title: Kalit so'z (Primary Key) - Mb on savollari Ma’lumotlar bazasi tushunchasi
text: |
  Mb on savollari Ma’lumotlar bazasi tushunchasi
  |
  bet | 11/14 | Sana | 23.07.2024 | Hajmi | 57,81 Kb. | | #268301 |
  Bog'liq 20 gachaKalit so'z (Primary Key): Ma'lumotlar bazasidagi yozuvlarni identifikatsiya qiladigan unikal kalit so'zni ifodalaydi.
  Fizik (amaliy) tasvirlash ma'lumotlar bazasidagi ma'lumotlarni ma'lumotlar bazasining fizik ko'rinishida saqlash, indekslash va qidiruvni o'rganish uchun kerakli bo'lgan strukturalar va tuzilmalarni ifodalaydi. Logik (mantiqiy) tasvirlash esa ma'lumotlarni tuzish, mantiqiy bog'lanishni ifodalash va ma'lumotlarni qanday ko'rsatish va foydalanish kerakligini ifodalaydi.
  Ma’lumot bazasini qanday bosqichli arxitekturalari mavjud?
  Ma'lumot bazasining arxitekturasi uchun bir nechta bosqichlar mavjud. Quyidagi arxitekturalar umumiy va ommaviy bo'lishi mumkin:
  Biror bir tizimda saqlanayotgan fayllar (File-based System Architecture): Boshqa usullarga nisbatan eski bo'lgan bu arxitekturada, har bir ilovachi uchun alohida fayl yaratiladi. Ma'lumotlar fayllarda saqlanadi va ularning o'zaro bog'lanishi juda qiyin.
  Ibtiyotkor (Hierarchical Architecture): Ma'lumotlar, ibtiyotkor (hierarchically) tuzilgan bo'lib, yuqori bosqichdagi yozuvning unga tegishli bo'lgan pastki bosqichdagi yozuvlarga bog'liqdir. Masalan, Windows registri bu tizimning bir namunasi bo'lishi mumkin.
  Tuzilishi bo'yicha arxitektura (Network Database Architecture): Bu arxitekturada, ma'lumotlar o'zaro bog'lanuvchan tarmoq (network) shaklida saqlanadi. Har bir yozuv o'zini pastki va yuqori bosqichdagi boshqa yozuvlar bilan bog'laydi.
  Re-loyiha (Relational Database Architecture): Re-loyiha arxitekturasi relational ma'lumotlar bazalari (RDBMS) uchun xossalanadi. Bu arxitekturada, ma'lumotlar jadvallar (tables) shaklida saqlanadi va ularga SQL (Structured Query Language) orqali murojaat qilinadi.
  Texnologik (Object-oriented Database Architecture): Texnologik arxitekturasi, ob'ektoriyentlangan ma'lumotlar bazalari (OODBMS) uchun mo'ljallangan. Bu arxitekturada, ob'ektlar (objects) saqlanadi va ularga murojaat ob'ektoriyentlangan so'zlash tillari (masalan, Java, C++) yordamida amalga oshiriladi.
  |
  | |