AHOLI VA HUDUDLARNI SEL-TOShQIN VA KO‘ChKI HODISALARI BILAN BOG‘LIQ FAVQULODDA VAZIYATLARDAN MUHOFAZA QILISh HAMDA ULARNING OQIBATLARINI BARTARAF ETISh BO‘YIChA KEChIKTIRIB BO‘LMAYDIGAN ChORA-TADBIRLAR TO‘G‘RISIDA

Toshqin va sel oqimlari keltirishi mumkin bo‘lgan zararni kamaytirish, ko‘chkilarning oldini olish, ularning oqibatlarini tezkorlik bilan bartaraf etish va bu borada olib borilayotgan muhofaza ishlari samaradorligini oshirish maqsadida:
 1. Qor ko‘chishlari, toshqin va sel oqimlari xavfsiz o‘tishini ta’minlash, ko‘chki hodisalari xavfini kamaytirish bo‘yicha Hukumat komissiyasi (bundan keyin – Toshqinga qarshi hukumat komissiyasi) tarkibi ilovaga* muvofiq tasdiqlansin.
 2. Toshqinga qarshi hukumat komissiyasi:
 bir hafta muddatda 2006-yil bahor-yoz davrida qor ko‘chishlari, toshqinlar, sel oqimlari va ko‘chki hodisalari bilan bog‘liq favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etish bo‘yicha asosiy chora-tadbirlar dasturini ishlab chiqsin va tasdiqlasin hamda uning bajarilishini ta’minlasin;
 2006-yil 15-martgacha O‘zgidromet va Davlat geologiya qo‘mitasining tegishli xizmatlari ma’lumotlari asosida xavfli hududlarda joylashgan xo‘jaliklar ro‘yxatini belgilasin va uni muntazam aniqlashtirib borsin, mazkur hududlarda yashaydigan aholini vaqtincha ko‘chirish yoki (zarurat bo‘lsa) respublikaning xavfsiz hududlariga doimiy yashash uchun bosqichma-bosqich ko‘chirish bo‘yicha chora-tadbirlar majmuini ishlab chiqsin va amalga oshirsin;
 aholi va hududlarni xavfli gidrometeoralogik va geologik jarayonlar bilan bog‘liq favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish bo‘yicha rejada ko‘zda tutilgan chora-tadbirlarni amalga oshirishda davlat hokimiyati va mahalliy boshqaruv organlari, manfaatdor vazirlik va idoralarning muassasa va tashkilotlari samarali hamkorlik qilishini va ularning faoliyatini muvofiqlashtirishni ta’minlasin.
 3. O‘zgidromet (V. Chub) va Davlat geologiya qo‘mitasi (N. Ahmedov):
 2006-yil 20-fevralgacha Toshqinga qarshi hukumat komissiyasiga, viloyatlar va shaharlar hokimliklariga xavfli hududlarda joylashgan xo‘jaliklar, aholi punktlari va odamlari vaqtinchalik ko‘chirilishi yoki ko‘chirib ketilishi zarur bo‘lgan boshqa obyektlar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni taqdim etsin, shuningdek, muhandislik-texnikaviy muhofaza chora-tadbirlarini o‘tkazish bo‘yicha takliflar bersin;
 gidrometeorologiya vaziyat va geologik jarayonlarning uzluksiz monitoringini tashkil etsin va amalga oshirsin, bunda A-373 “Toshkent-O‘sh” avtomobil yo‘lining “Qamchiq” dovonidagi qismiga alohida e’tibor qaratsin, xavfli hududlarga tushib qolgan yangi obyektlar to‘g‘risida zudlik bilan axborot taqdim etilishini ta’minlasin;
 yozgi ta’tillar va maktab ta’tillari mavsumi boshlanishidan oldin bolalar sog‘lomlashtirish lagerlari, sanatoriylar, dam olish uylari, sayyohlik bazalari va pansionatlar joylashgan hududlarni muhandislik-geologik tekshiruvdan o‘tkazsin. Zarur bo‘lganda, obyektlarni vaqtincha yopish yoki kerakli muhofaza choralarini amalga oshirish to‘g‘risida yozma ravishda ko‘rsatmalar kiritsin;
 Favqulodda vaziyatlar vazirligi bilan birgalikda joylardagi davlat hokimiyati organlari, obyektlari va xo‘jaliklari xavfli hududlarda joylashgan korxona va tashkilotlar rahbarlari hamda fuqarolari tomonidan aholi va hududlarni favqulodda vaziyatlardan himoya qilish bo‘yicha zarur choralar ko‘rish to‘g‘risidagi tegishli ogohlantirish va ko‘rsatmalarning o‘z vaqtida bajarilishini nazorat qilishni ta’minlasin;
 Favqulodda vaziyatlar vazirligi va Qishloq va suv xo‘jaligi vazirligi bilan birgalikda to‘plangan qorning hajmi, sel va ko‘chki xavfi mavjud hududlarni aniqlash, o‘pirilish xavfi bo‘lgan tog‘ ko‘llarining holatini baholash hamda bu joylarda gidrometeorologik vaziyat va geologik jarayonlarning rivojlanish sur’atini doimiy kuzatish va prognoz qilish bo‘yicha ishlarni amalga oshirish maqsadida tog‘li va tog‘oldi tumanlarda, shu jumladan, zarurat bo‘lganda, chegaradosh davlatlar hududida (O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi bilan kelishilgan holda) 2006-yilning 1-martidan 1-sentabrigacha bo‘lgan davrda muntazam aerovizual rekognossirovka olib borsin.
