title: Quyidagi jadvalda keyingi yillarda mamlakatimizdagi
text: |
  Quyidagi jadvalda keyingi yillarda mamlakatimizdagi Pdf ko'rish
  |
  bet | 526/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
  Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASI.
  Quyidagi jadvalda keyingi yillarda mamlakatimizdagi
  eksport va importning tovar
  tarkibi to’g’risidagi ma’lumotlar keltirilgan (27.2-jadval).
  27.2-jadval
  O’zbekistonda eksport va importning tovar tarkibi, foizda
  Tovarlar guruhi
  Eksport va importning umumiy hajmidagi ulushi, foizda
  2005 yil
  2006 yil
  2007 yil
  2008 yil
  Eksport
  100,0
  100,0
  100,0
  100,0
  Paxta tolasi
  19,1
  17,2
  12,5
  9,2
  Oziq-ovqat
  3,8
  7,9
  8,5
  4,4
  Kimyo mahsulotlari
  5,3
  5,6
  6,8
  5,6
  Energetika mahsulotlari
  11,5
  13,1
  20,2
  25,2
  Qora va rangli metallar
  9,2
  12,9
  11,5
  7,0
  Mashina va uskunalar
  8,4
  10,1
  10,4
  7,5
  Xizmatlar
  12,2
  12,1
  10,7
  10,4
  Boshqalar
  30,5
  21,1
  19,4
  30,7
  Import
  100,0
  100,0
  100,0
  100,0
  Oziq-ovqat
  7,0
  7,7
  7,9
  8,1
  Kimyo mahsulotlari
  13,6
  13,8
  14,8
  13,0
  Energetika mahsulotlari
  2,5
  4,2
  3,3
  2,1
  Qora va rangli metallar
  10,3
  6,7
  8,3
  6,8
  Mashina va uskunalar
  43,3
  47,0
  46,6
  53,3
  Xizmatlar
  10,4
  8,4
  7,4
  5,7
  Boshqalar
  12,9
  12,2
  11,7
  11,0
  Manba: O’zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo’mitasi ma’lumotlari.
  Mamlakatning tashqi iqtisodiy aloqalardagi ishtirokini ifodalovchi bir qator
  ko’rsatkichlar ham mavjud. Masalan, tarmoq ishlab chiqarishining xalqaro
  ixtisoslashuvi darajasi ko’rsatkichlari sifatida
  taqqoslama eksport ixtisoslashuvi
  koeffitsienti (TEIK)
  hamda
  tarmoq ishlab chiqarishidagi eksport bo’yicha
  kvotadan
  foydalanish mumkin. TEIK quyidagi formula yordamida aniqlanadi:
  m
  î
  o
  E
  E
  K
  /
  ,
  512
  bu yerda:
  E
  o
  – mamlakat eksportida tovar (tarmoq tovarlari yig’indisi)ning solishtirma
  salmog’i;
  E
  m
  – jahon eksportidagi shu turdagi tovarlarning solishtirma salmog’i.
  Agar nisbat birdan katta bo’lsa, bu tarmoq yoki tovarni xalqaro jihatdan
  ixtisoslashgan tarmoq yoki tovarlarga kiritish mumkin va aksincha.
  Eksport bo’yicha kvota milliy sanoatning tashqi bozor uchun ochiqlik darajasini
  ifodalaydi:
  YaIM
  E
  K
  e
  /
  ,
  bu yerda: E – eksport qiymati.
  Eksport buyicha kvotaning ko’payishi ham mamlakatning xalqaro mehnat
  taqsimotidagi ishtirokining, ham mahsulot raqobatbardoshligining o’sib borishidan
  darak beradi.
  Mamlakatdagi aholi jon boshiga to’g’ri keluvchi eksport hajmi uning
  iqtisodiyotining «ochiqligi» darajasini ifodalaydi.
  Eksport salohiyati (eksport
  imkoniyatlari) – mazkur mamlakat tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulotning
  o’z iqtisodiyoti manfaatlariga putur yetkazmagan holda jahon bozorida sotishi
  mumkin bo’lgan qismi.
  Tovarlar eksporti va importi summasi tashqi savdo aylanmasi yoki tashqi tovar
  aylanmasini tashkil etadi.
  Biror bir mamlakat boshqa mamlakatda ishlab
  chiqarilgan tovarni o’z iste’moli uchun emas, balki uchinchi mamlakatga qayta
  |
  | |