title: Bir so‘mlik tovar Ishlab chiqarish tannarxi
text: 268
  Bu ko‘rsatkich orqali qilingan xarajatlarning samaradorligini aniq-
  lash mumkin.
  Tahlil etishda bir so‘mlik tovar mahsuloti uchun qilingan xarajatlar
  dinamikasi, biznes-rejaga nisbatan o‘zgarishi aniqlanadi.
  69-jadval
  Bir so‘mlik tovar mahsuloti uchun qilingan xarajatlar tahlili
  Hisobot yili
  Ko‘rsatkichlar
  O‘tgan yili
  Biznes-rejada Haqiqatda
  1. Mahsulot (ish, xizmat)larning ishlab
  chiqarish tannarxi, ming so‘mda
  1227503
  1374356
  1975926
  2. Tovar mahsulotining solishtirma ulgurji
  bahosi, ming so‘mda
  2113430
  2198763
  2553967
  3. Bir so‘mlik tovar mahsuloti
  uchun
  qilingan xarajatlar, tiyin hisobida
  58,08
  62,51
  77,37
  70-jadval
  Bir so‘mlik tovar mahsuloti uchun qilingan xarajatlarni pasaytirish
  bo‘yicha biznes-rejasining bajarilishi tahlili
  Ko‘rsatkichlar
  Summa
  1. Bir so‘mlik tovar mahsuloti uchun qilingan xarajatlar, tiyin hisobida:
  - O‘tgan yil
  58,08
  - Hisobot yil:
  ·
  Biznes-reja bo‘yicha
  62,51
  ·
  Haqiqatda
  77,37
  2. O‘tgan yildan farqi:
  ·
  tiyin
  hisobida
  +19,29
  ·
  foiz hisobida
  +33,21
  3. Rejadan farqi:
  ·
  tiyin hisobida
  +14,86
  ·
  foiz hisobida
  +23,77
  4. Bir so‘mlik tovar mahsuloti uchun qilingan xarajatdan olingan iqtisod (-)
  yoki sarflangan ortiqcha xarajat, ming so‘mda
  +379519,5
  Jadval ma’lumotlari shuni ko‘rsatadiki, biz tahlil qilayotgan xo‘jalik
  subyektida ishlab chiqarilgan tovar mahsulotining har so‘mi uchun
  qilingan xarajat hisobot davrida 77,37 tiyinni tashkil etib, o‘tgan
  yilga
  nisbatan 19,29 tiyinga yoki 33,21 %ga, biznes-rejaga nisbatan esa 14,86
  tiyinga yoki 23,77 %ga ko‘paygan. Xarajatlarning bunday tartibda
  ortishi korxonaning rentabelligini pasaytirib yuboradi. O‘rganilayotgan
  davrda har bir so‘mlik tovar mahsuloti uchun
  qilingan xarajat biznes-
  rejaga nisbatan 14,86 tiyinga ortishi hisobiga korxona bo‘yicha ortiqcha
  269
  379519,5 ming so‘mlik xarajat qilinishiga yo‘l qo‘yilgan. Agarda
  korxona o‘rganilayotgan davrda har bir so‘mlik mahsulot uchun ortiqcha
  14,86 tiyin xarajat qilinishiga yo‘l qo‘ymaganda
  edi korxonaning
  oladigan daromadi shuncha so‘mga ortgan bo‘lardi.
  Tahlil davomida 1 so‘mlik mahsulot uchun qilingan xarajatlarni
  rejaga, o‘tgan yildagiga nisbatan o‘zgarish sababalari va unga
  quyidagi omillarni ta’sirini aniqlash lozim.
  1. Mahsulot strukturasi va assortimenti o‘zgarishi.
  2. Xomashyo yoqilg‘i energiya bahosini o‘zgarishi.
  3. Mahsulot bahosini o‘zgarishi.
  Bir so‘mlik mahsulot uchun qilingan xarajatlarni o‘tgan yil, hisobot
  yilining rejasiga nisbatan o‘zgarishiga, ta’sir etuvchi omillarni quyidagi
  2-chizmada keltiramiz.
  28-chizma. Bir so‘mlik mahsulot uchun qilingan xarajatlarga ta’sir etuvchi