title: -modda. Nazorat qilinadigan chet el
text: 331-modda. Nazorat qilinadigan chet el
  kompaniyalarining foydasiga soliq
  solishning oʻziga xos xususiyatlari
  (1-q.)
  Nazorat qilinadigan chet el kompaniyasining foydasi (zarari) deb mazkur
  kompaniyaning ushbu moddada belgilangan tartibga muvofiq quyidagi usullardan biri bilan
  aniqlangan foydasining (zararining) miqdori eʼtirof etiladi:
  1) kompaniya roʻyxatdan oʻtkazilgan mamlakatning qonunchiligiga muvofiq tuzilgan
  mazkur kompaniyaning yillik moliyaviy hisoboti maʼlumotlari boʻyicha. Bunday holda nazorat
  qilinadigan chet el kompaniyasining soliq solinguniga qadar boʻlgan foydasining (zararining)
  miqdori ushbu kompaniyaning foydasi (zarari) deb eʼtirof etiladi;
  (OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-
  son Qonuni tahriridagi band)
  2) ushbu boʻlimda soliq toʻlovchi boʻlgan yuridik shaxslar uchun belgilangan qoidalar
  boʻyicha.
  (2-q.)
  Nazorat qilinadigan chet el kompaniyasining foydasini (zararini) ushbu modda
  birinchi qismining 1-bandiga muvofiq aniqlash quyidagi shartlardan biri bajarilgan taqdirda
  amalga oshiriladi:
  1) ushbu nazorat qilinadigan chet el kompaniyasining doimiy turgan joyi soliq solish
  masalalari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi bilan xalqaro shartnomasi mavjud boʻlgan chet
  davlat boʻlsa, bundan soliq solish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi bilan axborot almashishni
  taʼminlamaydigan davlatlar (hududlar) mustasno;
  2) moliyaviy hisobotga nisbatan salbiy fikrlar mavjud boʻlmagan yoki fikrlarni ifodalash rad
  etilmagan auditorlik xulosasi taqdim etilgan boʻlsa.
  (3-q.)
  Nazorat qilinadigan chet el kompaniyasining foydasini (zararini) ushbu modda
  birinchi qismining 1-bandiga muvofiq aniqlash quyidagi talablarni hisobga olgan holda amalga
  oshiriladi:
  1) nazorat qilinadigan chet el kompaniyasining foydasini (zararini) aniqlash maqsadida
  bunday kompaniya roʻyxatdan oʻtkazilgan davlatning qonunchiligiga muvofiq tuzilgan
  konsolidatsiyalashmagan moliyaviy hisobotdan foydalaniladi.
  Agar nazorat qilinadigan chet el kompaniyasi roʻyxatdan oʻtkazilgan davlatda bunday
  qonunchilik mavjud boʻlmasa, foyda (zarar) Moliyaviy hisobotlarning xalqaro standartlariga
  yoxud moliyaviy hisobotlarni tuzishning xalqaro jihatdan eʼtirof etilgan, qimmatli qogʻozlarni
  savdolarga qoʻyishga ruxsat berish toʻgʻrisida qaror qabul qilishi uchun chet el moliyaviy
  vositachilari roʻyxatiga kiritilgan chet el fond birjalari hamda chet el depozitar-kliring tashkilotlari
  tomonidan qabul qilinadigan standartlariga muvofiq aniqlanadi;
  (OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi band)
  2) agar nazorat qilinadigan chet el kompaniyasi roʻyxatdan oʻtkazilgan davlatning
  qonunchiligiga muvofiq ushbu kompaniyaning moliyaviy hisoboti majburiy auditdan oʻtkazilishi
  shart boʻlmasa, ushbu Kodeks maqsadlarida foydani (zararni) aniqlash auditi auditning xalqaro
  standartlariga muvofiq oʻtkazilgan moliyaviy hisobot asosida amalga oshiriladi. Ushbu bandda
  belgilangan shartlarga rioya etish ushbu modda ikkinchi qismining 1-bandini qoʻllash maqsadlari
  uchun talab etilmaydi.
  (OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi band)
  (4-q.)
