Baholovchi malaka sertifikatini berish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 24-apreldagi PQ-843-sonli “Baholovchi tashkilotlar faoliyatini yanada takomillashtirish va ko‘rsatilayotgan xizmatlar sifati uchun ularning mas’uliyatini oshirish to‘g‘risida”gi qaroriga muvofiq O‘zbekiston Respublikasining Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasi qaror qiladi:
 1. Baholovchi malaka sertifikatini berish tartibi to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 2. Quyidagilar o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin:
 O‘zbekiston Respublikasi Davlat mulki qo‘mitasining 2003-yil 12-maydagi 01/06-01-sonli “Baholovchi ixtisosligini olishlari uchun jismoniy shaxslarni attestatsiya (qayta attestatsiya)dan o‘tkazishga oid nizomni tasdiqlash to‘g‘risida”gi qarori (2003-yil 26-may, ro‘yxat raqami 1244 — O‘zbekiston Respublikasi vazirliklari, davlat qo‘mitalari va idoralarining me’yoriy hujjatlari axborotnomasi, 2003-y., 9-10-sonlar); 
 O‘zbekiston Respublikasi Davlat mulki qo‘mitasining 2006-yil 1-dekabrdagi 01/19-18/05-sonli “Professional baholovchiga qo‘yiladigan malaka talablari to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qarori (2007-yil 2-mart, ro‘yxat raqami 1660 —O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2007-y., 9-10-sonlar, 91-modda).
 3. Mazkur qaror O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat ro‘yxatiga olingan kundan boshlab o‘n kun o‘tgach kuchga kiradi.
 Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasining “Baholash faoliyati to‘g‘risida”gi Qonuni (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-y., 9-son, 208-modda), O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 24-apreldagi PQ-843-sonli “Baholovchi tashkilotlar faoliyatini yanada takomillashtirish va ko‘rsatilayotgan xizmatlar sifati uchun ularning mas’uliyatini oshirish to‘g‘risida”gi qarori (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2008-y., 18-son, 145-modda)ga muvofiq baholovchining malaka sertifikatini olish uchun malaka imtihonini o‘tkazish, baholovchining malaka sertifikatini berish, muddatini uzaytirish, amal qilishini to‘xtatib qo‘yish va bekor qilish tartibini belgilaydi. 
 1. Baholovchining malaka sertifikati (keyingi o‘rinlarda matnda malaka sertifikati deb yuritiladi) jismoniy shaxsga, agarda u baholovchi tashkilotning shtatida tursa yoki baholovchi tashkilot tomonidan u bilan fuqarolik-huquqiy tusdagi shartnoma tuzilgan bo‘lsa, mulkni baholashni amalga oshirish huquqini beradi. 
 Malaka sertifikati 5 yillik muddatga beriladi va uning amal qilish muddati besh yillik muddatlarga uzaytirilishi mumkin.
 2. Malaka sertifikatiga ega bo‘lgan har bir baholovchi malaka sertifikati olingan yildan keyingi keladigan yildan boshlab har yili O‘zbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga ko‘maklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasi (keyingi o‘rinlarda matnda Davlat raqobat qo‘mitasi deb yuritiladi) tomonidan, baholovchilarning professional birlashmalari takliflarini hisobga olgan holda, belgilangan tartibda tasdiqlanadigan malaka oshirish dasturlari bo‘yicha 40 soatdan kam bo‘lmagan malaka oshirish kurslarida o‘qishi shart.
 3. Malaka sertifikatini olish uchun talabgor bo‘lgan jismoniy shaxs (keyingi o‘rinlarda matnda talabgor deb yuritiladi) malaka imtihonini muvaffaqiyatli topshirgan taqdirda, unga Davlat raqobat qo‘mitasi tomonidan mazkur Nizom qoidalariga muvofiq malaka sertifikati beriladi.
