title: 7-bob: Tizimlarning hayot davri
text: 7.02 Loyihalash
  Barcha kompyuter tizimlar quyidagilardan tashkil topadi:
  • kiritish;
  • ishlov berish;
  • chiqarish;
  • saqlash.
  Ma’lumotlarni chiqarish dizayni
  Dizayn bosqichining maqsadi natijaning qanday koʻrinishga
  ega boʻlishini hal qilishdir. Ishni notoʻgʻridek koʻringan
  narsadan boshlash noodatiy tuyulishi mumkin, ammo
  tahlilchining vazifasi muayyan ishni bajaradigan tizimni
  yaratishdan iborat. Boshqacha qilib aytganda, eng muhim
  qism – tashkilot
  yakunda nima xohlayotganini hal qilishdir.
  Agar mijozga natija yoqsa, uning butun yechimni qabul qilishi
  ehtimoli yuqori boʻladi.
  Tasavvur qiling, mijoz pochta orqali yetkazib berish
  kompaniyasi. U tahlilchidan telefon operatoriga buyurtmalarni
  telefon orqali qabul qilish imkonini beruvchi tizim ishlab
  chiqish soʻraydi. Mijoz operatorning mahsulot bor yoki
  yoʻqligiga aniqlik kiritib boʻlgandan keyin buyurtmani qabul
  qilishni xohlaydi. Ularga tizim buni qanday bajarishi aslida qiziq
  emas. Tahlilchi ekranga chiqariladigan ma’lumotning loyihasini
  ishlab chiqadi, keyin uning prototipini yaratadi. Bu
  prototip
  yetarlicha haqiqiy boʻlib, mijoz va xodimlarga ular bajarishni
  xohlagan vazifalar uchun mos kelish-kelmasligini aytish
  imkonini beradi.
  Ekranga chiqarilayotgan ma’lumot loyihalashtirishda
  maketning toʻgʻri ishlab chiqilganiga eʼtibor qaratish kerak.
  Ekranda chiqadigan kontent undan foydalanadigan insonlarga
  tushunarli boʻlishi lozim. Barcha bosqichlarda mijoz va
  tizimdan foydalanadigan xodimlar ekranga chiqariladigan
  ma’lumot dizaynlarining mos kelishi-kelmasligi yuzasidan fikr
  bildira olishi kerak.
  7.02-rasm Tahlilchi mijozning dizayn boʻyicha fikr bildirayotgan
  xodimlari bilan.
  Mijoz chiqarilayotgan har bir ma’lumotda kompaniyaning
  logotipi boʻlishi hamda fon uchun korporativ rangdan
  foydalanishni xohlashi mumkin. Xodimlardan biri esa
  ayrim ranglarni ajrata olmasligi, natijada baʼzi ranglardan
  foydalanmaslik talab etilishi mumkin. Bu kabi tafsilotlar tahlil
  bosqichida aniqlanishi kerak. Tahlilchini oldingi bosqichga
  qaytishga, talab etilgan parametrlarni, shuningdek, dizaynni
  oʻzgartirishga majbur qiluvchi koʻplab holatlar yuz berishi
  mumkin.