title: xizmat muddati davomida ashyoviy-buyum shaklini o’zgartirmaydi
text: 213
  qoladi. Aksincha, aylanma kapital (masalan paxta, jun, metall va b.) har bir doiraviy
  aylanishda to’liq unumli iste’mol qilinadi, o’zining ashyoviy-buyum shaklini
  yo’qotadi va yangi turlari bilan almashinadi.
  2. Qiymatini ishlab chiqarish natijalariga o’tkazish xususiyati.
  Asosiy kapital
  ishlab chiqarish jarayonida qator yillar davomida faoliyat qilib, ularning qiymati
  tovarlarga qisman-qisman o’tib boradi. Xomashyo va materiallar, yoqilg’i va energiya
  kabi aylanma kapital elementlari har bir doiraviy aylanishda to’liq unumli iste’mol
  qilinadi va ularning qiymati mahsulot va xizmatlar qiymatiga to’liq o’tadi.
  3. Kapital qiymatining aylanish usuli.
  Qiymatining aylanish usuli bo’yicha
  asosiy kapital qiymati ikkiga bo’linadi. Qiymatning mahsulotga o’tgan qismi tovarlar
  va xizmatlar bilan birga muomalada bo’ladi va doiraviy aylanish jarayonida tovar
  shaklidan pul shakliga o’tadi hamda qoplash fondi shaklida asta-sekin jamg’ariladi.
  Mahsulotga o’tmagan qismi ishlab chiqarish doirasida mavjud bo’lgan asosiy
  kapitalda gavdalanganicha qolaveradi. Iste’mol qilingan mehnat predmetlari qiymati
  to’la-to’kis aylanib, yangi mahsulotlar qiymati tarkibiga kiradi.