 4. Malaka sertifikatini olishga talabgor quyidagi talablarga javob berishi kerak:
 a) oliy iqtisodiy, yuridik yoki texnik ma’lumotga hamda baholovchi yoki baholovchining yordamchisi lavozimida so‘nggi besh yilda kamida bir yil ish stajiga ega bo‘lish;
 yoxud oliy ma’lumotga hamda so‘nggi besh yilda baholovchi yoki baholovchining yordamchisi lavozimida kamida ikki yil ish stajiga ega bo‘lish.
 Bunda xorijiy davlatlarda olingan oliy ma’lumot yoki ilmiy daraja belgilangan tartibda O‘zbekiston Respublikasidagi ma’lumotga ekvivalent deb topilgan taqdirda e’tiborga olinadi;
 b) Davlat raqobat qo‘mitasi tomonidan, baholovchilarning professional birlashmalari takliflarini hisobga olgan holda, belgilangan tartibda tasdiqlanadigan dastur bo‘yicha baholovchilar tayyorlash markazlarida maxsus o‘quv kursini tugatganligi to‘g‘risida sertifikatga ega bo‘lish, bunda o‘qish tugagan paytdan boshlab hujjatlar topshirilgungacha o‘tgan vaqt bir yildan oshmasligi kerak. 
 Baholovchining xalqaro sertifikatiga ega bo‘lgan talabgorlar baholovchilarni tayyorlash markazlarida maxsus o‘quvdan o‘tmasdan malaka imtihonini topshirishga qo‘yiladilar.
 5. Malaka sertifikatini olish uchun talabgor Davlat raqobat qo‘mitasiga 1-ilovaga muvofiq malaka imtihonini topshirish uchun ruxsat berish to‘g‘risidagi arizani unga quyidagi hujjatlarni ilova qilgan holda taqdim etadi: 
 a) 2-ilovaga muvofiq to‘ldirilgan so‘rovnoma;
 b) pasport nusxasi; 
 v) oliy ma’lumot to‘g‘risidagi diplomning yoxud vakolatli davlat organining xorijiy ta’lim muassasasida olingan oliy ma’lumot to‘g‘risidagi hujjatning nostrifikatsiyalash (ekvivalentligini qayd etish) to‘g‘risidagi guvohnomasining nusxasi; 
 g) mehnat daftarchasining nusxasi;
 d) 4 x 6 hajmdagi 2 dona fotosurat;
 e) baholovchilarni tayyorlash markazlarida maxsus o‘quv kursini tugatganligi to‘g‘risidagi sertifikatning (talabgorning o‘quv kursini tugatganligi to‘g‘risidagi sertifikatning berilgan vaqtidan boshlab hujjatlar topshirilgungacha o‘tgan vaqt bir yildan oshmagan bo‘lishi shart) yoki baholovchining xalqaro sertifikatining nusxasi;
 j) malaka imtihonidan o‘tish va malaka sertifikati berilishi uchun eng kam oylik ish haqining bir baravari miqdoridagi yig‘im to‘langanligini tasdiqlovchi hujjat.
 Talabgordan mazkur bandda nazarda tutilmagan hujjatlarni taqdim etilishini talab qilishga yo‘l qo‘yilmaydi.
 6. Hujjatlar talabgor tomonidan Davlat raqobat qo‘mitasiga bevosita yoxud ularning olinganligi to‘g‘risidagi bildirishnoma bilan pochta aloqasi vositasi orqali yetkazib berilishi mumkin.
 7. Davlat raqobat qo‘mitasi ariza tushgan kundan boshlab uch kunlik muddatda talabgorning malaka imtihoniga qo‘yilishi yoki qo‘yilmasligi haqida qaror qabul qiladi.
