title: Yalpi daromad va yagona soliq to‘lovchilar
text: 2. Yalpi daromad va yagona soliq to‘lovchilar.
  - O‘O‘S, bojxona bojlari va aktsiz solig‘ini hisoblab yozish va to‘lash:
  D-t 9430-«Boshqa operatsion xarajatlar»
  K-t 6410-«Byudjetga to‘lovlar bo‘yicha qarzdorlik».
  D-t 6410-«Byudjetga to‘lovlar bo‘yicha qarzdorlik»
  K-t 5110-«Hisob-kitob schyoti».
  - Tovarni sotishdan tushgan yalpi tushumning kelib tushishi:
  D-t 5110-«Hisob-kitob schyoti»
  K-t 4010-«Xaridor va buyurtmachilardan olinadigan schyotlar».
  - Konsignator komissiyasi summasi bilan birgalikda konsignatsiya tovari qiymatiga:
  D-t 4010-«Xaridor va buyurtmachilardan olinadigan schyotlar»
  K-t 9020-«Tovarlarni sotishdan olingan daromad».
  - Sotish sanasigacha bo‘lgan O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki rasmiy kursi bo‘yicha
  konsignant daromadi summasiga va BYuD bo‘yicha konsignatsiya tovarining qiymatiga:
  D-t 9120-«Sotilgan tovarlar tannarxi»
  K-t 6990-«Boshqa majburiyatlar».
  Bir vaqtning o‘zida 004-«Komissiyaga qabul qilingan tovarlar» hisobvarag‘idan
  konsignatsiya tovari qiymati hisobdan chiqariladi.
  - Konsignatorning yalpi daromadi summasiga:
  D-t 9020-«Tovarlarni sotishdan olingan daromad»
  K-t 9900-«Yakuniy moliyaviy natija».
  - Yalpi daromad solig‘i hisoblab yozilgan va to‘langan:
  D-t 9810-«Daromad (foyda) solig‘i bo‘yicha xarajatlar»
  K-t 6410-«Byudjetga to‘lovlar bo‘yicha qarzdorlik».
  D-t 6410-«Byudjetga to‘lovlar bo‘yicha qarzdorlik»
  K-t 5110- «Hisob-kitob schyoti».
  - Davr xarajatlarini hisobdan chiqarish:
  D-t 9900-«Yakuniy moliyaviy natija»
  K-t 9430-«Boshqa operatsion xarajatlar».
  13 MAVZU. MOL YETKAZIB BERUVCHI VA PUDRATCHILAR, XARIDOR VA
  BUYURTMACHILAR BILAN HISOB-KITOBLAR HISOBI
  13.1. Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar hisobi
  Mol yetkazib beruvchilar bilan ulardan sotib olingan tovar-moddiy zahiralari bo‘yicha va
  pudratchilar bilan ular tomonidan ko‘rsatilgan xizmat va bajarilgan ishlar bo‘yicha joriy
  majburiyatlar to‘g‘risidagi axborotlar quyidagi schyotlarda umumlashtiriladi:
  6010-«Mol yetkazib beruvchilar va pudratilarga to‘lanadigan schyotlar» schyoti
  6020-«Berilgan veksellar» schyoti
  6010-«Mol yetkazib beruvchilar va pudratilarga to‘lanadigan schyotlar» schyotida mol
  yetkazib beruvchilardan sotib olingan asosiy vositalar, nomoddiy aktivlar, tovar-moddiy zahiralar.
  Pudratchilarning xo‘jalik uchun bajargan qurilish-montaj ishlari, asosiy vositalarni tahmirlash va
  texnik xizmati ko‘rsatish va hokazolar summasiga moddiy boyliklarni yoki xarajatlarni hisobga
  oladigan tegishli schyotlar debeti bilan korrespondentsiyalangan holda kreditlanadi. Qishloq
  xo‘jalik korxonalarining mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga qarz summalarini
  o‘tkazganda 6010-schyot debetlanadi va pul mablag‘lari yoki bank kreditlari schyotlari
  kreditlanadi.
