Super elita, elita va keyingi avlodlarga mansub boshoqli don ekinlari urug‘larini yetishtirish huquqiga ega bo‘lish uchun xo‘jaliklar o‘rtasida tanlov o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida

O‘zbekiston Respublikasining “Urug‘chilik to‘g‘risida” va “Seleksiya yutuqlari to‘g‘risida”gi qonunlari va O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 28-iyundagi “O‘zbekiston Respublikasi Qishloq va suv xo‘jaligi vazirligi faoliyatini tashkil etishni takomillashtirish to‘g‘risida”gi 290-sonli qaroriga asosan buyuraman:
 1. Super elita, elita va keyingi avlodlarga mansub boshoqli don ekinlari urug‘larini yetishtirish huquqiga ega bo‘lish uchun xo‘jaliklar o‘rtasida tanlov o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 2. Mazkur buyruq O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan kundan boshlab o‘n kun o‘tgandan keyin kuchga kiradi.
 3. Ushbu buyruqning bajarilishini nazorat qilish vazirning birinchi o‘rinbosari O‘. Barnoyev zimmasiga yuklatilsin.
 Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasining “Urug‘chilik to‘g‘risida”gi hamda “Seleksiya yutuqlari to‘g‘risida”gi qonunlariga muvofiq super elita, elita va keyingi avlodlarga mansub boshoqli don ekinlari (bug‘doy va arpa) urug‘larini (bundan buyon matnda urug‘lik g‘alla deb yuritiladi) yetishtirish huquqiga ega bo‘lish uchun xo‘jaliklar o‘rtasida tanlov o‘tkazish tartibini belgilaydi.
 1. Tumanda urug‘lik g‘alla yetishtirish maydoni, urug‘lik uchun ekiladigan g‘alla navlari va kutiladigan urug‘lik g‘alla hajmlari Qoraqalpog‘iston Respublikasi Qishloq va suv xo‘jaligi vazirligi hamda viloyat qishloq va suv xo‘jaligi boshqarmalari tomonidan tasdiqlangan rejaga asosan belgilanadi.
 2. Tuman hokimi super elita, elita va keyingi avlodlarga mansub urug‘lik g‘alla yetishtirish huquqiga ega bo‘lish uchun tanlov o‘tkazish komissiyasi (keyingi o‘rinlarda matnda Komissiya deb yuritiladi) tarkibini tasdiqlaydi va tanlovni e’lon qilish bo‘yicha qaror qabul qiladi. 
 Komissiya tarkibiga tuman qishloq va suv xo‘jaligi bo‘limi boshlig‘i (komissiya raisi), Fermer, dehqon xo‘jaliklari va tomorqa yer egalari kengashi raisi, xizmat ko‘rsatuvchi tegishli bank(lar) hamda irrigatsiya tizimi boshqarmasi rahbarlari, tumanda joylashgan “O‘zdonmahsulot” aksiyadorlik kompaniyasi tizimidagi don mahsulotlari korxonasi rahbari (rahbar o‘rinbosari) yoki uning filiali rahbari, tuman “Davurug‘nazoratmarkaz” inspeksiyasi, “Agrokimyohimoya” hududiy aksiyadorlik jamiyatining tuman (shahar) filiali, tuman yer resurslari va davlat kadastri bo‘limi hamda tuman “Davtexnazorat” inspeksiyasi vakillari, tuman qishloq va suv xo‘jaligi bo‘limi hosiloti (agronomi) hamda boshqa tegishli korxona va tashkilotlar vakillari (rahbarlari) kelishuv asosida kiritilishi lozim.
 Komissiya kotibi etib, qoida tariqasida, tuman qishloq va suv xo‘jaligi bo‘limi xodimi tayinlanadi.
 3. Komissiya super elita, elita va keyingi avlodlarga mansub urug‘lik g‘alla yetishtirish huquqiga ega bo‘lish uchun ruxsat berish bo‘yicha tanlov o‘tkazadi. 
 Tender tanlovi har yilning 15-iyulidan 15-avgustigacha o‘tkaziladi.
