title: Jizzax davlat pedagogika universiteti - bet 379
text: |
  Jizzax davlat pedagogika universitetiBog'liq ЖДПУ Мактаб менежменти 06 12 22 Анжуман тўплам
  JIZZAX DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI
  06.12.2022
  oltinchidan, kreativ tafakkurga oid bilimlar bilan qurollanishi davr talabi ekanligini
  tushunishlaridan iboratdir.
  Talabalarda ijodiy munosabatlar tafakkurini shakllantirish deganda shaxsning ijodkorlik
  qobiliyatlari, intilishlari va izlanishlari natijasida qo‘yilgan maqsadga erishishning ilmiy ifodasi
  tushuniladi. Bundan kelib chiqadi-ki, talabalarni birinchi kursdan boshlab ijodiy munosabatlar
  doirasida tafakkurini shakllantirib borishga yo‘naltirish kerak. Buning uchun albatta tadqiqotimiz
  doirasida ijod tushunchasi va uning turlariga e’tiborni qaratish maqsadga muvofiqdir.
  Ijod – insonning yangi moddiy va ma’naviy ne’matlar yaratish faoliyati. Unda inson
  tafakkuri, xotirasi, tasavvuri, diqqati, irodasi faol ishtirok etadi, bilimi, tajribasi, iste’dodi namoyon
  bo‘ladi. Ijod dastlab inson tasavvurida tug‘iladi, keyin ijodga ta’luqli masalalar yuzasidan
  izlanishlar olib boriladi, boshqalar bajargan ishlar tanqidiy ko‘rib chiqiladi, tahlil etiladi,
  kuzatishlar, tajribalar o‘tkaziladi, mantiqiy xulosalar chiqariladi, gipotezalar qilinadi, bular
  tajribada sinab ko‘riladi, noto‘g‘ri bo‘lsa yangilanadi va hokazo. Izlanishlar natijasi badiiy asar
  hamda matematik formula shakllarida yuzaga chiqadi va uni jamiyat e’tirof etsagina haqiqiy to‘liq
  ijod bo‘ladi.
  Ijod fan-texnikani, madaniyatni boyitadi, rivojlantiradi. Ijodni shartli ravishda ikkiga: ilmiy
  ijod va badiiy ijodga bo‘lish mumkin. Olimlar faoliyati ilmiy ijodga, san’atkorlar, yozuvchilar
  faoliyati badiiy ijodga qaratilgan bo‘ladi. Ba’zi kishilarda har ikki ijod ham rivojlangan bo‘lishi
  mumkin. Ilmiy ijodda tabiat va jamiyat hayotining ob’ektiv qonuniyatlari aks etsa, badiiy ijodda
  ma’naviy hayot muammolariga san’atkorning sub’ektiv, o‘ziga xos qarashlari, his-tuyg‘ulari aks
  etadi.[1]
  Badiiy ijodda hayotning turfa ranglari hamda voqealari orasidan ibratli va ijtimoiy
  ahamiyatli bo‘lganlari tanlab olinadi va badiiy umumlashtiriladi. Badiiy ijod murakkab jarayon
  bo‘lib, inson faoliyatining idrok etish, baholash, qadrlash singari turlari bilan bog‘liq holda amalga
  oshadi. Buning uchun ijodkor erkin xayol, ozod tafakkur, keng ko‘lamli tasavvur, milliy g‘urur va
  yuksak orzularga ega bo‘lishi kerak. Badiiy ijod mahsulotining ommaviyligi va ijtimoiy ahamiyati
  ana shu bilan belgilanadi. Ijodning taraqqiy etishida jamiyatning ijtimoiy-iqtisodiy shart-
  sharoitlari hal qiluvchi ahamiyatga ega Badiiy ijodda hissiyot, ma’naviyat, madaniyat, milliy
  qadriyatlar ustivorligi, lirika, drama, o‘ymakorliq chilangarlik kabilar o‘quvchilarda birqancha
  ijodiy taassurotlar uyg‘otadi.
  Ilmiy ijod – olim, tadqiqotchi, yaratuvchining qobiliyatlari va mahorati, irodasi, tirishqoqligi
  va qat’iyatining, yakuniy maqsad - yangi hakkoniy ilmiy bilim olishga intilishining ifodasidir.
  Inson bilimi orkali insoniyligini namoyon qila oladi. Bu xakda Aristotel: «Kishi bilimlari tufayli
  uzining asosiy insonlik mohiyatini amalga oshiradi va bu uning barcha ilk elementar xatti-
  harakatlaridayok namoyon bo‘ladi» - deb ta’riflaydi [2]
  Yetakchi olimlar tomonidan tadqiqotlarda ilmiy ijod tushunchasiga boshqacha yondoshuvlar
  ham mavjud. Ular: «Ilmiy ijod - ilmiy bilimlarning rivojlanishi, yangi ilmiy bilimni yaratish, ilmiy
  bilimlarni yangi ilmiy konun va konuniyatlar, yangi ilmiy prinsiplar va nazariyalar bilan
  boyituvchi insonning yaratuvchilik faoliyatidir. Ilmiy tadqiqotning natijasi erishilgan ilmiy
  bilimdir» - deb ham e’tirof etishadi [3]
  Ilmiy ma’lumotlardan ko‘rinadi-ki, ilmiy va badiiy ijod doirasida talabalarning ijodkorligi,
  ijodga munosabati va tafakurini shakllantirish borasida tadqiqot ishlarini amalga oshish maqsadga
  muvofiq. Buni quyidagi ketma-ketlikda amalga oshirish yaxshi samara beradi.
  Ilmiy ijodda:1) adabiyotlar bilan ishlash; 2) ilmiy faktlar to‘plash; 3) ilmiy bashorat qilish;
  4) axborotlarni tanlash va ulardan aniq maksadda foydalanish kabi ko‘nikmalar shakllantirilib
  boriladi.Bu ishlar tizimiga rioya qilgan holda biz tajriba – sinov jarayonlarida, tanlangan
  guruxlarda, ijodiy munosabatlar tafakkurini aniqlashga yo‘naltirilgan anketa, so‘rovnomalar olib
  bordik.
  Talabalarda ijodiy munosabatlar tafakkurini shakllantirish jarayonlarida bir qator
  tushunchalarni bo‘lajak o‘qituvchilarga mantiqqa tayangan holda tushuntirib borish maqsadga
  |
  | |