title: -jadval - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti
text: 318
  Iste’mol va jamg’arma darajasi, mlrd. so’m
  (shartli raqamlar asosida)
  Yil-
  lar
  Daromad
  darajasi
  (Y)
  Iste’-
  mol
  (C)
  Jam-
  g’arma
  (S)
  Icte’molga
  o’rtacha
  moyillik
  (S : Y)
  Jamg’a-
  rishga
  o’rtacha
  moyillik
  (S : Y)
  Iste’molga
  keyingi
  qo’shilgan
  moyillik
  (∆S : ∆Y)
  Jamg’arishga
  keyingi
  qo’shilgan
  moyillik
  (∆S : ∆Y)
  1995 1500
  1300 200
  0,87
  0,13
  -
  -
  2000 1800
  1500 300
  0,83
  0,17
  0,67
  0,33
  2008 2200
  1700 500
  0,77
  0,23
  0,50
  0,50
  Jadvaldan ko’rinadiki, yillar davomida sof daromad hajmi oshib borishi bilan
  uning iste’mol va jamg’armaga sarflanishi o’rtasidagi nisbat o’zgarib bormoqda.
  Iste’molchilarning daromadlari qanchalik o’sib borgan sari ularning jamg’armaga
  bo’lgan moyilliklari shunchalik oshib boradi. Buni iste’mol va jamg’armaga bo’lgan
  o’rtacha va keyingi qo’shilgan moyillik ko’rsatkichlari orqali ham kuzatish mumkin.
  Aholi daromadining iste’molga sarflanadigan ulushi iste’molga o’rtacha
  moyillik (IO’M) deyiladi:
  Y
  Ñ
  hajmi
  daromad
  Sof
  hajmi
  sarflari
  mol
  Iste
  M
  IO
  '
  '
  .
  Aholi daromadining jamg’armaga ketadigan ulushi esa jamg’armaga
  o’rtacha moyillik (JO’M) deyiladi:
  Y
  S
  hajmi
  daromad
  Sof
  hajmi
  arma
  Jamg
  M
  JO
  '
  '
  .
  Bizning misolimizda (16.1-jadval) yillar davomida daromad hajmi oshib borishi
  bilan IO’M pasayib, JO’M esa o’sib bormoqda. Shunisi ahamiyatliki, iste’molga va
  jamg’armaga o’rtacha moyillik ko’rsatkichlari iste’mol va jamg’armaning
  daromaddagi ulushini anglatar ekan, ulardan birining qandaydir miqdorga o’zgarishi
  boshqa birining ham teskari yo’nalishda xuddi shunday miqdorga o’zgarishiga olib
  keladi. Qisqacha aytganda,
  0
  ,
  1
  '
  '
  M
  JO
  M
  IO
  bo’ladi.
  SHuningdek, iste’mol yoki jamg’armaga keyingi qo’shilgan moyillik ko’rsatkichi
  ham ahamiyatlidir. Bu ko’rsatkich iste’molchi daromadining navbatdagi o’zgarishi
  uning iste’mol va jamg’armaga nisbatan munosabati qanday o’zgarishini aks ettiradi.