title: -mavzu. Xalqaro iqtisodiy integratsiya va O’zbekistonning jahon hamjamiyatiga
text: 493
  aloqalarning rivojlanishi, xalqaro savdoning erkinlashuvi, kommunikatsiya va axborot
  zamonaviy tizimi, texnik jihatdan jahon andozalari va me’yorlarining yaratilishi
  natijasida jahon xo’jaligining yaxlitligi, uning globallashuvi kuchaymoqda. Ayniqsa bu
  jarayon transmilliy korporatsiyalarning faoliyatlari orqali aniq namoyon bo’lmoqda.
  Boshqa tomondan, mintaqaviy darajada mamlakatlarning iqtisodiy jihatdan
  yaqinlashuvi va o’zaro aloqadorligi ro’y berib, jahon xo’jaligining nisbatan mustaqil
  markazlarini tashkil etish yo’nalishida rivojlanayotgan yirik mintaqaviy integratsion
  tuzilmalar shakllanmoqda.
  Shunga ko’ra, ushbu mavzuda xalqaro integratsiyaning mohiyati, maqsad va
  shakllari bayon etiladi. Xalqaro iqtisodiy integratsiyaning turlicha nazariyalari tahlil
  etilib, jahondagi asosiy integratsion guruhlar ko’rib chiqiladi. Mavzu so’ngida hozirda
  O’zbekistonning jahon hamjamiyatiga kirib borishi va tashqi iqtisodiy faoliyatining
  asosiy yo’nalishlari ochib beriladi.
  1. Xalqaro iqtisodiy integratsiyaning mohiyati, shakllari
  va ob’ektiv asoslari
  Xalqaro iqtisodiy integratsiya jarayonlarini tadqiq etish, unda vujudga kelishi
  mumkin bo’lgan muammolarni hal etish va mazkur jarayonning eng samarali
  shakllarini ko’rsatib berishga intilish bu boradagi turli nazariyalarning paydo bo’lishi
  va rivojlanishiga olib keldi. Bunday nazariyalar qatorida neoliberalizm,
  korporatsionalizm, strukturalizm, neokeynschilik, dirijistlik yo’nalishi kabilarni ajratib
  ko’rsatish mumkin.
  Erta
  neoliberalizm
  (1950-1960 yillar) vakillari V.Repke va M.Alle to’liq
  integratsiya deganda bir necha mamlakatlar miqyosida yagona bozor makonining
  tashkil etilishini tushunib, bu makonda erkin raqobat va bozorning stixiyali kuchlari
  amal qilib, davlat siyosati unga o’z ta’sirini o’tkaza olmaydi. Bu olimlarning fikricha,
  xalqaro iqtisodiy munosabatlar sohasiga davlatning aralashuvi inflyatsiya, xalqaro
  savdo va to’lov nisbatlarining buzilishi kabi salbiy holatlarni keltirib chiqaradi.
  Biroq, davlat ishtirokidagi mintaqaviy davlatlararo ittifoqlarning shakllanishi
  asosidagi xalqaro iqtisodiy integratsiyaning rivojlanishi erta neoliberallarning fikrining
  asossiz ekanligini ko’rsatdi. Shunga ko’ra, keyingi neoliberalizm vakili B.Balass
  iqtisodiy integratsiya davlatning iqtisodiy hayotdagi ishtirokining faollashuviga olib
  kelishini tadqiq etdi.