  Ushbu moddaning ikkinchi qismida belgilangan shartlar bajarilmagan taqdirda,
  shuningdek nazorat qiluvchi shaxs boʻlgan soliq toʻlovchining tanloviga koʻra, nazorat qilinadigan
  chet el kompaniyasining foydasi (zarari) ushbu modda birinchi qismining 2-bandiga muvofiq
  aniqlanadi, bundan ushbu moddaning oltinchi, yettinchi, toʻqqizinchi - oʻn birinchi qismlarida
  belgilangan qoidalar mustasno.
  (5-q.)
  Agar nazorat qilinadigan chet el kompaniyasining foydasini (zararini) aniqlash tartibi
  ushbu modda birinchi qismining 2-bandiga muvofiq soliq toʻlovchining tanlovi boʻyicha
  qoʻllanilsa, bunday tartib tegishli nazorat qilinadigan chet el kompaniyasiga nisbatan bu tartibni
  qoʻllash boshlangan sanadan eʼtiboran kamida besh soliq davri ichida qoʻllanilishi lozim va bu
  hisob siyosatida nazorat qiluvchi shaxs boʻlgan soliq toʻlovchiga soliq solish maqsadlari uchun
  mustahkamlab qoʻyilgan boʻlishi kerak.
  (6-q.)
  Nazorat qilinadigan chet el kompaniyasining ushbu kompaniyaning moliyaviy
  hisoboti maʼlumotlari boʻyicha aniqlangan va chet el valyutasida ifodalangan, ushbu Kodeksning
  208-moddasida nazarda tutilgan tartibga muvofiq hisobga olinadigan dividendlarning
  (taqsimlangan foydaning) miqdoriga kamaytirilgan foydasi (zarari) chet el valyutasining yillik
  moliyaviy hisobot tuziladigan davr uchun aniqlanadigan, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy
  banki tomonidan milliy valyutaga nisbatan belgilangan oʻrtacha kursi qoʻllanilgan holda milliy
  valyutada qayta hisob-kitob qilinishi lozim.
  (7-q.)
  Nazorat qilinadigan har bir chet el kompaniyasi foydasining (zararining) summasi
  kompaniyaning tegishli davr (davrlar) uchun tuzilgan, uning moliyaviy va soliq hisobotlari ilova
  qilingan moliyaviy hisoboti bilan hujjatlar asosida tasdiqlangan boʻlishi kerak.
  (8-q.)
  Nazorat qilinadigan chet el kompaniyasi foydasining (zararining) summasi ushbu
  modda birinchi qismining 2-bandiga muvofiq aniqlangan taqdirda, nazorat qilinadigan chet el
  kompaniyasi foydasining (zararining) summasi chet el tashkiloti doimiy turgan davlatning
  (hududning) rasmiy valyutasida aniqlanadi hamda u chet el valyutasining nazorat qilinadigan chet
  el kompaniyasi foydasining (zararining) summasi aniqlanadigan kalendar yil uchun aniqlanadigan,
  Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan milliy valyutaga nisbatan belgilangan
  oʻrtacha kursi qoʻllanilgan holda milliy valyutada qayta hisob-kitob qilinishi lozim. Nazorat
  qilinadigan chet el kompaniyasi foydasining (zararining) summasi foydaning summasini aniqlash
  imkonini beradigan hujjatlar bilan tasdiqlangan boʻlishi kerak. Bunday hujjatlar, xususan, nazorat
  qilinadigan chet el kompaniyasining hisob-kitob varaqlaridan koʻchirmalar, amalga oshirilgan
  operatsiyalarni tasdiqlovchi dastlabki hujjatlardan iborat boʻlishi mumkin.
  (9-q.)
