title: O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti - bet 321
text: 310
  15.1-jadval
  O’zbekistondagi yalpi talab va yalpi taklifning
  o’lchamlari (2007 y., mlrd. so’m hisobida)
  Yalpi
  taklif
  ko’rsatkichlari
  Miqdori, mlrd.
  so’m
  Yalpi talab ko’rsatkichlari Miqdori, mlrd.
  so’m
  Mahsulot
  ishlab
  chiqarish hajmi
  14431,3
  Uy xo’jaliklari iste’mol
  sarflari
  12409,8
  Ko’rsatilgan xizmatlar
  hajmi
  11077,2
  Yalpi
  xususiy
  ichki
  investitsiya sarflari
  3852,1
  Davlat sarflari
  1627,6*
  Sof eksport
  3755,9
  Yalpi taklif
  25508,5
  Yalpi talab
  21645,4
  Manba: O’zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo’mitasi ma’lumotlari.
  *Davlat sarflarining boshqa yo’nalishlari to’g’risida ma’lumot bo’lmaganligi
  sababli
  faqat davlat investitsiya sarflari hajmi keltirildi.
  Jadvaldan ko’rinadiki, 2007 yilda mamlakatimizdagi yalpi taklif va yalpi talab
  o’rtasidagi farq 3861,3 mlrd so’mni tashkil etmoqda. Biroq, bunday farqning hosil
  bo’lishida davlat sarflari (investitsiya sarfidan tashqari)
  ning hisobga olinmaganligi
  ham ta’sir ko’rsatgan.
  Ta’kidlash lozimki, 2007 yilda aholining pul daromadlari 16872,7 mlrd. so’mni
  tashkil etgani holda, uning faqat 12409,8 mlrd. so’migina (73,5%) talab shaklida
  namoyon bo’lgan. Pul daromadlarining 4462,9 mlrd. so’mi esa jamg’armalarni
  o’stirish, turli to’lov va badallar ko’rinishida
  sarflangan, ya’ni yalpi talabga
  aylanmagan.
  Hozirda jahonda ro’y berayotgan global iqtisodiy inqiroz ayni paytda ko’plab
  mamlakatlar iqtisodiyotidagi yalpi talab va yalpi taklif o’rtasidagi muvozanatning
  buzilishini ham ifodalaydi. Odatda, tashqi talab qisqarib borayotgan bir paytda, ushbu
  muvozanatni tiklash maqsadida ichki talabni kuchaytirishga harakat qilinadi.
  Shunga
  ko’ra, respublikamizning Inqirozga qarshi choralar dasturida ham mahalliy ishlab
  chiqaruvchilarni qo’llab-quvvatlashda ularning mahsulotiga bo’lgan ichki talabni
  rag’batlantirish tadbirlari alohida o’rin tutadi.
  Respublikamizda belgilangan qulay shart-sharoitlar
  va imtiyozlar natijasida
  Mahalliylashtirish dasturi doirasidagi ishlab chiqarish hajmi yildan-yilga oshib
  bormoqda. Agar mazkur ko’rsatkich 2006 yilda 1635,1 mlrd. so’mni tashkil etgan
  bo’lsa, 2008 yilga kelib 3096,7 mlrd. so’mga yetgan, ya’ni 1,9 marta o’sgan. 2009
  yilda ushbu dastur doirasidagi loyihalar hajmini 3-4 barobar ko’paytirish
  mo’ljallanmoqda
  77
  .
  77
  Qaralsin: Karimov I.A. Jahon
  moliyaviy-iqtisodiy inqirozi, O’zbеkiston sharoitida uni bartaraf etishning yo’llari va
  choralari. – T.: O’zbеkiston, 2009, 35-b.
  311
  Mamlakatimizda mahalliy ishlab chiqaruvchilarni qo’llab-quvvatlash borasida
  2009 yilga sanoat kooperatsiya negizida tayyor mahsulot,
  butlovchi qismlar va
  materiallar ishlab chiqarishni mahalliylashtirish dasturi, O’zbekiston elektrotexnika
  sanoati korxonalarini modernizatsiya qilish va
  texnik qayta jihozlash dasturi,
  «O’zbekcharmpoyabzali» assotsiatsiyasi korxonalarini modernizatsiya qilish va texnik
  qayta jihozlash dasturi, O’zbekiston milliy avtomagistrali qurilishi dasturi va
  boshqalar ishlab chiqilganligi diqqatga sazovordir.