Moddiy yordam va ko‘makka muhtoj oilalarni, xotin-qizlar va yoshlarni ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida

So‘nggi yillarda mamlakatimizda aholi, shu jumladan, xotin-qizlar va yoshlarning ijtimoiy himoyaga muhtoj, turmush sharoiti og‘ir, ishsiz va kasb-hunarga ega bo‘lmagan, huquqiy va ma’naviy-psixologik qo‘llab-quvvatlashga zarurati bo‘lgan fuqarolarga davlat tomonidan manzilli ko‘maklashish bo‘yicha mutlaqo yangicha tizim joriy qilindi.
 Xususan, koronavirus pandemiyasining aholi turmush darajasiga salbiy ta’sirini yumshatish, aholini ijtimoiy himoya qilish va ko‘makka muhtoj oilalarni moddiy qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan tizimli ishlar amalga oshirilmoqda.
 Bu yo‘nalishda manzilli, har bir shaxs bilan individual va tizimli ravishda muntazam ish olib borishni tashkil qilish maqsadida moddiy yordam va ko‘makka muhtoj oilalar bo‘yicha mutlaqo yangi — “Temir daftar”, ijtimoiy, iqtisodiy, huquqiy, psixologik qo‘llab-quvvatlashga, bilim va kasb-hunar o‘rganishga ehtiyoji va ishtiyoqi bo‘lgan xotin-qizlar va yoshlar bo‘yicha tegishlicha “Ayollar daftari” va “Yoshlar daftari” tizimlari hayotga tatbiq etildi. 
 O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti rahbarliklarida 2021-yil 26-fevralda xotin-qizlar muammolarini hal etish, ularni ijtimoiy qo‘llab-quvvatlashda davlat organlarining mas’uliyatini oshirish masalalariga bag‘ishlab o‘tkazilgan kengaytirilgan videoselektor yig‘ilishida aholi, ayniqsa, yoshlar va xotin-qizlarning hayot va turmush sharoitidagi muammolarini aniqlash, yakka tartibda ishlash orqali ularning hayot tarzini yaxshilash hamda ijtimoiy faolligini oshirish, shuningdek, aniqlangan muammolarni kompleks va manzilli hal qilish, mutasaddilarning hisobdorligi va faoliyatini baholash tartibini belgilash yuzasidan berilgan topshiriqlar ijrosini so‘zsiz ta’minlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
 1. Vazirlar Mahkamasining “Mahallabay” ishlash tizimini amaliyotga joriy etish va oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish dasturlari doirasida amalga oshiriladigan qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida” 2021-yil 19-martdagi 152-son qarori bilan “mahallabay” ishlash tizimi joriy etilganligi ma’lumot uchun qabul qilinsin.
 2. O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining o‘rinbosarlari va maslahatchilari, vazirliklar, davlat qo‘mitalari, idoralar, xo‘jalik birlashmalari rahbarlari, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar hokimlari, sektorlar rahbarlari ijtimoiy ahvoli va turmush sharoiti og‘ir oilalar muammolari bo‘yicha “Temir daftar”ga, ijtimoiy himoyaga muhtoj, turmush sharoiti og‘ir, ishsiz va kasb-hunarga ega bo‘lmagan, huquqiy va ma’naviy-psixologik qo‘llab-quvvatlashga zarurati bo‘lgan xotin-qizlar va yoshlar bo‘yicha tegishlicha “Ayollar daftari” va “Yoshlar daftari”ga kiritilgan fuqarolarni kambag‘allikdan chiqarish va ularning farovonligini oshirish uchun shaxsan mas’ul etib belgilansin.
 3. “Temir daftar”ni yuritish orqali ijtimoiy ahvoli va turmush sharoiti og‘ir oilalar muammolarini tizimli ravishda hal etish va ularni ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha vaqtinchalik tartib 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 4. O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi Moliya vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Mahalla va nuroniylarni qo‘llab-quvvatlash vazirligi, Yoshlar ishlari agentligi, tegishli vazirliklar va idoralar, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda ushbu qarorga 1 va 3-ilovalarda nazarda tutilgan tadbirlarni amalga oshirishda quyidagi asosiy yo‘nalishlarga alohida e’tibor qaratsin:
 a) “Temir daftar”ga kiritilgan fuqarolar bo‘yicha:
 bandlikni ta’minlash;
 tomorqadan daromad manbai sifatida foydalanish uchun ko‘maklashish;
 tadbirkorlikka jalb qilish;
 moddiy yordam hamda tibbiy xizmat ko‘rsatish;
 5. O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining moliya-iqtisodiyot va kambag‘allikni qisqartirish masalalari bo‘yicha o‘rinbosari — iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vaziri J.A. Qo‘chqorov Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi, Moliya vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Davlat soliq qo‘mitasi, tijorat banklari, tegishli vazirliklar va idoralar, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda:
 “Temir daftar”ni yuritish hamda unga kiritiladigan ijtimoiy ahvoli va turmush sharoiti og‘ir oilalar bilan ishlash bo‘yicha tartibni, hisobot berish va ma’lumotlarni taqdim qilish shaklini amaliyotga joriy etish choralarini ko‘rsin; 
 jamiyatda ijtimoiy ahvoli va turmush sharoiti og‘ir oilalar muammolarini tizimli ravishda hal etish va ularni ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha belgilangan chora-tadbirlarning mazmun-mohiyatini keng jamoatchilikka chuqur tushuntirish choralarini ko‘rsin, shuningdek, “Temir daftar” bilan ishlash borasidagi ishlarni muvofiqlashtirsin. 
