title: IPTV texnologiyasi - Telekommunikatsiya tarmoqlariga texnik xizmat
text: 262
  IPTV arxitekturasi
  IPTV tizimi arxitekturasining umumiy ko‗rinishi 3.7-rasmda
  keltirilgan. Arxitektura o‗zining tarkibiga quyidagi funksional bloklarni
  kiritadi:
  - kontent manbalari. Kontent manbai IPTV ma‘lumotlar markazi
  sifatida aniqlanadi, ishlab chiquvchidan video
  kontentni qabul qiluvchi
  (eshittirish dasturlari, filmlar, o‗yinlar va boshqalar). So‗ngra kontent
  kodlanadi va foydalanuvchilarga uzatiladi yoki VoD xizmati uchun
  ma‘lumotlar bazasida yig‗iladi;
  -
  IPTV
  xizmati
  bog‗lamalari.
  Xizmatlar
  bog‗lamasi
  turli
  formatlardagi video oqimlarni qabul qilish komponentini o‗zida ifodalaydi.
  So‗ngra bu video oqimlar IP tarmoqda uzatish uchun paketlarga
  inkapsulyatsiyalanadi;
  - keng polosali tarmoqlar. Magistral
  tarmoqlar va ulanish
  tarmoqlaridan iborat bo‗lgan keng polosali tarmoqlar, yuqori o‗tkazish
  qobiliyati, yuqori ko‗rsatkichli xizmat ko‗rsatish sifati va taqsimlovchi
  imkoniyatlar
  bilan
  xarakterlanadi.
  Bunday
  tarmoqlarning
  asosiy
  xususiyati, xizmatlar bog‗lamasidan foydalanuvchilar qurilmasiga IPTV
  ma‘lumotlar oqimini ishonchli taqsimlash uchun zarur bo‗lgan ko‗p adresli
  jo‗natish (multikasting) hisoblanadi. IPTV magistral tarmoqlarda tolali
  optik
  liniyalar, ulanish tarmoqlarida turli keng polosali - simli va simsiz
  texnologiyalar qo‗llaniladi;
  3.7-rasm. IPTV tizimining soddalashtirilgan arxitekturasi
  263
  - foydalanuvchi qurilmasi. IPTV foydalanuvchi qurilmasi tarkibiga,
  keng polosali tarmoq oxiri bilan shakllanuvchi interfeys vositasi kiradi. Bu
  yyerda uy tarmog‗ini tashkil qiluvchi shlyuzlar qo‗llanilishi mumkin.
  Foydalanuvchi
  qurilmasidagi
  IPTV
  trafikni
  terminallashtiruvchi
  funksional blok IPTV mijozi deyiladi. Odatda bu blok TV – qo‗shimcha
  ko‗rinishida qo‗llaniladi. TV-qo‗shimchaning asosiy vazifasi o‗zining
  tarkibiga xizmatlar bog‗lamasi bilan ulanishni o‗rnatish, video oqimlarni
  dekoderlash, foydalanuvchi tomonidan boshqarishni aks etishi va
  monitorga ulanishni kiritadi.
  IPTV tarmoqlarida turli xalqaro tashkilotlar
  tomonidan ishlab
  chiqilgan standartlarning katta to‗plami qo‗llaniladi: ITU-T, ETSI, IETF,
  MPEG. TV – signalini siqish standartlari talab etilgan o‗tkazish oralig‗ini
  o‗n va yuz martaga kamaytirish imkonini beradi. Raqamli eshittirish
  standartlarini keng tarqalgani yevropa standarti DVB, amerika standarti
  ATSC va yaponiya standarti ISDB hisoblanadi. IPTV xizmatlarini taqdim
  etuvchi tarmoq protokollarining katta soni orasida
  quyidagi ayrimlarini
  aytamiz: transport protokollari UDP, RTP va RTCP; signalizatsiya
  protokollari SIP, H.323; mashrutizatsiya protokollari RIP, OSPF, ko‗p
  adresli jo‗natish protokoli IGMP.