O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI SAVDO VAZIRLIGININGXALQ ISTE’MOLI MOLLARI SIFATI VA SAVDOSIBO‘YIChA DAVLAT INSPEKSIYASINI QAYTA TAShKILETISh TO‘G‘RISIDA

Savdo korxonalaridagi sanoat, maishiy xizmat ko‘rsatish korxonalari, shuningdek, kooperativlar yetkazib beradigan xalq iste’moli mollarining sifatini nazorat qilishni kuchaytirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
 1. O‘zbekiston Respublikasi Savdo vazirligining xalq iste’moli mollari sifati va savdosi bo‘yicha Davlat inspeksiyasi O‘zbekiston Respublikasi Savdo vazirligining xalq iste’moli mollari sifati bo‘yicha Davlat inspeksiyasi etib qayta tashkil etilsin.
 2. O‘zbekiston Respublikasi Savdo vazirligining xalq iste’moli mollari sifati bo‘yicha Davlat inspeksiyasi to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 3. O‘zbekiston SSJ Vazirlar Kengashining, “O‘zSSJ Savdo vazirligining xalq iste’moli mollari sifati va savdosi bo‘yicha Davlat inspeksiyasi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida” 1990-yil 21-maydagi 216-son qarori o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.
 O‘zbekiston Respublikasi Savdo vazirligining xalq iste’moli mollari sifati bo‘yicha Davlat inspeksiyasi (O‘zbekiston Respublikasi Savdo vazirligining davlat inspeksiyasi) O‘zbekiston Respublikasi Savdo vazirligining mustaqil strukturaviy bo‘linmasi hisoblanadi va unga boshliq rahbarlik qiladi.
 O‘zbekiston Respublikasi Savdo vazirligining Davlat inspeksiyasi (bundan keyin davlat inspeksiyasi) boshqarmadan va Qoraqalpog‘iston Respublikasidagi, respublika viloyatlaridagi va Toshkent shahridagi o‘ziga bo‘ysunuvchi zonal guruhlardan iboratdir.
 Davlat inspeksiyasi organlari savdo boshqaruv organlari oldida mustaqildir.
 Davlat inspeksiyasi o‘z faoliyatida O‘zbekiston Respublikasi qonunlariga, O‘zbekiston Respublikasi Savdo vazirligi va O‘zbekbirlashuvning buyruqlari va yo‘riqnomalariga, tovarlar sifati masalalari bo‘yicha normativ hujjatlarga, shuningdek, mazkur Nizomga amal qiladi.
 Davlat inspeksiyasi respublika hududida joylashgan sanoat, maishiy xizmat ko‘rsatish korxonalari, shuningdek, kooperativlar tomonidan yetkazib beriladigan davlat savdosi va matlubot kooperatsiyasining ulgurji va chakana savdo korxonalaridagi oziq-ovqat va nooziq-ovqat xalq iste’moli mollarining sifatini nazorat qiladi.
 Standart talablariga, texnik shartlarni va boshqa normativ-texnik hujjatlarga, shuningdek, tasdiqlangan etalon namunalarga* muvofiq kelmaydigan tovarlarni aholiga sotishning oldini olish maqsadida respublika hududida joylashgan davlat savdosi, matlubot kooperatsiyasining ulgurji va chakana savdo korxonalarida (birlashmalarida) oziq-ovqat va nooziq-ovqat xalq iste’moli mollarining** sifatini bevosita nazorat qilishni amalga oshirish Davlat inspeksiyasining asosiy vazifasi hisoblanadi.
