Elektron raqamli imzodan foydalangan holda elektron shaklda davlat statistika hisobotini taqdim etish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida

O‘zbekiston Respublikasi “Davlat statistikasi to‘g‘risida”gi Qonunining (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2002-y., 12-son, 219-modda) 51-moddasi va O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 8-yanvardagi 8-son qarori bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi to‘g‘risidagi nizomga (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2003-y., 1-2-son, 7-modda) muvofiq, shuningdek statistika ma’lumotlarini elektron shaklda taqdim etish tartibini belgilash maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi qaror qiladi:
 1. Elektron raqamli imzodan foydalangan holda elektron shaklda davlat statistika hisobotini taqdim etish tartibi to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 2. Ushbu qaror rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.
 Ushbu Nizom O‘zbekiston Respublikasining “Davlat statistikasi to‘g‘risida”gi (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2002-y., 12-son, 219-modda), “Elektron raqamli imzo to‘g‘risida”gi (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2004-y., 4-son, 41-modda), “Elektron hujjat aylanishi to‘g‘risida”gi (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2004-y., 20-son, 230-modda) qonunlariga muvofiq, Internet tarmog‘i orqali elektron raqamli imzodan foydalangan holda elektron hujjat ko‘rinishida davlat statistika hisobotini (bundan buyon matnda statistika hisoboti deb yuritiladi) taqdim etish tartibini belgilaydi. 
 1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
 statistika hisoboti — ko‘rsatkichlar nomi, ma’lumotlarni to‘ldirish uchun joy, mansabdor shaxsning imzosi, shu jumladan elektron raqamli imzosi rekvizitlarini o‘z ichiga olgan, respondent tomonidan birlamchi hisob va buxgalteriya hujjatlarini umumlashtirish asosida to‘ldiriladigan, belgilangan tartibda tasdiqlangan davlat statistika kuzatuvi shakli;
 respondent — statistika hisobotini taqdim etuvchi yuridik shaxs (zarur hollarda uning vakolatxonasi yoki filiali);
 elektron namuna — ko‘rsatkichlar tavsifini, birlamchi statistik ma’lumotlarni tekshirish qismlarini, zarur me’yoriy-axborot ma’lumotlarini o‘z ichiga olgan maxsus dasturiy ta’minotning bir qismi bo‘lgan statistika hisobotining elektron shakli;
 elektron raqamli imzo — elektron hujjatdagi mazkur elektron hujjat axborotini elektron raqamli imzoning yopiq kalitidan foydalangan holda maxsus o‘zgartirish natijasida hosil qilingan hamda elektron raqamli imzoning ochiq kaliti yordamida elektron hujjatdagi axborotda xatolik yo‘qligini aniqlash va elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasini identifikatsiya qilish imkoniyatini beradigan imzo;
 elektron hujjat — elektron shaklda qayd etilgan, elektron raqamli imzo bilan tasdiqlangan hamda elektron hujjatning uni identifikatsiya qilish imkonini beradigan boshqa rekvizitlariga ega bo‘lgan axborot;
 respondentning elektron raqamli imzosi (bundan buyon matnda RERI deb yuritiladi) — respondent nomidan statistika hisobotini taqdim etuvchi, kalit sertifikatining egasi bo‘lgan shaxsning elektron raqamli imzosi;
 statistika organining elektron raqamli imzosi (bundan buyon matnda SOERI deb yuritiladi) — elektron raqamli imzodan foydalangan holda statistika hisobotlarini elektron shaklda yig‘ish tizimi doirasida elektron raqamli imzodan foydalanish vakolatiga ega bo‘lgan, kalit sertifikatining egasi hisoblangan statistika organi xodimining elektron raqamli imzosi; 
 Elektron raqamli imzodan foydalangan holda statistika hisobotlarini elektron shaklda yig‘ish tizimi (bundan buyon matnda Tizim deb yuritiladi) — statistika hisobotlarini Internet tarmog‘i orqali elektron shaklda qabul qilish, jo‘natish va qayta ishlashni ta’minlovchi axborot tizimi;
 statistika hisoboti olinganligi haqida xabarnoma (bundan buyon matnda Xabarnoma deb yuritiladi) — statistika hisoboti kelib tushgan sanasi va statistika organi tomonidan ko‘rib chiqish natijasini taqdim etish muddati to‘g‘risidagi ma’lumotni o‘z ichiga olgan, Tizim tomonidan avtomatik tarzda shakllanuvchi xabar; 
 to‘g‘rilanishi lozim bo‘lgan statistika hisobotini taqdim etish haqida ko‘rsatma (bundan buyon matnda Ko‘rsatma deb yuritiladi) — statistika hisoboti buzib ko‘rsatilganligi (ishonchsizligi) aniqlangan hollarda, statistika organining SOERI bilan imzolangan va respondentga yuboriladigan elektron hujjat; 
 statistika hisoboti qabul qilinganligi haqida ma’lumotnoma (bundan buyon matnda Ma’lumotnoma deb yuritiladi) — statistika organi tomonidan statistika hisobotining qabul qilinganligini tasdiqlovchi, sanasi va qabul qilgan xodimning familiyasi ko‘rsatilgan, SOERI bilan imzolangan va respondentga yuboriladigan elektron hujjat; 
 qayta ishlash davri — yig‘ma statistika ma’lumotlarini o‘z vaqtida tarqatilishini ta’minlovchi, olingan statistik hisobotlarni tahlil qilish va umumlashtirish uchun O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi tomonidan belgilangan vaqt oralig‘i. Qayta ishlash davri tegishli yig‘ma statistika ma’lumotlarini O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan Davlat statistika ishlari dasturida belgilangan tarqatish muddatidan oshmasligi kerak. 