 8. Quyidagi asoslarga ko‘ra talabgor malaka imtihoniga kiritilmaydi:
 a) mazkur Nizomning 4-bandi talablariga javob bermaganda;
 b) mazkur Nizomning 5-bandida ko‘rsatilgan hujjatlarni to‘liq bo‘lmagan hajmda va lozim tarzda rasmiylashtirmay taqdim etganda;
 v) taqdim etgan hujjatlarda noto‘g‘ri yoki buzib ko‘rsatilgan ma’lumotlarning mavjudligi aniqlanganda;
 g) sud tartibida moliya-xo‘jalik munosabatlari sohasida muayyan lavozimni egallash yoki ushbu sohada muayyan faoliyat bilan shug‘ullanish huquqidan mahrum etilganda.
 Mazkur holatda Davlat raqobat qo‘mitasi talabgorni imtihonga qo‘yishni rad etish to‘g‘risida qaror qabul qiladi va shu kunning o‘zida ariza beruvchiga yozma ravishda asoslangan rad javobini yuboradi.
 9. Talabgorni malaka imtihoniga qo‘yish yuzasidan qaror qabul qilinganda imtihonga qo‘yilgan shaxslar ro‘yxati imtihon komissiyasiga taqdim etiladi. Bunda malaka imtihoni guruhlar shakllanishiga qarab, hujjatlar tushgan kundan boshlab ikki oyda kamida bir marotaba o‘tkaziladi.
 10. Imtihon komissiyasining tarkibi va ish tartibi Davlat raqobat qo‘mitasi tomonidan tasdiqlanadi.
 11. Malaka imtihoniga qo‘yilgan talabgorlar uni o‘tkazish sanasi, vaqti va joyi haqida imtihon o‘tkaziladigan kundan kamida 10 kun oldin xabardor qilinadilar.
 12. Malaka imtihoniga qo‘yilmagan talabgor malaka imtihoniga qo‘yilmaslikka sabab bo‘luvchi kamchiliklarni bartaraf etgandan keyingina qayta ariza berishi mumkin.
 13. Talabgor uning shaxsini tasdiqlovchi pasporti yoki boshqa hujjatini ko‘rsatgan holda malaka imtihoniga qo‘yiladi. Pasport yoki uning shaxsini tasdiqlovchi boshqa hujjatga ega bo‘lmagan, yoxud malaka imtihoniga kechikkan talabgorlar imtihonga qo‘yilmaydi va u kelmagan hisoblanadi va navbatdagi malaka imtihonidan o‘tadigan talabgorlar ro‘yxatiga kiritiladi.
 14. Agarda talabgor Davlat raqobat qo‘mitasiga hujjatlarni topshirgan vaqtdan boshlab ikki marotaba malaka imtihoniga kelmasa, taqdim etilgan hujjatlar unga qaytariladi. Bunda malaka imtihonidan o‘tish uchun to‘langan yig‘im summasi qaytarib berilmaydi. 
 Talabgor tomonidan hujjatlarni qayta topshirish mazkur bo‘limda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
 15. Malaka imtihoni talabgorlarni guruhlarga bo‘lgan holda kompyuterda topshiriladigan test sinovlari orqali o‘tkaziladi.
 16. Test savollari variantlari va ularning javoblari Davlat raqobat qo‘mitasi tomonidan, baholovchilarning professional birlashmalari va o‘quv markazlari takliflarini hisobga olgan holda, belgilangan tartibda tasdiqlangan baholovchilarning o‘quv dasturi asosida ishlab chiqiladi.
 Test savollari mazmuni sohaga oid normativ-huquqiy hujjatlarga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilishiga hamda yangi normativ-huquqiy hujjatlar qabul qilinishiga qarab muntazam ravishda takomillashtirib boriladi.
 17. Test dasturi kamida 75 ta savoldan iborat bo‘lib, o‘quv dasturining barcha bo‘limlarini aks ettirishi kerak.
 Test natijalari ijobiy deb topilishi uchun to‘g‘ri javoblar miqdori berilgan savollar miqdorining kamida 80 foizini tashkil etishi kerak.
