Konstitutsiyaviy islohotlarni amalga oshirish bo‘yicha ko‘riladigan chora-tadbirlar to‘g‘risida

Mamlakatimizni rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasi doirasida o‘tgan davr mobaynida davlat va jamiyat hayotining barcha sohalari tubdan isloh qilindi.
 Jamiyat va davlat qurilishi tizimini takomillashtirish, qonun ustuvorligini va inson huquqlarini ta’minlash, iqtisodiyotni liberallashtirish, ijtimoiy sohani rivojlantirish, aholi turmush darajasini yaxshilash, davlat organlarining hisobdorligi va ochiqligini kuchaytirish hamda fuqarolik jamiyati institutlarining rolini oshirish bo‘yicha tizimli ishlar amalga oshirildi.
 Mazkur islohotlar natijasida mamlakatimizda Yangi O‘zbekistonni barpo etishning zarur siyosiy-huquqiy, ijtimoiy-iqtisodiy va ilmiy-ma’rifiy asoslari yaratildi.
 O‘zbekiston taraqqiyotining yangi bosqichida mamlakatimizda olib borilayotgan islohotlar natijadorligini oshirish ko‘p jihatdan yangilanishlarning konstitutsiyaviy asoslarini mustahkamlash, jamiyat va davlat boshqaruvi sohasidagi faoliyatni tubdan takomillashtirishni taqozo etadi.
 O‘tgan yili bo‘lib o‘tgan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti saylovi jarayonida keng jamoatchilik tomonidan Bosh qomusimizga o‘zgartirishlar kiritish, uni bugungi kun talablari darajasiga olib chiqish borasida ko‘plab takliflar ilgari surilgan edi. Bular xalqimizning mamlakatda bo‘layotgan keng ko‘lamli o‘zgarishlarga befarq emasligini, islohotlarning faol ishtirokchisi bo‘lishga intilayotganligini yaqqol ko‘rsatdi.
 Ushbu takliflar O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M. Mirziyoyevning lavozimiga kirishish marosimidagi nutqi va O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganining 29 yilligiga bag‘ishlangan bayram tabrigida ham o‘z aksini topgan edi.
 Bosh qomusimizda “inson — jamiyat — davlat”, “Yangi O‘zbekiston — ijtimoiy davlat” tamoyillarini mustahkamlash, iqtisodiy islohotlar jarayonida inson manfaatlarini ta’minlash bosh mezon bo‘lishini ta’minlash, xususiy mulk daxlsizligini, yerga egalik qilish huquqini, fuqarolik jamiyati institutlarining o‘rnini konstitutsiyaviy darajaga ko‘tarish kabi masalalar tobora dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. 
 Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasida belgilangan keng ko‘lamli vazifalar, xalqparvar davlatni barpo etish, inson huquq va manfaatlari, qadr-qimmatini yanada samarali ta’minlash kabi maqsadlar mamlakatimizdagi tub islohotlarga mos yangi konstitutsiyaviy-huquqiy makonni yaratish zaruratini yuzaga keltirmoqda. 
 Shularni inobatga olib, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasidagi Tadbirkorlar va ishbilarmonlar harakati — O‘zbekiston Liberal-demokratik partiyasi fraksiyasi hamda O‘zbekiston “Milliy tiklanish” demokratik partiyasi fraksiyasi tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasini yanada takomillashtirish masalasi partiyalarning maqsad va vazifalari hamda saylovoldi dasturlari bilan hamohang ekanligidan kelib chiqib konstitutsiyaviy islohotlarni amalga oshirish tashabbusini ilgari surishmoqda.
 Yuqoridagilardan kelib chiqib, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining Kengashi va O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Kengashi qaror qiladilar:
 1. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasidagi Tadbirkorlar va ishbilarmonlar harakati — O‘zbekiston Liberal-demokratik partiyasi fraksiyasi va O‘zbekiston “Milliy tiklanish” demokratik partiyasi fraksiyasining mamlakatimizda konstitutsiyaviy islohotlarni amalga oshirish bo‘yicha tashabbusi qo‘llab-quvvatlansin. 