 4. Tuman hokimining tanlov o‘tkazish to‘g‘risidagi qarori ommaviy axborot vositalarida e’lon qilinishi, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari, qishloq xo‘jaligi tashkilotlari boshqaruvi (ma’muriyati) binolarida fuqarolar tanishish imkoni qulay bo‘lgan joylarga qo‘yilishi kerak. E’londa tanlovning o‘tkazish vaqti va joyi, taqdim qilinadigan hujjatlar ro‘yxati hamda tanlov o‘tkazish tartibi ko‘rsatilishi lozim.
 5. Tuman hokimining tanlov o‘tkazish to‘g‘risidagi qarori qabul qilinib, e’lon qilingan kundan boshlab 30 kundan keyin tanlov o‘tkaziladi.
 6. Tanlovda g‘alla yetishtiruvchi fermer, tajriba va boshqa xo‘jaliklar ishtirok etish huquqiga ega. Bunda tanlovda ishtirok etishni istagan xo‘jalikda urug‘lik g‘alla yetishtirish uchun ajratiladigan yer maydoni — suvli yerlarda 10 gektardan, lalmi yerlarda esa, 20 gektardan kam bo‘lmasligi lozim (tuman qishloq va suv xo‘jaligi bo‘limi ma’lumotnomasiga asosan aniqlanadi).
 7. Komissiya a’zolari umumiy sonining kamida uchdan ikki qismi ishtirok etganda yig‘ilish o‘tkazishga haqli hisoblanadi.
 8. Super elita, elita va keyingi avlodlarga mansub urug‘lik g‘alla yetishtirish huquqiga ega bo‘lish uchun tanlov mazkur Nizomning 1-ilovasida keltirilgan jadval bo‘yicha o‘tkaziladi. 
 9. Tanlov yakunlari bo‘yicha Komissiyaning qarori bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi va tasdiqlash uchun tuman hokimiga taqdim etiladi. Mazkur bayonnoma nusxalari Qoraqalpog‘iston Respublikasi Qishloq va suv xo‘jaligi vazirligi, viloyatlar qishloq va suv xo‘jaligi boshqarmalariga taqdim etiladi.
 10. Urug‘lik g‘alla yetishtirish to‘g‘risidagi huquq 1 yilga beriladi.
 11. Tanlov o‘tkazilishi to‘g‘risida e’lon qilingan kundan boshlab 30 kun davomida arizalar qabul qilinadi.
 12. Tanlovda ishtirok etish uchun arizalarni qabul qilish tanlov e’lon qilingan kunning 30-kuni soat 18-00 da to‘xtatiladi. Agar 30-kun dam olish kuniga to‘g‘ri kelsa, dam olish kunidan keyingi birinchi ish kuni soat 18-00 da arizalarni qabul qilish to‘xtatiladi.
 13. Ariza va hujjatlarni komissiyaning kotibi qabul qiladi. Komissiyaning kotibi talabgorlarga tanlovda yuqori ball olishi uchun imkon beradigan barcha holatlarni tushuntirib, lozim bo‘lganda uning hujjatlaridagi kamchiliklarni ishchi tartibda bartaraf etish choralarini ko‘radi. Komissiya kotibi tanlovda ishtirok etish kunigacha talabgorning baholanadigan imkoniyatlarini asoslantiruvchi hujjatlarning to‘liq taqdim qilinishini, ularning to‘g‘ri rasmiylashtirilishini ta’minlashga ko‘maklashishi lozim. 
 14. Tanlovda ishtirok etish uchun talabgorlarni tanlash ikki bosqichdan iborat bo‘ladi:
 birinchi bosqichda hujjatlarning to‘liqligi va mazmuni tekshiriladi;
 ikkinchi bosqichda talabgorlarning arizalarida bayon qilingan imkoniyatlarining asoslanganligi o‘rganib chiqiladi va yakuniy qaror qabul qilinadi.
 15. Talabgorlar imkoniyatlari 10 ballik reyting shkalasida baholanadi.
 16. Tanlovda ishtirok etish uchun qatnashuvchilarni tanlashda komissiya suvli va lalmi yerlar bo‘yicha muayyan super elita, elita va keyingi avlodlarga mansub urug‘lik g‘alla yetishtirish huquqiga ega bo‘lish uchun berilgan ariza taqdim etgan talabgorlarning hujjatlari asosida ularning takliflarini puxta o‘rganib chiqadi. Bunda ariza beruvchining o‘z zimmasiga olgan majburiyatlarning to‘liqligi va haqiqatga yaqinligi hamda ularni bajarish imkoniyatlari hisobga olinadi.
