Haftalik dayjest: TIVning o‘pong‘ich xodimi, g‘o‘daymagan Bozorov, iste’mol savatimizda nimalar bor?

Kulgili voqea komediya, fojialisi tragediya bo‘ladi. Bordi-yu komediya va tragediya alomatlari bittada jam bo‘lsa, bunisi tragikomediya bo‘ladi. Yangi O‘zbekiston ham tragikomediyalarga boy. Ammo bu haftadagisi mamlakatimiz sarhadlaridan chiqib, Yevropagacha aks sado berdi.
Bunaqasi kamdan kam bo‘ladi. The Diplomat, Guardian, Al Jazeera, Eurasianet kabi xalqaro nashrlar uchun maqola yozuvchi mustaqil jurnalist Agneshka Pikulitska-Vilchevska 1-fevral kuni Twitter-akkauntida Tashqi ishlar vazirligidan biriktirilgan Rustam ismli xodim unga tegajog‘lik qilib o‘pmoqchi bo‘lganini yozdi. Bunga sabab “uning akkreditatsiya qilingan OAVdan boshqa OAV uchun ham ishlashi bo‘lgan”. TIV akkreditatsiya bo‘yicha javobni qonun bo‘yicha ikki oyda emas, balki olti oyda bergan. Rustam deganlari Telegram’da qizlarni “o‘raydigan” o‘spirinlar kabi unga “...Yigiting bormi?”, degan. Bundan tashqari, TIV xodimi undan karantin haqida ijobiy maqola yozishni so‘ragan, chunki “salbiy yangiliklar ko‘payib ketgan”. Jurnalist bunday maqola yozmasligini, chunki o‘sha vaqtda u O‘zbekistonda bo‘lmaganini aytgan.

Agneshka xonim bu voqeani oshkor qilishi ortidan shov-shuv bo‘lib ketdi. Komil Allamjonov bu shikoyat unda xavotir uyg‘otganini yozdi. Oliy Majlis Senati raisi Tanzila Norboyeva “qabul qilib bo‘lmas holat”, deb munosabat bildirdi. Qizig‘i shundaki, Agneshka TIV binosida bir necha marta ko‘rishgan Rustam deganlari kimligini hech kim bilmadi.
Ko‘p o‘tmay O‘zbekiston TIV Agneshka Pikulitskadan uzr so‘radi va unga tegajog‘lik qilgan xodimini ishdan bo‘shatganini bildirdi. Agneshka Al Jazeera telekanalining O‘zbekistondagi muxbiri sifatida akkreditatsiyadan o‘tdi. Shunday qilib, hammasi yaxshilik bilan yakun topdi.
* * *
Koronavirus olamida nima gaplar? “Koronavirusning ‘britancha’ shtammi odamlar orasiga kirishiga yo‘l qo‘ymadik”, demoqda 2020-yilning eng taniqli shaxslaridan biri bo‘lgan Nurmat Otabekov. “Butun dunyodagi ko‘plab iqtisodiy jihatdan rivojlangan davlatlarni koronavirus kasalligi karaxt holatga keltirib qo‘ygan bir paytda respublikamizdagi epidemik barqarorlik bizdagi tizim nimalarga qodir ekanini ko‘rsatib turibdi. ‘Britancha’ shtamm aniqlangan bemor aeroportning o‘zida alohidalangan, shifoxonaga yotqizilgan va bemorda hech qanday asoratlar kuzatilmagan”, dedi koronavirusga qarshi kurash shtabi a’zosi Nurmat Otabekov. Demak, vaziyat hozircha barqaror. Ammo ehtiyotkorlik choralarini susaytirish ham kerak emas.
Yana bir yangi xabar shuki, O‘zbekiston 2 million 640 ming doza AstraZeneca/Oxford vaksinasini oladi. Uning bir dozasi narxi taxminan 3 dollar.
Toshkent shahar Ichki ishlar bosh boshqarmasida koronavirusga qarshi emlash boshlangan. IIBB xodimlari Xitoyning Anhui Zhifei Longcom Biopharmaceutical Co.Ltd kompaniyasi bilan hamkorlikda ishlab chiqilgan vaksina bilan emlanmoqda. Qizig‘i shundaki, avval koronavirus vaksinasi bilan birinchi galda shifokorlar va keksalar emlanishi aytilgandi. Ammo hozirgacha biror keksa yoki shifokor emlanganini o‘qimadik. Buyog‘i necha puldan tushdi?
* * *
Iste’mol savati muayyan vaqtda iste’mol etiladigan mahsulotlar turi va to‘plamining oila yoki jon boshiga hisoblangan miqdori bo‘lib, pul shaklida hisoblanadi. Bunday to‘plam amaldagi narxlarga ko‘ra iste’mol savatidan kelib chiqib tirikchilik minimumini hisoblab chiqishga xizmat qiladi.

