title: Нима учун гулларнинг ҳидини узоқдан туриб ҳам
text: 369
  “Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini
  takomillashtirish muammolari” – respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
  JIZZAX DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI
  06.12.2022
  Bunday didaktik materiallardan keng foydalanish nafaqat bo‘lajak o‘qituvchilar nutq
  madaniyatini rivojlantirishga balki, ilmiy dunyoqarashning shakllanishiga ham olib keladi.
  Nutq qobiliyati o‘qituvchi kasbiy faoliyatining muhim omillaridan biri, chunki axborotni
  o‘qituvchidan o‘quvchiga yetkazish so‘zlashuv xususiyatiga egadir. Bunda nutqning ichki
  xususiyatlari (mazmunli) va tashqi xususiyatlari ham nazarda tutiladi. O‘qituvchining nutq ichki
  kuchi, ishonarliligi bilan ajralib turishi lozim. U jonli, obrazli, yorqin ifodali bo‘lishi, stilistik,
  grammatik, fonetik xatoliklardan holi bo‘lishi kerak. Bir xildagi, cho‘ziq, bir ohangli nutq juda tez
  toliqtiradi, zerikish, befarqlikka olib keladi. O‘qituvchining haddan ortiq baland, shiddatli nutqi
  o‘quvchilarning asabini buzadi. Hazil, yengil do‘stona mutoyiba nutqni juda jonlantiradi.
  Didaktik materialni tanlash va tashkil etishda suggestiv xususiyatni inobatga olish lozim. Bu
  talabalarga hissiy-irodaviy ta’sir ko‘rsatish, talablar qo‘yish va ularning bajarilishiga erishish
  qobiliyati. Suggestiv qobiliyat o‘qituvchi irodasining rivojlanishi, o‘ziga chuqur ishonch, ta’lim
  va tarbiya uchun mas’uliyat hissi, shuningdek, kommunikativ-nutq madaniyatiga bog‘liq.
  Bo‘lajak o‘qituvchilarning nutq faoliyatlari bilimlarni o‘zlashtirish jarayoniga faol ta’sir
  etadi, o‘z navbatida, bilimlarni o‘zlashtirish o‘quvchidan faol, mustaqil ijodiy fikrlashni talab
  etuvchi jiddiy muammodir. O‘qituvchining vazifasi to‘g‘ri, ob’ektiv xulosalarga olib keluvchi,
  isbotli fikrlashga asoslangan mantiqiy fikrlashning rivojlanishiga ta’sir ko‘rsatish hisoblanadi.
  Bo‘lajak o‘qituvchilar nutq madaniyatini samarali rivojlantirishga yo‘naltirilgan didaktik
  material, talabaning intellektual, hissiy, irodaviy, qadriyatli-yo‘nalgan jihatlarini qamrab olib,
  uning yaxlit, ijodiy shaxsini shakllantirishga yo‘naltirilishi kerak.
  Xulosa o‘rnida shuni aytish mumkinki didaktik materiallardan o‘z o‘rnida samarali
  foydalanish bo‘lajak o‘qituvchilar nutq qobiliyatini rivojlantirishga yetarli darajada xizmat qiladi.