O‘zbekiston Respublikasi Buxgalteriya hisobining milliy standarti (23-sonli BHMS) “Qayta tashkil etishni amalga oshirishda moliyaviy hisobotni shakllantirish”ni tasdiqlash to‘g‘risida

“Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunining 4-moddasiga asosan va O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1992-yil 23-noyabrdagi 553-sonli qarori bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi to‘g‘risidagi nizomga muvofiq buyuraman:
 1. O‘zbekiston Respublikasi Buxgalteriya hisobining milliy standarti (23-sonli BHMS) “Qayta tashkil etishni amalga oshirishda moliyaviy hisobotni shakllantirish” ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 2. Mazkur buyruq O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan kundan boshlab 10 kun o‘tgandan keyin kuchga kiradi.
 Mazkur Buxgalteriya hisobining milliy standarti (BHMS) “Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining axborotnomasi, 1996-y., 9-son, 142-modda) asosan ishlab chiqilgan va O‘zbekiston Respublikasida buxgalteriya hisobini me’yoriy tartibga solish elementi bo‘lib hisoblanadi.
 1. Mazkur BHMSning maqsadi qayta tashkil etishni amalga oshirish haqidagi axborotni moliyaviy hisobotda yoritish tartibini belgilash hisoblanadi.
 2. Mazkur BHMS O‘zbekiston Respublikasi hududidagi barcha tashkilotlarga (budjet tashkilotlari, xususiylashtirilgan investitsiya fondlari, banklar va boshqa kredit tashkilotlaridan tashqari) (keyingi o‘rinlarda — korxonalar) tatbiq etiladi.
 3. Mazkur BHMS davlat unitar korxonalarini xususiylashtirish bilan bog‘liq xo‘jalik operatsiyalariga nisbatan qo‘llanmaydi.
 4. Korxonani qayta tashkil etish uning ta’sischilari (ishtirokchilari) yoki ta’sis hujjatlarida shunga vakil qilingan yuridik shaxs organining qaroriga muvofiq quyidagi shakllarda amalga oshirilishi mumkin:
 a) qo‘shib yuborish;
 b) qo‘shib olish;
 v) bo‘lish;
 g) ajratib chiqarish;
 d) o‘zgartirish.
 5. Mazkur BHMSda qo‘llanuvchi atamalar:
 a) qo‘shib yuborish — o‘z faoliyatlarini tugatish orqali ikki yoki bir nechta korxonalarning barcha huquqlari va majburiyatlarini bergan holda yangi korxonani vujudga keltirilishi;
 b) qo‘shib olish — bir yoki bir nechta korxona faoliyatini to‘xtatib, ularning huquqlari va majburiyatlarini boshqa korxonaga berish; 
 v) bo‘lish — korxona faoliyatini to‘xtatib, uning huquqlari va majburiyatlarini yangi tuzilayotgan korxonalarga berish;
 g) ajratib chiqarish — korxonalarning huquq va majburiyatlari bir qismini unga berish yo‘li bilan yangi korxonani vujudga keltirish;
 d) o‘zgartirish — yangi vujudga kelgan yuridik shaxsga qayta tashkil etilgan yuridik shaxsning barcha huquqlari va majburiyatlarini berish yo‘li bilan korxonaning tashkiliy-huquqiy shaklini o‘zgartirish;
 e) qayta tashkil etilayotgan korxonalarning joriy faoliyati bilan bog‘liq operatsiyalar — tovar-moddiy qiymatliklarni sotish, kreditorlar bilan hisob-kitob qilish, topshirilayotgan mulk bo‘yicha amortizatsiyani hisoblash, xodimlarga mehnat haqini hisoblash, tegishli budjetlar bilan soliqlar, yig‘imlar va to‘lovlar bo‘yicha hamda davlat maqsadli jamg‘armalariga majburiy to‘lovlar bo‘yicha hisob-kitoblarni amalga oshirish, topshirish dalolatnomasiga kiritilishi lozim bo‘lmagan kelgusi davr xarajatlarini, masalan, huquqlari huquqiy vorislik tartibida berilishi mumkin bo‘lmagan faoliyatni amalga oshirish uchun litsenziya olish xarajatlarini va boshqa shunga o‘xshagan xarajatlarni hisobdan chiqarish;
 j) aksiyalarni konvertatsiya qilish — buning natijasida bir yoki bir nechta aksiyadorlik jamiyati tashkil topadigan qayta tashkil etishda bir aksiyadorlik jamiyatining aksiyalarini boshqa aksiyadorlik jamiyati (aksiyadorlik jamiyatlari)ning aksiyalariga yoki boshqa xo‘jalik yurituvchi subyektlarning ulushlari (paylari)ga ayirboshlash operatsiyasi;
 z) ayirboshlash — buning natijasida boshqa tashkiliy-huquqiy shakldagi korxona (aksiyadorlik jamiyatidan tashqari) tashkil topadigan qayta tashkil etishda bir yoki bir nechta aksiyadorlik jamiyatining aksiyalari, korxonalarning ulushlari (paylari)ni boshqa korxonalarning ulushlari (paylari)ga ayirboshlash operatsiyasi.
 6. Korxonalarni qayta tashkil etish haqidagi axborotning moliyaviy hisobotda yoritish quyidagilarga asosan amalga oshiriladi:
 a) O‘zbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksiga muvofiq korxonalarni bo‘lish yoki ularning tarkibidan bir yoxud bir nechta korxonani ajratib chiqarish shaklida korxonalarni qayta tashkil etishda korxonaning ta’sischilari (ishtirokchilari) yoki ta’sis hujjatlarida shunga vakil qilingan yuridik shaxs organi yoki vakolatli davlat organlarining (keyingi o‘rinlarda — ta’sischilar) qaroriga yoxud qonunda belgilangan hollarda sud qaroriga asosan;
 b) qonunchilik hujjatlarida belgilangan hollarda korxonalarni qo‘shib yuborish, qo‘shib olish yoki o‘zgartirish shaklida qaytadan tashkil etishda vakolatli davlat organlarining roziligiga asosan.
 7. Korxonalarni qayta tashkil etish haqidagi axborotni moliyaviy hisobotda shakllantirish uchun ta’sischilar qarorida quyidagilar nazarda tutilishi mumkin:
 a) aktivlar va majburiyatlarni inventarizatsiya qilish muddatlari;
 b) huquqiy vorislik tartibida topshiriluvchi (qabul qilinuvchi) aktivlar va majburiyatlarni baholash usuli;
 v) topshirish dalolatnomasi yoki taqsimlash balansi tasdiqlanganidan keyin qayta tashkil etilayotgan korxonaning joriy faoliyati natijasida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan aktivlar va majburiyatlarning o‘zgarishi munosabati bilan huquqiy vorislik tartibi, shuningdek muayyan xo‘jalik operatsiyalarini amalga oshirish (kreditlar va qarzlar olish yoki berish, investitsiyalarni amalga oshirish va b.)ning alohida tartibi;
 g) yangi vujudga kelgan yoki qayta tashkil etilayotgan korxonalarning ta’sis hujjatlarida aks ettirish uchun ustav kapitalini shakllantirish tartibi va uning miqdori;
 d) aksiyadorlardan aksiyalarni sotib olishga (xarid qilishga) yo‘naltirish zaruriyati yuzaga kelishi mumkinligini hisobga olgan holda, qayta tashkil etilayotgan korxona hisobot davrida va o‘tgan yillarda olgan sof foydani yo‘naltirish (taqsimlash), shartli va kafolatlangan majburiyatlarni hisobdan chiqarish (oqibatlarni baholagan holda tan olish) va b.
 8. Qo‘shib olish shaklida qayta tashkil etish hollarini istisno qilganda, qayta tashkil etish natijasida yuzaga kelgan korxonalar davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan paytdan boshlab korxona qayta tashkil etilgan hisoblanadi. Korxona unga boshqa korxonani qo‘shib olish shaklida qayta tashkil etilganida qo‘shib olingan korxonaning faoliyati to‘xtatilgani haqidagi yozuv yuridik shaxslarning yagona davlat reyestriga (keyingi o‘rinlarda — Reyestr) kiritilgan paytdan boshlab bu korxona qayta tashkil etilgan hisoblanadi. 
 9. Qayta tashkil etishni amalga oshirishda moliyaviy hisobotni shakllantirish quyidagilar mavjud bo‘lgan holda amalga oshiriladi:
 a) qayta tashkil etish natijasida vujudga kelgan korxonalarning ta’sis hujjatlari;
 b) O‘zbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlari bilan belgilangan va mazkur BHMSning 6-bandida ko‘rsatilgan ta’sischilar qarori yoki tegishli organlarning qayta tashkil etishga roziligi;
 v) O‘zbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlari bilan belgilangan hollarda qo‘shib yuborish yoki qo‘shib olish to‘g‘risidagi shartnomalar;
 g) topshirish dalolatnomasi yoki taqsimlash balansi;
 d) O‘zbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlariga muvofiq, ro‘yxatga oluvchi organ: qo‘shib yuborish, bo‘lish, ajratib chiqarish va o‘zgartirish shaklida qayta tashkil etishda yangi vujudga kelgan korxonalar haqidagi yozuvni; qo‘shib olish shaklidagi qayta tashkil etishda qo‘shib olingan korxonalarning oxirgisi faoliyati to‘xtatilgani haqidagi yozuvni Reyestrga kiritganini tasdiqlovchi hujjat va h.k. 
