title: Birinchi bosqich - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and...
text: 541
  bajarilayotgan operatsiyalarning ketma-ketligini va dasturlashdagi ma’lumotlarning
  joylashishini fikran kuzatish qobiliyati bilan chegaralangan.
  Assemblerning paydo bo‘lishi ikkilik yoki o‘n oltilik kodlar o‘rniga ma’lumotlarning
  ramziy nomlari va operatsiyalar kodlarining mnemonikasidan foydalanish imkonini berdi.
  Natijada dasturlar yanada «o‘qitiladigan» bo‘ldi.
  XX asrning 60-yillari boshida «dasturlash inqirozi» yuz berdi. U operatsion tizimlar kabi
  murakkab dasturiy ta’minotni ishlab chiqishga uringan firmalar loyihalarni tugallashning
  barcha muddatlaridan kechikkan edi. Loyiha joriy etilishidan oldinroq eskirib qolar, uning
  qiymati ortib borar va natijada ko‘pgina loyihalar shu tariqa tugallanmay qolib ketar edi.
  Ikkinchi bosqich dasturlashga tarkibiy yondashish
  (XX-asrning 60—70-yillari).
  Dasturlashga tarkibiy yondashish
  dasturiy ta’minlashni ishlab chiqishning barcha
  bosqichlarining bajarilishini qamrab oluvchi tavsiya etilayotgan texnologik usullar
  majmuasidan iborat. Tarkibiy yondashish asosida uncha katta bo‘lmagan (40-50
  operatorgacha) alohida kichik dasturlar ko‘rinishida keyingi amalga oshirish maqsadida
  murakkab tizimlar
  dekompozitsiyasi
  (qismlarga bo‘laklash) yotadi. Dekompozitsiya boshqa
  tamoyillari (obyektli, mantiqiy va h.) ning paydo bo‘lishidan keyin ushbu usul protsedurali
  dekompozitsiya deb ataladi.
  Ilgariroq foydalanilgan dekompozitsiyaga protsedurali yondashishdan farqli ravishda
  tarkibiy yondashish eng sodda tuzilishdagi kichik masalalar iyerarxiyasi ko‘rinishida
  masalaning taqdim etilishini talab qilar edi. Loyihalashtirish, shu tariqa «quyidan
  yuqoriga» amalga oshirilib, kichik dasturlar interfeyslarining ishlab chiqilishini ta’minlagan
  holda umumiy g‘oyaning amalga oshirilishini ko‘zda tutgan edi. Bir vaqtning o‘zida
  algoritmlar konstruksiyasiga cheklashlar kiritilar, ular ta’rifining formal modellari,
  shuningdek, algoritmlarni loyihalashtirishning maxsus usuli — qadam-baqadam
  detallashtirish usuli tavsiya etilgan edi.
  Tarkibiy dasturlash tamoyillarini ta'minlash dasturlashning
  protsedurali
  tillari asosiga
  kiritilgan. Qoidaga ko‘ra, ular boshqaruvni uzatishning asosiy «tarkibiy» operatorlarini,
  kichik dasturlar kiritilishi, lokallashtirish va ma’lumotlar sohasining «ko‘rinishliligi»ning
  chegaralanishini ta’minlar edi. Bu guruhning eng ma’lum tillaridan PL/1, ALGOL-68, Pascal,
  С ni misol qilib ko‘rsatish mumkin.