title: Me’yordagi foyda – bu - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti
text: |
  O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti Pdf ko'rish
  |
  bet | 237/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
  Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASIMe’yordagi foyda – bu
  iqtisodiy resurs sifatidagi tadbirkorlik qobiliyatini rag’batlantirib turish uchun
  to’lanadigan haq hisoblanadi.
  Agar biron-bir faoliyat turi me’yordagi foyda
  keltirmasa, tadbirkor bu faoliyat turi bilan shug’ullanishdan to’xtaydi va o’zining
  kuch-quvvatini boshqa faoliyatga sarflaydi.
  Sarf-xarajatlarni ichki va tashqi xarajatlarga ajratish korxona iqtisodiy faoliyati
  samaradorligini oshirish yo’llarini qiyosiy tahlil qilish imkonini beradi.
  Ishlab chiqarish hajmining o’zgarishiga ta’sir qilish yoki qilmasligiga qarab
  xarajatlar doimiy va o’zgaruvchi xarajatlarga bo’linadi (11.3-chizma).
  Ishlab chiqarish hajmining o’zgarishiga (qisqarishi yoki ortishiga) ta’sir
  qilmaydigan xarajatlar doimiy xarajatlar deyiladi.
  Doimiy xarajatlar (DX) ishlab chiqarish hajmining o’sishiga bevosita ta’sir
  etmaydi va ishlab chiqarishning har qanday, hatto nolinchi hajmida ham mavjud bo’ladi.
  Bunga korxonaning to’lov majburiyatlari (qarzlar bo’yicha foiz va boshqalar),
  soliqlarning ishlab chiqarish hajmiga bog’liq bo’lmagan turlari, amortizatsiya
  ajratmalari, ijara haqi, qo’riqlash xizmatiga to’lov, uskunalarga xizmat ko’rsatish
  sarflari, boshqaruv xodimlari maoshi va shu kabilar kiradi.
  11.3-chizma
  Ishlab chiqarish hajmining o’zgarishiga ta’siriga ko’ra xarajatlarning
  turkumlanishi
  UMUMIY XARAJATLAR
  Doimiy xarajatlar
  O’zgaruvchi xarajatlar
  Korxona
  to’lov majburiyatlari
  Xomashyo
  Soliqlar
  Mat
  еriallar
  Amortizatsiya ajratmalari
  Yonilg’i
  Ijara haqi
  Transport xizmati
  Qo’riqlash xizmati xarajatlari
  Ishchilar ish haqi va shu kabilar
  uchun xarajatlar
  Boshqaruv xodimlari maoshi va h.k.
  |
  | |