 10. Ta’sischilar qarori (shartnomasi)ga binoan topshirish dalolatnomasi yoki taqsimlash balansiga quyidagi ilovalar qo‘shiladi:
 a) qayta tashkil etilayotgan korxona aktivlari va majburiyatlari tarkibi, shuningdek qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda aktivlar va majburiyatlarni topshirishni rasmiylashtirish sanasidan oldingi oxirgi hisobot sanasiga bo‘lgan ularning bahosi aks ettirilgan, O‘zbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida”gi Qonuni (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining axborotnomasi, 1996-yil, 9-son, 142-modda)da nazarda tutilgan tarkibda moliyaviy hisobot;
 b) topshirish dalolatnomasi yoki taqsimlash balansini tuzish oldidan O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan 1999-yil 19-oktabrda EG/17-19-2075-son bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasi Buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-son BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va o‘tkazish” (ro‘yxat raqami 833, 1999-yil 2-noyabr)ga muvofiq o‘tkazilgan va ularning to‘g‘riligini (aktivlar va majburiyatlarning mavjudligi, holati va bahosini) tasdiqlovchi, qayta tashkil etilayotgan korxonaning aktivlari va majburiyatlarini inventarizatsiya qilish dalolatnomalari (xatlash hujjatlari);
 v) moddiy va nomoddiy aktivlar bo‘yicha boshlang‘ich hujjatlar (asosiy vositalar, nomoddiy aktivlar, tovar-moddiy zaxiralar va b.ni qabul qilish-topshirish dalolatnomalari (yukxatlari)), korxonalarni qayta tashkil etishda qabul qilinishi-topshirilishi lozim bo‘lgan boshqa aktivlarning ro‘yxatlari (xatlash hujjatlari);
 g) qayta tashkil etilayotgan korxonalar davlat ro‘yxatidan o‘tgan paytdan boshlab mol-mulki va tegishli shartnomalar va kontraktlar bo‘yicha majburiyatlari, tegishli budjetlar, davlat maqsadli jamg‘armalari va boshqalar bilan hisob-kitoblar huquqiy vorisga o‘tganligi haqida ularning kreditorlari va debitorlariga belgilangan muddatda (qayta tashkil etish haqida qaror qabul qilingan sanadan e’tiboran 30 kundan kechiktirmay) yozma ravishda xabardor etganligi to‘g‘risidagi axborot ko‘rsatilgan kreditorlik va debitorlik qarzlari rasshifrovkasi (ularni xatlash hujjatlari) va b. 
 11. Topshirish dalolatnomasi va taqsimlash balansi qayta tashkil etilgan korxonaning barcha kreditorlari va qarzdorlariga nisbatan barcha majburiyatlari bo‘yicha, shu jumladan taraflar nizolashayotgan majburiyatlar bo‘yicha ham, huquqiy vorislik to‘g‘risidagi qoidalarni o‘z ichiga olgan bo‘lishi kerak. 
 Topshirish dalolatnomasi va taqsimlash balansi yuridik shaxs ta’sischilari (ishtirokchilari) tomonidan yoki yuridik shaxslarni qayta tashkil etish to‘g‘risida qaror qabul qilgan organ tomonidan tasdiqlanadi hamda ta’sis hujjatlari bilan birga yangi vujudga kelgan korxonalarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish yoki mavjud korxonalarning ta’sis hujjatlariga o‘zgartishlar kiritish uchun taqdim etiladi. 
 12. Topshirish dalolatnomasi yoki taqsimlash balansini belgilangan tartibda tasdiqlash sanasi ta’sischilar yoki qayta tashkil etish haqidagi qarorni qabul qilgan organ tomonidan ta’sischilarning qayta tashkil etish to‘g‘risidagi shartnomasi (qarori)da nazarda tutilgan qayta tashkil etishni amalga oshirish muddati doirasida, qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan zarur taomillar (qayta tashkil etish to‘g‘risida qaror qabul qilingani haqida kreditorlar, aksiyadorlar va ishtirokchilarni xabardor etish, ularning majburiyatlarni tugatish yoki muddatidan ilgari bajarish va zararlarni qoplash haqida talablar qo‘yishi, aktivlar va majburiyatlarni inventarizatsiya qilish va b.)dan kelib chiqib belgilanadi. 
 13. Topshirish dalolatnomasi yoki taqsimlash balansini tuzishni hisobot davri (yili)ning oxiriga yoki qayta tashkil etilayotgan korxonaning berilayotgan aktivlari va majburiyatlarini tavsiflash va baholash uchun asos bo‘lgan oraliq (choraklik) moliyaviy hisobot tuzish sanasiga mo‘ljallash tavsiya etiladi.
 14. Korxonalarni qayta tashkil etishda topshiriluvchi (qabul qilinuvchi) aktivlar va majburiyatlarni baholash ta’sischilarning qayta tashkil etish to‘g‘risidagi qarori (shartnoma)da belgilangan tartibga muvofiq amalga oshiriladi. Aktivlar va majburiyatlarning har bir turi uchun aktivlarning boshqa turlari uchun qo‘llanadigan baholash usullaridan farqli alohida baholash usuli belgilanishi mumkin. 
 15. Yuridik shaxsni qayta tashkil etishda topshiriladigan aktivlar quyidagi qiymatlar bo‘yicha baholanishi mumkin: 
 a) xaridning haqiqiy tannarxi bo‘yicha;
 b) boshlang‘ich qiymati bo‘yicha;
 v) qoldiq qiymati bo‘yicha;
 g) qayta tiklanish qiymati bo‘yicha;
 d) nominal qiymati bo‘yicha;
 e) ishlab chiqarishning haqiqiy to‘la tannarxi bo‘yicha;
 j) bevosita xarajatlarga ko‘ra ishlab chiqarishning haqiqiy tannarxi bo‘yicha;
 z) rejali, me’yoriy tannarxi bo‘yicha;
 i) bozor bahosi bo‘yicha.
 Mazkur BHMSga ilovada korxonalarni qayta tashkil etishda qo‘llash tavsiya etiladigan baholash turlari jadvali keltirilgan. 
 Bunda topshirish dalolatnomasi yoki taqsimlash balansida aks ettirilgan aktivlar qiymati topshirish dalolatnomasi yoki taqsimlash balansiga ilovalar (xatlash hujjatlari, rasshifrovkalar)da keltirilgan ma’lumotlar bilan tegishli qiymat bahosida mos kelishi lozim.
 16. Qayta tashkil etish vaqtida ta’sischilar qarori (shartnomasi)ga muvofiq ushbu BHMS 15-bandining “a” — “z”-kichik bandlarida ko‘rsatilgan qiymatlar bo‘yicha topshiriluvchi aktivlarni baholashda qayta tashkil etilayotgan korxonaning topshirish dalolatnomasi yoki taqsimlash balansida topshirilayotgan aktivni aks ettirish mazkur hujjatlarni tuzish uchun asos bo‘lgan moliyaviy hisobotda aks ettirilgan summada amalga oshiriladi. 
 Ta’sischilar qarori (shartnomasi)ga muvofiq qayta tashkil etishda topshiriluvchi mol-mulkni joriy bozor bahosi bo‘yicha baholash qayta tashkil etilayotgan korxona tomonidan topshirish dalolatnomasi yoki taqsimlash balansini tuzish chog‘ida amalga oshirilishi mumkin. 
 17. Topshirish dalolatnomasi yoki taqsimlash balansida qayta tashkil etilayotgan korxona majburiyatlarining bahosi kreditorlik qarzi inventarizatsiya natijalariga ko‘ra buxgalteriya hisobi schyotlarida ifodalangan summada aks ettiriladi, bunda korxona qayta tashkil etilishi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlariga muvofiq kreditorlarga qoplanishi kerak bo‘lgan zararlar summasi hisobga olinishi lozim. 
 18. Aksiyadorlik jamiyatlarining korxonalar ustav kapitalidagi aksiyadorlarning talabiga binoan sotib olinishi lozim bo‘lgan aksiyalarini baholash ularning “Aksiyadorlik jamiyatlari va aksiyadorlarning huquqlarini himoya qilish to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq aniqlangan joriy bozor bahosidan past bo‘lmagan narxda belgilangan tartibda aksiyadorlik jamiyatlari tomonidan amalga oshiriladi. 
 Nazarda tutilgan barcha taomillar bajarilganidan keyin, belgilangan tartibda sotib olingan, qayta tashkil etilayotgan korxonalarga tegishli aksiyalar bekor qilinayotganida buxgalteriya hisobida ustav kapitalining aksiyalar nominal qiymatiga kamayishi aks ettiriladi. 
 Agar aksiyalarni sotib olishga amaldagi xarajatlar miqdori aksiyalar nominal qiymatidan katta bo‘lsa, yuzaga keluvchi farq qo‘shilgan kapitalning kamayishi hisobiga, qo‘shilgan kapital miqdori yetarli bo‘lmagan taqdirda esa, moliyaviy natijalarga (moliya faoliyati bo‘yicha xarajatlarga) qayta tashkil etilayotgan korxona ko‘rgan zarar sifatida kiritiladi. 
 Agar aksiyalarni sotib olishga amaldagi xarajatlar aksiyalar nominal qiymatidan kam bo‘lsa, yuzaga keluvchi farq moliyaviy natijalarga (moliya faoliyati bo‘yicha daromadlarga) qayta tashkil etilayotgan korxona olgan daromad sifatida kiritiladi. 
