O‘zbekistonda mobil VPN’lar yana ommalashdi

O‘zbekistonda mobil VPN’lar yana keskin ommalashib ketdi. Bu haqda App Annie mobil tahliliy servisi ma’lumotlariga tayanib, Spot xabar berdi.

App Store’da VPN-dasturlar dastlabki yettita o‘rinni egallagan:

Ta’kidlash kerakki, bir kun oldin ushbu mobil dasturlarning ayrimlari hatto top-50 talikka ham kirmagan. Google Play’da esa keskin o‘zgarishlar sodir bo‘lmagan. Unda VPN-dasturlar oldingidek 25-o‘rinni egallamoqda.
3-noyabr kuni Axborotlashtirish va telekommunikatsiyalar sohasida nazorat bo‘yicha davlat inspeksiyasi (“O‘zkomnazorat”) Telegram, YouTube, Instagram, Facebook, “Odnoklassniki”ning O‘zbekistondagi faoliyatini chekladi. Keyinroq O‘zbekiston bosh vaziri Abdulla Aripovning qaroriga asosan “O‘zkomnazorat” boshlig‘i G‘olibsher Ziyayev noto‘g‘ri va kelishilmagan xatti-harakatlari uchun egallab turgan vazifasidan chetlatilgani ma’lum bo‘ldi va ijtimoiy tarmoqlarga ulanish tiklandi.
Biroq 2021-yil iyul oyi avvalida faoliyati cheklangan TikTok, Twitter, Skype, “VKontakte”ga hamon VPN’siz kirib bo‘lmayapti.  O‘shanda ham O‘zbekistonda mobil VPN birdaniga ommalashishi kuzatilgan edi.
Ijtimoiy tarmoqlarga cheklovlar o‘rnatilgandan so‘ng turli xil Telegram kanallarda O‘zbekistonda VPN’dan foydalanganlik uchun jinoiy javobgarlik borligi to‘g‘risida ma’lumotlar tarqalgan. Ammo bu unday emas.
2018-yilda haqiqatan ham javobgarlik joriy etilgan edi, ammo telekommunikatsiya tarmog‘iga noqonuniy kirish uchun — buning VPN bilan hech qanday aloqasi yo‘q. Shundan so‘ng Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi mazkur farqni batafsil bayon qilgan edi.
O‘z navbatida, deputat Rasul Kusherbayev axborot asrida ijtimoiy tarmoqlarni cheklashni kulgili va absurd qaror deb atadi.
2019-yil yozida o‘sha paytdagi Prezident Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligining direktori Komil Allamjonov Alter Ego loyihasiga bergan intervyusida YouTube va Facebook’ka cheklovlar qo‘yganlar endi “qamoqda” ekanliklarini ta’kidlagan. Uning so‘zlariga ko‘ra, shu yo‘l bilan ular salbiy ma’lumotlar oqimini kamaytirishga harakat qilgan.
Komil Allamjonovning ta’kidlashicha, internetni o‘chirib qo‘yish orqali hech narsaga erishib bo‘lmaydi. Bundan tashqari, VPN’larning tobora ommalashib borishi ko‘plab kerak bo‘lmagan manbalarga kirish imkoniyatini ochadi va shu bilan xavfsizlik tizimlarini yo‘q qiladi.