title: Buxoro davlat universitetining pedagogika instituti pedagogik ta - bet 186
text: 541
  Ilk davrlardagi aralashuv bolaning aqliy va jismoniy faoliyatidagi
  kamchiliklarini bartaraf etadi.
  Xulosa shundan iboratki, biz, ilm fan, bolaning dastlabki olti yoshi uning
  keyingi rivojlanishi uchun juda muhim davr ekanligiga qo‘shilamiz.
  Bola rivojlanishiga yagona yondashuv deganda nimani tushunamiz?
  Bola haqidagi umumiy tushunchada insoniyatning barcha sohalardagi
  yutug‘i va rivojlanishi o‘zaro bog‘liq.
  Atrof muhit bilan muloqotga kirib, bola xam shu muhitga aralashganini
  tushuna boshlaydi. Har bir bolaning atrof muhitni “ishg‘ol qilishi” uning murakkab
  bosqichlarni bosib o‘tayotganligini bildiradi. Bunga harakatlar, hissiyotlar va
  jarayonlar kiradi.
  Barcha rivojlanish doiralari bir-biriga bog‘liq. Ya’ni bitta doiradagi
  rivojlanish ikkinchi doiraga ta’sir qiladi. Shuning uchun ham har bir doiraga
  to‘g‘ridan-to‘g‘ri va aniq murojaat qilinsa, o‘rganish oson va tajriba orttirish oson
  kechadi. Bola rivojlanishining bosqichlari turli xildir, ya’ni bir bola bir holatda tez
  rivojlansa, ikkinchisi boshqa bir holatda tez rivojlanadi.
  Har bir rivojlanish
  doirasining o‘ziga xos xususiyatlari mavjud. Bir doiradagi maqsadlarga erishib,
  o‘z-o‘zidan ikkinchi doiraning maqsadlariga ta’sir qilamiz. Masalan, agar bir
  jismni bola o‘zi mustaqil yeya olsa, unga yordam berib, biz motor ko‘nikmalari,
  ko‘z-qo‘l muvofiqligi, e’tibor, hissiy ta’sirlar bilan o‘zaro munosabatlarga
  kirishishni (qo‘llab-quvvatlash, maqtov, o‘ziga ishonch) til va lug‘at (taomning
  nomi, idishlarning nomi) rivojlantiramiz. Xuddi shu tarzda tilni qay darajada
  o‘rganganligi bolaga kattalar va tengdoshlar bilan munosabatga kirishishga yoki
  kirisha olmasligiga sabab bo‘la oladi.
  Mazkur sohani chuqurroq o‘rganishdan asosiy maqsad uni kategoriyalarga
  bo‘lishdir. Aslini olganda esa shuni doimiy ravishda esda tutish lozimki,