NOGIRONNI REABILITATSIYA QILIShNING YaKKA TARTIBDAGI DASTURI TO‘G‘RISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASh HAQIDA

“O‘zbekiston Respublikasida nogironlarni ijtimoiy himoya qilish to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunining 14-moddasiga hamda Vazirlar Mahkamasining “Tibbiy-mehnat ekspertiza xizmati boshqarish tuzilmasini va faoliyatini tashkil etishni takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2008-yil 8-avgustdagi 175-son qaroriga muvofiq, shuningdek nogironlarni ijtimoiy himoya qilish sohasidagi davlat siyosatini yanada takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 
 1. Nogironni reabilitatsiya qilishning yakka tartibdagi dasturi to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 2. O‘zbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi hamda Sog‘liqni saqlash vazirligi:
 bir oy muddatda tibbiy-mehnat ekspert komissiyalari (TMEK)ni va tibbiy-maslahat komissiyalari (TMK)ni nogironni reabilitatsiya qilishning yakka tartibdagi dasturi yagona shakli bilan zarur miqdorda ta’minlasinlar;
 TMEK va TMK faoliyatida nogironni reabilitatsiya qilishning yakka tartibdagi dasturini shakllantirish va qo‘llanish amaliyoti keng joriy etilishini ta’minlasinlar;
 nogironlarni reabilitatsiya qilishning yakka tartibdagi dasturlarida nazarda tutiladigan reabilitatsiya qilish chora-tadbirlari tegishli bo‘limlari va bandlarining korxonalar, muassasalar va tashkilotlar tomonidan amalga oshirilishi yuzasidan doimiy monitoringni tashkil qilsinlar va olib borsinlar hamda reabilitatsiya qilish natijalarini muntazam ravishda baholab borsinlar.
 3. Tashkiliy-huquqiy va mulkchilik shaklidan qat’i nazar, korxonalar, muassasalar va tashkilotlar rahbarlari nogironlarni reabilitatsiya qilishning yakka tartibdagi dasturlarida nazarda tutiladigan chora-tadbirlarning izchil va to‘liq amalga oshirilishini ta’minlasinlar. 
 4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi o‘rinbosari R.S.Azimov zimmasiga yuklansin. 
 Ushbu Nizom “O‘zbekiston Respublikasida nogironlarni ijtimoiy himoya qilish to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunining 14-moddasiga, Vazirlar Mahkamasining “Tibbiy-mehnat ekspertiza xizmati boshqarish tuzilmasini va faoliyatini tashkil etishni takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2008-yil 8-avgustdagi 175-son qaroriga muvofiq ishlab chiqilgan hamda nogironni reabilitatsiya qilishning yakka tartibdagi dasturini ishlab chiqish va amalga oshirish tartibini belgilaydi.
 1. Ushbu Nizomning maqsadlari uchun quyidagi atamalar va ta’riflardan foydalaniladi.
 nogironni reabilitatsiya qilishning yakka tartibdagi dasturi (keyingi o‘rinlarda RYaTD deb ataladi) – nogiron uchun reabilitatsiya qilishning maqbul chora-tadbirlari kompleksi, ular nogiron organizmining, shuningdek mehnat faoliyatining muayyan turlarini bajarish qobiliyatining buzilgan yoki yo‘qolgan funksiyalarini tiklashga, kompensatsiya qilishga yo‘naltirilgan tibbiy, kasb bo‘yicha, ijtimoiy va boshqa reabilitatsiya qilish chora-tadbirlarini amalga oshirishning ayrim turlari, shakllari, muddatlari va tartibini o‘z ichiga oladi;
 tibbiy reabilitatsiya qilish – RYaTDning reabilitatsiya qilish chora-tadbirlari, bu tiklash terapiyasi, rekonstruktiv jarrohlik, protezlash va ortezlashdan iborat bo‘ladi;
 bajaruvchi tashkilotlar – davolash-profilaktika muassasalari, reabilitatsiya qilish markazlari, bandlikka ko‘maklashuvchi va aholini ijtimoiy muhofaza qilish markazlari va RYaTDda tibbiy, kasbiy va ijtimoiy reabilitatsiya tadbirlarining bajaruvchilari etib belgilangan boshqa korxonalar, muassasalar va tashkilotlar;
 kasbiy reabilitatsiya qilish — RYaTDning reabilitatsiya qilish chora-tadbirlari, nogironni kasbga yo‘naltirish, unga kasb ta’limi berish, kasb-hunar-ishlab chiqarish moslashuvidan va uni ishga joylashtirishdan iborat bo‘ladi;
 ijtimoiy reabilitatsiya qilish — RYaTDning reabilitatsiya qilish chora-tadbirlari, ular nogironning o‘ziga-o‘zi xizmat ko‘rsatish, mo‘ljal olish, muomala qilish, o‘z xulq-atvorini nazorat qilish, o‘qish va boshqa qobiliyatini tiklashga yo‘naltirilgan ijtimoiy-muhit bo‘yicha mo‘ljal oldirish va ijtimoiy-maishiy moslashuvdan iborat bo‘ladi.
 2. Nogironning RYaTD, tashkiliy-huquqiy va mulkchilik shaklidan qat’i nazar, bajaruvchi tashkilotlar tomonidan bajarilishi majburiy hisoblanadi.
 3. RYaTD nogiron uchun tavsiya tusiga ega, nogiron tibbiy, kasbiy va ijtimoiy reabilitatsiya qilishning u yoki bu turini, shaklini, hajmini, shuningdek umuman dasturni bajarishni rad etish huquqiga ega.
