title: Aseptika sharoitida tayyorlanadi - Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi
text: Adabiyotlarda keltirilishicha, qattiq dori shakllari mikrob rivojlanishida
  noqulay sharoit
  hisoblansa, dori tayyorlash jarayonidagi ayrim holatlar mikroorganizmlar rivojlanishi uchun
  qulayliklar yaratadi. Masalan, tabletka tayyorlashdagi ho’l granulyasiyalash. Pankreatin, talk,
  analgin, glyukoza, shakar va shunga o’xshash dori moddalar esa mikrob rivojlanishi uchun ayni
  sharoit hisoblanadi.
  Dorixonalarda tayyorlanadigan elaki dorilar sepma dori shakllarining 45
  foizini tashkil
  qiladi. Ularni steril holda tayyorlash ancha mushkul, chunki tarkibidagi ayrim qo’shilmalar termik
  ta’sirga chidamsiz bo’lsa, ba’zilari ayni shu keltirilgan tarkibda issiqlik ta’sirida buziladi. Bu hol
  yosh bolalar uchun ishlatilishi lozim bo’lgan tarkibdagi qattiq dori shakllarini o’rganish va ularni
  tayyorlash texnologiyasini ishlab chiqish masalasini qo’yadi. Bu sohada sterillash usullaridan
  qulayini tanlab, moddalarni alohida sterillab, so’ngra aseptik sharoitda tayyorlash ham mumkin.
  Agar kukun tarkibi issiqqa chidamli bo’lsa, uni tayyorlab, so’ngra sterillash kerak. Mikroblar
  rivojlanishi uchun eng qulay sharoit bu suyuq dori shakllaridir. Ularni
  albatta steril sharoitda
  tayyorlab, tarkibiga kiradigan dori va yordamchi moddalar sterillanib tayyorlangandan so’ng,
  mumkin bo’lsa yana sterillanishi kerak.
  Hozirgi kunda yosh bolalar uchun ishlatiladigan bu dori shaklining 50 foizi tayyorlash usuli
  mukammal o’rganilib dorixonalarga tatbiq etilgan. Ichishga mo’ljallangan eritmalar tozalangan
  suvda, aseptik usulda stabilizator va konservantlar qo’shmasdan tayyorlanadi.
  Ish jihozlari, xonalar, asbob-uskuna, ishlovchi dorivorlar aseptik sharoitda ishlash talablariga
  mos, 581-buyruqdagi gigiyenik normalarga to’gri keladigan sharoitda tayyorlanadi. Eritmalar
  tayyorlangandan so’ng avtoklavda 120
  0
  C 1,1 ortiqcha atm bosimda sterillanadi.
  Shifoxonalarda ishlatiladigan eritmalar bir martalik 10-20 ml iste’mol hajmda chiqariladi.
  Bir yo’la bir necha bolalarga mo’ljallangan hajmda ham chiqarilishi mumkin (50-100 ml), ammo
  bunday holda 200 ml gacha bo’lgan hajmda chiqariladi.
  Shifoxona bo’limlarida flakonlarni ochish va quyish aseptika sharoitida olib boriladi.
  Ochilgan idishlarda qolgan eritmalarni saqlash man etiladi. Yakka tartibdagi dorixonalar bilan
  dorixonadagi bunday eritmalar 100 ml gacha hajmda tayyorlanishi mumkin. Uni sovitgichda 2
  sutkagacha saqlab ishlatish mumkin.
  Surtma dori, suyuq surtmalar va sham dorilar
  tarkibi alohida sterillanib, aseptik usulda
  tayyorlanadi.