 18. Malaka imtihonini topshirish jarayonida talabgorga quyidagilar taqiqlanadi:
 a) normativ-huquqiy hujjatlar, maxsus adabiyotlar yoki boshqa materiallardan (ma’lumotlardan) foydalanish;
 b) uyali aloqa vositasi va boshqa aloqa vositalaridan foydalanish;
 v) boshqa talabgorlar bilan suhbatlashish;
 g) imtihon o‘tkazilayotgan xonadan tashqariga chiqish. Xonadan chiqqanlar qaytadan imtihonga qo‘yilmaydi.
 Ushbu talablarni buzgan talabgorlar auditoriyadan chiqarib yuboriladi va malaka imtihonidan o‘tmagan hisoblanadi.
 Begona shaxslarga malaka imtihonida ishtirok etishga ruxsat berilmaydi.
 19. Malaka imtihonini topshirish jarayonida imtihon javoblarini ajratilgan vaqt ichida to‘liq berishga ulgurmagan talabgorlar malaka imtihonidan o‘tmagan deb hisoblanadilar.
 Malaka imtihonidan o‘tmagan talabgorlarga ular tomonidan to‘langan yig‘im puli qaytarilmaydi.
 Malaka imtihonidan o‘tmagan talabgor malaka imtihonidan o‘tish va malaka sertifikati berilishi uchun yig‘im to‘lash sharti bilan belgilangan tartibda takroran imtihondan o‘tish uchun hujjatlarni taqdim etishga haqli, bunda malaka imtihoni o‘tkazilgan kundan boshlab kamida bir oy vaqt o‘tgan bo‘lishi kerak.
 20. Imtihon natijalari imtihon komissiyasi tomonidan malaka imtihoni o‘tkazilgan kundan so‘ng uch kunlik muddatda bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi.
 21. Test javoblari hamda imtihon komissiyasining bayonnomalari belgilangan tartibda Davlat raqobat qo‘mitasida saqlanadi.
 22. Malaka imtihoni natijalari Davlat raqobat qo‘mitasining buyrug‘i bilan tasdiqlanadi.
 23. Malaka sertifikati mutaxassisning fotosurati yopishtirilgan maxsus blankda 3-ilovaga muvofiq shaklda rasmiylashtiriladi va O‘zbekiston Respublikasining barcha hududlarida yuridik kuchga egadir.
 24. Malaka sertifikatining blankalari qat’iy hisobda turadigan hujjatlar hisoblanadi, hisobga olish seriyasiga, tartib raqamiga va himoyalanganlik darajasiga ega bo‘ladi. Malaka sertifikatining blankalari Davlat raqobat qo‘mitasi buyurtmanomasiga ko‘ra “Davlat belgisi” davlat ishlab chiqarish birlashmasida bosmaxona usulida tayyorlanadi. 
 25. Malaka sertifikati Davlat raqobat qo‘mitasi tomonidan imtihon komissiyasi bayonnomalari olingandan keyin 10 kun muddatda rasmiylashtiriladi va malaka sertifikatining egasiga yoki boshqa shaxsga (notarius tomonidan tasdiqlangan ishonchnoma asosida) baholovchilar reyestriga imzosi qo‘yilgach belgilangan tartibda beriladi.
 26. Agar talabgor malaka sertifikatini rasmiylashtirish kunidan boshlab uch oy ichida uni olishga kelmasa yoki uni olishdan yozma ravishda ixtiyoriy bosh tortsa Davlat raqobat qo‘mitasi mazkur sertifikatning amal qilishini to‘xtatish to‘g‘risida qaror qabul qilishi mumkin. Bunda talabgorlarga ular tomonidan to‘langan yig‘im summasi qaytarilmaydi.
 27. Malaka imtihoni natijalari bo‘yicha malaka imtihonidan o‘tmagan deb tan olingan talabgorlar malaka imtihoni o‘tkazilgan kundan boshlab o‘ttiz kalendar kuni mobaynida Davlat raqobat qo‘mitasiga apellatsiya berish huquqiga ega. Apellatsiya yozma ravishda taqdim etiladi. 
