UMUMIY O‘RTA TA’LIM MAKTABLARINING 9-SINF BITIRUVChILARINI AKADEMIK LITSEY VA KASB-HUNAR KOLLEJLARIGA O‘QIShGA QAMRAB OLISh TARTIBI TO‘G‘RISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASh HAQIDA

O‘zbekiston Respublikasi “Ta’lim to‘g‘risida” va “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi to‘g‘risida”gi qonunlari O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 29-oktabrdagi “Umumiy o‘rta va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limiga izchil o‘tishni ta’minlashga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi 473-sonli qaroriga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat test markazi, Xalq ta’limi vazirligi, Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi va O‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi qaror qiladi:
 1. Ilova qilinayotgan “Umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 9-sinf bitiruvchilarini akademik litsey va kasb-hunar kollejlariga o‘qishga qamrab olish tartibi to‘g‘risida nizom” tasdiqlansin.
 2. O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligidan 2008-yil 24-martda 1779-raqam bilan ro‘yxatdan o‘tkazilgan “Umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 9-sinf bitiruvchilarini akademik litsey va kasb-hunar kollejlariga o‘qishga qamrab olish tartibi to‘g‘risida vaqtinchalik nizom” o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.
 3. Ushbu qaror O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan kundan boshlab o‘n kundan so‘ng kuchga kiradi.
 1. Ushbu Nizom O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 29-oktabrdagi “Umumiy o‘rta va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limiga izchil o‘tishni ta’minlashga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi 473-sonli qaroriga (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2003-yil 20-son, 199-modda) muvofiq, umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 9-sinf bitiruvchilarini (keyingi o‘rinlarda bitiruvchilar deb yuritiladi) o‘zlari va ota-onalari (yoki ularning o‘rnini bosuvchi shaxslar) tomonidan ixtiyoriy ravishda tanlangan ta’lim yo‘nalishi (mutaxassislik) bo‘yicha akademik litsey va kasb-hunar kollejlariga qamrab olish tartibini belgilaydi.
 2. Xalq ta’limi tizimida o‘tkazilgan psixologik-pedagogik tashxis natijalariga muvofiq, bitiruvchilarning o‘zlari va ota-onalari (yoki ularning o‘rnini bosuvchi shaxslar) tomonidan tanlangan ta’lim yo‘nalishi (mutaxassislik) bo‘yicha akademik litsey va kasb-hunar kollejlarida o‘qishni davom ettirishlari to‘g‘risidagi arizalari asosida umumiy o‘rta ta’lim maktablarida hujjatlar yig‘ma jildi shakllantiriladi.
 3. Joylarda o‘n ikki yillik majburiy ta’lim tizimiga to‘liq o‘tish masalalarini hal etish, bitiruvchilar va ota-onalar (yoki ularning o‘rnini bosuvchi shaxslar)ning o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalari va mehnat bozorida talab etilayotgan mutaxassisliklar (kasblar) to‘g‘risida aniq ma’lumotga ega bo‘lishlarini ta’minlash hamda ular uchun barcha qulayliklar yaratish maqsadida har bir tuman (shahar) hokimligi qoshida doimiy faoliyat ko‘rsatuvchi muvofiqlashtirish markazi (shtab) tashkil etiladi. Ushbu muvofiqlashtirish markazlariga joylardagi manfaatdor idora va jamoat tashkilotlari vakillari jalb etiladi. 
 4. Quyidagilar har bir tuman (shahar) hokimligi qoshida doimiy faoliyat ko‘rsatuvchi muvofiqlashtirish markazi (shtab)ning vazifalari etib belgilanadi:
 barcha umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 9-sinf rahbarlari bilan birgalikda bitiruvchi o‘quvchilar, ularning ota-onalari orasida 9-sinf o‘quvchilarini akademik litsey va kasb-hunar kollejlariga jalb qilish bo‘yicha targ‘ibot-tashviqot ishlarini olib borishni tashkil etish va nazorat qilish;
 umumiy o‘rta ta’lim maktablarining bitiruvchi o‘quvchilari va ota-onalari uchun ular tanlagan akademik litsey va kasb-hunar kollejlarida “Ochiq eshiklar kuni”ni va unda ta’lim muassasasining barcha shart-sharoitlari bilan tanishtirish bo‘yicha keng qamrovli ishlarni amalga oshirilishini, barcha bitiruvchilar va ularning ota-onalarining bu jarayonda ishtirok etishini ta’minlash;
 bitiruvchilarni akademik litsey va kasb-hunar kollejlariga qamrab olish jarayonida nizoli holatlar vujudga kelganda, tegishli o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi hududiy boshqarmasiga masalani hal etish bo‘yicha taklif kiritish.
