Belarusda referendum yakunlari bo‘yicha mamlakat konstitutsiyasiga o‘zgartirishlar kiritish qabul qilindi — MSK

Belarusda o‘tkazilgan referendumda mamlakat konstitutsiyasiga o‘zgartirish kiritish ma’qullandi. Dastlabki natijalarga ko‘ra, ovoz beruvchilarning 65,16 foizi o‘zgartirish kiritishni ma’qullab ovoz bergan. Bu haqda Belarus Markaziy saylov komissiyasi raisi Igor Karpenkoga tayanib, “Interfaks” xabar berdi.

“Belarus Konstitutsiyasiga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritishni ovoz beruvchilar ro‘yxatidagi referendum ishtirokchilarining 65,16 foizi yoqladi”, — deydi MSK rahbari. Uning so‘zlariga ko‘ra, o‘zgartirishlar kiritilishiga qarshi 10,07 foiz odam ovoz bergan.
Markaziy saylov komissiyasining aniqlik kiritishicha, referendumda umumiy ovoz beruvchilarning 78,63 foizi ishtirok etgan.
27-fevral kuni ovoz berish jarayonlarining asosiy bosqichi bo‘lib o‘tdi. 22—26-fevral kunlari muddatidan oldin o‘tkazilgan ovoz berish jarayonlarida, saylovchilarning 42,93 foizi ishtirok etgandi. MSK yakuniy yig‘ilishini 3-martga rejalashtirgan. Referendumga birgina savol kiritilgan: “Belarus konstitutsiyasiga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritishni qabul qilasizmi?”.
Agar saylovchilar ro‘yxatiga kiritilganlarning yarmidan ko‘pi referendumda ishtirok etsa, u haqiqiy deb topiladi. Qaror qabul qilishi uchun saylovchilarning 50 foizdan ortiq uni yoqlab ovoz berishi kerak.
Yangi konstitutsiya bilan prezident lavozimiga saylanish yoshini 35 dan 40 yoshga, shuningdek, Belarusda muqim yashagan davrini 10 yildan 20 yilga ko‘tarish taklif qilinmoqda. Xorijiy davlat fuqaroligi yoki xorijda yashash huquqiga ega bo‘lmagan insongina prezident etib saylanishi mumkin. Bitta nomzod ikkita muddatdan ortiq prezident bo‘la olmaydi. Bundan tashqari, konstitutsiyaga davlat rahbarining daxlsizligini kiritish belgilanmoqda.
O‘z vakolatlarini yakunlagan prezident prezidentlik vaqtida amalga oshirgan harakatlari uchun javobgarlikka tortilmaydi. U umrbod parlament yuqori palatasi — respublika kengashi a’zosi bo‘lib qoladi.
Yangi konstitutsiya bilan Butun Belarus xalq assambleyasi vakolatlari kengaytirilmoqda. Uning Belarusda xalq hokimiyatining oliy vakillik organi sifatidagi maqomi mustahkamlanmoqda. Xalq assambleyasi delegatlari respublikaning amaldagi va sobiq prezidentlari, qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatlari hamda fuqarolik jamiyati vakillaridan iborat.
Butun Belarus xalq assambleyasi mamlakat prezidentini lavozimidan chetlashtirish, MSK, Konstitutsiyaviy va Oliy sudlar rahbari va a’zolarini saylash, mamlakat hududida favqulodda yoki harbiy holat joriy etish huquqiga ega.
Konstitutsiyaga Belarus o‘z hududidan boshqa davlatlarga qarshi harbiy tajovuzni istisno qiladigan qoidani kiritish taklif etilmoqda. Shuningdek, Belarusda ayol va erkakning ittifoqi nikoh hisoblanadi degan tezisni mustahkamlab qo‘yish taklif etilyapti.
Belarus muxolifati yangi konstitutsiya bo‘yicha o‘z loyihasini ishlab chiqqan, unga ko‘ra mamlakat parlament respublikasiga aylanishi kerak.