title: Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari - bet 170
text: 55. Mavzu: Latex matnli hujjatlar yaratish.
  Reja:
  1.LaTeX — turli xil koʻrinishdagi hujjatlarni yaratish va tahrirlash uchun moʻljallangan.
  2.Hujjatni tarkibiy qismlarga ajratish.
  3.LaTeX asosan ingliz tilida hujjat yaratish uchun mo`ljallangan.
  Qaysidir maʼnoda, LaTeXda hujjat yaratishni dasturlashga oʻxshatish mumkin.
  Chunki, unda yaratilgan hujjat — bu turli buyruq va operatorlarning ketma-ketligi
  koʻrinishidagi fayl. Hujjatning oʻzi
  preambula va
  asosiy qism ga boʻlinadi.
  Preambulada yaratilayotgan hujjatning toifasi, sahifa oʻlchamlari, ishlatiladigan
  paketlar roʻyxati, hujjat muallifi, yaratilgan sana va boshqalar aniqlanadi. Masalan,
  preambulaning koʻrinishi quyidagicha boʻlishi mumkin: (LaTeX da izohlar % belgisi
  yordamida beriladi):
  LaTeX — turli xil koʻrinishdagi hujjatlarni yaratish va tahrirlash uchun moʻljallangan
  makropaket boʻlib, TeX dasturi asosida ishlaydi. Shuningdek, nashriyot tizimlarida ham
  qoʻllaniladi.
  Ushbu paket yordamida turli koʻrinishdagi maqolalar, hisobotlar, taqdimotlar, bundan
  tashqari butun boshli kitoblarni yozish mumkin. Unda turli matematik formulalarni yozish
  juda qulay, shuningdek, jadvallar yaratish, havolalar bilan ishlash, raqamli va belgili
  roʻyxatlar hosil qilish kabi amallar avtomatlashtirilgan. Bundan tashqari, yana boshqa
  qoʻshimcha paketlar ham bor boʻlib, ularning yordamida hujjat yaratish birmuncha oson va
  qiziqarli koʻrinishga keladi.
  Preambulada yaratilayotgan hujjatning toifasi, sahifa oʻlchamlari, ishlatiladigan
  paketlar roʻyxati, hujjat muallifi, yaratilgan sana va boshqalar aniqlanadi. Masalan,
  preambulaning koʻrinishi quyidagicha boʻlishi mumkin: (LaTeX da izohlar % belgisi
  yordamida beriladi):
  Paketning ilk versiyasi 1984-yilda Lesli Lemport tomonidan ishlab chiqilgan. Hozirgi
  versiyasi
  LaTeX2ε deb nomlangan boʻlib, 1994-yilda yaratilgan.
  Ushbu paket yordamida yaratilgan fayl kengaytmasi
  *.tex kengaytmaga ega boʻladi.
  Hozirgi
  kunda
  zamonaviy
  analitik
  sistemalar,
  masalan, Maple, Mathematica, Maxima yoki Reduce kabilarda yaratilgan hujjatni *.tex
  formatga oʻtkazish imkoniyati mavjud.
  Umuman olganda, dastur imkoniyatlari cheklanmagan (yangi makroslarni dasturlash
  imkoniyati
  tufayli).
  Quyida
  uning CTAN serveridan yuklab
  olish mumkin
  boʻlgan
  imkoniyatlari keltirilgan:
  •
  Hujjatni tarkibiy qismlarga ajratish;
  •
  Xatboshi, soʻzlar orasidagi boʻsh joylarni avtomatik aniqlash;
  •
  Graflar, diagramma va sxemalarni chop etish;
  •
  Organik kimyo va Noorganik kimyoga tegishli kimyoviy formulalar va molekulyar
  bogʻlanishlarni tasvirlash;
  •
  Matematik formulalar, tenglamalar, tenglamalar sistemasi, operatorlarni tasvirlash;
  •
  Bibliografiyalar hosil qilish va ularni tahrirlash;
  •
  Formula, rasm, jadvallar uchun havolalar yaratish va tahrirlash;
  va hokazo.