Deputat Feruza Babasheva atrofida nimalar sodir bo‘lmoqda?

“Gazeta.uz” O‘rta Chirchiq tumani Xalq deputatlari kengashi deputati Feruza Babashevaning ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan videosi va so‘nggi haftalarda uning atrofida sodir bo‘layotgan voqealar tafsilotini o‘rgandi.

15-noyabr kuni ijtimoiy tarmoqlarda xalq deputatlari O‘rta Chirchiq tuman kengashi deputati, O‘zbekiston Xalq-demokratik partiyasi tuman kengashi raisi, tanqidiy chiqishlari bilan tanilgan Feruza Babashevaning noma’lum erkak bilan to‘shakda yotgani aks etgan kadrlar tarqaldi.
Ertasi kuni Toshkent viloyati IIBB 2-oktabr kuni boshqarma tezkor xodimlari mahalliy aholidan birining arizasiga ko‘ra dachalardan birida tekshiruv o‘tkazib, u yerda F.B. (ayol) va D.Sh.(erkak) jinsiy aloqada bo‘layotgani aniqlanganini ma’lum qildi. Bayonotda aytilishicha, IIBB videoning tarqalishi bilan bog‘liq holatlarni o‘rganmoqda.
Feruza Babashevaning aytishicha, o‘sha kuni uni uch soat ushlab turishgan (boshqalarni qo‘yib yuborishgan), jim yurishi haqida tushuntirish va kafolat xati yozishga majburlamoqchi bo‘lishgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, uning barmog‘i singan. U o‘zini qo‘llab-quvvatlayotgan xalqdan uzr so‘rab, ichki ishlar organlarining “vijdonsiz va pastkash” xodimlari va rahbarlarini javobgarlikka tortish zarurligini ta’kidlagan.
Taniqli blogerlar, deputatlar, jamoat tashkilotlari vakillari Feruza Babashevani himoya qilib chiqdi. Payshanba kuni komissiya yig‘ilishi bo‘lib o‘tishi, unda uni deputatlik daxlsizligidan mahrum qilish masalasi ko‘rib chiqilishi kutilmoqda.

Feruza Babasheva XDP O‘rta Chirchiq tuman kengashi raisligiga tayinlanib, deputatlikka saylanguniga qadar uzoq yillar xalq va maktabgacha ta’lim sohasida mehnat qilgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, u 12 yil davomida maktab direktori, keyin esa xalq va maktabgacha ta’lim bo‘limi mudiri lavozimlarida ishlagan.
Deputatlik faoliyatiga to‘xtalar ekan, xalq murojaatlari bilan ishlagan odam mutasaddilarga yoqmasligini ta’kidlagan. Uning fikricha, ularga qarsak chalib, “qo‘l ko‘taradigan” deputatlar yoqadi, lekin u bunday bo‘lishni xohlamaydi.
U o‘zining Telegram kanalida va Facebook sahifasida tez-tez fuqarolar murojaatlarini e’lon qiladi, muammoni o‘rganish uchun joylarga boradi, onlayn-translyatsiyalar o‘tkazib, ko‘pincha mansabdor shaxslarni, hatto Senat raisi Tanzila Narboyevani ham (parlament yuqori palatasi kengashlar faoliyatini muvofiqlashtiradi) tanqid qiladi.
U kengash sessiyasi o‘tkazilishini bir kun avval e’lon qilgan viloyat kengash kotibiyati mudirini ham tanqid qilgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, kotibiyatlar rahbarlarining 90 foizi hokimlar vakili tomonidan tayinlangan.
Uning so‘zlariga ko‘ra, O‘zXDP kengashi ko‘pincha ijro hokimiyatini sudga berib, ularni yutib chiqadi. Jumladan, uning so‘zlariga ko‘ra, O‘zXDP deputatlari Kengashga saylovlar paytidagi noqonuniy xatti-harakatlar, shuningdek, Toshkent viloyati hokimligining partiya mol-mulkini o‘zlashtirgani va boshqa holatlar bo‘yicha sudlarda yutib chiqqan.
28-avgust kuni Toshkent viloyatida mustaqillikning 30 yilligiga bag‘ishlangan bayram tadbirida Feruza Babasheva va IIB xodimlari o‘rtasida tortishuv kelib chiqqani haqida xabar berilgandi. Viloyat IIBB ma’lumotiga ko‘ra, mojaroga xalq vakillari tadbirga niqobsiz kelgani sabab bo‘lgan. Deputatlar esa 50 nafarga yaqin yosh bola va ularning ota-onalari bayramga kiritilmagani, yana bir ayolga kuch ishlatilgani hamda deputatning daxlsizlik huquqi buzilganini aytishgandi.