 2. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish yuzasidan takliflarni shakllantirish va tashkiliy chora-tadbirlarni amalga oshirish bo‘yicha Konstitutsiyaviy komissiya (bundan buyon matnda Konstitutsiyaviy komissiya deb yuritiladi) 1-ilovaga muvofiq tarkibda tuzilsin. 
 3. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish yuzasidan takliflarni shakllantirish va tashkiliy chora-tadbirlarni amalga oshirish bo‘yicha Konstitutsiyaviy komissiya to‘g‘risidagi nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 
 4. Konstitutsiyaviy komissiya:
 bir hafta muddatda o‘z tashkiliy yig‘ilishini o‘tkazib, belgilangan tadbirlarning o‘z vaqtida va sifatli amalga oshirilishini ta’minlash bo‘yicha komissiya a’zolari o‘rtasidagi vazifalar taqsimotini belgilasin;
 O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritishga qaratilgan takliflarni olish, umumlashtirish va ularga javob qaytarish tartibi to‘g‘risidagi Nizom loyihasini ishlab chiqsin hamda uni O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari Kengashlariga tasdiqlash uchun kiritsin;
 bu boradagi tashkiliy-huquqiy ishlarni samarali va puxta amalga oshirilishini ta’minlash maqsadida o‘z ish rejasini ishlab chiqsin va tasdiqlasin;
 o‘z faoliyatiga ilmiy-tadqiqot muassasalari, tegishli vazirlik va idoralar mutaxassislari, shuningdek soha ekspertlarini keng jalb qilsin;
 jahon davlatlari konstitutsiyaviy tajribasini chuqur va har tomonlama o‘rgansin;
 keng jamoatchilik fikri, jahon konstitutsiyaviy tajribasi asosida O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish yuzasidan har tomonlama asoslantirilgan qonun loyihasini tayyorlasin;
 bir oy muddatda ushbu qonun loyihasini O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari Kengashlariga ko‘rib chiqish uchun taqdim etsin.
 5. Konstitutsiyaviy komissiyaning matbuot xizmati tashkil etilsin.
 6. Matbuot xizmati (O. Tojiyev):
 mamlakatimizda konstitutsiyaviy islohotlarni amalga oshirish bilan bog‘liq ishlarning mazmun-mohiyati va ahamiyatini ommaviy axborot vositalari, shu jumladan ijtimoiy tarmoqlarda keng yoritib borish choralarini ko‘rsin;
 O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish bo‘yicha takliflarni shakllantirish va tashkiliy chora-tadbirlarni amalga oshirish bo‘yicha Konstitutsiyaviy komissiya faoliyatini ommaviy axborot vositalarida keng yoritib borilishini ta’minlasin.
 7. Ushbu Qo‘shma qarorning ijrosini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Spikerining birinchi o‘rinbosari A. Saidov va O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Raisining birinchi o‘rinbosari S. Safoyev zimmasiga yuklansin.
 8. Ushbu Qo‘shma qaror qabul qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.
 1. Ushbu Nizom O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish yuzasidan takliflarni shakllantirish va tashkiliy chora-tadbirlarni amalga oshirish bo‘yicha Konstitutsiyaviy komissiyaning (bundan buyon matnda Konstitutsiyaviy komissiya deb yuritiladi) asosiy vazifalari va vakolatlarini, shuningdek faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi.
 2. Konstitutsiyaviy komissiyaning maqsadi O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish bo‘yicha takliflarni shakllantirish hamda tegishli qonun loyihasini ishlab chiqishdan iboratdir.
 3. Konstitutsiyaviy komissiya o‘z faoliyati yuzasidan O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari Kengashlari (bundan buyon matnda Oliy Majlis palatalari Kengashlari deb yuritiladi) oldida hisobdordir.