 Davlat raqobat qo‘mitasi bir hafta muddatda berilgan apellatsiyani ko‘rib chiqadi va qabul qilingan qaror haqida ariza beruvchiga yozma xabar yuboradi.
 28. Apellatsiyani ko‘rib chiqish natijalari yuzasidan quyidagi qarorlardan biri qabul qilinadi:
 a) imtihon natijalarini o‘zgarishsiz qoldirish va apellatsiyani qanoatlantirishni rad etish to‘g‘risida;
 b) apellatsiyaga bergan shaxs uchun takroran malaka imtihoni o‘tkazish to‘g‘risida.
 29. Imtihon natijalarini o‘zgarishsiz qoldirish va shikoyatni qanoatlantirishni rad etish to‘g‘risidagi qaror quyidagi hollarda qabul qilinadi:
 a) apellatsiya ushbu Nizom talablariga taalluqli bo‘lmasa;
 b) apellatsiyada ko‘rsatilgan vajlar o‘z tasdig‘ini topmasa. 
 30. Takroran malaka imtihoni o‘tkazish to‘g‘risidagi qaror apellatsiya bergan shaxsga nisbatan malaka imtihoni mazkur Nizom talablariga zid ravishda o‘tkazilganligi hollari aniqlangan taqdirda qabul qilinadi. 
 31. Davlat raqobat qo‘mitasi tomonidan apellatsiya bergan talabgor uchun takroran malaka imtihoni o‘tkazish to‘g‘risida qaror qabul qilingan taqdirda, mazkur Nizomda belgilangan tartibda takroran malaka imtihoni o‘tkaziladi.
 32. Talabgor takroran apellatsiya berishi mumkin emas.
 33. Davlat raqobat qo‘mitasining qarori ustidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibga muvofiq sudga shikoyat qilinishi mumkin.
 34. Malaka sertifikati egasi mazkur sertifikatning amal qilish muddati tugashiga kamida uch oy qolganda Davlat raqobat qo‘mitasiga malaka sertifikati muddatini uzaytirish to‘g‘risida 1-ilovaga muvofiq ariza bilan murojaat qiladi. Arizaga quyidagi hujjatlar ilova qilinishi lozim:
 a) 2-ilovaga muvofiq to‘ldirilgan so‘rovnoma;
 b) baholovchining malaka sertifikatining asl nusxasi;
 v) malaka oshirish kurslarini tamomlaganligi haqidagi hujjatning nusxasi;
 g) malaka imtihonidan o‘tish va malaka sertifikatining amal qilish muddatini uzaytirish uchun eng kam oylik ish haqining bir baravari miqdoridagi yig‘im to‘langanligini tasdiqlovchi hujjat.
 35. Malaka sertifikati muddatining uzaytirilishi mazkur Nizomning 34-bandida belgilangan talablarga rioya etilganda va malaka sertifikatining egasi malaka imtihonini muvaffaqiyatli topshirgan taqdirda amalga oshiriladi. 
 Malaka sertifikatining amal qilish muddati mazkur sertifikatning blankida ko‘rsatilgan amal qilish muddati tugagan paytdan boshlab uzaytiriladi.
 Malaka imtihonidan o‘tmagan baholovchi malaka imtihonidan o‘tish uchun yig‘im to‘lash sharti bilan qayta malaka imtihonidan o‘tish huquqiga ega.
 36. Malaka sertifikatining amal qilish muddatining uzaytirilishi belgilangan tartibda mazkur sertifikatning blankida maxsus belgi (yozuvni) qayd etish orqali amalga oshiriladi.
 Malaka sertifikati blankida uning muddatini uzaytirishga taalluqli to‘ldirilmagan qatorlar mavjud bo‘lmagan taqdirda, malaka sertifikati egasiga avvalgi ro‘yxatga olish raqami qo‘yilgan yangi malaka sertifikati beriladi. Ilgari berilgan baholovchining malaka sertifikati blanki Davlat raqobat qo‘mitasi tomonidan belgilangan tartibda yo‘q qilinadi.
