title: boʻyicha soliq solishning oʻziga xos xususiyatlari
text: boʻyicha soliq solishning oʻziga xos xususiyatlari
  (1-q.)
  Ushbu Kodeksning 52-moddasida nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladigan
  qimmatli qogʻozlarga doir REPO operatsiyalari ishtirokchilariga soliq solish ushbu moddada
  belgilangan oʻziga xos xususiyatlar inobatga olingan holda amalga oshiriladi.
  (2-q.)
  Ushbu moddaning qoidalari tegishli fuqarolik-huquqiy shartnomalari asosida
  vositachilar, ishonchli vakillar, agentlar, ishonchli boshqaruvchilar tomonidan soliq toʻlovchi
  hisobidan amalga oshirilgan soliq toʻlovchining REPO operatsiyalariga nisbatan ham qoʻllaniladi.
  (3-q.)
  REPOning birinchi qismi boʻyicha va REPOning ikkinchi qismi boʻyicha qimmatli
  qogʻozlarni realizatsiya qilish chogʻida soliq solish maqsadlarida moliyaviy natija aniqlanmaydi.
  (4-q.)
  Soliq toʻlovchi oʻzi qabul qilgan soliq siyosatiga muvofiq soliq solish maqsadlarida
  REPO operatsiyasi boʻyicha chiqib ketayotgan (qaytarilayotgan) qimmatli qogʻozlarni hisobga
  olish tartibini mustaqil ravishda belgilaydi.
  (5-q.)
  Ushbu Kodeks maqsadlarida REPOning birinchi qismi boʻyicha sotuvchi uchun
  REPOning ikkinchi qismi boʻyicha sotib olish narxi va REPOning birinchi qismi boʻyicha
  realizatsiya qilish narxi oʻrtasidagi farq deb quyidagilar eʼtirof etiladi:
  1) xarajatlar tarkibiga kiritiladigan jalb etilgan mablagʻlar boʻyicha foizlar toʻlashga doir
  xarajatlar oʻrtasidagi farq, agar bunday farq ijobiy boʻlsa;
  2) daromadlar tarkibiga kiritiladigan, qimmatli qogʻozlar orqali berilgan qarz boʻyicha
  foizlar tarzidagi daromadlar oʻrtasidagi farq, agar bunday farq salbiy boʻlsa.
  (6-q.)
  Ushbu Kodeks maqsadlarida REPOning birinchi qismi boʻyicha xaridor uchun
  REPOning ikkinchi qismi boʻyicha realizatsiya qilish narxi va REPOning birinchi qismi boʻyicha
  sotib olish narxi oʻrtasidagi farq deb quyidagilar eʼtirof etiladi:
  1) daromadlar tarkibiga kiritiladigan, joylashtirilgan mablagʻlar boʻyicha foizlar tarzidagi
  daromadlar oʻrtasidagi farq, agar bunday farq ijobiy boʻlsa.
  2) xarajatlar tarkibiga kiritiladigan, qimmatli qogʻozlar orqali olingan qarz boʻyicha foizlar
  tarzidagi xarajatlar oʻrtasidagi farq, agar bunday farq salbiy boʻlsa.
  (7-q.)
  Agar ushbu moddaning beshinchi va (yoki) oltinchi qismlarida nazarda tutilgan
  daromadlar Oʻzbekiston Respublikasining norezidentga toʻlansa va ushbu daromadlar bu
  norezidentning doimiy maussasasi bilan bogʻliq boʻlmasa, bunday daromadlar ushbu
  norezidentning Oʻzbekiston Respublikasidagi manbalardan olingan daromadlari jumlasiga
  kiritiladi va unga REPOning ikkinchi qismi bajarilishi sanasida toʻlov manbaida soliq solinadi.
  (8-q.)
  Ushbu modda maqsadlarida REPOning ikkinchi qismi boʻyicha ishtirokchilar
  majburiyatlarini ushbu moddaning beshinchi va oltinchi qismlarida belgilangan oʻziga xos
  xususiyatlar hisobga olingan holda bajarish (tugatish) sanasi REPO operatsiyasi boʻyicha
  daromadlarni (xarajatlarni) eʼtirof etish sanasi deb hisoblanadi.
  (9-q.)
  REPO operatsiyalarini tuzish va bajarish bilan bogʻliq xarajatlar umumiy tartibda
  hisobga olinadi.
  (10-q.)