 Feruza Babasheva va uning hamkasbi O‘rta Chirchiq tumani hokimligida kengashning odob-axloq masalalari bo‘yicha doimiy komissiyasi yig‘ilishi boshlanishidan oldin
10-noyabr kuni Feruza Babasheva uni deputatlik daxlsizligidan mahrum qilishmoqchi bo‘lganidan xabar topgan. Bir kun avval O‘rta Chirchiq tumani prokuraturasi tomonidan tegishli tartibda kengash ko‘rib chiqishi uchun taqdimnoma kiritilgan. Mazkur masalani ko‘rib chiqish kengashning 16-noyabrdagi sessiyasi kun tartibiga kiritilgan edi.
Uning fikricha, bu yerda taqdimnomani qabul qilish tartibi buzilgan. Deputatning tasdiqlashicha, hokimning majlis o‘tkazish to‘g‘risidagi qaror chiqarilishi va deputatni daxlsizlik huquqidan mahrum qilish masalasi kun tartibiga kiritilishidan kamida bir hafta oldin kengashning odob-axloq bo‘yicha doimiy komissiyasi yig‘ilish o‘tkazib, uni hujjat bilan tanishtirishi zarur, biroq bu amalga oshirilmagan.
Uning ta’kidlashicha, dastlab ular 10-noyabr kuni kun tartibini oldindan e’lon qilmasdan sessiyani tezlashtirilgan sur’atda o‘tkazmoqchi bo‘lishgan, ammo keyinroq 16-noyabrga ko‘chirilgan. U, agar u savollar berishni boshlamaganida, prokuratura taqdimnoma kiritgan kunning ertasigayoq deputatlik daxlsizligidan mahrum qilinishi mumkin edi, deb gumon qilmoqda.
Yakunda hokim qarori e’lon qilingandan so‘ng kengashning odob-axloq bo‘yicha doimiy komissiyasi chaqirilgan. Deputat yig‘ilishda prokuror yordamchisining ham ishtirok etishiga qarshi chiqdi va buni “qonuniylik nuqtayi nazaridan noto‘g‘ri” deb baholadi.
“Aslida 9-noyabrda taqdimnoma kiritilganidan keyin 10-noyabrda sizlar [kengash komissiyasi] meni chaqirishingiz, qo‘limga taqdimnomani berishingiz, kamida bir haftadan keyin, 17-noyabrga doimiy komissiya yig‘ilishini qo‘yishingiz kerak edi. Undan keyin 17-noyabrda men o‘zimning asoslarim bilan kelishim kerak edi. Chunki agar ‘Agrobank’ masalasi bo‘lsa, u SMS’ni men yozmaganman. Uni Adliya vazirligida ishlaydigan yurist yozgan. Men o‘sha yuristni olib kelaman. Nima uchun sizlar meni hozir birdaniga hech qanday ma’lumotga tayyormas holatimda, yana kamida bir soat qolganda chaqirdingiz?” — deydi Feruza Babasheva.

