title: Jahon xo’jaligi aloqalarini xalqaro tartibga solish
text: |
  Jahon xo’jaligi aloqalarini xalqaro tartibga solish Pdf ko'rish
  |
  bet | 497/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
  Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASI4. Jahon xo’jaligi aloqalarini xalqaro tartibga solish
  Butun jahon xo’jalik hayotining baynalminallashuvi davlatlararo xo’jalik
  aloqalarni tartibga solishning mexanizmini yaratish zarurligiga olib keldi. Hozirgi
  davrda qandaydir tartibga soluvchi tuzilma amal qilmaydigan xalqaro iqtisodiy
  munosabatlar sohasini topish qiyin. Jumladan, moliya, valyuta va kredit sohalarida
  Xalqaro valyuta fondi (XVF)
  ,
  Xalqaro ta’mirlash va rivojlanish banki (XTRB)
  ,
  jahon savdosi sohasida –
  Tariflar va savdo bo’yicha bosh kelishuv – Jahon savdo
  tashkiloti (TSBK – JST)
  ni ko’rsatish mumkin.
  Xalqaro iqtisodiy munosabatlarni tartibga solish milliy-tashkiliy shakllardan
  boshlanadi. Xo’jalik hayotining baynalminallashuv jarayoni dastlab milliy davlatlar
  faoliyatini xalqaro uyg’unlashtirishga, keyin esa davlatlararo va xalqaro tashkilotlar
  tuzilishiga olib keldi.
  Huquqiy ma’noda tartibga solish xalqaro tartiblarni o’rnatishga, ya’ni me’yoriy
  chegaralar va qoidalarni aniqlovchi kelishuvlarni ishlab chiqarishni yoki xalqaro
  aloqalarning qandaydir sohasini hal qilishda tomonlar zimmasiga majburiyatlarga
  amal qilishni yuklaydi. Umumqabul qilingan andozalar va qoidalarni o’z ichiga
  oluvchi xalqaro tartiblar o’z navbatida milliy tatibga solishga ta’sir ko’rsatishi
  mumkin.
  Birinchi xalqaro tashkilotlar XX asrning
  20-yillarida tuzilgan bo’lsada (Millatlar
  ligasi – 1919 yil, Xalqaro hisob-kitoblar banki – 1929 yil), xalqaro darajada jahon
  xo’jalik aloqalarini ko’p tomonlama tartibga soluvchi tuzilmalar ikkinchi jahon
  urushidan keyin shakllana boshladi.
  1945 yil maxsus xalqaro uyg’unlashtiruvchi muassasalar –
  Xalqaro valyuta
  fondi (XVF)
  va
  Xalqaro ta’mirlash va rivojlantirish banki (XTRB)
  tashkil topdi.
  Hozirgi davrda ham ularning ikkalasi muhim xalqaro tashkilot hisoblanib, jahon
  savdosi, xalqaro kredit va valyuta munosabatlari sohalarini davlatlararo tartibga
  solishning tartib-qoidalarini aniqlab beradi. Urushdan keyingi davrda tuzilgan
  |
  | |