title: Mo iy avfsizlik usullari - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd
text: Ma’lumotlardan foydalanuvchilar ma’lumotlarni faqat
  zarur boʻlgan muddat davomida saqlashi kerak
  Ma’lumotlar zarur boʻlmaganda ularni oʻchirib tashlash
  kerak Ma’lumot subyektlari ularning ma’lumotlari xavfsiz
  saqlanishini talab qilish huquqiga ega
  Bu bobning
  boshida tasvirlanganidek, xavfsizlik choralarini qoʻllash
  ma’lumotlardan foydalanuvchilarning majburiyati
  hisoblanadi Agar ma’lumotlar yoʻqotilsa, zarar yetsa yoki
  noqonuniy olinsa, ma’lumotlardan foydalanuvchi yetarli
  xavfsizlikni taʼminlamagani uchun javobgarlikka tortiladi
  Ma’lumotlarni himoya qilish haqidagi qonun
  zarurati
  Ma’lumotlarni himoya qilish haqidagi qonun ma’lumot
  subyektlari va ular haqidagi axborotni himoya
  qilish uchun zarur Odamlar axborotning qay holda
  saqlanayotganini bilish huquqiga ega
  Ma’lumotlarga adolatli ishlov berish uchun ma’lumot
  subyektlari haqida axborot toʻplanganda ularga xabar
  qilinishi yoki buni amalga oshirishdan oldin ular
  bunga ruxsat berishi kerak
  Shuningdek, ma’lumot
  subyektlari ular haqida saqlanayotgan axborotdan
  foydalanish maqsadi toʻgʻrisida xabardor boʻlishi
  kerak Bu ma’lumotlardan foydalanuvchi tashkilotlar
  (maʼlumot foydalanuvchilari) ma’lumotlar nima
  maqsadda toʻplangan boʻlsa, faqat shu maqsaddagina
  foydalanilishini taʼminlashi va ma’lumotlar nima
  sababdan saqlanayotgani haqida tegishli hukumat
  organiga xabar berishi kerak
  Ma’lumot subyektlari ma’lumotlarga ishlov berish
  uchun ma’lumot foydalanuvchilarida yetarlicha axborot
  saqlanishini kutadi Masalan, xodimlarga ish haqi
  toʻlansa, ish beruvchidan ushlab qolingan har qanday
  soliq turi va qoʻllanishi kerak boʻlgan soliq imtiyozlari
  haqida axborot berilishini kutadi Shuningdek,
  ma’lumot subyektlari haqida faqat zaruriy va mos
  axborot saqlanishi kerak, chunki ularda maxfi ylik
  huquqi mavjud Masalan, kimdir jamoat transportidan
  foydalanish uchun safar chiptasini olmoqchi boʻlsa,
  transport tashkiloti uning ruhiy salomatligi haqidagi
  maʼlumotlarni saqlamasligi kerak
  Ma’lumot subyektlari ularning ma’lumotlari aniq
  va yangi boʻlishini talab qilish huquqiga ega
  Foydalanuvchining birinchi majburiyati ma’lumotlarning
  aniq kiritilishini ta’minlash hisoblanadi
  Shu bilan
  birga ma’lumot subyekti har qanday noaniq ma’lumot
  tuzatilishini soʻrash huquqiga ega Ma’lumot subyekti
  shaxsiy axborot boʻyicha, masalan, oʻz manzili
  oʻzgargani haqidagi axborotdan foydalanuvchini
  xabardor qilishga majbur Ma’lumot kiritishda xatolarni
  kamaytirish uchun foydalanuvchilar axborotni
  validatsiya va verifi katsiya usullaridan foydalanib
  tasdiqlashi mumkin
  Naima kredit karta olish uchun ariza topshirdi
  Unga kredit karta berish rad etildi, chunki uning
  kredit tarixi u oxirgi olti oy ichida qarzlarini
  toʻlamaganini koʻrsatdi
  Naima qarzlarini olti
  oy oldin toʻlab boʻlgan, lekin bank qarz toʻlab
  boʻlingani haqida axborotni yangilamagan
  Naima bank xatosi sababli zarar koʻrdi va yangi
  kredit ololmadi