title: Mavzu: bu bolalar o‘ynayaptilarmi?
text: 532
  o‘rganiladigon mavzuga tayyorlanishida juda kata ahamiyatga ega ekanligi
  takidlaydilar.
  Tug‘ilganidan boshlab yoshgacha bo‘lgan darda, yani bolaning aqliy
  qobilyatlari jadal rivojlanayotgan davrda o‘yin juda
  muhim ekanligini alohida
  uqtiradilar
  O‘yin-inson o‘zligini namoyon qilishi uning takomillashuvi, usulidir. U
  maktabgacha yoshdagi bolalar hayotining asosini tashkil qiladi. O‘yinda shaxsdagi
  mavjud barcha jihatlar ishga tushadi. Bola harakat qiladi, gapiradi, o‘ylaydi, o‘yin
  davrida bolaning xayoli,
  xotirasi faol ishlaydi, ta`sirchanlik va iroda sifatlari
  namoyon bo‘ladi.
  O‘yin bolalikning hamrohi.
  O‘yin muhimdir. Bolaga yo‘naltirilganmaktabgacha ta’lim muassasasi. Joan
  Moyer, 1999.
  Akademik muvaffiqiyatga erishish uchun qilinayotgan siquv va bugungi
  bolalarning o‘yinga bo‘lgan ehtiyoji ortib ketdi.
  Degan ikkita xato tushuncha
  maktabgacha ta’lim muassasalarida “boshlang‘ich ko‘nikmalar”ga qat’iy urg‘u
  berilishiga sabab bo‘ldi. Ilk davrlardagi rivojlanishining asosiy manbai o‘yin
  xisoblanadi bolaning mukammal rivojlanishi o‘yin orqali amalga oshiriladi. O‘yin
  bolaning ilm o‘rganish jarayonida, ayniqsa intelektual o‘sishida bugungi kunda
  eng
  muhim vositachi qolmoqda, ayniqsa maktabgacha ta’lim muassasalarida.
  Buning ustiga eng so‘ngi ilmiy tekshuruvlar o‘yin orqali o‘rganilmagan bilim tez
  yoddan ko‘tarilgani tasdiqlaydi. O‘yin nafaqat materiallar va jihozlardan
  foydalanishdan tashkil topgan balki sovodxonlik
  va fikrlar xilma-xilligini
  shakllantirishda foydalaniladigon so‘zlar va fikrlardan iborat. Bundan tashqari
  o‘yin muommo yechishko‘nikmasini shakllantirishga undab ijodkorligini
  rivojlantiradi. Ijtimoiy va hissiy rivojlanishlar ham o‘yin orqali amalga oshiriladi,
  o‘yin umumiy rivojlanishni ta’minlaydi, faollashtiradi.
  533
  Lawrence Frankning (1964) fikrlari bugundi kungacha o‘z
  axamiyatini
  yo‘qotmagan: “bolami mustaqillik bilan tanishtirishga undaydigon, mustaqil
  o‘rganishga yo‘naltiradigon va dunyoni faol kashf qilishga chorlaydigon o‘yin
  konsepsiyasi bolaning umumiy rivojlanishini kafolatlaydi… bu ta’lim
  tizimining
  qadriyatlarimizni va shaxsning mukammal rivojlanishga qo‘ahmoqchi bo‘lgan
  g‘ayratimizning tarjimasidir.”(73-bet)
  Maktabgacha ta’lim muassasasi tarbiyachilari soha mutaxassislarining quyidagi
  gaplariga qo‘shilyaptilar: bolaga yo‘naltirilgan mashg‘ulotlar, bolaning har
  tomonlama yani to‘rtta kategoriyasining hammasini qamrab olishi zarur.