title: Konimex tuman kasb-hunar maktabi "tasdiqlayman" - bet 48
text: O ‘raktal grafika. O‘raktal grafika ham hisoblanuvchi grafika bo’lib, uning vektor grafikadan o‘arqi shundaki, unda hech qanday ob'ektlar kompyuter xotirasida saqlanmaydi. Chunki tasvirlar tenglamalar yoki ularning tizimlarida hosil qilinadi. Shuning uchun ham xotirada tenglamalargina saqlanadi. Tenglamalarga oid parametrlar o’zgartirilishi natijasida turli tasvirlar hosil qilinadi.
  O‘raktal grafika matematik hisoblashlar asosida tasvirlarni avtomatik yaratish uchun qo’llaniladi. Shuning uchun ham uning asosi sio‘atida rasm, shakl, tasvir hosil qilishning dasturlash usuli tanlangan.
  Bu grafika, odatda, turli jarayonlarni modellashtirish, tahlil qilish, turli qiziqtiruvchi dasturlar yaratishda keng qo’llaniladi.
  Kompyuter grafikasining quyidagi turkumlarini ajratib ko’rsatish mumkin:
  tijoratga oid
  namoyishlarga oid
  muhandislikka oid
  ilmiy
  ko’rgazmaviy
  animatcion
  Tijoratga oid grafika elektron jadvallarda yoki berilganlar bazasidagi axborotlarni aks ettirish uchun xizmat qiladi. Bu axborotlar ShEHM monitor ekranida grafik, gistogramma, diagramma va xoxlagan boshqa ko’rinishlarda aks ettirilishi mumkin. Bunda grafiklar matn izohlari va ma lum joylarda shartli belgili izohlar bilan ta'minlanadi
  Tijorat grafikasiga tegishli bo’lgan amaliy dasturlar paketi tasvirni ekranda tezda va qulay io‘odalashga qaratilgan, chunki tijorat-chining asosiy maqsadi axborotlarni qayta ishlash jarayonidagi o’zgarishlarni tezda muhokama qilib, tegishli qarorlar qabul qilishdan iboratdir. Tasavvurni yanada oshirish uchun ushbu paketlarda tasvirni turli xildagi grafika shaklida tasvirlash imkoniyati kiritilgan. Bu esa o’z navbatida barcha turdagi tasvirlarni ekranda birgalikda ko’rib, tahlil qilish imkoniyatini oshiradi. Bu paketlarning eng ahamiyatli tomoni shundaki, ular tasvirlarni turli xil shaklda berishdan tashqari aks ettirilgan grafikalarni tahlil qilish imkoniyatini ham beradi. Shu sababli bu paketlarga turli xil matematik tahlil usullari, jumladan statistik tahlil, ehtimollar nazariyasi, iqtisodiy jarayonlar bashorati kabi usullar kiritilganki, ular berilgan axborot to’plamini tahlil qilish imkonini beradi.
  Namoyish qilish grafikasi - matn, sxema, eskiz kabi hujjatlarni mashinaviy tasvirini hosil qilib uni namoyish etishga tayyorlash uchun xizmat qiladi. Bu erda eng asosiy vazio‘a - yuqori sio‘atli va chiroyli ko’rinishdagi tasvirlar hosil qilishdan iborat. Bu turdagi grafikalarning eng ao‘zal tomoni shundaki, undagi tasvirlar to’plami va ko’rinishini tezda o’zgartirish mumkin.
  Injenerlik grafikasi - bunday grafika chizmachilik, loyihalash va konstruktorlik ishlarini avtomatlashtirishda keng qo’llaniladi. Injener-lik grafikasi analiz, sintez, modellashtirish, chizmachilik, boshqarish va shu kabi loyixalashni ishlarini avtomatlashtirishning hamma bosqichlarini o’z ichiga oladi.
  Ilmiy grafika - ilmiy izlanishlar uchun xizmat qiladi va geografik, o‘izik, biologik va boshqa jarayonlarni tadqiq qilishda qo’llaniladi. Ilmiy grafikaning eng asosiy maqsadi ilmiy izlanishlarda hosil bo’ladigan axborotlarni vizuallashtirish - ko’zga ko’rinarli shaklda io‘odalashdir. Ayniqsa bu yo’nalish atom energiyasi manbalarini tadqiq qilishda, kosmonavtika, samolyotsozlikda, geografiyada va okeanologiyada - xulas qamrovi katta bo’lgan, tez kechadigan jarayonlarni o’rganishda juda keng qo’llaniladi. Shuningdek, ilmiy izlanishlar natijalarini kerakli shaklda diagrammalar, xaritalar, jadvallar va turli matematik o‘ormulalar shaklida tasvirlashdaishlatilishi mumkin.
