title: Innovatsion - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent to‟qimachilik va yengil sanoat instituti
text: 70
  Inovatsion loyihalarni boshqarishga tizimli yondoshish nuqtai nazaridan
  sotsial tahlil ularning samaradorligini tahlil qilishda markaziy o‗rinni egallaydi.
  Innovatsion loyiha samaradorligi sotsial tahlilning maqsadlari va vazifalarga
  o‗ar xil sotsial guruhlar manfaatlarini loyiha natijalariga mosligini ta‘minlash
  bo‗yicha masalalarni tadqiqot qilish va choralarni ishlab chiqish bilan
  bog‗liqdir. Bunday moslik loyihaning etarlicha yuqori samaradorligiga erishish
  uchun
  zarurdir, chunki u loyihani aholi tomonidan qo‗llab-quvvatlanishini
  ta‘minlaydi. Loyiha maqsadlariga erishishni rag‗batlantiruvchi belgilangan sotsial
  guruhlarning ttasavvurlari va xulqiga ta‘sir ko‗rsatish mumkin bo‗ladi.
  Agar loyihani ishlab chiqishda uning samaradorligining sotsial tahliliga
  etarlicha e‘tibor berilmasa, loyiha etarlicha keng sotsial qatlamlarga emas, balki
  loyihani
  ishlab
  chiqaruvchilarning
  o‗zlarining sotsial qadriyatlariga
  mo‗ljallantirilishi mumkin. Loyiha natijalari bo‗lajak iste‘molchilari
  guruhini
  boshidan bunday toraytirilishi odatda uning past samaradorligiga olib keladi.
  Ko‗pgina hollarda turli - tuman sotsial omillar, manfaatlar va afzalliklarni
  hisobga olish loyihani ishlab chiqish va amalga oshirishga qo‗shimcha
  xarajatlarni talab qilishi mumkin. Innovatsion mahsulotlar, xizmatlar,
  texnologiyalarni amalga oshirish uchun do‗stona sotsial
  muhitni yaratish bilan
  bog‗liq bu xarajatlarning zarurligini baholash muhimdir.
  Loyiha samaradorligining moliyaviy –iqtisodiy tahlili odatda uni ishlab
  chiqishning namunaviy ekspertiza qilishning yakunlovchi bosqichida o‗tkaziladi,
  ammo amalda u innovatsion loyiha samaradorligini butun tizimli tahlilining
  markaziy elementi bo‗ladi.
  Loyihaning investitsiyalar kirtishdan oldingi bosqichida uning moliyaviy
  samaradorligini tahlil qilish va investitsion qaror qabul qilishda loyihaning
  kiruvchi va chiquvchi pul oqimlarining bashoratli
  miqdorini baholash va
  tenglashtirish muhimdir.
  Boshqacha qilib aytganda, bu bosqichida loyihani ―qora quti‖ sifatida ko‗rib
  chiqish, ya‘ni loyihaning tashqi tuzilishi va uni amalga oshirish mexanizmiga
  e‘tibor bermasdan kiruvchi pul oqimlari ()ya‘ni kerakli resurslar yoki loyihaning
  71
  xarajatlari qiymati ni loyihani chiquvchi pul oqimlari (ya‘ni, ishlab chiqarish
  mahsulotlar qiymati
  yoki loyihaning foydalari, daromadlari bilan) baholash va
  tenglashtirish maqsadga muvofiqdir.