Tuman fermer, dehqon xo‘jaliklari va tomorqa yer egalari kengashlari huzuridagi Fermer xo‘jaliklarida buxgalteriya hisobi va hisobotini yuritish markazlari tomonidan bepul konsalting xizmatlari ko‘rsatish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqi

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Fermer xo‘jaliklarida hisob tizimini tubdan yaxshilash va ularga bank xizmatlari ko‘rsatishni takomillashtirishning qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2018-yil 2-iyuldagi PQ-3824-son qaroriga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
 1. Tuman fermer, dehqon xo‘jaliklari va tomorqa egalari kengashlari huzuridagi Fermer xo‘jaliklarida buxgalteriya hisobi va hisobotini yuritish markazlari (keyingi o‘rinlarda markazlar deb ataladi) tomonidan bepul konsalting xizmatlari ko‘rsatish tartibi to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 2. Belgilab qo‘yilsinki, markazlar:
 tuman fermer, dehqon xo‘jaliklari va tomorqa yer egalari kengashlari a’zosi hisoblanadigan, davlat xaridlari uchun paxta xomashyosi va boshoqli don yetishtiruvchi fermer xo‘jaliklariga bepul konsalting xizmatlari ko‘rsatadi;
 tuman fermer, dehqon xo‘jaliklari va tomorqa yer egalari kengashlarining taklifiga ko‘ra moliyaviy resurslari cheklangan va buxgalteriya hisobiga ega bo‘lmagan, a’zolik badallarini o‘z vaqtida to‘laydigan, yer va suv resurslaridan samarali foydalanuvchi, qishloq xo‘jaligi mahsulotlarining boshqa turlarini yetishtiruvchi fermer xo‘jaliklariga shartnomaga muvofiq bepul konsalting xizmatlari ko‘rsatishlari mumkin;
 ushbu bandning ikkinchi va uchinchi xatboshilarida nazarda tutilmagan fermer xo‘jaliklariga, shuningdek, qishloq xo‘jalik mahsulotlari yetishtiruvchi boshqa xo‘jalik yurituvchi subyektlarga qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda pullik konsalting xizmatlari ko‘rsatadi.
 3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining o‘rinbosari — moliya vaziri J.A. Qo‘chqorov hamda O‘zbekiston fermer, dehqon xo‘jaliklari va tomorqa egalari kengashi raisi vazifasini bajaruvchi A.A. Xaitov zimmasiga yuklansin.
 1. Ushbu Nizom tuman fermer, dehqon xo‘jaliklari va tomorqa yer egalari kengashlari huzuridagi Fermer xo‘jaliklarida buxgalteriya hisobi va hisobotini yuritish markazlari tomonidan bepul konsalting xizmatlari ko‘rsatish tartibini belgilaydi. 
 2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
 buxgalteriya hisobi va hisobotini yuritish markazlari — (keyingi o‘rinlarda markazlar deb ataladi) tuman fermer, dehqon xo‘jaliklari va tomorqa yer egalari kengashlari huzurida tashkil etilgan fermer xo‘jaliklarida bepul konsalting xizmatlari ko‘rsatuvchi muassasa;
 bepul konsalting xizmatlari — to‘lov undirilmagan holda ushbu Nizomga muvofiq fermer xo‘jaliklariga markazlar tomonidan ko‘rsatiladigan xizmatlar;
 buxgalter — oliy iqtisodiy ma’lumotga yoki buxgalteriya hisobi yo‘nalishi bo‘yicha o‘rta maxsus ma’lumotga ega bo‘lgan hamda markazlarning shtat jadvalida turadigan jismoniy shaxs;
 soliq va statistika hisobotlari bo‘yicha maslahatchi — oliy iqtisodiy ma’lumotga yoki auditorlik faoliyati yo‘nalishi bo‘yicha o‘rta maxsus ma’lumotga ega bo‘lgan hamda markazlarning shtat jadvalida turadigan jismoniy shaxs. 
 aholi xonadonlarida tomorqadan samarali foydalanish bo‘yicha agronom — oliy ma’lumotli agronom yoki agronom mutaxassisligi bo‘yicha o‘rta-maxsus ma’lumotga ega bo‘lgan yoki maxsus o‘quv kurslarini tamomlagan hamda markazlarning shtat jadvalida turadigan jismoniy shaxs.
