O‘zbekiston Respublikasi xalq ta’limi vazirining “O‘zbekiston Respublikasida maktabgacha ta’lim muassasalari tarmog‘ini kengaytirish holati va istiqbollari, ularni pedagog kadrlar bilan ta’minlash hamda mazkur muassasalarning moddiy-texnika bazasini

“O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasi to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy Qonunining 25-moddasiga muvofiq O‘zbekiston “Milliy tiklanish” demokratik partiyasi va O‘zbekiston “Adolat” sotsial-demokratik partiyasi fraksiyalarining tashabbusiga ko‘ra O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasi O‘zbekiston Respublikasi xalq ta’limi vazirining “O‘zbekiston Respublikasida maktabgacha ta’lim muassasalari tarmog‘ini kengaytirish holati va istiqbollari, ularni pedagog kadrlar bilan ta’minlash hamda mazkur muassasalarning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash to‘g‘risida”gi axborotini eshitdi.
 O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasi shuni qayd etadiki, mamlakatimizda sog‘lom, barkamol avlodni shakllantirish uchun tashkiliy-huquqiy shart-sharoitlar yaratildi, maktabgacha ta’lim sohasini tartibga soladigan va o‘ndan ziyod normativ-huquqiy hujjatlarni, shu jumladan “Ta’lim to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni, Kadrlar tayyorlash milliy dasturini o‘z ichiga oladigan normativ-huquqiy baza shakllantirildi. Ta’lim tizimini takomillashtirish, uning uzluksizligini ta’minlash, maktabgacha ta’lim muassasalarining faoliyatini yanada takomillashtirishga doir chora-tadbirlar ko‘rilmoqda, ta’lim muassasalari infratuzilmasini rivojlantirish, ularni qurish va ta’mirlash bo‘yicha tizimli hamda keng ko‘lamli ishlar olib borilmoqda.
 “Sog‘lom bola yili” Davlat dasturida maktabgacha ta’lim muassasalarining moddiy-texnika bazasini bosqichma-bosqich mustahkamlash, shu jumladan ularni kapital ta’mirlash va jihozlash, shuningdek aholi punktlarida yangi muassasalarni barpo etishga qaratilgan aniq vazifalar qo‘yilgan.
 Hozirgi zamon talablari va standartlarini inobatga olgan holda maktabgacha ta’lim muassasalarining tarmog‘ini kengaytirish, ularni rekonstruksiya va modernizatsiya qilishga, shuningdek ularni Davlat budjetidan moliyalashtirish hajmlarini oshirishga tobora katta e’tibor qaratilmoqda. Keyingi 3 yil ichida maktabgacha ta’lim muassasalarini moliyalashtirish hajmi 2 baravar oshdi va 1,2 trln so‘mni tashkil etdi. 
 Hozirgi vaqtda O‘zbekistonda 4950 ta davlat maktabgacha ta’lim muassasasi faoliyat olib bormoqda, ularga 581539 nafar bola jalb etilgan, bu esa 2 yoshdan 7 yoshgacha bo‘lgan bolalarning 23 foizidan ortig‘ini tashkil etadi. Mamlakatimizda 75 ta nodavlat maktabgacha ta’lim muassasasi mavjud, ularda 4485 nafar bola tarbiyalanmoqda.
 Maktabgacha ta’lim muassasalarida bolalar maktabgacha yoshdagi bolalarni kamolga yetkazish va ularni maktabga tayyorlashga qo‘yiladigan davlat talablari asosida ishlab chiqilgan, Xalq ta’limi vazirligi tomonidan 2011-yilda tasdiqlangan “Bolajon” bazaviy dasturi asosida o‘qitilmoqda. Xalq ta’limi vazirligi tomonidan 2013-yildan buyon maktabgacha ta’lim muassasalarida “Ingliz tili bilan do‘stlashaylik” dasturi keng va faol tatbiq etilmoqda.