 2. Statistika hisobotini elektron shaklda taqdim etish respondentning o‘z xohishiga ko‘ra axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini qo‘llagan holda amalga oshirilishi mumkin.
 Statistika hisobotlarini elektron shaklda taqdim etuvchi respondentlar, ularning qog‘oz shaklida nusxasini taqdim etishga majbur emas.
 3. Statistika hisobotlarini elektron shaklda taqdim etmaydigan respondentlar uchun, ularni qog‘oz shaklida, tegishli statistika organiga taqdim etishning amaldagi tartibi saqlanib qolinadi.
 4. Statistika organlari tomonidan statistika hisobotini belgilangan taqdim etish davriyligidan ko‘proq talab qilinishiga yo‘l qo‘yilmaydi.
 5. Elektron shakldagi statistika hisoboti qog‘oz hujjatga tenglashtiriladi va u bilan bir xil yuridik kuchga ega hamda belgilangan tartibda arxivda saqlanishi lozim.
 Elektron shakldagi statistika hisobotining saqlanish muddati, qog‘oz shaklidagi statistika hisobotlari uchun belgilangan muddatdan kam bo‘lmasligi kerak.
 6. Zaruriyatga ko‘ra, statistika organi tomonidan elektron statistika hisobotining qog‘oz shakldagi nusxasi tayyorlanishi mumkin, nusxada tegishli rekvizitlar, tayyorlangan vaqti va sanasi ko‘rsatiladi. Elektron statistika hisobotining qog‘oz shaklidagi nusxasi uni tayyorlagan statistika organi rahbari tomonidan imzolanadi.
 7. Statistika hisobotini kiritish, qayta ishlash, tekshirish, jo‘natish va saqlash bo‘yicha maxsus dasturiy ta’minot va elektron namuna O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasining rasmiy sayti (www.stat.uz) orqali bepul taqdim etiladi. 
 8. Statistika hisoboti shakliga belgilangan tartibda o‘zgartirishlar kiritilgan taqdirda, O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi tegishli elektron namunaga zarur o‘zgartirishlarni kiritib, rasmiy sayt orqali respondentni o‘zgartirishlar to‘g‘risida xabardor qiladi.
 Elektron namunaning o‘zgarganligi to‘g‘risida ma’lumot olinganda, respondent statistika hisobotini taqdim etish uchun o‘zgartirilgan elektron namunadan foydalanishi zarur. 
 9. Statistika hisobotini elektron shaklda taqdim etish uchun respondent:
 O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasining rasmiy sayti orqali Tizimga murojaat qiladi;
 o‘zining shaxsiy kompyuteriga mustaqil ravishda maxsus dasturiy ta’minotni o‘rnatadi, shuningdek undan foydalangan holda o‘ziga kerak bo‘lgan statistika hisobotlarining elektron namunasini o‘rnatadi;
 tegishli statistika hisoboti shaklini taqdim etish davriyligi va belgilangan muddatidan kechiktirmay elektron statistika hisobotini shakllantiradi va jo‘natadi. 
 10. Elektron shaklda taqdim etilgan statistika hisobotlari, to‘liq to‘ldirilgan va hisobot ma’lumotlarining mantiqiy yaxlitligini tekshirish dasturiy modulini qo‘llagan holda tekshirilgan bo‘lishi kerak.
 Elektron namunaning har bir katakchasida statistika hisoboti namunasida yoki unga ilova qilingan ro‘yxatda (nomenklatura, tasniflagich) keltirilgan o‘lchov birliklari bo‘yicha faqat bitta ko‘rsatkich ko‘rsatiladi.
