title: mahsulot miqdoriga nisbati bilan aniqlanadi
text: |
  mahsulot miqdoriga nisbati bilan aniqlanadi Pdf ko'rish
  |
  bet | 239/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
  Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASImahsulot miqdoriga nisbati bilan aniqlanadi:
  Ì
  ÕS
  O
  Õ
  O
  O
  '
  '
  '
  ;
  bu yerda: O’O’X – o’rtacha o’zgaruvchi xarajatlar;
  O’XS – o’zgaruvchi xarajatlar summasi.
  Shartli raqamlar yordamida korxonaning doimiy, o’zgaruvchi, umumiy va
  o’rtacha xarajatlari to’g’risidagi misolni ko’rib chiqamiz (11.1-jadval).
  Jadvaldan ko’rinadiki, o’rtacha doimiy xarajatlar mahsulot ishlab chiqarish
  hajmining o’sishi bilan kamayib bormoqda. Bu ishlab chiqarish hajmining kengayishi
  bilan korxonaning doimiy xarajatlari mahsulotlarning tobora ko’payib boruvchi
  miqdoriga taqsimlanib borishi natijasida ro’y beradi. O’rtacha o’zgaruvchi va o’rtacha
  umumiy xarajatlar esa ishlab chiqarish hajmining o’sishi bilan turlicha o’zgaraishi
  mumkin. Bizning misolimizda o’rtacha o’zgaruvchi xarajatlar 100 dan 300 donagacha
  bir xilda bo’lib, ishlab chiqarishning yanada kengayishi bilan ortib bormoqda.
  O’rtacha umumiy xarajatlar esa 400 donagacha miqdorda pasayib borib, undan yuqori
  miqdorlarda o’smoqda.
  11.1-jadval
  Korxonaning doimiy, o’zgaruvchi, umumiy va o’rtacha xarajatlari
  Ishlab
  chiqarilgan
  mahsulot
  miqdori,
  dona
  Korxona xarajatlari, ming so’m
  O’rtacha xarajatlar, so’m
  Doimiy
  xarajatlar
  O’zgaruvchi
  xarajatlar
  Umumiy
  xarajatlar
  Doimiy
  xarajatlar
  O’zgaruvchi
  xarajatlar
  Umumiy
  xarajatlar
  0
  100
  0
  100
  100000
  0
  100000
  100
  100
  120
  220
  1000
  1200
  2200
  200
  100
  240
  340
  500
  1200
  1700
  300
  100
  360
  460
  333
  1200
  1533
  400
  100
  490
  590
  250
  1225
  1475
  500
  100
  640
  740
  200
  1280
  1480
  600
  100
  810
  910
  167
  1350
  1517
  Jadvaldan ko’rinadiki, o’rtacha umumiy xarajatlarni o’rtacha doimiy va o’rtacha
  o’zgaruvchi xarajatlarning yig’indisi sifatida ham ifodalash mumkin:
  O’UX = O’DX + O’UX.
  Bu o’rtacha umumiy, doimiy va o’zgaruvchi xarajatlarning egri chiziqlari
  quyidagi ko’rinishda bo’ladi (11.5-chizma):
  |
  | |