title: vojlanib
  bormoqda.
  71
       
  E ’tibor qiling, birinchi Yevropa milliy parki Shvetsiyada tashkil
text: E ’tibor qiling, birinchi Yevropa milliy parki Shvetsiyada tashkil qilindi. Buyuk Britaniyada amalïy jihatdan ishlab chiqildi. Yevropa va Yaponiyada sinab ko ‘rildi va muvaffaqiyat bilan ishlamoqda. Ekoturizmni rivojlantirishda davlatlarning hamkorligidan namuna olishimiz kerak. Bu modelning asosiy xususiyaîlari milliy
  parklaming hududlari kichikligi va aholining ekoîogik bilim
  va madaniyat yuqori darajadaligi bilan farqlanadi. Bu modelni
  moliyalashtirish davlat tomonidan amalga oshiriladi. Shuning
  uchun ham transport, yo‘l kommunikatsiyalari va ekoturizm
  infratuzilmalari juda yuqori darajalarda tashkii qilingan.
  /'Davlat siyosati- miîliy^V
  park xalq uchun
  va xalq hisobidan
  rivojlantiriladi
  Milliy park
  maydonlarining
  kichikligi
  '
  Milliy park
  maydonlarining
  50% i davlat mulki
  50% i xususiy
  Vsektorda ekanligi
  J t
  I^Ekologik muvozanatm^
  saqlash va nazorat
  qilishga davlat mablag*
  ajraiadi____ y
  Ekoturizmning xalqaro Yevropa roiodeli Xalqaro va
  ichki turizmda
  foydalanishga
  ruxsat
  berilganligi
  V_________.
  Turizm
  infratuzilmalarining
  ÿaratilganligi
  Xususiy
  >
  sektorda milliy
  park nazorati
  xususiy sektorga
  berilganligi
  'Îchki turizmda davlàt\
  aholining dam olishi
  va rekreatsiyasini
  tashkil qilishi
  2-diagranuna. Ekoturizmni rivojlantirishda xalqaro Yevropa modeli Yevropa modelidagi milliy parklaming yana bir xususiyaîi
  shundaki, deyarli 50% milliy parMar xususiy sektorda. Milliy
  parklaming eng katta shiori — mamlakat aholisining sog‘ligini
  72
  tikíash va dam olish sharoitlarini yaratish hisoblanadi. Shuning
  uchun ham ichki ekoturistlar oqimi juda katta, lekin tashqi
  ekoturizm oqimi ham katta miqdorlaxni tashkil qiladi.
  Yevropa daviatlaridags milliy parklarriing tashkil qilinishi
  muhitini va sharoitini hisobga olsak, dastlab shunday omilga e’tibor
  berish kerakki, yevropa! iklar ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotda boshqa
  xalqlarga nisbatan ancha oldinga chiqib oigan xalqlardir. Ularning
  aholi eng zieh joylashgan materikda yashayotganligi ilmiy-texnika
  rivojlanib borayotganligi uchun ham, ikkinchidan, bu davlatlarda
  yashayotgan xaiqlaming ijtimoiy-siyosiy ongi va madaniyatining
  juda yuqori bolganligi ham o ‘z davlatlari rahbariyati oldiga tabiat
  muhofazasini dadil qo£ygan!igi, o £zlarining ham global ekologik
  muammolarning tobora kuchayib borayotganligi o‘z vaqtida
  tushunib olganliklari edi.
  Yevropa davlatlari o‘z davlatlari tabiati va tabiiy resurslami
  saqlab qolishda va ekologik turizmni rivojlantirishda o£zaro
  hamkorlikni tashkil qilishdi. Chunki, Yevropa davlatlari biri- biri
  bilan chegaradosh davlatlar hisoblanadi va Yevropa qifass tabiati
  tabiiy geografik mintaqalarni tashkil qilganligidan bu davlatlaming
  chegaralariga bo‘ysunmaydi. Shuning uchun ham bu davlatlar
  ekologik tizimlami birgalikda va o‘zaro hamkorlikda muhofaza
  qilishadi. Shu nuqtayi nazardan ham bu davlatlar ekoturizmni
  rivojlantirishda liech ikkilanmasdan AQSH va Yevropa ekologik
  modellariga yangi texnologiyalar kiritishib amaJiyotda qo'llay
  boshladilar.
  3.
  Park rezervat modelining rivojlanish konsepsiyasi butunlay
  boshqacha — bu milliy parklarni moliyalashtirish davlat hisobidan
  emas baiki, aksincha daviatni quwatlashdir. Bu milliy parklaming
  faoliyat ko'rsatishdagi bosh prinsipi — o‘z kuchiga ishonish,
  g‘oyasi — o‘zini-o‘zi ta’minlashdir. Bu model XX asr o‘riaIarida
  shakllandi va hozirda rivojlanayotgan davlatlarda keng yoyilib
  bormoqda.
  Milliy parkka kirish bahosi juda past va shuning uchun ham
  ichki va tashqi turistlar juda ko‘p tashriflar qilishmoqda. Rezervat
  73
  park modelidagi eng muhim omil yevropa!Odarning ekologik
  ong va ekologik madaniyatining juda yuqori bolganligi bilan
  belgilanadi. Bu milliy park tizimining ishlashida juda katta ma’no
  bor. Ya’ni yevropaliklar “o‘z uyingni o‘zing pokiza tut” shiorini
  ommaviy ravishda qabul qilganliklariga ko‘plab o‘n yiiliklar o'tdi.
  Yevropaliklarning o'zaro hamkoriikda mustahkam, birodarlikda
  ekanligini jahondagi xaiqlar tarix saboqlaridan juda yaxshi
  bilishadi.