 37. Malaka sertifikati egasining familiyasi, ismi, sharifi yoki pasport ma’lumotlari o‘zgargan taqdirda, u 10 kun ichida Davlat raqobat qo‘mitasiga malaka sertifikatini qayta rasmiylashtirish to‘g‘risida ariza berishi shart, bunda arizaga qayta rasmiylashtirilishi lozim bo‘lgan sertifikatning asl nusxasi bilan birga tegishli o‘zgarishlarni tasdiqlovchi hujjatlarning asl nusxalari ilova qilinadi.
 Malaka sertifikatini qayta rasmiylashtirish uchun baholovchi eng kam oylik ish haqining 50 foizi miqdorida yig‘im to‘laydi.
 38. Malaka sertifikatining qayta rasmiylashtirilishi uning egasi tomonidan ariza berilgan paytdan boshlab 5 kun mobaynida amalga oshiriladi, bunda avvalgi raqam va ilgari belgilangan amal qilish muddati ko‘rsatilgan malaka sertifikatining yangi blanki beriladi, ilgari berilgan malaka sertifikati blanki Davlat raqobat qo‘mitasi tomonidan belgilangan tartibda yo‘q qilinadi.
 39. Yo‘qotilgan yoki yaroqsiz holga kelgan malaka sertifikatining o‘rniga malaka sertifikati egasining arizasiga ko‘ra dublikat berilishi mumkin.
 Malaka sertifikatining egasi malaka sertifikatining yo‘qolganligi haqida matbuotda e’lon berishi va e’lon nusxasini Davlat raqobat qo‘mitasiga taqdim etishi kerak. 
 40. Malaka sertifikati dublikatida uning avvalgi qayd etilgan raqami va ilgari belgilangan amal qilish muddati yoziladi, yangi blankning yuqoridagi burchagiga “Dublikat” yozuvi ko‘rsatilgan bo‘lishi kerak.
 Yaroqsiz holga kelgan malaka sertifikati Davlat raqobat qo‘mitasiga qaytarilishi va belgilangan tartibda tugatilishi lozim.
 41. Dublikat berishda eng kam oylik ish haqining 50 foizi miqdorida yig‘im undiriladi.
 42. Quyidagilar malaka sertifikatining amal qilishini to‘xtatish uchun asos hisoblanadi:
 baholovchining arizasi;
 baholash faoliyatini amalga oshirishda qonun hujjatlari talablarini muntazam yoki bir marta qo‘pol ravishda buzish;
 baholovchi tomonidan baholash davomida olingan ma’lumotlarni mulkdor yoki baholash buyurtmachisining ruxsatisiz oshkor qilish, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno;
 moliya-xo‘jalik munosabatlari sohasida muayyan lavozimni egallash yoki muayyan faoliyat bilan shug‘ullanish huquqidan mahrum qilish tarzidagi jazoni nazarda tutuvchi qonuniy kuchga kirgan sud hukmi;
 fuqaroni belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz yoki muomalaga layoqati cheklangan deb e’tirof etish to‘g‘risidagi sud qarori.
 43. Malaka sertifikatining amal qilishini to‘xtatish to‘g‘risidagi qaror qabul qilingan sanadan boshlab uning amal qilishi to‘xtatiladi.
 Baholovchi tashkilot litsenziyasining amal qilishi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan yo‘l qo‘yilgan qonun buzilishlari uchun to‘xtatilgan taqdirda, litsenziyaning amal qilishini to‘xtatish to‘g‘risida qaror qabul qilingan sanadan boshlab baholovchi tashkilot litsenziyasining amal qilishi to‘xtatilishiga sababchi bo‘lgan qonun buzilishlariga yo‘l qo‘ygan rahbarning va baholovchining malaka sertifikatlari amal qilishi to‘xtatiladi.
