title: ZAXIRA KADRLARNI TAYYORLASHDA INNOVATSION YONDASHUVLAR
text: 268
  “Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini
  takomillashtirish muammolari” – respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
  JIZZAX DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI
  06.12.2022
  2. Nazorat sub'ektining vakolatidan kelib chiqqan holda taqdim etish yuqorida qayd etilgan
  motivatsiyaga yaqin.
  Davlat boshqaruvi ushbu motivlarning har biriga asoslanib, hokimiyat sub'ektini uning
  ob'ekti bilan identifikatsiyalashni potentsial ravishda belgilaydi. Bunda boshqaruvning maksimal
  kuchi ta'minlanadi va sub'ekt ob'ekt tomonidan vakil sifatida qabul qilinadi uning shaxsiy
  manfaatlari, ya'ni boshqaruv hodisasini uning sub'ekt-ob'ekt jihati munosabatida ko‘rib
  chiqish
  boshqaruv jarayoni haqida ikki tomonlama assimetrik o‘zaro ta'sir sifatidagi xulosaga olib keladi.
  Bundan tashqari, boshqaruv jarayonlarini amalga oshirishning mohiyati ko‘p jihatdan
  ob'ektning sifatiga bog‘liq. Ob'ektning sifati ko‘p jihatdan aholining siyosiy madaniyati turi bilan
  belgilanadi.
  Subyekt-obyekt munosabatlari boshqa komponentlarning butun majmuasi orqali
  vositachilik qiladi.
  Ulardan eng muhimini boshqaruv resurslari, ya'ni sub'ektni bajarish uchun ob'ektga ta'sir
  ko‘rsatadigan vositalar deb atash mumkin. Bundan tashqari, biz resurslarning ko‘pligi haqida
  gapiramiz, bu erda eng batafsil tasnifi ularni inson faoliyatining eng muhim sohalariga muvofiq
  taqsimlash: iqtisodiy (moddiy qadriyatlar), ijtimoiy (ijtimoiy maqom va obro‘), madaniy-axborot
  (axborot). bilim aspekti), kuch (majburlash apparati), demografik (shaxsning o‘zi). Shunday qilib,
  davlat boshqaruvini inson faoliyatining xilma-xilligiga asoslangan tizimning integral sifati sifatida
  qarash mumkin.
  Zamonaviy sharoitda kadrlar siyosatida asosiy harakatlar yangi shakldagi rahbar
  lavozimlariga qisqa muddatda yangi ish yo‘nalishini o‘zlashtira oladigan va ular oldida turgan
  vazifalarning samarali hal etilishini ta’minlaydigan puxta tayyorlangan nomzodlar zaxirasini
  yaratishga e’tibor qaratish.
  Shu bilan birga, ishni tashkil etish va iqtisodiyotni boshqarishga
  yangicha yondashuvlarni hisobga olgan holda, o‘qitilgan nomzodlar, boshqaruvning mutlaqo
  o‘ziga xos turi va darajasidagi menejerlarni yaratishga alohida e’tibor qaratilmoqda.
  Kadrlar
  zaxirasining mavjudligi ilmiy va amaliy jihatdan asoslangan dasturga asosan rejali asosda, yangi
  tashkil etilayotgan va to‘ldiriladigan bo‘sh ish o‘rinlariga nomzodlarni oldindan tayyorlash,
  mutaxassislarning malakasini oshirish va amaliyot o‘tashlarini samarali tashkil etish imkonini
  beradi.
  Iste'dodlar hovuzini yaratish strategiyalarini o‘rganishdan oldin va boshqaruv kadrlarini
  tayyorlash uchun birinchi navbatda “kadrlar zaxirasi” tushunchasini aniqlash va uning tuzilmasini
  shakllantirish maqsadini ko‘rib chiqish zarur.
  Kadrlar zaxirasi tushunchasining aniq ta'rifi yo‘q. Ilmiy adabiyotlarda ko‘plab ta'riflar
  mavjud. Keling, ulardan ba'zilarini ko‘rib chiqaylik.
  Kadrlar zaxirasi - bu o‘z kasbiy va shaxsiy fazilatlariga ko‘ra, ehtiyojni hisobga olgan holda,
  istalgan vaqtda yuqori rejalashtirilgan lavozimlarga ko‘tarilishi mumkin bo‘lgan maxsus
  tayyorlangan xodimlar."
  “Kadrlar zaxirasi shular asosida maxsus shakllantiriladi
  boshqaruv mezonlari, yuqori
  malakali bir guruh va zarur bo‘lgan istiqbolli mutaxassislar kasbiy va ishbilarmonlik fazilatlariga
  ega, o‘z lavozimlarida o‘zini ijobiy isbotlagan, zarur kasbiy tayyorgarlikdan o‘tgan va bron qilish
  ro‘yxatiga kiritilgan ma'lum lavozimlarni egallashga mo‘ljallangan nomzodlar "
  “Kadrlar zaxirasi” tushunchasi asosan boshqaruv faoliyati amaliyotini ochib beradigan
  Rossiya ilmiy va maxsus adabiyotida qo‘llaniladi. Xorijiy mualliflar bu atamani deyarli
  qo‘llamaydilar, faqat uning sinonimlarini qo‘llaydilar.
  Misol uchun, R.U.Mondi, R.M.Nou,
  X.T.Grexem, R.Bennettlar kadrlar zaxirasini “izchillikning rivojlanishi, ichkaridan martabasi
  oshishi” bilan2, M. Amstrong, A. Mamfrod, D. Gold “boshqaruv tizimi rahbarligining (succession
  management system) izchilligi”3 bilan, U.S. Bayxem, O.B. Smit, M.D. Pizi “guruhiy
  tezlashtirilgan rivojlanish”4 bilan aynan bir xil tarzda qaraydilar. Tadqiqotchilar fikrlarining,
  shuningdek, “kadrlar” va “zaxira” atamalarining normativ huquqiy aktlarda biriktirib qo‘yilgan
  mazmuniy yuklamasining tahlili “kadrlar zaxirasi” tushunchasining mazmunida qarama-
  qarshiliklar borligini e’tirof etish imkonini beradi.