 17. Birinchi bosqichda tanlovda ishtirok etuvchilarning arizalari to‘liqligi va mazmuni jihatidan tekshirilgandan so‘ng, ikkinchi bosqichda talabgorlarning imkoniyatlari asoslanganligi o‘rganib chiqilib, reyting ballari qo‘yiladi va yakuniy qaror qabul qilinadi. 
 Tanlovda ishtirok etuvchilarni tanlashning ikkinchi bosqichi quyidagi ko‘rsatkichlar asosida baholanadi: 
 a) xo‘jaliklar yer maydonining tuproq unumdorligi — tuman (shahar) yer resurslari va davlat kadastri bo‘limi ma’lumotnomasiga asosan 4 balldan 10 ballgacha baholanadi. Bunda komissiyaga ma’lumotnomaning asli taqdim etiladi; 
 b) xo‘jaliklarning (suvli yerlaridagi) oqar suv ta’minoti — irrigatsiya tizimi boshqarmasi ma’lumotnomasiga asosan 0 balldan 10 ballgacha baholanadi (lalmi yerlar bundan mustasno). Bunda komissiyaga ma’lumotnomaning asli taqdim etiladi; 
 v) xo‘jaliklarning suvli yer maydoni tuprog‘ining sho‘rlanganlik darajasi — tuman (shahar) yer resurslari va davlat kadastri bo‘limi ma’lumotnomasiga asosan 0 balldan 10 ballgacha baholanadi (lalmi yerlar bundan mustasno). Bunda komissiyaga ma’lumotnomaning asli taqdim etiladi; 
 g) xo‘jaliklarning suvli yer maydoni tuprog‘i tarkibidagi fosfor, kaliy va gumusning miqdori — tuproq tarkibidagi fosfor, kaliy va gumusning mavjud miqdorini tasdiqlovchi ma’lumotga (agrokimyoviy xaritanomaga) asosan 0 balldan 5 ballgacha baholanadi (lalmi yerlar bundan mustasno). Bunda komissiyaga ma’lumotnomaning (agrokimyoviy xaritanomaning) asli yoki xo‘jalik rahbari tomonidan tasdiqlangan nusxasi taqdim etiladi; 
 d) so‘nggi 3 yil ichida g‘alla maydonlari kasalliklarga chalinmaganligi va zararkunandalar bilan zararlanmaganligi, shuningdek begona o‘tlar tarqalmaganligi — “Agrokimyohimoya” hududiy aksiyadorlik jamiyatlarining tuman (shahar) filiali ma’lumotnomasiga asosan 0 balldan 10 ballgacha baholanadi. Bunda komissiyaga ma’lumotnomaning asli taqdim etiladi; 
 e) xo‘jalik rahbarining mutaxassisligi va ma’lumoti — ma’lumoti to‘g‘risidagi hujjatga asosan 4 balldan 10 ballgacha baholanadi. Bunda komissiyaga ma’lumot to‘g‘risidagi hujjatning asli ko‘rsatilgan holda uning xo‘jalik rahbari tomonidan tasdiqlangan nusxasi taqdim etiladi. 
 Xo‘jalik rahbari bir nechta mutaxassislikka va ma’lumotga ega bo‘lsa, uning mutaxassisligi va ma’lumoti uchun qo‘yiladigan balllarning nisbatan yuqorirog‘i inobatga olinadi; 
 j) xo‘jalik rahbarining qishloq xo‘jaligi sohasidagi ish staji (faqat urug‘chilik sohasidagi ish staji inobatga olinadi) — mehnat daftarchasiga asosan 2 balldan 10 ballgacha baholanadi. Bunda komissiyaga mehnat daftarchasining asli ko‘rsatilgan holda uning xo‘jalik rahbari tomonidan tasdiqlangan nusxasi taqdim etiladi; 
 z) talabgorning bank hisobvarag‘ida majburiyatlardan holi bo‘lgan pul mablag‘lari mavjudligi — bank tomonidan berilgan ma’lumotnoma (bank rahbari yoki uning vazifasini bajaruvchi shaxs tomonidan imzolangan va bank muhri bilan tasdiqlangan) asosida 4 balldan 10 ballgacha baholanadi. Bunda komissiyaga ma’lumotnomaning asli taqdim etiladi; 
 i) talabgorning texnika vositalari bilan ta’minlanganligi (ularning turi va texnik imkoniyatlaridan kelib chiqib) — texnika vositalari texnik pasportlari va “Davtexnazorat” inspeksiyasi ma’lumotnomasiga asosan 0 balldan 10 ballgacha baholanadi. Bunda komissiyaga texnika vositalari texnik pasport (lar)ining asli ko‘rsatilgan holda u (lar)ning xo‘jalik rahbari tomonidan tasdiqlangan nusxasi va “Davtexnazorat” inspeksiyasi ma’lumotnomasining asli taqdim etiladi. 