 4. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari:
 bir hafta muddatda xavfli gidrometeorologik va geologik hodisalar bilan bog‘liq favqulodda vaziyatlar paydo bo‘lishi tahdidlariga qarshi o‘z vaqtida chora ko‘rish hamda aholi va hududlarni muhofaza qilish bo‘yicha ishlarni tezkor tashkil etish va boshqarish uchun viloyat va tuman (xavfli tumanlarda) shtablari tashkil etsin; mazkur shtablarni zarur miqdorda transport vositalari, yonilg‘i-moylash materiallari va aloqa vositalari bilan ta’minlasin;
 Qishloq va suv xo‘jaligi vazirligi bilan birgalikda 2006-yil 15-martgacha xavfli uchastkalarni aniqlash uchun gidrotexnik inshootlar, ko‘priklar, qirg‘oqlar, daryolar uzanlari va soylarining holatini o‘rganib chiqsin ularni tozalash va mustahkamlash bo‘yicha kechiktirib bo‘lmaydigan muhofaza choralari va avariya-tiklash ishlari bajarilishini ta’minlasin;
 ruxsatsiz qurilish va noruda materiallar qazib olish, daryolar o‘zanida boshqa xo‘jalik faoliyatini olib borish oqibatida daryolar, kanallar va soylarning suv o‘tkazish imkoniyatlari kamayishi holatlariga yo‘l qo‘ymasin va buning qat’iy oldini olsin;
 Davlat geologiya qo‘mitasi va O‘zgidromet ko‘rsatmalari asosida xavfli hududlardan ko‘chirilishi zarur bo‘lgan xo‘jaliklar aholisining o‘z vaqtida va bexatar ko‘chirilishini ta’minlasin. Xavfsiz joylarga ko‘chirilayotgan kishilarning hayot kechirishi va munosib turmushi uchun zarur barcha sharoitlarni yaratsin, ular orasida tegishli tushuntirish ishlarini olib borsin;
 joylardagi davlat hokimiyati organlari balansida turgan daryo o‘zanlari va soylar qirg‘oqlarini mustahkamlash va ularni tozalash chora-tadbirlarini moliyalash asoslangan hisob-kitoblar bo‘yicha mahalliy budjetlar zaxira fondi mablag‘lari hisobidan amalga oshirilsin.
 5. Qishloq va suv xo‘jaligi vazirligi (S. Ismoilov), “Davsuvxo‘jaliknazorat” inspeksiyasi (T. Kamolov):
 bir oy muddatda gidrotexnik inshootlarning (kanallar, dambalar va sel yo‘llari) sel va toshqin suvlarini xatarsiz o‘tkazib yuborishga tayyorligini tekshirsin;
 Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Ichki ishlar vazirligi va “O‘zbekenergo” davlat-aksiyadorlik kompaniyasi bilan hamkorlikda 2006-yilning 15-martigacha o‘zanli suv omborlarini tekshirsin va ushbu suv omborlarining sel hamda toshqin suvlarini xavfsiz qabul qilish va xatarsiz o‘tkazib yuborishga doimiy tayyorligini kafolatlovchi ish tartibini ta’minlash ustidan nazorat o‘rnatsin, toshqinlar boshlanganda har bir o‘zanli suv omborida ruxsat etilgan eng yuqori hajmning kamida 30 foizi miqdorida bo‘sh joy mavjud bo‘lishini ta’minlasin;
 Sel va toshqinlar paytida joylardagi barcha bo‘linmalarda rahbar xodimlarning tunu kun navbatchiligini va suv xo‘jaligi obyektlarining xavfsiz ishlashini nazorat qilishni ta’minlasin.