 4. Konstitutsiyaviy komissiya o‘z faoliyatini ochiq va oshkora tarzda amalga oshiradi.
 5. Konstitutsiyaviy komissiya O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputatlari va Senati a’zolari, davlat organlari, ilmiy-tadqiqot tashkilotlarining vakillaridan iborat tarkibda shakllantiriladi.
 6. Konstitutsiyaviy komissiya tarkibiga o‘zgartish va qo‘shimchalar Oliy Majlis palatalari Kengashlarining Qo‘shma qarori bilan kiritiladi.
 7. Konstitutsiyaviy komissiya a’zolari o‘z faoliyatini jamoatchilik asosida amalga oshiradi.
 8. Konstitutsiyaviy komissiyaning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
 O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish bo‘yicha takliflar ishlab chiqish hamda jamoatchilikning takliflarini yig‘ish;
 O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish bo‘yicha takliflarni umumlashtirish;
 O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish bo‘yicha yakuniy takliflarni shakllantirib, tegishli qonun loyihasini ishlab chiqish.
 Konstitutsiyaviy komissiya qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vazifalarni ham amalga oshirishi mumkin.
 9. Konstitutsiyaviy komissiyaning vakolatlari quyidagilardan iborat:
 Konstitutsiyaviy komissiya faoliyatini ta’minlash uchun davlat organlaridan va boshqa tashkilotlardan qonun loyihasini tayyorlash uchun zarur bo‘lgan materiallarni, statistika ma’lumotlarini hamda o‘zga ma’lumotlarni olish;
 ilmiy va boshqa tashkilotlarning, olimlar hamda mutaxassislarning qonun loyihasi yuzasidan maslahatlari va tavsiyalarini, shuningdek ekspertlarning xulosalarini olish;
 vazirliklarning, davlat qo‘mitalarining yoki idoralarning, boshqa manfaatdor davlat organlarining, ilmiy va boshqa tashkilotlarning, shuningdek fuqarolik jamiyati institutlarining vakillarini ekspert sifatida Konstitutsiyaviy komissiya faoliyatiga jalb etish;
 O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish yuzasidan jamoatchilikning va ekspertlarning takliflarini olish, umumlashtirish, jamoatchilik muhokamasiga chiqarish;
 jamoatchilikdan kelib tushgan takliflarni ko‘rib chiqish jarayonida aniqlangan qonunbuzilishi holatlarini bartaraf etish bo‘yicha tegishli davlat organlariga takliflar kiritish;
 amalga oshirilgan ishlar to‘g‘risida Oliy Majlis palatalariga axborot kiritib borish;
 Konstitutsiyaviy komissiyaning faoliyati to‘g‘risida ommaviy axborot vositalarini xabardor qilib borish.
 Konstitutsiyaviy komissiya qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
 10. Konstitutsiyaviy komissiyaning raisi Konstitutsiyaviy komissiya faoliyatiga rahbarlik qiladi.
 Konstitutsiyaviy komissiya raisi:
 Konstitutsiyaviy komissiyaning vakolatiga taalluqli bo‘lgan masalalarni uning yig‘ilishida ko‘rib chiqish uchun kiritadi;
 Konstitutsiyaviy komissiyaning yig‘ilishini chaqiradi va unda raislik qiladi;
 Konstitutsiyaviy komissiyaning qarorlarini tasdiqlaydi va ularning ijro etilishiga doir ishlarni tashkil etadi;
 Konstitutsiyaviy komissiyaning a’zolari o‘rtasida vazifalarni taqsimlaydi;
 Konstitutsiyaviy komissiyaning a’zolari zimmasiga yuklatilgan vazifalarning bajarilishiga doir ishlarni muvofiqlashtirib boradi.
 Konstitutsiyaviy komissiya raisi qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin. 
 11. Konstitutsiyaviy komissiya raisining o‘rinbosarlari Konstitutsiyaviy komissiya qarorlarining ijro etilishini nazorat qiladi, amalga oshirilgan ishlarning holati haqida Konstitutsiyaviy komissiya raisiga axborot beradi.
