O‘zbekistonda “chelnok” savdosi butunlay to‘xtadi

O‘zbekistonda safarda yurgan shaxslar tomonidan amalga oshiriladigan “chelnok” (mokilik) savdosi hajmi 2020-yilning II va III choragida nolga teng bo‘ldi. Bu haqda Markaziy bank ma’lumotlariga tayanib, Spot xabar bermoqda.

Mokilik savdosi — safarda bo‘lib turgan shaxs tomonidan o‘z mamlakatida (yoki undan tashqarida) qayta sotish maqsadida tovar sotib olish bo‘yicha operatsiya. Masalan, O‘zbekistondagi do‘konlarda qayta sotish maqsadida Turkiya va Xitoy kabi mamlakatlardan mahsulot tashish.
Chegaralar yopiqligi tufayli “chelnoklar” ham bo‘lmadi. Shu sababli birinchi yarim yillikda “chelnok” savdosi hajmi atigi 89 million dollarni tashkil etdi. Taqqoslash uchun, o‘tgan yilning shu davrida bu ko‘rsatkich 234,2 million dollarni tashkil qilgan edi. “Chelnok” savdosi hajmi bir necha yildan buyon pasaymoqda. Xususan, 2018-yilning I yarim yilligida bu ko‘rsatkich 607,6 million dollar bo‘lgan.
Ikki yil oldin “chelnoklar” 1 milliard dollarga savdo qilgan. Asosiy qismi importga to‘g‘ri kelgan — “chelnoklar” mamlakatga 842,9 million dollarlik tovarlarni keltirgan, 213,2 million dollarlik mahsulotlarni olib ketgan. Biroq o‘sha paytning o‘zidayoq yil oxiriga kelib tovarlar hajmi kamayishni boshlagan va u tovarlarni bojsiz olib kirish me’yorlarini kuchaytirilishiga to‘g‘ri kelgan.
Ma’lumot uchun, 1980-yillarning oxirlarida MDH mamlakatlarida iqtisodiy faoliyatning noqonuniy shaklidan paydo bo‘lgan “chelnok” savdosi islohotlar yillarida iqtisodiy xulq-atvorning qonuniy va keng tarqalgan modeliga aylandi.