdan anglashilgan belgi xususiyatni ifodalovchi
  shaxs oti yasaydi. Ular sifatlarga yaqin turadi. Qiziqchi, bekorchi;
  2) Otlarga qo‘shilib, shaxs otlarini yasaydi. Ishchi, suvchi…
  3) Harakat nomiga qo‘shilib shaxs oti hosil qiladi. Boshqar+uv+chi,
  o‘qi+v+chi=o‘quvchi
  -iy nisbiy sifat yasovchi qo‘shimcha. Undosh bilan tugagan otlardan xoslik,
  taalluqlilik ma’nosini ifodalovchi nisbiy sifat yasaydi. Amaliy, markaziy, odamiy,
  tanqidiy kabi. Samimiy, madaniy, siyosiy, haqqoniy kabi so‘zlarda asos va
  |
  | |