 Feruza Babasheva odob-axloq bo‘yicha doimiy komissiya yig‘ilishida
O‘rta Chirchiq tumani prokuraturasining 9-noyabrdagi taqdimnomasida qayd etilishicha, tergov bo‘limi tomonidan “Agrobank” boshqarma boshlig‘i Muhitdin Qiyomovning arizasiga ko‘ra tergovga qadar tekshiruv o‘tkazilmoqda.
Hujjatga ko‘ra, “Effect.uz” sayti “Eng o‘g‘ri bank bu — ‘Agrobank’, emlashni majburiy qilish to‘g‘ri emas — deputat Feruza Jo‘rabekovna” sarlavhasi ostidagi videoni e’lon qilgan. Unda deputat Feruza Babasheva “Agrobank”ni “eng o‘g‘ri banklardan biri” deb atagan, chunki ushbu bank o‘qituvchilarning ta’til pullarini naqdlashtirishda 1 foizdan ustama olib qolganini ta’kidlagan.
“Agrobank” boshqarma boshlig‘i Muhitdin Qiyomov deputatning Telegram kanali izoh qismiga “ushbu harakatlarning noqonuniy ekanini, bundan fuqarolarning asossiz noroziliklari oshib, jamiyatga faqat zarar keltirishi mumkin”ligini yozadi.
Feruza Babasheva esa unga javoban Muhitdin Qiyomovni “ilmsiz, ikkiyuzlamachi, o‘zining manfaatida ota-onasi hamda xalqidan voz kechadigan qo‘rqoq, haqiqatni gapira olmaydigan ‘echki’ va ‘xo‘jayinlarining topshirig‘ini itlarga o‘xshab akillab bajarar ekansiz’”, — deb go‘yoki haqoratlaydi.
Qayd etish joizki, deputat Telegram kanaliga postlarni izoh qoldirish imkoniyatisiz joylashtirgan, videotranslyatsiya vaqtida u “O‘zbekistondagi eng o‘g‘ri bank, bu — ‘Agrobank’” degan izohni o‘qiydi va unga o‘z munosabatini bildirar ekan: “Endi hozir shunaqa bo‘lyapti, shu fikrga kelishdan boshqa ilojimiz yo‘q”, — deydi (10:28). “Agrobank” o‘z xabarida deputatning “qo‘shilaman” deb tasdiq ishorasini qilishini “qonunbuzilish holati” deb baholaydi.
Prokuratura o‘z taqdimnomasida Feruza Babasheva Jinoyat kodeksining 41-moddasida (kasb yoki xo‘jalik faoliyatiga bog‘liq asosli tavakkalchilik) ko‘zda tutilgan huquqbuzarlikni sodir etganini ko‘rsatgan va Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 41-moddasi (haqorat qilish) moddasi bo‘yicha uni javobgarlikka tortish uchun deputatlik daxlsizligidan mahrum etishni so‘radi.
Keyinroq deputat Muhitdin Qiyomovning “Agrobank”ga qadar Toshkent viloyati prokurori lavozimida ishlaganini ma’lum qildi. OAV ma’lumotlariga ko‘ra, u O‘zbekiston bosh prokurori o‘rinbosari lavozimida ham ishlagan. Feruza Babasheva uni kengash sessiyasida ishtirok etishga taklif qildi.

15-noyabr kuni ijtimoiy tarmoqlarda deputat Feruza Babasheva va noma’lum erkak aks etgan intim mazmundagi fotosuratlar va videolar tarqaldi.
Keyingi kuni Toshkent viloyati IIBB jinoyatchilik va huquqbuzarliklarni barvaqt oldini olish, jazo muqarrarligi va qonun ustuvorligi ta’minlash bo‘yicha ichki ishlar bosh boshqarmasi va hamkorlikdagi tashkilotlar bilan “Xavfsiz hudud” va “Xavfsiz tun” tezkor-profilaktik tadbirlari o‘tkazib kelinayotgani haqida xabar qildi.
Boshqarma ma’lumotlariga ko‘ra, tadbir davomida Bo‘stonliq tumani “Xumson” mahallasida yashovchi fuqaro viloyat IIBBga ariza bilan murojaat qilib, “Sarvar” va “Bahrom” ismli shaxslar tuman “Chorbog‘ go‘zal bog‘i” jamiyati hududida joylashgan dala hovlilarda ishratxona tashkil qilib, kunlik ijaraga berishini va u yerda shaxslarni jinsiy aloqa qilishlari uchun shart-sharoit yaratilganini ma’lum qilgan. Arizada “tuni bilan ayrim axloqi buzuq shaxslar aholi tinchligini buzayotgani va bu nafaqat kattalar balki yoshlarga ham salbiy ta’sir qilayotganini bayon qilib, ularga nisbatan qonuniy chora ko‘rish” so‘ralgan.
Ushbu murojaatga asosan 2-oktabr kuni IIBB tezkor xodimlari tomonidan o‘tkazilgan tekshiruv davomida, murojaatda ko‘rsatilgan dala hovli ko‘zdan kechirilgan. O‘sha vaqtda ham xonadonda ikki nafar ayol, ikki nafar erkak kishilar borligi, ulardan, fuqaro F.B. (ayol) va D.Sh. (erkak) jinsiy aloqada bo‘layotgani aniqlangan, deyiladi xabarda.
“Ular bilan o‘tkazilgan suhbat davomida alkogol mahsulotlar iste’mol qilishgani va ishqiy munosabatda bo‘lish maqsadida kelganliklarini ma’lum qilganlar”, — deya qayd etdi IIBB.
Xabarda hozirda mazkur jarayon aks etgan video tasvirning ijtimoiy tarmoqlardagi o‘zaro yozishmalar orqali tarqalgani holati yuzasidan qo‘shimcha surishtiruv ishlari olib borilayotgani ta’kidlangan.
Boshqarmaning qayd etishicha, bu kabi odob-axloq bilan bog‘liq qonun buzilishi holatlariga qarshi viloyat IIBB tomonidan muntazam ravishda tezkor profilaktik tadbirlar o‘tkazib boriladi. Jumladan, joriy yilning o‘tgan 10 oyi davomida IIBB xodimlari tomonidan Jinoyat kodeksining 131-moddasi (qo‘shmachilik qilish yoki fohishaxona saqlash) bilan bog‘liq 100 ga yaqin, Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksining 190-moddasi (fohishalik bilan shug‘ullanish) bo‘yicha 50 dan oshiq holatlar aniqlangan.

