title: 9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari
text: Veb-brauzer va qidiruv mexanizmi
  Veb-brauzerdan qanday maqsadda foydalaniladi? Veb-brauzer
  – bu Internet serveridan veb-sahifani qidirib topish va uni
  foydalanuvchiga namoyish qilishda
  foydalaniladigan dastur
  hisoblanadi.
  Qidiruv mexanizmi qanday maqsadda ishlatiladi?
  Qidiruv
  mexanizmi – bu milliardlab veb-sahifalarni indekslagan veb-
  saytdir; u Internetda axborotni qidirish uchun ishlatiladi.
  Agar har
  qanday qidiruv mexanizmining bosh sahifasiga oʻtsangiz, qidirish
  uchun kalit soʻz kiritiladigan maydonni koʻrasiz. Kalit soʻzga eng
  muvofiq keluvchi sahifaning uzun roʻyxati hosil qilinadi.
  Ushbu dasturiy ta’minotning o‘zaro farqi nimada? Siz
  brauzerdan Internet orqali maʼlumotga kirish uchun
  foydalanasiz va qidiruv tizimi sizga uni topib beradi. Qidiruv
  tizimiga kirish va undan foydalanish imkoniga ega boʻlish
  uchun sizga brauzer kerak.
  Blog – muloqot vositasi sifatida
  Blog soʻzi “veb-jurnal” atamasining shakli oʻzgargan
  koʻrinishidir. Bu fikrlar kundaligi (fikrlash) yoki gʻoya, fikr va
  havola bilan boʻlishishda foydalanishingiz mumkin boʻlgan
  veb-saytdir (10.04-rasm). Blogni oʻqiyotgan
  inson istalgan
  yozuvga bevosita fikr bildirish imkoniyatiga ega boʻladi. Blog
  haqiqatdan ham bilim ulashish uchun foydali hisoblanadi va
  baʼzi bloglar katta auditoriyani oʻziga jalb qiladi.
  Sign in now
  Your account
  Username
  Password
  Blogger
  Chat
  Post
  Publish
  GO!
  10.04-rasm. Odatiy blog saytning muqova sahifasi.
  Wiki kommunikatsiya vositasi sifatida
  Wiki – bu oʻzining yaratilishida ishtirok etishingizga imkon
  beruvchi veb-saytdir (10.05-rasm).
  Haqiqatan ham, veb-sayt
  kontentini yaratish yoki uni tahrirlash mumkin. Shunday
  qilib, bu doimiy tekshirib turiladigan
  hamkorlik veb-sayti
  hisoblanadi. Wikipedia bunga yaqqol namuna bo‘la oladi.
  10.05-rasm. Vikipediya sahifasi.
  Blogda keng ommaga xabar yuborish va boshqalarning
  xabariga izoh qoldirish imkoniyati mavjud boʻlishiga
  qaramay, hech kim post yoki izohni oʻzgartira olmaydi. Wiki
  foydalanuvchiga ma’lumotni oʻzgartirishga imkon beradi.
  Shuning uchun blogda koʻproq shaxsiy fikr va wikida esa
  guruh fikriga oid maʼlumotlar mavjud.
  10.04-SAVOL
  10.02 - jadvalga qarang. Qay biri
  qidiruv tizimi va qay biri
  veb-brauzer ekanini aniqlang.
  Berilgan nomdagi dasturiy ta’minotni qidiruv tizimi deb
  hisoblasangiz uning chap tomonidagi katakka “S” belgisini
  yoki uni veb-brauzer deb hisoblasangiz “B” belgisini qoʻying.
  Agar birortasini qaysi
  guruhga mansub ekanini
  bilolmasangiz, kompyuteringizdagi brauzer va qidiruv
  tizimidan foydalanib, aniqlashingiz mumkin!
  Altavista
  AOL
  Bing
  Chrome
  Deepnet Explorer
  DuckDuckGo
  Excite
  Firefox
  Google
  Google Chrome
  Internet Explorer
  Lycos
  Maxthon
  Opera
  Rockmelt
  Safari
  Yahoo
  10.02-jadval. Brauzermi yoki qidiruv tizimi?