title: Chizma shriftlar (2 soat)
text: Chizma shriftlar (2 soat)
  Shrift o`lchamlari. Bosh va yozma harflar hamda raqamlarning tuzilishi va yozilishi.
  Geometrik yasashlar (7 soat )
  Parallel va perpendikulyar to`g`ri chiziqlarni o`tkazish. To`g`ri chiziq kesmasini teng bo`laklarga bo`lish. Burchak yasash. Qiyaliklar va konusliklar. Muntazam ko`pburchaklarni yasash. To`g`ri, o`tmas va o`tkir burchak tomonlarini tutashtirish. Aylana va to`g`ri chiziqni tutashtirish. Ikki aylanani to`g`ri chiziq va yoy yordamida o`zaro tutashtirish.
  Proeksion chizmachilik (14 soat)
  Proyeksiyalash usullari. Markaziy va parallel proyeksiyalash. Oktant va epyur haqida umumiy tushuncha (nuqta, to`g`ri chiziq va tekis shakllarning proyeksiyalari). Narsani o`zaro perpendikulyar ikki tekisliklarga proyeksiyalash. Narsani o`zaro perpendikulyar uchta proyeksiyalar tekisliklarga (1-oktant) proyeksiyalash va tekis chizma (epyur) hosil qilish. Geometrik jismlar va ularning proyeksiyalari.
  Ko`rinishlar va chizmalarni o`qish. Bosh va asosiy ko`rinishlar. Mahalliy ko`rinishlar. Modelning asliga qarab uning ko`rinishlarini chizish. Oddiy model chizmalarini tahlil qilish, geometrik jismlarga ajratish va chizmalarni o`qish tartibi, qoidalari. Modelning berilgan ikki proyeksiya bo`yicha UCHINCHI ko`rinishini yasash.
  Aksonometrik proyeksiyalar (5 soat)
  Aksonometrik proyeksiyalar haqida umumiy ma`lumot va ularni hosil qilish. Aksonometrik o`qlar va ularni yasash. Yassi shakllar va aylananing aksonometriyasini yasash. To`g`ri burchakli izometrik proyeksiyalar. Qiyshiq burchakli dimetrik proyeksiyalar.
  Detalning eskizi va texnik rasmini bajarish (3 soat)
  Eskizlar haqida tushuncha va uni chizish bosqichlari. O`quv modellarining eskizlarini bajarish. Detallarning eskizi va texnik rasmini bajarish.
  9-sinf
  Sakkizinchi sinfda o`tilgan materiallarni takrorlash va umumlashtirish. (1 soat)
  Kesimlar va qirqimlar ( 16 soat)
  Chizmalarda materiallarning grafik belgilanishi va kesim yuzasini shtrixlash. Kesimlar haqida tushuncha. Chiqarilgan va ustiga qo`yilgan kesimlar hamda ularning chizmada belgilanishi. Qirqimlar haqida umumiy ma`lumotlar va ularning chizmalarda belgilanishi hamda joylashishi. Oddiy qirqim va uning turlari. Mahalliy qirqim. Og`ma qirqim. Ko`rinishning yarmi (qismi) bilan qirqimning yarim (qismi) birlashtirish. Murakkab (pog`onali va siniq) qirqim. Aksonometrik proyeksiyalarda qirqim bajarish. Tasvirlarda kesim va qirqimlar talab qiluvchi detallarning eskizi va texnik rasmini bajarish.
  Chizmalarda shartlilik va soddalashtirishlar (1 soat)
  Ko`rinish, qirqimni tasvirlashda shartlilik va soddalashtirishlardan foydalanish.
  Loyihalash elementlari (3 soat)
  Detalning shakli va fazoviy holatini o`zgartirishga oid mashqlarni bajarish. Tarkibida loyihalash elementlari bo`lgan ijodiy grafik masalalar yechish
  Mashinasozlik chizmalari (7 soat)
  Ajraladigan va ajralmaydigan birikmalar. Rezbalar va ularning turlari. Chizmalarda rezbalarni tasvirlash. Rezbali birikmalarni chizish. Oddiy yig`ish chizmalarini o`qish. Payvand va mixparchinli birikmalar.
  Sxema va qurilish chizmalari (3 soat)
  Sxemalar va ularning turlari haqida ma`lumot. Oddiy kinematik, elektr va radio sxemalar. Qurilish chizmalari haqida umumiy ma`lumot. Binoning fasadi, plani va qirqimi. Qurilish chizmalariga o`lcham qo`yishning o`ziga xosligi.
  Kompyuterda chizma bajarish (3 soat)
  Tekis va hajmli shakl tasvirini yasash. Oddiy geometrik shakllardan tuzilgan sodda detallarning proyeksiyalarini yasash. Berilgan jismning fazoviy holatini hamda uning shaklini o`zgartirish.
  Umumiy o`rta ta`lim maktablarining 8-9- sinflarida Chizmachilik
  o`quv dasturidan foydalanish yuzasidan
  |