 Davlat inspeksiyasi o‘ziga yuklatilgan vazifalarga muvofiq:
 davlat savdosi va matlubot kooperatsiyasining ulgurji va chakana savdo korxonalarida xalq iste’moli mollarining sifatini, ularning davlat standartlariga, texnik shartlarga, tasdiqlangan etalon namunalarga muvofiqligini tanlab nazorat qiladi va bir galgi tekshirishni o‘tkazadi; 
 savdo tashkilotlariga tovarlarni sifati bo‘yicha qabul qilish va sifati pastligi tufayli saqlab qo‘yishga yoki tashishga yaroqsiz bo‘lgan mahsulotni ishlab chiqaruvchilarga qaytarib yuborish yuzasidan tegishli xulosalar va ko‘rsatmalar beradi;
 badiiy-texnik, muvofiqlashtirish kengashlarida, attestatsiya, degustatsiya komissiyalarida, belgilangan tartibda xalq iste’moli mollari ishlab chiqaradigan vazirliklar va idoralar, korxonalarning boshqa kengashlari va komissiyalarida qatnashadi, siyosiy ko‘riklarni, tovarlarning sifati bo‘yicha degustatsiya sinovlarini o‘tkazishni tashkil etadi, ularning natijalari yuzasidan tegishli tavsiyalarni tayyorlaydi;
 ishlab chiqarishga taqdim etilgan etalon namunalar bo‘yicha davlat standartlari, texnik shartlar loyihalarini ko‘rib chiqadi va ular bo‘yicha xulosalar beradi, ularning texnik darajasini va sifatini oshirish yuzasidan takliflar kiritadi;
 vazirliklar, davlat qo‘mitalari va idoralar, korxonalar, ilmiy-tadqiqot institutlari va laboratoriyalardan xalq iste’moli mollarining, tayyor mahsulotni ishlab chiqarish va butlash uchun foydalaniladigan xomashyo, detallar, materiallarning sifatini tavsiflovchi texnik hujjatlarni va zarur ma’lumotlarni oladi, shuningdek, tovarlar sifatini yaxshilash bo‘yicha tadbirlar hamda davlat inspeksiyasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun zarur bo‘lgan boshqa materiallar bilan tanishadi;
 xalq iste’moli mollarining sifati masalalari bo‘yicha fuqarolarning, korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning takliflarini, arizalari va shikoyatlarini matbuot organlarining chiqishlarini ko‘rib chiqadi, ular bo‘yicha belgilangan tartibda tegishli choralar ko‘radi;
 O‘zbekiston Respublikasi Davlat standartlar qo‘mitasining boshqarmasi va boshqa nazorat qiluvchi organlar bilan xalq iste’moli mollarining sifatini nazorat qilishni tashkil etish yuzasidan o‘z ishini muvofiqlashtirib boradi;
 sifatsiz xalq iste’moli mollarining savdoda paydo bo‘lishining oldini olish yuzasidan tegishli choralar ko‘radi;
 o‘tkazilgan nazoratning natijalarini tahlil qiladi va umumlashtiradi, aniqlangan nuqsonlarni tugatish yuzasidan takliflar tayyorlaydi, ularni ko‘rib chiqish uchun tegishdi yuqori boshqaruv organlariga taqdim etadi;
 respublika, mahalliy boshqaruv organlarini tovarlar sifati bo‘yicha o‘tkazilgan nazorat natijalaridan vaqt-vaqti bilan xabardor qilib turadi.
 Davlat inspeksiyasi o‘ziga yuklatilgan vazifalarni amalga oshirish uchun quyidagi huquqlarga egadir:
 Davlat savdosi va matlubot kooperatsiyasi ulgurji va chakana savdo korxonalarida sanoat, maishiy xizmat ko‘rsatish korxonalari, shuningdek, kooperativlar tomonidan yetkazib borilayotgan xalq iste’moli mollari, butlovchi detallar, yarim tayyor mahsulotlar, xomashyo va materiallarning sifatini qarshiliksiz nazorat qilish;
 davlat standartlari, texnika shartlari va boshqa normativ-texnika hujjatlari talablari buzilgan holda tayyorlangan tovarlarni qabul qilishni taqiqlash va bunday tovarlarni jo‘natishni to‘xtatish, shuningdek, tovarlarni Davlat inspeksiya vakili oldindan ko‘rib chiqqanidan keyin va mahsulotning sifati to‘g‘risidagi hujjatga uni jo‘natuvchining rozilik belgisi qo‘yilgandan keyin tovarlarni qabul qilib olish tartibini joriy etish to‘g‘risida qaror chiqarish. Bu qarorlar Davlat inspeksiyasining buyruqlari bilan rasmiylashtiriladi. Mazkur qarorlar, idoraviy bo‘ysunishidan qat’i nazar, barcha ulgurji va chakana savdo korxonalarining bajarishi uchun majburiy hisoblanadi hamda ularning yuqori organlariga belgilangan tartibda tegishli chora-tadbirlar ko‘rish uchun yuboriladi;
