O‘zbekiston Respublikasida pillachilik va qorako‘lchilikni yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida

Mamlakatimizda pillachilik va qorako‘lchilik tarmoqlarining mavjud salohiyatini har tomonlama ishga solish hamda ishlab chiqarish korxonalarining rentabelligini oshirish uchun qulay sharoitlar yaratish orqali ushbu sohalarni qayta tiklash va rivojlantirish bo‘yicha qator chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda.
 Shu bilan birga, mazkur tarmoqlardagi infratuzilma resurslaridan samarali foydalanilishini ta’minlash, nasl ko‘rsatkichlarini yaxshilash, ozuqa bazasini mustahkamlash, shuningdek, ishlab chiqarilayotgan mahsulot sifati va raqobatbardoshligini oshirishga qaratilgan tizimli ishlarni yo‘lga qo‘yish bo‘yicha faoliyatni kuchaytirish talab etilmoqda. 
 Pillachilik va qorako‘lchilikni jadal rivojlantirishni ta’minlash, pillachilik va qorako‘lchilik klasterlarini tashkil qilgan holda xomashyoni chuqur qayta ishlashni tashkil etish, ishlab chiqarilayotgan mahsulotlarni ichki va tashqi bozorlarga olib chiqishni davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash, joylarda yangi ish o‘rinlarini yaratish va aholi daromadlarini oshirish maqsadida:
 1. Shunday tartib o‘rnatilsinki, unga muvofiq:
 2021-yil 1-iyulga qadar respublikaning yaylovlarga ega barcha hududlarida ozuqa bazasini yaratgan holda mayda shohli nasldor mollarni ko‘paytirish, shuningdek, mol so‘yish, teri va junni qayta ishlash, go‘sht-sut mahsulotlari, yarim tayyor va tayyor mahsulotlar ishlab chiqarish korxonalarini tashkil qilish bo‘yicha qorako‘lchilik klasterlari (keyingi o‘rinlarda — klasterlar) tashkil qilinadi; 
 klasterlarga qorako‘l zotli qo‘ylarini boqishga mo‘ljallangan, shu jumladan o‘rmon bilan qoplanmagan o‘rmon fondi yerlaridan yaylovlar O‘zbekiston Respublikasining Yer kodeksida belgilangan tartibda ijaraga beriladi;
 klasterlarga yaylovlardan samarali foydalanish, ularning holati yomonlashib ketishiga yo‘l qo‘ymaslik, ilmiy va innovatsion yondashuvlarni qo‘llagan holda mayda shohli nasldor mollarni ko‘paytirish, klaster ishtirokchilari o‘rtasida kooperatsiya aloqalarini yo‘lga qo‘yish orqali xomashyoni chuqur qayta ishlashni va mahsulot ishlab chiqarishni tashkillashtirish bo‘yicha majburiyatlar yuklanadi; 
 klasterlar Qorako‘lchilik va cho‘l ekologiyasi ilmiy-tadqiqot instituti hamda Buxoro cho‘l-yaylov ozuqabop o‘simliklar urug‘chiligi ilmiy-ishlab chiqarish markazi bilan yaqindan hamkorlik qiladi; 
 2021-yil 1-yanvardan boshlab klasterlarga hududlarda shaxtali va tik quduqlar, shuningdek, suv tortish uchun nasos stansiyalarini yangidan qurish va rekonstruksiya qilishga O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 17-yanvardagi “Pillachilik tarmog‘ida ipak qurti ozuqa bazasini rivojlantirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-4567-son qarori 2-bandida nazarda tutilgan 120 million so‘mgacha miqdorda subsidiyalar berish tartibi qo‘llaniladi;
 “Yaylov xo‘jaligini rivojlantirish” uyushmasi (keyingi o‘rinlarda — Uyushma) a’zolari — klaster ishtirokchilariga kavrak plantatsiyalarini tashkil qilish va uni qayta ishlash, mayda shoxli nasldor mol xarid qilish va ko‘paytirish, shuningdek, mol so‘yish, ozuqa bazasini yaratish, yarim tayyor va tayyor, shu jumladan go‘sht-sut mahsulotlari ishlab chiqarish, teri va junni qayta ishlash hamda binolarni rekonstruksiya qilish va ishlab chiqarish quvvatlarini modernizatsiyalash loyihalarini moliyalashtirish uchun 2020 — 2023-yillarda umumiy qiymati 5 milliard so‘mdan, foiz stavkasi Markaziy bank asosiy stavkasining 1,5 baravaridan oshmagan tijorat banklarining milliy valyutada ajratiladigan kredit va lizinglari bo‘yicha uning asosiy stavkadan oshgan, biroq asosiy stavkaning 30 foizidan ko‘p bo‘lmagan qismini qoplash uchun uch yil muddatgacha Tadbirkorlik faoliyatini qo‘llab-quvvatlash davlat jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan kompensatsiya taqdim etiladi;
 Uyushma a’zolariga qo‘l mehnati uchun uskunalar xarid qilish bo‘yicha xarajatlarni qoplash uchun kamida bitta ish o‘rni yaratish sharti bilan Mahallabay ishlash va tadbirkorlikni rivojlantirish agentligining Aholini tadbirkorlikka jalb qilish jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan bazaviy hisoblash miqdorining o‘n baravari miqdorida subsidiyalar ajratiladi.
