Qashqadaryoda gaz haqining to‘lanmasligiga “vijdonsiz kompyuterlar” aybdormi?

Viloyatlarda aholining tabiiy gazdan qarzdorligi ko‘p tushunmovchiliklarga sabab bo‘layotganiga qaramasdan, uni bartaraf etish bo‘yicha ishlab chiqilgan chora-tadbirlar kutilgan natijani bermayapti. Bu haqda “Qashqadaryo” nashri xabar berdi.

Nashrda ta’kidlanishicha, gazdan qarzdorlik holatini ta’minot korxonalari xodimlari deyarli bir xil izohlashmoqda: “ba’zi iste’molchilar to‘lov intizomiga rioya qilmaydi”, “ayrimlari esa bu oy bo‘lmasa, kelgusi oy to‘layman, deb bamaylixotir yuradi va qarzi ko‘payib ketgach, to‘lash yoqmay qoladi”, “noqonuniy ulanishlar ham uchrab turadi”.
Maqola muallifi Qashqadaryo viloyatidagi bu kabi holatlarni o‘rganib chiqib, aholining tabiiy gazdan qarzi ko‘payib ketishiga nazoratchilarning mas’uliyatsizligi ham sabab bo‘layotganligini ta’kidladi. “Ba’zida nazoratchining aybi bilan kimdir ‘yemagan somsaga pul to‘lashga’ majbur bo‘lyapti”, — deyiladi maqolada.
— Bizning mahallamizga ikki yildan beri umuman gaz bormaydi, — deydi Qarshi shahri Xontepa mahallasida istiqomat qiluvchi bir fuqaro. — Ammo 74 ming so‘m qarzdorlik chiqibdi. Nazoratchini chaqirib, “schyotchik”ni ko‘rsatdim. Ko‘rsatkich hisoblagichda boshqa, kompyuterda boshqa emish. Vijdoni bormi o‘sha kompyuteringizning, yetkazib berilmagan gaz uchun ham qarz yozadimi, dedim.
Muallif Tolib Temirovning ta’kidlashicha, “vijdonsiz kompyuter”larning dastidan birgina fuqaro emas, ko‘plab kishilar jabr chekkan. Faqatgina o‘tgan yili viloyat iste’molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatlari hududiy birlashmasi va uning joylardagi bo‘limlariga bu borada 243 ta murojaat kelib tushgan. Murojaatlar o‘rganilishi natijasida iste’molchilar foydasiga jami 63 million so‘mdan ortiq mablag‘ undirib berilgan.
— Joriy yilda ham bunday holatlar kuzatilyapti, — deydi hududiy birlashma ijrochi direktori Alisher Muhammadiyev. — Misol uchun, gaz sarfini hisoblash uskunasi va gaz ta’minoti idorasidagi ko‘rsatkichlar mos kelmasligi natijasida Qarshi shahar Mahallot mahallasida yashovchi T. Negmatov xonadoniga 317 770 so‘m, Navro‘z mahallasida yashovchi S. Tojiyev xonadoniga 597 687 so‘m, Qarliqbog‘ot mahallasida yashovchi G. Shukurova xonadoniga 656 578 so‘m asossiz qarzdorlik yozilgani aniqlandi va o‘rganishlar davomida to‘plangan hujjatlar prokuraturaga taqdim etildi.
Maqola muallifi yuqorida qayd etilgan fikrlardan kelib chiqib, o‘rtaga savol qo‘ygan:
Kimgadir noreal yozilgan tabiiy gaz qarzdorligi hisobidan “yopilgan” tovar qayerga ketgan? Uni aslida kim yoqqan?
— Bu masalaning yechimini topish maqsadida bir qator ishlarni amalga oshiryapmiz, — deya javob bergan Qarshi shahar gaz ta’minoti idorasi rahbari Shokir Roziqov. — Har bir murojaatni nazorat qilyapmiz. Qolaversa, nazoratchilarning huquqiy bilimini oshirish uchun qo‘llanma berganmiz, turli o‘quv kurslari tashkil etyapmiz. Kasb etikasi bo‘yicha darslar o‘tkazishni rejalashtirganmiz. Maxsus daftar ishlab chiqdik va uni muhrlab, nazoratchilarga bermoqchimiz. Unda hisoblagichlarning ko‘rsatkichlari kunlik yozib boriladi va bu borada noaniqliklarga chek qo‘yiladi.
Maqola so‘ngida muallif ushbu chora-tadbirlar natija berishiga shubhalanmoqda:
Umuman, bular ham samara berarmikan o‘zi?