  Agar REPOning birinchi va ikkinchi qismlarini bajarish sanalari oʻrtasidagi davrda
  REPOning birinchi qismi boʻyicha xaridorda REPOning birinchi qismi boʻyicha sotuvchiga REPO
  operatsiyasining obyekti boʻlgan (kuponli toʻlov, qimmatli qogʻozlarning nominal qiymatini
  qisman toʻlash) qimmatli qogʻozlar boʻyicha daromadlarni berish majburiyati yuzaga kelsa,
  bunday toʻlovlarning summasi daromadlarni (xarajatlarni) ushbu moddaning beshinchi va oltinchi
  qismlariga muvofiq belgilangan tartibda hisob-kitob qilish davomida REPOning ikkinchi qismi
  boʻyicha realizatsiya qilish (sotib olish) narxiga kiritiladi. Mazkur qoida, agar repo shartnomasida
  REPOning birinchi qismi boʻyicha sotuvchining REPOning ikkinchi qismi boʻyicha qimmatli
  qogʻozlarni keyinchalik sotib olish chogʻida pul mablagʻlarini toʻlashga (REPOning ikkinchi
  qismi boʻyicha realizatsiya qilishga (sotib olish narxlariga) doir majburiyatlarini bunday
  toʻlovlarni amalga oshirish oʻrniga tegishli toʻlovlar summasiga kamaytirish nazarda tutilgan
  boʻlsa, qoʻllaniladi. Agar repo shartnomasiga muvofiq, bunday toʻlovlar REPOning ikkinchi qismi
  boʻyicha majburiyatlarni aniqlashda hisobga olinmasa, bu toʻlovlar summalari ushbu moddaning
  beshinchi va oltinchi qismlariga muvofiq aniqlanadigan daromadlarni (xarajatlarni) hisob-kitob
  qilishda realizatsiya qilish (sotib olish) narxiga kiritilmaydi.
  (11-q.)
  Agar repo shartnomasida REPO operatsiyasi obyekti boʻlgan qimmatli qogʻozlarning
  narxi oʻzgargan taqdirda, REPO ishtirokchilari oʻrtasida REPOning birinchi va ikkinchi qismlarini
  bajarish sanalari oʻrtasidagi davrda hisob-kitoblarni (pul mablagʻlarini oʻtkazish va (yoki)
  qimmatli qogʻozlarni oʻtkazish) amalga oshirish nazarda tutilgan boʻlsa, bunday oʻtkazmalarning
  summalari ushbu moddaning beshinchi va oltinchi qismlariga muvofiq aniqlanadigan
  daromadlarni (xarajatlarni) hisob-kitob qilishda REPOning ikkinchi qismi boʻyicha realizatsiya
  qilish (sotib olish) narxiga kiritiladi. Mazkur qoida, agar repo shartnomasida hisob-kitoblarni
  amalga oshirishda sotuvchining REPOning birinchi qismi boʻyicha pul mablagʻlarini toʻlashga
  doir majburiyatlarini REPOning ikkinchi qismi boʻyicha qimmatli qogʻozlarni keyinchalik sotib
  olishdagi oʻtkazmalar summasiga kamaytirish nazarda tutilgan boʻlsa, qoʻllaniladi. Agar repo
  shartnomasiga muvofiq pul mablagʻlarini va (yoki) qimmatli qogʻozlarni bunday olish (oʻtkazish)
  REPOning ikkinchi qismi boʻyicha majburiyatlarni aniqlash chogʻida hisobga olinmasa, bunday
  oʻtkazmalarning summalari ushbu moddaning beshinchi va oltinchi qismlariga muvofiq
  aniqlanadigan daromadlarni (xarajatlarni) hisob-kitob qilishda REPOning ikkinchi qismi boʻyicha
  realizatsiya qilish (sotib olish) narxiga kiritilmaydi.
  (12-q.)
  Agar REPO operatsiyasi norezident (REPOning birinchi qismi boʻyicha sotuvchi) va
  Oʻzbekiston Respublikasining soliq rezidenti boʻlgan yuridik shaxs (REPOning birinchi qismi
  boʻyicha xaridor) oʻrtasida amalga oshirilgan boʻlsa va REPO operatsiyasining obyekti boʻlgan
  aksiyalar (dividendlar olish huquqini beruvchi depozitar qaydlar) boʻyicha REPOning birinchi va
  ikkinchi qismlarini bajarish sanalari oʻrtasidagi davrda dividendlar toʻlangan boʻlsa (dividendlar
  olish huquqiga ega boʻlgan shaxslarning roʻyxati tuziladi), REPOning birinchi qismi boʻyicha
  xaridor dividendlarni toʻlash manbaida qaysi dividendlar boʻyicha soliq agenti soliqni ushlab
  qolmagan boʻlsa yoki soliq mazkur norezident uchun dividendlar tarzidagi daromadlardan
  hisoblab chiqarilgan soliq summasidan kam summada ushlab qolingan boʻlsa, oʻsha dividendlar
  tarzidagi daromadlarga nisbatan soliq agenti deb eʼtirof etiladi.
