Qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassislarining malakasini oshirish, ularni qayta tayyorlash tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida

O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuniga hamda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2006-yil 27-sentabrdagi PQ-475-son “Qimmatli qog‘ozlar bozorini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qaroriga muvofiq buyuraman:
 1. Qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassislarining malakasini oshirish, ularni qayta tayyorlash tartibi to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 2. Ushbu buyruq O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat ro‘yxatiga olingan kundan o‘n kun o‘tgach amalga kiritilsin.
 Mazkur Nizom qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassislarining malakasini oshirish, ularni qayta tayyorlash tizimiga bo‘lgan majburiy talablarni o‘rnatadi.
 Ushbu Nizom qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassislarining malakasini oshirish, ularni qayta tayyorlashda qo‘llaniladigan o‘quv rejalari, dasturlari va boshqa hujjatlarni ishlab chiqish uchun asos bo‘lib hisoblanadi.
 1. Mazkur Nizom maqsadlarida quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:
 qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassislarining malakasini oshirish — mutaxassisning professional darajasining doimiy o‘sishini ta’minlovchi, qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organining malaka sertifikatiga ega bo‘lgan mutaxassislar tomonidan qimmatli qog‘ozlar bozori sohasida professional bilimlar, ko‘nikmalar va tajribalarni tizimli to‘ldirish va chuqurlashtirish;
 qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassislarini qayta tayyorlash — qimmatli qog‘ozlar bozorining professional ishtirokchisi maqomiga ega bo‘lgan tashkilotda ishlashi uchun zarur va yetarlicha bo‘lgan hajmdagi yangi professional bilimlar, ko‘nikmalar va tajribalarni o‘zlashtirish;
 qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassisi — qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organining malaka sertifikatiga ega bo‘lgan jismoniy shaxs;
 malaka oshirish va qayta tayyorlash ta’lim muassasalari (bundan keyingi o‘rinlarda — ta’lim muassasasi deb yuritiladi) — qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassislarining malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlashni amalga oshiruvchi tashkilot;
 qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi — O‘zbekiston O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi.
 2. Qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassislarining malakasini oshirish qimmatli qog‘ozlar bozorining barcha mutaxassislari uchun majburiydir va uch yilda kamida bir marta amalga oshiriladi. Qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassisining professional bilimi yetarli darajada emasligi aniqlangan taqdirda qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi ushbu mutaxassis ko‘rsatilgan muddat o‘tgungacha malakasini oshirish kurslarini o‘tish majburiyatini yuklovchi qaror qabul qilishga haqli. 
 3. Qimmatli qog‘ozlar bozorining professional ishtirokchilari qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassislarining malaka oshirish kurslaridan o‘tishini ta’minlashi shart. 
 4. Qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassislarining malaka oshirganligini va ular qayta tayyorlanganligini tasdiqlovchi hujjat bo‘lib ta’lim muassasasi tomonidan berilgan belgilangan shakldagi guvohnoma hisoblanadi.
 5. Malaka oshirish quyidagi shakllarda amalga oshirilishi mumkin:
 ta’lim dasturlari bo‘yicha tahsil olish — malaka oshirish bo‘yicha ixtisoslashgan ta’lim muassasasida (akademiya, institut, markaz, kurslar);
 qimmatli qog‘ozlar bozorida professional faoliyatni amalga oshiruvchi tashkilotlarda stajirovka o‘tash;
 ilmiy-tekshirish muassasasida stajirovka o‘tash.
 6. Malaka oshirish, iqtisodiy yo‘nalishdagi ta’lim muassasasida malaka oshirish kurslarida tahsil olish yo‘li bilan amalga oshiriladi. 
 Qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassislarini qayta tayyorlash oliy ta’lim muassasalarida va o‘quv markazlarida amalga oshiriladi. 
 7. Qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassislarining malakasini oshirish va qayta tayyorlash ta’lim muassasasi va qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassisi yoki ish beruvchisi o‘rtasida tuzilgan shartnoma asosida amalga oshiriladi.
