title: Фойдаланилган адабиётлар - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni...
text: 771
  investitsiya siyosatini yuritgan bo‘lsa, o‘z iqtisodiyotining barqaror o‘sishiga
  erishgan. Shu sababli ham investitsiya – bu iqtisodiyot drayveri, o‘zbekcha aytganda,
  iqtisodiyotning yuragi, desak, mubolag‘a bo‘lmaydi. Investitsiya bilan birga turli
  soha va tarmoqlarga, hududlarga
  yangi texnologiyalar, ilg‘or tajribalar, yuksak
  malakali mutaxassislar kirib keladi, tadbirkorlik jadal rivojlanadi.”
  Bundan tashqari O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha
  Harakatlar strategiyasida ham qulay investitsion muhitni shakllantirish asosiy urg‘u
  qaratilgan:
  - kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni keng rivojlantirish uchun qulay
  ishbilarmonlik muhitini yaratish, tadbirkorlik tuzilmalarining faoliyatiga davlat,
  huquqni
  muhofaza
  qiluvchi
  va
  nazorat
  idoralari
  tomonidan
  noqonuniy
  aralashuvlarning qat’iy oldini olish;
  - investitsiya muhitini takomillashtirish, mamlakat iqtisodiyoti tarmoqlari va
  hududlariga xorijiy,
  eng avvalo, to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalarni faol jalb
  qilish . Yuqoridagilardan kelib chiqib, hozirgi kunda O‘zbekiston iqtisodiyotida
  investitsiyalar hajmini oshirish eng dolzarb masalalardan bo‘lib hisoblanadi.
  O‘zbekiston Respublikasida qulay investitsion muhitni shakllantirishga qaratilgan
  islohatlar natijasida iqtisodiyotda investitsiyalarning hajmi oshib bormoqda.
  Investitsion muhit to‘g‘risida bir qancha olimlar o‘z fikrlarini bildirib o‘tganlar. Bir
  guruh olimlar quyidagi fikrlarni bildirib o‘tganlar: “Investitsiya muhiti ― bu xorijiy
  kapital qo‘yilmalarining qaltislik darajasini va ulardan mamlakatda samarali
  foydlanish imkoniyatlarini oldindan belgilaydigan iqtisodiy, siyosiy,
  yuridik va
  ijtimoiy omillar yig‘indisidir. Investitsiya muhiti kompleks, ko‘pqirrali tushuncha
  bo‘lib, milliy qonunchilik, iqtisodiy shartsharoitlar(inqiroz, o‘sish, stagnatsiya),
  bojxona rejimi, valyuta siyosati, iqtisodiy o‘sish sur’atlari, inflatsiya sur’atlari,
  valyuta kursining barqarorligi, tashqi qarzdorlik darajasi kabi ko‘rsatkichlarga ega .
  Investitsion muhitga boshqacha qarashlar ham mavjud. Ular quyidagicha:
  “Investitsiya iqlimi juda keng ma’noda ishlatiladigan tushincha bo‘lib, investor
  tomonidan hisobga olinadigan barcha muammo va masalalarni mujassamlashtiradi.
  772
  Investor tomonidan ma’lum bir mamlakatga kapital ajratishning qulay va noqulay
  tomonlari
  belgilanadi, shu bilan bir qatorda o‘z kapitalini kiritmoqchi bo‘lgan
  mamlakat mafkurasi, siyosati, iqtisodiyoti va madaniyatiga katta e’tibor beriladi” .
  Qisqacha qilib aytganda, investitsiya muhiti investitisiya munosabatlarini amalga
  oshirish mumkin bo‘lgan imkoniyatlar va qulayliklar majmuasini o‘zida aks ettiradi.
  Bundan shu narsa kelib chiqadiki, mamlakatda investitsiya muhiti qanchalik qulay
  holda shakllangan bo‘lsa, bu mamlakat iqtisodiyotida investitsiyalar hajmi oshib
  boradi. Mamlakat investitsion muhiga mamlakatdagi
  mavjud raqamli iqtisodiyot
  darajasi ham juda katta ta’sir ko‘rsatadi. Raqamli iqtisodiyot bu investorlarga
  qo‘shimcha qulaylik yaratib beradi. Raqamli iqtisodiyot rivojlangan mamlakatlarda
  iqtisodiyotda investitsiya hajmi ham baland hisoblanadi. Raqamli iqtisodiyot - bu
  xo'jalik faoliyatini yuritish bo‘lib, bunda ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatishdagi
  asosiy omil raqamlar ko‘rinshidagi ma’lumotlar bo‘lib, katta hajmdagi axborotlarni
  qayta ishlash va shu qayta ishlash natijasini analiz qilish yordamida har xil turdagi
  ishlab chiqarish, xizmat ko‘rsatish, texnologiyalar, qurilmalar, saqlash, mahsulotlarni
  yetkazib berishda oldingi tizimdan samaraliroq yechimlar tadbiq qilishdir. Boshqacha
  qilib aytganda, raqamli iqtisodiyot bu onlayn xizmatlar ko’rsatish, elektron to‘lovlar
  amalga oshirish,
  internet savdo, kraudfanding va boshqa turdagi sohalarni raqamli
  kompyuter texnologiyalarini rivojlanishi bilan bog‘langan faoliyatdir. Bugungi kunda
  istalgan mamlakatning iqtisodiy rivojlanishini ta’minlash va jahon maydonida
  raqobatdoshligini oshirish ko‘p jihatdan raqamli iqtisodiyotning samarali shakllanishi
  va rivojlanishiga bog‘liq. Shu bilan birga, raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishning
  barcha modellari uchun umumiy xususiyatlar ham bor. Bular — bu raqamli
  texnologiyalarga innovatsiyalar va katta miqdordagi sarmoyalarni kiritish uchun
  qulay sharoitlar mavjudligidir. Raqamli iqtisodiyotning rivojlanishi bevosita
  mamlakatda investorlarga qo‘shimcha qulayliklar yaratib beradi.
  Bundan tashqari
  raqamli iqtisodiyot mamlakat investitsion muhitiga juda katta salbiy ta’sir qiladigan
  omil bo‘lgan korrupsiya va xufyona iqtisodiyotni kamaytirishga yordam beradi. Bu
  omilning kamayishi bevosita mamlakatda qulay investitsion muhitning shakllanishiga
  773
  yordam beradi. Bundan kelib chiqib aytish mumkin-ki, mamlakatda qulay
  investitsion muhitni shakllantirishning asosiy bog‘ini raqamli iqtisodiyot hisoblanadi.
  O‘zbekistonda raqamli iqtsidiyotni rivojalantirishga doir olib borilayotgan
  islohatlar natijasida mamlakatda raqamli iqtisodiyot darajasi oshib bormoqda. Lekin
  sohada hozirgikunda ham ba’zi muammo va kamchiliklar ko‘zga tashlanmoqda. Bu
  muammo kamchiliklarga quyidagilarni kiritish mumkin:
  - iqtisodiyot tarmoq va sohalarining raqamlashtirish yuqori darajada emasligi
  ya’ni raqamli texnologiyalar bilan ta’minlanmaganligi;