title: Xalqaro savdoning mazmuni, tuzilishi va xususiyatlari
text: |
  Xalqaro savdoning mazmuni, tuzilishi va xususiyatlari Pdf ko'rish
  |
  bet | 524/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
  Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASI
  2. Xalqaro savdoning mazmuni, tuzilishi va xususiyatlari
  Hozirgi jahon rivojining xususiyatli belgisi tashqi iqtisodiy aloqalarning, avvalo,
  tashqi savdoning tez o’sishi hisoblanadi. Tashqi savdo xalqaro hamkorlikning ishlab
  chiqarish, ilmiy-texnika va boshqa shakllari (kadrlarni tayyorlash, turizm va h.k.) bilan
  bir qatordagi xalqaro iqtisodiy munosabatlarning muhim shakli hisoblanadi. Barcha
  mamlakatlar tashqi savdosi majmui xalqaro savdoni tashkil etadi.
  Xalqaro savdo – bu turli davlat milliy xo’jaliklari o’rtasidagi tovar va
  xizmatlarning ayirboshlash jarayonidir.
  Xalqaro savdo qadimdan mavjud bo’lsada,
  faqat XIX asrga kelib, ya’ni deyarli barcha rivojlangan mamlakatlar xalqaro savdo
  aloqalarida ishtirok eta boshlashi bilan jahon bozori shakliga kirdi.
  Xalqaro savdo tashqi savdo aylanmasi, eksport va import, savdo balansi kabi
  ko’rsatkichlar bilan tavsiflanadi.
  Eksport – bu tovarlarni chet ellik mijozlarga sotish bo’lib, bunda mazkur
  mamlakatlarda ishlab chiqarilgan tovar mamlakatdan tashqariga chiqariladi.
  Eksportning iqtisodiy samaradorligi shu bilan aniqlanadiki, mazkur mamlakat ishlab
  chiqarishning milliy xarajatlari jahon xarajatlaridan past bo’lgan mahsulotlarni chetga
  chiqaradi. Bunda eksportda olinadigan yutuq hajmi mazkur tovar milliy va jahon
  narxlarining nisbatiga, mazkur tovarning xalqaro aylanmasida ishtirok etuvchi
  mamlakatlarning mehnat unumdorligiga bog’liq.
  Xalqaro savdoda
  tovarlarning eksport tarkibi
  fan-texnika revolyutsiyasi va
  xalqaro mehnat taqsimotining chuqurlashuvi ta’siri ostida o’zgaradi. Hozirgi davrda
  xalqaro savdoning eksport tarkibida qayta ishlovchi sanoat mahsulotlari yetakchi
  o’ringa ega bo’lib, uning hissasiga jahon tovar ayriboshlashining 3/4 qismi to’g’ri
  keladi. Oziq-ovqat, xomashyo va yoqilg’i ulushi faqat 1/4 qismini tashkil qiladi.
  |
  | |