title: Xulosalar - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti
text: 329
  1.
  Milliy iqtisodiyotda YaIMning asosiy qismi yangidan vujudga keltirilgan
  mahsulot, uning sotilgandan keyingi puldagi ifodasi milliy daromad iste’mol va
  jamg’arma maqsadlarida sarflanadi.
  2.
  Keng ma’noda iste’mol jamiyat iqtisodiy ehtiyojlarini qondirish jarayonida
  ishlab chiqarilgan tovar va xizmatlardan foydalanishni bildirib, unumli va shaxsiy
  iste’molga ajraladi.
  3.
  Jamg’arma – bu aholi, korxona (firma) va davlat joriy daromadlarining
  kelajakdagi ehtiyojlarini qondirish va foizli daromad olish maqsadlarida to’planib
  borishi. Uning hajmi uy xo’jaliklari daromadidan iste’mol sarflarini ayirib tashlash
  yo’li bilan aniqlanadi.
  4.
  Iste’mol va jamg’arma hajmi hamda unga ta’sir ko’rsatuvchi omilar
  o’rtasidagi bog’liqlik iste’mol va jamg’arma funktsiyasi deyiladi. Bu funktsiyalarni
  bayon etishda klassik iqtisodchilar va keynschilarning nuqtai nazarlari farqlanadi.
  Klassik iqtisodchilarning fikriga ko’ra, jamg’arma banklarning real foiz stavkasi
  qanchalik yuqori bo’lsa, ularning qiziqishlari shu qadar kuchli bo’ladi. J.M.Keyns
  klassik iqtisodchilarning bu fikrlariga qarshi chiqib, uy xo’jaliklarining iste’mol
  sarflari real foiz stavkasiga u qadar bog’liq emasligini, kishilar uchun hamma vaqt
  joriy iste’molning kelgusidagi iste’moldan afzalligini ta’kidlaydi. U iste’mol sarflari
  darajasiga ta’sir ko’rsatuvchi asosiy omil sifatida uy xo’jaliklarining joriy
  daromadlarini ko’rsatadi.
  5.
  Iste’molchilarning daromadlari qanchalik o’sib borgan sari ularning
  jamg’arishga bo’lgan moyilliklari shunchalik oshib boradi.
  6.
  Amalda jamg’arish kapital mablag’lar yoki investitsion sarflar shaklida
  yuzaga chiqib, u yangi asosiy kapitalni hosil qilish, ishlab turganlarini kengaytirish,
  rekonstruktsiyalash va yangilashga qilinadigan xarajatlarni ifodalaydi.
  7.
  Jamg’arish summasi milliy daromadning bir qismini tashkil etadi va shu
  sababli milliy daromad hajmi ko’payishini belgilaydigan omillar, jamg’arish miqdorini
  ham belgilab beradi. Bu omillardan asosiysi qo’llaniladigan resurslar massasi va
  ularning unumdorligidir.
  8.
  Investitsiyalar – asosiy va aylanma kapitalni ko’paytirishga, ishlab chiqarish
  quvvatlarini kengaytirishga pul shaklidagi qo’yilmadir. U pul mablag’lari, bank
  kreditlari, aktsiya va boshqa qimmatli qog’ozlar ko’rinishida amalga oshiriladi. Pul
  mablag’lari ko’rinishidagi investitsiya nominal investitsiya, ana shu pul mablag’lariga
  sotib olish mumkin bo’lgan investitsion resurslar real investitsiya deyiladi.
  9.
  Investitsiyalarga sarflar darajasini ikkita asosiy omil belgilab beradi: 1)
  investitsiya sarflaridan kutilayotgan foyda normasi; 2) foiz stavkasi.