title: Barcha pul agregatlari yig’indisi yalpi pul massasi yoki yalpi pul taklifini tashkil
text: |
  Barcha pul agregatlari yig’indisi yalpi pul massasi yoki yalpi pul taklifini tashkil Pdf ko'rish
  |
  bet | 440/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
  Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASIBarcha pul agregatlari yig’indisi yalpi pul massasi yoki yalpi pul taklifini tashkil
  qiladi.
  Bizning respublikamizda umumiy pul miqdori quyidagi (tarkib)lar asosida
  hisoblanadi:
  M0
  – muomaladagi naqd (qog’oz va metall) pullar.
  M1
  = M0 + aholining joriy hisob varaqlaridagi pul qoldiqlari, korxonalarning
  hisob varaqlaridagi pul mablag’lari, banklardagi talab qilib olish mumkin bo’lgan pul
  omonatlari.
  M2
  = M1 + tijorat banklaridagi muddatli omonatlar va jamg’arma hisob
  varaqlaridagi pullar, ixtisoslashtirilgan moliyaviy muassasalardagi depozitlar va
  boshqa aktivlar. Mazkur agregat tarkibiga kiruvchi pul mablag’larini bevosita bir
  shaxsdan boshqa biriga o’tkazish hamda ayirboshlash bitimlarida foydalanish mumkin
  emas. Ular asosan jamg’arish vositasi vazifasini bajaradilar.
  M3
  = M2 + bank sertifikatlari + aniq maqsadli zayom obligatsiyalari + davlat
  zayom obligatsiyalari + xazina majburiyatlari.
  Bundan ko’rinadiki, pul massasining har bir alohida agregati o’zining likvidligi
  darajasiga ko’ra farqlanadi.
  Likvidlik – bu turli aktivlarning o’z qiymatini
  yo’qotmasdan (ya’ni eng kam xarajatlar asosida) tezlik bilan naqd pulga aylana
  olish qobiliyatidir.
  Metall (tanga) va qog’oz pullar eng yuqori likvidlikka ega bo’ladi.
  Mijoz o’zi istagan vaqtida olishi mumkin bo’lgan bank hisob varaqalaridagi pul
  omonatlari ham likvidli hisoblanadi. Pul massasi tarkibiga to’lov vositasi vazifasini
  bajarish layoqati pastroq bo’lgan aktivlar qo’shilib borishi bilan, ularning likvidlik
  darajasi ham pasayib boradi.
  Naqd pullar rivojlangan bozor iqtisodiyoti mamlakatlarida umumiy pul
  massasining 9-10 foizini, bozor iqtisodiyotiga o’tayotgan mustaqil hamdo’stlik
  davlatlarida 35–40 foizni tashkil qiladi.
  Pul bozori – bu mamlakatdagi pul miqdori hamda foiz stavkasining turli
  |
  | |