O‘zbekiston iste’molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatlari federatsiyasi O‘zbekistonda iste’mol savatining hisob-kitobini e’lon qildi. O‘rganishlarga ko‘ra, iste’mol savatining miqdori taxminan 2,157 million so‘mni tashkil etmoqda. Iste’mol savatiga oziq-ovqat mahsulotlaridan non, yorma va dukkakli mevalar, go‘sht, sabzavot, poliz ekinlari, mevalar (sitrus mevalar va ziravorlar), sut mahsulotlari kiritilgan. Shuningdek, nooziq-ovqat — dorilar, kosmetika va uy-ro‘zg‘or buyumlari va kommunal xizmatlar, transport xarajatlari va qo‘shimcha o‘quv kurslari ham o‘rin olgan.
Iste’mol savati tushunchasi bugungi kun kishisiga biroz notanish, chunki uni hisoblash tasniflari hali ishlab chiqilmagandi. 2020-yilda esa moliya vaziri lavozimida ishlagan Jamshid Qo‘chqorov nima uchun O‘zbekistonda hanuzgacha iste’mol savatchasi va tirikchilik uchun zarur eng kam miqdor qancha ekani oshkor qilinmagani yuzasidan savolga “davlat bunga kambag‘allikni kamaytirishga qaratilgan dastur ishlab chiqish bilan javob berishi mumkinligini” bildirgan edi.
* * *
Bu hafta prezident Farg‘onaga tashrif buyurdi. Prezident tashrifi mobaynida o‘tgan yildan beri viloyat hokimi vazifasini bajarayotgan Xayrullo Bozorov Farg‘ona viloyati hokimi lavozimiga tasdiqlandi. “Men Bozorovni bir yil emas, o‘n yil emas, 15—20 yildan beri bilaman. U xalqparvar, g‘o‘daymagan, ko‘p-ko‘p og‘ir sinovlardan o‘tgan. Men Farg‘onaga tayyor kadrni olib keldim. Shuncha yil ishlab o‘zgarmadi, endi ham o‘zgarmaydi. Mana viloyatda to‘rt oy ishlab ko‘rdi, farg‘onaliklar sinovidan o‘tdi. Muammoni yelkasiga olishni biladi”, deya ta’rifladi prezident Bozorovni.

Ushbu tashrif mobaynida Farg‘ona viloyatning Quva, Bag‘dod, Yozyovon va O‘zbekiston tumanlarida hokim o‘zgardi. Shuningdek, Farg‘ona shahri “to‘rtligi” vazifasidan ozod qilindi.
Xalq deputatlari sessiyasidan so‘ng Shavkat Mirziyoyev kutilmaganda Farg‘ona shahridagi “Shodiyona” mahallasiga bordi. Mahalla oralab yurib, aholi bilan uchrashdi (rasmlar va videolarni ko‘ring). Mahalla idorasiga kirib, mahalla raisi va maslahatchilar bilan suhbatlashdi. Aholining yashash sharoitlari, hududdagi muammolarni so‘radi. Ularni hal etish bo‘yicha mutasaddilarga ko‘rsatmalar berdi. Mahalladagi ayollardan biri prezidentga o‘g‘lini uylantirayotgani haqida aytdi, Shavkat Mirziyoyev esa viloyat hokimiga uning nomidan to‘yga borishni tayinladi. 6-fevral kuni esa Xayrullo Bozorov o‘sha oilaning nikoh to‘yida ishtirok etdi va davlat rahbari nomidan  muzlatgich, kir yuvish mashinasi, televizor kabi maishiy texnika vositalari sovg‘a qildi.
* * *
Mustaqil O‘zbekistonning saylov tizimida ko‘p mehnati singgan, 2005-yildan beri Markaziy saylov komissiyasi raisi sifatida ishlab kelayotgan Mirzo-Ulug‘bek Abdusalomovning vakolati tugatildi va u Konstitutsiyaviy sud rais etib saylandi. Hozirga qadar Senat raisining o‘rinbosari lavozimida ishlab kelgan Zayniddin Nizomxo‘jayev Saylov komissiyasi raisligiga saylandi. Markaziy salov komissiyasidagi o‘zgarishlarni quyida o‘qing.

Aytib o‘tish lozimki, bu yili oktabr oyida O‘zbekistonda prezident saylovi o‘tkaziladi. Amaldagi prezident Shavkat Mirziyoyevga raqobatchi nomzodlar ismi hali e’lon qilingani yo‘q.
“Daryo”da qoling. Mamlakatimiz va dunyodagi eng qaynoq yangiliklarni birinchi bo‘lib bizda o‘qing.