  № Operatsiya mazmuni
  Schyotlar
  korrespon-
  dentsiyasi
  Debet
  Kredit
  1
  Mol yetkazib beruvchilardan o‘rnatiladigan uskunalar olinganda 0710, 0720 6010
  2
  Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarning kapital qo‘yilmalar
  uchun bajargan ishlari va ko‘rsatgan xizmatlari uchun taqdim
  etgan schyotlari to‘lashga qabl qilinganda
  0810-0890 6010
  3
  Mol yetkazib beruvchilardan materivllar olinganda
  1010-1090 6010
  4
  Mol yetkazib beruvchilardan o‘stiruvdagi va boquvdagi chorva
  mollari olinganda
  1110, 1120 6010
  5
  Mol yetkazib beruvchilardan har xil TMZ olinganida (1510
  schyot qo‘llanilganda)
  1510
  6010
  6
  Mol yetkazib beruvchilardan tovar-moddiy zahiralar sotib
  olinganida QQS summasini hisobga qabul qilish
  4410
  6010
  7
  Korxona tomonidan mol yetkazib beruvchilar bajargan ishlar va
  xizmatlar olinganda (shu jumladan energiya, gaz, bug‘, suv)
  2010, 2310,
  2510, 2710,
  9420
  6010
  8
  Brakni tuzatish va kofalatli tahmirlash bo‘yicha mol yetkazib
  beruvchilarning xizmatlari
  2610
  6010
  9
  Kelgusi davr xarajatlariga taalluqli ishlar va xizmatlar mol
  yetkazib beruvchilardanolinganda
  3190
  6010
  10 Mol yetkazib beruvchilardan tovarlar olinganda
  2910*2990 6010
  11 Mahsulot, tovarlar, ish va xizmatlar realizatsiya qilinganida mol
  yetkazib beruvchi va pudratchilarni bajargan ish va ko‘rsatgan
  xizmatlri
  9410
  6010
  12 Tabiiy ofatni tugatishda mol yetkazib beruvchilar va pudratchilar
  xizmati
  9720
  6010
  13 Mol yettkazib beruvchilar va pudratchilarga qarzlar bankdani
  schyotlar to‘langanda.
  6010
  5110-5530
  14 Dahvo muddati o‘tgan kreditor qarz hisobdan o‘chirilganda
  6010
  9360
  Faktura qilinmagan mollar uchun (schyot-faktura yoki boshqa hisoblashish hujjatlari
  bo‘lmagan taqdirda) 6010-schyot kelmib tushgan mollarning ulgurji yoki shartnomada qiymati
  bo‘yicha kreditlanadi.
  Shuni nazarda tutish kerak-ki, mol yetkazib beruvchi va pudratchilar bilan ulardan
  olinadigan TMZ, ular bajaradigan xizmatlar va ishlar uchun olib boriladigan hisob-kitoblar barcha
  hollarda taqdim etilgan schyotga muvofiq kamida 15% oldin to‘lov (bo‘nak o‘tkazish) amalga
  oshirilishi lozim.
  Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga tovar-moddiy zahiralarlar va boshqa aktivlarni
  yetkazib berishlari, hamda ish bajarish va xizmat ko‘rsatishlari uchun berilgan avanslar bo‘yicha
  hisob-kitoblar to‘g‘risidagi axborotlar quyidagi schyotlarda umumlashtiriladi:
  4310-«Tovar-moddiy qiymatliklar uchun mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga
  berilgan bo‘naklar».
  4320-«Uzoq muddatli aktivlar uchun mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga berilgan
  bo‘naklar»
  4330-«Boshqa berilgan bo‘naklar».
  Berilgan bo‘naklar summalari, hamda tovar, ish va xizmatlar qisman tayyor bo‘lganida
  amalga oshirilgan to‘lovlar 4310-«Tovar-moddiy qiymatliklar uchun mol yetkazib beruvchilar va
  pudratchilarga berilgan bo‘naklar», 4320-«Uzoq muddatli aktivlar uchun mol yetkazib beruvchilar
  va pudratchilarga berilgan bo‘naklar» va 4330-«Boshqa berilgan bo‘naklar» schyotlarining debeti,
  bo‘yicha pul mablag‘larini oluvchi schyotlar (5110, 5210, 5510) bilan korrespondentsiyalangan
  holda aks ettiriladi.
  Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga bo‘naklar mol yetkazib beruvchi va xo‘jalik
  yurituvchi sub’ekt o‘rtasida tuzilgan kontrakt yoki shartnomaga asosan beriladi. Ayrim hollarda
  ishlar qisman bajarilganligi to‘g‘risidagi dalolatnoma bo‘lishi mumkin. Bunda to‘lov
  topshiriqnomasida qisman to‘lov yoki oldin to‘lov foizi ko‘rsatiladi.
  Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga berilgan bo‘naklarni hisobga oluvchi schyotlar
  bo‘yicha analitik hisob har bir debitor bo‘yicha alohida yuritiladi.
  Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga berilgan avanslarni hisobga oluvchi schyotlar
  bo‘yicha schyotlar korrespondentsiyalaridan namunalar keltiramiz:
  №
  Operatsiya mazmuni
  Schyotlar korrespon-
  dentsiyasi
  Debet
  Kredit
  1
  Qishloq xo‘jalik mahsulotlarini tayyorlashga naqd pul bilan
  bo‘nak berilganda
  4310
  5010
  2
  Bankdagi schyotlardan bo‘naklar o‘tkazilganda
  4310-4330 5110-5530
  3
  Olingan kreditlar va qarzlar hisobidan bo‘naklar o‘tkazilganda
  4310-4330 6810-6820
  7810-7820
  4
  Kontrakt buzilishi munosabati bilan oldin berilgan avanslar
  qaytarilganda
  5010-5530 4310-4330
  5
  Oldin berilgan avanslar mol yetkazib beruvchilar yoki
  pudratchilarga qarzni qoplashga hisobga o‘tkazilganda
  6010, 7010 4310-4330
  6
  Mol yetkazib beruvchilarga berilib, dahvo muddati o‘tib ketgan
  bo‘naklar hisobdan o‘chirilganda
  9430
  4310-4330
  7
  Berilgan avanslar summasining uzoq muddatli qismidan
  tegishlisini joriy o‘tkazilganda
  4310-4330 0940
  Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan olib boriladigan hisob-kitoblarning sintetik
  hisobi esa 6-ASK jurnal-orderda yuritiladi. 6-ASK jurnal-order qo‘shimcha varaqalardan
  foydalanib, choraklik, yarim yillik yoki bir yilga ochiladi.
  Mol yetkazib beruvchilardan olingan moddiy boyliklar, pudratchilardan qabul qilingan ish
  va xizmatlar bo‘yicha muomalalar 6-ASK jurnal-orderga ilova qilinadigan, mol yetkazib
  beruvchilar va pudratchilar bilan hisoblashuvlarga oid muomalalar reestrida, oy davomida
  ro‘yxatga olib boriladi. Bu reestr har bir mol yetkazib beruvchi (pudratchi) uchun ochiladi.
  Oy oxirida 6010-schyotning 6-a reestrdagi oborotlari jamlanib, har bir mol yetkazib
  beruvchi (pudratchi) uchun bittadan qator ajratilgan, 6-ASK jurnal-orderga o‘tkaziladi. Shu
  sababli oyda bir marta sodir bo‘ladigan muomalalar reestrga yozilmasdan, dastlabki hujjatlarga
  asosan bevosita 6-ASK jurnal-orderda hisobga olinadi.
  Har oy oxirida 6-ASK jurnal-orderda oborotlar va oy oxiriga qoldiqlar jamlab chiqiladi.
  So‘ngra 6-ASK jurnal-orderning jamlangan oborotlari boshqa jurnal-orderlardagi
  korrespondentsiyalanuvchi schyotlarning oborotlari bilan taqqoslanib, yozuvlar to‘g‘riligi
  tasdiqlanadi. Shundan so‘ng 6010 schyotning bir oylik jami kredit oboroti Bosh daftarning 6010-
  schyot ochilgan betidagi «Jami kredit oboroti» degan grafasiga o‘tkaziladi. So‘ngra debetlanuvchi
  schyotlar bo‘yicha ham yozib chiqiladi.
