Moliya, soliq va bojxona organlari faoliyatini tanqidiy o‘rganilishini tashkil etish to‘g‘risida

Mamlakatimizni jadal ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish bo‘yicha keng qamrovli islohotlarni amalga oshirish sharoitlarida moliya, soliq va bojxona organlarining uyg‘un va samarali ishlashi alohida ahamiyat kasb etmoqda.
 Shu bilan birga, mazkur organlar faoliyatining tashkil etilishi zamonaviy talablar va xalqaro standartlarga javob bermaydigan eski qarashlar va tamoyillarga asoslanib qolmoqda, ushbu vaziyat esa ijtimoiy-iqtisodiy islohotlarni amalga oshirishda to‘xtatib turuvchi omil bo‘lib qolmoqda.
 Xususan, moliya organlarining ishi joylardagi haqiqiy vaziyatni, aholi va tadbirkorlik subyektlari ehtiyojlarini hisobga olmagan holda erishilgan ijobiy moliya-iqtisodiy ko‘rsatkichlarga tayanishni davom ettirmoqda, mazkur holat esa o‘z navbatida iqtisodiyotni boshqarishning zamonaviy tamoyillarini joriy etishga va real bozor munosabatlariga to‘laqonli o‘tishni ta’minlashga to‘sqinlik qilmoqda.
 Soliq organlari faoliyatidagi ayrim muammolar va kamchiliklar saqlanib qolayotganligi, soliqqa tortish bazasini kengaytirish hisobiga soliq yukini tushirish, soliqlar yig‘ilishini oshirish, soliq ma’muriyatchiligi samaradorligini ta’minlash, soliq to‘lovchilarning, ayniqsa tadbirkorlik subyektlarining huquq va manfaatlarini himoya qilish bo‘yicha muhim vazifalarni hal etishni ta’minlashga yo‘l qo‘ymayapti.
 Byurokratiya va sansalorlik, bojxona organlari faoliyatining shaffof emasligi, bojxona jarayonlarining zamonaviy shakllarini joriy etish muddatlarini asossiz ravishda cho‘zib yuborish mamlakatimizning investitsion jozibadorligini tushirib yubormoqda, shuningdek, uning obro‘-e’tibori hamda yetakchi xalqaro tashkilotlarning baho berish reyting ko‘rsatkichlariga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda.
 Tizimli muammolar va kamchiliklarni bartaraf etish, mamlakatimizni jadal ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish bo‘yicha keng ko‘lamli chora-tadbirlarni amalga oshirish sharoitlarida moliya, soliq va bojxona organlari faoliyati samaradorligini tubdan oshirish maqsadida, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 8-sentabrdagi PF-5185-son Farmoni bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasida ma’muriy islohotlar Konsepsiyasiga muvofiq:
 1. Moliya, soliq va bojxona organlari faoliyatini tubdan takomillashtirishga yo‘naltirilgan takliflarni tanqidiy o‘rganish va tayyorlash bo‘yicha Ishchi komissiya (keyingi o‘rinlarda — Ishchi komissiya) ilovaga muvofiq tuzilsin.
 Ishchi komissiyaning (B. Mavlonov) asosiy vazifalari etib moliya, soliq va bojxona organlari faoliyatini tubdan takomillashtirishga yo‘naltirilgan takliflarni tanqidiy o‘rganish va tayyorlash belgilansin, bunda quyidagi masalalarga alohida e’tibor qaratilsin:
 faoliyatni rejalashtirish hamda kompleks tahlil qilish shu jumladan barcha darajadagi mazkur organlar xodimlari tomonidan xizmat yuki va hajmini hisobga olgan holda boshqarish va nazorat qilish samaradorligi tizimi, ichki idoraviy va tashqi nazoratning amaliy mexanizmlarini yaratish;
 moliya, soliq va bojxona organlari vazifalari va funksiyalarining dolzarbligi, ularni amalga oshirish mexanizmlari hamda javobgarlik sohalarining zamonaviy talablar va xalqaro standartlarga javob berishi;
 qabul qilinayotgan qarorlarning samarali amalga oshirilishini tezkor kuzatib borish va ta’minlashga yo‘l qo‘yadigan axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy etish hisobiga shtatlar sonini maqbullashtirish;
 budjetning daromad qismini, shu jumladan yakka tartibdagi imtiyozlar va preferensiyalarni bekor qilish, soliq va bojxona to‘lovlarining tushumlari qo‘shimcha va asoslangan zahira mablag‘larini qidirib topish, xo‘jalik jamiyatlari ustav jamg‘armalaridai davlat ulushidan dividendlar olish hisobidan oshirish;
 minimal xarajatlar hisobiga xorijda qo‘llaniladigan ilg‘or va sinovdan o‘tkazilgan yuqori natijalarga erishish usullarini joriy etish hisobiga ishlash mexanizmlarini qayta ko‘rib chiqish;
 tashqi iqtisodiy faoliyatni amalga oshirish uchun byurokratik jarayonlar va boshqa to‘siqlarni bartaraf etish, eksport-import operatsiyalarini amalga oshirishda bojxona rasmiylashtiruvi muddatlari va qiymatlarining asoslanganligini ta’minlash;
 moliya, soliq va bojxona qonun hujjatlarini xalqaro tamoyillar va standartlarga unifikatsiya qilish va uyg‘unlashtirish;
 bojxona infratuzilmasi, shu jumladan bojxona postlari va ularning moddiy-texnik jihozlanganligi darajasi, bojxona jarayonlarini sifatli va tezkor amalga oshirish uchun zarur bo‘lgan yuqori texnologiyali uskunalarning mavjudligi, bojxona chegarasi orqali o‘tish punktlarida ikki yo‘lakcha tizimini yo‘lga qo‘yish;
 soliq va bojxona organlari faoliyatiga soliq va bojxona nazoratini amalga oshirishning ilg‘or shakl va uslublarini joriy etish;
 jumladan jismoniy va yuridik shaxslar bilan moliya, soliq va bojxona organlari hamkorligining to‘g‘ridan to‘g‘ri aloqa qilmaslik shakllarini joriy etish orqali davlat xizmatlari ko‘rsatish tizimini yaxshilash;
 kadrlar tayyorlash tizimini tashkil etish, moliya, soliq va bojxona organlarini malakali mutaxassislar bilan to‘ldirish;
 moliya, soliq va bojxona organlari xodimlarini shu jumladan ularning faoliyati samaradorligini baholash mezonlarini joriy etish hamda ijtimoiy himoya choralarini kuchaytirish orqali moddiy rag‘batlantirish mexanizmlarini takomillashtirish.
 2. Ishchi komissiya (B. Mavlonov):
 uch kun muddatda ishchi guruhlar tarkibini, moliya, soliq va bojxona organlari faoliyatini tanqidiy o‘rganishning batafsil reja-jadvalini tasdiqlasin;
 o‘rganish natijalari bo‘yicha 2018-yil 15-aprelga qadar O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti devoniga moliya, soliq va bojxona organlari faoliyatini tubdan takomillashtirish bo‘yicha tegishli normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini kiritsin.
 Ishchi guruh faoliyatiga xorijiy konsultantlar va boshqa mutaxassislarni jalb qilishga ruxsat etilsin.
 3. Mazkur farmoyishga muvofiq belgilangan vazifalarni samarali bajarish uchun vazirlik va idoralar rahbarlari zimmasiga Ishchi komissiyaga har tomonlama ko‘maklashishni ta’minlash yuzasidan shaxsiy javobgarlik yuklansin.
 4. Ushbu farmoyishning ijrosini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokurori I.B. Abdullayev zimmasiga yuklansin.