title: Moliyaviy va boshqaruv tahlili pv doc - bet 332
text: 454
  Ikki karra oshirilgan usulda amortizatsiya hisoblash usuli
  Sana
  Boshlang‘ich
  qiymat
  Amortizatsiya
  normasi
  Amortizatsiya
  summasi
  Qoldiq
  summasi
  1-yil oxiri
  1.000.000
  20x2
  360.000
  540.000
  2-yil oxiri
  1.000.000
  20x2
  216.000
  324.000
  3-yil oxiri
  1.000.000
  20x2
  129.600
  194400
  4-yil oxiri
  1.000.000
  20x2
  77760
  116640
  5-yil oxiri
  1.000.000
  20x2
  -
  116670
  Quyidagi asosiy vositalarga amortizatsiya hisoblanmaydi:
  – yer;
  – mahsuldor hayvonlar, buqa va ho‘kizlar;
  – kutubxona fondi;
  –
  budjet tashkilotlari, shu jumladan, ilmiy-tadqiqot,
  konstruktorlik
  va texnologik tashkilotlarning vositalari;
  – belgilangan tartibda konservatsiyaga o‘tkazilgan asosiy vositalar;
  – to‘liq amortizatsiyalangan asosiy vositalar.
  Asosiy vositalarni uzoq muddatli asosda ijaraga olgan yuridik
  shaxslar amortizatsiya ajratmalarini ham o‘zining, ham ijaraga olgan
  asosiy vositalar bo‘yicha hisoblab yozadilar.
  Ushbu holda ijaraga
  beruvchi ijaraga berilayotgan asosiy vositalar uchun amortizatsiya
  ajratmalarini hisoblab yozmaydi.
  Amortizatsiya ajratmalari mahsulot tannarxining bir elementi bo‘lib,
  o‘zgarmas xarajatlar turkumiga mansubdir. Mahsulot hajmining ortishi
  bilan mahsulot birligiga to‘g‘ri keladigan
  amortizatsiya ajratmalari
  qisqaradi, tannarxi pasayadi, foyda esa ortadi. Buning aksicha, mahsulot
  hajmining pasayishi amortizatsiya ajratmalarining mahsulot birligidagi
  ulushi ortishiga, tannarxning qimmatlashuviga
  va pirovard natijada
  foyda miqdorining kamayishiga olib keladi.
  Amortizatsiyani tannarxga bo‘lgan ta’siri formula orqali
  quyidagicha aniqlanadi:
  1
  a) zanjirli bog‘lanish usuli:
  1
  1
  2
  (
  ) (
  );
  AF
  A
  N
  N
  N
  F
  C
  C
  C
  AF A
  A A
  D
  = D
  + D
  = D
  ×
  + D ×
  b) integral usuli:
  1
  1
  2
  (
  ....) (
  ....),
  AF
  A
  N
  N
  N
  F
  C
  C
  C
  AF A
  A A
  D
  = D
  + D
  = D
  ×
  +
  + D ×
  +
  bunda:
  ;
  AF
  A
  N
  N
  C
  C
  D
  D
  amortizatsiya ajratmalari va amortizatsiya qaytimi
  o‘zgarishining sotilgan mahsulot tannarxini o‘zgarishiga ta’siri:
  1
  Селезнева Н.Н., Ионова А.Ф. Финансовой анализ. –М.: Юнити, 2002. Cтр. 176.
  455
  AF
  1
  ,
  AF
  2
  – hisobot va bazis davrlariga tegishli amortizatsiya
  ajratmalari;
  Δ
  AF – hisobot davridagi amortizatsiya
  ajratmalari summasining
  bazis davriga nisbatan o‘zgarishi;
  A
  1
  – bazis davrining amortizatsiya qaytimi;
  Δ
  A
  1
  – hisobot davridagi amortizatsiya qaytimining bazis davriga
  nisbatan o‘zgarishi.