title: -chizma - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti
text: 356
  jamg’armaga nisbatan moyillikning yuqori darajasi muqarrar ravishda iqtisodiyotning
  yuksalishiga olib keladi.
  Keynscha nazariya esa klassik talqinga qarshi chiqib, iqtisodiy jihatdan
  rivojlangan mamlakatlarda bu jarayon o’zgacha kechishi ta’kidlanadi. Chunki,
  rivojlangan mamlakatlarda jamg’armaga bo’lgan intilish investitsiyalashga bo’lgan
  intilishdan jadalroq borib, u quyidagi sabablar bilan izohlanadi:
  Birinchidan, yuqori foyda keltiruvchi kapital qo’yilmalarning muqobil
  imkoniyatlari qisqarib boradi. Natijada kapital jamg’arishning o’sishi bilan uning amal
  qilishining keyingi qo’shilgan samaradorligi pasayib boradi.
  Ikkinchidan, rivojlangan mamlakatlarda daromadlarning o’sishi bilan
  jamg’armaning ulushi oshib boradi. Shunga ko’ra, jamg’arma hajmi investitsiya
  sarflari hajmidan oshib ketsa, jamg’arma egalari muvaffaqiyatsizlikka duchor
  bo’ladilar. Bu holatni iqtisodiy adabiyotlarda «tejamkorlik paradoksi» tushunchasi
  orqali izohlanadi.
  Bu paradoksning mohiyati shundan iboratki, investitsiyalar nazariy jihatdan
  avtonom va hosilaviy investitsiyalarga ajratilib, avtonom investitsiyalar milliy
  daromad hajmi va uning o’zgarishiga bog’liq bo’lmasa, hosilaviy investitsiyalar milliy
  daromadning o’zgarishiga ham bog’liq bo’ladi. Aynan avtonom investitsiyalarga
  qo’shimcha ravishda o’sib boruvchi hosilaviy investitsiyalar iqtisodiy o’sishni
  kuchaytirishi, uni jadallashtirishi natijasida