 19. O‘z faoliyatini to‘xtatayotgan qayta tashkil etilayotgan korxona Reyestrga tegishli yozuv kiritilgan sanadan oldingi kungacha bo‘lgan holatga ko‘ra yakuniy moliyaviy hisobot tuzadi. 
 Yakuniy moliyaviy hisobot “Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasining Qonuni (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining axborotnomasi, 1996-yil, 9-son, 142-modda), O‘zbekiston Respublikasining buxgalteriya hisobi milliy standartlari, O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligining 2002-yil 27-dekabrdagi “Moliyaviy hisobot shakllari va ularni to‘ldirish qoidalari”ni tasdiqlash to‘g‘risida”gi 140-son buyrug‘i (ro‘yxat raqami 1209, 2003-yil 24-yanvar — Me’yoriy hujjatlar axborotnomasi, 2003-yil, 1-2-son)ga muvofiq, korxona ilgari qabul qilgan yillik moliyaviy hisobot shakllari hajmida, hisobot yili boshlanganidan to Reyestrga yangi vujudga kelgan korxonalar haqidagi (qo‘shib olingan oxirgi korxona faoliyatini to‘xtatishi haqidagi) yozuv kiritilgan vaqtga qadar o‘tgan davr uchun tuziladi.
 20. Qayta tashkil etilayotgan korxonalar buxgalteriya hisobi schyotlari bo‘yicha ma’lumotlarni emas, balki o‘z huquqlari va majburiyatlari haqida axborot berishlari lozim. Shu bois buxgalteriya hisobining barcha tartibga soluvchi (kontr-aktiv va kontr-passiv) va baholash schyotlari yopilgan bo‘lishi kerak. Yakuniy moliyaviy hisobot tuzish uchun faqat mol-mulk va majburiyatlarni hisobga olish schyotlari bo‘yicha qoldiqqa ega bo‘lish lozim. 
 21. Agar qayta tashkil etish natijasida yangi tuzilgan korxona muayyan obyektga nisbatan o‘z huquqlarini tasdiqlash va amalga oshirish imkoniyatini yo‘qotgan bo‘lsa, mazkur mol-mulkni qayta tashkil etilgan korxona zararlarga hisobdan chiqarishi lozim. 
 22. Topshirish dalolatnomasi yoki taqsimlash balansiga asosan qayta tashkil etilayotgan korxonaning aktivlari va majburiyatlarini topshirish sanasi bilan vujudga kelgan korxonalar haqidagi (qo‘shib olingan korxonalarning oxirgisi o‘z faoliyatini to‘xtatganligi haqidagi) yozuv Reyestrga kiritilgan sana mos kelmaganligi tufayli mazkur sanalar oralig‘idagi davrda qayta tashkil etilayotgan korxona tomonidan belgilangan tartibda yillik (yoki oraliq) moliyaviy hisobot tuziladi va taqdim etiladi. 
 Bunda oraliq va yillik, keyinchalik esa yakunlovchi moliyaviy hisobotning miqdoriy ko‘rsatkichlari topshirish dalolatnomasi yoki taqsimlash balansi ma’lumotlari bilan mos kelmasligi mumkin.
 Oraliq va (yoki) yillik moliyaviy hisobotga, yakuniy moliyaviy hisobotga tushuntirish yozuvida yoxud topshirish dalolatnomasi yoki taqsimlash balansiga izohlarda shu davrda topshirilayotgan aktivlar va majburiyatlar qiymatida sodir bo‘lgan o‘zgarishlar yoritilishi lozim. 
 Topshirish dalolatnomasi yoki taqsimlash balansi qayta tashkil etish natijasida vujudga kelgan (faoliyati tugatilayotgan) korxonalarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun tegishli hujjatlar taqdim etilishidan bevosita oldin tuzilgan, shuningdek topshirilayotgan aktivlar balans qiymati (amaldagi tannarxi, dastlabki qiymati) bo‘yicha, majburiyatlar esa — qarz buxgalteriya hisobida aks ettirilgan summa bo‘yicha baholangan taqdirda, oraliq va (yoki) yillik hamda yakunlovchi moliyaviy hisobotning miqdoriy ko‘rsatkichlari topshirish dalolatnomasi yoki taqsimlash balansi ma’lumotlari bilan, basharti tegishli hujjatlar taqdim etilgan sana va ro‘yxatga oluvchi organ Reyestrga yozuv kiritgan sana oralig‘idagi davrda aktivlar va majburiyatlarda o‘zgarish sodir bo‘lmagan bo‘lsa mos kelishi mumkin. 
 23. Qayta tashkil etishda aktivlar va majburiyatlarning topshirish dalolatnomasi yoki taqsimlash balansi bo‘yicha bir korxonadan boshqa korxonaga huquqiy vorislik tartibida topshirilishiga buxgalteriya hisobi maqsadlarida aktivlar va majburiyatlarning chiqib ketishi sifatida qaralmaydi.
 24. Qayta tashkil etish (vujudga kelgan korxonalarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish, ta’sis hujjatlariga tegishli o‘zgartishlar kiritish, qimmatli qog‘ozlarni ro‘yxatdan o‘tkazish, yuridik xizmatlarga haq to‘lash va b.) bilan bog‘liq xarajatlar qayta tashkil etishda qatnashayotgan korxonalar tomonidan tegishli davrning boshqa operatsion xarajatlari deb e’tirof etiladi va ushbu xarajatlarni amalga oshirgan korxonaning buxgalteriya hisobida aks ettiriladi. Mazkur xarajatlarni amalga oshirgan korxonaning moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi hisoboti (2-son shakl)da yuqorida zikr etilgan boshqa operatsion xarajatlar, ularning ahamiyatliligidan qat’i nazar, “boshqa operatsion xarajatlar” satrida yoritiladi. 
 25. Qayta tashkil etish natijasida vujudga kelgan korxonaning hisobot davrining boshiga (davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan sanaga) qadar bo‘lgan holatga ko‘ra dastlabki moliyaviy hisobotida aktivlar, majburiyatlar va boshqa miqdoriy ko‘rsatkichlar haqidagi ma’lumotlar belgilangan tartibda tasdiqlangan topshirish dalolatnomasi yoki taqsimlash balansiga, shuningdek qayta tashkil etilgan korxonalarning topshirilayotgan aktivlari va majburiyatlari tarkibidagi va qiymatidagi o‘zgarishlardan kelib chiqib tuzilgan yakuniy moliyaviy hisoboti ma’lumotlariga asosan to‘ldiriladi. 
 Qayta tashkil etilayotgan korxonalarning joriy xo‘jalik operatsiyalari buxgalteriya hisobini yuritishda va qayta tashkil etishda qo‘llanuvchi aktivlarni baholash usullari har xil bo‘lsa, yakuniy moliyaviy hisobot ko‘rsatkichlari bahosini topshirilayotgan aktivlar bahosi bilan muvofiq holatga keltirish lozim. Topshirilayotgan aktivlar qiymatidagi barcha tafovutlar qayta tashkil etilayotgan korxonalarning boshqa daromadlari va xarajatlari hisobini yuritish schyotlarida aks ettirilishi lozim.
 26. Majburiyat tugatilgan, qarzdor va kreditor bir shaxs bo‘lgan taqdirda, ya’ni qo‘shib yuborish (qo‘shib olish) shaklidagi qayta tashkil etishda qatnashayotgan taraflar o‘rtasida qo‘shib yuborish (qo‘shib olish) shaklidagi qayta tashkil etish natijasida vujudga kelgan korxonaning dastlabki buxgalteriya balansiga quyidagilar kiritilmaydi:
 a) qayta tashkil etilayotgan korxonalar o‘rtasidagi debitorlik va kreditorlik qarzlarini, shu jumladan dividendlar bo‘yicha hisob-kitoblarni aks ettiruvchi miqdoriy ko‘rsatkichlar; 
 b) qayta tashkil etilayotgan ba’zi korxonalarning qayta tashkil etilayotgan boshqa korxonalar ustav kapitaliga joylashtirgan mablag‘lari; 
 v) qayta tashkil etilayotgan korxonalarning o‘zaro hisob-kitoblarini, shu jumladan o‘zaro operatsiyalar natijasida olingan daromad va ko‘rilgan zararlarni tavsiflovchi boshqa aktivlar va majburiyatlar. 
 27. Asosiy vositalar va nomoddiy aktivlar bo‘yicha amortizatsiyani hisoblash, shuningdek qayta tashkil etish (o‘zgartirish shaklidagi qayta tashkil etishni istisno qilganda) natijasida vujudga kelgan korxonaning obligatsiyalari va veksellari bo‘yicha chegirishlar yoki mukofotlar, diskontlar (skidkalar) bo‘yicha muddati kechiktirilgan daromadlar va xarajatlar amortizatsiyasi korxona davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan oydan keyingi oyning birinchi kunidan boshlab, qayta tashkil etish (o‘zgartirish shaklidagi qayta tashkil etishni istisno qilganda) natijasida vujudga kelgan korxona O‘zbekiston Respublikasining Soliq kodeksi, O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligining 2003-yil 9-oktabrdagi 114-son buyrug‘i bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasi Buxgalteriya hisobining milliy standarti (5-son BHMS) “Asosiy vositalar” (ro‘yxat raqami 1299, 2004-yil 20-yanvar — O‘zbekiston Respublikasining qonun hujjatlari to‘plami, 2004-yil, 3-son, 35-modda) va O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligining 2005-yil 25-martdagi 35-son buyrug‘i bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (7-son BHMS) “Nomoddiy aktivlar” (ro‘yxat raqami 1485, 2005-yil 27-iyun — O‘zbekiston Respublikasining qonun hujjatlari to‘plami, 2005-yil, 25-26-son, 188-modda)ga muvofiq belgilagan obyektdan unumli foydalanish muddatidan va amortizatsiyani hisoblash usulidan kelib chiqib, avvalgi huquqiy voris tomonidan ilgari qo‘llangan amortizatsiyani hisoblash usulidan qat’i nazar, topshirish dalolatnomasi yoki taqsimlash balansiga asosan obyektni buxgalteriya hisobiga qabul qilish vaqtida amalga oshiriladi. 
