title: partial
  class - O„zbekiston respublikаsi oliy vа o„rtа mаxsus tа‟lim vаzirligi buxoro davlat universiteti tahirov...
text: partial
  class
  Form1
  :
  Form
  {
  int
  m;
  public
  Form1()
  {
  InitializeComponent();
  }
  private
  void
  label5_Click(
  object
  sender,
  EventArgs
  e)
  {
  74
  }
  private
  void
  button1_Click(
  object
  sender,
  EventArgs
  e)
  {
  int
  p =
  int
  .Parse(textBox1.Text);
  int
  q =
  int
  .Parse(textBox2.Text);
  int
  n = p * q;
  m = (p-1) * (q-1);
  textBox3.Text = n.ToString();
  textBox4.Text = m.ToString();
  }
  private
  void
  button2_Click(
  object
  sender,
  EventArgs
  e)
  {
  for
  (
  int
  i = 2; i <= m; i++)
  {
  bool
  tub =
  true
  ;
  for
  (
  int
  j = 2; j < i; j++)
  {
  if
  (i % j == 0)
  {
  tub =
  false
  ;
  break
  ;
  }
  }
  if
  (tub ==
  true
  )
  richTextBox1.Text += i +
  ","
  ;
  }
  }
  private
  void
  textBox1_TextChanged(
  object
  sender,
  EventArgs
  e)
  {
  }
  private
  void
  button5_Click(
  object
  sender,
  EventArgs
  e)
  {
  int
  e1=1;
  75
  int
  d =
  int
  .Parse(textBox5.Text);
  while
  ((e1*d%m!=1)||(e1==d))
  { e1 = e1 + 1; }
  textBox6.Text = e1.ToString();
  }
  private
  void
  button3_Click(
  object
  sender,
  EventArgs
  e)
  {
  string
  s=richTextBox2.Text;
  int
  l = s.Length;
  for
  (
  int
  i = 1; i < l; i++)
  {
  int
  a = s[i];
  int
  b=
  int
  .Parse(textBox6.Text);
  int
  n=
  int
  .Parse(textBox3.Text);
  int
  c=1;
  for
  (
  int
  j = 0; j < b; j++)
  { c = c * a; }
  c = c % n;
  richTextBox3.Text+=n.ToString()+
  ","
  ;
  }
  }
  }
  }
  Dastur narijasi:
  76
  2.4-rasm. RSA algoritmi dastur narijasi ko‗rinish.
  1-Keys topshiq: Guruh talabalari uchun individual keys topshirig„i
  asosida bilimini tekshirish.
  Amaliy ishni bajarishdan maqsad:
  Talalar axborotlarning kompyuter
  xotirasida qanday ko‗rnishda kodlanishni o‗rganish.
  Ishni bajarish uchun dastur namunasi:
  s="Asalom"
  n=int(len(s))
  ss=""
  for i in range (n):
  b=bin(ord(s[i]))
  b=b[2:]
  l=len(b)
  while (l!=8):
  b='0'+b
  l=l+1
  ss+=b
  print(ss)
  77
  2.1-jadval
  №
  Axborot
  ASCII o„nlikdagi
  kodi
  ASCII ikkilikdagi kodi
  Misol
  uchun
  Assalom
  [65, 115, 115, 97,
  108, 111, 109]
  [01000001011100110111001 01100001
  01101100 01101111 01101101]
  1.
  Do‗stlar
  2.
  Olam
  3.
  Dunyo
  4.
  Axborot
  5.
  Texnologiyar
  6.
  Ma‘lumot
  7.
  Xabar
  8.
  Xavfsiz
  9.
  Omad
  10.
  Yutuq
  2 - Keys topshiq: Guruh talabalari uchun individual keys topshirig„i
  asosida bilimini tekshirish.
  Amaliy ishni bajarishdan maqsad:
  Talalar axborotlarni RSA algoritimida
  deshifrlashni o‗rganish.
  2.1-jadval
  №
  Shifrlangan xabar
  Deshifrlash kaliti
  (d ; n)
  Misol
  uchun
  [65, 115, 115, 97, 108, 111, 109]
  203 ; 323
  1.
  [68, 111, 351, 115, 116, 108, 97, 114]
  293 ; 437
  2.
  [79, 108, 97, 109]
  137 ; 299
  3.
  [68, 117, 110, 121, 111]
  31 ; 253
  4.
  103, 9, 420, 36, 171, 36, 261]
  157 ; 551
  5.
  [240, 3, 245, 123, 228, 188, 228, 198, 259, 265,
  337, 68]
  277 ; 667
  78
  6.
  [65, 115, 115, 97, 108, 111, 109]
  203 ; 323
  7.
  [68, 111, 351, 115, 116, 108, 97, 114]
  293 ; 437
  8.
  [79, 108, 97, 109]
  137 ; 299
  9.
  [68, 117, 110, 121, 111]
  31 ; 253
  10.
  103, 9, 420, 36, 171, 36, 261]
  157 ; 551
  Nazorat savollari:
  1.
