title: -mavzu. Raqobat va monopoliya…… - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti
text: 8-mavzu. Raqobat va monopoliya…… 1.Raqobatning mohiyati, shakllari va usullari……. 2.Monopoliyalarning iqtisodiy asosi va ularning turlari…. 3.O’zbekistonda raqobatchilik muhitining vujudga kelishi va monopoliyaga qarshi qonunchilik…… Bozor mexanizmining asosiy tarkibiy qismlaridan biri raqobat hisoblanadi. Bozor
  iqtisodiyoti o’zining yetuklik darajasi va rivojlanish xususiyatlaridan qat’iy nazar
  raqobatning mavjud bo’lishini taqozo etadi. Shu bilan birga, bozor iqtisodiyoti
  rivojlanib borishi bilan raqobatchilik munosabatlari ham takomillashib, o’z shakllarini
  o’zgartirib boradi.
  1. Raqobatning mohiyati, shakllari va usullari Raqobat bozor iqtisodiyotining va umuman tovar xo’jaligining eng muhim
  belgisi, uni rivojlantirish vositasi hisoblanadi.
  Raqobatning iqtisodiy mazmunini tushunib olish unga turli tomondan
  yondashishini talab qiladi.
  Mustaqil tovar ishlab chiqaruvchilar (korxonalar) o’rtasidagi raqobat tovarlarni qulay sharoitda ishlab chiqarish va yaxshi foyda
  keltiradigan narxda sotish, umuman iqtisodiyotda o’z mavqeini mustahkamlash uchun
  kurashdan iborat. Bunda ular kerakli ishlab chiqarish vositalari, xomashyo va
  materiallar sotib olish, ishchi kuchini yollash uchun ham kurashadi. Ishlab
  chiqaruvchilar o’rtasidagi raqobat pirovardida iste’molchilarni o’ziga jalb etish uchun
  kurashni ham anglatadi.
  Resurslarni yetkazib beruvchilar o’zlarining iqtisodiy resurslarini (kapital,
  tabiiy resurslar, ishchi kuchi) yuqori narxlarda sotish uchun raqobatlashadilar. Ishlab
  162
  chiqaruvchilar va resurslarni yetkazib beruvchilar o’rtasidagi raqobat bozor
  munosabatlari rivojlangan, iqtisodiyot to’liq erkinlashgan sharoitda yorqin namoyon
  bo’ladi.
  Raqobat