 Mamlakatimizda bolalar bog‘chasiga va boshqa maktabgacha ta’lim muassasalariga bormaydigan bolalarni maktabda ta’lim olishga tayyorlash maqsadida qisqa muddatli guruhlar tashkil etildi. Jumladan, agar 2013-yilda 938 ta guruh faoliyat olib borgan bo‘lsa, 2014-yilda qo‘shimcha ravishda yana 1220 ta guruh ochish, shuningdek 45 foizgacha bo‘lgan bolalarni maktabgacha ta’lim bilan qamrab olishni ta’minlash uchun mavjud quvvatlardan foydalanish koeffitsiyentini oshirishga doir chora-tadbirlar kompleksini amalga oshirish nazarda tutilmoqda. 
 Bolalarni maktabga sifatli tayyorlash maqsadida ota-onalarga tarqatish uchun har birining adadi 436 ming nusxadan iborat bo‘lgan ko‘rgazmali qo‘llanmalarning 5 ta to‘plami ishlab chiqildi. 
 Maktabgacha ta’lim muassasalari pedagog kadrlarining 7039 nafari qayta tayyorlash va malaka oshirish kurslarida o‘quvdan o‘tdi, 59 nom hamda yo‘nalish bo‘yicha o‘quv-uslubiy qo‘llanmalar ishlab chiqildi va nashr etildi. 
 Hozirgi vaqtda O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi tomonidan boshqa tegishli muassasalar bilan birgalikda “Sog‘lom bola yili” Davlat dasturida nazarda tutilgan 2015 — 2020-yillarda maktabgacha ta’lim tizimini yanada rivojlantirish davlat dasturini ishlab chiqish yuzasidan faol ish olib borilmoqda. 
 Shu bilan birga bir qator kamchiliklar, foydalanilmagan imkoniyatlar va ishga solinmagan zaxiralar mavjud. Jumladan, hozirda faoliyat olib borayotgan maktabgacha ta’lim muassasalaridan 1346 tasi moslashtirilgan binolarda joylashgan. 351 ta (7,1%) maktabgacha ta’lim muassasasida vodoprovod yoki artezian tarmoqlari mavjud emas. 
 Bolalarni maktabgacha ta’lim muassasalariga jalb etish masalasi, ayniqsa qishloq tumanlarida hamon dolzarb bo‘lib qolmoqda. Bugungi kunda 2 yoshdan 7 yoshgacha bo‘lgan bolalarning atigi to‘rtdan bir qismi maktabgacha ta’lim muassasalariga qamrab olingan. Bu holat maktablarda maktabgacha ta’lim muassasalarida ta’lim olgan bolalarga nisbatan turli fanlarning sust o‘zlashtirilishida o‘z aksini topmoqda. 
 Bundan tashqari, faoliyat ko‘rsatayotgan 75 ta nodavlat ta’lim muassasasidan faqat 14 tasi (18,7%) qishloq tumanlarida tashkil etilgan. 
 Ta’lim muassasasining faoliyatini ta’lim turlari bo‘yicha har tomonlama tahlil qilish asosida bolalarni kamol toptirish uchun o‘yinchoqlar, uslubiy qo‘llanmalar va bolalar adabiyoti bilan ta’minlashga, sport maydonchalarini barpo etish hamda belgilangan sanitariya-gigiyena va estetika talablariga muvofiq ovqatlanish hamda dam olish uchun zarur shart-sharoitlarni yaratishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Biroq maktabgacha ta’lim muassasalarida bolalarda ong, mantiqiy fikrlashning erta rivojlanishiga ko‘maklashuvchi va ularning faolligini oshiruvchi ko‘rgazmali qo‘llanmalar, tarbiyaviy materiallar, mantiqiy o‘yinlar va o‘yinchoqlar bilan ta’minlanganlik past darajada. 
