title: -rasm. Rektal shamdorilar shakli - Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi
text: 1-rasm. Rektal shamdorilar shakli Rektal shamdorilar o’rtasi yo’g’on — sigara yoki konus shaklida, uchi o’tkirlangan silindr
  shaklida bo’lib, ularning og’irligi 1,1-4 g.gacha bo’lishi mumkin. Agar retseptda ularning og’irligi
  ko’rsatilmagan bo’lsa,demak ular DF X ko’rsatmalariga binoan 3 grammli qilib tayyorlanadi.
  Bolalar uchun mo’ljallangan shamlarning og’irligi dorixatda ko’rsatilgan bo’lmog’i lozim.
  Shamchalar uzunligi 2,5-4 sm atrofida bo’lib, ularning eng yo’g’on qismi 1,5 sm dan ortiq
  bo’lmasligi zarur. Shamchalarning eng maq’bul ko’rinishlari sigara yoki torpeda shaklida
  bo’lishidir.
  Suppozitoriy to’g’ri ichakka kiritilganda orqa chiqaruv yo’li sfinkterlari qarshiligini yengishi
  kerak. Suppozitoriy tanasi konussimon bo’lganda kundalangiga oshib borgan sayin mushaklar
  tomonidan qarshilik kuchayadi va suppozitoriy batamom kirganida maksimumiga, ya’ni eng
  yuqori darajasiga yetadi. Bunda, ayniqsa muvaffaqiyatsiz chiqqan massalarda shamcha
  deformatsiyaga uchrab bu — dorini kiritishga halaqit beradi. Snaryadsimon shaklida
  suppozitoriyning katta bo’lgan konussimon uchi kiritilishi hamono mushaklar tomonidan bo’ladi-
  gan qarshilik kiritiladigan tananing boshidan oxirigacha doimiy bo’lib qoladi. Tarpedosimon yoki
  sigarasimon shaklida suppozitoriy yarmigacha kirishi bilan ko’ndalangiga kichraya boshlaydi va
  suppozitoriy inertsiya kuchi tufayli to’g’ri ichakka osongina kiradi.
  Vaginal shamdorilar va sferik sharchalar (globuli) oval (ovuli) yoki tilsimon (pessaria)
  shaklga ega. Agar vaginal shamdorilarning og’irligi dorixatda ko’rsatilmasa, u holda farmakopeya
  ko’rsatmasiga muvofiq 4,0 g hisobida tayyorlanadi. Umuman ularning og’irligi 1,5 dan 6 gacha
  o’zgarib turadi. Vaginal shamdori shakllaridan ko’proq maqsadga muvofig’i pessariylar, chunki
  ular katta sirtga ega va ko’proq gigiyena qoidalariga muvofiq keladi.
  Tayoqchalar o’tkir uchli silindr shaklida bo’lib, o’zunligi 10 sm gacha, eni 2-5 mm gacha
  bo’ladi. Shunday qilib, ularning og’irligi dorixatda ko’rsatilganidek uzunligi va diametriga bog’liq
  bo’ladi.
  Tayoqchalar uchi o’tkirlangan silindr shaklida tayyorlanib, ularning og’irligi esa 0,5 dan 1 g
  gacha bo’ladi (2- rasm).
  2-rasm. Tayoqchalar
  XI Davlat farmakopiyasida suppozitoriylar uchun berilgan umumiy maqola talablariga
  binoan, shamdori massasi bir xil tusda, shakli aniq bo’lib qo’llanishda mos keladigan qattiqlikka
  ega bo’lishi kerak. Massani bir xilligi ko’ndalang kesilganda oddiy ko’z bilan kuzatish asosida
  tekshiriladi.