 3. Moliya vazirligi 2020-yil 1-oktabrga qadar Yaylov xo‘jaligini rivojlantirish uyushmasi huzuridagi Qorako‘lchilikni rivojlantirish jamg‘armasiga O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 16-avgustdagi “Qorako‘lchilik tarmog‘ini kompleks rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-4420-son qaroriga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjetidan ajratilishi lozim bo‘lgan mablag‘larning qolgan qismini ajratsin. 
 4. 2021 — 2025-yillarga mo‘ljallangan O‘zbekiston Respublikasida qorako‘lchilikni rivojlantirishning maqsadli parametrlari 2-2.1, 2.3. — 2.6, 2.8, 2.9 va 2.13-ilovalarga muvofiq tasdiqlansin.
 5. Pillachilik va qorako‘lchilikni rivojlantirish qo‘mitasi tashkil etilsin.
 Quyidagilar Ipakchilik va jun sanoatini rivojlantirish qo‘mitasi (keyingi o‘rinlarda — Qo‘mita)ning asosiy vazifasi etib belgilansin:
 pillachilik va qorako‘lchilik sohasida yagona davlat siyosatini olib borish, shuningdek, ushbu tarmoqlarni yagona ilmiy-texnikaviy siyosatni yuritgan holda, muvofiqlashtirilgan tarzda rivojlantirishni ta’minlash;
 tut plantatsiyalari va yaylovlarning qat’iy hisobini yuritish va fondini o‘rganish, shuningdek, pillachilik va qorako‘lchilikni rivojlantirish uchun ozuqa bazasini yaxshilash;
 ipak qurti va qorako‘l zotli qo‘ylarning yuqori darajada mahsuldor nasllarini joriy qilish;
 pilla va qorako‘l terisidan tayyor mahsulot ishlab chiqarish maqsadida xomashyo tayyorlash va uni qayta ishlash uchun qulay sharoitlar yaratish;
 marketing tadqiqotlarini o‘tkazish hamda ipak va qorako‘ldan tayyorlangan mahsulotlarni eng avvalo tashqi bozorlarda sotishga ko‘maklashish;
 pillachilik va qorako‘lchilik bilan shug‘ullanuvchi tadbirkorlik subyektlariga o‘z faoliyatini kengaytirish, klasterlar tashkil etish va mahsulotni eksport qilishda har tomonlama yordam berish;
 junni qayta ishlash sanoatida raqobatni rivojlantirish, jun yetishtirish va uni qayta ishlash yo‘nalishidagi tadbirkorlik subyektlarini qo‘llab-quvvatlash; 
 junni qayta ishlashga hunarmandlarni keng jalb qilish orqali aholi bandligini ta’minlashga va ularning daromadini oshirishga ko‘maklashish; 
 xorijiy investitsiyalar, jumladan xalqaro moliya institutlarining mablag‘larini jalb qilish yo‘li bilan sohani rivojlantirish.
