title: -jadval - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti
text: |
  O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti Pdf ko'rish
  |
  bet | 424/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
  Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASI
  21.2-jadval
  O’zbekiston respublikasi davlat budjetining
  xarajatlar tarkibi (YaIMga nisbatan %da)
  Ko’rsatkichlar
  2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007
  Xarajatlar - jami
  29,5
  27,0
  25,8
  24,6
  22,9
  22,2
  21,1
  20,2
  Shu jumladan:
  Ijtimoiy sohaga
  10,4
  10,2
  9,8
  9,3
  9,1
  9,5
  9,2
  9,4
  Ijtimoiy himoyaga
  2,3
  2,1
  2,0
  2,1
  1,8
  1,8
  1,5
  1,3
  Iqtisodiyot
  uchun
  xarajatlar
  3,0
  2,3
  2,3
  3,0
  3,1
  3,0
  2,7
  2,4
  Markazlashtirilgan
  investitsiyalarni
  moliyalashtirish
  xarajatlari
  6,0
  5,0
  4,7
  3,3
  2,7
  2,4
  2,0
  1,7
  Davlat
  hokimiyati,
  boshqaruv va sud
  organlariga xarajatlar
  0,6
  0,6
  0,5
  0,5
  0,6
  0,5
  0,5
  0,6
  Boshqa xarajatlar
  7,2
  6,8
  6,5
  6,4
  5,6
  5,0
  5,2
  4,8
  Manba: O’zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi ma’lumotlari.
  Bozor iqtisodiyotiga o’tib borish bilan jamiyat moliya tizimida turli xil sug’urta
  (ijtimoiy sug’urta, tibbiy sug’urta) fondlari va budjetdan tashqari moliya fondlari (pensiya
  fondi, aholini ish bilan ta’minlash fondi, tabiatni muhofaza qilish fondi, tarixiy
  yodgorliklarni saqlash fondi, tadbirkorlarga ko’mak berish fondi va boshqalar)ning
  ahamiyati ortib boradi.
  2. Budjet taqchilligi va davlat qarzlari
  Davlat budjetining daromadlari va xarajatlari muvozanatda bo’lishini taqozo
  qiladi.
  Lekin ko’pchilik hollarda davlat budjeti xarajatlarining daromadlardan
  ortiqchaligi kuzatiladi, buning oqibatida budjet taqchilligi ro’y beradi.
  Bu
  holning sabablari ko’p bo’lib, ularning ichida, davlatning jamiyat hayotining barcha
  sohalaridagi rolining uzluksiz o’sib borishi, uning iqtisodiy va ijtimoiy vazifalarining
  kengayishi alohida o’rin tutadi. Budjet taqchilligining o’sishi yoki kamayishi mutlaq
  miqdorda va uning yalpi ichki mahsulot (YaIM)ga nisbatida aniq namoyon bo’ladi.
  Budjet taqchilligining o’sishi yoki kamayishi mutloq miqdorda va uning yalpi
  ichki mahsulot (YaIM)ga nisbatida aniq namoyon bo’ladi. Masalan, 2000 yilda
  Respublikamiz davlat budjetining taqchilligi (defitsit) YaIMga nisbatan 1 foizni tashkil
  etgan bo’lsa, keyingi yillarda taqchillik darajasi pasayib borib, 2005 yilda budjet
  daromadlarining xarajatlardan oshib ketishi (profitsit)ga erishildi.
  412
  Budjet taqchilligining o’zgarishi xo’jalik kon’yunkturasidagi joriy tebranishlar,
  ishlab chiqarishdagi davriy inqiroz va yuksalishlarni ham aks ettiradi, inqirozlar davrida
  davlat budjet mablag’lari hisobidan iqtisodiyotning ma’lum sektorlarini moliyaviy
  ta’minlab turishga, umumdavlat ahamiyatiga ega bo’lgan tarmoqlarda investitsiyalar
  hajmini saqlab turishga majbur bo’ladi.
  O’rnatilgan xalqaro standartlarga ko’ra budjet taqchilligi YAIMning 5% darajasidan
  oshmasligi lozim. Budjet taqchilligi asosan davlat qarzi hisobiga qoplanadi.
  Davlat qarzi ichki va tashqi qarzlardan iborat bo’ladi.
  |
  | |