title: Ishlab chiqarish xarajatlari va mahsulot tannarxini
text: 259
  xarajatlarini to‘g‘ri hisobga olish va mahsulot tannarxini kalkulatsiya
  qilish, tahlil qilish boshqaruv hisobi hamda moliyaviy va boshqaruv
  tahlili fanlarining muhim vazifalaridan biridir.
  Bugungi kunda korxona faoliyatining muhim ko‘rsatkichlaridan va
  unga baho beradigan mezon ko‘rsatkichlaridan biri, foyda va
  rentabellikdir. Foydaga ta’sir etuvchi omil bu tannarxdir.
  Har bir xo‘jalik subyektini moliyaviy va boshqaruv tahlili orqali
  ishlab chiqarish, bajarilgan ish, ko‘rsatilgan xizmatlar uchun xarajatlarni
  maqsadga muvofiq sarflanishi va ular samaradorligi baholanadi.
  Xarajatlar jami ishlab chiqarish (tovarlar, xizmatlar), uchun
  sarflangan pul mablag‘laridir.
  Mahsulot ishlab chiqarish tannarxi yoki qayta ishlash jarayonida
  ishlatilgan tabiiy resurslar, xomashyo, materiallar, yoqilg‘i, energiya,
  asosiy vositalar (amortizatsiya), mehnat resurslari va boshqa ishlab
  chiqarish bilan bog‘liq xarajatlarining qiymat ko‘rinishini ifoda etadi.
  Tannarx iqtisodiy kategoriyadir.
  - xarajatlarni hisobga olish va nazorat qilishga xizmat qiladi;
  - mahsulot bahosini shakllanishi va korxonaning foyda va
  rentabelligini aniqlash asosini tashkil etadi;
  - korxonaning boshqaruv va investitsiya faoliyatlari bo‘yicha
  qarorlarni qabul qilishning zaruriy elementidir;
  - resurslardan foydalanish, yangi texnika va texnologiyalarni joriy
  etish, ishlab chiqarishni boshqarish va tashkil etish tizimini
  takomillashtirishdan ko‘rilgan samaradorlikni ifodalaydi.
  O‘zbekiston Respublikasining «Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida»gi
  Qonuni, «Mahsulot (ish, xizmat)lar ishlab chiqarish xarajatlarining
  tarkibi va moliyaviy natijalarni shakllanish tartibi to‘g‘risida»gi Nizom
  talablari asosida mahsulot tannarxi bugungi kunda aniqlanmoqda.