 5. O‘quvchilarni qabul qilish davrida har bir akademik litsey va kasb-hunar kollejlarida belgilangan tartibda maslahat markazlari tashkil etiladi.
 6. Umumiy o‘rta ta’lim maktablari direktorlari bitiruvchilarning to‘liq hujjatlar yig‘ma jildini bitiruvchi hamda ota-onalar (yoki ularning o‘rnini bosuvchi shaxslar)ning bevosita ishtirokida tegishli akademik litsey va kasb-hunar kollejlari maslahat markaziga topshiradilar. 
 Hujjatlar yig‘ma jildini bitiruvchi yoki uning ota-onasi (yoki ularning o‘rnini bosuvchi shaxslar)ga berib yuborish man etiladi.
 Umumiy o‘rta ta’lim maktabi bitiruvchisining hujjati qabul qilinganligi to‘g‘risida umumiy o‘rta ta’lim maktabi va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasasi direktorlari o‘rtasida topshirish-qabul qilish dalolatnomasi tuziladi va bunday dalolatnoma to‘rt nusxada rasmiylashtiriladi.
 Dalolatnomaning nusxalari o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi va xalq ta’limi hududiy boshqarmalarida, umumiy o‘rta ta’lim maktabi hamda akademik litsey yoki kasb-hunar kollejlari direktorlarida saqlanadi. 
 7. Qamrab olish imkoniyatlari doirasida o‘qish istagini bildirgan bitiruvchilar arizalariga ko‘ra akademik litsey va kasb-hunar kollejlariga o‘quvchilar safiga to‘g‘ridan to‘g‘riteng shartlarda (imtiyozlarsiz) qabul qilinadi. 
 8. O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi, O‘zbekiston Badiiy akademiyasi tasarrufidagi akademik litsey va kasb-hunar kollejlarida mutaxassislar tayyorlash jarayonining o‘ziga xos xususiyatlarini inobatga olib, O‘zbekiston Respublikasi ta’lim muassasalariga qabul qilish bo‘yicha Davlat komissiyasi bilan kelishilgan holda ushbu ta’lim muassasalariga bitiruvchilarini qamrab olish vaqtida ijodiy sinovlar o‘tkazilishi mumkin. 
 9. Bitiruvchilardan tushgan arizalar soni akademik litsey yoki kasb-hunar kolleji uchun tasdiqlangan qabul ko‘rsatkichlaridan yuqori bo‘lganda, har yili 1-iyulgacha O‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi O‘zbekiston Respublikasi ta’lim muassasalariga qabul qilish bo‘yicha Davlat komissiyasiga o‘quvchilar uchun qo‘shimcha o‘rinlar ajratish yoki bitiruvchilar orasida saralash test-sinovlari o‘tkazish bo‘yicha takliflar kiritadi. 
 10. O‘zbekiston Respublikasi ta’lim muassasalariga qabul qilish bo‘yicha Davlat komissiyasi O‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi tomonidan kiritilgan taklif bo‘yicha tegishli qaror qabul qiladi. 
 Davlat komissiyasining qaroriga muvofiq, saralash test-sinovlari belgilangan o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarida Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat test markazi tomonidan o‘tkaziladi.
 11. O‘zbekiston Respublikasi ta’lim muassasalariga qabul qilish bo‘yicha Davlat komissiyasining qaroriga muvofiq tegishli o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarida umumiy o‘rta ta’lim maktablarining quyidagi fan dasturlari asosida saralash test-sinovlari o‘tkaziladi:
 akademik litseylarning — aniq fanlar, kasb-hunar kollejlarining — ta’lim, fan hamda muhandislik, ishlov berish va qurilish tarmoqlari bo‘yicha: matematika, fizika, ona tili va adabiyot (o‘zbek tili va adabiyoti, rus tili va adabiyoti, qoraqalpoq tili va adabiyoti);
 akademik litseylarning — xorijiy filologiya, kasb-hunar kollejlarining — ijtimoiy fanlar, biznes va huquq bo‘yicha: chet tili, ona tili va adabiyot (o‘zbek tili va adabiyoti, rus tili va adabiyoti, qoraqalpoq tili va adabiyoti), tarix (biznes yo‘nalishi uchun matematika);
 akademik litseylarning — tabiiy fanlar, kasb-hunar kollejlarining — qishloq va suv xo‘jaligi hamda sog‘liqni saqlash va ijtimoiy ta’minot bo‘yicha: kimyo, biologiya, ona tili va adabiyot (o‘zbek tili va adabiyoti, rus tili va adabiyoti, qoraqalpoq tili va adabiyoti);
 akademik litseylarning — ijtimoiy gumanitar fanlar, madaniyat va san’at, kasb-hunar kollejlarining — xizmatlar: chet tili, ona tili va adabiyot (o‘zbek tili va adabiyoti, rus tili va adabiyoti, qoraqalpoq tili va adabiyoti), tarix.