  6-ASK jurnal-orderga ilova
  «______________» fermer xo‘jaligi
  20-- yil mart oyiga mol yetkazib beruvchilar (pudratchilar) bilan hisoblashishlar bo‘yicha
  operatsiyalar reestri (ko‘chirma)
  Oy boshiga qoldiq
  6010 schyot kreditidan schyotlar debetiga
  Mol
  yetkazib
  beruvchi (pudratchi)
  hujjati
  Summa, so‘m
  Aloqa
  qiluvchi
  schyot
  shifri
  Sotib olish
  qiymati
  bo‘yicha
  Hisob
  bahosi
  bo‘yicha
  Hisob
  birligida
  o‘zgarish
  Hujjat
  Aloqa qiluvchi schyot
  shifri
  Debet
  Kredit
  Sana
  Nomer
  Sana
  Raqam
  i
  summa
  si
  -
  11098
  03.03
  970
  570
  -
  -
  63
  -
  -
  -
  -
  04.03
  980
  4300
  -
  -
  63
  -
  -
  -
  -
  04.03
  715
  810
  720
  90
  07
  14.03
  86
  810
  92
  13.03
  813
  3600
  3200
  400
  08
  21.03
  97
  3600
  90
  16.03
  845
  1575
  1400
  175
  12
  26.03
  112
  1575
  90
  28.03
  913
  1904
  1700
  204
  06
  -
  -
  -
  -
  Itogo
  12759
  7020
  869
  5985
  -
  -
  1905
  Bundan tashqari, mart oyida
  fevral oyida sotib olingan
  qiymatliklar uchun to‘landi
  1312
  55
  14655
  90
  Jami
  21952
  Jurnal-order № 6-ASK
  6010-«Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilar to‘lanadigan schyotlar» schyoti krediti bo‘yicha 20-- y. (ko‘chirma)
  Hisobot davri uchun jurnal-orderdagi yozuvlar tugallangan. Rasshirovka mahlumotlari tekshirildi. Oborotlar summasi Bosh daftarda aks ettirildi.
  Jurnalni
  to‘ldirish tartibi
  ya
  nv
  ar
  F
  ev
  ra
  l
  m
  ar
  t
  A
  pr
  el
  m
  ay
  iy
  un
  iy
  ul
  av
  gu
  st
  se
  nt
  ya
  br
  ok
  ty
  ab
  r
  no
  ya
  br
  de
  ka
  br
  Y
  ak
  un
  iy
  ob
  or
  ot
  la
  r
  Yozuvlarni
  05.02
  05.03
  06.04
  Oborotlarni
  Bosh
  daftarda
  aks ettirish
  06.02
  06.03
  07.04
  Imzolar:
  bajaruvchi
  Orlova
  Orlova
  Orlova
  Bosh buxgalter
  Belyaeva
  Belyaeva
  Belyaeva
  6-ASK jurnal-orderga ilova
  «______________» fermer xo‘jaligi
  20--
  yil mart oyiga mol yetkazib beruvchilar (pudratchilar) bilan hisoblashishlar bo‘yicha
  operatsiyalar reestri (ko‘chirma)
  Oy
  boshiga
  qoldiq
  6010 schyot kreditidan schyotlar debetiga
  Mol yetkazib beruvchi
  (pudratchi) hujjati
  Summa, so‘m
  Aloqa
  qiluvchi
  schyot
  shifri
  Sotib
  olish
  qiymati
  bo‘yicha
  Hisob
  bahosi
  bo‘yicha
  Hisob
  birligida
  o‘zgarish
  Hujjat
  Aloqa
  qiluvchi
  schyot shifri
  Debet
  Kredit
  Sana
  Nomer
  Sana
  Raqami
  summasi
  -
  11098
  03.03
  970
  570
  -
  -
  63
  -
  -
  -
  -
  04.03
  980
  4300
  -
  -
  63
  -
  -
  -
  -
  04.03
  715
  810
  720
  90
  07
  14.03
  86
  810
  92
  13.03
  813
  3600
  3200
  400
  08
  21.03
  97
  3600
  90
  16.03
  845
  1575
  1400
  175
  12
  26.03
  112
  1575
  90
  28.03
  913
  1904
  1700
  204
  06
  -
  -
  -
  -
  Itogo
  12759
  7020
  869
  5985
  -
  -
  1905
  Bundan tashqari, mart oyida fevral
  oyida sotib olingan qiymatliklar
  uchun to‘landi
  1312
  55
  14655
  90
  Jami
  21952
  |