title: inflyatsiya sur’atini (IS) - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti
text: inflyatsiya sur’atini (IS)
  quyidagi
  formula orqali aniqlash mumkin:
  %
  100
  b
  b
  j
  ÒN
  ÒN
  ÒN
  IS
  .
  Masalan, iste’mol tovarlarining narx indeksi 2008 yilda 112,6% ga, 2007 yilda
  116,8% ga teng bo’lsa, inflyatsiya sur’ati quyidagicha bo’ladi:
  Inflyatsiya sur’ati =
  %
  7
  ,
  3
  100
  6
  ,
  112
  6
  ,
  112
  8
  ,
  116
  foiz.
  Ba’zi bir mamlakatlarda inflyatsiya sur’ati juda yuqori bo’lganligi sababli,
  narxlarning qancha vaqt mobaynida 2 baravar o’sishi mumkinligi «70 miqdori
  qoidasi» yordamida aniqlanadi. Buning uchun 70 sonini inflyatsiyaning o’rtacha yillik
  darajasiga bo’linadi. Bizning misolimida bu ko’rsatkich deyarli 19 yilni (70/3,7 =18,9)
  tashkil etadi, ya’ni inflyatsiyaning yillik 3,7% darajasida 19 yildan so’ng
  iqtisodiyotdagi narxlar 2 baravarga o’sadi.
  Mamlakatimizda 2000-2007 yillardagi inflyatsiyaning asosiy ko’rsatkichlarini
  quyidagi jadval orqali ifodalash mumkin (22.1-jadval).
  431
  22.1-jadval
  O’zbekiston Respublikasida 2000-2008 yillarda inflyatsiyaning asosiy
  ko’rsatkichlari (o’tgan yilning mos davriga nisbatan narxlarning o’sishi, foizda)
  Yillar
  Iste’mol tovarlari
  narxlari
  yig’ma
  indeksi (INI)
  Oziq-ovqat
  tovarlari
  Nooziq-ovqat
  tovarlari
  Xizmatlar
  2000
  24,9
  18,9
  36,6
  47,1
  2001
  27,4
  27,9
  21,1
  36,9
  2002
  27,6
  28,0
  19,3
  41,3
  2003
  10,3
  5,4
  13,9
  30,9
  2004
  3,7
  -1,2
  5,3
  22,1
  2005
  7,8
  6,7
  6,9
  13,5
  2006
  6,8
  3,9
  8,0
  15,4
  2007
  6,8
  3,3
  8,4
  17,2
  2008
  7,8
  2,7
  7,7
  27,2
  Manba: O’zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo’mitasi ma’lumotlari.
  Kelib chiqish sabablari va o’sish sur’atlariga qarab, inflyatsiyaning bir qancha
  turlarini farqlash mumkin.
  |