title: qarz olishning - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti
text: qarz olishning maxsus huquqlari (SDR) ni chiqara boshladi. SDR naqd pul ko’rinishida bo’lmay,
  faqat XVF maxsus hisobvaraqlarida kredit yozuvlari ko’rinishida amal qiladi va
  fondga a’zo mamlakatlarning Markaziy banklari o’rtasidagi hisoblashuvlarda
  foydalaniladi.
  Evropa valyuta tizimi 1979 yilda yevropa iqtisodiy hamjamiyatiga kiruvchi
  davlatlar tomonidan valyuta kurslarini barqarorlashtirish maqsadida tashkil etilib, bu
  davlatlar o’rtasidagi to’lov jarayonlarida amal qiluvchi ye
  vropa valyuta birligi – EKYU muomalaga kiritildi.
  Iqtisodiy va valyuta ittifoqi (IVI) ye vropa valyuta tizimi amal qilishi natijasida
  tashkil etilib, u quyidagilarni taqozo etadi:
  -
  moliya bozorlarining to’liq integratsiyalashuvi;
  -
  kapitallar harakatining to’liq erkinlashuvi;
  -
  barcha valyutalarning to’liq konvertatsiyasini ta’minlash va pirovardida milliy
  valyutalarni yagona valyuta bilan almashtirish.
  Xalqaro tiklanish va taraqqiyot bankining (XTTB) ham faoliyati xalqaro
  valyuta-moliyaviy munosabatlarni tartibga solishga yo’naltirilgan bo’lib, u o’zining
  ikkita filiali – Xalqaro moliyaviy korporatsiya (XMK) hamda Xalqaro rivojlanish
  assotsiatsiyasi (XRA) bilan birgalikda Jahon banki tarkibiga kiradi.
  XVFning a’zosi bo’lgan mamlakatlar XTTBning a’zosi bo’la oladi. XTTB
  tomonidan taqdim etiladigan qarzlarning asosiy qismi qarz oluvchi mamlakatlarning
  525
  iqtisodiyotini tarkibiy qayta qurish imkonini beruvchi loyiha va dasturlarni amalga
  oshirishga yo’naltirilgan uzoq muddatli kreditlar hisoblanadi.
  Xalqaro moliyaviy korporatsiya (XMK) ning faoliyati ustun ravishda
  rivojlanayotgan mamlakatlarning xususiy sektorini moliyalashtirishga yo’naltiriladi.