title: Nufuzli narx – sotish hajmini o’zgartirmasdan, yuqori foyda olishga erishish
text: 188
  kiyish, yangi modeldagi avtomashinada yurish – martabali yoki obro’talab iste’mol
  hisoblanadi. Martabali iste’mol nufuzli narxlarni yuzaga keltiradi. Ular odatdagi
  narxlardan ancha yuqori bo’ladi. Nufuzli narxlarni qo’llashda tovarlarni ishlab
  chiqarish xarajatlari va rentabellik darajasi, bozordagi talab, uning o’zgarishi va
  bozordagi raqobatlashuv sharoiti hisobga olinadi. Shunga qarab,
  ma’lum davrgacha
  o’zgarmaydigan qat’iy (standart) narx va o’zgaruvchan narx qo’llaniladi.
  Sh
  unday tovarlar borki, iste’molchilar ularning narxi o’zgarmasligini afzal ko’radi.
  Masalan, kommunal xizmat, transport xizmati tariflari shunday narxlar jumlasiga
  kiradi.
  Erkin bozor narxi – bu talab va taklif asosida vujudga keladigan bozor
  narxidir.
  Madaniylashgan bozor sharoitlarini vujudga keltirishda erkin narx jamiyat
  va bozor munosabatlari barcha sub’ektlari manfaatlarini eng maqbul tarzda
  uyg’unlashtirishga imkon beradi.
  Narx diapazoni
  narxlar oralig’ining puldagi ifodasidir.
  Narx diapazoni quyi,
  o’rta va yuqori narxlarni o’z ichiga oladi. Narx diapazoni qanchalik keng bo’lsa, tovar
  muomalasi shunchalik tez yuz beradi, chunki talab bilan narx o’zaro bog’lanadi.
  Bozor ko’lami hisobga olinganda hududiy (mintaqaviy), milliy va xalqaro narxlar
  mavjud bo’ladi.