title: taqsimlashda oddiy aktsiya egasiga nisbatan ustunlik beruvchi aktsiya
text: |
  taqsimlashda oddiy aktsiya egasiga nisbatan ustunlik beruvchi aktsiya Pdf ko'rish
  |
  bet | 213/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
  Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASItaqsimlashda oddiy aktsiya egasiga nisbatan ustunlik beruvchi aktsiya.
  U, agar
  aktsiyadorlik jamiyati nizomida boshqacha holat nazarda tutilmagan bo’lsa, ovoz
  berish huquqini bermaydi, lekin qat’iy belgilangan dividendni keltiradi.
  Aktsiyalar maxsus tovar sifatida sotiladi va sotib olinadi, shu sababli o’zining
  narxiga ega.
  Aktsiyada ifodalangan pul summasi uning nominal qiymati deyiladi.
  Aktsiyaning fond bozorida sotiladigan narxi aktsiya kursi deb atalib, u olinadigan
  dividend miqdoriga to’g’ri mutanosib, bankka qo’yilgan pul foizi miqdoriga esa
  teskari mutanosiblikda bo’ladi.
  Xaridor aktsiyani undan olinadigan daromadi
  bankka qo’yilgan puldan keladigan foizdan kam bo’lmagan taqdirdagina sotib oladi.
  Aktsiya kursi quyidagicha aniqlanadi:
  %
  100
  S
  F
  D
  ÀÊ
  ,
  bu yerda: AK – aktsiya kursi; D – dividend; F
  s
  – ssuda foizi.
  Ssuda foizi o’sganda aktsiya kursi tushadi. Agar dividend ssuda foiziga
  qaraganda yuqori darajada o’ssa, aktsiya kursi ko’tariladi.
  Aktsiyadorlik jamiyatining tashkil topishi ta’sischilik foydasi kabi daromad
  turining paydo bo’lishi bilan bog’liq.
  Ta’sischilik foydasi
  sotilgan aktsiyalar
  summasi va aktsiyadorlik korxonasiga haqiqatda qo’yilgan mablag’ miqdori
  o’rtasidagi farqdan iborat.
  Aktsiyadorlik korxonasida ta’sischilik foydasi bilan bir qatorda dividend kabi
  daromad turi shakllanadi.
  Dividend
  (lotincha dividendus - bo’lishga tegishli) – aktsiya egasiga
  to’lanadigan daromad.
  Dividend vositasida aktsiya egasi qimmatli qog’ozning shu
  turiga qo’yilgan pul mablag’lari (kapital) ning tegishli qismiga o’zining mulkchilik
  huquqini iqtisodiy jihatdan ro’yobga chiqaradi. Dividend orqali faqat aktsiyadorlik
  jamiyati olgan foydaning bir qismi taqsimlanadi. Uning boshqa qismi jamg’arishga,
  soliq to’lashga va shu kabilarga ketadi. Dividend miqdori olinadigan foyda va
  chiqarilgan aktsiya miqdoriga bog’liq va hamda odatda ssuda foizidan yuqori bo’ladi.
  |
  | |