 6. Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Subanov):
 vazirlikning hududiy boshqarmalari shaxsiy tarkibini sel va toshqinlar yuz beradigan davr mobaynida kuchaytirilgan ish tartibiga o‘tkazsin, qidiruv-qutqaruv bo‘linmalari va tezkor guruhlarning xavf yoki favqulodda vaziyatlar yuzaga kelgan holatlarda belgilangan vazifalarni bajarishga doim tayyorligini ta’minlasin;
 xavfli gidrometeorologik va geologik jarayonlar bilan bog‘liq vaziyatlarni kuzatish bo‘yicha ma’lumotlarni to‘plasin va tahlil qilsin, favqulodda vaziyatlar yuzaga kelishi xavfini kamaytirish va ushbu holatlar keltirib chiqarishi mumkin bo‘lgan oqibatlarni bartaraf etish bo‘yicha zarur chora-tadbirlarga doir takliflarni Toshqinga qarshi hukumat komissiyasiga o‘z vaqtida taqdim etsin;
 Ichki ishlar vazirligi va O‘zgidromet bilan birgalikda favqulodda vaziyatlar yuzaga kelishining monitoringini amalga oshirish va bundan o‘z vaqtida xabardor qilish maqsadida o‘pirilish xavfi mavjud bo‘lgan tog‘ ko‘llarini kuzatish uchun tegishli texnika va sifatli aloqa vositalari bilan jihozlangan muvaqqat postlarni o‘z vaqtida tashkil etishni ta’minlasin;
 Ichki ishlar vazirligi va O‘zbekistan aloqa va axborotlashtirish agentligi bilan hamkorlikda xabardor qilish tizimining puxta ishlashini, favqulodda vaziyatlar xavfi to‘g‘risidagi axborot va signallarni o‘z vaqtida yetkazish va tegishli vazirliklar, idoralar, joylardagi davlat hokimiyati organlari hamda aholini xabardor qilishni ta’minlashga doir choralarni ko‘rsin;
 2006-yilning bahor-yoz mavsumida sel-toshqin va ko‘chki xavfi mavjud bo‘lgan uchastkalarda tegishli ko‘nikmalarni mashq qilish va zarur himoya ishlarini amaliy bajarish maqsadida maxsus taktika mashqlarini o‘tkazsin;
 Toshqinga qarshi hukumat komissiyasi qarorlarining bajarilishini samarali muvofiqlashtirish va qat’iy nazorat qilishni ta’minlasin.
 7. Ichki ishlar vazirligi (B. Matlyubov) joylardagi davlat hokimiyat organlari – dahldor vazirlik va idoralar bilan hamkorlikda tabiiy xususiyatga ega favqulodda vaziyatlar xavfi yuzaga kelganda aholi (jumladan, ko‘chirilgan shaxslarning muddatdan oldin qaytishi), transport vositalari va texnikani xavfli uchastka va hududlarga qo‘ymaslik maqsadida yo‘llar, transport kommunikatsiyalarida qo‘shimcha postlar va ogohlantiruvchi belgilar qo‘yilishini ta’minlasin.
 8. Tashqi ishlar vazirligi (E. G‘aniyev) 2006-yilning 1-apreligacha Qirg‘iziston va Tojikiston hukumatlaridan O‘zgidromet bo‘linmalari tomonidan ushbu mamlakatlardagi tog‘oldi va tog‘li hududlarda qor zaxirasi hajmini aniqlash, tog‘ ko‘llarini baholash va O‘zbekistan Respublikasi hududidagi uchastkalarga xavf tug‘diruvchi sel, toshqin va ko‘chki xavfi bo‘lgan zonalarni aniqlash maqsadida aeroviziual tekshirishlarni o‘tkazish uchun ruxsat olish hamda ularning holatini birgalikda monitoring qilish masalasini tegishli tartibda hal etsin.
 Moliya vazirligi (R. Azimov) belgilangan tartibda O‘zgidrometga Vazirlar Mahkamasining zaxira fondidan chegaradosh davlatlar hududidagi tog‘oldi va tog‘li tumanlarda aeroviziual tekshirish ishlarini o‘tkazish uchun 101 million so‘m miqdorida maqsadli yo‘naltirilgan mablag‘ ajratsin.
 9. Sog‘liqni saqlash vazirligi (F. Nazirov) vaqtinchalik va doimiy yashash joylariga ko‘chirilgan aholiga sifatli tibbiy xizmat ko‘rsatishni va bu joylarda sanitariya-epidemiologiya nazoratini ta’minlasin. Favqulodda vaziyatlar yuzaga kelishi mumkinligini hisobga olgan holda dori-darmon, sanitariya-gigiyena va epidemiyaga qarshi vositalarning yetarli darajadagi zaxirasini tashkil etsin;
 10. “O‘zavtoyo‘l” davlat-aksiyadorlik kompaniyasi (M. Abdullayev) manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda A-373 “Toshkent-O‘sh” avtoyo‘lining “Qamchiq” dovoni uchastkasida odamlar va transport vositalari harakati xavfsizligini tashkil etish maqsadida muhandislik-texnik muhofaza tadbirlari bajarilishini ta’minlasin. Respublikaning boshqa hududlaridagi avtoyo‘llar tabiiy xodisalar oqibatida buzilgan hollarda ularni qayta tiklash uchun zarur kuch va vositalar tayyor turishini ta’minlasin.
 11. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2005-yil 28-fevraldagi “Toshqin suvlarini, sel oqimlarini o‘tkazib yuborish va ko‘chki xodisalari bilan bog‘liq favqulodda vaziyatlarning oldini olish hamda ularning oqibatlarini tugatish borasidagi qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-16-son qarori o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.
 12. Mazkur qaror ijrosini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vaziri Sh.M.Mirziyoyev zimmasiga yuklansin.