 7. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Xotin-qizlarni qo‘llab-quvvatlash, ularning jamiyat hayotidagi faol ishtirokini ta’minlash tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2021-yil 5-martdagi PQ-5020-son qaroriga muvofiq:
 a) Respublika xotin-qizlar jamoatchilik kengashi tomonidan:
 turar joyga muhtoj xotin-qizlarni uy-joy bilan ta’minlash, ularning turmush va mehnat sharoitlarini yaxshilash, daromadlarini ko‘paytirish borasida tizimli chora-tadbirlar belgilanishi;
 hududiy xotin-qizlar jamoatchilik kengashlari, mahallalardagi “Ayollar maslahat kengashlari” faoliyati muvofiqlashtirilishi, ularning davlat va jamoat tashkilotlari bilan samarali hamkorligini ta’minlash, ularga uslubiy-amaliy ko‘maklashish;
 “Ayollar daftari” bilan manzilli ishlash, mutasaddi tashkilotlar, sektorlar tomonidan xotin-qizlarning muammolari o‘z vaqtida bartaraf etilishi yuzasidan jamoatchilik nazorati amalga oshirilishi;
 b) Xotin-qizlar muammolarini tizimli ravishda hal etish, ularni ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha respublika komissiyasi tomonidan:
 “Ayollar daftari”ni shakllantirish va unga kiritilgan xotin-qizlar bilan manzilli ishlash, ijtimoiy ahvoli va turmush sharoiti og‘ir, ishsiz hamda zo‘ravonlikka uchragan ayollar muammolarini aniqlash va hal qilish bo‘yicha mas’ul idora va rahbarlarning natijaga yo‘naltirilgan faoliyati yo‘lga qo‘yilishi va muvofiqlashtirilishi;
 sektor rahbarlari, hokimlarning xotin-qizlar masalalari bo‘yicha maslahatchilari tomonidan joylardagi xotin-qizlar muammolarini hal etish bo‘yicha “yo‘l xaritalari” ishlab chiqilib, amalga oshirilishi va xalq deputatlari mahalliy Kengashlarida har oyda hisobot berishini yo‘lga qo‘yish tashkil etilishi belgilanganligi ma’lumot uchun qabul qilinsin.
 8. Belgilab qo‘yilsinki, “Temir daftar”ning yuritilishi bo‘yicha Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi mas’ul hisoblanadi.
 9. “Temir daftar”ning yuritilishi, ularga kiritilgan shaxslarning muammolarini hal etish, tizimli ko‘maklashish va ko‘rilayotgan choralar natijadorligini baholash yuzasidan quyidagilarni nazarda tutuvchi yangi tizim joriy etilsin: 
 a) har oyda Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi: 
 “Temir daftar”ning yuritilishi yuzasidan hududlar bo‘yicha hisobot va tahliliy materiallarni O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining o‘rinbosari — iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vaziri J.A. Qo‘chqorovga kiritadi;
 hududlar faoliyatiga baho berilishi, shuningdek, muammolarni “mahallabay” hal etish bo‘yicha tegishli vazirliklar va idoralar hamda hokimliklarga topshiriq xatlari yuborilishini ta’minlaydi.
 O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining o‘rinbosari — iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vaziri J.A. Qo‘chqorov tomonidan “Temir daftar”ning yuritilishi va uning natijalari bo‘yicha har oyda O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziriga axborot berib boriladi;
 v) har oyda hokimlar va mutasaddi tashkilotlar rahbarlari xalq deputatlari mahalliy Kengashlarida hisobot berib boradilar va ular faoliyatiga baho beriladi, shuningdek, aniqlangan muammolarni hal etish bo‘yicha xalq deputatlari mahalliy Kengashlari tomonidan mahallabay “yo‘l xaritalari” tasdiqlanadi;
 g) har chorakda: 
 Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari, tegishli vazirliklar va idoralar rahbarlarining hisobotlari joriy yil 20-iyul, 20-oktabr va 2022-yil 20-yanvarga qadar Vazirlar Mahkamasi Rayosati majlisida muhokama qilinadi; 
 Vazirlar Mahkamasi Rayosati majlisida ular faoliyatiga baho beriladi, shuningdek, tizimli va respublika darajasidagi muammolarni hal etish bo‘yicha “yo‘l xaritalari” tasdiqlanadi;
 d) 2022-yilda va kelgusi yillarda ushbu yo‘nalishda amalga oshirilgan ishlar yuzasidan hisobotlar har yarim yillikda Vazirlar Mahkamasi Rayosati majlisida muhokama qilib boriladi.
