title: Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti - bet 272
text: 344
  iste’mol
  qilib turilsa uyquni yaxshilab, ishtaxani ochadi, qon bosimini o’nglaydi.
  Sifatsiz asal
  foyda o’rniga organizmga zarar keltirshi mumkin, inson organizmini zaxarlab ovqat hazm qilishni
  buzadi va hokazo. Asalning shifobaxshlik xususiyati uning kelib chiqishiga, olish texnologiyasiga,
  qayta ishlash, saqlash sharoitiga va boshqa omillarga bog’liq bo’ladi.
  Qishloq xo’jaligi ekinlarini changlatib, xalq xo’jaligiga bebaho foyda keltiradi. Asalarilar
  qishloq xo’jaligi ekinlarini changlatish natijasida olingan hosildan keluvchi foyda, uning barcha
  boshqa mahsulotlaridan olinadigan foydadan 10-17 marta ortiq ekanligi dunyo olimlari tomonidan
  isbotlab berilgan. Yaylov va butazorlardagi dukkakli o’simliklarni changlatib, uning hosildorligini
  oshirib chorvachilikning rivojalanishiga ham ijobiy ta’sir ko’rsatadi. Oliy malakali,
  chuqur va
  mustaxkam bilimli mutaxassislargina asalarichilik sohasini yaxshi olib borishlari mumkin.
  Asalarilarning changlatishdagi ahamiyati azaldan ma’lum. O’simliklarning changlanish
  masalasi bilan ko’pgina olimlar shug’ullanishgan. Ular asalarilar
  poliz ekinlari va mevali
  daraxtlarni changlatishda qatnashib, ularning hosildorligini 4-5 marta oshirganligini isbotlaganlar.
  Asalarilar yordamida va boshqa kompleks tadbirlarni qo’llab, hosilni oshirish masalasiga
  mamlakatning barcha viloyatlarida ham ahamiyat berilmoqda. Olimlarning ma’lumotlariga ko’ra
  o’simliklarni asalarilar yordamida changlatish beda hosilini 180-250% gacha, kungaboqarni 40-
  50% gacha, qora bug’doyni 1,5 marta, karam, sholg’om, piyozni 30-40% gacha, zig’irni 27%
  gacha va paxta hosildorligini 2,0-2,5 s.ga oshiradi.