  (13-q.)
  Agar repo shartnomasida REPO operatsiyasining birinchi qismi boʻyicha berilgan
  qimmatli qogʻozlarni ushbu Kodeksning 52-moddasi toʻrtinchi qismiga muvofiq boshqa qimmatli
  qogʻozlar bilan almashtirish imkoniyati nazarda tutilgan boʻlsa, bunday almashtirish chogʻida
  soliq solish tartibi oʻzgarmaydi.
  (14-q.)
  Soliq solish maqsadlarida lozim darajada bajarish chogʻida qimmatli qogʻozlarni
  REPOning ham birinchi, ham ikkinchi qismi boʻyicha realizatsiya qilishning haqiqatdagi narxi,
  ushbu qimmatli qogʻozlarning bozor qiymatidan qatʼi nazar, qoʻllaniladi.
  (15-q.)
  REPOning ikkinchi qismi lozim darajada bajarilmagan taqdirda bunday REPO
  operatsiyasi boʻyicha soliq bazasi ushbu operatsiya ishtirokchilari tomonidan quyidagi tartibda
  aniqlanadi:
  1) REPOning birinchi qismi boʻyicha sotuvchi REPOning ikkinchi qismi bajarilganligini
  soliq solish maqsadlarida eʼtirof etadi. Bir vaqtning oʻzida u REPOning ikkinchi qismi boʻyicha
  qaytarib sotib olinmagan qimmatli qogʻozlarning REPO operatsiyalari boʻyicha majburiyatlarni
  repo shartnomasi orqali yoki REPO operatsiyasi taraflarining boshqa bitimi orqali tugatish
  maqsadlari uchun aniqlanadigan narxdan kelib chiqqan holda realizatsiya qilinganligini eʼtirof
  etadi va bunda ushbu qimmatli qogʻozlarning bozor qiymatini ushbu Kodeksda belgilangan soliq
  solish maqsadlari uchun aniqlashga doir talablarni hisobga oladi. Qimmatli qogʻozlarni
  realizatsiya qilishni bunday eʼtirof etish shartnoma shartlariga muvofiq REPOning ikkinchi
  qismini bajarish sanasida yoxud oʻzaro hisob-kitoblarni amalga oshirish doirasida qimmatli
  qogʻozning oldi-sotdisi sanasida amalga oshiriladi;
  2) REPOning birinchi qismi boʻyicha xaridor REPOning ikkinchi qismi bajarilganligini
  soliq solish maqsadlarida eʼtirof etadi. Bir vaqtning oʻzida u REPOning ikkinchi qismi boʻyicha
  sotilmagan qimmatli qogʻozlarning REPO operatsiyalari boʻyicha majburiyatlarni repo
  shartnomasi orqali yoki REPO operatsiyasi taraflarining boshqa bitimi orqali tugatish maqsadlari
  uchun aniqlanadigan narxdan kelib chiqqan holda sotib olinganligini eʼtirof etadi va bunda ushbu
  qimmatli qogʻozlarning bozor qiymatini ushbu Kodeksda belgilangan soliq solish maqsadlari
  uchun aniqlashga doir talablarni hisobga oladi. Qimmatli qogʻozlarni olishni bunday eʼtirof etish
  shartnoma shartlariga muvofiq REPOning ikkinchi qismini bajarish sanasida yoxud oʻzaro hisob-
  kitoblarni amalga oshirish doirasida qimmatli qogʻozning oldi-sotdisi sanasida amalga oshiriladi.
  (16-q.)
  Qimmatli qogʻozlar boʻyicha qisqa pozitsiyalarni ochishda soliq bazasini aniqlash
  tartibining oʻziga xos xususiyatlari Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan
  Oʻzbekiston Respublikasining qimmatli qogʻozlar bozorini rivojlantirish boʻyicha vakolatli organi
  bilan kelishilgan holda belgilanadi.
  |