  Simmetrik shifrlash
  2.
  Asimmmetrik shifrlash
  3.
  RSA nima?
  4.
  Eyler funksiyasi manosi nima?
  III-Bob. AXBOROT XAVFSIZLIGINI TA‟MINLASHNING USUL VA
  VOSITALARI.
  10-Mavzu:Identifikatsiya, autentifikatsiya va avtorizatsiya.
  Tayanch iboralar:
  Identifikatsiya, autentifikatsiya,avtorizatsiya
  Tizim resurslarini boshkarish bilan bog‗lik bo‗lgan xavfsizlik muammosi
  uchun ruxsatlarni
  nazoratlash terminini
  ―soyabon‖ sifatida
  foydalanish
  bo‗ladi. Mazkur soxaga oid tushuntirishlarni olib borganda 3 ta asosiy muxim
  bo‗lgan soxa mavjud: identifikatsiya, autentifikatsiya va avtorizatsiya.
  Identifikatsiya
  - shaxsni kimdir deb davo qilish jarayoni. Masalan, siz
  telefonda uzingizni tanitishingizni identifikatsiyadan o‗tish deb aytish mumkin.
  Bunda siz uzingizni, masalan, ―Men Sherzodman‖ deb tanitasiz. Bu urinda
  ―Boxodir‖
  sizning identifikatoringiz bo‗lib
  xizmat
  qiladi.
  Shunday
  qilib, identifikatsiya - subyekt identifikatorini tizimga yoki talab qilgan subyektga
  taqdim etish jarayoni hisoblanadi. Bundan tashkari, elektron pochta tizimida ham
  pochta manzilni - identifikator sifatida karash mumkin. Pochta manzilini taqdim
  etish jarayonini esa identifikatsiyalash jarayoni sifatida karash mumkin. Elektron
  pochta tizimida pochta manzili takrorlanmas yoki unikal bo‗ladi. Shundan kelib
  chikib aytish mumkinki, foydalanuvchining identifikatori tizim ichida unikal va
  takrorlanmasdir.
  Autentifikatsiya - foydalanuvchini (yoki biror tomonni) tizimdan foydalanish
  uchun ruxsati mavjudligini anikdash jarayoni. Masalan, foydalanuvchini shaxsiy
  79
  kompyuterdan foydalanish jarayonini olsak. Dastlab kirishda foydalanuvchi o‗z
  identifikatorini (Ya‘ni, foydalanuvchi nomini) kiritadi va u orqali tizimga o‗zini
  tanitadi
  (identifikatsiya
  jarayonidan
  o‗tadi).
  Shundan
  so‗ng,
  tizim
  foydalanuvchidan taqdim etilgan identifikatorni xaqiqiyligini tekshirish uchun
  parolni suraydi. Agar identifikatorga mos parol kiritilsa (Ya‘ni, autentifikatsiyadan
  o‗tsa), foydalanuvchi kompyuterdan foydalanish imkoniyatiga ega bo‗ladi. Boshqa
  so‗z bilan aytganda, autentifikatsiyani foydalanuvchi yoki subyektni xaqiqiyligini
  tekshirish jarayoni deb aytish mumkin.
  Autentifikatsiyadan o‗ttandan so‗ng foydalanuvchi tizim resursidan
  foydalanish
  imkoniyatiga
  ega
  bo‗ladi.
  Birok,
  autentifikatsiyadan
  o‗tgan foydalanuvchiga
  tizimda
  ixtiyoriy
  amallarda
  bajarishga
  ruxsat
  berilmaydi. Masalan, autentifikatsiyadan o‗tgan imtiyozga ega foydalanuvchi
  uchun
  dasturlarni
  o‗rnatish
  imkoniyatini
  berilishi
  talab
  etilsin.
  Xo‗sh, autentifikatsiyadan o‗tgan foydalanuvchiga kanday qilib ruxsatlarni
  cheklash mumkin? Mazkur masalalar bilan aynan, avtorizatsiya soxasi
  shugullanadi.
  Avtorizatsiya
  - identifikatsiya,
  autentifikatsiya
  jarayonlaridan o‗tgan
  foydalanuvchi uchun tizimda bajarishi mumkin bo‗lgan amallarga ruxsat berish
  jarayonidir.
  Xavfsizlik soxasida terminlar standartlashtirilgan ma‘nolaridan ayri
  qo‗llaniladi. Xususan, ruxsatlarni nazoratlash ko‗p xollarda avtorizatsiyaga
  sinonim sifatida ishlatiladi. Birok, mazkur kursda ruxsatlarni nazoratlash kengroq
  qaraladi. Ya‘ni,
  avtorizatsiya
  va autentifikatsiya
  jarayonlari
  ruxsatlarni
  nazoratlashning qismlari sifatida qaraladi.
  Yuqorida keltirilgan atamalarga berilgan ta‘riflarni umumlashtirgan xolda
  quyidagicha xulosa qilish mumkin:
  |