title: O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti - bet 352
text: 344
  kontseptsiyaga XX asrning 70-yillarida asos solingan. Bu kontseptsiya tarafdorlarining
  fikricha texnika taraqqiyoti va iqtisodiy o’sish atrof-muhitning ifloslanishi, tabiatga
  zaharli moddalarning chiqarilishi, shahar qiyofasining yomonlashuvi va boshka shu
  kabi ko’plab salbiy holatlarni keltirib chiqarishi mumkin. Aholi sonining tezlik bilan
  ko’payib borishi, ishlab chiqarish mikyoslarining kengayishi natijasida ishlab
  chiqarish, ayniqsa tabiiy resurslarning kamayib borishi pirovardida iqtisodiy o’sish
  chegaralarini cheklab qo’yadi. Buning oqibatida ocharchilik, atrof-muhitning
  buzilishi, resurslarning tugashi ro’y berib, tez orada aholi soni va sanoat ishlab
  chiqarish hajmi keskin qisqara boshlaydi. Shunga ko’ra, «nol darajadagi iqtisodiy
  o’sish» kontseptsiyasi tarafdorlari iqtisodiy o’sishni maqsadga muvofiq ravishda
  ma’lum chegarada ushlab turish zarur, deb hisoblaydilar. Ular iqtisodiy o’sish tovar va
  xizmatlar hajmining ko’payishini ta’minlashini tan olsalarda, bu o’sish bir vaqtning
  o’zida turmush darajasining yuqori sifatini ta’minlay olmasligini ta’kidlaydilar.
  O’z navbatida, mazkur kontseptsiya muholiflari iqtisodiy o’sishning yuqori
  darajasini yoqlab, uning o’zi cheksiz ehtiyojlar va cheklangan resurslar o’rtasidagi
  ziddiyatni yumshatishini, aynan yuqori darajadagi o’sish sharoitida jamiyatning
  ijtimoiy zaif qatlamlarini qo’llab-quvvatlash imkoniyati vujudga kelishini
  ko’rsatadilar. Atrof-muhitning ifloslanishi esa iqtisodiy o’sish oqibati bo’lmay, u
  tabiiy resurslardan foydalanishdagi narx shakllanish tizimining noto’g’riligidan kelib
  chiqadi. Shunga ko’ra, mazkur muammolarni hal etish uchun tabiiy resurslardan
  foydalanishda qonuniy cheklovlar yoki maxsus soliqlarni kiritish, ifloslantirish huquqi
  bozorini shakllantirish lozimligini ta’kidlaydilar.