 Davlat inspeksiyasining buyrug‘i bilan realizatsiya qilish taqiqlangan tovarlarni yuborish (qabul qilish)ning maxsus rejimini tiklash yoki bekor qilish maqsadida mahsulot sifatini qayta tekshirishdan o‘tkazish. Mahsulot sifatini joyiga borib qayta tekshirish bilan bog‘liq xarajatlar ana shu mahsulotni yuborish to‘xtatilgan korxonalar tomonidan qoplanadi;
 ulgurji va chakana savdo korxonalariga qabul qilish tartibi buzilishini bartaraf etish to‘g‘risida, sifatsiz tovarlarni, shuningdek, sorti, narxi noto‘g‘ri ko‘rsatilgan yoki narxi ko‘rsatilmagan, yoxud bu ma’lumotlar yuklash (to‘lov) hujjatlariga mos emasligi haqida belgilangan tartibda ular uchun majburiy bo‘lgan yozma buyruq chiqarish;
 davlat standartlari, texnika shartlari va boshqa normativ texnika hujjatlari talablariga mos kelmaydigan xalq iste’moli mollarini realizatsiya qilganliklari, shuningdek, mollarni tegishli ravishda saqlamasdan ular sifatining yomonlashuviga olib kelganliklari uchun sanoat korxonalari va birlashmalariga, savdo korxonalari va tashkilotlariga nisbatan iqtisodiy jazo choralari qo‘llash to‘g‘risida tegishli organlarga belgilangan tartibda yozma buyruq yuborish;
 sifatsiz xalq iste’moli mollari ishlab chiqarish, yuborish va realizatsiya qilishga yo‘l qo‘ygan o‘zlariga qarashli birlashmalar, korxonalar va tashkilotlarning rahbarlarini va boshqa shaxslarni intizomiy va moddiy javobgarlikka tortish to‘g‘risida vazirliklar, davlat qo‘mitalari, idoralarning ko‘rib chiqishi uchun takliflar taqdim etish;
 sifatsiz xalq iste’moli mollari ishlab chiqarish u qabul qilish va realizatsiya qilishda aybdor bo‘lgan rahbarlar va boshqa shaxslarni javobgarlikka tortish uchun materiallarni zarur hollarda prokuratura, ichki ishlar, xalq nazorati organlariga, xalq deputatlari Kengashlari ijroiya qo‘mitalarining ma’muriy komissiyalariga va boshqa organlarga yuborish. Rahbarlardan ko‘rsatib o‘tilgan xodimlarni belgilangan tartibda ishdan bo‘shatishni talab qilish. Sanoat korxonalari tomonidan sifatsiz, nostandart yoki komplektsiz xalq iste’moli mollari ishlab chiqarish, bunday tovarlarni savdoga yetkazib berish va jinoiy javobgarlikka olib boruvchi boshqa xatti-harakatlar bo‘yicha materiallar tergov organlariga topshiriladi;
 mahsulotni standartlash va sifati bo‘yicha qoidalarni, buzuq o‘lchov vositalarini muomalaga chiqarganlik va ulardan foydalanganlik uchun amaldagi qonunchilikka muvofiq, agar bu buzishlar, jinoiy javobgarlikni keltirib chiqarmasa, aybdor shaxslarga 100 so‘mgacha jarima solish uchun materiallarni xalq deputatlari Kengashlari ijroiya qo‘mitalarining ma’muriy komissiyalariga berish;
 sifatsiz mollar qabul qilingan va yetkazib berilgan hollarda korxonalarni mulkiy javobgarlikka tortish uchun materiallarni davlat hakamligi organlariga berish;
 buyumlarning namunalarni, shuningdek, foydalaniladigan xomashyo, materiallar, yarim-tayyor mahsulotlar, butlovchi detallarni ularning qiymatini ushbu namuna va probalar olingan korxonalar va tashkilotlar hisobidan to‘lash orqali olish. Ularni olish tartibi, miqdori O‘zbekiston Respublikasi Savdo vazirligi xalq iste’moli mollari sifati bo‘yicha Davlat inspeksiyasi tomonidan tasdiqlangan yo‘riqnoma bilan belgilanadi;
 namunalar va o‘tkaziladigan ekspertizalarning qiymatini ushbu namunalar (probalar) olingan korxonalar hisobidan to‘lash orqali tovarlar, butlovchi buyumlar, xomashyo va materiallar namunalari (probalari) sinovini, tahlilini o‘tkazishni tarmoq ilmiy-tadqiqot institutlariga va sanoat, savdo, sog‘liqni saqlash laboratoriyalariga topshirish;
 ulgurji va chakana savdo korxonalaridan xalq iste’moli mollarining o‘tkaziladigan sinovlari, tahlillari (probalari) natijalari to‘g‘risidagi materiallarni, aholiga realizatsiya qilinadigan tovarlarning sifatini xarakterlovchi hujjatlarni, ma’lumotlarni, izohlarni olish;
 tegishli korxonalar va tashkilotlar rahbarlari bilan kelishilgan holda savdo va sanoat mutaxassislarini, jamoatchilik vakillarini mollarning sifatini tekshirishdan o‘tkazishga jalb etish.
