title: Asosiy vositalarning turkumlanishi va ularni baholash
text: IV.
  Binolar (sigirxonalar, tovuqxonalar, cho‘chqaxonalar, g‘allaxonalar, idora binolari,
  yoqilg‘i omborlari, garajlar va hokazolar).
  V.
  Inshootlar (silos minoralari, issiqxonalar, sugorish shahobchalari, go‘ngxonalar,
  hayvonlar uchun qafaslar va hokazolar).
  VI.
  Uzatish moslamalari (suv taqsimlash shahobchalari, radio eshittirish, telefon
  shahobchasi va hokazolar).
  VII. Mashina va uskunalar, shu jumladan: kuch uzatuvchi mashinalar va uskunalar
  (traktorlar, o‘ziyurar mashinalar, elektr dvigatellari va hokazolar); ish mashinalari va uskunalar (erga
  ishlov berish mashinalari va qurollari, sepish va ekish mashinalari, o‘rim-yig‘im mashinalari, don
  yanchish mashinalari, sog‘ish qurilmalari, somon qirqish mashinalari va hokazo); o‘lchash va tartibga
  solish asboblari, qurilmalar va laboratoriya uskunalari (agrozooveterinariya xonalarining asboblari
  va laboratoriya uskunasi, avtomobil torozilari, mikroskoplar va hokazolar); hisoblash texnikasi
  (hisoblash mashinalari) va boshqalar, boshqa mashinalar va uskunalar (o‘t o‘chirish mashinalari,
  telefon stantsiyalari, radio eshittirish uzellari va boshqalar).
  VIII. Mebel va ofis jihozlari.
  IX.
  Kompyuter jihozlari va hisoblash texnikasi.
  X.
  Transport vositalari (yuk va yengil avtomobillar, avtobuslar, avtopritseplar, ot-arava
  transporti, suv transporti va hokazolar).
  XI.
  Ish hayvonlari (otlar, ho‘kizlar, eshaklar, tuyalar va hokazo).
  XII. Mahsuldor hayvonlar (sigir, buqalar, urg‘ochi cho‘chqalar, erkak cho‘chqalar,
  sovliqlar, qo‘chqorlar).
  XIII. Dastgohlar (elektrparmalagichlar, iskanalar va boshqalar).
  XIV. Ishlab chiqarish inventari va buyumlari (baklar, katta don qutilari, dastgohlar,
  flyagalar, bidonlar va boshqalar).
  XV. Xo‘jalik inventari (idora jihozlari, yozuv mashinkalari, divanlar, gilamlar va hokazo).
  XVI. Ko‘p yillik o‘simliklar (mevali daraxtlar, ihotazorlar va boshqalar).
  XVII. Boshqa asosiy vositalar (kutubxona fondlari, inventarlari va hokazo).
  XVIII. Konservatsiya qilingan asosiy vositalar
  XIX. Uzoq muddatli ijara (moliyaviy lizing)ga olingan asosiy vositalar.
  Asosiy vositalar butun ishlatilish davri davomida
  dastlabki ¢iymati ularning eskirishi alohida
  hisoblangan holda hisobga olinadi.
  Asosiy vositalarning dastlabki qiymati deyilganda ularni barpo qilish, qurish (loyiha smeta
  hujjatlarini qo‘shgan holda) yoki sotib olish bahosini (tashib keltirish va o‘rnatish xarajatlarini
  qo‘shib) tushuniladi.
  Dastlabki qiymatidan tashqari asosiy vositalarning
  ¢oldi¢ va
  ¢ayta tiklash ¢iymati ham
  mavjud.
  Asosiy vositalarning ayni paytdagi
  ¢oldi¢ ¢iymati dastlabki qiymat va ushbu asosiy
  vositalarning xuddi shu paytgacha bo‘lgan eskirish summasi o‘rtasidagi farq sifatida aniqlanadi.
  Qayta tiklash (ayni paytdagi) qiymati deyilganda sotib olingan va qurilgan inventar obektning ayni
  paytdagi amal qilib turgan baholardan kelib chiqadigan qiymati tushuniladi.
  Buxgalteriya hisobida asosiy vositalarning
  ¢ayta tiklanish qiymati asosiy vositalarni qayta
  baholash paytidagina aks ettiriladi.