Milliarder bosib o‘tgan yo‘l: Darya Jukova Roman Abramovich rebrendingiga qanday ta’sir ko‘rsatdi?

Hayot yo‘li boshlanishida juda yopiq shaxs bo‘lgan Abramovich juda tez qiyofasini keskin o‘zgartirdi. Bunda nafaqat Rossiya siyosatidagi o‘zgarishlar, balki Darya Jukovaning ham hissasi bor, deb yozadi Forbes.

Roman Abramovich 90-yillarning oxiri va 2000-yillarning boshida korporativ hayot ramziga aylangan edi. Deyarli har bir yirik mojaro ortida uning shaxsi soyasini topishga urinishar edi. Aniqrog‘i dastlab bu soyaning ikki boshi bor edi, keyinroq u to‘liq ajralib ketdi. Uning Boris Beryozovskiy nomli bir sharpasi siyosat girdobiga tushib, chetga chiqarildi, ikkinchisi esa aksincha ulkan biznes-imperiyaga qo‘shilib ketdi.
Siyosiy landshaft o‘zgarib borishi bilan nafaqat nufuzli bo‘lish, balki shunday ko‘rinish ham xavfli bo‘lib bordi. Abramovich o‘z shaxsini butunlay qayta shakllantirish bo‘yicha yorqin tajriba o‘tkazdi. Buning muvaffaqiyatiga ko‘pchilik, hatto biznesmen jamoasidagilar ham ishonmadi, uning bir qator harakatlari jinnilik, g‘alati injiqlik sifatida qabul qilindi. Biroq balki ichki sezgi, balki ishonish qiyin bo‘lgan murakkab hisob-kitob natijani ta’minladi. Bu o‘zgarishlarda Darya Jukova ham munosib rol o‘ynadi.
O‘zini qayta shakllantirishni atrof-muhitni qayta shakllantirishdan ajratib bo‘lmaydi. Abramovich shaxsiy rebrendingida birinchi bosqich — uning Chukotka tarixi bo‘ldi. Bu keskin burilish dastlab istehzo bilan, navbatdagi etnik latifa darajasida qabul qilindi. Biroq nisbatan qisqa vaqt ichida hududda keskin o‘zgarishlar yuz berdi, bu esa uning rahbari qiyofasiga birinchi o‘zgarishlarni kiritdi. Nafaqat Anadir, balki uzoq posyolkalarda ham faol qurilish ishlari yuritilib, ishlab chiqarish korxonalari ochildi.
Chukotka zamonaviylasha boshladi. Yangi bo‘yalgan binolar fonida belugalar suvni shaloplatar, yorqin, to‘q sariq vertolyotlar esa bug‘uchilar yaylovlari va gaz konlari quvurlari ustidan uchib o‘ta boshladi. Abramovich biznesmendan ko‘ra katta ekzotik hududning ijtimoiy novatoriga aylandi.
Biroq Chukotka shuhrat keltiruvchi loyiha sifatida Rossiyaning ichki iste’mol mahsuloti edi. “Chelsi”ni xarid qilish esa global darajadagi imidj uchun talabnoma bo‘ldi. Rossiyada ushbu bitim tanqidlar bo‘ronini keltirib chiqardi. Biroq bu salbiy qarashlarga Chukotka keysi qarama-qarshi qo‘yildi. Futbol klubi bonus sifatida, g‘arb isteblishmentining yopiq puliga kirish sifatida qabul qilina boshladi.
Qo‘liga arzon soat taqqan saratovlik yetim yigit va London futbol klubining egasi, global darajadagi biznes-o‘yinchi obrazlari o‘rtasidagi keskin farq Abramovichni afsonaviy personajga aylantirdi. Biroq ana shunday qahramon uchun o‘ziga xos turmush o‘rtoq, global aloqalarni rivojlantirish uchun sherik kerak edi. Abramovich — jahon futboli, Darya Jukova — zamonaviy san’at — bunday strategiya uchun bu optimal uyg‘unlik bo‘ldi.
Stadionlar lojasi kabi zamonaviy san’at ham (investitsiyalar va ko‘rgazmalarni tashkil etish darajasida) aloqalar uchun maydonlar yaratadi, o‘ziga xos ijtimoiy kodirovka ishlab chiqadi. Jukova bilan munosabatlar Abramovich qiyofasi globallashuvining yanada yaxshilanishini davom ettirdi. Oz vaqt ichida Jukova ikkinchi figura bo‘lib ko‘rinmasdan, o‘z partiyasini yuritdi va endi Abramovich o‘z estetik apgreydi bilan bog‘liq masalalarda uning ortidan ergasha boshladi. Jukovaning Amerika elitasi, jumladan, Tramp oilasi bilan aloqalari va bu aloqalardan lobbistik maqsadlarda foydalanish imkoniyati haqidagi oxirgi ma’lumotlar yaratilgan kompozitsiyaning samarasidan guvohlik beradi.
“Chelsi” xarid qilinganidan va Rossiya aktivlarining asosiy qismi sotilganidan bir necha yil o‘tib Abramovich qiyofasi global aristokratlar xronikasi boyligiga aylanadi.
Nisbatan qisqa davr ichida butunlay qayta shakllanish yakuniga yetadi: Abramovich global sahnaga chiqib, oshkoralik olamida g‘oyib bo‘ldi.
Abramovichning qiyofasi Darya Jukovasiz xiralashib qoladimi? Bu savolda ma’no yo‘q. Qahramonning o‘zi artefaktga aylanib bo‘ldi, san’atda esa ko‘rgazmali obraz allaqachon zarur atribut hisoblanmaydi. Suratni turlicha talqin qilish mumkin, ulardan hech biri haqiqat yoki yolg‘on bo‘lmaydi. Abramovichning biznes bo‘yicha eski sheriklaridan hammasi ham bunday metafizik o‘zgarish bilan maqtana olmaydi.