“O‘zbekistonda elektr energiyasi ta’minotida, favqulodda holatlarni inobatga olmasa, taqchillik kuzatilmaydi” — “Hududiy elektr tarmoqlari”

“Hududiy elektr tarmoqlari” iqtisodchi va bloger Otabek Bakirovning “Ular” loyihasida Gruziyadagi elektr energiyasi tizimini O‘zbekistondagi holatlar bilan solishtirgani borasidagi fikrlariga munosabat bildirdi.

Bakirov Mixail Saakashvili islohotlaridan avval Gruziyada elektr energiyasi bepul bo‘lganligi, lekin uning o‘zi bo‘lmaganini eslagan. “Bizda reformalar nega bo‘lmayapti, desangiz, bizda avval ‘tekin’ edi, lekin bo‘lmagan. Hozir ‘svet’ qimmat, lekin baribir yo‘q. Gruziya reformasidan farqimiz shu”, — deya ta’kidlagan edi u.
“O‘zbekistonda elektr energiyasi ta’minotida, favqulodda holatlarni inobatga olmasa, taqchillik kuzatilmaydi. To‘g‘ri, qishning sovuq kunlari gaz tanqisligi sabab isitish moslamalari yohud yozning jaziramasi, anomal issiq kunlarida elektr energiyasi sarfi yuqori bo‘lgan sovitish uskunalaridan foydalanish tizimda ishlab chiqarishga nisbatan iste’mol yuklamasini keltirib chiqaradi va natijada ma’lum muddat uzilishlar kuzatiladi. Biroq bu, muallif ta’kidlaganidek, O‘zbekistonda elektr energiyasi yo‘q, degani emas”, — deyiladi “Hududiy elektr tarmoqlari” munosabatida.
Qayd etilishicha, iqtisodchi tomonidan Gruziya hamda O‘zbekiston o‘rtasidagi elektr energiyasi ishlab chiqarishdan to uni yetkazib berishgacha bo‘lgan bosqichlar atroflicha tahlil qilinmagan. “Gruziyada elektr energiyasining 75 foizi, asosan, tabiiy resurslardan, bir necha foiz arzon va ekologik toza gidrostansiyalarda ishlab chiqarilishi, O‘zbekistonda esa bu boradagi imkoniyat umumiy elektr energiyasi ishlab chiqarishining 10 foizini tashkil etishi hisobga olinmagani taassuf uyg‘otadi”, — deya qo‘shimcha qilinadi xabarda.
“Hududiy elektr tarmoqlari”ning ma’lum qilishicha, Gruziya Energetik platformasining hisob-kitoblariga ko‘ra, mamlakatda iste’mol qilinadigan 1741 MVt elektr energiyasidan 1129 MVt, ya’ni 65 foizi Rossiya, Ozarbayjon hamda Turkiya davlatlaridan import qilinadi. O‘zbekistonda elektr energiyasi importi, asosan, yozning issiq kunlari va qishning sovuq kunlarida elektr tarmoqlarida yuklamaning keskin ortishi bilan bog‘liq bo‘lib, umumiy iste’molning 7-8 foizini tashkil etadi.
“Bundan tashqari, O‘zbekistonda elektr energiyasi ishlab chiqarishning bir muncha qimmat usuli, ya’ni issiqlik elektr stansiyalari hissasiga to‘g‘ri kelishi (87 foiz) hisobga olinsa, ikki mamlakat o‘rtasidagi tahlillar 2019−2020-yilda aholi uchun 1 kVt/s elektr energiyasi tarifi Gruziyada — 0,62 sentdan 0,66 sentga oshganini, yurtimizda esa bu ko‘rsatkich 2019-yildan beri — 0,27 sentdan o‘zgarishsiz qolganini ham ko‘rishimiz mumkin”, — deyiladi kompaniya munosabatida.
Qo‘shimcha qilinishicha, fikr bildirishda iste’molchilar umumiy soni ham inobatga olinishi kerak edi. Qayd etilishicha, ayni paytda respublikada iste’molchilar soni 7,4 milliondan ortiqni tashkil etadi, Gruziyada esa bu ko‘rsatkich — 1,7 million.
O‘z navbatida, Otabek Bakirov Telegram’dagi kanali orqali “Hududiy elektr tarmoqlari”ning munosabatiga javob tariqasida O‘zbekistonda elektr energiya qimmat emas, shuning uchun defitsit degan noto‘g‘ri tushuncha shakllanib qolganini ta’kidlagan.
Uning qayd etilishicha, elektr energiya defitsitligining bosh sababi bozor yaratilmaganida. “Bizda islohot deyilgan yillarda ayni shu vazifa uddalanmadi. Bozor paydo bo‘lsa, elektr energiyasi qimmat bo‘lishi ham, arzon bo‘lishi ham mumkin. Lekin defitsit bo‘lmasligi aniq. Gruziya ayni shu ishni uddaladi”, — deb yozadi bloger.