  Nazorat qilinadigan chet el kompaniyasining foydasini (zararini) aniqlashda ushbu
  kompaniyaning yillik moliyaviy hisobotida aks ettirilgan quyidagi daromadlari (xarajatlari)
  hisobga olinmaydi:
  1) kompaniyaning ustav fondidagi (ustav kapitalidagi) ulushlarini, kooperativlarning
  paychilik fondlaridagi paylarini va paychilik investitsiya fondlaridagi paylarni, qimmatli
  qogʻozlarni, hosila moliyaviy vositalarni moliyaviy hisobotni tuzishda qoʻllaniladigan
  standartlarga muvofiq haqiqiy qiymati boʻyicha qayta baholash summalari tarzidagi;
  2) nazorat qilinadigan chet el kompaniyasi roʻyxatdan oʻtkazilgan mamlakatning
  qonunchiligiga (ushbu kompaniyaning moliyaviy hisobotini tuzish maqsadlari uchun hisob
  siyosatiga) muvofiq moliyaviy hisobotda nazorat qilinadigan chet el kompaniyasi deb eʼtirof
  etilgan shoʻba (birlashgan) tashkilotlar foydasining (zararining) summalari tarzidagi;
  (OʻzR
  21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi band)
  3) rezervlarni shakllantirishga sarflangan xarajatlarning va rezervlarni tiklashdan koʻrilgan
  zararlarning summalari tarzidagi. Bunda nazorat qilinadigan kompaniyaning foydasi ilgari
  shakllantirilgan rezervning miqdorini kamaytiradigan xarajatlar summasiga kamaytiriladi. Agar
  nazorat qilinadigan chet el kompaniyasining kompaniya roʻyxatdan oʻtkazilgan mamlakatning
  qonunchiligiga muvofiq tuzilgan yillik moliyaviy hisoboti maʼlumotlariga koʻra zarar aniqlansa,
  ilgari shakllantirilgan rezervning miqdorini kamaytiruvchi xarajatlar bunday zararning summasini
  koʻpaytiradi.
  (OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi band)
  (10-q.)
  Nazorat qilinadigan chet el kompaniyasining foydasini (zararini) aniqlash chogʻida
  ilgari shakllantirilgan rezervning miqdorini kamaytiruvchi xarajatlar summasini hisobga olishning
  ushbu modda toʻqqizinchi qismining 3-bandida belgilangan tartibi, agar nazorat qilinadigan chet
  el kompaniyasining moliyaviy hisobotida ilgari shakllantirilgan rezervlarni kamaytiruvchi
  xarajatlar summasi ochib berilgan boʻlsa yoki bunday xarajatlar hujjatlar bilan tasdiqlangan boʻlsa,
  qoʻllaniladi.
  (11-q.)
  Kompaniyaning ustav fondidagi (ustav kapitalidagi) ulushlari, kooperativlarning
  paychilik fondlaridagi paylari va paychilik investitsiya fondlarining paylari, qimmatli qogʻozlar,
  hosila moliyaviy vositalar realizatsiya qilingan yoki boshqacha tarzda chiqib ketgan taqdirda,
  nazorat qilinadigan chet el kompaniyasining, ushbu moddaning birinchi qismi 1-bandiga muvofiq,
  aniqlangan foydasiga (zarariga) ularni qayta baholash summalari (agar bunday qayta baholash
  amalga oshirilgan boʻlsa), shu jumladan ularning qadrsizlanishidan koʻrilgan zararning summasi
  miqdorida tuzatish kiritiladi.
  (12-q.)
  Nazorat qilinadigan chet el kompaniyasining yillik moliyaviy hisobotlarining
  maʼlumotlariga koʻra zarar aniqlansa, agar ushbu moddaning oʻn toʻrtinchi qismida boshqacha
  qoida belgilanmagan boʻlsa, u kelgusi davrlarga cheklovlarsiz taqsimlab oʻtkazilishi va ushbu
  kompaniyaning soliq bazasini aniqlashda hisobga olinishi mumkin.
  (13-q.)
  Nazorat qilinadigan chet el kompaniyasining ushbu moddaning birinchi qismida
  belgilangan usullardan biri yordamida aniqlangan zarari, agar nazorat qiladigan shaxs boʻlgan
  soliq toʻlovchi mazkur zarar olingan davr uchun nazorat qilinadigan chet el kompaniyasi
  toʻgʻrisidagi bildirish xatini taqdim etmasa, kelgusi davrlarga taqsimlab oʻtkazilishi mumkin emas.
  (14-q.)
  Nazorat qilinadigan chet el kompaniyasining soliq bazasi nazorat qilinadigan har bir
  chet el kompaniyasiga nisbatan alohida-alohida aniqlanadi.
