Markaziy bank narxlar o‘sishining sekinlashganiga izoh berdi

O‘zbekistonda inflyatsiya sekinlashdi. So‘nggi yillarda ilk bora pulning qadrsizlanishi ketma-ket ravishda 1 – 0,6 foizdan past bo‘ldi va yanvar hamda fevral oylarida mos ravishda 0,6 – 0,8 foizni tashkil qildi. 2019-yilning bilan bilan solishtirganda ushbu oraliqdagi ko‘rsatkich mos ravishda 1,5 – 1,6 foiz bo‘lgandi.

Inflyatsiya darajasi o‘sishining sekinlashuviga iqtisodiyotni kreditlashtirishning o‘sish darajasi past bo‘lgani va budjet xarajatlari kabi faktorlar ta’sir qilgan, deya Markaziy bank rasmiylarining so‘zlarini keltirgan “Spot”.
Pulning qadrsizlanishiga to‘sqinlik qilgan yana bir nechta omillarni keltirish mumkin. Yanvarda QQSning qamrovi kengaygani, so‘m kursining devalvatsiyasi va avgust oyida energiya resurslari uchun narxlarning o‘sgani, un va qolipli non mahsulotlari uchun 2019-yilning oktabr oyida narxlarning liberalizatsiya qilingani shular jumlasidan.
Meva va sabzavotlarni saqlash hamda issiqxonalarda yetishtirish infratuzilmasining kengayganligi qish fasli davomida ularning bozorlardagi narxi keskin ko‘tarilmagan. Jumladan, 2019-yilning yanvar – fevral oylarida mevalar 15,6 foizga sabzavotlar 13,8 foizga qimmatlagan bo‘lsa, 2020-yilning ushbu pylarida ko‘rsatkich qariy 2 baravar sekinlashgan – mos ravishda 7,7 va 6,3 foizgacha.
Un va qolipli non mahsulotlari qiymatlarining bozor sharoitlariga moslashuvi natijasida ularning iste’molchilar narxlari indeksiga ta’siri sezilarli darajada kamaygan (0,2 dan 0,08 gacha).
Go‘sht narxlari 2019-yil yanvar – fevral oylaridagi sur’atlarda o‘sishda davom etishi (2,3 foiz) inflyatsiyaga sezilarli ta’sir qilgan. Nooziq-ovqat mahsulotlarining narxlari o‘sishi 2020-yil yanvar - fevralda 0,8 foiz (o‘tgan yili 2 foiz edi), xizmatlar narxlarining o‘sishi 0,6 foizni (1,3 foiz) tashkil qilgan.
Markaziy bank mutasaddilari narxlar o‘sishini faqat monetar yo‘l bilan ushlab turishga urinishning imkonsiz ekani transport infratuzilmasi va raqobatni rivojlantirish, iqtisodiyotning uzluksiz ravishda gaz hamda elektrenergiya bilan ta’minlash zarurligini ta’kidladi.
Avval iqtisodiyot va sanoat vaziri Jamshid Qo‘chqorov ham bir nechta nomonetar omillar ham inflyatsiyaga ta’sir qilishi va ular hali ham bartaraf qilinmaganini qayd etgandi.