 10. O‘zbekiston Respublikasi Mahalla va oilani qo‘llab-quvvatlash vazirligi Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi, Yoshlar ishlari agentligi, O‘zbekiston Kasaba uyushmalari Federatsiyasi, tegishli vazirliklar va idoralar, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda 2021-yil 1-dekabrga qadar ushbu qaror bilan tasdiqlangan vaqtinchalik tartiblarning amaliyotda qo‘llanilishini tahlil qilgan holda, ularni takomillashtirish yuzasidan asoslangan takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
 11. O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi, Mahalla va oilani qo‘llab-quvvatlash vazirligi, Yoshlar ishlari agentligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi:
 2021-yil 1-iyunga qadar tegishlicha “Temir daftar”, “Ayollar daftari” va “Yoshlar daftari”ning elektron tizimini takomillashtirish ishlarini yakunlasin hamda Axborot texnologiyalari vazirligining xulosasiga muvofiq axborot xavfsizligi talablariga rioya etgan holda vazirliklar va idoralarning axborot tizimlari hamda ma’lumotlar bazalaridagi mavjud bo‘lgan axborot va ma’lumotlarning “Elektron hukumat” tizimi idoralararo integratsiyalashuv platformasi orqali yoki o‘zaro to‘g‘ridan to‘g‘ri integratsiya qilinishini ta’minlasin.
 O‘zbekiston Respublikasi Mahalla va oilani qo‘llab-quvvatlash vazirligi hamda “Mahalla” xayriya jamoat fondining “Ayollar daftari” bilan ishlash elektron tizimini takomillashtirish uchun “Mahalla” xayriya jamoat fondiga tushgan qo‘shimcha homiylik mablag‘lari hisobidan aniq hisob-kitoblarga asosan Mahalla va oilani qo‘llab-quvvatlash vazirligi huzuridagi “Obod va xavfsiz mahalla” jamg‘armasi hisobvarag‘iga zarur bo‘lgan mablag‘larni o‘tkazish to‘g‘risidagi taklifiga rozilik berilsin.
 12. Vazirlar Mahkamasining “Xotin-qizlarni ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida” 2021-yil 8-yanvardagi 2-son qarori o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.
 13. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining moliya-iqtisodiyot va kambag‘allikni qisqartirish masalalari bo‘yicha o‘rinbosari — iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vaziri J.A. Qo‘chqorov hamda O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining ijtimoiy rivojlantirish masalalari bo‘yicha o‘rinbosari B.A. Musayev zimmasiga yuklansin.
 1. Mazkur Vaqtinchalik tartib (keyingi o‘rinlarda — Tartib) “Temir daftar”ni yuritish orqali ijtimoiy ahvoli va turmush sharoiti og‘ir oilalar muammolarini tizimli ravishda hal etish va ularni ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash tartibini belgilaydi.
 2. Ushbu Tartibda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:
 “Temir daftar” — ijtimoiy ahvoli va turmush sharoiti og‘ir hamda sektor rahbarlari tomonidan alohida nazoratga olingan oilalarni qayd etish, muammolarini aniqlash, bartaraf etish va nazoratini olib borish bo‘yicha ma’lumotlar bazasi;
 sektorlar — Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar, tumanlar, shaharlar hududlarini tegishlicha Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahar, tuman (shahar)lar hokimlari, prokuratura, ichki ishlar va davlat soliq xizmati hududiy organlari rahbarlari boshchilik qiladigan tuman (shahar)lar va hududlarni kompleks ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish bo‘yicha tegishli mahalliy davlat hokimiyati organining ko‘maklashuvchi kollegial ishchi tuzilmasi;
 boshqaruv ofisi — Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar, tumanlar, shaharlar hududlarini kompleks ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish bo‘yicha sektorlar (keyingi o‘rinlarda — sektorlar) huzurida Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlarining qarori bilan tashkil etilgan respublika va hududiy davlat boshqaruvi organlari hamda tijorat banklari rahbarlari va xodimlaridan iborat boshqaruv ofisi;
 doimiy vakil — Respublika komissiyasining qarori bilan har bir mahallaga tijorat banklarining tuman (shahar) filiallaridan doimiy asosda biriktirilgan mas’ul xodim;
 oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish dasturlari uchun mas’ul tijorat banklari — Mikrokreditbank, Agrobank va Xalq banki.
 3. Ijtimoiy ahvoli va turmush sharoiti og‘ir oilalar muammolari ushbu Tartibga 1a-ilovaga muvofiq ehtiyojmand oilalarni o‘rganish so‘rovnomasi bo‘yicha o‘rganiladi. 