16-noyabr kuni Feruza Babasheva materiallar ijtimoiy tarmoqlarga tarqalganiga munosabat bildirdi. U Toshkent viloyati IIBB xodimi Ziyodulla Rahimov “hammasi uchun javob berishini” ma’lum qildi.
“Nurafshondagi qiliqlaringiz, namunali uylardagi Milliy gvardiya xodimlari oldidagi kayf holatingizdagi qiliqlaringizni ko‘rgan, bilganlar o‘lgani yo‘q hali! Barmog‘imni sindirib, tirnog‘imni sug‘urib olib, meni nimalarnidur yozishga majbur qilganlaring uchun javob berasanlar hali! Endi nima bilan qo‘rqitasanlar? Shunaqa shantajlaring borligini endi hamma biladi. 5 ta erkak, mani zo‘rlab nimalarni yozdirmoqchi bo‘lganingni ertaga aytaman”, — deb yozdi u o‘zining Telegram kanalida.
Toshkent viloyati IIBB xabariga javoban, u bir qator savollar bilan murojaat qildi:
Keyinroq u: “Men farishta emasman, meni qanotim yo‘q, men buni qayta-qayta ta’kidlaganman… Lekin bu insofsiz, pastkash organ xodimlarini, mutasaddi rahbarlarni, albatta, qonun oldida javob berishlarini talab qilaman! Hammasi uchun javob berasiz! O‘zingizning jirkanch ishlaringiz bilan meni yengga olmaysiz!” — deb yozgan.
Deputat o‘zini qo‘llab-quvvatlayotgan xalqdan kechirim so‘ragan.

 Toshkent viloyati IIBB matbuot kotibi Bobur To‘laganov
Toshkent viloyati IIBB matbuot kotibi Bobur To‘laganov Feruza Babashevaning savollariga javob berar ekan, qarshi savollar bilan yuzlandi:
Xalq demokratik partiyasi ham deputat bilan bog‘liq voqealarga o‘z munosabatini bildirdi. XDPning ta’kidlashicha, “har qanday huquqbuzarlikka qonuniy va qat’iy chora ko‘rilishi zarur”.
“Insonning sha’ni, qadr-qimmati daxlsizdir. Mamlakatda amalga oshirilayotgan demokratik islohotlarning qat’iy talabi shunday. O‘zbekiston Respublikasi fuqarosi, xalq deputatlari O‘rta Chirchiq tuman Kengashi deputati Feruza Babasheva bilan bog‘liq holatga qonunchilikka muvofiq to‘liq tartibda baho berilishi zarur”, — deyiladi xabarda.
O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyaning 27-moddasiga ko‘ra, har kim o‘z sha’ni va obro‘siga qilingan tajovuzlardan, shaxsiy hayotiga aralashishdan himoyalanish va turar joyi daxlsizligi huquqiga ega.
“Hech kim qonun nazarda tutgan hollardan va tartibdan tashqari birovning turar joyiga kirishi, tintuv o‘tkazishi yoki uni ko‘zdan kechirishi, yozishmalar va telefonda so‘zlashuvlar sirini oshkor qilishi mumkin emas”, — deyiladi partiya bayonotida.
XDP Jinoyat kodeksining 141−1 moddasida shaxsiy hayot daxlsizligini buzish bilan bog‘liq harakatlar bo‘yicha jazo choralari belgilanganini eslatib o‘tgan.
Xalq demokratik partiyasi ushbu holat bo‘yicha tegishli organlar huquqiy munosabat bildirgunicha turli fikrlar bildirishdan tiyilib turishni so‘ragan.
Partiyadan tashqari boshqa deputatlar, blogerlar, jamoat tashkilotlari vakillari ham Feruza Babashevani himoya qilib chiqqan.