title: RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA RAQAMLI MARKETING VA
text: RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA RAQAMLI MARKETING VA
  UNDAN SAMARALI FOYDALANISH YO‘LLARI
  Nasimova Nargiza Shavkatjonovna
  TATU Farg’ona filiali 2-bosqich magistranti
  Raqamli marketing yuqori darajada qidiruv tizimlari, veb-saytlar, ijtimoiy
  tarmoqlar, elektron pochta va mobil ilovalar kabi raqamli kanallar orqali
  yetkazib beriladigan reklamalarni anglatadi. Ushbu onlayn media kanallaridan
  foydalangan holda, raqamli marketing bu kompaniyalar tomonidan tovarlar,
  xizmatlar va brendlarni qo‘llab-quvvatlash usuli. Iste’molchilar mahsulotlarni
  tadqiq qilishda raqamli vositalarga ko‘proq ishonadilar.
  Raqamli marketing - bu iste’molchilarni topish uchun Internet, mobil
  qurilmalar, ijtimoiy tarmoqlar, qidiruv tizimlari va boshqa raqamli kanallardan
  unumli foydalangan holda, xizmat yoki mahsulotni targ‘ib qilishdir. Ba’zi
  marketing mutaxassislari raqamli marketingni mijozlarga yaqinlashishning
  yangicha usuli va an’anaviy marketing bilan taqqoslaganda mijozlarning o‘zini
  qanday tutishini tushunishning yangi usullarini talab qiladigan mutlaqo yangi
  faoliyat deb biladilar. Bugungi kunda raqamli marketing jadal rivojlanmoqda va
  bu marketingni xaridorlarning fikri yoki kompaniya va mijozning ikki
  Raqamli iqtisodiyotning jamiyatni rivojlanishidagi dolzarb muammolari
  Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
  цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
  340
  tomonlama o‘zaro aloqasi bilan birlashtirgan har qanday qidiruv natijalari
  reklamalari, elektron pochta xabarlari va reklamalarni o‘z ichiga oladi.
  Internet marketing raqamli marketingdan farq qiladi. Internet marketing
  bu faqat Internetda bo‘ladigan reklama, raqamli marketing esa mobil qurilmalar,
  metro platformasida, video o‘yinlarda yoki smartfon ilovasi orqali ham amalga
  oshirilishi mumkin. Raqamli marketing elektron qurilma yoki Internetdan
  foydalanadigan barcha marketing harakatlarini qamrab oladi. Joriy va istiqbolli
  mijozlar bilan bog‘lanish uchun korxonalar qidiruv tizimlari, ijtimoiy tarmoqlar,
  elektron pochta va boshqa veb saytlar kabi raqamli kanallardan foydalanadilar.
  Raqamli marketingning bir necha afzalliklari mavjud. Quyida ularning
  ba’zilarini ko‘rib chiqish mumkin:
  1. Mahsulot yoki xizmatlarni sotib olish ehtimoli yuqori bo‘lgan istiqbolli
  mijozlarni belgilash imkoniyati.
  Raqamli marketing ishlab chiqruvchiga aniq auditoriyani aniqlash va
  yo‘naltirishga imkon beradi hamda ushbu auditoriyaga aniq yo‘naltirilgan
  marketing xabarlarini yuboradi. Firma ijtimoiy medianing maqsadli
  xususiyatlaridan foydalanib, ma’lum bir auditoriyaga yoshi, jinsi, joylashuvi,
  qiziqishlari, yoki xatti-harakatlari kabi xususiyatlariga asoslangan ijtimoiy
  media reklamalarini namoyish qilishi mumkin.
  2. Raqamli marketingning an’anaviy marketing usullariga qaraganda
  ancha tejamkorligi. Raqamli marketing har kuni iste’molchilar harakatlarini
  kuzatib borish va ma’lum bir kanalga sarflagan pul miqdorini kamaytirishga
  imkon beradi. An’anaviy reklama shakllari haqida esa bunday deb bo‘lmaydi.
  Chunki bunda reklama qanday ishlashi ahamiyatga ega emas – firmaning sotuv
  hajmini o‘zgartiradimi yoki yo‘qmi, baribir bir xil xarajat qilinadi.
  Raqamli marketing ikki turga, ya’ni onlayn raqamli marketing va oflayn
  raqamli marketingga bo‘linadi.
  Onlayn raqamli marketing - bu internet bilan ishlaydigan raqamli
  platformalardan foydalangan holda marketingni amalga oshirish tizimidir.
  Актуальные проблемы цифровой экономики в развитии общества
  Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
  цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
  341
  Ushbu marketing turi hozirgi vaqtda marketingning quyidagi sohalarini o‘z
  ichiga oladi: SMM (Social Media Marketing); Mobil marketing; Video
  Marketing; Websayt Marketing. Oflayn raqamli marketing - bu internet bilan
  bog‘liq bo‘lmagan raqamli platformalarda marketing yuritish tizimidir. Ushbu
  marketing turiga quyidagi marketing sohalari kirishi mumkin: TV Marketing;
  Radio Marketing; SMS Marketing.
