title: Asosiy tayanch tushunchalar - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti
text: 527
  Eksport – tovarlarni chet ellik mijozlarga sotish bo’lib, bunda mazkur
  mamlakatda ishlab chiqarilgan tovarlar mamlakatdan tashqariga chiqariladi.
  Import – chet ellik mijozlardan tovarlar (xizmatlar) sotib olib, ularni mamlakatga
  kiritish.
  Reeksport – biror bir mamlakat boshqa mamlakatda ishlab chiqarilgan tovarlarni
  o’z iste’moli uchun emas, balki uchinchi mamlakatga qayta sotish uchun xarid qilishi.
  Reimport – iste’molchi mamlakatdan reeksport tovarlarni sotib olish.
  Xalqaro valyuta tizimi – xalqaro valyuta munosabatlarining davlatlararo bitimlarda
  huquqiy jihatdan mustahkamlangan shakli.
  Valyuta kursi – bir mamlakat valyutasining boshqa mamlakat valyutasida
  ifodalangan narxi.
  To’lov balansi – mamlakat rezidentlari (uy xo’jaliklari, korxonalar va davlat) va
  chet elliklar o’rtasida ma’lum vaqt oralig’ida (odatda bir yilda) amalga oshirilgan
  barcha iqtisodiy bitimlar natijasining tartiblashtirilgan yozuvi.
  Iqtisodiy bitimlar – qiymatning har qanday ayirboshlanishi, ya’ni tovarlar
  ko’rsatilgan xizmatlar yoki aktivlarga mulkchilik huquqining bir davlat rezidentlaridan
  boshqa davlat rezidentlariga o’tishi bo’yicha kelishuvlar.
  Takrorlash uchun savol va topshiriqlar:
  1.
  Ichki va tashqi savdoning o’xshashliklari nimadan iborat? Ularning farqi-chi?
  2.
  Xalqaro savdo qanday ko’rsatkichlar bilan tavsiflanadi?
  3.
  Nima uchun xalqaro savdoda sun’iy to’siqlar mavjud bo’ladi? Ularning
  tavsifini bering.
  4.
  Protektsionistik siyosatning ijobiy va salbiy tomonlari qanday? Ularni
  taqqoslang.
  5.
  Xalqaro savdoda iqtisodiy integratsiyaning ahamiyati qandayligi va unda
  O’zbekistonning ishtirok etishi imkoniyatlarini aniqlang.
  6.
  Xalqaro valyuta tizimini tushuntiring. Har bir tizim qanday ustunlik va
  kamchiliklarga ega?
  7.
  Davlat valyuta kurslarini barqarorlashtirish uchun qanday usullardan
  foydalanadi?
  8.
  Chet el valyutalariga talab va taklifga qanday omillar ta’sir ko’rsatadi?
  9.
  Jahon valyuta tizimining mazmuni nimadan iborat? Uning rivojlanish
  bosqichlari va ularga mos xalqaro valyuta munosabatlarini tashkil qilish tiplarini
  izohlang.
  10.
  Valyuta-moliya sohasidagi davlatlararo tashkilotlarga qaysi tashkilotlar kiradi?
  Ularning asosiy faoliyatlarini tavsiflab bering.