title: Huquqiy, maʼnaviy, axloqiy
text: |
  Huquqiy, maʼnaviy, axloqiy Pdf ko'rish
  |
  bet | 199/382 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 132,8 Mb. | | #103163 |
  Bog'liq IAT 9-sinf Talabalar-uchun-darslik9.02 Huquqiy, maʼnaviy, axloqiy
  va madaniy jihatdan baho berish
  AKTni loyihalash jarayoniga oid juda ko‘p huquqiy cheklovlar
  mavjud. Ushbu dasrlikning 4-bobida maʼlumotlarni
  himoyalashga oid qonunchilik tamoyillari boʻyicha ayrim
  vazifalarni bajardingiz. Natijada ushbu qonunlar jismoniy
  shaxsning shaxsiy maʼlumotlari va tashkilotlarning maxfiy
  maʼlumotini himoyalash uchun foydalanilishini bilib oldingiz. Endi
  mualliflik huquqi qonunchiligining zaruriyatini koʻrib chiqamiz.
  Mualliflik huquqi
  Agar ishlab chiqaruvchi shaxs biror narsani ishlab chiqarishga
  koʻp vaqt sarflasa, ushbu saʼy-harakatlar katta foyda keltirishini
  kutadi. Agar ishlab chiqarilayotgan mahsulot biror qattiq jism
  boʻlsa, bu oson amalga oshiriladi.
  Tasavvur qiling, kompaniya yangi 3D printer ishlab chiqarib, uni
  savdoga qo‘ymoqchi. Agar siz 3D printerdan foydalanmoqchi
  boʻlsangiz, uni xarid qilishingiz kerak bo‘ladi. Siz mahsulot
  uchun toʻlaydigan narx printerni tayyorlash uchun sarf qilingan
  narxdan ancha yuqori boʻlishi mumkin. Chunki, kompaniya
  mahsulot gʻoyasini ishlab chiqish uchun sarflagan xarajatlarni
  ham mahsulot tan narxiga kiritib hisoblagan bo‘ladi. Qolaversa,
  to‘lovning bir qismi 3D printer gʻoyasi va uni qanday ishlashini
  oʻylab topgan shaxsga ham sarflanishi kerak. Demak, xaridor
  pulning bir qismini printerning oʻzi uchun, bir qismini ishlab
  chiqish xarajatlari uchun, yana bir qismini esa dastlabki gʻoya
  uchun to‘lar ekan. Printerning o‘zi uchun pul to‘lashingizni
  tushunish oson, biroq yuqorida keltirilgan yana ikkita alohida
  band uchun toʻlov qilayotganingizni tushunish qiyinroq.
  Ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishi kompaniya
  laboratoriyasida oʻtkazilishi mumkin. Bu yerdagi olimlarga
  maosh toʻlash, ular foydalanadigan jihozlarni esa sotib olish
  talab qilinadi. 3D chop etish texnologiyasi asosida original
  gʻoyalarni aniqlash murakkab jarayon hisoblanadi. Biror
  insonda, hattoki sizda ham ideal gʻoya tug‘ilib, ushbu gʻoyani
  roʻyxatdan o‘tkazgan bo‘lishingiz mumkin. Agar kompaniya
  ushbu gʻoyadan foydalanmoqchi va uni rivojlantirmoqchi
  boʻlsa, avvalo, uning muallifidan ruxsat olish va gʻoyadan
  foydalanish uchun toʻlov qilishiga toʻgʻri keladi. Gʻoyalarni sotib
  olish ularni koʻra olmaganingiz uchun murakkabdek tuyuladi.
  Kinofilmlarni DVD diskga yozish va ularni sotish jarayonini
  tahlil qilaylik. DVD disk – bu “qattiq” jism va juda arzon turishi
  mumkin. Biroq kompaniya filmni DVD diskka joylab, keyin uni
  sotish ishlarini amalga oshiradi. Shuning uchun DVD diskning
  narxi tannarxidan ancha qimmatga aylanadi. Kinofilmni ishlab
  chiqish uchun avval boshqa kimdir hikoya yozishi, undagi
  qahramonlarni rolini oʻynash uchun aktyorlar yollanilishi,
  kimdir filmga musiqa bastalashi kerak boʻlgan. Hamma uchun
  unchalik aniq boʻlmagan bu qoʻshimcha xarajatlar DVD disk
  sotib olayotganingizda toʻlov qilayotgan jarayonlar hisoblanadi.
  Siz boshqalarning gʻoyasi va malakasi uchun toʻlov qilasiz. Bu
  ularning
  |
  | |