 Texnika vositalarini baholashda texnik pasportda texnika vositasining sozligini tasdiqlovchi belgi mavjud bo‘lgan texnika vositalari inobatga olinadi. 
 Texnika vositalarini baholashda ular uchun qo‘yilgan ballar yig‘indisi 10 balldan oshmasligi lozim; 
 k) talabgor tomonidan so‘nggi 3 yil ichida g‘alla sotish bo‘yicha tuzilgan kontraktatsiya shartnomalarining bajarilganligi — shartnoma tuzgan korxonasi tomonidan berilgan ma’lumotnoma asosida 4 balldan 10 ballgacha baholanadi. Bunda komissiyaga ma’lumotnomaning asli taqdim etiladi. 
 Talabgorning har bir ko‘rsatkichi bo‘yicha tegishli ballni berish masalasi komissiya a’zolari tomonidan suvli va lalmi yerlar uchun mazkur Nizomning tegishlicha 2 va 3-ilovalarida nazarda tutilgan ko‘rsatkichlar asosida ko‘pchilik ovoz bilan hal etiladi va har bir ko‘rsatkich bo‘yicha bitta ball beriladi. 
 Suvli va lalmi yerlar bo‘yicha to‘plangan ballarni qo‘shib hisoblash taqiqlanadi.
 18. Yig‘ilishda komissiya a’zolarining ko‘pchilik ovoziga ko‘ra qo‘yilgan reyting ballariga asosan tanlov g‘oliblari aniqlanadi.
 Tanlovda har bir komissiya a’zosi tomonidan talabgorga qo‘yilgan ballar yig‘indisi komissiyada ball qo‘ygan a’zolar soniga bo‘linadi va talabgorga qo‘yilgan o‘rtacha ball hisoblab chiqariladi.
 19. Eng ko‘p ball to‘plagan talabgorlar tanlov g‘oliblari deb komissiya raisi tomonidan e’lon qilinadi. 
 20. Komissiya yakuniy yig‘ilishining bayonnomasi mazkur Nizomning 4-ilovasida keltirilgan shaklda ikki nusxada tuzilib, komissiya raisi, a’zolari va kotibi tomonidan imzolanadi. 
 21. Komissiyaning yakuniy yig‘ilishi bayoni va unga ilova qilingan hujjatlar tegishlicha Qoraqalpog‘iston Respublikasi Qishloq va suv xo‘jaligi vazirligiga va viloyatlar qishloq va suv xo‘jaligi boshqarmalariga hamda Boshoqli don ekinlari urug‘chiligi respublika markazining hududiy bo‘limlariga yuboriladi. 
 22. Super elita, elita va keyingi avlodlarga mansub urug‘lik g‘alla yetishtirish huquqiga ega bo‘lish uchun talabgorlarni tanlash va tanlov o‘tkazish bo‘yicha hujjatlar komissiya kotibi tomonidan yuritiladi. 
 23. Komissiyaning talabgorlarni tanlash va tanlov o‘tkazish bilan bog‘liq barcha hujjatlari alohida yig‘majildlarda saqlanadi. Mazkur hujjatlar urug‘chilik xo‘jaliklarining barchasi ro‘yxatdan o‘tkazilgandan so‘ng 2 hafta mobaynida Qoraqalpog‘iston Respublikasi Qishloq va suv xo‘jaligi vazirligiga va viloyatlar qishloq va suv xo‘jaligi boshqarmalari arxiviga, Boshoqli don ekinlari urug‘chiligi respublika markazining hududiy bo‘limlariga topshiriladi. 
