title: 9-sinf Informatika va axborot texnologi
text: Kamchiligi – xodimlar oʻz vaqtlari hisobidan mashgʻulot
  oʻtishlari kerak.
  Tizimni amalga oshirish
  Yangi tizim toʻrt usulda amalga oshirilishi mumkin.
  Misol tariqasida nomzodlarning natijalarini saqlash, barcha
  fanlar boʻyicha har bir nomzodning natijalarini solishtirish, har
  bir nomzod uchun natijalarni chiqarish va bu natijalarni dunyo
  boʻylab imtihon markazlariga yuborish uchun foydalanadigan
  tizimni oʻzgartirishi kerak boʻlgan imtihon kengashini koʻrib
  chiqish mumkin. Soʻnggi vaqtda imtihondan oʻtuvchi
  nomzodlarning soni keskin oshgani sababli tizim sekinlashgan
  va ishonchsiz boʻlib qolgan.
  Bevosita oʻtish
  Eski tizim oʻchirilgan va yangi tizim ishga tushirilgan. Eski
  tizimdan foydalanishning imkoni yoʻq. Agar biror xato yuz
  bersa, eski tizimga qaytish yoki imkonsiz, yoki juda qiyin.
  Bu oddiy amalga oshirish usuliga oʻxshasa-da, puxta
  rejalashtirishni taqozo etadi. Barcha fayllar yuklangan
  boʻlishi va foydalanishga tayyor turishi kerak hamda
  hamma xodimlarga mashgʻulot oʻtilgan va tizim toʻliq
  sinovdan oʻtgan boʻlishi kerak.
  Yuqorida imtihon kengashi haqidagi misolda oʻzgartirish
  vaqtida saqlab qolinishi kerak boʻlgan juda muhim
  maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan, natijalarni ishlab
  chiqaradigan qism toʻgʻri ishlamasa, natijalar vaqtida ishlab
  chiqarilmaydi. Bu tashkilot uchun vaqtning ahamiyati katta
  ekaniga juda muhim misol boʻlib, shuning uchun bevosita
  oʻtish usuli mos kelmaydi.
  Bevosita oʻtishning afzalligi – uni amalga oshirish oddiy
  va arzon, kamchiligi esa, agar toʻgʻri rejalashtirilmasa va
  sinalmasa tashkilot faoliyati toʻxtab qolishi mumkin.
  Bosqichma-bosqich amalga oshirish
  Bosqichma-bosqich amalga oshirishda tizimning bir qismi
  oʻzgartiriladi, qolgan qismi esa eski usulni qoʻllashda davom
  etadi
  Bizning misolda baholar yangi kiritish usullarini yordamida
  yangi kompyuterlashgan tizimdan kiritilishi mumkin. Qayta
  ishlash va natijalarni chiqarish esa eski tizimda amalga
  oshiriladi. Bu eski tizimning ma’lumotlarni qayta ishlash qismi
  yangi tizimning ma’lumotlarni qayta ishlashning yangi dasturiy
  taʼminotiga almashtirilayotganida yangi kiritish tizimini toʻliq
  sinab koʻrish imkonini beradi.
  Buning kamchiligi shuki, ikkita tizim bir vaqtning oʻzida ishlashi
  natijasida xodimlar bitta maʼlumotni qayta ishlash uchun
  ikkita har xil tizimdan foydalanishiga toʻgʻri keladi. Ammo
  muhim dasturlarda qoʻshimcha ish bajarilishi oʻzini oqlaydi.
  Eʼtibor bering, barcha fanlar boʻyicha hamma nomzodlarning
  turli natijalari bir vaqtning oʻzida bir xilda koʻrib chiqiladi.
  Tizim foydalaniladigan maʼlumotlarga emas, qayta ishlash
  jarayoniga koʻra taqsimlangan.
  Tizim toʻliq amalga oshirilguniga qadar, keyingi bosqichda
  tizimning boshqa qismi oʻzgartirilishda davom etadi.