 Maktabgacha ta’lim muassasalarida davlat talablariga muvofiq o‘quv-tarbiya jarayonini tashkil etishga, tarbiyalanuvchilarning o‘quv-tarbiya dasturlari bo‘yicha o‘zlashtirish darajasini, pedagog kadrlarning salohiyatini oshirishga alohida e’tibor qaratish zarur. Bugungi kunda davlat maktabgacha ta’lim muassasalarida 52205 nafar tarbiyachi-pedagoglar ishlamoqda, ularning faqat 30 foizga yaqini oliy ma’lumotli, psixologlar, defektologlar, musiqa, jismoniy tarbiya o‘qituvchilari yetishmovchiligi mavjud.
 Bolalarni o‘qitish, intellektual, axloqiy, estetik va jismoniy jihatdan har tomonlama kamolga yetkazish masalalarini o‘z ichiga olgan, psixologlar va defektologlarning bolalar bilan albatta ish olib borishini nazarda tutadigan ta’lim talablariga muvofiq ilg‘or pedagogik va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini, bolalarni maktabga tayyorlashning tubdan yangi dasturlarini amaliyotga tatbiq etish dolzarbdir. Shu munosabat bilan, maktabgacha ta’lim uslubiyotchilari, maktabgacha ta’lim muassasalari psixologlari va defektologlarining asosiy vazifalari va funksiyalarini ularning zimmasiga yuklatilgan vazifalar doirasini hamda ularning ish natijalarini baholash mezonlarini aniq belgilagan holda tanqidiy ko‘rib chiqish zarur. 
 “Sog‘lom bola yili” Davlat dasturining bajarilishini ta’minlash, maktabgacha ta’lim muassasalarining tarmog‘ini rivojlantirish, ularni pedagog kadrlar bilan ta’minlash hamda mazkur muassasalarning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash, normativ-huquqiy bazani yanada takomillashtirish, sog‘lom, barkamol avlodni shakllantirish uchun qulay tashkiliy-huquqiy shart-sharoitlarni yaratishga qaratilgan yangi qoidalar va normalarni ishlab chiqish maqsadida, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasi qaror qiladi:
 1. O‘zbekiston Respublikasi xalq ta’limi vazirining “O‘zbekiston Respublikasida maktabgacha ta’lim muassasalari tarmog‘ini kengaytirish holati va istiqbollari, ularni pedagog kadrlar bilan ta’minlash hamda mazkur muassasalarning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash to‘g‘risida”gi axboroti ma’lumot uchun qabul qilinsin.
 2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga: 
 joyning demografik xususiyatlarini inobatga olgan holda yangi, shu jumladan kichik maktabgacha ta’lim muassasalarini qurish yo‘li bilan bolalarni maktabgacha ta’limga qamrab olishni bosqichma-bosqich oshirib borishga qaratilgan keng ko‘lamli chora-tadbirlarni ko‘rish, maktabgacha ta’lim muassasalarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash, ularni kapital ta’mirlash va jihozlash, yangi binolarni qurish va ishga tushirish, o‘quv-uslubiy adabiyot bilan ta’minlash, maktabgacha ta’lim muassasalarini yuqori malakali, tajribali pedagoglar, uslubiyotchilar, defektologlar, psixologlar bilan ta’minlash, ularni qayta tayyorlash va malakasini oshirish tizimini yaxshilash, mazkur lavozimlarni kiritish normativlarini qayta ko‘rib chiqish, pedagoglar faoliyatini ish staji, malakasi va bolalar bilan ishlash usullariga qarab rag‘batlantirish mexanizmini yaratishni nazarda tutgan holda 2015 — 2020-yillarda Maktabgacha ta’lim tizimini yanada rivojlantirish davlat dasturi qabul qilinishini jadallashtirish;
 nodavlat maktabgacha ta’lim muassasalarini, ayniqsa qishloq joylarda tashkil etishni, shu jumladan ularga soliq va preferensiyalar berish yo‘li bilan rag‘batlantiruvchi normativ-huquqiy bazani yanada takomillashtirishga, shuningdek qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini yetishtirish maqsadida yordamchi xo‘jalikni yuritish uchun yer uchastkalarini ajratishga doir chora-tadbirlarini ko‘rish;
 maktabgacha ta’lim muassasalariga bormaydigan bolalarni qisqa muddatli guruhlarda maktabga borishi oldidan keng tayyorlashni, maktabgacha ta’lim muassasasida, maktabgacha ta’lim muassasalari bo‘lmagan joylarda esa, umumta’lim maktablarida qisqa muddatli guruhlarni tashkil etishni ta’minlash tavsiya etilsin. 
