title: Kartoshkachilikning xalq xo’jaligidagi ahamiyati
text: 302
  guruhi tarkibiga kiruvchi vitaminlar shuningdek,
  har xil moddalar, kaliy, fosfor va boshqa o’nlab
  moddalar bor.
  Kartoshkadan asosan xushxo’r to’yimli oziq-ovqat shaklida foydalaniladi, uni me’yor
  darajasida iste’mol etish inson tomonidan iste’mol etiladigan ko’pgina mahsulotlarni
  yaxshi hazm
  bo’lishiga ham yordam beradi. Yevropa va Lotin Amerikasi mamlakatlarida o’simlikchilik oziq-
  ovqatlar balansi tarkibida kartoshka don mahsulotlaridan keyin ikkinchi o’rinda turadi.
  O’zbekistonda ham aholining kartoshkaga bo’lgan talabi va uni qondirish darajasi kuzatilib
  borilmoqda. Kartoshkani qayta ishlash jarayonida kraxmal va spirt olinadi. Ular asosan shirinlik va
  alkogol ichimliklar ishlab chiqarishda foydalaniladi.
  Kartoshka tuganaklaridan 25 foizgacha kraxmal olinadi. Bir gektar kartoshka hosilidan g’alla
  ekinlariga nisbatan 3-4 marta ko’proq spirt olinadi. Bundan tashqari 1 tonna kartoshkadan spirt olish
  uchun qayta ishlash jarayonida 1500 l barda olinadi va chorvachilikda ozuqa shaklida foydalaniladi.
  Kartoshkadan cho’chqalarni
  oziqlantirish, o’ta sifatli go’sht ishlab chiqarishga imkoniyat
  yaratadi. Sug’oriladigan yerlarda ertagi va kechki navlaridan 2
  marta hosil olish, aholining
  kartoshkaga bo’lgan talabini taqvim yil davomida barqaror ta’min etishga sharoit yaratadi va h.k.
  O’zbekistonda kartoshkachilikni
  intensiv rivojlantirish yer, suv, mehnat va boshqa resurslar
  potensialidan foydalanish samaradorligini oshirishga sharoit yaratadi.
  15.12.Kartoshkachilikning rivojlanishi, hozirgi ahvoli va istiqboli
  O’zbekistonda kartoshkachilikni rivojlantirish tarixi taxminan 130 yilga teng, uning urug’i Lotin
  Amerikasi mamlakatlaridan Rossiyaga, Rossiyadan O’zbekistonga keltirilgan.
  Kartoshka biologik xususiyatiga ko’ra o’rtacha iqlim +20 dan oshmagan
  issiqlikda samarali
  rivojlantiriladi. O’zbekiston iqlimi keskin kontinental va qurg’oqchil mintaqadir. Havo va tuproqning
  o’ta issiqligi kartoshka o’stirish uchun noqulaylik tug’diradi. Bunday sharoit fotosintezni
  sekinlashtiradi, oqibatda kartoshkaning tugish va ildiz sistemasining rivojlanishiga va nihoyat, uning
  hosildorligiga va sifatiga salbiy ta’sir qiladi. Yoz oylarida me’yordan ortiqcha
  quyosh nuri hosil
  to’planishiga salbiy ta’sir ko’rsatadi.
  Respublika olimlari sug’oriladigan maydonlarda kartoshkadan yuqori hosil olishning
  kompleks texnologik, seleksiya va urug’chilik va boshqa masalalarining nazariy va uslubiy asoslarini,
  binobarin tarmoqning samaradorligini oshirish uchun sharoit yaratdilar.
  Taxlillar shuni ko’rsatadiki kartoshkachilikning rivojlanish darajasi ayrim yillarda keskin tafovut
  qiladi(1-jadval).