 8. Ta’lim muassasalari quyidagi talablarga javob berishi lozim; 
 a) qonunchilik hujjatlarida belgilangan hollarda akkreditatsiyadan o‘tgan bo‘lishi;
 b) kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash faoliyatini boshlaganlik yoki tugatganlik haqida O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ta’lim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasini xabardor qilish uchun xabarnomalar yuborishi va xabarnoma qabul qilinganligi to‘g‘risida tasdiqnomalar olgan bo‘lishi (nodavlat ta’lim tashkilotlari uchun);
 v) investitsiya maslahatchisi faoliyatini boshlaganlik yoki tugatganlik haqida qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organini xabardor qilish uchun xabarnomalar yuborishi va xabarnoma qabul qilinganligi to‘g‘risida tasdiqnomalar olgan bo‘lishi (nodavlat ta’lim tashkilotlari uchun);
 d) qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organining I toifali malaka sertifikatiga ega bo‘lgan mutaxassis o‘qituvchilarga to‘g‘ri keladigan dars soatlari soni — o‘tkaziladigan kursda yuklatilgan darslar umumiy hajmining 30 foizidan kam bo‘lmasligi.
 9. Qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassislarining malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash bo‘yicha faoliyatni amalga oshirishda ta’lim muassasasi uch yildan kam bo‘lmagan muddat davomida quyidagi hujjatlarni saqlashi lozim:
 a) qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi bilan kelishilgan, ta’lim muassasasi tomonidan tasdiqlangan imtihon biletlari savolnomalari;
 b) baholar, biletlar raqamlari, imtihon komissiyasi a’zolarining familiyalari va ularning imzolari qo‘yilgan, imtihon komissiyalarining vedomostlari;
 v) o‘qish jarayonidagi tinglovchilarning darslarga qatnashish davomatlari, mashg‘ulotlar o‘tkazilgan sanalar, mashg‘ulotlar mavzulari, dars soatlari soni, o‘qituvchilarning familiya va imzolari ko‘rsatib o‘tilgan jurnallar;
 g) guvohnomalarning raqamlari, berilgan sanalari, o‘qish davri, o‘quv kursining nomi, tinglovchilarning ismi, familiyasi, otasining ismi, ularning pasport ma’lumotlari yoki identifikatsiya ID-karta ma’lumotlari, guvohnomalarni olganliklari to‘g‘risidagi imzolar ko‘rsatib o‘tilgan hisob jurnallari.
 10. Qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassislarining malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash ta’lim dasturlari mazmuniga asosiy talablar quyidagilar hisoblanadi:
 sohalarga bo‘lgan professional malaka talablariga muvofiqligi;
 umumiy o‘rta, maxsus, professional va oliy ta’limning davlat ta’lim standartlariga qo‘yilgan davlat talablariga nisbatan izchilligi;
 ta’limning zamonaviy texnologiya va vositalariga yo‘naltirilishi;
 dastur mazmunlarining qimmatli qog‘ozlar bozorida amalga oshiriladigan professional faoliyat turlariga muvofiqligi;
 O‘quv rejalari va dasturlari ta’lim muassasalari tomonidan tasdiqlanadi va qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi bilan kelishiladi. 
 11. Qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassislarining malaka oshirish va ularni qayta tayyorlash o‘quv dasturlari quyidagi nazorat chora-tadbirlarini nazarda tutishi lozim. Xususan: 
 tinglovchilarni test sinovlaridan o‘tkazish; 
 hajmi 25 sahifadan kam bo‘lmagan (shrifti — 14, interval — 1,5 bo‘lgan) malaka ishini (referatni) tayyorlash va himoya qilish; 
 imtihonni topshirish. 
 Qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi vakili imtihon komissiyasi tarkibiga kiritilishi mumkin. 
 12. Qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassislarining malakasini oshirish davriyligi va davomiyligi uning tashkil etish shakllari hamda qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassisining malaka darajasi va individual kasbiy ehtiyojiga bo‘lgan talablarga bog‘liq.
 Qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassislarining malakasini oshirishning umumiy davom etish davri, asosiy ish joyidan ajralgan holda kamida 72 dars soatlari etib belgilanadi.
 13. Qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassislarini qayta tayyorlash bo‘yicha dars yuklamasini rejalashtirishda asosiy e’tibor qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassislarining bajargan mustaqil ishlariga qaratiladi. 
 Qayta tayyorlashning davomiyligi oldingi ta’lim darajasi, qayta tayyorlashning shakli va mehnat unumdorligiga bog‘liq.
 14. Mutaxassislarning malakasini oshirish va qayta tayyorlash ikkinchi oliy yoki o‘rta maxsus, professional ma’lumotni olish deb qaralmaydi.
 15. Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi bilan kelishilgan.