 “Temir daftar” ushbu Tartibga 1b-ilovaga muvofiq sxema bo‘yicha yuritiladi.
 “Temir daftar”ga kiritilgan oilalarni ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha chora-tadbirlar tegishli qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
 4. Har bir sektor bo‘yicha mahallabay “Temir daftar”ga quyidagi toifadagi oilalar kiritiladi:
 Vazirlar Mahkamasining “Aholini ijtimoiy himoya qilish tizimini yanada takomillashtirish hamda sohaga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2021-yil 5-martdagi 122-son qarori talablari asosida kam ta’minlangan oila, deb e’tirof etilgan oilalar;
 ijtimoiy yordamga muhtoj I va II guruh nogironligi bo‘lgan a’zolari mavjud oilalar;
 kam ta’minlangan yakka-yolg‘izlar va keksalar;
 boquvchisini yo‘qotgan ehtiyojmand oilalar;
 ko‘p (4 va undan ortiq) farzandli moddiy ko‘makka muhtoj oilalar;
 mehnatga layoqatli ishsiz a’zolari mavjud ehtiyojmand oilalar;
 tibbiy yordamga muhtoj ehtiyojmand oilalar (surunkali yoki og‘ir nogironlikka olib keluvchi kasallikka chalingan va nogironlik guruhi belgilanmagan a’zolari mavjud yetarli daromad manbaiga ega bo‘lmagan oilalar);
 noturar joylarda istiqomat qilayotgan, o‘zi yoki birgalikda yashovchi oila a’zolarining nomida turar joy bo‘lmagan ehtiyojmand oilalar.
 Bunda, agar yuqoridagi toifalarga mos keladigan oilalarning a’zolari mos ravishda “Ayollar” va “Yoshlar” daftarlariga ham kiritilgan bo‘lsa, ushbu oilalar ro‘yxati “Ayollar” va “Yoshlar” daftarlarida yuritiladi.
 5. Oilalarning muammolari, ehtiyojlari va qiziqishlari quyidagi shakllarda:
 boshqaruv ofisi tomonidan biriktirilgan mahallalarda fuqarolar yig‘inlari xodimlari, doimiy vakillar va mahalla faollari bilan birgalikda barcha yo‘nalishdagi muammolarni uyma-uy yurish orqali;
 ijtimoiy ahvoli va turmush sharoiti og‘ir oilalarning murojaatlarini ko‘rib chiqish orqali;
 ehtiyojmand oilalarni o‘rganish bo‘yicha o‘tkazilgan so‘rovnoma natijalari orqali o‘rganiladi.
 Sektor shtabi kotibi, mahalla fuqarolar yig‘ini xodimlari, doimiy vakillar va mahalla faollari tomonidan ehtiyojmand oilalar a’zolarining qiziqishlari, muammolari va oilalarning ijtimoiy holati to‘g‘risidagi jamlanma ro‘yxat 3 kundan oshmagan muddatda shakllantiriladi.
 6. Jamlanma ro‘yxat shakllantirilgan kundan boshlab 1 kun muddatda sektorlar rahbarlariga taqdim etiladi.
 7. Sektorlar rahbarlari 3 kundan oshmagan muddatda jamlanma ro‘yxat ko‘rib chiqilishini tashkil qiladi.
 Jamlanma ro‘yxatni ko‘rib chiqish jarayonida oilaning ma’lumotlari:
 tuman (shahar) mahalla va nuroniylarni qo‘llab-quvvatlash bo‘limlari (uy xo‘jaligi daftari asosida shakllantirilgan oilalar to‘g‘risidagi ma’lumotlar);
 tuman (shahar) tibbiyot birlashmalari (kasallik tarixi, nogironligi bo‘lgan shaxslar va ko‘rsatilgan tibbiy yordam to‘g‘risidagi ma’lumotlar);
 tuman (shahar) aholi bandligiga ko‘maklashish markazlari (ishsizlik nafaqasi oluvchilar, kasb-hunarga o‘qitilgan va o‘qitish jarayonidagilar, mehnat migrantlari to‘g‘risidagi ma’lumotlar);
 tuman (shahar) soliq inspeksiyalari (daromadlar to‘g‘risidagi ma’lumot);
 Davlat soliq qo‘mitasi huzuridagi Kadastr agentligi tuman (shahar) bo‘limlari (oilaning nomidagi uy-joy (tomorqa), mol-mulk to‘g‘risidagi ma’lumotlar);
 tuman (shahar) Davlat xizmatlari markazlari (nikoh va o‘lim to‘g‘risidagi ma’lumotlar);
 budjetdan tashqari Pensiya jamg‘armasining tuman (shahar) bo‘limlari (pensiya va nafaqalar to‘g‘risidagi ma’lumotlar) va boshqa tashkilotlarning ma’lumotlari bilan solishtiriladi hamda oilalarning ijtimoiy himoyaga muhtojlik darajasi (toifasi) aniqlanadi.