 24. Har bir yig‘majildda quyidagi hujjatlar tikilishi lozim: 
 a) tuman hokimining tanlov o‘tkazish komissiyasi tarkibini tasdiqlash va tanlovni e’lon qilish to‘g‘risidagi qarori nusxasi; 
 b) tanlovga talabgor tomonidan taqdim etilgan ariza va unga ilova qilingan hujjatlar; 
 v) har bir komissiya a’zosi tomonidan to‘ldirilgan tanlov varaqalari; 
 g) tanlov yakuni bo‘yicha qo‘yilgan ballar hisob-kitobi; 
 d) tanlov o‘tkazish yakunlari bo‘yicha komissiyaning bayonnomalari; 
 e) talabgorlarni tanlash va tanlov o‘tkazish bilan bog‘liq boshqa hujjatlar. 
 Yig‘majildga reyting ballarini berish uchun asos bo‘lgan barcha hujjatlar tikilishi shart.
 25. Komissiyaning faoliyatiga doir hujjatlarning to‘liq yuritilishi, saqlanishi va belgilangan muddatlarda arxivga topshirilishiga komissiya raisi va kotibi shaxsan javobgardir.
 26. Super elita, elita va keyingi avlodlarga mansub urug‘lik g‘alla yetishtirish huquqiga ega bo‘lgan fermer, tajriba va boshqa xo‘jaliklar qaysi navdan necha gektar ekishi va qancha hajmda urug‘lik yetishtirishi viloyat hokimining kelgusi yil hosili uchun talab etiladigan urug‘lik tayyorlash hajmlari va navlarni joylashtirish to‘g‘risidagi qaroriga asosan belgilab beriladi.
 Bunda tanlov g‘oliblarining vazifa va funksiyalari quyidagilardan iborat bo‘ladi:
 a) asosiy vazifalar:
 respublika ehtiyojini qondirish uchun navlar bo‘yicha zarur miqdordagi, standart talablariga mos keluvchi nav urug‘larining avlodlarini hisobga olgan holda yetishtirish;
 ko‘paytirilayotgan navning qimmatli xo‘jalik, texnologik xususiyatlarini saqlab qolish;
 yuqori sifatli va nav sofligiga ega bo‘lgan super elita, elita va keyingi avlodli urug‘larni yetishtirish;
 super elita, elita va keyingi avlodli urug‘liklarni yetishtirish va qayta ishlash tartib va qoidalariga amal qilish;
 nav mualliflari va nav originatorlari tomonidan ishlab chiqilgan ilmiy asoslangan tavsiyalar asosida agrotexnik tadbirlarni belgilangan muddatlarda va me’yorlarda sifatli o‘tkazilishini ta’minlash;
 b) yuklatilgan vazifalarga asosan quyidagi funksiyalarni bajaradi:
 urug‘lik maydonlari yuqori unumdor, mexanizmlar yordamida ishlov berishga qulay, suv bilan yaxshi ta’minlangan, sho‘rlanmagan va tekis dalalarda joylashtiriladi;
 almashib ekish va agrotexnik tadbirlarni o‘z vaqtida o‘tkazish dasturini tuzadi va ularning hisobini olib boradi;
 xo‘jalikda urug‘chilik bo‘yicha agronom yoki agronomning bo‘lishini ta’minlaydi (xo‘jalik rahbarining mutaxassisligi (ma’lumot to‘g‘risidagi hujjatga asosan) urug‘chilik bo‘yicha agronom yoki agronom bo‘lgan hollar bundan mustasno);
 super elita, elita va keyingi avlodli urug‘lik maydonlarini ixcham qilib joylashtiradi, belgilangan tartibda va maqbul muddatlarda oraliq himoya masofani saqlagan holda ekadi;
 foydalanishga ruxsat etilgan kimyoviy preparatlar bilan qayta ishlangan (zararsizlantirilgan) urug‘lik donni ekadi; 
 yiliga kamida ikki marta nav va tur tozaligi bo‘yicha dala ko‘rigini o‘tkazib, begona nav va turlardan tozalash ishlarini tashkillashtiradi.
 27. Mazkur Nizomda belgilangan talablar buzilgan holda xo‘jaliklar o‘rnatilgan tartibda urug‘lik yetkazish huquqidan mahrum etiladi.
 28. Ushbu Nizomda tartibga solinmagan masalalar Komissiya tomonidan qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda hal etiladi.
 29. Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi, Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qo‘mitasi va “O‘zdonmahsulot” aksiyadorlik kompaniyasi bilan kelishilgan.