title: RAQAMLI TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH KO’NIKMALARNI RIVOJLANTIRISH
text: RAQAMLI TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH KO’NIKMALARNI RIVOJLANTIRISH
  Sh.M.Kurbanova
  Sharof rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti
  Annotatsiya: Mazkur maqolada O‘zbekstonda raqamli ta’lim muhitida bo’lajak o’qituvchilarni
  raqamli texnologiyalardan foydalanish ko’nikmalarni rivojlantirishning kasbiy kompetensiyalarini
  takomillashtirishni shakllantirish va oliy ta’lim muassasalarida raqamli ta’lim muhitida bo’lajak
  o’qituvchilarning kasbiy kompetensiyalarini takomillashtirishning vazifalari aniqlab berilgan.
  Kalit so‘zlar: Raqamli texnologiya, raqamli ta’lim, o’qitishni raqamlashtirish.
  Namangan Institute of Engineering and Technology
  nammti.uz
  10.25.2023
  Pg.480
  Kirish. Dunyoda ta’lim sohasini raqamlashtirish keng o‘rinni egallamoqda. Bu borada
  respublikamizda ham oliy ta’limni tizimli isloh qilishning ustuvor yo‘nalishlarini belgilash, zamonaviy
  bilim va yuksak ma’naviy-axloqiy fazilatlarga ega, mustaqil fikrlaydigan yuqori malakali kadrlar
  tayyorlash jarayonini sifat jihatidan yangi bosqichga ko‘tarish, oliy ta’limni modernizatsiya qilish,
  ilg‘or ta’lim texnologiyalariga asoslangan holda ijtimoiy soha va iqtisodiyot tarmoqlarini
  rivojlantirish maqsadida Farmoni qabul qilindi [1]. O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim tizimini 2030-
  yilgacha rivojlantirish konsepsiyasida belgilangan vazifalar ijrosini izchil ta’minlash, shuningdek, oliy
  o‘quv yurtlarining mustaqilligini kengaytirish [2], ular faoliyatida davlat ma’muriy boshqaruvini
  keskin kamaytirish hamda shu orqali o‘zgaruvchan mehnat bozori talablariga javob bera oladigan
  yuqori malakali kadrlar tayyorlovchi OTMlarni shakllantirish maqsadida bir qancha ishlar olib
  borilmoqda.
  Asosiy qism. Bunday rivojlanishning asosiy sharti kasblarga qo‘yiladigan talablar va
  o‘zgaruvchan qiymat yo‘nalishlarini hisobga olgan holda raqamli muhitda yashash va o‘z kasbiy
  faoliyatini amalga oshirishga qodir bitiruvchini tayyorlashga qaratilgan milliy ta’lim tizimini
  modernizatsiya qilishdir. Ushbu muammoni hal qilish bo’lajak o’qituvchilarni raqamli
  texnologiyalardan foydalanish ko’nikmalarni rivojlantirishning malakasiga qo‘yiladigan talablarni va
  ularning o‘quv jarayonini loyihalash hamda amalga oshirish uchun raqamli texnologiyalardan
  foydalanish kompetensiyasini oshirishni nazarda tutadi va masofaviy ta’limga yuqori ehtiyoj mavjud
  bo‘lgan ayni paytda texnika yo‘nalishi oliy ta’lim muassasalarida raqamli ta’lim muhitida bo‘lajak
  muhandislarning kasbiy kompetensiyasini takomillashtirish zaruriyatini vujudga keltiradi [3].
  Zamonaviy O‘zbekistonning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi turli xil kasb mutaxassislarini tayyorlashga
  yangi talablarni belgilaydi, bu esa malakali kadrlar tayyorlashda oliy ta’lim tizimi belgilangan
  maqsadlarga erishish uchun usul hamda vositalarni optimallashtirish asosida jahon standartlariga
  mos standartlarni ishlab chiqishni taqozo qiladi.
  Texnik innovatsiyalar bozorining rivojlanishi muhandisdan o‘z kasbiy faoliyatini dinamik va
  yuqori texnologiyali kasbiy muhitda samarali amalga oshirish qobiliyatini talab qiladi, bu esa kasbiy
  muhandislik ta’limi tizimini yangi bosqichda modernizatsiya qilish vazifalarini dolzarblashtiradi.
  Tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, zamonaviy sharoitda institutda texnik mutaxassislarni
  tayyorlash jarayoni muhandislik faoliyatining doimiy o‘zgaruvchan vazifalari va uni amalga oshirish
  shartlarini hisobga olgan holda tashkil etilishi kerak. Ushbu o‘zgarishlar, shuningdek,
  respublikamizda innovatsion tizimning yuqori sur’atlarda rivojlanishi zamonaviy muhandislik
  faoliyatining kasbiy salohiyatiga ta’sir qildi va oliy ta’lim tizimidan innovatsion [4], ijodiy fikrlash
  qobiliyatiga, zamonaviy ilmiy-texnikaviy taraqqiyot jarayonida yuqori darajadagi texnik va yetarli
  fundamental bilimlarga ega bo‘lgan [4], tadqiqot muammolarini mustaqil ravishda hal qiladigan
  hamda kasbiy muammolarni hal qilishning yangi texnologiyalarini tezda o‘zlashtira oladigan
  mutaxassislarni tayyorlashni talab qiladi.
  Hozirgi vaqtda mehnat bozorida bo‘lgan talab uchun muayyan kasbiy bilim, ko‘nikma va
  malakalarga ega bitiruvchi bo‘lish yetarli emas. Keyingi paytlarda pedagogika fanida kompetentlik
  va kompetensiya tushunchalarining o‘zaro bog‘liqligi to‘g‘risidagi masala ko‘p ko‘rilmoqda.
  Kompetentlik (ingl. “competence” – “qobiliyat”) – faoliyatda nazariy bilimlardan samarali
  foydalanish, yuqori darajadagi kasbiy malaka, mahorat va iqtidorni namoyon eta olish demakdir.
  Kompetentlik tushunchasi ta’lim sohasiga psixologik ilmiy izlanishlar natijasida kirib kelgan.
  Psixologik nuqtayi nazardan kompetentlik “noan’anaviy vaziyatlar, kutilmagan hollarda
  mutaxassisning o‘zini qanday tutishi, muloqotga kirishishi, raqiblar bilan o‘zaro munosabatlarda
  yangi yo‘l tutishi, noaniq vazifalarni bajarishda, ziddiyatlarga to‘la ma’lumotlardan foydalanishda,
  izchil rivojlanib boruvchi va murakkab jarayonlarda harakatlanish rejasiga egalikni anglatadi. Kasbiy
  kompetentlik – mutaxassis tomonidan kasbiy faoliyatni amalga oshirish uchun zarur bo‘lgan bilim,
  |