 28. Qo‘shib yuborishda qatnashayotgan korxonalar qo‘shib yuborish tartibi va shartlari, har bir korxona aksiyalari (ulushlari)ni yangi korxona aksiyalari (ulushlari)ga konvertatsiya qilish tartibi belgilanadigan qo‘shib yuborish to‘g‘risida shartnoma tuzadilar. Qo‘shib yuborishda qatnashayotgan har bir korxona qo‘shib yuborish shaklida qayta tashkil etish, qo‘shib yuborish to‘g‘risidagi shartnoma va topshirish dalolatnomasini tasdiqlash to‘g‘risidagi masalalarni aksiyadorlar (ishtirokchilar) umumiy yig‘ilishining muhokamasiga kiritadi. 
 29. Qo‘shib yuborish shaklida qayta tashkil etishda o‘z faoliyatini to‘xtatayotgan barcha qayta tashkil etilayotgan korxonalar vujudga kelgan korxona haqidagi yozuv Reyestrga kiritilishidan oldingi kungacha bo‘lgan holatga ko‘ra yakuniy moliyaviy hisobot tuzadilar. Bunda yakuniy moliyaviy hisobot tuzilgunga qadar daromadlar va xarajatlar hisobini yuritish schyotini yopish va sof foyda summasini ta’sischilarning qo‘shib yuborish shaklida qayta tashkil etish to‘g‘risidagi qarori (shartnomasi)da belgilangan maqsadlarga yo‘naltirish (taqsimlash) amalga oshiriladi. 
 30. Qo‘shib yuborish shaklida qayta tashkil etishda qayta tashkil etilayotgan korxonalarning joriy faoliyati bilan bog‘liq barcha operatsiyalar, shuningdek topshirish dalolatnomasi tasdiqlangan sanadan boshlab o‘tgan davrda amalga oshirilgan qayta tashkil etish bilan bog‘liq xarajatlar vujudga kelgan korxona haqidagi yozuvni Reyestrga kiritish sanasiga qadar qo‘shib yuborish shaklida qayta tashkil etish munosabati bilan o‘z faoliyatini to‘xtatayotgan korxonalarning buxgalteriya hisobida va yakuniy moliyaviy hisobotida aks ettiriladi. 
 31. Qo‘shib yuborish shaklida qayta tashkil etish natijasida vujudga kelgan korxonaning davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan sanaga bo‘lgan holatga ko‘ra dastlabki moliyaviy hisoboti topshirish dalolatnomasi ma’lumotlari hamda qayta tashkil etilgan korxonalarning buxgalteriya hisobida aks ettirilgan mazkur BHMSning 30-bandida sanab o‘tilgan operatsiyalarni hisobga olgan holda tuzilgan yakuniy moliyaviy hisobot miqdoriy ko‘rsatkichlarini (mazkur BHMSning 26-bandida keltirilgan miqdoriy ko‘rsatkichlar bo‘yicha o‘zaro hisob-kitoblarni istisno qilganda) satrma-satr birlashtirish (qo‘shish yoki o‘tgan yillarning qoplanmagan zararlari bo‘lgan taqdirda, ayirish) asosida, shuningdek mazkur BHMSning 34 va 36-bandlarida nazarda tutilgan holatlardan kelib chiqib tuziladi. 
 Bunda qo‘shib yuborish shaklida qayta tashkil etilayotgan korxonalarning moliyaviy natijalari to‘g‘risidagi hisobotlar (2-son shakl) miqdoriy ko‘rsatkichlarini qo‘shish qo‘shib yuborish shaklida qayta tashkil etish natijasida vujudga kelgan korxonaning dastlabki moliyaviy hisobotida amalga oshirilmaydi. 
 32. Vujudga kelgan korxona davlat ro‘yxatidan o‘tish sanasiga bo‘lgan holatga ko‘ra dastlabki moliyaviy hisobotni tuzishda qayta tashkil etish jarayonida olingan aktivlar, majburiyatlar va boshqa miqdoriy ko‘rsatkichlar haqidagi ma’lumotlarni ular topshirish dalolatnomasida aks ettiriluvchi baholashda, qo‘shib yuborish shaklida qayta tashkil etilayotgan korxonalarning yakuniy moliyaviy hisobotidagi miqdoriy ko‘rsatkichlardan kelib chiqib to‘ldiradi. 
 33. Qo‘shib yuborish to‘g‘risidagi shartnomaga va unda nazarda tutilgan ta’sischilarning qo‘shib yuborish shaklida qayta tashkil etilayotgan korxonalarning aksiyalari (ulushlari, paylari)ni vujudga kelgan korxonaning aksiyalari (ulushlari, paylari)ga konvertatsiya qilish (ayirboshlash) tartibi to‘g‘risidagi qaroriga muvofiq, vujudga kelgan korxonaning dastlabki moliyaviy hisobotida qo‘shib yuborish shaklida qayta tashkil etilayotgan korxonalarning tarkib toptirilgan ustav kapitali aks ettiriladi. 
 Agar qo‘shib yuborish to‘g‘risidagi shartnomada vujudga kelgan korxonaning ustav kapitali miqdorini qayta tashkil etilayotgan korxonalarning ustav kapitallari summasidan, shu jumladan qo‘shib yuborish shaklida qayta tashkil etishda qatnashayotgan korxonalarning o‘z manbalari (qo‘shilgan va zaxira kapitali, taqsimlanmagan foydasi va h.k.) hisobiga ko‘paytirish nazarda tutilgan bo‘lsa, vujudga kelgan korxonaning dastlabki moliyaviy hisobotida qo‘shib yuborish to‘g‘risidagi shartnomada qayd etilgan ustav kapitali miqdori aks ettiriladi. 
 Agar qo‘shib yuborish to‘g‘risidagi shartnomada vujudga kelgan korxonaning ustav kapitali miqdorini qayta tashkil etilayotgan korxonalarning ustav kapitallari umumiy summasidan kamaytirish nazarda tutilgan bo‘lsa, vujudga kelgan korxonaning dastlabki moliyaviy hisobotida qo‘shib yuborish to‘g‘risidagi shartnomada qayd etilgan ustav kapitali miqdori aks ettiriladi, o‘rtadagi farq esa huquqiy vorisning dastlabki buxgalteriya balansida “Xususiy mablag‘larning manbalari” bo‘limida “Qo‘shilgan kapital” miqdoriy ko‘rsatkichi bilan tartibga solinishi lozim.
 34. Agar qo‘shib yuborish to‘g‘risidagi shartnomada nazarda tutilgan ustav kapitalining miqdori vujudga kelgan korxonaning sof aktivlari qiymatiga mos kelgan bo‘lmasa, dastlabki buxgalteriya balansi “Xususiy mablag‘larning manbalari” bo‘limining miqdoriy ko‘rsatkichlari quyidagi tartibda shakllantiriladi. 
 Aksiyalarni konvertatsiya qilishda qo‘shib yuborish shaklida qayta tashkil etish natijasida vujudga kelgan korxonaning sof aktivlari qiymati ustav kapitali miqdoridan ko‘p bo‘lib qolsa, dastlabki buxgalteriya balansi “Xususiy mablag‘larning manbalari” bo‘limining miqdoriy ko‘rsatkichlari sof aktivlar qiymati miqdorida, ustav kapitaliga va qo‘shilgan kapitalga ajratgan holda shakllantiriladi (sof aktivlar qiymatining aksiyalarning jami nominal qiymatidan oshishi). 
 Agar (aksiyalarni konvertatsiya qilish hollarini istisno qilganda) vujudga kelgan korxonaning sof aktivlari qiymati ustav kapitali miqdoridan ko‘p bo‘lib qolsa, o‘rtadagi farq dastlabki buxgalteriya balansi “Majburiyatlar” bo‘limida “Uzoq muddatga uzaytirilgan daromadlar” va “Muddati uzaytirilgan daromadlar” miqdoriy ko‘rsatkichlari bilan manfiy gudvill tarzida tartibga solinishi lozim. 
 Agar qo‘shib yuborish shaklida qayta tashkil etish natijasida vujudga kelgan korxonaning sof aktivlari qiymati ustav kapitali miqdoridan kam bo‘lib qolsa, o‘rtadagi farq dastlabki buxgalteriya balansi “Uzoq muddatli aktivlar” bo‘limida “Nomoddiy aktivlar” miqdoriy ko‘rsatkichi bilan gudvill tarzida tartibga solinishi lozim.
