title: Xatoni tekshirish - 9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari
text: |
  9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari Pdf ko'rish
  |
  bet | 273/382 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 132,8 Mb. | | #103163 |
  Bog'liq IAT 9-sinf Talabalar-uchun-darslikXatoni tekshirish: turli usul yordamida hujjatning aniqligi va
  toʻgʻriligini tekshirish jarayoni.
  15.01 Xatolarni tekshirish uchun
  dasturlardan foydalanish
  Imloni tekshiruvchi dastur
  Imloni tekshiruvchi dastur soʻzni oʻz lugʻatidagi barcha soʻzlar
  bilan taqqoslaydi va oʻzi biladigan soʻzlarga mos kelmaydigan
  soʻzning tagiga qizil toʻlqinsimon chiziq chizadi. Oʻsha soʻz ustiga
  sichqoncha kursorini olib kelib, uning oʻng tugmasi bosilsa,
  tanlashingiz mumkin boʻlgan muqobil soʻzlar roʻyxati chiqadi.
  Agar so‘zning o‘zi toʻgʻri yozilgan deb hisoblasangiz, lugʻatga uni
  yangi soʻz sifatida qoʻshishingiz mumkin.
  Imloni tekshiruvchi dasturdan foydalanishda koʻp jihatlarni
  hisobga olish zarur. Birinchidan, siz sozlamalarda tahrir uchun
  oʻzingiz afzal bilgan tilni belgilashingiz lozim. Bunda ingliz tilining
  bir-biridan ozroq farq qiluvchi Buyuk Britaniya va AQSHda
  qoʻllaniladigan versiyalari ham qaratishingiz kerak. Chunki, bu
  davlatlarda bir maʼnoni anglatuvchi soʻz turli shaklda boʻlishi
  mumkin. Ayrim mamlakatlarning ingliz tilidagi lugʻatlarida
  qoʻshimcha soʻzlar mavjud boʻlib, ular boshqalarning lugʻatlariga
  kiritilmagan, shu sababli bitta ingliz tili uchun turli xil lugʻatlar
  mavjud (15.01-rasmga qarang).
  15.01-rasm. Matn bilan ishlash dasturida turli mamlakatlar
  uchun turli xil “ingliz tili” lug‘atining qo‘llanilishi.
  Agar siz “excell” soʻzini yozmoqchi boʻlsangiz, imlo uni
  avtomatik ravishda “excel” so‘ziga oʻzgartirib qo‘yishi mumkin.
  Ushbu funksiya “autocorrect” deb nomlanadi va u siz
  yozmoqchi boʻlgan soʻzning toʻgʻri versiyasini taklif qiladi. Baʼzi
  mobil qurilmalar oldindan matn taklif qiluvchi funksiyadan
  foydalanadi, bu funksiya soʻzni toʻliq yozguningizga qadar
  harf terayotganingizda siz yozmoqchi boʻlgan soʻzning
  ehtimoliy muqobillarini taklif qiladi. Shunda siz oʻsha soʻzni
  toʻliq yozmasdan, taklif qilingan soʻzlardan birini tanlashingiz
  mumkin boʻladi.
  Siz imlo tekshiruvi dasturiga toʻliq ishonmasligingiz kerak,
  chunki u sizning jumlalaringiz mazmunini inson tilida
  tushunmaydi. Imloni tekshiruvchi dastur soʻzlarni faqat oʻz
  lugʻatida saqlangan soʻzlarga solishtirishi va imlo xatosi
  boʻlishi mumkinligi toʻgʻrisida ogohlantirishi mumkin xolos.
  Siz qoʻllagan soʻzingizning gapda toʻgʻri ishlatilganiga ishonch
  hosil qilishingiz kerak boʻladi.
  Insonlar matn terishda xato qilishga moyil boʻlishadi va imloni
  tekshiruvchi dastur matn terish yakunlanishini kutib turishdan
  koʻra, matn terish paytida imlo xatolarini aniqlab, ularni tezroq
  tuzatishga yordam beradi. Bu matn teruvchining vaqtini
  “...ise” va “...ize” bilan tugaydigan soʻzlarni qidirib, ularning
  imlosini tekshiring. Ushbu soʻzlar qaysi mamlakat
  lugʻatlarida uchraydi?
  |
  | |