title: -jadval - Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \
text: so‘m
  bo‘yicha
  qiymati,
  So‘m
  fisienti
  narxi, so‘m
  Olma
  160
  30000
  4800000
  0,4147
  1990859
  12443
  Gilos
  86
  600000
  51600000
  0,4147
  21401734
  248857
  O‘rik
  90
  46000
  4140000
  0,4147
  1717116
  19077
  Uzum
  100
  30000
  3000000
  0,4147
  1244287
  12443
  Jami
  -
  -
  63540000
  0,4147
  26354000
  -
  Yerga tushgan mevalar bog‘dorchilikda qo‘shimcha mahsulot sifatida qabul qilinishi
  mumkin. U foydalanish mumkin bo‘lgan bahoda baholanadi va shu bahoda jami xarajatdan
  chegirib tashlanadi. Agar ular qayta ishlansa, sifatiga qarab bozor bahosi bo‘yicha baholanadi.
  Yerga tushgan yoki buzilgan mevalar chorva mollariga berilsa, ular ozuqa ildiz mevalilarning reja
  tannarxi bo‘yicha baholanib, kirim qilinishi mumkin.
  Ixtisoslashgan bog‘dorchilik fermer xo‘jaliklarida alohida ekin turlari katta maydonlarni
  egallab, xarajatlar ularning har biri bo‘yicha alohida hisobga olinadi. Shuningdek, bunday fermer
  xo‘jaliklarida asosiy mahsulotlar bilan bir qatorda yondosh mahsulotlar sifatida qalamcha, parxish,
  ildiz bachkisi va ildiz qalamchalari ham olinadi.
  Har bir mahsulot turining tannarxini hisoblashda mazkur ekindan olingan barcha mahsulot
  belgilangan koeffitsientlar bo‘yicha shartli mahsulotga aylantiriladi. Shundan so‘ng
  kalkulyatsiyalash umumbelgilangan tartibda amalga oshiriladi. Masalan, olma yetishtirishga
  ixtisoslashgan fermer xo‘jaligida bog‘ni parvarishlash va hosilni yig‘ishtirish xarajatlari 3271800
  so‘mni tashkil etgan. 6s yerga to‘kilgan va 2s urilgan nostandart olma ozuqa sifatida 1s. 5000
  so‘mdan baholanib, chorvachilik fermer xo‘jaligiga sotilgan. Ushbu qo‘shimcha mahsulot qiymati
  (40000 so‘m) jami xarajatdan chegirib tashlanadi.
  Ixtisoslashgan fermer xo‘jaligida bog‘dorchilik mahsuloti – 1s olma tannarxi quyidagicha:
  Olma hosilini yetishtirish, yig‘ishtirish va hosil yig‘ishtirilganidan so‘ng bog‘ni
  parvarishlash xarajatlari 3271800 so‘m.
  Qo‘shimcha mahsulot qiymati:
  - yerga tushgan olma
  (6s x 5000s)
  30000 so‘m
  - urilgan nostandart olma
  (2s x 5000s)
  10000 so‘m
  Kal`kulyatsiyalanadigan mahsulotga tegishli xarajat:
  (3271800 – 40000s) = 3231800 so‘m.
  Kalkulyatsiyalanadigan mahsulot shartli birliklarga o‘tkazilganda:
  -standart olma (80s x 1,0)80
  -nostandart olma (30s x 1,0)30
  -qalamcha ko‘chatlar (6x 0,5)3
  Hammasi
  113 s.
  1 shartli birlik tannarxi yoki 1s olmaning o‘rtacha tannarxi
  (3231800:113s) 28600 so‘m
  Qalamcha ko‘chatlar tannarxi
  (28600 x 5) 143000 so‘m
  Standart va nostandart olma tannarxi
  (3231800 – 143000 yoki 28600 x 110)
  3088800 so‘m
  joriy yilda 1s standart olma o‘rtacha bozor bahosi 60000 so‘m, nostandart olmaniki 40000
  so‘m bo‘lgan.
  Shunday qilib, haqiqatda olingan olma miqdoridan buzilganlari chegirib tashlangandan
  so‘ng qolgan qismining tannarxi hisoblanishi lozim. Yuqoridagi misoldan ko‘rinib turibdiki,
  fermer xo‘jaligida 32 sentner nostandart olma hosili olingan.