title: Nomoddiy aktivlarni hisobdan chiqarishni hisobga olish
text: ♦
  bundan buyon foydalanish maqsadga muvofiq emasligi sabablariga ko‘ra hisobdan
  chiqarilganida;
  ♦ nomoddiy aktivning amal qilish muddati tugagach hisobdan chiqarilganida;
  ♦ boshqa korxonalarning ustav kapitaliga ulush sifatida qo‘shilganida;
  ♦ huquqlarni berish to‘g‘risidagi shartnoma asosida boshqa shaxslarga tekin topshirilganida.
  Nomoddiy aktivlarni hisobdan chiqarilishi bilan bog‘liq operatsiyalarni buxgalteriya
  hisobida aks ettirish uchun quyidagi hujjatlar rasmiylashtiriladi:
  ♦ egalik qilish huquqi boshqalarga berilganida - huquqni boshqa birovga berish to‘g‘risidagi
  shartnoma, haq olinganligini tasdiqlovchi to‘lov hujjati va boshqa hujjatlar, huquqni boshqalarga
  berish qiymatini baholash to‘g‘risidagi mustaqil baholovchi xulosasi, chiqib ketish dalolatnomasi;
  ♦ amal qilish muddati tugatilganligi tufayli hisobdan chiqarilganida - hisobdan chiqarish
  to‘g‘risidagi dalolatnoma;
  ♦ boshqa korxonalarning ustav kapitaliga qo‘yganida - ta’sis hujjatlari, foydalanish huquqini
  boshqa birovga berish to‘g‘risidagi shartnoma, foydalanish huquqini boshqalarga berish qiymatini
  baholash to‘g‘risidagi mustaqil baholovchi xulosasi, foydalanish huquqini berish to‘g‘risidagi
  shartnoma bo‘yicha qabul qilib olish-topshirish dalolatnomasi, chiqib ketish dalolatnomasi;
  ♦ tekinga berilgan taqdirda - foydalanish huquqini boshqa birovga berish to‘g‘risidagi
  shartnoma, foydalanish huquqini berish to‘g‘risidagi shartnoma bo‘yicha qabul qilib olish-
  topshirish dalolatnomasi, chiqib ketish dalolatnomasi.
  Nomoddiy aktivlar chiqib ketganida ularning dastlabki qiymati nomoddiy aktivlarni
  hisobga olishning tegishli hisobvaraqlari kreditidan 9220-«Boshqa aktivlarning realizatsiyasi va
  boshqacha chiqib ketishi» hisobvarag‘i debetiga hisobdan chiqariladi. Nomoddiy aktivlarni chetga
  sotishdan tushgan tushum 9220-«Boshqa aktivlarning realizatsiyasi va boshqacha chiqib ketishi»
  hisobvarag‘i krediti bo‘yicha 4890-«Boshqa shaxslarning qarzlari-joriy qismi» va 0990-«Boshqa
  uzoq muddatli debitorlik qarzlari» hisobvaraqlari bilan korrespondentsiyada aks ettiriladi.
  Nomoddiy aktivlar chiqib ketganida ular bo‘yicha hisoblangan eskirish summasi 0510-
  0590-hisobvaraqlari debetidan 9220-«Boshqa aktivlarning realizatsiyasi va boshqacha chiqib
  ketishi» hisobvarag‘i kreditiga hisobdan chiqariladi.
  Misol. «Bobur» hissadorlik jamiyatida may oyida dasturiy ta’minot hisobdan chiqarildi:
  balans qiymati 200000 so‘m, eskirish qiymati 150000 so‘m. Nomoddiy aktivning sotish qiymati
  80000 so‘m. Moliyaviy natijani aniqlab, muomalaga quyidagicha provodka beramiz:
  ♦ dasturiy ta’minotning sotish qiymatiga: