title: Paxta mahsulotlari sotilishini tashkil etish
text: 183
  asbob-uskunalar bilan jihozlangan 2000 yil paxta hosilidan boshlab paxta tozalash
  korxonalarida ishlab chiqarilgan tolaning sifati va miqdori tola toylari bo‗yicha
  baholanmoqda.
  Jahon paxta bozorida mamlakatimiz maqeini mustahkamlash va tolaning
  raqobatbardoshligini baholash va uni oshirish maqsadida respublika standartlari
  xalqaro talablarga yaqinlashtirildi. 1993 yildan boshlab tolaning tashqi ko‗rinishi
  etalonlari Liverpul va Bremen paxta birjalarida ro‗yxatga olinmoqda.
  O‗zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi O‗zbekiston
  Respublikasi Davlat mulki qo‗mitasi va «Paxtasanoat»
  hududiy aksiyadorlik
  birlashmalari bilan birgalikda eksportga yuklab jo‗natish uchun paxta tolasi
  turkumlarini jamlash uchun zahira yaratish maqsadida 2001-2002 yillarda
  mintaqaviy paxta terminallari faoliyat ko‗rsatishini tashkil etish belgilanadi.
  Kontraktatsiya shartnomalari tuzilishi va bajarilishining belgilangan tartibiga rioya
  etilishi ustidan zarur nazoratni ta‘minlash maqsadida O‗zbekiston Respublikasi
  Adliya vazirligining shartnoma majburiyatlari bajarilishini nazorat qilish
  bo‗linmasi mustahkamlandi, respublika apparatida, Qoraqolpog‗iston Respublikasi
  Adliya vazirligida va viloyat bo‗linmalarining har
  birida ular hodimlari soni
  tegishli ravishda 2 shtat birligiga ko‗paytirish belgilanadi.
  Qabul qilingan Farmon va qarorlarga asosan 2001 yil 18 sentyabrda
  «Markazlashgan paxta tolasi eksportini tashkil etish tartibi to‗g‗risida»gi
  O‗zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori tasdiqlandi. Paxta
  tolasini ishlab chiqarish va uni sotishda bozor tamoyillarini kengrok joriy etish,
  respublika paxta tolasi bozorida raqobat muhitini yaratish,
  paxta va paxta
  mahsulotlarini sotishda jahon amaliyotida qo‗llanilib kelayotgan hisob-kitob shakl
  hamda tizimlarini keng miqyosda qo‗llash maqsadida O‗zbekiston Respublikasi
  Vazirlar Mahkamasining 2003 yil 3 iyunda 240-sonli «Ishlab chiqarilgan va
  sotiladigan paxta tolasi uchun hisob-kitob mexanizmlarini takomillashtirish
  to‗g‗risida»gi qarori qabul qilindi. Paxta tolasini ishlab chiqarish va uni sotishda
  keng miqyosda bozor tamoyillarini joriy etish maqsadida 2006 yil 29
  avgustida
  O‗zbekiston Respublikasi Prezidentining «Paxta tolasini sotish va hisob-kitob
  184
  mexanizmini tartibga keltirish to‗g‗risida»gi Qarori qabul qilindi. Ushbu qarorga
  muvofiq Davlat aksionerlik tashqi savdo kompaniyalari bilan hududiy
  «Paxtasanoat» hissadorlik birlashmalari hamda respublika miqyosidagi
  iste‘molchilar bilan hududiy «Paxtasanoat» hissadorlik
  birlashmalari bilan
  sotiladigan paxta tolasi bo‗yicha hisob-kitob ishlarini olib borish sxemasi belgilab
  berildi.
  Qarorda Davlat aksionerlik tashqi savdo kompaniyalari tuzgan shartnomalari
  asosida hududiy «Paxtasanoat» hissadorlik birlashmalaridan paxta tolasini
  ko‗tarasiga sotib olib, kelgusida uni bozor kon‘yunkturasidan kelib chiqib,
  mustakil ravishda chet ellarga ekspgort qilish belgilanadi. Respublikamiz ichki
  bozoridagi iste‘molchilar esa paxta tolasini auksion savdo asosida O‗zbekiston
  Respublikasi tovar-xom ashyo birjasi orqali sotib oladilar.
  Qarorda paxta tolasini
  saqlash va uni eksport hamda respublika iste‘molchilariga etkazib berish faqat
  zonal maxsuslashtirilgan paxta terminallarida amalga oshirilishi belgilab qo‗yilgan.
  Paxta tolasini eksportga yuklashda Davlat bojxona qo‗mitasi, Moliya
  vazirligi huzuridagi «Fond», Davlat soliq qo‗mitasi, Tashqi iqtisodiy aloqalar
  agentligi, Davlat mulk qo‗mitasi, «Sifat» paxta tolasini sertifikatlash markazi,
  «O‗zbekiston temir yo‗llari» davlat
  aksiyadorlik kompaniyasi, Karantin
  inspeksiyasi, ekspertiza kompaniyasi va yuk tashish uchun ma‘sul ekspeditor
  kompaniyalar ishtirok etishadi. Paxta etishtiruvchi xo‗jaliklar bilan hududiy
  «Paxtasanoat» birlashmalari, Davlat aksionerlik tashhi savdo kompaniyalari bilan
  hududiy «Paxtasanoat» birlashmalari o‗rtasidagi tuzilgan shartnoma shartlari
  bajarilishi ustidan nazoratni O‗zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi olib beradi.