title: Vishing
  Vishing - 9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari
text: |
  9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari Pdf ko'rish
  |
  bet | 188/382 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 132,8 Mb. | | #103163 |
  Bog'liq IAT 9-sinf Talabalar-uchun-darslikVishing
  Vishing – ovozli fishing va u keyinchalik telefon liniyasidan
  foydalanish uchun hisob-kitob qiluvchiga bogʻlanishi mumkin
  boʻlgan kredit kartalari raqamini oʻgʻirlashda simli telefon
  aloqasidan foydalanadi. Telefon qiluvchilar qalloblik bilan
  kredit kartangiz yoki bank raqamlaringizni berishga majbur
  qiladi. Keyin bu axborotdan shaxsiy maʼlumotlarni oʻgʻirlash
  sxemalarida foydalanish mumkin.
  Smishing
  Fishingga biroz oʻxshab ketadi, biroq
  smishing isteʼmolchilarni
  undash maqsadida matnli xabarlardan foydalanadi. Matnli
  xabarlar tarkibida URL-manzil yoki telefon raqami boʻlishi
  mumkin. Agar telefon raqamini tersangiz, avtomatik ovozli
  xabar tizimiga oʻtishi mumkin. Aksariyat hollarda xabar
  telefonga boshqa telefondan emas, elektron pochta orqali
  yuborilishi ham mumkin. Masalan, ular bank hisobingizda
  muammolar yuzaga kelganini va siz bilan birga axborotni
  tekshirish zarurligini xabar qilishi mumkin.
  KALIT SOʻZLAR
  Smishing: kishilarni javob chaqiruviga undash maqsadida
  mobil telefon orqali matnli xabarlardan foydalanadi.
  Qanday qilib fishing, vishing va smishing
  hujumlaridan himoyalanishim mumkin?
  • Xabarni yuboruvchini taniysizmi? Agar tanimasangiz, uni
  ochmang.
  • Agar xabarda qandaydir birikmalar boʻlsa, ochishdan
  avval birikma faylning nomiga qarang, u exe, .bat, .com,
  .vbs, .reg, .msi, .pif, .pl, .php kabi kengaytmali fayl, yaʼni
  ijro fayli boʻlishi mumkin. Agar shunday boʻlsa, birikma
  ustiga bosmang. Agar hatto fayl tarkibida bu birikmalardan
  biri boʻlmasa ham, uni ochishdan ehtiyot boʻling. Uning
  kontentini tekshirish uchun yuboruvchi bilan bogʻlaning.
  • Elektron xabarda sizdan shaxsiy maʼlumot haqida
  soʻralmoqdami? Agar shunday boʻlsa, javob bermang.
  • Havolani tekshirdingizmi? Sichqoncha kursorini havolaga
  olib boring va qalqib chiquvchi URL-manzilni tekshiring.
  Bu qonuniymi yoki sizni boshqa veb-saytga yetaklaydigan
  narsaga oʻxshaydimi?
  • Simli telefon aloqasida chaqiruvlarni yoki xabarlarni qabul
  qilishda, agar sizdan kredit kartangiz raqami yoki bank
  raqamlaringizni taqdim qilish soʻralsa, bunga katta shubha
  bilan qarashingiz lozim.
  |
  | |