 6. Belgilansinki:
 g) quyidagilar klasterlarni tashkil qilish shartlari hisoblanadi:
 Qo‘mita, tashabbuskor hamda Qorako‘lchilik va cho‘l ekologiyasi ilmiy-tadqiqot instituti o‘rtasida tomonlarning huquq va majburiyatlarini nazarda tutuvchi shartnoma tuzilishi;
 tashabbuskor tomonidan yaylovlardan samarali foydalanish, ularning holati yomonlashib ketishiga yo‘l qo‘ymaslik, ilmiy va innovatsion yondashuvlarni qo‘llagan holda mayda shohli nasldor mollarni ko‘paytirish, klaster ishtirokchilari o‘rtasida kooperatsiya aloqalarini yo‘lga qo‘yish orqali xomashyoni chuqur qayta ishlashni va mahsulot ishlab chiqarishni tashkillashtirish bo‘yicha majburiyatlar qabul qilinishi;
 d) naslchilik chorvachilik subyektlarini davlat attestatsiyasidan o‘tkazish va naslchilik chorvachilik xo‘jaligi maqomi to‘g‘risidagi guvohnomalarni berish qorako‘lchilikka taalluqli qismida Qo‘mita bilan birgalikda amalga oshiriladi.
 7. Qorako‘l zotli qo‘ylarni ko‘paytirishga mo‘ljallangan Yaylovlarni xatlovdan o‘tkazish va holatini o‘rganish bo‘yicha komissiya (keyingi o‘rinlarda — Komissiya) 4-ilovaga muvofiq tarkibda tashkil etilsin.
 Komissiya 2020-yil 15-oktabrga qadar qorako‘l zotli qo‘ylarni ko‘paytirishga mo‘ljallangan mavjud yaylovlarni, yalpi xatlovdan o‘tkazsin.
 Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qo‘mitasi Qo‘mitaning doimiy egaligiga berilayotgan yaylovlarning kadastr pasportlari tayyorlanishini va kadastr hujjatlari rasmiylashtirilishini to‘lov undirilmasdan ta’minlasin. 
 8. Quyidagilar:
 Ipakchilik ilmiy-tadqiqot instituti — “O‘zbekipaksanoat” uyushmasi ixtiyoridan;
 Qorako‘lchilik va cho‘l ekologiyasi ilmiy-tadqiqot instituti — Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish davlat qo‘mitasi ixtiyoridan;
 Buxoro cho‘l-yaylov ozuqabop o‘simliklar urug‘chiligi ilmiy-ishlab chiqarish markazi — “O‘zchorvanasl” agentligi ixtiyoridan Qo‘mitaga o‘tkazilsin.
 9. Qishloq xo‘jaligi vazirligi Jahon bankining amalga oshirilayotgan loyihasi (15 mln yevro) va Fransiya taraqqiyot agentligi bilan birgalikda ishlab chiqilayotgan “O‘zbekiston Respublikasida chorvachilik sektorini rivojlantirish” loyihasi (16 mln yevro) doirasidagi ikkita grant liniyalari yuqorida ko‘rsatilgan ilmiy-tadqiqot institutlarining moddiy-texnika bazasi, laboratoriya uskunalarini modernizatsiya qilish, kadrlarni tayyorlash va qayta tayyorlash, shuningdek, ularga xorijiy mutaxassislarni jalb qilishga yo‘naltirilishini ta’minlasin. 
 10. Qo‘mita Qishloq xo‘jaligi vazirligi bilan birgalikda:
 Ipakchilik ilmiy-tadqiqot instituti, Qorako‘lchilik va cho‘l ekologiyasi ilmiy-tadqiqot instituti hamda Buxoro cho‘l-yaylov ozuqabop o‘simliklar urug‘chiligi ilmiy-ishlab chiqarish markazining Qoraqalpog‘iston Respublikasi va respublika viloyatlarida tashkil qilinayotgan, qishloq xo‘jaligidagi bilim va innovatsiyalar tizimini o‘z ichiga olgan Agroxizmatlar markazlari bilan chuqur integratsiyalashuvini; 
 pillachilik va qorako‘lchilik bilan shug‘ullanuvchi tadbirkorlik subyektlariga Agroxizmatlar markazlari orqali bilimlar berish, ularni ilmiy-amaliy qo‘llab-quvvatlash va xizmatlar ko‘rsatish tizimi joriy etilishini ta’minlasin. 
 11. Belgilansinki, O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali ipak chiqindilari (shu jumladan ipak momig‘i) va xom ipak (TIF TN kodi — 5002 va 5003)ni olib chiqishda 2021-yil 1-yanvardan e’tiboran olib chiqiladigan ipak chiqindilari (shu jumladan ipak momig‘i) va xom ipakning har bir kilogrammi uchun 0,05 AQSh dollari miqdorida yig‘im undiriladi.
