Tishlar va gaymorit: ularning qanday bog‘liqligi bor va birinchi navbatda nimani davolash kerak?

Gaymorit yoki yuqori jag‘ sinusiti – bu yallig‘lanish jarayoni bo‘lib, yuqori jag‘ sinuslarning shilliq qavatga ta’sir qilishidir. Lekin bu qanday sodir bo‘ladi? Tish kasalliklari gaymoritga olib kelishi mumkinmi? Yoki aksincha gaymorit tishlarning og‘rig‘iga olib keladimi?

Tish kasalliklari gaymoritga olib kelishi mumkinmi?
Ha, mumkin. Gaymorit holatlarining taxminan yarmida odontogen xususiyat mavjud. Agar anatomik jihatdan tishlarning ildizlari yuqori jag‘ sinusiga yaqin bo‘lsa, u holda ildizlar atrofidagi har qanday yallig‘lanish jarayonlari gaymorov bo‘shlig‘ining yallig‘lanishiga olib keladi.
Gaymorov bo‘shlig‘i burun bo‘shlig‘i bilan aloqa qiladi. Har biri o‘ziga xos anatomik tuzilishga ega – bo‘shliqning hajmi individualdir. Ba’zilarida tishlarning ildizlari gaymorov bo‘shliqning pastki qismiga tutashgan bo‘lsa, ba’zilarida ular to‘g‘ridan to‘g‘ri unda joylashgan, ayrimlarda esa ildiz va bo‘shliq orasidagi joy suyak bilan to‘lgan. Ikkinchi holda odontogen jarayonlar kamroq bo‘ladi.
Biroq, teskari vaziyat, gaymorit tish kasalligiga sabab bo‘lishi mumkin emas. Shunday qilib, tishlar gaymorit tufayli og‘riyapti, degan fikr noto‘g‘ri. Gaymorit bilan yuqori jag‘ning tishlari hududida noqulaylik paydo bo‘lishi mumkin, ammo bu to‘g‘ridan-to‘g‘ri tishlarning shikastlanishiga olib kelmaydi.
Avval nimani davolash kerak – tish yoki gaymorit?
“Odontogen gaymorit” tashxisi qo‘yilgan bemor nima qilishi kerak? Avval LOR shifokoriga yozilsinmi yoki birinchi navbatda stomatologgami? Yoki ularga bir vaqtning o‘zida tashrif buyurishi kerakmi?
Avvalo, gaymoritning sababini aniqlash lozim. Eng yaxshisi diagnostika usuli – tomografiya qilish. Uning yordamida burun bo‘shlig‘i, unga bog‘langan ulashgan tishlar ildizlarining holatini baholash mumkin.
Agar gaymorov bo‘shliqdagi shilliq qavatning yallig‘lanishi tishlarga bog‘liq bo‘lsa, unda, albatta, birinchi navbatda, sababni bartaraf etish kerak. Ba’zida shunday bo‘ladiki, odontogen sababni, ya’ni tishdagi yallig‘lanish jarayonini yo‘q qilish gaymoritdan xalos bo‘lish uchun yetarli.
Ammo ba’zida, tish kanali orqali infeksiyalanganida, zamburug‘lar yoki boshqa mikroorganizmlar burun bo‘shlig‘iga kirib borishi mumkin, ular tufayli yallig‘lanish hosil bo‘ladi. Bunday holatda birinchi navbatda tishdagi infeksiya manbasini yo‘q qilish kerak, keyin esa otorinolaringolog gaymorov bo‘shlig‘ini infeksiyadan tozalaydi, dori-darmonlarni buyuradi va hokazo.
Qanday tish kasalliklari gaymoritga olib kelishi mumkin?
Oddiy kariyes gaymoritga olib kelishi mumkin emas, chunki kariyes faqat tishning qattiq to‘qimalariga zarar yetkazadigan va boshqa joyga tarqalmaydigan kasallikdir. Gaymorov bo‘shliq uchun kariyesning asoratlari bo‘lgan kasalliklar xavflidir.
Ildiz kanalini davolash paytida bo‘shliqqa infeksiya tushishi ham mumkin. Tishning ildizi va bo‘shliq o‘rtasida suyak yo‘qligi sababli, ildiz kanalini davolash paytida shifokor tasodifan infeksiyani kanaldan bo‘shliqqa surib yuborishi mumkin. Yoki kanalni to‘ldirishda plomba moddasini gaymorov bo‘shlig‘iga tushishi mumkin. Bunday zarralar atrofida yallig‘lanish jarayoni hosil bo‘ladi.
Sut tishlari kasalliklari gaymoritga olib kelishi mumkinmi?
Sut tishlari kichik ildizlarga ega va bundan tashqari, har bir sut tishi ostida doimiy tishning mikrobi yotadi. Shunday qilib, sut tishi hali doimiy bilan almashtirilmagan bolalar odontogen gaymorit bilan kasallanmaydi. Ularda gaymorit rivojlanishining sababi qon, burun shilliq qavati orqali yoki yuzning shikastlanishi tufayli infeksiyaning burun bo‘shlig‘iga kirib borishi bilan bog‘liq.