title: Tovar mahsuloti tarkibi. Tovar mahsuloti
text: |
  Tovar mahsuloti tarkibi. Tovar mahsulotiBog'liq SANOAT KORXONALARIDA ISHLAB CHIQARISHNI Укув кулланмаTovar mahsuloti tarkibi. Tovar mahsuloti
  – bu paxta tozalash
  korxonasining tayyor va yarim tayyor mahsuloti bo‗lib (amaldagi standart
  me‘yorlariga mos keladigan paxtachilik mahsulotlari – paxta tolasi, chigiti, momiq,
  tarkibida kalta tola bo‗lgan chiqindilar qiymati), chetga sotishga mo‗ljallangan
  bo‗ladi. Bundan tashqari, tovar mahsuloti tarkibiga: Sanoat tavsifiga ega bo‗lgan
  ishlar va maishiy-xizmat ko‗rsatish ishlari (yordamchi sexlarning boshqa joyga
  sotiladigan mahsulotlari, asbob-uskunalarning kapital ta‘miri, dastgohlarni
  o‗rnatish bilan bog‗liq bo‗lgan montaj ishlari harajatlari va boshqalar) kiradi. Paxta
  tozalash korxonalarida yarim tayyor mahsulot bo‗lmaydi (5.1-rasm).
  113
  5.1-rasm. Tovar mahsuloti
  Yalpi mahsulot ko„rsatkichi.
  SHu bilan birga, vaqtincha ishlab chiqarilgan
  mahsulot hajmini o‗tgan yillar bilan solishtirish uchun korxonalarda
  yalpi
  mahsulot
  ko‗rsatkichidan foydalaniladi. Yalpi mahsulot korxonaning ma‘lum davr
  mobaynida qilgan ishlarining pul hisobidagi umumiy hajmini ifodalaydigan
  mahsulotdir. Yalpi mahsulot tovar mahsulotidan shunisi bilan farq qiladiki, uning
  tarkibiga reja davrida tugallanmagan ishlab chiqarish va korxonaning o‗zida
  ishlatilayotgan yarim fabrikatlarning ortishi yoki kamayishi hamda buyurtmachi
  materiali va xom-ashyosining qiymati hamda to‗liq tovar mahsuloti qiymati kiradi.
  SHuningdek, tovar va yalpi mahsulotni pul bilan baholash o‗rtasidagi farq shundan
  iboratki, yalpi mahsulot solishtirma narxlarda baholansa, tovar mahsuloti esa
  amaldagi mavjud ulgurji – sotish korxonalarida baholanadi.
  Sotilgan mahsulot
  deb – iste‘molchilarga va buyurtmachilarga etkazib
  berilgan hamda ular tomonidan haqi to‗lanib, korxona hisob raqamiga yoki
  kassasiga tushgan mablag‗ ko‗rinishidagi mahsulotga aytiladi (5.2-rasm).
  |
  | |