  Raqamli marketingning keng tarqalgan taktikalari va ularning har birida
  ishtirok etadigan kanallar quyidagilardan iborat:
  Kontent marketing. Kontent marketingining maqsadi kontentni ishlatish
  orqali potensial mijozlarga erishishdir. Ushbu atama brendni ommalashtirish,
  trafikning o‘sishi va xaridorlarni ko‘paytirish maqsadida kontent aktivlarini
  yaratish va targ‘ib qilishni anglatadi.
  SMM (Social Media Marketing). SMM - bu ijtimoiy tarmoqlardagi
  marketing. Mijozlar va sotuvlar uchun vositadir. Bugungi kunda hamma
  biznesda har bitta mijoz uchun kurashish mavjud va uni jalb qilish usullaridan
  biri bu SMM dir. PPC (Pay Per Click).
  Hamkorlik marketingi. Bu firma veb-saytida boshqa birovlarning
  mahsulot yoki xizmatlarini reklama qilganligi uchun haq olishga asoslangan
  reklama turi. Mahalliy reklama.
  Marketingni
  avtomatlashtirish
  sizning
  asosiy
  marketing
  operatsiyalaringizni avtomatlashtirishga xizmat qiladigan dasturiy ta’minotni
  nazarda tutadi. Ko‘pgina marketing bo‘limlari qo‘lda bajaradigan
  takrorlanadigan vazifalarni avtomatlashtirishi mumkin, masalan: epochta
  xabarnomalari, ijtimoiy tarmoqlarda postlarni rejalashtirish, potensial mijozlar
  bo‘yicha ish jarayonlari, aksiyalarni kuzatish va uning hisoboti.
  Elektron pochta marketingi. Elektron pochta marketingi hali ham eng
  samarali raqamli marketing kanallaridan biridir. Ko‘p odamlar elektron pochta
  marketingini spam-elektron pochta xabarlari bilan aralashtirib yuborishadi,
  ammo bu elektron pochta marketingi bilan bog‘liq emas. Elektron pochta
  marketingi potensial mijozlar yoki firma brendiga qiziqadigan odamlar bilan
  aloqada bo‘lish vositasidir. Onlayn PR (Public Relationship).
  Raqamli iqtisodiyotning jamiyatni rivojlanishidagi dolzarb muammolari
  Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
  цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
  342
  Onlayn PR - bu raqamli nashrlar, bloglar va boshqa kontentga asoslangan
  veb-saytlar bilan onlayn ravishda qamrab olishni ta’minlash amaliyoti. PR -
  oddiy reklamadan farqli o‘laroq, raqobatning ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy
  tizimlarida imij yaratish va uni amalga oshirish texnologiyasi hisoblanadi. Veb-
  sayt marketing. Veb-sayt barcha raqamli marketing faoliyatining markazidir.
  Faqat, bu juda kuchli kanal, ammo u turli xil onlayn marketing faoliyatlarini
  amalga oshirish uchun zarur bo‘lgan vositadir.
  Veb-sayt tovar, mahsulot va xizmatlarni aniq va esda qolarli tarzda
  namoyish etishi kerak. U tezkor va foydalanishda qulay bo‘lishi kerak.
  Video marketing. YouTube ikkinchi eng mashhur qidiruv tizimiga aylandi
  va ko‘plab foydalanuvchilar biror mahsulot yoki xizmatni sotib olishdan oldin, u
  haqida biror narsani o‘rganish, ma’lumot olish yoki shunchaki dam olish uchun
  YouTube ga murojaat qilishmoqda.
  Raqamli texnologiyalar va platformalarni iqtisodiyotga tatbiq etish
  choralari ko‘rilmoqda. Shu bilan birga, bu masalalar bo‘yicha tizimli muammo
  va kamchiliklar ham bisyor. Mamlakatimizda ham, ayniqsa pandemiya
  sharoitida raqamli marketing turlarini rivojlantirish, uni davlat tomonidan
  qo‘llab-quvvatlash odamlar xavfsizligi, iqtisodiyotning barqaror rivojlanishini
  ta’minlash, korrupsiya va yashirin iqtisodiyotning oldi olinishiga olib keladi.
  Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati:
  1. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018 yil 19 fevraldagi
  “Axborot texnologiyalari va kommunikasiyalari sohasini yanada
  takomillashtirish chora-tadbirlari to’g’risida”gi PF-5349 sonli
  Farmoni.
  www.lex.uz
  2. L.T.Abduxalilova. Internet-marketing. O’quv qo’llanma. T.: TDIU,
  2019. - 310 bet.
  3. Ergashxodjaeva Sh.Dj., Qosimova M.S., Yusupov M.A. Marketing
  asoslari. T.: “Iqtisodiyot”, 2019. - 305 bet.
  4. www.hubspot.com
  Актуальные проблемы цифровой экономики в развитии общества
  Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
  цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
  |