title: Mahsulot turlari bo‘yicha tannarxning tahlili va unga ta’sir
text: |
  Mahsulot turlari bo‘yicha tannarxning tahlili va unga ta’sir Pdf ko'rish
  |
  bet | 192/436 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 2,53 Mb. | | #130885 |
  Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili pv doc8.9. Mahsulot turlari bo‘yicha tannarxning tahlili va unga ta’sir
  etuvchi omillar tahlili
  Alohida mahsulot turlari bo‘yicha ishlab chiqarish xarajatlarini
  hisobga olish va mahsulotlar tannarxini aniqlash, moliyaviy natijaga
  daxldor bo‘lgan elementlarni iqtisodiy jarayonlarning turi, o‘rni, joyi va
  javobgarlik bo‘yicha hisobga olinishi va nazorat qilinishi korxonaning
  moliya-xo‘jalik faoliyatini boshqarishda muhim hisoblanadi. Alohida
  olingan mahsulotlar ishlab chiqarish tannarxini aniqlashga hisob-kitob-
  larning muhim obyekti sifatida qaraladi. Bunda mahsulot tannarxining
  to‘g‘ri aniqlanishiga ahamiyat beriladi. Mahsulotlar tannarxini aniqlash
  va hisobga olish, moliyaviy natijaviylikni tarkibli o‘rganish bilan birga,
  foydaning shakllanish qatorlarini to‘g‘ri baholash imkonini beradi. Bir
  xildagi mahsulot turlarini ishlab chiqaradigan korxonalarda mahsulot
  tannarxini qiyosiy tahlili va uning natijalari iqtisodiy samaradorlik
  ko‘rsatkichlarini oshirishga xizmat qiladi.
  Alohida olingan mahsulotlar tannarxining tahlili xarajatlarni iqtiso-
  diy elementlari bo‘yicha emas, balki, xarajat moddalari bo‘yicha o‘rga-
  nishni, ularning rejaga va o‘tgan yillarga nisbatan o‘zgarishlariga baho
  berishni hamda o‘zgarish sabablarini o‘rganishni tavsiflaydi. Mahsulot
  ishlab chiqarishning kalkulatsiya moddalari ishlab chiqarish va texnolo-
  giya jarayonlari xususiyatiga bog‘liq. Sanoat korxonalaridagi kalkulatsi-
  ya moddalari tarkibini bir xil ko‘rinishga ega bo‘lishi tannarxni umumiy
  hajmda va moddalari bo‘yicha tahlil etish imkoniyati tug‘iladi. Bunday
  tahlil bozor iqtisodiyoti sharoitida mahsulot birligiga belgilanadigan
  narxni aniqlashda foyda va rentabellikni oshrishda muhim o‘rin tutadi.
  Mahsulotlar ishlab chiqarish tannarxiga va uning o‘zgarishiga ta’sir
  etuvchi omillarni xarajat moddalarining har bir turi bo‘yicha alohida tar-
  kiblash mumkin. Masalan, material xarajatlari yoki xomashyo xarajatlari
  qatori bo‘yicha xarajatlar o‘zgarishiga moddiy sarflar me’yorining
  o‘zgarishi, ularni sotib olish baholarining o‘zgarishi ta’sir qilsa, mehnat
  haqi xarajatlarining o‘zgarishida ishchilar soni va bir xodimga to‘g‘ri
  keladigan ish haqlarining o‘zgarishi ta’sir qiladi. Amortizatsiya xarajat-
  lari bo‘yicha ham xuddi shu shaklda tarkiblashni aytib o‘tish mumkin,
  ya’ni amortizatsiyalangan qiymatning o‘zgarishi, amortizatsiya me’yor-
  lari, shuningdek, amortizatsiya ajratmalari ajratiladigan asosiy vositalar
  turi, salmog‘iga bog‘liq va hokazolar. Omillar ta’sirini aniqlashda har
  bir ta’sir birligi alohida va boshqa omillar ta’sirisiz o‘rganiladi.
  |
  | |