title: Tog‘ qo ‘yi - 0 ‘z b e k ist 0n respublikasi olïy ya g ‘rta m âxsus ta’lim yazirligi
text: Q o‘riqxonada o ‘rm on, dala ekotizimlari ajralgan; o‘rmon bilan
  qoplanmagan maydoni 56678,1 ga; yaylovlar mavjud; daryo
  va
  koilarga 171 ga to ‘g£ri keladi; botqoqliklar 511 ga; qiyaliklar
  va tog‘ yonbag'ridagi to ‘kilmalar 31819 ga ni tashkil qiladi;
  yollar, shudgor va qamishzor dalalar mavjud. Q o‘riqxonaning
  asosiy o'rm on hosil qiluvchi o ‘simlikîari zarafshon va yarim
  sharsimon archalar hisoblanadi. Um uman olganda muhofaza
  etiladigan hududdagi o‘simiiklar Markaziy Osiyo to g iari uchun
  odatiy bo‘lib, uning katta qismi tor endem o'simliklaridir.
  Ba’zi
  hisoblarga qaraganda tomirli o ‘simlik iurlarining um umiy
  miqdori
  800—900dan kam emas.
  O'zbekiston Respublikasi «Qizil kitob»iga kiritilgan noyob
  turlardan qo'riqxona hududida 32 turdan kam bolm agan tomirli
  o'simlik turi o ‘sadi. Q o‘riqxonaning hayvonot olarni boy, turli-
  tum an va to g li o £rmonîarga xos bo‘lgan deyarli barcha turlami
  qamrab oladi. Qo'riqxonada 2 turdagi baliq, 19 turdagi amfibiya
  va reptiliya, 103 turdagi uyali qushlar, 28 turdagi sutemizuvchilar
  yashaydi.
  O'zbekiston Respublikasi «Qizil kitob»iga oqtim oq ayiq, ilvirs,
  Turkiston silovsini, eron qunduzi, qushlardan: burgut, boltayutar,
  itolg‘i, qumoy, kichik burgut kiritilgan. Qizilsoy maydonidagi
  Osmontalash cho‘qqisi eng yuqori nuqta — dengiz sathidan 4000
  m dan baland, aynan shu yerda sibir qo'zisi, ilvirs, ular va qizil
  sug‘ur yashaydi. Sudralib yuruvchilardan suvilon, chiporilon,
  qalqontumshuq,
  k o lv o r, Turkiston agamasi va boshqalar
  uchraydi. Tojikision bilan chegarada qo'riqxonanmg eng yirik
  daryoiaridan biri Oqsuv havzasida eng yuqori cho‘qqili 0 ‘qilon
  uchastkasi joylashgan. Uning balandligi dengiz sathidan 2500 dan
  4300 m gacha oraliqda. Bu uchastkada 0 ‘zbekistondagi eng yirik
  Seversov muzligi mavjud. Hisor davlat qo'riqxonasi O'zbekiston
  Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish davlat qo‘initasi tizimiga
  kiradi va Davlat biologik nazorati tomonidan boshqariladi.
  4.
  N arota davîat qo‘riqxonasi O'zbekiston Respublikasi janubi-
  g‘arbida Jizzax viloyati Forish tumanidagi Nurota tizmasining
  140
  markaziy qismida joylashgan.
  1975-yilda tashkil qilingan.
  Q o‘riqxona maydoni 17752 ga, shundan 2529 ga o ‘rmon bilan
  qopîangan. Yong‘oqning qadrii turlarini saqlab qolish va Seversov
  qo ‘yining noyob populyatsiyasini himoyalash qo‘riqxonaning
  asosiy maqsadi hisoblanadi.