  (15-q.)
  Agar nazorat qilinadigan chet el kompaniyasining soliq bazasini aniqlashda hisobga
  olinadigan daromadlari oʻziga nisbatan oʻzaro bogʻliq shaxslar oʻrtasida bitimlar tuzilishi
  munosabati bilan soliqlarni hisoblab chiqarish va toʻlashning toʻliqligini tekshirish oʻtkazilgan
  soliq toʻlovchi bilan nazorat qilinadigan bitim tuzilishi natijasida olingan boʻlsa hamda mazkur
  tekshiruv natijalari yuzasidan qabul qilingan, kuchga kirgan qarorga muvofiq bitim narxiga soliqni
  qoʻshimcha hisoblash maqsadida tuzatish kiritilgan boʻlsa, nazorat qilinadigan chet el
  kompaniyasining tegishli daromadlari soliq bazasini belgilash maqsadida mazkur tuzatishni
  hisobga olgan holda aniqlanadi.
  (16-q.)
  Nazorat qilinadigan chet el kompaniyasi tomonidan shu nazorat qilinadigan chet el
  kompaniyasining yoxud uning oʻzaro bogʻliq shaxsining nazorat qiluvchi shaxsi deb eʼtirof
  etiladigan yuridik shaxsning foydasiga qimmatli qogʻozlarni va (yoki) mulkiy huquqlarni (shu
  jumladan ulushlarni, paylarni) realizatsiya qilishdan olingan daromadlar, shuningdek nazorat
  qilinadigan chet el kompaniyasining qimmatli qogʻozlarni va (yoki) mulkiy huquqlarni (shu
  jumladan ulushlarni, paylarni) sotib olish narxi tarzidagi xarajatlari, basharti qimmatli qogʻozlarni
  va (yoki) mulkiy huquqlarni (shu jumladan ulushlarni, paylarni) realizatsiya qilish narxi ularning,
  nazorat qilinadigan kompaniyaning hisobga olish maʼlumotlariga koʻra, mulk huquqi mazkur
  qogʻozlarga va (yoki) mulkiy huquqlarga (shu jumladan ulushlarga, paylarga) oʻtgan sanadagi
  hujjatlar bilan tasdiqlangan qiymatidan kelib chiqqan holda, biroq mazkur qimmatli qogʻozlarning
  va (yoki) mulkiy huquqlarning (shu jumladan ulushlarning, paylarning) mulk huquqi oʻtgan
  sanadagi bozor qiymatidan oshmagan, hujjatlar bilan tasdiqlangan qiymatidan kelib chiqqan holda
  aniqlangan boʻlsa, nazorat qilinadigan kompaniyaning foydasidan (zararidan) chiqarib tashlanadi.
  (17-q.)
  Nazorat qilinadigan chet el kompaniyasining tegishli davrdagi foydasiga nisbatan
  hisoblab chiqarilgan soliq summasi nazorat qiluvchi shaxsning ishtiroki ulushiga mutanosib
  ravishda chet davlatlar qonunchiligiga va (yoki) Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga
  muvofiq shu foydaga nisbatan hisoblab chiqarilgan soliqning (shu jumladan daromadni toʻlash
  manbaida ushlab qolinadigan daromad soligʻining), shuningdek shu nazorat qilinadigan chet el
  kompaniyasining Oʻzbekistondagi doimiy vakolatxonasi foydasiga nisbatan hisoblab
  chiqariladigan foyda soligʻining miqdoriga nisbatan kamaytiriladi.
  (OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-
  683-son Qonuni tahriridagi qism)
  (18-q.)
  Chet davlatning qonunchiligiga muvofiq hisoblab chiqarilgan soliq summasi
  hujjatlar bilan tasdiqlanishi kerak, Oʻzbekiston Respublikasining davlat (hudud) bilan soliq solish
  masalalariga doir xalqaro shartnomasi mavjud boʻlmagan taqdirda, ushbu summa chet davlatning
  soliqlar sohasida nazorat qilish va tekshirishga vakolatli organi tomonidan tasdiqlanishi kerak.
  (OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi qism)
  |