title: Shartnomaga asoslangan bandlik nazariyasi
text: |
  Shartnomaga asoslangan bandlik nazariyasi Pdf ko'rish
  |
  bet | 409/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
  Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASIShartnomaga asoslangan bandlik nazariyasi
  (M.Beyli, D.Gordon,
  K.Azariadis) o’zida neoklassik hamda keynscha talqinlarni uyg’unlashtiruvchi
  kontseptsiya hisoblanadi. Kontseptsiya mualliflari, bir tomondan, pul ko’rinishidagi
  ish haqi qat’iyligi to’g’risidagi keynscha qoidani qabul qiladilar va ishchi kuchi
  bozoridagi muvofiqlashuv narxlar (ya’ni, ish haqi) hisobiga emas, balki ishlab
  chiqarish moddiy hajmi va bandlikning o’zgarishi hisobiga amalga oshishini
  ta’kidlaydilar. Boshqa tomondan, bu qat’iylikning o’zi xususiy iqtisodiy manfaatlar
  ostida harakat qiluvchi individlarning xatti-harakatidan keltirib chiqariladi. Mazkur
  nazariyaning asosida tadbirkorlar va ishchilar o’zaro uzoq muddatli shartnoma
  munosabatlariga kirishishlari to’g’risidagi qoida yotadi. Mazkur shartnoma huquqiy
  jihatdan taqozo etilgani uchun emas, balki har ikkala tomon uchun ham iqtisodiy
  jihatdan foydaliligi sababli paydo bo’ladi. Firma ishlab chiqarishning pasayib ketishi
  davrida mehnatga haq to’lash hajmini kamaytirmaydi, ishlab chiqarishning o’sishi
  davrida esa malakali ishchilarga ish haqini oshirmaydi. Pul ko’rinishidagi ish haqining
  o’zgarishi bir tekisda boradi. Ish haqi darajasi individlar xatti-harakatining iqtisodiy
  jihatdan maqsadga muvofiq natijasi sifatida ma’lum me’yorda qat’iy tus oladi.
  Moslashuvchan ishchi kuchi bozori kontseptsiyasi
  (R.Buae, G.Stending) 70-
  yillarning oxirida, nisbatan rivojlangan G’arb mamlakatlarida iqtisodiyotni tarkibiy
  qayta qurish amalga oshirilayotgan davrda keng tarqaldi. Uning asosida ishchi kuchi
  bozorini tartiblashdan voz kechish, bandlikning moslashuvchan, funktsional jihatdan
  individuallashtirilgan va nostandart shakllariga (qisman bandlik, to’liq bo’lmagan ish
  haftasi yoki ish kuni, qisqa muddatli shartnomalar, uyga ish olish va h.k.) o’tishning
  zarurligi to’g’risidagi qoidalar yotadi. Bunday yondoshuv iqtisodiyotni tarkibiy qayta
  qurish xarajatlarini kamaytirishni ta’minlashga qaratilgan bo’lib, ishga yollash, ishdan
  bo’shatish va bandlik shakllarining turliligi va moslashuvchanligi; ish vaqtini tartibga
  solishning moslashuvchanligi; ish haqini tabaqalashtirish asosida tartibga solishning
  moslashuvchanligi; ishchilarni ijtimoiy himoyalash usul va shakllari, shuningdek,
  ishchi kuchi bozoridagi talab va taklifning tebranishiga ishchi kuchi hajmi, tarkibi,
  sifati va narxini muvofiqlashuvining moslashuvchanligi hisobiga erishiladi.
  Umuman olganda moslashuvchan ishchi kuchi bozori kontseptsiyasi tadbirkor va
  ishchilar o’zaro munosabatlarining turli shakllarini mavjudligini taqozo etib, ishchi
  kuchi bozorining yalpi xarajatlarini ratsionallashtirish, foydalilik darajasini oshirish va
  yuqori harakatchanligini ta’minlashga qaratilgan.
  |
  | |