 3. O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi:
 mamlakatda o‘rtacha muddatli va uzoq muddatli davrlarda maktabgacha ta’lim tizimini izchil rivojlantirish ehtiyojlariga uzviy bog‘liq holda oliy o‘quv yurtlarida yuqori malakali pedagoglar, defektologlar, psixologlarni tayyorlash, ularni malaka oshirish institutlarida qayta tayyorlash, bolalarni o‘qitish, intellektual, ma’naviy, estetik va jismoniy jihatdan har tomonlama kamol toptirish masalalarini, shuningdek ular bilan psixologlar va defektologlar albatta ish olib borishni nazarda tutadigan ta’lim dasturlarini ishlab chiqish, “Bolajon” bazaviy dasturi asosida maktabgacha ta’lim muassasalarida bolalarni maktabga tayyorlash bo‘yicha variativ, qulay modellarni rivojlantirish hisobiga maktabgacha ta’lim muassasalari ishining sifatini oshirish yuzasidan aniq chora-tadbirlar ko‘rsin;
 bolalarda ong, mantiqiy fikrlashning erta rivojlanishiga ko‘maklashuvchi va ularning faolligini oshiruvchi ko‘rgazmali qo‘llanmalar, tarbiyaviy materiallar, mantiqiy o‘yinlar va o‘yinchoqlar bilan ta’minlash bo‘yicha chora-tadbirlar ko‘rsin;
 zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, maktabgacha ta’limning tashkil etilishi shakllari va usullari amaliyotga tatbiq etilishini, bolalarni vatanparvarlik ruhida tarbiyalashga, ularda huquqiy va ekologik madaniyatni shakllantirishga, ularga atrofidagi tabiatga nisbatan ehtiyotkorlik bilan munosabatda bo‘lish ko‘nikmalarini singdirishga, bolalarda, ayniqsa, qiz bolalarda jismoniy tarbiya va sportga muhabbat uyg‘otishga qaratilgan aniq tadbirlar amalga oshirilishini ta’minlasin;
 qisqa muddatli guruhlarning tashkiliy-huquqiy va dasturiy negizlarini ilmiy asoslash, ularda ta’lim olish va bolalarni tarbiyalash uchun zarur bilimlar majmuini shakllantirish yo‘li bilan maktabgacha va umumiy o‘rta ta’lim muassasalari huzurida qisqa muddatli guruhlarni tashkil etishga doir dasturlarni ishlab chiqsin;
 nodavlat notijorat tashkilotlari, ommaviy axborot vositalari, fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari bilan birgalikda bolalarni erta kamol toptirishning muhimligini, ularning ijtimoiy hayotga kirib borishida maktabgacha ta’lim muassasalarining rolini aholi o‘rtasida targ‘ib qilish va tushuntirish bo‘yicha chora-tadbirlarni amalga oshirsin. 
 4. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari joylarda maktabgacha ta’lim muassasalari tarmog‘ini kengaytirish, ularni pedagog kadrlar bilan ta’minlash va moddiy-texnika bazasini mustahkamlashga qaratilgan hududiy dasturlar ishlab chiqilishi va amalga oshirilishini ta’minlasin.
 5. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining Fan, ta’lim, madaniyat va sport masalalari qo‘mitasi ushbu qarorning ijrosi ustidan nazoratni ta’minlasin.
 6. Ushbu qaror qabul qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.