  Ko’rgazmaviy grafika - namoyish va tijorat grafikalarining rivoji bo’lib, shu ikkala grafika imkoniyatlarini yig’indisi integratciyasini tashkil etadi. Bu grafika ayrim grafikalarini slaydlar ketma-ketligidan iborat slaydo‘ilm qilib yaratib, so’ngra uni ma'lum vaqt ichida ekranda ketma-ket ko’rgazma shaklida namoyish etadi. Har bir slaydning ekrandagi tasviri ovoz va vizual eo‘o‘ektlar bilan qo’shib olib borilishi mumkin. Undan tashqari, tayyor grafikni tahrir qilish imkoniyat ham mavjud.
  Animatcion grafika - rang bilan ishlashdagi muvao‘o‘aqiyatlarni injenerlik grafikasidagi uch o’chovli ob'ektlarni modellashtirishdagi yutuqlar bilan (masalan reklama e'lonlari va teleko’rsatuvdagi bir tasvirni ichiga ikkinchisini kiritish) qo’shib uyg’unlashtirilgan.
  Mashina grafikasi - bu kompyuter yordamida ob'ekt shakllari, uning modelini yaratish va saqlash uchun xizmat qiluvchi kompyuter grafiksining bir bo’limi. Kompyuterda turli grafik tasvirlarni hosil qilish mumkin, biroq ular bir - biridan o‘arqlanadi, chunki hozirgi zamon kompyuterlari o’tgan asrning 90- yillardagi tizimlarga nisbatan shakllarni aniq tasvirlash imkoniyatiga ega bo’lgan va maxsus dastur bilan kengaytirilagan tizimlar yaratildi. Intero‘aol grafika - bu mashina grao‘akasi sanaladi.
  Intero ‘aol garao ‘ika - kompyuter grafikasining eng asosiy bo’limlari-dan biri bo’lib, unda o‘oydalanuvchi tasvirni dinamik boshqarish imkoniga ega bo’ladi, ya'ni tasvirning shakli, o’lchamlari va monitor yuzasidagi ranglarni o’zaro ta'sir qiluvchi moslama (klaviatura yoki sichqon) yordamida boshqaradi.
  Kompyuter grafikasida aniq va mavhum ob'ektlar tasvirini yaratish mumkin va bu tasvirlarni ikki ko’rinishda kuzutish mumkin:
  Kuzatuvchi qo’zg’almas bo’lib oldidagi ob'ektni xohlaganicha aylantirib kuzatishi mumkin - bu panorama eo‘o‘ekti;
  Ob'ekt qo’zg’almas bo’lib kuzatuvchi uning atroo‘ida aylanib tomosha qilishi mumkin - bu kamera eo‘o‘ekti.
  Interaktiv grafika yaratilgandan keyin, televidenie va o‘otografiyada tasvirni yaratish va tayyorlashdagi eng asosiy texnik moslamalardan biri bo’lib qoldi. Uning yutuqlaridan biri sintezlangan abstrakt ob'ektlarini, tasvirlarni EHM yordamida hosil qilishdir. Inson mashina grafikasidan o‘oydalanish vaqtida juda ko’p zerikarli va har xil mayda ishlardan (juda ko’p mikdorda tekstli varaqalar va sonli materiallarini ko’rib chiqishdan) qutildi.
  Statik tasvirlar ino‘omatciyalarni etkazib berishda yaxshi bo’lishiga qaramay ko’p holatlarda dinamik o’zgaruvchi tasvirlar ulardan ustun turadi. Hayotda asosan jarayon vaqtida o’zgarib turuvchi tasvirlar - dinamik o’zgaruvchan tasvirlar (tovushdan tezlikdan tez uchar samolyot qanotining egilishi yoki inson yuzini uning hayoti mobaynida o’zgarib turishi). Dinamik harakatlar qo’zg’almay turgan tomoshabinga ob'ektlarning sirpanishi va harakatlanishini ko’rishga yordam beradi. Bunda ob'ekt qismlarni boshqa ob'ektga yaqinlashtirish yoki uzoqlashtirish va ob'ekt detallarini kattalashtirib yoki kichraytirib ko’rish mumkin.
  |