 3. Bepul konsalting xizmatlari tuman fermer, dehqon xo‘jaliklari va tomorqa yer egalari kengashlari a’zosi hisoblanadigan, davlat xaridlari uchun paxta xomashyosi va g‘alla yetishtiruvchi fermer xo‘jaliklariga markazlar tomonidan ko‘rsatiladi. 
 Markazlar tuman fermer, dehqon xo‘jaliklari va tomorqa yer egalari kengashlarining taklifiga ko‘ra moliyaviy resurslari cheklangan va buxgalteriya hisobiga ega bo‘lmagan, a’zolik badallarini o‘z vaqtida to‘laydigan, yer va suv resurslaridan samarali foydalanuvchi, qishloq xo‘jaligi mahsulotlarining boshqa turlarini yetishtiruvchi fermer xo‘jaliklariga shartnomaga muvofiq bepul konsalting xizmatlari ko‘rsatishlari mumkin.
 4. Markazlar ushbu Nizomning 3-bandida nazarda tutilmagan fermer xo‘jaliklariga, shuningdek, qishloq xo‘jalik mahsulotlari yetishtiruvchi boshqa xo‘jalik yurituvchi subyektlarga qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda pullik konsalting xizmatlari ko‘rsatadi.
 5. Konsalting xizmatlari ko‘rsatish quyidagi tamoyillarga asoslanadi:
 qonun ustuvorligi;
 fermer xo‘jaliklarining huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlari ustuvorligi;
 faoliyatning mustaqilligi va maxfiyligi hamda shartnomaviy majburiyatlarga rioya qilish.
 6. Markazlar tuman fermer, dehqon xo‘jaliklari va tomorqa yer egalari kengashlari tomonidan muassasa shaklida tashkil etiladi. Markaz direktori egallab turgan lavozimiga ko‘ra tuman kengashi raisi o‘rinbosari hisoblanadi, lavozimiga hududiy fermer, dehqon xo‘jaliklari va tomorqa yer egalari kengashi raisining buyrug‘i bilan tayinlanadi.
 7. Markazlar quyidagi konsalting xizmatlarini ko‘rsatadi:
 buxgalteriya hisobi va hisoboti yuritilishini ta’minlash;
 xodimlarning ish haqi va majburiy ajratmalarni hisoblash;
 asosiy mablag‘larni, tovar-moddiy boyliklarni, shuningdek, qishloq xo‘jaligi mavsumi yakunlari bo‘yicha debitorlik va kreditorlik qarzlarni xatlovdan o‘tkazish;
 soliqlar va boshqa majburiy to‘lovlar bo‘yicha soliq organlari bilan birga taqqoslashlarni amalga oshirish va ularning o‘z vaqtida to‘lanishini tashkil etish;
 soliq va moliyaviy hamda statistika hisobotlarini tuzish va ularni tegishli organlarga taqdim qilish;
 daromadlar va xarajatlarni tahlil qilish, tijorat banklaridan kredit olish uchun zarur hujjatlarni tayyorlash va kelgusi yil uchun biznes reja tuzish, moliyaviy hisobotlarni xalqaro standartlarga muvofiqlashtirish; 
 O‘zbekiston fermer, dehqon xo‘jaliklari va tomorqa yer egalari kengashiga a’zolik badallari hisoblanishi va to‘lanishini tashkillashtirish; 
 agronom tomonidan aholiga o‘z xonadonlaridagi tomorqadan samarali foydalanish bo‘yicha, shuningdek fermer, dehqon xo‘jaliklari va tomorqa yer egalariga yer uchastkalaridan samarali foydalanish bo‘yicha maslahatlar berish, sifatli urug‘ va ko‘chatlar bilan ta’minlash, agrotexnik tadbirlarning o‘z vaqtida o‘tkazilishida amaliy yordam berish.