 8. Tahlil natijalari asosida sektorlar rahbarlari tomonidan 7 kundan oshmagan muddatda “Temir daftar”ga kiritiladigan oilalarning ro‘yxatlari hamda ularning muammolarini bartaraf etishga qaratilgan “Yo‘l xaritasi” loyihasi imzolangan holda xalq deputatlari tuman (shahar) Kengashlariga tasdiqlash uchun kiritiladi.
 9. Xalq deputatlari tuman (shahar) Kengashlari tomonidan “Temir daftar”ga kiritiladigan oilalarning ro‘yxatlari va “Yo‘l xaritasi” belgilangan tartibda tasdiqlanadi hamda ijro etish uchun yuboriladi.
 10. Xalq deputatlari tuman (shahar) Kengashida tasdiqlangan ro‘yxatlar sektorlar shtablarining kotiblari tomonidan 3 kundan oshmagan muddatda “saxovat.argos.uz” axborot tizimi dasturiga kiritiladi.
 Sektorlar rahbarlari “Temir daftar”ga ma’lumotlarni kiritish va chiqarish, ularning haqqoniyligi bo‘yicha shaxsan javobgar hisoblanadi.
 Mutasaddi vazirlik va idoralar tomonidan “Temir daftar”ga kiritilgan oilalar bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlar axborot tizimiga kiritiladi va shundan so‘ng bajarilgan hisoblanadi. “Temir daftar”ga kiritilgan oilalar bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlar bo‘yicha barcha hisobotlar axborot tizimida shakllantiriladi.
 11. “Temir daftar”dagi oilalarning ishsiz a’zolari bandligini ta’minlash quyidagi yo‘nalishlarda amalga oshiriladi:
 tuman (shahar)lar hokimliklari tomonidan investitsiya bo‘limlari, aholi bandligiga ko‘maklashish markazlari, tijorat banklari bilan hamkorlikda tarmoq va hududiy investitsiya dasturlariga kiritilgan loyihalarda yaratilayotgan yangi ish o‘rinlariga ishga joylashtirish;
 tuman (shahar)lar hokimliklari tomonidan aholi bandligiga ko‘maklashish markazlari bilan birgalikda mavjud vakansiya va zaxira (kvota) ish o‘rinlariga ishga joylashtirish hamda haq to‘lanadigan jamoat ishlariga jalb qilish;
 tuman (shahar)lar hokimliklari tomonidan qishloq ho‘jaligi bo‘limlari bilan birgalikda kooperativlarga jalb etish, g‘alladan bo‘shagan yerlarda takroriy ekin ekish va oborotdan chiqib ketgan yerlarni o‘zlashtirish hisobiga bandlikni ta’minlash;
 tuman (shahar)lar hokimliklari tomonidan soliq idoralari, tijorat banklari, aholi bandligiga ko‘maklashish markazlari bilan birgalikda kasb-hunar va tadbirkorlikka o‘qitishni tashkil etish, tadbirkorlik va hunarmandchilikka jalb etish, o‘zini o‘zi mustaqil ravishda band qilishni rivojlantirishga doir faoliyatni tashkil etish orqali bandlikka ko‘maklashish;
 tuman (shahar)lar hokimliklari tomonidan markazlashgan manbalar hisobiga amalga oshirilayotgan qurilish obyektlari hamda barcha manbalar hisobiga uy-joy qurilishi obyektlariga ishga joylashtirish.
 Ushbu bandda ko‘rsatilgan yo‘nalishlar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
 12. Tuman (shahar) hokimliklari, mahalla va nuroniylarni qo‘llab-quvvatlash bo‘limi, fermer, dehqon xo‘jaliklari va tomorqa yer egalari tuman kengashi, tijorat banklari bilan hamkorlikda “Temir daftar”ga kiritilgan oilalarda tomorqadan samarali foydalanishni tashkil etish orqali bandlikni ta’minlashda quyidagi yo‘nalishlarda ko‘maklashadi:
 yengil konstruksiyali issiqxonalar o‘rnatish;
 parranda, asalari, quyon, baliq va bedana boqishni yo‘lga qo‘yish;
 “Tomorqa xizmati” tashkilotlari va “Dala do‘konlari”ni tashkil etish.
 “Temir daftar”ga kiritilgan oilalarga dehqonchilik bilan shug‘ullanish uchun yangi o‘zlashtirilgan, lalmi, foydalanilmayotgan yer maydonlarida 0,1 gektardan 1 gektargacha yer uchastkalarini ochiq elektron tanlov asosida ijaraga berish, ajratilgan yer maydonlarini sug‘orish tizimi (artezian quduqlar, tomchilatib sug‘orish tizimi va boshqalar) va elektr energiyasi bilan ta’minlash, berilgan yerlarni o‘zlashtirish uchun (er haydash, urug‘, ko‘chat xarid qilish va boshqalar) subsidiya ajratish ishlari amalga oshiriladi.
