title: Mobillik - Tarmoq texnologiyalari
text: Mobillik. Elektron qurilmalarni miniatyurizatsiyalash sohasidagi
  muvoffaqiyatlar, ularning narxini pasayishi, yakunlovchi mobil
  qurilmalarni global tarqalishiga zamin yaratadi. Bu, har qanday joyda va
  har qanday vaqtda har bir talabgorga aloqa xizmatini yetkazishni real
  masalasi hisoblanadi.
  Hozirgi
  kunda
  dunyoning
  axborot
  telekommunikatsiya
  infrastrukturasi orqali uzatiladigan axborot hajmi har 2-3 yilda ikki
  martaga oshib bormoqda.
  5.1.2. Zamonaviy aloqa tarmoqlariga bо‘lgan talablar
  219
  Kelajakdagi aloqa tarmoqlari quyidagi talablarga javob berishi
  lozim:
  -
  multiservislik -
  transport
  texnologiyalariga
  xizmatlarni
  yetkazuvchi texnologiyalarning bog‘liq emasligi;
  -
  keng polosalilik - odatda foydalanuvchi talablariga bog‘liq holda
  keng diapazonda axborotni uzatish tezligini mos reyingga dinamik
  о‘zgarishi imkoni;
  -
  multimedialik - tarmoqni, real vaqtda va murakkab ulanish
  konfiguratsiyasini qо‘llagan holda, kо‘p komponentli axborot (ovoz,
  mazkur video, audio)larni shu komponentlar uchun zarur bо‘lgan
  sinxronizatsiya bilan uzatish qobiliyati;
  -
  intellektuallik - foydalanuvchi yoki xizmatlarni ta’minlovchi
  tomondagi chaqiriq yoki ulanish xizmatlarini boshqarish imkoni;
  -
  invariantlik ulanish - qо‘llanilayotgan texnologiyalarga bog‘liq
  bо‘lmagan holda xizmatlarga ulanishni ta’minlash imkoni;
  -
  kо‘p operatorlik - xizmatlarni taqdim etishda va ularning
  mas’uliyatini faoliyat soxasiga mos xolda taqsimlashda bir nechta
  operatorlarning qatnashishi.
  Shuningdek kelajakdagi aloqa tarmoqlariga bо‘lgan talablarni
  shakllantirishda xizmatlarni ta’minlovchining faoliyatini xususiyatlarini
  hisobga olish lozim.
  Xizmatlarni ta’minlovchiga bо‘lgan talablarga quyidagilar kiradi:
  - “multioperatorlik” muhitida qurilmalarning ishini ta’minlash
  imkoniyati ya’ni bir nechta aloqa operatori tarmog‘iga (jumladan ulanish
  satxiga ham) ulanish uchun interfeyslar sonini oshirish;
  - birgalikda yetkazish uchun xizmatlarni ta’minlovchi uzellarni
  birgalikda ishlashini ta’minlash;
  -
  qurilmalarning
  dastlabki
  minimal
  narxini
  belgilashda
  “masshtablanuvchan” texnik yechimlarni qо‘llash imkoni.
  Hozirgi vaqtda kanallarni va paketlarni kommutatsiyalashga ega
  bо‘lgan mavjud umumiy foydalanuvchi aloqa tarmoqlari yuqorida aytib
  о‘tilgan talablarga javob bermaydi. Odatdagi tarmoqlarning
  imkoniyatlarini
  chegaralanganligi
  yangi
  infokommunikatsiya
  xizmatlarini yaratish yо‘lida bardosh berish omili hisoblanadi. Boshqa
  tomondan yetkaziladigan infokommunikatsiya xizmatlarining hajmini
  oshishi, mavjud aloqa tarmoqlarining bazaviy xizmatlarini, chaqiriqlarga
  xizmat kо‘rsatish sifat kо‘rsatkichlariga salbiy ta’sir kо‘rsatishi mumkin.
  Bularning barchasi, peying avlodning aloqa tarmoqlarini yaratish
  yо‘nalishida, odatdagi aloqa tarmoqlarini rivojlantirish usullarini
  220
  rejalashtirishda infokommunikatsiya xizmatlari mavjudligini hisobga
  olish lozimligiga majbur qiladi.