title: O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent to‟qimachilik va yengil sanoat instituti - bet 58
text: 107
  4.4. Ishlab chiqarishni texnologik tashkil etishning asosiy maqsadlari
  Bozor
  iqtisodiyotiga
  o‗tishning hozirgi sharoitida to‗qimachilik
  mashinasozligi tarmog‗ida texnik
  bazaning tez yangilanishi, jahon bozorida
  to‗qimachilik mahsulotlari sifati va raqobatbardoshligiga qo‗yiladigan talablarning
  oshib borishi, tashqi aloqalarning kengayishi, ekspertbop
  mahsulotlarini ishlab
  chiqarishga qo‗yiladigan talablarni nisbatan qondirish vazifasini muvaffaqiyatli hal
  etish tarmoq korxonalarining ishlab chiqarishni texnik, shu jumladan,
  texnologik
  tayyorlash (TT) muhim rol o‗ynaydi. Uning vazifalari va o‗tkazish tartibi ishlab
  chiqarishni texnologik tayyorlashning yagona tizimida (ICHTTYAT) ko‗rsatilgan.
  ICHTTYAT - Ishlab chiqarishga keng miqyosda eng ilg‗or progressiv
  texnologik
  jarayonlarni, asbob-uskunalar ta‘minoti, ishlab chiqarish jarayonlarini
  mexanizatsiyalashtirish va avtomatlashtirish vositalari,
  muxandis- texnik va
  boshqaruv ishlarini soddalashtirish tizimiga asoslangan TT ni tashkil etish va
  boshqarish tizimidir.
  Ishlab chiqarishda texnologik tayyorgarlikni tashkil etishning asosiy
  vazifalari quyidagilardan iborat:
  - Eng ilg‗or progressiv texnologik
  jarayonlarni joriy qilish, ishlab
  chiqarishni mexanizatsiyalashtirish va avtomatlashtirish;
  - Yangi mahsulotlar ishlab chiqarishning texnologik tizmalarini yaratish,
  eskilarini esa yangilash;
  - texnologik asbob-uskunalardan yuqori
  unumliligini tanlash va
  joylashtirish;
  - asosiy va yordamchi materiallarning sarf me‘yorlarini ishlab chiqish va uni
  qo‗llash;
  - texnologik jarayonlarining tarkibini loyihalash; mehnat va ishlab
  chiqarishni ilmiy darajada tashkil etishning ilg‗or shakllarini joriy etish;
  - moddiy-texnika ma‘lumotini amlga oshirish;
  - yuqori malakali kadrlar tayyorlash va ularning malakasini oshirish.
  108
  Ishlab chiqarishda texnikaviy tayyorlashning
  asosiy maqsadi
  – ilmiy ishlab
  chiqarish
  siklini yaratish, ishlab chiqarishning texnikaviy darajasini ko‗tarish
  asosida mehnat unumdorligini oshirish, korxonalarning bir tekisda uzluksiz va bir
  me‘yorda ishlashini ta‘minlash. TTning hajmi va mazmuni yaratilishi lozim
  bo‗lgan mahsulot turining yangiligi darajasi va originalliligiga,
  ishlab chiqarish
  tipiga bog‗liqdir. Kichik seriyali ishlab chiqarishda texnologik tayyorgarlik
  umumiy texnika tayyorgarlikning 20 % ga yaqinini, seriyalida – 50 %,
  yirik
  seriyali va ommaviyda – 70-80 % ni tashkil etadi. To‗qimachilik
  mashinasozligining
  ko‗pgina
  korxonalarida
  texnologik
  tayyorgarlikka
  sarflanadigan vaqt ishlab chiqarishni konstruktorlik tayyorlash mehnat sarfidan
  2,5-5 marta ko‗pdir.