 13. Oilaviy tadbirkorlik dasturlari orqali tadbirkorlikni yo‘lga qo‘yish va rivojlantirish uchun kredit olish istagida bo‘lgan oilalarga tijorat banklariga ajratilgan kredit mablag‘lari hisobidan moliyalashtiriladigan quyidagi xizmatlar ko‘rsatiladi:
 biznes loyihalarni hududlarning o‘ziga xos xususiyatlarini inobatga olgan holda tuzishni o‘rgatish;
 oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish dasturlari doirasida kredit olishga ko‘maklashish;
 kredit ajratilgandan so‘ng kam ta’minlangan, ijtimoiy himoyaga muhtoj oilalar tadbirkorligini rivojlantirishni doimiy qo‘llab-quvvatlash.
 14. Kreditlar “Temir daftar”ga kiritilgan va tadbirkorlik bilan shug‘ullanish istagida bo‘lgan fuqarolarning tadbirkorligini yo‘lga qo‘yish va rivojlantirishga yo‘naltiriladi.
 15. Xalq deputatlari tuman (shahar) Kengashi tomonidan tasdiqlangan ro‘yxatlar asosida “Temir daftar”ga kiritilgan oilalarga “Saxovat va ko‘mak” jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan bir martalik moddiy yordam berilishi mumkin.
 Ushbu bir martalik moddiy yordamni to‘lash uchun:
 a) fuqarolar yig‘inlari tomonidan sektorlar rahbarlari bilan kelishgan holda oilalarning ehtiyojmandlik darajasidan kelib chiqib (har bir fuqaroning familiyasi, ismi, otasining ismi, pasport seriyasi va raqami ko‘rsatilgan holda) bir martalik moddiy yordam berish miqdorlari ko‘rsatilgan ro‘yxat tuman (shahar) hokimligiga taqdim etiladi;
 b) tuman (shahar) hokimligi:
 “Saxovat va ko‘mak” jamg‘armasining daromadlari prognozidan kelib chiqib tuman (shahar) moliya bo‘limi bilan kelishgan holda “Temir daftar”ga kiritilgan oilalarga bir martalik moddiy yordamni oyma-oy to‘lash grafigini shakllantiradi hamda tuman (shahar) xalq deputatlari Kengashiga tasdiqlash uchun kiritadi. Bunda tasdiqlangan oyma-oy to‘lash grafigining nusxasi fuqarolar yig‘inlariga ham taqdim etiladi;
 tasdiqlangan grafikka asosan har oyning 5-kuniga qadar fuqarolar yig‘inlari, sektorlar rahbarlari bilan kelishilgan ro‘yxatlar asosida to‘lov vedomostlarini shakllantirib, tuman (shahar) mahalla va nuroniylarni qo‘llab-quvvatlash bo‘limiga taqdim etadi;
 b1) “Temir daftar”ga kiritilgan oilalarga “Saxovat va ko‘mak” jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan bir martalik moddiy yordam to‘lovlari uchun zarur bo‘ladigan mablag‘lar har oyning 5 sanasiga qadar xizmat ko‘rsatuvchi tijorat bankining tegishli bo‘limiga (filialiga) o‘tkaziladi;
 v) tuman (shahar) mahalla va nuroniylarni qo‘llab-quvvatlash bo‘limlari tasdiqlangan oyma-oy to‘lash grafigi hamda to‘lov vedomostlari asosida “Temir daftar”ga kiritilgan oilalarga “Saxovat va ko‘mak” jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan bir martalik moddiy yordam to‘lovlarini har oyning 5 — 27-kunlarida amalga oshiradi.
 Oyning oxirida vedomostlar yopiladi, har oyning 27 kuniga qadar tayinlangan, biroq, talab qilib olinmagan moddiy yordam to‘lovlari har oyning oxirida “Saxovat va ko‘mak” jamg‘armasiga qaytariladi. Vedomostning bir nusxasi sektorlar rahbarlariga taqdim etiladi;
 d) tuman (shahar) sektorlar shtabi kotibi muhtoj oilalarga to‘langan bir martalik moddiy yordam to‘g‘risidagi ma’lumotlarni “saxovat.argos.uz” axborot tizimiga kiritadi.
 “Temir daftar”ga kiritilgan uy-joyini ta’mirlashga muhtoj oilalarga ko‘maklashish sektor rahbari tomonidan jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriyalari va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.
 Bir martalik moddiy yordam ajratish kalendar yil davomida bir marta amalga oshiriladi.
 Alohida ko‘rsatmalar (O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti hamda Hukumat topshiriqlari va h.k.) asosida to‘lab beriladigan bir martalik moddiy yordamlar bundan mustasno.
