title: Xulosalar - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti
text: 406
  4.
  Iqtisodiyotning barqarorligi va sog’lomligini aks ettiruvchi ko’rsatkichlardan
  biri ishsizlik darajasi hisoblanadi. Biroq, har qanday mamlakatda doimiy ravishda
  ma’lum darajada ishsizlik mavjud bo’ladi. Umuman olganda,
  mehnatga layoqatli
  bo’lib, ishlashni xohlagan, lekin ish bilan ta’minlanmaganlar ishsizlar deyiladi.
  Namoyon bo’lish xususiyati va vujudga kelish sabablariga ko’ra ishsizlik friktsion,
  tarkibiy, siklik, institutsional, texnologik, hududiy, yashirin va turg’un ishsizlik
  turlariga bo’linadi.
  5.
  «To’la bandlik» tushunchasi iqtisodiyotda ishsizlikning mutlaq mavjud
  bo’lmasligini bildirmaydi. Chunki, friktsion va tarkibiy ishsizlikning bo’lishi tabiiy
  hisoblanadi, shu sababli to’la bandlik ishchi kuchining 100% dan kam qismini tashkil
  qiluvchi miqdor sifatida aniqlanadi. Aniqroq aytganda, to’la bandlik sharoitida
  ishsizlik darajasi friktsion va tarkibiy ishsizlar soniga teng bo’ladi. siklik ishsizlik
  nolga teng bo’lganda to’la bandlik sharoitidagi ishsizlik darajasiga erishiladi. To’la
  bandlik sharoitidagi ishsizlik darajasi ishsizlikning tabiiy darajasi deb ataladi.
  6.
  Ishsizlikning iqtisodiy oqibatlari uning ta’sirida ishlab chiqarilmay qolgan
  mahsulot hajmi orqali baholanadi. Iqtisodiyot ishlashni xohlagan va ishlay oladigan
  barcha uchun yetarli miqdorda ish joylarini yaratish holatiga ega bo’lmasa mahsulot
  ishlab chiqarish potentsial imkoniyatining bir qismi yo’qotiladi. Iqtisodiy
  adabiyotlarda bu yo’qotish yalpi ichki mahsulot (YAIM) hajmining orqada qolishi
  sifatida aniqlanadi hamda u haqiqiy YAIMning potentsial YAIMdan kam bo’lgan
  hajmi sifatida ko’rinadi. Ishsizlik darajasi qanchalik yuqori bo’lsa, YAIM hajmining
  orqada qolishi shunchalik katta bo’ladi.