title: Mol-mulk tarkibining tahlili
text: 319
  hamkorlik, kichik va boshqa korxonalarning katta-kichikligiga, ixtisos-
  lashuvi va bozor sharoiti raqobatlariga bardoshligiga bog‘liqdir.
  Moliyaviy tahlilning muhim xususiyatlaridan
  biri korxona mulki,
  zaxiralar va xarajatlarni har tomonlama o‘rganishdir. Bunday mablag‘lar
  tarkibiga ishlab chiqarish zaxiralari, ya’ni xomashyo va materiallar,
  sotib olingan yarimfabrikatlar
  va komplektlovchi buyumlar, konstruk-
  siya va detallar, ikkilamchi materiallar va o‘rnatilgan
  asbob-uskunalar,
  ehtiyot qismlar, parvarish va boquvdagi chorva mollari, urug‘ va yem-
  xashak, arzon baholi va tez eskiruvchi buyumlar kiradi.
  Ular korxo-
  naning bir me’yorda ishlashi hamda mahsulot ishlab chiqarishi va
  shartnoma bo‘yicha sotish rejasini ta’minlashga yetarli bo‘lishi lozim.
  Shuningdek, zaxira va xarajatlar tarkibiga o‘simlik va chorvachilik
  bo‘yicha tugallanmagan ishlab chiqarish, kelgusi davr chiqimlari, tayyor
  mahsulot va boshqalar ham kiradi. Tugallanmagan
  ishlab chiqarish
  xarajatlarini ham o‘rganish va tahlil etish lozim bo‘ladi. Quyidagi
  jadvalda korxona mulkining hajmi va tarkibi keltirilgan. Uni tuzishda
  balans ma’lumotlaridan
  foydalanib, sof, ishlatishga layoqatli boyliklar
  holati o‘rganiladi. Keltirilgan ma’lumotlar balansning jami summasiga
  teng bo‘ladi.
  81-jadval