 16. Kam ta’minlangan, ijtimoiy himoyaga muhtoj oilalarga tibbiy xizmat ko‘rsatish quyidagi tartibda amalga oshiriladi:
 tibbiy yordamga muhtoj oilalar boshqaruv ofisi tomonidan tegishli tibbiyot xodimini jalb qilingan holda o‘rganiladi;
 o‘rganish natijasi bo‘yicha kasalligi aniqlangan va tibbiy yordamga muhtoj oila a’zolari tibbiy ko‘rikdan o‘tish uchun tuman (shahar) tibbiyot birlashmasi ko‘p tarmoqli markaziy poliklinikasiga yuboriladi;
 tibbiy ko‘rik natijasi yuzasidan ko‘rsatma bo‘yicha oila a’zolari tuman (shahar) tibbiyot birlashmasida statsionar yoki ambulatoriya sharoitda davolanadi;
 nogironlik belgilari aniq namoyon bo‘lgan bemorlar belgilangan tartibda ko‘rikdan o‘tish uchun Tibbiy-mehnat ekspert komissiyalariga yuboriladi.
 17. “Temir daftar”ga kiritilgan oilalarni qo‘llab-quvvatlash choralari:
 mehnatga layoqatli ishsiz a’zolari mavjud ehtiyojmand oilalarning bandligini ta’minlash — Bandlikka ko‘maklashish davlat jamg‘armasi, Jamoat ishlari jamg‘armasi, “Saxovat va ko‘mak” jamg‘armasi, xalqaro moliya institutlarining kredit va grantlari;
 tomorqadan daromad manbai sifatida foydalanishga ko‘maklashish — Fermer, dehqon xo‘jaliklari va tomorqa yer egalarini qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasi mablag‘lari, tijorat banklari kreditlari;
 tadbirkorlikni yo‘lga qo‘yish va kredit olishga ko‘maklashish — Oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish dasturlari, tijorat banklari, xalqaro moliya institutlaridan jalb etiladigan kredit va grantlar;
 moddiy yordam ko‘rsatish, sog‘liqni tiklash va boshqalar — “Saxovat va ko‘mak” jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan moliyalashtiriladi;
 “Temir daftar”ga kiritilgan oilalarni qo‘llab-quvvatlash qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan ham moliyalashtirilishi mumkin.
 Mazkur bandda belgilangan manbalar hisobidan tuman (shahar)lar bo‘yicha ajratiladigan mablag‘lar taqsimoti har chorak uchun O‘zbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Mahalla va nuroniylarni qo‘llab-quvvatlash vazirligi va Fermer, dehqon xo‘jaliklari va tomorqa yer egalari kengashi tomonidan har chorakdan oldingi oyning 20-kuniga qadar tuman (shahar) hokimliklariga yetkaziladi.
 Tuman (shahar)lar hokimliklari ushbu manbalar va o‘z mablag‘lari hisobidan oilalarga ko‘rsatiladigan ijtimoiy xizmat va yordamning turini va ularni oluvchilar sonini belgilaydi.
 18. Ijtimoiy ahvoli va turmush sharoiti og‘ir oilalar quyidagi hollarda “Temir daftar”dan chiqariladi:
 bandligi ta’minlangan yoki doimiy daromad manbaiga ega bo‘lganda;
 bir martalik moddiy yordam ko‘rsatish orqali muammosi hal etilganda oila a’zosining roziligi bilan;
 malakali tibbiy xizmat ko‘rsatilganda;
 to‘liq davlat ta’minotiga olinganda (“Mehribonlik”, “Saxovat” va boshqa ixtisoslashtirilgan muassasalarga o‘tkazilganda);
 aniqlangan boshqa muammolari qonuniy hal etilganda;
 yolg‘iz yashaydigan ehtiyojmand fuqaro ozodlikdan mahrum etilganda yoki vafot etganda;
 oila a’zosining murojaatiga asosan;
 “Temir daftar”ga noqonuniy kiritish holati aniqlanganda;
 boshqa davlatlarga doimiy yashash uchun chiqib ketganda.
 “Temir daftar”ga ikki va undan ortiq masalalarini hal etish uchun kiritilgan oilalarning barcha masalalari to‘liq hal etilishi daftardan chiqarish uchun asos bo‘ladi.
 Doimiy va vaqtincha yashash uchun respublikaning boshqa hududiga ko‘chib o‘tganda, doimiy yashash va vaqtincha turar joyi bo‘yicha ro‘yxatga olingan kundan boshlab 15 kundan kechiktirmasdan “Temir daftar”ga tegishli o‘zgartirishlar kiritiladi.
 “Temir daftar” va “Yoshlar daftari”ga kiritilgan aholiga dehqon xo‘jaligini yuritish uchun yer uchastkalari ochiq elektron tanlov orqali ijaraga berilganda, mazkur xatboshida nazarda tutilayotgan shaxslar yuqoridagi daftarlardan chiqarilmaydi va ular uchun qonunchilikda belgilangan barcha imtiyoz va preferensiyalar bir yil muddatga saqlab qolinadi. Bunda, imtiyoz va preferensiyalarning bir yillik amal qilish muddati dehqon xo‘jaligini yuritish uchun yer uchastkasiga bo‘lgan ijara huquqi davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan kundan boshlab hisoblanadi.