 12. Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat test markazi va O‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarida saralash test-sinovlarini o‘tkazish bo‘yicha yo‘riqnoma ishlab chiqadi va tasdiqlaydi. 
 13. Test-sinovlari o‘tkazilishi belgilangan o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarida saralash test-sinovlarini o‘tkazish uchun 11 yoki 13 nafar a’zolardan iborat komissiyasi tuziladi (keyingi o‘rinlarda Komissiya deb yuritiladi). 
 Komissiyaning tarkibiga o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasasi direktori, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat test markazi, O‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi va xalq ta’limi hududiy boshqarmalari, tuman (shahar) hokimligi, xalq ta’limi bo‘limining bittadan vakillari va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalari o‘qituvchilari kiritiladi. 
 O‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasasi direktori Komissiya raisi hisoblanadi. 
 Saralash test-sinovlarini o‘tkazish jarayonida umumiy o‘rta ta’lim maktablari o‘qituvchilari hamda ota-onalarning 4-5 nafar vakili kuzatuvchi sifatida ishtirok etadi.
 Komissiya saralash test-sinovlari adolatli, oshkoralik tamoyillari asosida, tartibli va xavfsizlik choralari ko‘rilgan holatda o‘tkazilishini ta’minlaydi.
 14. Umumta’lim fanlari bo‘yicha Respublika olimpiadalarida 1 — 5 o‘rinlarni egallagan bitiruvchilar O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2008-yil 13-oktabrdagi O‘zbekiston iqtidorli yoshlarini taqdirlash va moddiy rag‘batlantirish to‘g‘risida”gi 226-son qarori asosida akademik litsey va kasb-hunar kollejlariga qabul qilinadi. 
 15. Imkoniyatlari cheklangan bitiruvchilar O‘zbekiston Respublikasining ixtisoslashtirilgan kasb-hunar kollejlariga ta’lim oluvchi imkoniyatlari cheklangan shaxslar uchun mutaxassisliklar va kasblar ro‘yxatiga muvofiq, Sog‘liqni saqlash vazirligining tibbiy maslahat komissiyalari xulosalari va tavsiyalari hamda Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish bosh boshqarmalarining, tuman (shahar) ijtimoiy ta’minot bo‘limlarining yo‘llanmasi asosida qabul qilinadi.
 16. Ushbu Nizomning 8, 11, 14 va 15-bandlarida belgilangan tartib asosida qamrab olinmagan bitiruvchilarning hujjatlari bitiruvchilar va ularning ota-onalari (yoki ularning o‘rnini bosuvchi shaxslar) roziligi bilan qamrab olish imkoniyati mavjud bo‘lgan boshqa o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’lim muassasalariga o‘tkaziladi. 
 17. Bitiruvchilarni qamrab olish imkoniyati mavjud bo‘lgan boshqa o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’lim muassasalariga o‘tkazishda tegishli akademik litsey yoki kasb-hunar kollejlari direktorlari tomonidan hujjatlarni topshirish-qabul qilish dalolatnomasi (4 nusxada) rasmiylashtiriladi. Dalolatnomaning nusxalari o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi va xalq ta’limi hududiy boshqarmalarida, umumiy o‘rta ta’lim maktabi hamda akademik litsey yoki kasb-hunar kollejlari direktorlarida saqlanadi.
 Mazkur jarayon o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi hududiy boshqarmasi va xalq ta’limi boshqarmasi tomonidan muvofiqlashtirilib boriladi.
 18. O‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi hududiy boshqarmalari tomonidan bitiruvchilarini qamrab olish imkoniyatlari mavjud bo‘lgan akademik litsey va kasb-hunar kollejlarining mutaxassislik (yo‘nalish)lari to‘g‘risidagi aniq ma’lumot o‘z vaqtida joylarda tuzilgan maslahat markazlari hamda xalq ta’limi boshqarmalariga berib boriladi. 
 19. Bitiruvchilarni akademik litsey va kasb-hunar kollejlariga qamrab olish jarayonida o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarida bahsli yoki nizoli holat vujudga kelganda, tegishli o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi hududiy boshqarmasidan olingan takliflarni inobatga olgan holda O‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi tomonidan taqdim etilgan ma’lumotlar asosida O‘zbekiston Respublikasi ta’lim muassasalariga qabul qilish bo‘yicha Davlat komissiyasi ko‘rib chiqib, tegishli qaror qabul qiladi.
