title: To’lov balansi, uning tuzilishi va taqchilligi
text: |
  To’lov balansi, uning tuzilishi va taqchilligi Pdf ko'rish
  |
  bet | 533/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
  Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASI
  3. To’lov balansi, uning tuzilishi va taqchilligi
  To’lov balansi - mamlakat rezidentlari (uy xo’jaliklari, korxonalar va davlat)
  va chet elliklar o’rtasida ma’lum vaqt (odatda bir yil) oralig’ida amalga
  oshirilgan barcha iqtisodiy bitimlar natijasining tartiblashtirilgan yozuvi.
  Iqtisodiy bitimlar – qiymatning har qanday ayirboshlanishi, ya’ni tovarlar,
  ko’rsatilgan xizmatlar yoki aktivlarga mulkchilik huquqining bir davlat
  rezidentlaridan boshqa davlat rezidentlariga o’tishi bo’yicha kelishuvlardan
  iborat.
  Har qanday bitim ikki tomoniga ega bo’ladi va shu sababli to’lov balansida
  ikki tomonlama yozuv tartibiga rioya qilinadi. Har bir bitim to’lov balansining debet
  va kredit qismlarida o’z ifodasini topadi.
  Kredit
  – qiymatning mamlakatdan chiqib ketishi bo’lib, uning hisobiga
  mazkur mamlakat rezidentlari chet el valyutalarida qoplovchi to’lovlar
  ekvivalentini oladi.
  Debet – qiymatning mazkur mamlakatga kirib kelishi bo’lib,
  uning hisobiga rezidentlar chet el valyutalarning sarflaydi. To’lov balansida
  kreditlar umumiy summasi debetlarning umumiy summasiga teng bo’lishi zarur.
  To’lov balansidagi barcha bitimlar o’z ichiga joriy va kapital bilan operatsiyalarni
  olishi sababli, u uchta tarkibiy qismdan iborat bo’ladi (27.4-jadval):
  27.4-jadval
  To’lov balansining tuzilishi
  I. Joriy operatsiyalar hisobi
  1. Tovar eksporti
  2. Tovar importi
  Tashqi savdo balansi qoldig’i
  3.
  Xizmatlar eksporti
  (chet el turizmidan daromadlar va h.k. -
  kreditli xizmatlar)
  4.
  Xizmatlar importi
  (turizm uchun chet elga to’lovlar va h.k.
  - kreditli xizmatlar)
  5. Investitsiyalardan sof daromadlar (kreditli xizmatlardan sof daromadlar)
  6. Sof transfertlar
  Joriy operatsiyalar bo’yicha balans qoldig’i
  |
  | |