 19. Sektorlar rahbarlari mazkur Tartibning 18-bandida ko‘rsatilgan holatlar bo‘yicha “Temir daftar”dan chiqarish yuzasidan takliflarni xalq deputatlari tuman (shahar) Kengashlari muhokamasiga kiritadi.
 20. Ijtimoiy ahvoli va turmush sharoiti og‘ir oilalarni “Temir daftar”dan chiqarish, unga o‘zgartirishlar kiritish xalq deputatlari tuman (shahar) Kengashining qarori asosida amalga oshiriladi.
 21. Xalq deputatlari tuman (shahar) Kengashining qarori asosida “Temir daftar”dan chiqarilgan oilalar to‘g‘risidagi ma’lumotlar sektorlar shtablari kotiblari tomonidan 3 kundan oshmagan muddatda “saxovat.argos.uz” axborot tizimiga kiritiladi.
 “Temir daftar”dan chiqarilgan oilalar sektorlar shtablari tomonidan 5 kun ichida bu haqda xabardor qilinadi.
 22. Sektorlar “saxovat.argos.uz” axborot tizimida “Temir daftar”ni yuritish bilan bog‘liq masalalar to‘liq aks ettirib borilishini ta’minlaydi.
 23. Respublika bo‘yicha “Temir daftar”ga kiritilgan oilalarga ko‘rsatilgan yordam to‘g‘risidagi hisobot shakli ushbu Tartibga 1v-ilovadagi jadvalga muvofiq yuritiladi.
 24. Respublika bo‘yicha “Temir daftar” bilan ishlash tizimi natijasi bo‘yicha hisobot berish ushbu Tartibga 1g-ilovadagi sxemaga muvofiq amalga oshiriladi.
 25. “Temir daftar”ga kiritilgan oilalarni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha ishlarni muvofiqlashtirish:
 mahalla darajasida — tuman (shahar) sektorlari rahbarlari;
 tuman (shahar) sektorlari darajasida — tuman (shahar) hokimliklari (iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish bo‘limlari);
 tuman (shahar) darajasida — viloyat sektorlari rahbarlari, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish bosh boshqarmalari;
 viloyat darajasida — Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi, tegishli vazirliklar va idoralar;
 respublika darajasida — Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi tomonidan amalga oshiriladi.
 26. Sektorlar shtablarining kotiblari tomonidan “Temir daftar”ga kiritilgan har bir oilaning aniqlangan muammolari bartaraf etilganligi haqidagi hisobotlar “saxovat.argos.uz” axborot tizimiga kunlik kiritib boriladi.
 27. Sektorlar rahbarlari, boshqaruv ofislari tomonidan “Temir daftar”ga kiritilgan oilalarni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha amalga oshirilgan ishlar yuzasidan har oyda joyiga chiqqan holda monitoring olib boriladi.
 28. “Temir daftar”ga kiritilgan oilalarning muammolarini bartaraf etishga qaratilgan “Yo‘l xaritasi”ning ijrosi har oyda kamida bir marta xalq deputatlari tuman (shahar) Kengashida muhokama qilinadi.
 Kengash sessiyalarida muammolarni hal qilishga mas’ul bo‘lgan sektorlar va tashkilotlar rahbarlarining hisobotlari eshitib boriladi.
 29. Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi:
 “Temir daftar” yuritilishi bo‘yicha amalga oshirilgan ishlar to‘g‘risidagi hududiy bo‘linmalardan olingan ma’lumotlarni tegishli vazirliklar, idoralar va tashkilotlar hamda mahalliy hokimliklar bilan 
 har oy yakunida tahlil qiladi;
 respublika darajasida hal etiladigan hududlar bo‘yicha muammolarni bartaraf etish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining moliya-iqtisodiyot va kambag‘allikni qisqartirish masalalari bo‘yicha o‘rinbosari kotibiyatiga axborot xati taqdim qiladi;
 “Temir daftar”ning yuritilishi bo‘yicha mutasaddi bo‘lgan vazirliklar, idoralar va mahalliy hokimliklarning barcha darajalardagi rahbarlarining hisobdorligini Vazirlar Mahkamasi Rayosati majlisida ko‘rib chiqish uchun har oy yakuniga ko‘ra o‘rnatilgan tartibda Vazirlar Mahkamasining Makroiqtisodiy tahlil, tarkibiy o‘zgartirishlar, moliya-bank tizimi, davlat aktivlarini boshqarish, raqobatni rivojlantirish, tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash va kambag‘allikni qisqartirish masalalari kotibiyatiga taqdim qiladi.
 31. Vazirlar Mahkamasi Rayosat majlisida kamchilikka yo‘l qo‘ygan mas’ul vazirliklar va idoralar hamda sektorlar rahbarlariga baho beriladi, choralar ko‘riladi, kamchiliklarni bartaraf etish bo‘yicha tegishli “yo‘l xaritalari” ishlab chiqiladi va ijroga yo‘naltiriladi.