title: Mumlar ( - Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi
text: erish harorati 36-42 S suvda erimaydi va shu sababli surtmaga o’xshash konsistensiyasini
  yuqotmay 150 % gacha suvni yutib u bilan aralashadi. Ayni shu xossasiga
  asoslanib surtmalar
  tayyorlashda suvsiz lanolin (Lanolinum anhydricum) ishlatib surtma tarkibiga suvli suyuqliklar
  kiritilishi mumkin. Haqiqiy suvsiz lanolin tarkibida suvning miqdori 1%
  dan oshmasligi kerak,
  kislota soni 1 dan yuqori bo’lmasligi kerak. Lanolin spirtda qiyin eriydi. Lekin 40 qismgacha 70%
  spirtni qabul qilishi mumkin. Xloroform va efirda oson eriydi. Lanolin tarkibi bo’yicha odam
  terisini ho’llab turuvchi yog’ga o’xshash moddalarga yaqin bo’lganligi uchun teriga yaqin
  surtiladi. Teri va shilliq pardani qitiqlamaydi. Kimyoviy ta’sirlarga juda chidamli. O’ta
  yopishqoqligi uchun u har doim boshqa asoslar bilan birga ishlatiladi.
  Agar shifokor tomonidan
  lanolin yozilgan bo’lsa suvli lanolin ishlatiladi. U 7 qism suvsiz lanolinga 3 qism suv qo’shib
  tayyorlanadi. Suvni oz-ozdan qo’shiladi. Suvli lanolinda suvning miqdori 30% ni tashqil etadi.
  Suv hammomida suvli lanolinni eritilsa emulsiya parchalanadi.
  Spermatset (Cetaceum) ushlab ko’rganda yog’li, qattiq, oq, plastinkasimon tuzilgan, hidsiz
  massa. Suyuqlanish harorati 45-54
  0
  S. Tarkibi bo’yicha setil spirti (S
  16
  N
  33
  ON) va palmitin
  kislotaning murakkab efiridir. Surtma asosiga qo’shilgan
  spermatset unga yuqori zichlik,
  sirpanuvchanlik va suvli suyuqliklarni o’ziga singdirib dag’al emulsiya hosil qiladi. Shuning
  uchun koldkremlar tarkibiga ko’p yoziladi. Qog’ozga surtilganda yog’li dog qoldirmaydi,
  kislota
  soni 2 dan oshmaydi. Spermatset suvda ham, sovuq spirtda ham erimaydi. 95% li qaynoq spirtda,
  efirda va xloroformda eriydi.
  Mum (Cera). Asalari mumi — to’k sariq (Cera flava). 65
  0
  S haroratda suyuqlanadi. Oq mum
  sariq mumni quyosh yorugligida oqartirib olinadi. Sariq mumning kislota soni 17-20,5 dan
  oshmaydi. Oq mumniki 18,7-22,4 dan oshmaydi. Suv va spirtda erimaydi.
  Qaynoq spirtda, efir,
  xloroform, efir moylarida qisman eriydi. Surtmaga qattiqlik berish,
  suvli suyuqliklarning
  shimilishini yaxshilash va yopishqoqlik berish uchun ishlatiladi. Kimyoviy ta’sirga chidamli.