 20. O‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi va xalq ta’limi hududiy boshqarmalari bitiruvchilarni akademik litsey va kasb-hunar kollejlariga to‘liq qamrab olinganligi to‘g‘risida ma’lumotlarni umumlashtirib, O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi va O‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markaziga yozma axborot beradi.
 21. O‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi hamda Xalq ta’limi vazirligi bitiruvchilarning akademik litsey va kasb-hunar kollejlariga to‘liq qamrab olinganligi to‘g‘risida O‘zbekiston Respublikasi ta’lim muassasalariga qabul qilish bo‘yicha Davlat komissiyasiga hisobot beradi.
 22. Bitiruvchilarning akademik litsey va kasb-hunar kollejlariga to‘liq qamrab olinishiga va ushbu Nizom asosida bitiruvchilarning hujjatlarini akademik litsey va kasb-hunar kollejlariga to‘liq va o‘z vaqtida topshirilishiga O‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi va Xalq ta’limi vazirligi, shuningdek umumiy o‘rta ta’lim maktablari va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalari direktorlari mas’uldir.
 23. Umumiy o‘rta ta’lim maktablari direktorlari har yili:
 30-maygacha barcha umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 9-sinf bitiruvchilaridan ularning ota-onalari bilan kelishilgan holda qaysi akademik litsey yoki kasb-hunar kollejida o‘qishni davom ettirishi to‘g‘risida arizalar olinishini;
 10-iyungacha maktablarda bitiruv sinovlari yakunlanishini, 14-iyunga qadar bitiruvchilarning shahodatnomalari rasmiylashtirilishini hamda bitiruvchilar hujjatlarining yig‘ma jildlarini shakllantirilishini;
 20-iyungacha bitiruvchilarning arizalari asosida o‘rnatilgan tartibda yig‘ma jildlarni tegishli akademik litsey va kasb-hunar kollejlariga topshirilishini ta’minlaydi.
 24. Akademik litsey va kasb-hunar kollejlari direktorlari har yili 23-iyunga qadar:
 umumiy o‘rta ta’lim maktablari direktorlaridan qabul qilingan bitiruvchilar hujjatlarining yig‘ma jildlari asosida o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining tasdiqlangan qabul ko‘rsatkichlariga muvofiq bitiruvchilarni qabul qilish bo‘yicha buyruqlarni rasmiylashtiradi;
 o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining tasdiqlangan qabul ko‘rsatkichlaridan bitiruvchilar hujjatlari ortiq tushgan holda o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi hududiy boshqarmasiga va har bir tuman (shahar) hokimligi qoshida doimiy faoliyat ko‘rsatuvchi muvofiqlashtirish markazi (shtab)ga tegishli ma’lumot kiritadi.
 25. Har yili 26-iyungacha o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi hududiy boshqarmalari joylarda o‘n ikki yillik majburiy ta’lim tizimiga to‘liq o‘tish masalalarini hal etish bo‘yicha har bir tuman (shahar) hokimligi qoshida doimiy faoliyat ko‘rsatuvchi muvofiqlashtirish markaz (shtab)lardan olingan akademik litsey va kasb-hunar kollejlarida muayyan yo‘nalish yoki mutaxassislik bo‘yicha o‘qish istagini bildirgan bitiruvchilar to‘g‘risidagi ma’lumotni umumlashtirib, O‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markaziga taqdim etadi. 
 26. Bitiruvchilarni akademik litsey va kasb-hunar kollejlariga to‘liq qamrab olish jarayoni 1-avgustgacha yakunlanadi va 10 kun muddatda ularni o‘quvchilar safiga qabul qilish buyrug‘i o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalari direktorlari tomonidan belgilangan tartibda rasmiylashtiriladi.
 27. Chet el fuqarolari va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslarning hujjatlarini o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalariga qabul qilish va ularni o‘qitish qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.
 28. Majburiy o‘qishni davom ettirish uchun bitiruvchilarga to‘sqinlik qilayotgan umumiy o‘rta ta’lim maktablari, akademik litsey va kasb-hunar kollejlarining mansabdor shaxslari, shuningdek o‘quvchilarning ota-onalari (yoki ularning o‘rnini bosuvchi shaxslar) O‘zbekiston Respublikasining amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq javob beradilar.
 29. Ushbu Nizom O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi hamda Badiiy akademiyasi bilan kelishilgan.