title: Pul muomalasi va uning amal qilish qonuniyatlari
text: |
  Pul muomalasi va uning amal qilish qonuniyatlari Pdf ko'rish
  |
  bet | 436/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
  Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASI1. Pul muomalasi va uning amal qilish qonuniyatlari.
  Pulga bo’lgan talab va pul taklifi
  Bozor iqtisodiyoti sharoitida pul mablag’lari to’xtovsiz harakatda bo’ladi,
  tovarlar va xizmatlarni ayirboshlash jarayonida resurslar uchun to’lovlarni amalga
  oshirishda, ish haqi hamda boshqa majburiyatlarni to’lashda pul qo’ldan qo’lga o’tib,
  aylanib turadi.
  Pulning o’z vazifalarini bajarish jarayonidagi to’xtovsiz harakati
  pul muomalasi deyiladi.
  Jahonda tarixan shakllangan hamda har bir mamlakat tomonidan qonuniy
  ravishda mustahkamlab qo’yilgan pul muomalasining turli tizimlari amal qiladi.
  Mamlakat
  pul tizimi
  ning muhim tarkibiy qismlari quyidagilardan iborat:
  1) milliy pul birligi (so’m, dollar, iena, funt sterling, marka va h.k.);
  2) naqd pul muomalasida qonuniy to’lov vositasi sifatida amal qiluvchi qog’oz,
  tanga va kredit pullar tizimi;
  3) pul emissiyasi, ya’ni belgilangan qonuniy tartibda pulni muomalaga chiqarish
  tizimi;
  4) pul muomalasini tartibga soluvchi davlat idoralari.
  Pul muomalasi naqd va kredit pullar yordamida amalga oshiriladi.
  Naqd pul
  muomalasiga
  bank biletlari va metall tangalar (pul belgilari) xizmat qiladi.
  Naqd
  pulsiz hisoblar
  cheklar, kredit kartochkalari, veksellar, akkreditivlar, to’lov
  talabnomalari kabilar yordamida amalga oshiriladi. Ularning hammasi
  pul agregati
  deb yuritiladi.
  Muomalada mavjud bo’lgan pul massasi
  naqd va kredit pullarni
  qo’shish yo’li bilan aniqlanadi.
  Pul muomalasi o’ziga xos qonunlarga asoslangan holda amalga oshiriladi. Uning
  qonunlaridan eng muhimi muomala uchun zarur bo’lgan pul miqdorini aniqlash va
  shunga muvofiq muomalaga pul chiqarishdir.
  Muomalani ta’minlash uchun zarur bo’lgan pul miqdori quyidagi omillarga
  bog’liq:
  |
  | |