title: -chizma - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti
text: 254
  W
  1
  S D
  0 Q
  2
  Q
  1
  Ishchi kuchi miqdori
  Ochiq turdagi yoki tarmoq kasaba uyushmasi deyarli barcha ishchilarni o’z
  tarkibiga kiritish orqali ishchi kuchi taklifini nazorat qilib, ish haqi darajasini erkin
  raqobat sharoitidagi W
  1
  dan W
  2
  ga qadar oshiradilar. Natijada ishchi kuchi taklifi egri
  chizig’i SS dan W
  2
  aS ga siljiydi. W
  2
  ish haqi darajasida ish beruvchilar bandlik
  darajasini Q
  1
  dan Q
  2
  ga qadar qisqartiradilar.
  Hozirgi zamon mehnat munosabatlari o’zida davlatning ta’sirini ham aks ettiradi.
  Davlatning qonunchilik faoliyati mehnat munosabatlarining barcha tomonlarini
  qamrab oladi. U nafaqat iqtisodiyot davlat sektorining ishchi kuchiga bo’lgan talabini
  bildiradi, balki uni xususiy sektorda ham tartibga soladi, milliy iqtisodiyot miqyosida
  ishga yollashning asosiy o’lchamlarini aniqlaydi.
  Mehnat munosabatlariga davlatning ijtimoiy dasturlari (kam ta’minlangan
  oilalarga yordam, ishsizlik bo’yicha nafaqa, har xil ijtimoiy to’lovlar, pensiya
  ta’minoti va boshqalar) katta ta’sir ko’rsatadi. Bu dasturlar bozor tahlikasi yuqori
  bo’lgan davlatlarda aholining ijtimoiy-iqtisodiy ahvolini barqarorlashtirishga ma’lum
  bir darajada ijobiy ta’sir ko’rsatadi.
  Davlatning ishchi kuchi bozoridagi vositachilik roli ham mehnat munosabatlariga
  sezilarli darajada ta’sir ko’rsatishi mumkin. Jumladan, o’ziga qisman ishchi o’rinlarini
  qidirish va tavsiya qilish hamda ishga joylashtirish bo’yicha umummilliy dasturni
  ishlab chiqarish vazifalarini oladi. Ishchilarni o’qitish va qayta tayyorlashning davlat
  tizimi, bozorning o’zgaruvchan talablariga tez moslashishga imkon beradi.