 8. Markazlar konsalting xizmatlarini ko‘rsatishda quyidagi huquqlarga ega:
 konsalting xizmatlari ko‘rsatish bilan bog‘liq bo‘lgan hujjatlar va boshqa ma’lumotlar olish;
 konsalting xizmatlari ko‘rsatilayotgan fermer xo‘jaligi rahbari va boshqa xodimlarini chaqirishga, ulardan qonunchilik hujjatlari, ustav faoliyati, ta’sis hujjatlarining buzilishi holati yuzasidan og‘zaki va yozma tushuntirishlar talab qilish;
 zarur hujjat va boshqa ma’lumotlarni davlat organlaridan olish;
 shartnoma shartlari fermer xo‘jaligi tomonidan buzilgan taqdirda konsalting xizmatlari ko‘rsatishni bekor qilish;
 markazlar konsalting xizmatlarini ko‘rsatish to‘g‘risidagi shartnomaga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega bo‘lishi mumkin.
 9. Markazlar tomonidan bepul konsalting xizmatlarini ko‘rsatish ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq sxema bo‘yicha amalga oshiriladi. 
 10. Konsalting xizmatlari ko‘rsatish bo‘yicha shartnoma tuzish uchun fermer xo‘jaliklari o‘z xohishiga ko‘ra markazlarga ushbu Nizomga 2-ilovaga muvofiq shakldagi konsalting xizmatlaridan foydalanish ehtiyoji to‘g‘risida buyurtma (keyingi o‘rinlarda fermer xo‘jaligining buyurtmasi deb ataladi) taqdim qiladi.
 11. Fermer xo‘jaligining buyurtmasi markazlar tomonidan uch kun mobaynida ko‘rib chiqiladi. Buyurtmani ko‘rib chiqish yakunlari bo‘yicha markazlar fermer xo‘jaliklariga bepul yoki pullik konsalting xizmatlari ko‘rsatish bo‘yicha shartnoma tuzishni taklif qiladi.
 12. Ushbu Nizomning 3-bandi birinchi va ikkinchi xatboshilarida ko‘rsatilgan fermer xo‘jaliklari bilan ikki kun mobaynida bepul konsalting xizmatlarini ko‘rsatish shartnomasi bir yildan ortiq bo‘lmagan muddatga tuziladi. 
 13. Markazlar fermer xo‘jaliklariga ko‘rsatiladigan bepul konsalting xizmatlari hisobini yuritadi. Har oyda markaz va fermer xo‘jaligi o‘rtasida ushbu Nizomga 3-ilovaga muvofiq shaklda ko‘rsatilgan bepul konsalting xizmatlari to‘g‘risida dalolatnoma tuziladi.
 14. Ko‘rsatilgan bepul konsalting xizmatlari to‘g‘risidagi dalolatnoma Markazlar tomonidan hisobot oyidan keyingi oyning 10-kunidan kechikmay tegishli tuman fermer, dehqon xo‘jaliklari va tomorqa yer egalari kengashlariga taqdim qilinadi. 
 15. Fermer xo‘jaliklari tomonidan tuman fermer, dehqon xo‘jaliklari va tomorqa yer egalari kengashlariga a’zolik badallari o‘z muddatida to‘lanmagan taqdirda mazkur shartnoma bekor qilinishi mumkin. 
 Markaz tomonidan bepul konsalting xizmatlari to‘liq ko‘rsatilmagan yoki tegishlicha bo‘lmagan sifatdagi xizmatlar ko‘rsatilganda yoxud xizmat ko‘rsatishning muddatlari buzilgan hollarda Markaz xodimlariga nisbatan intizomiy choralar ko‘riladi. 
 16. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi O‘zbekiston fermer, dehqon xo‘jaliklari va tomorqa yer egalari kengashi bilan birgalikda Markazlar tomonidan ushbu Nizomga rioya qilinishi ustidan nazoratni o‘z vakolatlari doirasida amalga oshiradilar.
 17. Ushbu Nizom talablarining buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar belgilangan tartibda javob beradilar.