 35. Qo‘shib olinayotgan korxonalar va ular qo‘shilayotgan korxona qo‘shib olish tartibi va shartlari, shuningdek qo‘shib olinayotgan korxonalarning aksiyalari (ulushlari)ni ular qo‘shilayotgan korxonaning aksiyalari (ulushlari)ga konvertatsiya qilish tartibi belgilanadigan qo‘shib olish to‘g‘risida shartnoma tuzadilar. Har bir korxona qo‘shib olish shaklida qayta tashkil etish, qo‘shib olish to‘g‘risidagi shartnoma va topshirish dalolatnomasini tasdiqlash to‘g‘risidagi masalalarni qo‘shib olishda ishtirok etuvchi korxona ta’sischilari (aksiyadorlari) umumiy yig‘ilishining muhokamasiga kiritadi. 
 36. Qo‘shib olish shaklida qayta tashkil etishda yakuniy moliyaviy hisobot faqat qo‘shib olinayotgan korxona tomonidan uning faoliyati to‘xtatilgani haqidagi yozuv Reyestrga kiritilishidan oldingi kungacha bo‘lgan holatga ko‘ra tuziladi. Bunda yakuniy moliyaviy hisobot tuzilgunga qadar daromadlar va xarajatlar hisobini yuritish schyotini yopish va qo‘shib olinayotgan korxonaning sof foydasi summasini ta’sischilarning qo‘shib olish shaklida qayta tashkil etish to‘g‘risidagi qarori (shartnomasi)da belgilangan maqsadlarga yo‘naltirish (taqsimlash) amalga oshiriladi. 
 37. Boshqa korxona (korxonalar)ni unga qo‘shish jarayonida ta’sischilarning qaroriga asosan faqat aktivlar va majburiyatlar hajmi o‘zgargan va joriy hisobot yili uzilib qolmagan korxonada daromadlar va xarajatlar hisobini yuritish schyoti yopilmaydi va qo‘shib olinayotgan korxona faoliyatini to‘xtatish davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan sanaga bo‘lgan holatga ko‘ra yakuniy moliyaviy hisobot tuzilmaydi. 
 38. Qo‘shib olish shaklida qayta tashkil etishda qayta tashkil etilayotgan korxonaning joriy faoliyati bilan bog‘liq barcha operatsiyalar, shuningdek topshirish dalolatnomasi tasdiqlangan sanadan boshlab o‘tgan davrda amalga oshirilgan qayta tashkil etish bilan bog‘liq xarajatlar qo‘shib olinayotgan korxona faoliyatining to‘xtatilishi haqidagi yozuvni Reyestrga kiritish sanasiga qadar o‘z faoliyatini to‘xtatayotgan korxonaning buxgalteriya hisobida va yakuniy moliyaviy hisobotida aks ettiriladi. 
 39. Qo‘shib olish shaklida qayta tashkil etishda qo‘shib olingan oxirgi korxonaning faoliyatini to‘xtatish haqidagi yozuv Reyestrga kiritilgan sanaga bo‘lgan holatga ko‘ra huquqiy vorisning moliyaviy hisoboti topshirish dalolatnomasi ma’lumotlari hamda qo‘shib olinayotgan korxonaning buxgalteriya hisobida aks ettirilgan, ushbu BHMSning 38-bandida sanab o‘tilgan operatsiyalarni hisobga olgan holda tuzilgan yakuniy moliyaviy hisobot miqdoriy ko‘rsatkichlarini va huquqiy vorisning qo‘shib olinayotgan korxona faoliyati to‘xtatilganini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish sanasiga bo‘lgan holatga ko‘ra tuzilgan moliyaviy hisoboti miqdoriy ko‘rsatkichlarini (mazkur BHMSning 26-bandida keltirilgan va o‘zaro hisob-kitoblarni aks ettiruvchi miqdoriy ko‘rsatkichlarni istisno qilganda) satrma-satr birlashtirish (qo‘shish yoki, o‘tgan yillarning qoplanmagan zararlari bo‘lgan taqdirda, ayirish) asosida, shuningdek mazkur BHMSning 41 va 42-bandalarida nazarda tutilgan holatlardan kelib chiqib tuziladi. 
 Bunda huquqiy voris va qo‘shib olinayotgan korxonaning qo‘shib olinayotgan korxona faoliyati to‘xtatilganini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish sanasiga qadar bo‘lgan hisobot davrlaridagi moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi hisobotlar (2-son shakl) miqdoriy ko‘rsatkichlarini qo‘shish amalga oshirilmaydi.
 Qo‘shib olish shaklida qayta tashkil etishda huquqiy vorisning qo‘shib olinayotgan korxona faoliyati to‘xtatilganini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish sanasidan keyingi davrdagi moliyaviy natijalari to‘g‘risidagi hisoboti (2-son shakl)ning miqdoriy ko‘rsatkichlari qo‘shib olish shaklida qayta tashkil etilgan korxonaning daromadlari va xarajatlarini aks ettiradi. 
 40. Huquqiy voris qo‘shib olingan oxirgi korxona faoliyati to‘xtatilgani haqidagi yozuv Reyestrga kiritilgan sanaga bo‘lgan holatga ko‘ra moliyaviy hisobotni tuzishda qayta tashkil etish jarayonida olingan aktivlar, majburiyatlar va boshqa miqdoriy ko‘rsatkichlar haqidagi ma’lumotlarni ular topshirish dalolatnomasida aks ettiriluvchi baholashda, qo‘shib olish shaklida qayta tashkil etilayotgan korxonaning qo‘shib olinayotgan korxona tomonidan tuzilgan yakuniy moliyaviy hisobotidagi miqdoriy ko‘rsatkichlardan kelib chiqib to‘ldiradi. 
 41. Qo‘shib olish to‘g‘risidagi shartnomaga va unda nazarda tutilgan ta’sischilarning qo‘shib olish shaklida qayta tashkil etilayotgan korxonalarning aksiyalari (ulushlari, paylari)ni huquqiy vorisning aksiyalari (ulushlari, paylari)ga konvertatsiya qilish (ayirboshlash) tartibi to‘g‘risidagi qaroriga muvofiq, huquqiy vorisning qo‘shib olingan oxirgi korxonaning faoliyati to‘xtatilgani haqidagi yozuv Reyestrga kiritilgan sanaga bo‘lgan holatga ko‘ra moliyaviy hisobotida tarkib toptirilgan ustav kapitali aks ettiriladi. 
 Agar qo‘shib olish to‘g‘risidagi shartnomada huquqiy vorisning ustav kapitali miqdorini qayta tashkil etilayotgan korxonalarning ustav kapitallari umumiy summasidan, shu jumladan qo‘shib olish shaklida qayta tashkil etishda qatnashayotgan korxonalarning o‘z manbalari (qo‘shilgan va zaxira kapitali, taqsimlanmagan foydasi va h.k.) hisobiga ko‘paytirish nazarda tutilgan bo‘lsa, huquqiy vorisning qo‘shib olingan oxirgi korxonaning faoliyati to‘xtatilgani haqidagi yozuv Reyestrga kiritilgan sanaga bo‘lgan holatga ko‘ra moliyaviy hisobotida qo‘shib olish to‘g‘risidagi shartnomada qayd etilgan ustav kapitali miqdori aks ettiriladi. 
 Agar qo‘shib olish to‘g‘risidagi shartnomada huquqiy vorisning ustav kapitali miqdorini qayta tashkil etilayotgan korxonalarning ustav kapitallari umumiy summasidan kamaytirish nazarda tutilgan bo‘lsa, huquqiy vorisning qo‘shib olingan oxirgi korxonaning faoliyati to‘xtatilgani haqidagi yozuv Reyestrga kiritilgan sanaga bo‘lgan holatga ko‘ra moliyaviy hisobotida qo‘shib olish to‘g‘risidagi shartnomada qayd etilgan ustav kapitali miqdori aks ettiriladi, o‘rtadagi farq esa huquqiy vorisning buxgalteriya balansi “Xususiy mablag‘larning manbalari” bo‘limida “Qo‘shilgan kapital” miqdoriy ko‘rsatkichi bilan tartibga solinishi lozim. 
 42. Agar qo‘shib olish to‘g‘risidagi shartnomada nazarda tutilgan ustav kapitalining miqdori huquqiy vorisning sof aktivlari qiymatiga mos kelgan bo‘lmasa, huquqiy vorisning qo‘shib olingan oxirgi korxonaning faoliyati to‘xtatilgani haqidagi yozuv Reyestrga kiritilgan sanaga bo‘lgan holatga ko‘ra buxgalteriya balansi “Xususiy mablag‘larning manbalari” bo‘limining miqdoriy ko‘rsatkichlari quyidagi tartibda shakllantiriladi. 
 Aksiyalarni konvertatsiya qilish vaqtida huquqiy vorisning sof aktivlari qiymati ustav kapitali miqdoridan ko‘p bo‘lib qolsa, huquqiy vorisning qo‘shib olingan oxirgi korxonaning faoliyati to‘xtatilgani haqidagi yozuv Reyestrga kiritilgan sanadagi holatga ko‘ra buxgalteriya balansi “Xususiy mablag‘larning manbalari” bo‘limining miqdoriy ko‘rsatkichlari sof aktivlar qiymati miqdorida, ustav kapitaliga va qo‘shilgan kapitalga ajratgan holda shakllantiriladi (sof aktivlar qiymatining aksiyalarning jami nominal qiymatidan oshishi).
 Qolgan hollarda, agar huquqiy vorisning sof aktivlari qiymati ustav kapitali miqdoridan ko‘p bo‘lib qolsa, o‘rtadagi farq huquqiy vorisning qo‘shib olingan oxirgi korxonaning faoliyati to‘xtatilgan sanadagi holatga ko‘ra buxgalteriya balansi “Majburiyatlar” bo‘limida “Uzoq muddatga uzaytirilgan daromadlar” va “Muddati uzaytirilgan daromadlar” miqdoriy ko‘rsatkichlari bilan manfiy gudvill tarzida tartibga solinishi lozim. 
