title: Buxgaltyerlik (moliyaviy) hisobot
text: 218
  xo‘jalik faoliyatining turli pog‘onalarida mulklarni tezkor boshqarish imkonini ham yo‘qqa chiqaradi.
  Ushbu talab hisobot va reja ko‘rsatkichlarining taqqoslanuvchanligini talab etadi.
  To‘liqlik aniqroq asoslangan boshqaruv qarorlarini qabul qilish imkonini beradi. Shu
  maqsadda sintetik va analitik hisob ma’lumotlari inventarizatsiya natijalari va mustaqil auditorlik
  tashkiloti xulosasi bilan tasdiqlangan bo‘lishi lozim.
  O‘z vaqtidalik zarur moliyaviy hisobotlarni tegishli joylarga belgilangan muddatlarda taqdim
  etishni bildiradi. Tashkiliy-huquqiy va mulkchilik shakllaridan qat'iy nazar (budjet tashkilotlaridan
  tashqari) barcha tashkilotlar har chorakda choraklik yakunlanganidan keyin 30 kun ichida moliyaviy
  hisobot taqdim etishlari lozim. Yillik moliyaviy hisobot yil yakunlanganidan so‘ng 90 kun davomida,
  agar boshqacha muddat O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligi bilan belgilanmagan bo‘lsa, taqdim
  etilishi lozim. U mulkdorlarning ta'sis hujjatlariga muvofiq belgilangan tartibda tasdiqlanishi lozim.
  Moliyaviy
  hisobotning oddiyligi uning qisqa va tushunarliligidan iborat. Buxgalteriya
  hisobining xalqaro standartlarga o‘tkazilishi ushbu talabni amalga oshirishga yordam bermoqda.
  Moliyaviy hisobotning
  tekshirishga qulayligi unda taqdim etilgan axborotning istalgan vaqtda
  tasdiqlanish imkoniyatini nazarda tutadi. Ushbu shart bilvosita unda
  taqdim etilgan axborotning
  betarafligini bildiradi.
  Buxgalteriya hisobi ma’lumotlarining
  taqqoslanuvchanligini ta'minlash maqsadida hisob
  siyosatiga o‘zgarishlar moliyaviy yilning boshida kiritilishi lozim.
  Agar bunday taqqoslanuvchanlik bo‘lmasa, hisobot
  davridan oldingi davr uchun
  ma’lumotlarga tuzatish kiritilishi kyerak. Bunda O‘zbekiston Respublikasida buxgalteriya hisobini
  huquqiy-me’yoriy tartibga solish tizimining amaldagi me’yoriy hujjatlari bilan belgilangan qoidalar
  qo‘llaniladi. Moliyaviy hisobot ko‘rsatkichlarining uslubiy birligi shundan iborat.
  Tuzatishlar va ularni bajarish uslubi moliyaviy hisobotga tushuntirish xatida tuzatishlar sababi
  ko‘rsatilgan holda ochib berilishi lozim.
  Moliyaviy hisobotning ishonchliligi uning to‘laqonligi bilan kuchayadi, ya'ni u korxonaning
  o‘z moliya-xo‘jalik faoliyati ko‘rsatkichlari kabi, uning filiallari, vakolatxonalari va boshqa tarkibiy
  bo‘linmalari, jumladan mustaqil balansga ajratilgan boshqa tarkibiy bo‘linmalar ko‘rsatkichlarini
  ham o‘z ichiga olishi lozim.
  Taqqoslanuvchanlik kechayotgan jarayonlar va tafovutlarni aniqlash maqsadida har xil vaqt
  oralig‘ida bir xil ko‘rsatkichlar mavjudligini nazarda tutadi.
  Bunday taqqoslashning maqsadi korxona rivojlanishining borishini aniqlash uchun zarur.
  Lekin, undan foydalanishda axborotlarning foydalilik chegarasi tamoyilidan chetga chiqish mumkin
  emas. Bu esa noto‘g‘ri xulosalarni shakllantirishga olib keladi. Masalan, korxona hisobot davrida
  ishlab chiqarishni pasaytirish maqsadida ishlab chiqarish tuzulmasini o‘zgartirish to‘g‘risida qaror
  qabul qilgan va shu munosabat bilan bankdan uzoq muddatli kredit olgan. Taqdim etilgan moliyaviy
  hisobot ma’lumotlariga ko‘ra korxonaning moliyaviy holati yaxshilanishini
  faqat uzoq kelajakda
  ko‘rish mumkin.
  Ushbu yondoshuvlarni amalga oshirish uchun moliyaviy hisobotda keltirilgan o‘tgan davrdagi
  va hisobot davridagi aniq ko‘rsatkichlar bo‘yicha axborotlarni taqqoslash keltirilishi lozim.