 44. Baholash faoliyatini amalga oshirishda malaka sertifikatining amal qilishini to‘xtatish uchun asos bo‘ladigan qonun hujjatlari talablarining bir marta qo‘pol ravishda buzilishiga quyidagilar kiradi:
 baholash faoliyati to‘g‘risidagi qonun hujjatlarida belgilangan tartibda baholashni amalga oshirishda xolislikni ta’minlamaslik;
 baholash to‘g‘risidagi hisobotni va ekspert xulosasini noto‘g‘ri tuzish;
 baholash ishlarini o‘tkazishda olingan maxfiy axborotni mulkdor yoki baholash buyurtmachisining ruxsatisiz oshkor qilish, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno;
 baholovchining nazorat yoki huquqni muhofaza qilish organlari tomonidan o‘tkaziladigan tekshiruvlarda va boshqa tadbirlarda o‘zi shtatida turadigan yoki fuqarolik-huquqiy tusdagi shartnoma tuzgan baholovchi tashkilotning tegishli ruxsatnomasisiz (buyrug‘isiz) mutaxassis sifatida qatnashishi.
 45. Malaka sertifikati quyidagi hollarda Davlat raqobat qo‘mitasining qaroriga binoan bekor qilinadi: 
 Davlat raqobat qo‘mitasining malaka sertifikatini berish to‘g‘risidagi qarorining noqonuniyligi sud tomonidan e’tirof etilganda; 
 sertifikat qalbaki hujjatlardan foydalangan holda olinganda.
 46. Malaka sertifikatini bekor qilish to‘g‘risidagi qaror malaka sertifikati berilgan sanadan boshlab amal qiladi.
 47. Baholovchilar qonun hujjatlarini buzganlik uchun malaka sertifikatlari bekor qilingan yoki ularning amal qilishi to‘xtatilganligi to‘g‘risida qaror qabul qilingan vaqtdan boshlab uch yil mobaynida malaka sertifikatini takroran olish uchun imtihonga qo‘yilmaydi.
 48. Malaka sertifikatini bekor qilish yoki uning amal qilishini to‘xtatish to‘g‘risidagi qaror ommaviy axborot vositalarida e’lon qilinib boriladi.
 49. Davlat raqobat qo‘mitasining malaka sertifikatini bekor qilish yoki uning amal qilishini to‘xtatish to‘g‘risidagi qarori 5 kunlik muddatda malaka sertifikatining egasi va baholovchi ishlayotgan baholash tashkilotiga yuboriladi.
 50. Baholovchi uning malaka sertifikatini bekor qilish yoki amal qilishini to‘xtatish to‘g‘risidagi qarorni olgan kundan boshlab 10 kun mobaynida o‘z sertifikatini Davlat raqobat qo‘mitasiga belgilangan tartibda tugatish uchun qaytarishi shart.
 51. Davlat raqobat qo‘mitasi tomonidan malaka sertifikatiga ega bo‘lgan baholovchilarning reyestri yuritiladi va unda quyidagi ma’lumotlar qayd etiladi:
 malaka sertifikati olingan sana, uni olgan shaxsning familiyasi, ismi, sharifi va imzosi;
 pasport ma’lumotlari va turar joyi;
 ish joyi;
 malaka sertifikatining hisobga olish seriyasi, raqami va berilgan sanasi;
 malaka sertifikatining amal qilish muddati uzaytirilganligi, amal qilishi to‘xtatilganligi, bekor qilinganligi, qayta rasmiylashtirilganligi hamda dublikat berilganligi to‘g‘risida ma’lumotlar.
 52. Davlat raqobat qo‘mitasining malaka sertifikatini amal qilishini to‘xtatish yoki uni bekor qilish to‘g‘risidagi qarori yuzasidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda sudga shikoyat qilinishi mumkin.
 53. Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish, raqobat va tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash davlat qo‘mitasi bilan kelishilgan.