title: Dehqonchilik xarajatlari va mahsulotlar olinishining dastlabki, analitik va sintetik
text: «Dehqonchilik» schotida hisobga olinadi.
  Bu schot debetida mahsulot yetishtirish uchun qilingan xarajatlar hisobga olinsa, kreditida
  esa yetishtirilgan mahsulotlarning reja tannarxida baholanganqiymati va yil oxirida reja tannarxi
  bilan haqiqiy tannarx o‘rtasidagi tafovut aks ettiriladi.
  Tugallanmagan ishlab chiqarish xarajatlari yil oxirida ushbu schot debetida qoldiq tarzida
  aks ettirilib, yillik balansda ko‘rsatiladi.
  Boshqaruv buxgalteriya hisobini tashkil etishda xo‘jalik bo‘yicha xarajat obektlarini to‘g‘ri
  belgilab olish muhim ahamiyatga ega. Dehqonchilikda xarajat obektlari bo‘lib ekin turlari yoki
  guruhlari, ishlar, taqsimlanadigan xarajat turlari va boshqa obektlar hisoblanadi.
  Dehqonchilikda xarajatlar va olingan mahsulotlarning analitik hisobi “O‘simlikchilik
  xarajatlari va mahsulotlari chiqishini hisobga olish qaydnomasi”da yuritiladi.
  Ushbu qaydnoma ma’lumotlari xarajat limitlariga rioya qilinishini nazorat qilish hamda
  butun xo‘jalik bo‘yicha analitik va sintetik hisobni tashkil etish uchun foydalaniladi. Qaydnomada
  xarajatlar har oyda o‘simliklar (o‘simlik guruhlari) va tegishli xarajat moddalari bo‘yicha bir oylik
  va yil boshidan o‘sib boruvchan tartibda aks ettirib boriladi.
  Ayrim o‘simliklarni parvarishlash uchun qilingan xarajatlarni hisobga olishga
  mo‘ljallangan analitik schotlardan tashqari, mustaqil hisob obektlarini aks ettirish uchun quyidagi
  analitik schotlar ochiladi: «O‘simlikchilikda ishlatilgan asosiy vositalar bo‘yicha taqsimlanmagan
  amortizatsiya ajratmalari», «o‘simlikchilikda ishlatilgan asosiy vositalarning taqsimlanadigan
  joriy ta'mirlash xarajatlari», «taqsimlanadigan sug‘orish xarajatlari», «sho‘r yuvish xarajatlari» va
  h.k. Bu analitik schotlarda o‘simlik turlari (o‘simlik guruhlari) ga bevosita o‘tkazib bo‘lmaydigan
  tegishli xarajatlar yil davomida to‘planib boradi.
  O‘simlik va ish turlari bo‘yicha guruhlangan jami ma’lumotlar oy oxirida ishlarni va
  xarajatlarni hisobga olish jurnali (37-shakl) dan qaydnomaga o‘tkaziladi.