 Tegishli katakchada:
 ko‘rsatkich yo‘q bo‘lgan holda “–” belgisi;
 ko‘rsatkich qiymati belgilangan o‘lchov birligidan kam bo‘lgan holda “0” qiymati yozib qo‘yiladi. 
 11. Statistika hisobotida quyidagi majburiy rekvizitlar ko‘rsatilgan bo‘lishi shart:
 respondentning nomi va identifikatsion kodlari (KTUT, STIR);
 respondentning elektron va pochta manzili;
 hujjat yaratilgan sana;
 uni tuzishga mas’ul bo‘lgan mansabdor shaxslar to‘g‘risida ma’lumotlar; 
 RERI.
 12. O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi qoshidagi Yangi texnologiyalar ilmiy-axborot markazining elektron raqamli imzolar kalitlarini ro‘yxatga olish markazi tomonidan berilgan RERI bilan imzolangan va o‘zida majburiy rekvizitlarni aks ettirgan elektron shakldagi statistika hisoboti respondentdan chiquvchi deb hisoblanadi. 
 Belgilangan namunaga mos kelmagan va RERI bilan imzolanmagan elektron shakldagi statistika hisoboti statistika organlari tomonidan ko‘rib chiqilmaydi.
 13. Respondentdan elektron statistika hisobotini qabul qilishda, Tizim uning elektron manzilini avtomatik ravishda ro‘yxatdan o‘tkazadi. Tizim tomonidan elektron manzilning ro‘yxatdan o‘tkazilishi, respondent uchun statistika hisobotlarini faqat elektron shaklda taqdim etish majburiyatini bermaydi.
 14. Statistika hisobotini yuborgandan so‘ng respondent uning olinganligi va uni ko‘rib chiqish muddati to‘g‘risida Tizim orqali avtomatik tarzda shakllantirilgan elektron Xabarnomani oladi, ushbu xabar uni statistika organi tomonidan qabul qilinganligini tasdiqlamaydi.
 15. Xabarnomada ko‘rsatilgan vaqtdan kechiktirmay, respondent quyidagi elektron hujjatlardan birini oladi:
 Ma’lumotnomani — agar qayta ishlash uchun kelib tushgan statistika hisoboti statistika organlarining nazorat tizimidan muvaffaqiyatli o‘tsa va statistika ma’lumotlarida qoidabuzilishlar (arifmetik xatolar, mantiqiy qarama-qarshiliklar, avvalgi hisobot davrlari ma’lumotlari bilan taqqoslangandagi nomuvofiqliklar) yo‘q bo‘lsa; 
 Ko‘rsatmani — taqdim etilgan statistika hisobotida qoidabuzilishlar aniqlanganda.
 16. Agar respondent, joriy hisobot davri uchun statistika hisobotini yuborgandan so‘ng, undagi xatolar va nomuvofiqliklarni mustaqil aniqlasa, u statistika organlariga to‘g‘rilangan hisobotni tushuntirishlar bilan yuboradi. 
 Qayta ishlash davri o‘tguniga qadar respondent tomonidan to‘g‘rilangan hisobotning qayta yuborilishi, davlat statistika hisobotini taqdim etish tartibini buzish hisoblanmaydi, hisobot mazkur Nizomda belgilangan tartibda statistika organlari tomonidan qabul qilinadi va qayta ishlanadi.
 17. Respondent tomonidan mustaqil to‘g‘rilangan hisobotni O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan Davlat statistika ishlari dasturida belgilangan ma’lumotlarni tarqatish muddatlaridan kechikib qayta yuborilishi, davlat statistika hisobotlarini taqdim etish tartibini buzish hisoblanadi va qonun hujjatlariga muvofiq mansabdor shaxslarga nisbatan ma’muriy jazo choralari qo‘llanilishiga sabab bo‘ladi. 
 18. Statistika organi xodimi, joriy hisobot davri uchun respondentdan elektron shakldagi statistika hisobotini qabul qilganda: 
 Xabarnomada belgilangan muddatdan kechiktirmay uni qayta ishlashni ta’minlashi;
 statistika hisobotini qayta ishlash tugaganidan so‘ng bir soatdan kechiktirmay, respondentga SOERI bilan imzolangan Ma’lumotnoma yoki Ko‘rsatmani yuborishi;
 joriy hisobot davri uchun statistika hisoboti o‘rnatilgan muddatdan erta kelib tushsa, hisobotni qabul qilishi, uni qayta ishlashni amalga oshirishi va bir soatdan kechiktirmay, respondentga SOERI bilan imzolangan Ma’lumotnoma yoki Ko‘rsatmani yuborishi lozim.
