title: Barqaror yuqori hosil olish kompleks texnologik ishlarni sifatli va qisqa muddatlarda 
  bajarishni talab etadi
text: 294
  Kuzgi bug’doy 1 t. don hosil qilishi uchun o’rtacha 700 –1000
  3
  suv sarflaydi. Suv bilan
  ta’minlanish optimallashib borishi bilan 1t.don hosil bo’lishi uchun sarflangan suv miqdori ham
  kamayib boradi, natijada sug’oriladigan g’allachilik samaradorligi ko’tariladi.
  Yuqori hosil olish omillaridan yana biri uni qisqa muddatlarda yig’ib-terib olishdir.Masalan,
  kuzgi bug’doy pishib yetilgach 8-12 kunda o’rib-yanchib olinishi zarur. Agar uning muddati
  kechiktirilsa hosilning bir qismi nobud bo’ladi (dalalarda qolib ketadi). Ayrim xo’jaliklarda nobud
  bo’lgan hosil sifatli sug’orish va o’g’itlashdan olinadigan qo’shimcha hosildan ham ko’p bo’ladi va
  tarmoqning samaradorligini keskin pasaytiradi.
  Hosilni yig’ishtirishda kombaynlardan guruh usulida foydalanish samarali hisoblanadi. Ang’iz
  ekinlari tuprog’ini tayyorlash eng qulay muddatlarda o’tkaziladi, ularni ekish muddati qisqaradi va
  hosildorligi oshadi.
  Demak, yuqori hosil yaratish uchun barcha texnologik jarayonlar o’z vaqtida va sifatli
  o’tkazilishi zarur. Chunki, odatda samaradorlik hosilni yaratish, yig’ib olish bilan bevosita
  bog’liqdir. Ma’lumki, g’allachilik va uning mahsulotlarining iqtisodiy samaradorligi 1 s.
  mahsulotining to’liq tannarxi va uni sotish bahosi hamda rentabellik ko’rsatkichlari asosida
  baholanadi. Oddiy shaklda tahlil shuni ko’rsatadiki barcha turdagi 1 sentner g’allaning tannarxi
  qishloq xo’jalik korxonlarida, shu jumladan shirkatlarda va fermer xo’jaliklarida oxirgi yillarda oshib
  bormoqda. Bunday holat g’allachilikda ishlatiladigan asosiy va aylanma vositalarga ko’tara hamda
  chakana baholarning oshishi, nominal brutto mehnat xaqqi fondi, undan hisoblanadigan ajratmalar,
  soliqlar va to’lovlar hajmining ko’payishi hisobiga sodir bo’lmoqda.
  1 s. g’alla tannarxi so’mning inflyasiya koeffisentining oshishi hamda jahon bozorida bahoning
  tashkil topish darajasini hisobga olib, barcha turdagi tovar g’alla mahsulotlariga davlat xarid baholari
  oshirilmoqda.
  1 s. g’alla tannarxi va uning sotish bahosining o’sishi o’rtasida mutanosiblikning saqlanmasligi
  oqibatida tannarxga kiritilgan xarajatlarning rentabelligi ko’pchilik korxonalarda past darajada yoki
  ular zarar bilan ishlashmoqda.
  Korxonalarning moliyaviy ahvolini yaxshilash, shu jumladan ularning aylanma fondlarini
  tashkil etish maqsadida, fyuchers kontraktasiya shartnomasiga asosan davlat buyurtmasi buyicha
  sotiladigan mahsulot qiymatining 50 % hajmida avans beriladi.
  Ko’pchilik korxonalarda g’allachilikda mehnatni tashkil etish va unga haq to’lash oila pudrati
  asosida amalga oshiriladi, moddiy manfaatdorlik va javobgarlik tamoyillaridan foydalanish
  samaradorligi kuchaytiriladi.
  Ammo, g’allachilikda aniqlanadigan ko’pchilik samaradorlik ko’rsatkichlari bozor iqtisodiyoti
  qonunlari mexanizmlari va kategoriyalaridan oqilona foydalanish talablariga to’laroq javob
  bermaydi.
  Shuning uchun, mavjud real imkoniyatlardan oqilona foydalanishni tezlashtirish maqsadida
  bozor iqtisodiyoti sharoitidagi islohatlarni yanada chuqurlashtirish dolzarb vazifadir. Dastavval, tovar
  mahsulotlarining sotish baholarini erkin va shartnoma asosida tashkil topishiga, g’allakorlarni mehnat
  natijalariga qarab garantiyalangan xaq to’lanishiga erishish zarur. Tarmoqda mehnatga pul va natural
  shaklida xaq to’lashni joriy etish samarali hisoblanadi.