 Agar huquqiy vorisning sof aktivlari qiymati ustav kapitali miqdoridan kam bo‘lib qolsa, o‘rtadagi farq huquqiy vorisning qo‘shib olingan oxirgi korxonaning faoliyati to‘xtatilgani haqidagi yozuv Reyestrga kiritilgan sanadagi holatga ko‘ra buxgalteriya balansi “Uzoq muddatli aktivlar” bo‘limida “Nomoddiy aktivlar” miqdoriy ko‘rsatkichi bilan gudvill tarzida tartibga solinishi lozim.
 43. Korxonani bo‘lish shaklida qayta tashkil etishda ta’sischilarning qayta tashkil etish to‘g‘risidagi qaroriga asosan qayta tashkil etilayotgan korxona mol-mulki va majburiyatlarining huquqiy vorisligi haqidagi qoida ifodalangan taqsimlash balansini tuzish uchun qayta tashkil etilayotgan korxona moliyaviy hisobotining miqdoriy ko‘rsatkichlarini bo‘lish amalga oshiriladi. 
 Moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi hisobot (2-son shakl)ning miqdoriy ko‘rsatkichlarini bo‘lish qayta tashkil etilayotgan korxona tomonidan amalga oshirilmaydi. 
 44. O‘z faoliyatini to‘xtatayotgan korxona tomonidan vujudga kelgan korxonalar haqidagi yozuv Reyestrga kiritilishidan oldingi kunga bo‘lgan holatga ko‘ra daromadlar va xarajatlar hisobi schyotlari bo‘yicha oxirgi hisobot yilini moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi hisobot elementlari kesimida yopish bilan bog‘liq hisobga olish yozuvlari qayd etiladi va taqsimlash balansiga asosan, vujudga kelgan korxonalar kesimida tegishli miqdoriy ko‘rsatkichlarni bo‘lgan holda yakuniy moliyaviy hisobotni tuzish uchun taqsimlanmagan foyda (qoplanmagan zarar) aniqlanadi. 
 45. Bo‘lish shaklida qayta tashkil etishda qayta tashkil etilayotgan korxonaning joriy faoliyati bilan bog‘liq barcha operatsiyalar, shuningdek taqsimlash balansi tasdiqlangan sanadan boshlab o‘tgan davrda amalga oshirilgan qayta tashkil etish bilan bog‘liq xarajatlar vujudga kelgan korxonalar haqidagi yozuvni Reyestrga kiritish sanasiga qadar qayta tashkil etilayotgan korxonaning buxgalteriya hisobida va yakuniy moliyaviy hisobotida aks ettiriladi. 
 46. Bo‘lish shaklida qayta tashkil etilgan korxonaning taqsimlash balansi va yakuniy moliyaviy hisobotiga asosan, ushbu BHMSning 45-bandida ko‘rsatilgan aks ettirilgan operatsiyalarni hisobga olgan holda, davlat ro‘yxatidan o‘tish sanasidagi holatga ko‘ra har bir yangi korxonaning dastlabki buxgalteriya hisoboti tuziladi. 
 47. Huquqiy vorislar o‘zlari davlat ro‘yxatidan o‘tgan sanaga bo‘lgan holatga ko‘ra dastlabki moliyaviy hisobotni tuzishda bo‘lish shaklida qayta tashkil etish jarayonida olingan aktivlar, majburiyatlar va boshqa miqdoriy ko‘rsatkichlar haqidagi ma’lumotlarni huquqiy vorislik tartibida olingan mol-mulk ta’sischilarning qayta tashkil etish to‘g‘risidagi qaroriga muvofiq taqsimlash balansida aks ettiriluvchi baholashda, qayta tashkil etilayotgan korxonaning yakuniy moliyaviy hisobotidagi miqdoriy ko‘rsatkichlardan kelib chiqib qayd etadilar. 
 48. Korxonalarni bo‘lish chog‘ida tarkib toptirilgan ustav kapitali dastlabki buxgalteriya balansida ta’sischilarning bo‘lish shaklida qayta tashkil etish to‘g‘risidagi qaroriga va unda nazarda tutilgan qayta tashkil etilayotgan korxonaning aksiyalari (ulushlari, paylari)ni vujudga kelgan korxonalarning aksiyalari (ulushlari, paylari)ga konvertatsiya qilish (ayirboshlash) tartibiga muvofiq aks ettiriladi. 
 Agar ta’sischilarning bo‘lish shaklida qayta tashkil etish to‘g‘risidagi qarorida vujudga kelgan korxonalarning ustav kapitali miqdorini qayta tashkil etilayotgan korxonaning ustav kapitali summasidan, shu jumladan bo‘lish shaklida qayta tashkil etilayotgan korxonaning o‘z manbalari (qo‘shilgan kapitali, taqsimlanmagan foydasi va h.k.) hisobiga ko‘paytirish nazarda tutilgan bo‘lsa, bo‘lish shaklida qayta tashkil etish natijasida vujudga kelgan korxonalarning dastlabki moliyaviy hisobotida ta’sischilarning bo‘lish to‘g‘risidagi qarorida qayd etilgan ustav kapitali miqdori aks ettiriladi. 
 Agar ta’sischilarning bo‘lish to‘g‘risidagi qarorida bo‘lish shaklida qayta tashkil etish natijasida vujudga kelgan korxonalarning ustav kapitali miqdorini qayta tashkil etilayotgan korxonaning ustav kapitali summasidan kamaytirish nazarda tutilgan bo‘lsa, vujudga kelgan korxonalarning dastlabki moliyaviy hisobotida ta’sischilarning bo‘lish to‘g‘risidagi qarorida qayd etilgan ustav kapitali miqdori aks ettiriladi, o‘rtadagi farq esa huquqiy vorislarning dastlabki buxgalteriya balansi “Xususiy mablag‘larning manbalari” bo‘limida “Qo‘shilgan kapital” miqdoriy ko‘rsatkichi bilan yangi vujudga kelgan korxonalarning ustav kapitali miqdoriga mutanosib ravishda tartibga solinishi lozim.
 49. Agar ta’sischilarning bo‘lish to‘g‘risidagi qarorida nazarda tutilgan ustav kapitalining miqdori korxonalarni bo‘lish natijasida vujudga kelgan sof aktivlar qiymatiga mos kelgan bo‘lmasa, bo‘lish natijasida vujudga kelgan korxonalarning dastlabki buxgalteriya balansi “Xususiy mablag‘larning manbalari” bo‘limining miqdoriy ko‘rsatkichlari quyidagi tartibda shakllantiriladi. 
 Aksiyalarni konvertatsiya qilish vaqtida bo‘lish shaklida qayta tashkil etish natijasida vujudga kelgan korxonalarning sof aktivlari qiymati ustav kapitali miqdoridan ko‘p bo‘lib qolsa, dastlabki buxgalteriya balansi “Xususiy mablag‘larning manbalari” bo‘limining miqdoriy ko‘rsatkichlari sof aktivlar qiymati miqdorida, ustav kapitaliga va qo‘shilgan kapitalga ajratgan holda shakllantiriladi (sof aktivlar qiymatining aksiyalarning jami nominal qiymatidan oshishi).
 Agar vujudga kelgan korxonalarning sof aktivlari qiymati ta’sis hujjatlarida qayd etilgan ustav kapitali miqdoridan ko‘p bo‘lib qolsa, o‘rtadagi farq dastlabki buxgalteriya balansi “Majburiyatlar” bo‘limida “Uzoq muddatga uzaytirilgan daromadlar” va “Muddati uzaytirilgan daromadlar” miqdoriy ko‘rsatkichlari bilan manfiy gudvill tarzida tartibga solinishi lozim. 
 Agar bo‘lish shaklida qayta tashkil etish natijasida vujudga kelgan korxonalarning sof aktivlari qiymati ustav kapitali miqdoridan kam bo‘lib qolsa, o‘rtadagi farq dastlabki buxgalteriya balansi “Uzoq muddatli aktivlar” bo‘limida “Nomoddiy aktivlar” miqdoriy ko‘rsatkichi bilan gudvill tarzida tartibga solinishi lozim.
 50. Ajratib chiqarish shaklida qayta tashkil etishda tarkibidan boshqa korxona ajralib chiqayotgan korxonada ta’sischilar qaroriga asosan faqat mol-mulk va majburiyatlar hajmi o‘zgaradi, joriy hisobot davrida uzilish ro‘y bermaydi, daromadlar va xarajatlar hisobini yuritish schyotlari yopilmaydi, shuningdek yakuniy moliyaviy hisobot tuzilmaydi. 
 51. Korxonani ajratib chiqarish shaklida qayta tashkil etishda ta’sischilarning qaroriga asosan qayta tashkil etilayotgan korxona aktivlari va majburiyatlarining huquqiy vorisligi haqidagi qoida ifodalangan taqsimlash balansini tuzish uchun qayta tashkil etilayotgan korxona moliyaviy hisobotining miqdoriy ko‘rsatkichlarini ajratish amalga oshiriladi. 
 Bunda qayta tashkil etilayotgan korxonaning moliyaviy natijalari to‘g‘risidagi hisobot (2-son shakl) miqdoriy ko‘rsatkichlarini ajratish amalga oshirilmaydi. 
