Al-Jazeera: Afg‘oniston “Tolibon”ga hokimiyatdan ulush taklif qildi

Afg‘oniston hukumati zo‘ravonlikni tugatish evaziga “Tolibon”ga mamlakatni boshqarishda ishtirok etishni taklif qildi. Bu haqda Al Jazeera telekanali hukumatdagi manbaga tayanib xabar berdi. “Tolibon” bu taklifga javob berganmi yoki yo‘q, hozircha noma’lum. Ammo, avvalroq Pokiston bosh vaziri Imron Xonning ma’lum qilishicha, “Tolibon” yetakchilari Ashraf G‘ani prezidentlikdan ketmas ekan, Afg‘oniston hukumati bilan muzokara qilmasligini aytgan.

Pokiston hukumati rahbari bu haqda Reuters’ga bergan intervyusida aytib o‘tgan. Xonning so‘zlariga ko‘ra, hozirgi sharoitda Afg‘onistonni siyosiy yo‘l bilan tartibga solish qiyin. May oyidan buyon “Tolibon” xorijiy armiya bo‘linmalari chiqib ketishi munosabati bilan butun mamlakat bo‘ylab keng ko‘lamli hujumlar uyushtirmoqda.
“Uch-to‘rt oy oldin, harakatning yuqori rahbariyati bu yerga kelganida men ‘Tolibon’ni tinchlik muzokaralari o‘tkazish zarurligiga ishontirishga harakat qildim”, — dedi Xon Islomoboddagi uyida bergan intervyusida.
“‘Tolibon’ning sharti shundaki, Ashraf G‘ani prezident bo‘lib turgan ekan, ular Afg‘oniston hukumati bilan muzokara qilmoqchi emas”, — deya Xon harakat yetakchilarining so‘zlarini keltirdi.
G‘ani va uning hukumatini AQSh qo‘g‘irchoqlari deb hisoblaydigan “Tolibon” bilan Kobul tayinlagan bir guruh afg‘on muzokarachilari o‘rtasida tinchlik muzokaralari 2020-yilning sentabr oyida Qatar poytaxti Dohada boshlangan, ammo bu borada unchalik yutuqqa erishilmagan. Bir qator davlatlar, jumladan AQSh vakillari hozir Dohada, u yerda 10-avgustdan beri Afg‘onistondagi qurolli mojaroni hal qilish bo‘yicha uch kunlik maslahatlashuvlar o‘tkazilmoqda.
Shu bilan birga, afg‘onistonlik siyosatchilar “Tolibon”ning hozirgi hujumi ortida Pokiston turganini bir necha bor ta’kidlagan.
Ular Afg‘onistonda davom etayotgan harbiy harakatlarni qo‘shni davlatning “vositachilik urushi” deb atagan. Kanadaning Pokistondagi sobiq elchisi Kris Aleksandr ham shunday fikr bildirdi. Aleksandr ijtimoiy tarmoqlardagi #SanctionPakistan kampaniyasining faol ishtirokchisi, kampaniya “Tolibon” tarafida Afg‘oniston ichki ishlariga aralashgani uchun Pokiston hukumatiga qarshi xalqaro sanksiyalarni talab qiladi.
Pokiston, o‘z navbatida, “Tolibon”ni qo‘llab-quvvatlayotgani haqidagi da’volarni rad etdi.
Ayni paytda Afg‘onistonda hukumat kuchlari uchun vaziyat yomonlashishda davom etmoqda. 12-avgustga o‘tar kechasi ular Kobuldan 150 kilometr janubda joylashgan, G‘azni viloyatining ma’muriy markazi — G‘azni shahrini qo‘ldan chiqardi. 11-avgust kuni “Tolibon” Qunduz chetidagi aeroportda bir necha kun mudofaalanib turgan Afg‘oniston armiyasi korpusini taslim qildi. Harbiylar jangarilarga qurol va og‘ir texnikalarni, shu jumladan, vertolyotni topshirdi. Bugungi kunga kelib, “Tolibon” 10 ta viloyat ma’muriy markazini nazorat qilmoqda.
Rossiya mudofaa vaziri Sergey Shoyguning so‘zlariga ko‘ra, Afg‘onistondagi hozirgi vaziyat “sovet qo‘shinlari mamlakatdan chiqarilgandan keyingi” vaziyatdan ancha murakkab.
AQSh harbiylari ham vaziyatni og‘ir deb baholamoqda, avvalroq AQSh Mudofaa vazirligi vakili “Tolibon” 90 kun ichida Kobulni egallashi mumkinligini aytgan.