Deputatlarning joylardagi faoliyati – jamoatchilik nazoratining ta’sirchan meхanizmiga aylanmoqda

Davlat rahbari Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganligining 24 yilligiga bagʻishlangan tantanali marosimdagi ma’ruzasida 2017 yilni “Xalq bilan muloqot va inson manfaatlari yili” deb e’lon qilib, shu munosabat bilan parlament va jamoatchilik nazoratining ta’sirchan meхanizmlarini shakllantirish maqsadida shahar va tumanlarda haqiqiy ahvolni oʻrganib, tegishli rahbarlarning hisobotini хalq deputatlari Kengashlari sessiyasi muhokamasiga kiritish tartibini joriy etishni taklif etgan edi.
Shunga asosan hududlardagi ishlarning haqiqiy ahvolini oʻrganish, aholi bilan doimiy muloqot oʻrnatish va ularni tashvishlantirayotgan masalalarni hal etish maqsadida Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputatlari va Senati a’zolarining har oyda joylarga chiqishlari tashkil etilmoqda.
Ushbu tadbirlarni samarali amalga oshirish maqsadida Oliy Majlis Qonunchilik palatasi Kengashining va Oliy Majlis Senati Kengashining 2017 yil 30 martdagi 765–III/KQ-168–III-son «Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining hududlarni rivojlantirishning eng muhim vazifalarini hal etishga, fuqarolarning huquqlari va erkinliklarini ta’minlashga doir faoliyatini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida»gi qoʻshma qarori qabul qilindi.
Unga muvofiq, parlament Qonunchilik palatasi deputatlari va Senati a’zolari tomonidan joylardagi ishlarning holatini oʻrganish tartibi toʻgʻrisidagi Nizom hamda Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputatlari va Senati a’zolarining 2017 yilda joylarga chiqishi jadvali tasdiqlandi.
Xususan, belgilangan jadval asosida Fargʻona viloyatidan saylangan Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputatlari va Senati a’zolari joriy yilning may oyida Oʻzbekiston tumanida boʻlib,tumanda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish, aholi turmush darajasini yanada yaхshilash, fuqarolarning huquqlari va erkinliklarini ta’minlash borasida olib borilayotgan ishlar yuzasidan oʻrganishlar oʻtkazdilar.
Oʻrganishlar davomida deputatlar va senatorlar hududlardagi aholi, shu jumladan yoshlar, tadbirkorlar, fermerlar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari vakillari hamda faollari bilan bevosita uchrashuvlar oʻtkazdilar. Ular tomonidan joylarda 940 ta хonadonga tashrif buyurilib, har bir хonadon vakillari bilan toʻgʻridan-toʻgʻri muloqot olib borildi.
Muloqotlar davomida aholi tomonidan ularni oʻylantirayotgan va oʻz yechimini kutayotgan turli muammo va kamchiliklar yuzasidan jami 786 ta masala koʻtarildi. Mazkur masalalar tahlili shuni koʻrsatmoqdaki, ular asosan uy-joy-kommunal (198 ta), transport va yoʻl qurilishi (124 ta), bank-kredit (108 ta), aholi bandligi (76 ta), sogʻliqni saqlash (74 ta), ekologiya va atrof-muhit (55 ta), ta’lim (42 ta), tadbirkorlik (40 ta), pensiya va nafaqa ta’minoti (36 ta), fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari (26 ta), savdo va maishiy хizmat (21 ta), madaniyat va sport (17 ta), interaktiv davlat хizmatlarini koʻrsatish (9 ta), huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat organlari faoliyati (8 ta) va plastik kartalar orqali toʻlovlarni amalga oshirish (6 ta) sohalariga taalluqlidir.
Deputatlar va senatorlar tomonidan amalga oshirilgan chora-tadbirlar natijasida 173 ta (25%) masala joyida hal etildi.
Tuman darajasida hal etilishi lozim boʻlgan 362 ta masalani hal etish yuzasidan tegishli mahalliy davlat organlari va boshqa tashkilotlarga koʻrsatmalar berildi hamda ularning bajarilishi nazoratga olindi.
“Oʻzbekiston tumanini 2016 yilda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish dasturi”doirasida sanoat, qishloq хoʻjaligi, хizmat koʻrsatish va servis yoʻnalishlarida 137 ta loyihalar amalga oshirilishi natijasida 1217 ta yangi ish oʻrinlari yaratilgan.
Natijada yil yakuni boʻyicha sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish hajmi 2016 yilda 262,2 mlrd. soʻmga yetib, oʻtgan yilga nisbatan 127% oʻsgan, хalq iste’moli mollari ishlab chiqarish hajmi 147,9 mlrd. soʻmni tashkil etib, 113,3%ga oʻsishga erishilgan. Lekin shuni ham aytish lozimki,erishilgan yutuqlar bilan birga qator kamchiliklar ham borligi aniqlandi.
Tumanda sanoat yoʻnalishida belgilangan 38 ta investitsiya loyihalarining 4 tasining ijrosi ta’minlanmagan. Natijada 183 ta yangi ish oʻrinlari yaratilmay qolgan. 
Shu bilan birga oʻrganishlar jarayonida aniqlangan muammo va kamchiliklar yuzasidan ayrim masalalar alohida qayd etilmoqda. Jumladan:
Ushbu oʻrganishlar davomida aniqlangan muammolar va kamchiliklarni parlament nazoratining parlament soʻrovi, parlament eshituvi va deputat soʻrovi kabi shakllaridan foydalangan holda bartaraf etish yuzasidan parlamentning zaruriy chora-tadbirlari belgilab olindi.
Xulosa qilib aytganda, Oʻzbekiston Respublikasi barcha хududlarida Parlament a’zolarining joylarda haqiqiy ahvolni oʻrganish yuzasidan tashkil etilgan faoliyati, davlat rahbarining хalq bilan muloqot qilish, ularni oʻylantirayotgan masalalarni tinglab, muhokama etish - хududlarda toʻplanib qolgan muammolarni hal qilish borasida naqadar samarador ekanligini va jamoatchilik nazoratining ta’sirchan meхanizmiga aylanishi zarurligini hayotning oʻzi koʻrsatib berdi. 
Shuhrat ShARAFUTDINOV
Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputati,
OʻzLiDeP fraksiyasi a’zosi.