 52. Qayta tashkil etilayotgan korxona ajratib chiqarilayotgan tarkibiy bo‘limining daromadlari va ayrim xarajatlari summasini e’tirof etish (topshirilayotgan mol-mulk bo‘yicha amortizatsiyani hisoblash, bu mulkni saqlash xarajatlari, xodimlarga mehnat haqini hisoblash va sh.k.), shuningdek ajratib chiqarilayotgan tarkibiy bo‘lim bo‘yicha moliyaviy hisobot tuzilgan sanadagi holatga ko‘ra tegishli budjetlar bilan soliqlar, yig‘imlar va to‘lovlar bo‘yicha hamda davlat maqsadli jamg‘armalariga to‘lovlar bo‘yicha hisob-kitoblarni amalga oshirish bilan bog‘liq ma’lumotlarni yoritishda qayta tashkil etilayotgan korxona O‘zbekiston Respublikasining Buxgalteriya hisobi milliy standartlariga amal qilishi mumkin. 
 53. Ajratib chiqarish shaklida qayta tashkil etishda qayta tashkil etilayotgan korxonaning joriy faoliyati bilan bog‘liq barcha operatsiyalar, shuningdek taqsimlash balansi tasdiqlangan sanadan boshlab o‘tgan davrda amalga oshirilgan qayta tashkil etish bilan bog‘liq xarajatlar vujudga kelgan korxonalar haqidagi yozuvni Reyestrga kiritish sanasiga qadar qayta tashkil etilayotgan korxonaning buxgalteriya hisobida va moliyaviy hisobotida aks ettiriladi. 
 54. Taqsimlash balansiga asosan, mazkur BHMSning 53-bandida ko‘rsatilgan, qayta tashkil etilayotgan korxona tomonidan aks ettirilgan operatsiyalarni hisobga olgan holda, davlat ro‘yxatidan o‘tish sanasidagi holatga ko‘ra vujudga kelgan korxonalarning dastlabki moliyaviy hisoboti tuziladi. 
 55. Huquqiy voris o‘zi davlat ro‘yxatidan o‘tgan sanadagi holatga ko‘ra dastlabki moliyaviy hisobotni tuzishda qayta tashkil etish jarayonida olingan aktivlar, majburiyatlar va boshqa miqdoriy ko‘rsatkichlar haqidagi ma’lumotlarni ular taqsimlash balansida aks ettiriluvchi baholashda, vujudga kelgan korxona haqidagi yozuv Reyestrga kiritilgan sanaga bo‘lgan holatga ko‘ra qayta tashkil etilayotgan korxonaning moliyaviy hisobotidagi miqdoriy ko‘rsatkichlardan kelib chiqib qayd etadi. 
 56. Korxonani ajratib chiqarishda tarkib toptirilgan ustav kapitali dastlabki moliyaviy hisobotda ta’sischilarning ajratib chiqarish shaklida qayta tashkil etish to‘g‘risidagi qaroriga va qonunchilikka muvofiq unda nazarda tutilgan qayta tashkil etilayotgan korxonaning aksiyalari (ulushlari, paylarining miqdorini aniqlash)ni vujudga kelgan korxonaning aksiyalari (ulushlari, paylari)ga konvertatsiya qilish (ayirboshlash) tartibiga muvofiq aks ettiriladi. 
 Agar ta’sischilar qaroriga binoan ajratib chiqarilayotgan korxona ustav kapitalini tarkib toptirish uchun foydalanilayotgan mol-mulkka doir huquqlar qayta tashkil etilayotgan korxona ustav kapitalini o‘zgartirmasdan, ajratib chiqarilayotgan korxona ustav kapitaliga badal tariqasida o‘tkazilayotgan bo‘lsa, mol-mulkning bunday tarzda o‘tkazilishi qayta tashkil etilayotgan korxonaning moliyaviy hisobotida moliyaviy qo‘yilmalar tarzida, ajratib chiqarilayotgan korxonaning moliyaviy hisobotida esa — ustav kapitaliga qo‘shilgan badal tarzida aks ettiriladi. 
 Agar ta’sischilarning qaroriga binoan qayta tashkil etilayotgan korxonaning ustav kapitalini ajratish O‘zbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlariga muvofiq aksiyalarni konvertatsiya qilish orqali amalga oshirilayotgan bo‘lsa, qayta tashkil etilayotgan korxona buxgalteriya balansining “Xususiy mablag‘larning manbalari” bo‘limida ajratib chiqarish shaklida qayta tashkil etish natijasida vujudga kelgan korxonani davlat ro‘yxatidan o‘tkazish sanadagi holatga ko‘ra va Reyestrga yozuv kiritilgan sanadagi holatga ko‘ra miqdoriy ko‘rsatkichlarga sof aktivlar qiymati ustav kapitaliga va qo‘shilgan kapitalga ajratilgan holda kiritiladi (sof aktivlar qiymatining aksiyalarning jami nominal qiymatidan oshishi).
 Agar ajratib chiqarish shaklida qayta tashkil etish natijasida vujudga kelgan korxonaning sof aktivlari qiymati ta’sischilar qarorida qayd etilgan ustav kapitali miqdoridan ko‘p bo‘lib qolsa, o‘rtadagi farq dastlabki buxgalteriya balansi “Majburiyatlar” bo‘limida “Uzoq muddatga uzaytirilgan daromadlar” va “Muddati uzaytirilgan daromadlar” miqdoriy ko‘rsatkichlari bilan manfiy gudvill tarzida tartibga solinishi lozim. 
 Agar ajratib chiqarish shaklida qayta tashkil etish natijasida vujudga kelgan korxonaning sof aktivlari qiymati ta’sischilar qarorida qayd etilgan ustav kapitali miqdoridan kam bo‘lib qolsa, o‘rtadagi farq dastlabki buxgalteriya balansi “Uzoq muddatli aktivlar” bo‘limida “Nomoddiy aktivlar” miqdoriy ko‘rsatkichi bilan gudvill tarzida tartibga solinishi lozim.
 Mazkur farq ajratib chiqarish shaklida qayta tashkil etish natijasida vujudga kelgan korxonani davlat ro‘yxatidan o‘tkazish sanasiga bo‘lgan holatga ko‘ra qayta tashkil etilayotgan korxonaning buxgalteriya balansida ham ayni shu yo‘sinda tartibga solinishi lozim. 
 57. O‘zbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlariga muvofiq korxonani tegishli tashkiliy-huquqiy shaklga o‘zgartirish shaklida qayta tashkil etish tartibi va shartlari ta’sischilarning o‘zgartirish to‘g‘risidagi qarori bilan belgilanadi.
 58. O‘zgartirish shaklida qayta tashkil etish natijasida tashkiliy-huquqiy shakl o‘zgargan taqdirda, mol-mulk va majburiyatlarni huquqiy vorisga o‘tkazish bilan bog‘liq masalalar topshirish dalolatnomasida tartibga solinishi lozim.
 Ta’sischilarning o‘zgartirish shaklida qayta tashkil etish to‘g‘risidagi qaroriga muvofiq, hujjatlarni qayta rasmiylashtirish bilan bog‘liq xarajatlar ta’sischilar hisobidan amalga oshirilishi mumkin. 
 59. O‘zgartirish shaklida qayta tashkil etilayotgan korxona vujudga kelgan korxona haqidagi yozuv Reyestrga kiritilishidan oldingi kunda yakuniy moliyaviy hisobot tuzishi chog‘ida daromadlar va xarajatlar hisobini yuritish schyotini yopish va o‘zgartirilayotgan korxonaning sof foydasi summasini ta’sischilarning o‘zgartirish shaklida qayta tashkil etish to‘g‘risidagi qarori (shartnomasi)da belgilangan maqsadlarga yo‘naltirish (taqsimlash) amalga oshiriladi. 
 60. O‘zgartirish shaklida qayta tashkil etish natijasida vujudga kelgan korxonaning dastlabki moliyaviy hisoboti o‘zgartirish shaklida qayta tashkil etilayotgan korxona yakuniy moliyaviy hisoboti ko‘rsatkichlarini mazkur BHMSning 61 va 62-bandlarida nazarda tutilgan xususiyatlardan kelib chiqib o‘tkazish yo‘li bilan tuziladi. 
 61. O‘zgartirish shaklida qayta tashkil etilayotgan korxonalarning aksiyalari (ulushlari, paylari)ni vujudga kelgan korxonaning aksiyalari (ulushlari, paylari)ga konvertatsiya qilish (ayirboshlash) tartibi to‘g‘risidagi qaroriga muvofiq, vujudga kelgan korxonaning dastlabki moliyaviy hisobotida shakllantirilgan ustav kapitali aks ettiriladi.
 Agar ta’sischilar qarorida vujudga kelgan korxonaning ustav kapitali miqdorini qayta tashkil etilayotgan korxonaning ustav kapitaliga nisbatan, shu jumladan o‘z manbalari (qo‘shilgan va zaxira kapitali, taqsimlanmagan foydasi va h.k.) hisobiga ko‘paytirish nazarda tutilgan bo‘lsa, o‘zgartirish shaklida qayta tashkil etish natijasida vujudga kelgan korxonaning dastlabki moliyaviy hisobotida ta’sischilar qarorida qayd etilgan ustav kapitali miqdori aks ettiriladi. 