 Konstitutsiyaviy komissiya raisining o‘rinbosarlari qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin. 
 Konstitutsiyaviy komissiya raisi yo‘qligida uning vazifalarini Konstitutsiyaviy komissiya raisining o‘rinbosarlaridan biri bajarib turadi.
 12. Konstitutsiyaviy komissiya faoliyatining tashkiliy shakli uning yig‘ilishidir. 
 Konstitutsiyaviy komissiya yig‘ilishi, agar unda Konstitutsiyaviy komissiya a’zolarining yarmidan ko‘pi ishtirok etayotgan bo‘lsa, vakolatli hisoblanadi.
 13. Konstitutsiyaviy komissiyaning yig‘ilishlari Komissiya raisi tomonidan zaruratga qarab, biroq o‘n kunda kamida bir marotaba chaqiriladi. 
 14. Konstitutsiyaviy komissiyaning barcha a’zolari teng huquqqa va qaror qabul qilishda bittadan ovozga ega bo‘ladi.
 15. Konstitutsiyaviy komissiya o‘z vakolatiga kiritilgan masalalar yuzasidan tavsiyaviy xususiyatga ega qarorlar qabul qiladi.
 Konstitutsiyaviy komissiyaning qarorlari bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi.
 Konstitutsiyaviy komissiyaning qarorlari Konstitutsiyaviy komissiya a’zolarining oddiy ko‘pchilik ovozi bilan ochiq ovoz berish orqali qabul qilinadi.
 Konstitutsiyaviy komissiyaning raisi oxirgi bo‘lib ovoz beradi va ovozlar teng bo‘lib qolsa, uning ovozi hal qiluvchi hisoblanadi.
 16. Konstitutsiyaviy komissiyaning zimmasiga yuklatilgan vazifalar lozim darajada bajarilishini ta’minlash maqsadida yig‘ma axborot-tahlil guruhi tuziladi. Yig‘ma axborot-tahlil guruhi Konstitutsiyaviy komissiyaning kotibiyati vazifasini bajaradi. 
 Konstitutsiyaviy komissiya faoliyatiga ko‘maklashish maqsadida tegishli sohada katta nazariy va amaliy tajribaga ega bo‘lgan shaxslardan iborat tarkibda ishchi guruhlar shakllantirilishi mumkin.
 17. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish bo‘yicha kelib tushgan takliflar dastlab ishchi guruhlar muhokamasidan o‘tkazilib, ularning xulosasi olingandan so‘ng Konstitutsiyaviy komissiyaning yig‘ilishida ko‘rib chiqiladi.
 Konstitutsiyaviy komissiya ko‘rib chiqilgan takliflar bo‘yicha tegishli qarorlar qabul qiladi.
 18. Konstitutsiyaviy komissiya faoliyatining ommaviy axborot vositalarida yoritish tasdiqlangan media-reja asosida uning Matbuot xizmati tomonidan tashkil etiladi.
 19. Konstitutsiyaviy komissiyaga takliflar og‘zaki, yozma yoki elektron shaklda berilishi mumkin. 
 20. Konstitutsiyaviy komissiyaning yig‘ilishlariga O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputatlari va Senati a’zolari, Oliy Majlis palatalari devonlarining xodimlari, shuningdek ko‘rib chiqilayotgan masalaga aloqador bo‘lgan davlat organlarining, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik jamiyati boshqa institutlarining, ilmiy muassasalarning vakillari, olimlar, mutaxassislar va ommaviy axborot vositalari taklif etilishi mumkin.
 21. Konstitutsiyaviy komissiya O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish bo‘yicha tegishli O‘zbekiston Respublikasi qonuni rasmiy e’lon qilingandan so‘ng o‘z faoliyatini tugatadi. 
 Konstitutsiyaviy komissiya faoliyati Oliy Majlis palatalari Kengashlarining Qo‘shma qarori bilan muddatidan ilgari tugatilishi mumkin.