title: Sof foyda + asosiy vositalar eskirishi (amortizatsiya)
text: 344
  korxonalarda o‘ziga qarashli mol-mulkni ko‘paytirish ahamiyatli
  hisoblanadi. Ayniqsa, hissadorlik va boshqa jamg‘armalarni to‘ldirib
  borish zururdir. Bu hissadorlar, ustav fondi qatnashchilari va a’zolarning
  badallari hisobiga to‘ldiriladi. Shuning uchun ham a’zolarining
  kelishuviga muvofiq, qonun bilan belgilangan ustav fondining hajmi
  kamaytirilmasligi va u to‘ldirib borilishi zarur. Korxona balansini
  o‘rganishda, albatta, nizom jamg‘armasining o‘tgan yilga nisbatan
  o‘zgarish sabablari tahlil qilinadi. Ustav fondining ko‘payishi ham
  moliyaviy barqarorlik yaxshilanganligi belgisi hisoblanadi.
  9.9. Mol-mulk va mablag‘lar harakatchanligi tahlili
  Iqtisodiyotni modernizatsiya qilish sharoitida balans ma’lumotlari
  asosida korxona aktivlarining holatini o‘rganishda ularning pulga
  aylanuvchanligiga baho berish tahlilning muhim vazifasi hisoblanadi.
  Bunday tahlilning zaruriyati bozor iqtisodiyoti sharoitida korxonalarda
  qattiq moliyaviy cheklanishlarning paydo bo‘lishi va olingan qarzlarni
  qaytarish imkoniyatlarini o‘z vaqtida hisoblab baho berishda ko‘rinadi.
  Ayniqsa, to‘lov majburiyatlarining muddati korxona mulki faoliyat
  natijasida pulga aylanish muddatiga mos kelishi moliyaviy holatni
  yaxshilanishiga ta’sir ko‘rsatadi. Shu bois, korxona aktivlarining
  harakatchanligini tahlil qilgan holda qarzlarni qaytarishga yetarli yoki
  yetishmasligi muntazam o‘rganilishi lozim.
  Bozor munosabatlari sharoitida korxonalarning erkin faoliyat
  yuritishida bankrotlik holatiga tushish va sinish xavfidan saqlanish
  maqsadida balans likvidligi tahlili natijalaridan foydalaniladi. Tahlil
  etish uchun balans aktividagi moddalarni pulga aylanish muddati
  passividagi moddalarning qarzni uzish muddatlari bilan taqqoslanadi.
  Bunday taqqoslash natijasiga ko‘ra balans aktividagi moddalarni
  sotishidan kelgan tushumi korxona qarzlari (majburiyatlari)ni uzishi
  uchun yetarli bo‘lsa balans likvidlikka ega deb hisoblanadi.