 12. “O‘zbekipaksanoat” uyushmasi huzurida yuridik shaxs maqomiga ega bo‘lmagan Pillachilikni rivojlantirish jamg‘armasi tashkil qilinsin va O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali ipak chiqindilari (shu jumladan ipak momig‘i) va xom ipak (TIF TN kodi — 5002 va 5003)ni olib chiqishda undiriladigan yig‘imlardan to‘liq hajmdagi tushumlar, shuningdek, qonun hujjatlari bilan taqiqlanmagan boshqa manbalar uning mablag‘larini shakllantirish manbai etib belgilansin.
 13. Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi, Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish davlat qo‘mitasi hamda Qo‘mita boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda: 
 2021-2022 o‘quv yilidan boshlab Toshkent davlat agrar universiteti va Samarqand veterinariya meditsinasi instituti filiallarida qorako‘lchilik sohasida kadrlar tayyorlash bo‘yicha maxsus yo‘nalishlar ochishni nazarda tutsin;
 Samarqand veterinariya va meditsina texnikumida mayda shohli mollarni ko‘paytirish hamda ipak qurti yetishtirish bo‘yicha kadrlar tayyorlanishini ta’minlasin;
 Marg‘ilon shahridagi 1-son kasb-hunar maktabida ipak qurti yetishtirish, xom ipakni qayta ishlash va ipakdan tayyor mahsulotlar ishlab chiqarish bo‘yicha kadrlar tayyorlanishini ta’minlasin;
 Qorako‘lchilik va cho‘l ekologiyasi ilmiy-tadqiqot instituti hamda Ipakchilik ilmiy-tadqiqot instituti ularga mayda shohli mollarni va ipak qurtini ko‘paytirish bo‘yicha yuqori malakali mutaxassislar tayyorlashni tashkil qilishda ilmiy-metodik yordam ko‘rsatish vazifasini yuklagan holda tegishincha Samarqand veterinariya va meditsina texnikumiga va Marg‘ilon shahridagi 1-son kasb-hunar maktabiga biriktirilsin.
 14. Ushbu Farmonda nazarda tutilgan chora-tadbirlarning samarali va o‘z vaqtida amalga oshirilishini ta’minlash maqsadida:
 a) Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari: 
 2020-yil 1-noyabrga qadar qorako‘l zotli qo‘ylarni ko‘paytirishga mo‘ljallangan mavjud yaylovlarni yalpi xatlovdan o‘tkazishda Komissiyaga ko‘maklashsin;
 klasterlar tomonidan foydalanilmayotgan yaylovlarning zaxiraga qaytarilishi, davlat mulki sifatida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi hamda ochiq elektron tanlov orqali jismoniy va yuridik shaxslarga ijaraga berilishini ta’minlasin.
 b) O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi klasterlar tomonidan foydalanilmayotgan yaylovlarning o‘rmon xo‘jaliklariga qaytarilishi hamda jismoniy va yuridik shaxslarga belgilangan tartibda ijaraga berilishini ta’minlasin.
 v) Qo‘mita 2021-yil 1-iyulga qadar: 
 ishtirokchilarning klasterlar faoliyatini samarali tashkil etish bo‘yicha aniq majburiyatlarini belgilagan holda, tashabbuskorlar hamda Qorako‘lchilik va cho‘l ekologiyasi ilmiy-tadqiqot instituti bilan shartnomalar tuzsin;
 klaster ishtirokchilari o‘rtasida kooperatsiya aloqalari o‘rnatilishini ta’minlasin;
 olis cho‘l hududlarida mayda shohli nasldor mollarni sug‘orish uchun mavjud inshootlar (tik va shaxtali quduqlar)ni rekonstruksiya qilish va yangilarini qurish bo‘yicha 2021-yilga mo‘ljallangan dasturni tasdiqlasin.
 15. Qo‘mita bir oy muddatda:
 O‘zbekiston Respublikasi Pillachilik va qorako‘lchilikni rivojlantirish qo‘mitasi faoliyatini tashkil etish to‘g‘risidagi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori loyihasini kiritsin;
 Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi bilan birga O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali ipak chiqindilari (shu jumladan ipak momig‘i) va xom ipakni olib chiqish ustidan monitoring qilish tartibi to‘g‘risidagi nizom loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritsin;
 manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda qonun hujjatlariga mazkur Farmondan kelib chiqadigan o‘zgartirish va qo‘shimchalar to‘g‘risida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin. 
 16. Ushbu Farmonning ijrosini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining o‘rinbosari O‘.I. Barnoyev zimmasiga yuklansin.