title: Hududiy (territorial) mutanosibliklar
text: 4. Hududiy (territorial) mutanosibliklar. Iqtisodiy rivojlanish mamlakat ayrim
  hududlari o’rtasidagi bog’liqlikni ham taqozo qiladi. YUzaki qaraganda hududlar
  o’rtasidagi mutanosibliklarning mamlakat iqtisodiy rivojidagi roli to’liq namoyon
  bo’lmaydi. Lekin alohida hududiy bo’linmalar (viloyat, tuman, shahar va boshqa
  hududiy birliklar)ning bir-biriga iqtisodiy va tashkiliy jihatdan bog’liqligi,
  ixtisoslashish, ishlab chiqarish kooperatsiyasi va kommunikatsiya nuqtai-nazaridan
  qaralsa, bu bog’liqlikning ahamiyati yaqqol ko’rinadi.
  5. Davlatlararo mutanosibliklar. Bu mutanosiblikni ikki holat taqozo qiladi.
  Birinchidan, dunyoning ko’pchilik mamlakatlari xalqaro mehnat taqsimoti orqali bir-
  biri bilan bog’langan, ikkinchidan, shu bog’liqlik orqali milliy ishlab chiqarishning bir
  qismi chet elliklar tomonidan xarid qilinadi yoki milliy ishlab chiqaruvchilar o’z
  iste’molining bir qismini chetdan keltirilgan mahsulotlar hisobiga qondiradi. Bu
  bog’liqlik qanchalik katta bo’lsa, sof eksport hajmi orqali makroiqtisodiy
  muvozanatlikka shunchalik kuchli ta’sir ko’rsatadi.
  Qarab chiqilgan mutanosibliklarga erishish orqali milliy ishlab chiqarishning
  muvozanatli rivojini ta’minlab borishdan quyidagilar ko’zda tutiladi:
  -
  mamlakatda mavjud bo’lgan iqtisodiy resurslardan samarali foydalangan holda
  jamiyatning ehtiyojlarini to’laroq qondirib borish;
  -
  to’la bandlilikka erishish, ya’ni mehnat qilishga layoqatli bo’lgan va ishlashni
  xohlaganlarni to’liq va samarali ish bilan ta’minlash;
  -
  narx-navoning nisbiy barqarorligiga erishish va uni inflyatsiya ta’siridan xoli
  qilish;
  -
  iqtisodiyotning bir maromda o’sib borishini yetarli darajada investitsiya bilan
  ta’minlash va muomaladagi pul massasiga bog’lab borish;
  -
  eksport va importni muvofiqlashtirish asosida tashqi savdo balansining
  faolligiga erishish.
  360
  Bu maqsadlar faqatgina ularga intilish bo’lib, bunga erishish doimiy ekanligini
  bildirmaydi. Chunki doimiy ravishda mutlaq muvozanatga erishish qiyin, chunki ular
  buzilib va qaytadan tiklanib turishi orqali iqtisodiy o’sish notekis boradi.