 19. Hisobotdagi statistika ma’lumotlarida qoidabuzilishlar aniqlangan hollarda, statistika organi tomonidan respondentga Ko‘rsatma yuboriladi. Ko‘rsatma barcha xato va nomuvofiqliklar ro‘yxatini, ularni bartaraf etish bo‘yicha tavsiyalarni, shuningdek to‘g‘rilangan ma’lumotlarni taqdim etish muddati va qayta ishlashni o‘tkazgan xodimning SOERIni o‘z ichiga olishi lozim.
 Ko‘rsatmadagi ma’lumotlarni to‘g‘rilab taqdim etish muddati, qayta ishlash davrini hisobga olgan holda belgilanadi. 
 20. Respondent Ko‘rsatmani olgandan so‘ng, statistika hisobotini to‘g‘rilab, uni statistika organiga qaytadan yuboradi. 
 Agar joriy hisobot davri uchun to‘g‘rilangan statistika hisoboti Ko‘rsatmada belgilangan muddatda taqdim etilgan bo‘lsa, hisobotlarni taqdim etish muddatlarini buzganligi uchun belgilanadigan ma’muriy jazo choralari qo‘llanilmaydi. 
 21. Agar joriy hisobot to‘g‘ri bo‘lib, joriy statistika hisobotidagi nomuvofiqliklar ilgari yo‘l qo‘yilgan xatolar va buzib ko‘rsatishlar (o‘tgan hisobot davrlarida) bilan bog‘liq bo‘lganligi uchun respondent tomonidan uni to‘g‘rilash mumkin bo‘lmasa, bu holda respondent Ko‘rsatmada belgilangan muddatdan kechiktirmay:
 nomuvofiqliklar sabablariga izoh bergan holda, joriy hisobotni statistika organiga qayta yuboradi;
 o‘tgan hisobot davrlari uchun to‘g‘rilangan statistika hisobotini statistika organiga taqdim etadi (elektron yoki qog‘oz shaklida).
 22. Nomuvofiqliklar sabablariga izoh berilgan holda yuborilgan joriy hisobotni respondentdan olganda, statistika organi:
 joriy statistika hisobotini qabul qiladi va respondentga Ma’lumotnoma yuboradi;
 respondentdan buzib ko‘rsatishlar yo‘l qo‘yilgan barcha o‘tgan davrlar uchun to‘g‘rilangan statistika hisobotini qabul qiladi va ularga nisbatan tegishli qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javobgarlik choralarini ko‘rish masalasini hal etadi;
 qonun hujjatlarida belgilangan tartibda yig‘ma davlat statistika ma’lumotlariga o‘zgartirishlar kiritish bo‘yicha zarur harakatlarni amalga oshiradi.
 23. Respondentda Ma’lumotnoma mavjud bo‘lgan taqdirda, statistika hisoboti qabul qilingan deb hisoblanadi. Ma’lumotnomada ko‘rsatilgan vaqt va sana statistika hisoboti topshirilgan muddat bo‘lib hisoblanadi.
 Respondent Ma’lumotnomani statistika hisobotini arxivda saqlash uchun belgilangan muddat davomida saqlaydi.
 24. Texnik sabablarga ko‘ra, mazkur Nizomda belgilangan muddatlarda Xabarnoma, Ma’lumotnoma yoki Ko‘rsatmani olmagan respondent, ushbu holat bo‘yicha o‘zi joylashgan joydagi statistika organiga xabar (elektron pochta orqali, telefonda yoki shaxsan) beradi. 
 25. Statistika organi xabarni olgandan so‘ng, respondent bilan birgalikda, 8 soatdan oshmagan muddatda mazkur holatning kelib chiqish sabablarini aniqlash va uni bartaraf etish bo‘yicha zarur harakatlarni amalga oshiradi.
 26. Elektron shakldagi statistika hisobotlarini qabul qiluvchi statistika organlari xodimlari, ularni o‘z vaqtida qayta ishlanishi va olingan ma’lumotlar maxfiyligini ta’minlagan holda ulardan kelgusida faqat statistika maqsadlarida foydalanilishi uchun shaxsan javobgardirlar.
 27. Statistika organlari xodimlari statistika hisobotini RERI bilan noqonuniy imzolanishi uchun javobgar bo‘lmaydilar.
 28. Mazkur Nizom talablarini buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar qonun hujjatlariga muvofiq javobgarlikka tortiladi.
 29. Ushbu Nizom O‘zbekiston Respublikasi Aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari davlat qo‘mitasi bilan kelishilgan.