title: Chorvachilikning rivojlanishi, hozirgi ahvoli va istiqboli
text: 323
  O’zbekistonda ko’p yo’nalishdagi chorvachilik tarmoqlari rivojlantiriladi.
  Ularning asosiy
  mahsulotlari ayrim davrlarda quyidagi miqdorda ishlab chiqarilgan (1-jadval).
  2014 yilda 2011 yilga nisbatan aholi jon boshiga ishlab chiqarish – go’sht 16,1 % ga, sut
  18,7 % ga, tuxum 37,1 % ga va jun 10,0% ga oshgan.
  Demak, asosiy chorva yalpi mahsulotlarining o’sishida barqarorlik ta’minlangan bo’lib, pilla
  va qorako’lda deyarli o’zgarish bo’lmagan. Bunday holatni chorva
  mollari soni va ularning
  mahsuldorligidagi o’zgarishlarni umumiy tahlil qilish yo’li bilan ham aniqlash mumkin.
  Quyidagi jadval(2-jadval)da asosiy chorva mollari sonidagi o’zgarishlar keltirilgan.
  1-jadval
  O’zbekistonda asosiy chorva mahsulotlari ishlab chiqarish tahlili(2011-2014 yy.)*
  №
  Mahsulot turlari
  Yillar
  Aholi jon boshiga, kg
  2011
  2012
  2013
  2014
  2011
  2012
  2013
  2014
  Barcha toifadagi xo’jaliklar
  1.
  Barcha turdagi
  yalpi go’sht (tirik
  vaznda),
  ming
  tonna
  1564,2
  1672,9
  1787,8
  1906,3
  52,9
  55,8
  58,6
  61,4
  2. Sut, ming tonna
  6766,2 7310,9 7885,5 8431,6 228,9 243,7 258,6 271,8
  3. Tuxum,
  mln.
  dona
  3441,7
  3873,7
  4388,1
  4950,0
  116,4
  129,1
  143,9
  159,6
  4. Jun, ming tonna
  28,7
  31,1
  32,4
  34,4
  1,0
  1,0
  1,1
  1,1
  5. Pilla, ming tonna
  24,7
  25,0
  25,4
  26,1
  0,8
  0,8
  0,8
  0,8
  6. Qorako’l
  teri,
  ming dona
  1022,3
  1116,9
  1062,1
  1061,3
  34,6
  37,2
  34,8
  34,2
  *
  O’zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo’mitasi. O’zbekiston qishloq xo’jaligi. Toshkent 2015
  to’plam materiallari.
  2000 yilda 1990 yilga nisbatan qoramollar soni 27,6 foizga, qo’y va echkilar - qariyb 1,7
  foizga, otlar-50 foizga ko’paygan, cho’chqalar soni esa-8,8 marta, parrandalar-2,6 marta kamaygan.
  Asosiy mahsuldor hayvonlarni sharti qoramolga aylantirilgan soni- qariyb 8 foizga ko’paygan.
  Chorva mollari ayrim turlarining ma’lum darajada kamayishi yoki ularning o’sish sur’atining
  nisbatan pastligi, chorva mahsulotlarini ishlab chiqarish va iste’moldagi ayrim tarkibiy o’zgarishlar
  bo’lsa bu kamchiliklar 2004 yilga kelib birmuncha muvofiqlashtirishga erishildi.
  Ayrim turlar – cho’chqachilik, parrandachilikdagi bu nomutanosiblikni
  barham berishda
  ma’lum darajadagi natijaga erishildi.
  Keyingi davrda
  chorva mollari boshsonining, jumladan qoramollar
  bosh sonining oshib
  borishi, hukumatimiz tomonidan bu sohaga yuksak e’tibor qaratilayotganligining yorqin natijasidir.
  Chorva mollarining mahsuldorlik ko’rsatkichlarida ham o’zgarishlar mavjud. Masalan, 1990
  yilda oldingi 10 yillikka har bir bosh sigirdan sog’ilgan sut 3,9 marta, tovuqdan olingan tuxum-3
  marta, qo’ydan qirqilgan jun - qariyb 3 marta, so’yilgan hayvonlarning vazni ham sezilarli darajada
  oshgan.
  2000 yilda 1990 yilga nisbatan ayrim hayvonlarning mahsuldorlik ko’rsatkichlari
  biroz
  pasaygan. Masalan, har bir bosh sigirdan sog’ilgan sut 14 foizga, har bir tovuqdan olingan tuxum-7
  foizga, so’yilgan qoramollarning vazni - qariyb 9 foizga kamaygan. Mahsuldorlik ko’rsatkichlarining
  pasayishi dastavval hayvonlarni oziqlantirish darajasining pastligi va
  boshqa real imkoniyatlardan
  foydalanish holati bilan bog’liq.