 Tovarlarning sifati bo‘yicha Davlat inspeksiyasining suiiste’mollar va boshqa qonun buzishlarni aniqlagan yoki ular haqida bilgan, biroq qonuniy choralar ko‘rmagan xodimlari o‘z xizmat burchini bajarmagan sifatida intizomiy yoxud qonuniy javobgarlikka tortiladi; 
 davlat standartlarini, texnik shartlarni va boshqa normativ texnik hujjatlarni ishlab chiquvchi va tasdiqlovchi korxonalar, tashkilotlar va muassasalarda, shuningdek, Davlat inspeksiyasi vakolati doirasiga kiruvchi masalalar bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi Savdo vazirligi nomidan vakillik qilish.
 Xalq iste’moli mollari sifati bo‘yicha Davlat inspeksiyasi O‘zbekiston Respublikasi Savdo vazirligining markazlashtirilgan mablag‘lari hisobiga saqlanadi, yuridik shaxs hisoblanadi, SSSR Davlat banki muassasalarida mustaqil balansga, joriy hisobga ega bo‘ladi, bank muomalalarini amalga oshiradi.
 Davlat inspeksiyasining tuzilishi va shtatlari O‘zbekiston Respublikasi Savdo vazirligi tomonidan tasdiqlanadi, Davlat inspeksiyasi boshlig‘i, uning o‘rinbosarlari va bosh buxgalter Vazir tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimdan ozod qilinadi.
 Xalq iste’moli mollari sifati bo‘yicha Davlat inspeksiyasi O‘zbekiston Respublikasi Davlat gerbi tasvirlangan va o‘z nomi o‘zbek va rus tillarida yozilgan muhrga, zarur shtamplarga ega bo‘ladi.
 Davlat inspektorlarining xatti-harakatlari ustidan shikoyatlar Davlat inspeksiyasi boshlig‘i tomonidan ko‘rib chiqiladi, boshliqning qarorlari ustidan shikoyatlar esa ular olingan kundan boshlab 10 kun muddat ichida O‘zbekiston Respublikasi Savdo vaziriga beriladi.
 Oziq-ovqat mahsulotlarining sifati masalalari bo‘yicha shikoyatlar ikki sutka davomida beriladi, bir shaharning o‘zida yetkazib beriladigan tez buziladigan mahsulotlar bo‘yicha shikoyatlar ularni sotish uchun belgilangan muddatning yarmidan oshib ketmaydigan muddatda, akt tuzilgan paytdan boshlab, nooziq-ovqat mollariga shikoyatlar esa — Davlat inspeksiyasi akti olingan kundan boshlab 5 sutkada beriladi.
 Davlat inspeksiyasining mablag‘larni davlat budjetiga olib qo‘yish va iqtisodiy jazo choralari qo‘llash haqidagi qarorlari ustidan shikoyatlar bu qarorlar olingan kundan boshlab 10 kun muddat ichida berilishi mumkin.
 Belgilangan muddatda shikoyat qilinganda mablag‘larni davlat budjetiga olib qo‘yish bu masala hal etilgunga qadar to‘xtatib qo‘yiladi. Davlat inspeksiyasining boshqa qarorlari ustidan shikoyat qilish ularning ijrosini to‘xtatib qo‘ymaydi.