 Nogiron umuman RYaTDni yoki uning biron-bir qismini bajarishni rad etgan taqdirda bajaruvchi tashkilotlar RYaTDning bajarilmaganligi uchun javob bermaydi.
 4. Bajaruvchi tashkilotlar, shuningdek tibbiy-mehnat ekspert komissiyalari (keyingi o‘rinlarda TMEK deb ataladi) va tibbiy maslahat komissiyalari (keyingi o‘rinlarda TMK deb ataladi) tomonidan RYaTDni bajarishda reabilitatsiya qilish tadbirlarini amalga oshirishda izchillik, komplekslilik va uzluksizlik, o‘tkazilgan chora-tadbirlarning samaradorligini doimiy kuzatib borish va nazorat qilish ta’minlanadi.
 5. RYaTD ushbu Nizomga ilovaga muvofiq shakl bo‘yicha:
 16 va undan katta yoshdagi shaxslar uchun – TMEK tomonidan;
 16 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun – TMK tomonidan ishlab chiqiladi.
 6. Reabilitatsiya qilish tadbirlarini amalga oshirishda TMEK (TMK) mutaxassislari tekshirib ko‘rilayotgan shaxsga reabilitatsiya tadbirlarining maqsadini, vazifalarini, prognoz qilinayotgan natijalarini, tibbiy va ijtimoiy-huquqiy oqibatlarini tushuntirishi hamda tekshirish dalolatnomasida suhbatlashish o‘tkazilgan sanani ko‘rsatgan holda tegishli yozuvlarni qayd etishi shart.
 7. RYaTDni ishlab chiqish quyidagi bosqichlardan iborat bo‘ladi:
 reabilitatsiya-ekspert diagnostikasini o‘tkazish;
 reabilitatsiya potensiali va reabilitatsiya prognozini baholash;
 nogironga maishiy, ijtimoiy va kasbiy faoliyatni bajarishda buzilgan qobiliyatni tiklash yoki uni kompensatsiya qilish imkonini beradigan tadbirlarni, texnik vositalar va xizmatlarni belgilash.
 8. RYaTDni ishlab chiqish nogironning (yoki uning qonuniy vakilining) majburiy ishtirokida TMEK (TMK) tomonidan amalga oshiriladi.
 9. Reabilitatsiya-ekspert diagnostikasining murakkab turlarini qo‘llash talab qilinadigan hollarda nogiron RYaTDni to‘ldirish va unga tuzatishlar kiritish uchun TMEK (TMK) tomonidan Nogironlarni reabilitatsiya qilish va protezlash milliy markaziga, O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi, boshqa vazirliklar va idoralar tizimidagi davolash-profilaktika va diagnostika muassasalariga yuborilishi mumkin.
 10. Ishlab chiqilgan RYaTD TMEK (TMK) raisi va nogiron (yoki uning qonuniy vakili) tomonidan imzolanadi, TMEK (TMK) muhri bilan tasdiqlanadi va nogironga (yoki uning qonuniy vakiliga) beriladi. 
 Nogiron (yoki uning qonuniy vakili) ishlab chiqilgan RYaTDni imzolashni rad etgan taqdirda TMEK (TMK) tomonidan bu to‘g‘rida dalolatnoma tuziladi, u RYaTD bilan birga TMEK (TMK) ko‘rik dalolatnomasiga qo‘shib qo‘yiladi.
 Nogiron (yoki uning qonuniy vakili) RYaTD mazmuniga rozi bo‘lmagan taqdirda u TMEKning yuqori muassasalariga, sog‘liqni saqlash boshqaruv organlariga yoki belgilangan tartibda sudga yozma ariza berishga haqlidir.
 11. Bajaruvchi tashkilotlar, zarurat bo‘lganda, o‘z imkoniyatlaridan kelib chiqqan holda, nogironning RYaTDga qo‘shimcha yoki tuzatish kiritish huquqiga ega.
 12. Nogiron RYaTDni yo‘qotib qo‘ygan taqdirda tegishli TMEK (TMK) tomonidan yangi RYaTD to‘ldiriladi.
 13. Bajaruvchi tashkilotlar RYaTDning bajarilishi to‘g‘risidagi ma’lumotlarni muntazam ravishda rasmiylashtirib borishi hamda mazkur ma’lumotlarni bajaruvchi tashkilot rahbarining imzosi va muhri bilan tasdiqlashi kerak.
 14. RYaTDning bajarilishini nazorat qilish va baholash nogironni doimiy ravishda kuzatib borgan va navbatdagi ko‘rikdan o‘tkazgan holda TMEK (TMK) tomonidan amalga oshiriladi.
 15. RYaTDni bajarish natijalarining yakuniy bahosi TMEK (TMK) majlisi kollegial ravishda muhokama qilingandan keyin chiqariladi, rais tomonidan tasdiqlanadi va nogironga (yoki uning qonuniy vakiliga) yetkaziladi.
 16. RYaTDda belgilangan tadbirlarning bajarilishini ta’minlamagan bajaruvchi tashkilotlar rahbarlari qonun hujjatlariga muvofiq javob beradilar.
 17. RYaTDni ishlab chiqish, nazorat qilish va bajarish natijalarini baholash yuzasidan javobgarlik TMEK (TMK)ga yuklanadi.
 18. RYaTDni ishlab chiqish va amalga oshirish masalalari bo‘yicha paydo bo‘ladigan nizolar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda ko‘rib chiqiladi.