 Agar ta’sischilar qarorida o‘zgartirish shaklida qayta tashkil etish natijasida vujudga kelgan korxonaning ustav kapitali miqdorini kamaytirish nazarda tutilgan bo‘lsa, vujudga kelgan korxonaning dastlabki moliyaviy hisobotida ta’sis hujjatlarida qayd etilgan ustav kapitali miqdori aks ettiriladi, o‘rtadagi farq esa huquqiy vorisning dastlabki buxgalteriya balansi “Xususiy mablag‘larning manbalari” bo‘limida “Qo‘shilgan kapital” miqdoriy ko‘rsatkichi bilan tartibga solinishi lozim.
 62. Agar ta’sischilar qarorida nazarda tutilgan ustav kapitalining miqdori vujudga kelgan korxonaning sof aktivlari qiymatiga mos bo‘lmasa, dastlabki buxgalteriya balansi “Xususiy mablag‘larning manbalari” bo‘limining miqdoriy ko‘rsatkichlari quyidagi tartibda shakllantiriladi. 
 Agar aksiyalarni konvertatsiya qilish vaqtida o‘zgartirish shaklida qayta tashkil etish natijasida vujudga kelgan korxonaning sof aktivlari qiymati qayta tashkil etilayotgan korxonaning ustav kapitali miqdoridan ko‘p bo‘lib qolsa, dastlabki buxgalteriya balansi “Xususiy mablag‘larning manbalari” bo‘limining miqdoriy ko‘rsatkichlari sof aktivlar qiymati miqdorida, ustav kapitaliga va qo‘shilgan kapitalga ajratgan holda shakllantiriladi (sof aktivlar qiymatining aksiyalarning jami nominal qiymatidan oshishi). 
 Qolgan hollarda, agar vujudga kelgan korxonaning sof aktivlari qiymati ustav kapitali miqdoridan ko‘p bo‘lib qolsa, o‘rtadagi farq dastlabki buxgalteriya balansi “Majburiyatlar” bo‘limida “Uzoq muddatga uzaytirilgan daromadlar” va “Muddati uzaytirilgan daromadlar” miqdoriy ko‘rsatkichlari bilan manfiy gudvill tarzida tartibga solinishi lozim. 
 Agar o‘zgartirish shaklida qayta tashkil etish natijasida vujudga kelgan korxonaning sof aktivlari qiymati ustav kapitali miqdoridan kam bo‘lib qolsa, o‘rtadagi farq dastlabki buxgalteriya balansi “Uzoq muddatli aktivlar” bo‘limida “Nomoddiy aktivlar” miqdoriy ko‘rsatkichi bilan gudvill tarzida tartibga solinishi lozim. 
 63. Asosiy vositalar va nomoddiy aktivlar bo‘yicha amortizatsiyani hisoblash o‘zgartirish shaklida qayta tashkil etish natijasida vujudga kelgan korxona tomonidan qayta tashkil etilgan korxona (huquqni o‘tkazuvchi) belgilagan unumli foydalanish muddatlaridan kelib chiqib, ushbu obyektlarni qonunchilik hujjatlariga muvofiq buxgalteriya hisobiga qabul qilish vaqtida amalga oshiriladi.
 64. Ta’sischilar qayta tashkil etishni amalga oshirish to‘g‘risida qaror qabul qilgan sanadan e’tiboran, qayta tashkil etishda qatnashayotgan korxonalar tomonidan qayta tashkil etish amalga oshiriladigan davrda belgilangan tartibda tuziluvchi va taqdim etiluvchi moliyaviy hisobotda amalga oshirilayotgan qayta tashkil etish haqidagi quyidagi axborot qo‘shimcha tarzda yoritilishi lozim:
 a) qayta tashkil etishni amalga oshirish asosi; qayta tashkil etishda qatnashayotgan korxonalar va huquqiy vorislar haqidagi ma’lumotlar;
 b) topshirish dalolatnomasi yoki taqsimlash balansi tuzilgan sana;
 v) topshirish dalolatnomasi yoki taqsimlash balansi tuzilgan sanadan e’tiboran mol-mulk tarkibi va qiymatida sodir bo‘lgan o‘zgarishlar (tugallanmagan qurilish tarkibidagi asosiy vositalarning foydalanishga topshirilishi, ularning amortizatsiyasi, chiqib ketishi va sh.k.) hamda majburiyatlar tarkibi va qiymatidagi o‘zgarishlar (O‘zbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlariga muvofiq so‘ndirilishi yoki ko‘payishi), shuningdek aktivlar va majburiyatlarda tegishli o‘zgarishlarni keltirib chiqargan hodisalar; 
 g) qayta tashkil etish bilan bog‘liq xarajatlar; vujudga kelgan korxonalar ustav kapitalining shakllantirilishi;
 d) topshirish dalolatnomasi yoki taqsimlash balansi ma’lumotlarining yakuniy moliyaviy hisobot miqdoriy ko‘rsatkichlariga nomuvofiqligi (aniqlashtirish); 
 e) yakuniy moliyaviy hisobot ma’lumotlarining dastlabki buxgalteriya balansi miqdoriy ko‘rsatkichlariga nomuvofiqligi;
 j) bajarilmagan shartlar hamda e’tirof etilgan qayta tashkil etish bilan bog‘liq boshqa hodisalar va b. 
 65. Qayta tashkil etish natijasida o‘z faoliyatini to‘xtatgan korxonalar topshirish dalolatnomasi yoki taqsimlash balansiga asosan yakuniy moliyaviy hisobotning buxgalteriya balansida “Yil oxiriga” ustunining miqdoriy ko‘rsatkichlarini to‘ldiradilar. 
 O‘z faoliyatini to‘xtatgan korxonaning yakuniy moliyaviy hisobotiga tushuntirish yozuvida amalga oshirilgan qayta tashkil etish va korxona faoliyatining to‘xtatilishi haqida ma’lumotlar quyidagi holatlar ko‘rsatilgan holda yoritilishi mumkin: 
 a) qayta tashkil etishni amalga oshirish uchun asoslar;
 b) mol-mulk va majburiyatlarning huquqiy vorisga o‘tkazilishi haqidagi hujjatlar;
 v) qayta tashkil etilayotgan korxonalarning hisob-kitob va boshqa bank schyotlari yopilgani, qayta rasmiylashtirilganini tasdiqlovchi hujjatlar;
 g) qayta tashkil etilayotgan korxonaning davlat soliq organlari, davlat maqsadli jamg‘armalari organlari, hududiy statistika organlari hisobidan chiqarilishi haqidagi ma’lumotlar va b. 
 66. Qo‘shib olish yoki ajratib chiqarish shaklida amalga oshirilgan qayta tashkil etishdan keyin o‘z faoliyatini davom ettirayotgan korxonalar olingan (topshirilgan) mol-mulk va majburiyatlardan kelib chiqqan holda moliyaviy hisobot tuzadilar. 
 Topshirish dalolatnomasi yoki taqsimlash balansi ma’lumotlari, ustav kapitali, qo‘shilgan kapital miqdori hamda buxgalteriya balansining boshqa miqdoriy ko‘rsatkichlaridagi o‘zgarishlar moliyaviy hisobotga tushuntirish yozuvida yoritiladi. 
 Ajratib chiqarish shaklida qayta tashkil etilayotgan korxona daromadlari, xarajatlari, olgan foydalari (ko‘rgan zararlari)ning summalari, shuningdek daromad (foyda) solig‘i haqidagi, shu jumladan ajratib chiqarilayotgan tarkibiy bo‘limga taalluqli ma’lumotlarni O‘zbekiston Respublikasi Buxgalteriya hisobining milliy standartlarida keltirilgan tartibga muvofiq moliyaviy hisobotga tushuntirish yozuvida yoki moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi hisobot (2-son shakl)da yoritishi mumkin. 
 Moliyaviy hisobot miqdoriy ko‘rsatkichlarining qiyosiyligini ta’minlash maqsadida, korxonalarni qo‘shib olish (ajratib chiqarish) amalga oshirilgan qayta tashkil etish jarayoni yakunlanganidan keyin, qayta tashkil etishdan oldingi davrlarga tegishli ma’lumotlarga belgilangan tartibda tuzatishlar kiritilishi lozim. Bunda buxgalteriya hisobida hech qanday yozuvlar qayd etilmaydi. 
 67. Qayta tashkil etish natijasida vujudga kelgan korxonalar o‘zlari davlat ro‘yxatiga olingan sanadan e’tiboran o‘tgan hisobot davri uchun qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda moliyaviy hisobot tuzadilar va taqdim etadilar. 
 68. Agar amalga oshirilgan qayta tashkil etish natijasida qayta tashkil etilgan korxonaning sho‘ba va tobe xo‘jalik jamiyatlariga nisbatan huquqlari huquqiy vorisga o‘tgan bo‘lsa, huquqiy voris, o‘z korxonasining dastlabki moliyaviy hisoboti bilan bir qatorda, O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan 1998-yil 14-oktabrda 50-son bilan tasdiqlangan Buxgalteriya hisobining milliy standarti (8-son BHMS) “Konsolidatsiya qilingan moliyaviy hisobotlar hamda sho‘ba xo‘jalik jamiyatlariga investitsiyalarni hisobga olish” (ro‘yxat raqami 580, 1998-yil 28-dekabr, Me’yoriy hujjatlar axborotnomasi, 1999-yil, 6-son)ga muvofiq o‘zaro bog‘liq korxonalar guruhining konsolidatsiya qilingan moliyaviy hisobotini tuzishi va ma’lumotlarni yig‘ma moliyaviy hisobotga izohlarda yoritishi lozim.