Toshkentdagi maktablarga eltuvchi yo‘llarning 60 foizi xavfsiz emas deb topildi — so‘rovnoma

2021-yilning aprelida BMT Bolalar jamg‘armasining (YuNISEF) sog‘liqni saqlash seksiyasi va O‘zbekiston IIV YHXBB tomonidan o‘tkazilgan U-Report onlayn-so‘rovnomasining natijalari e’lon qilindi. Tadqiqotning maqsadi maktablarda yo‘l harakati xavfsizligi to‘g‘risida o‘spirin va yoshlarning umumiy tushunchasini o‘rganishdan iborat, deb yozadi “Gazeta.uz”.

So‘rovda o‘zlari maktabga boradigan yoki farzandlari maktabga qatnaydigan oilalardan iborat 7,5 mingdna ortiq respondent ishtirok etgan. Olingan ma’lumotlar maktablar atrofida yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha harakatlar rejasi va strategiyasini ishlab chiqishda foydalaniladi.
“Maktabingizda yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlash uchun qanday choralar ko‘rilgan?” degan savolga respondentlarning uchdan bir qismi hech qanday chora ko‘rilmaganini ma’lum qilgan. Ushbu javob variantini tanlaganlarning eng katta ulushlari Sirdaryo (44 foiz), Surxondaryo (42 foiz) va Jizzax (41 foiz) viloyatlarida qayd etilgan. Navoiy va Qoraqalpog‘istonda esa bu kabi javob eng kam tanlangan (mos ravishda 21 va 24 foiz).
Maktablar qarshisida yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlash maqsadida ko‘rilgan eng keng choralar qatoridan “Bolalar” (18 foiz) va tezlik cheklanganiga (14 foiz) oid yo‘l belgilari o‘rnatilgani ko‘rsatilgan. 9 foizi svetofor borligini qayd etgan bo‘lsa, yana 9 foizida — tezlikni kamaytiruvchi sun’iy to‘siqlar, 8 foizida — tartibga soluvchi borligi ma’lum qilingan.
Respondentlarning 4 foizi “Boshqa” javob variantini tanlagan bo‘lib, yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlash borasidagi quyidagi bir nechta choralarni ko‘rsatib o‘tgan: 1) maktab mahalla yoki daha ichida joylashgani sabab xavfli yo‘llar mavjud emas; 2) yerusti piyodalar o‘tish joyi tashkil etilgan; 3) YHXBB inspektorining maketi o‘rnatilgan.
Respondentlarning javoblariga ko‘ra, O‘zbekistondagi o‘quvchilarning aksariyati maktabga piyoda borib-keladi (75 foiz). Tumanlar o‘rasida bu borada biror sezilarli farq yo‘q, Toshkentdan boshqa — bu yerda bolalarning 62 foizi maktabga piyoda qatnaydi. Poytaxtdagi 17 foiz bolalarning ota-onalari ularni maktabga mashinada olib borib qo‘yadi, 9 foizi avtobusda, 6 foizi — taksida va 2 foizi — metroda boradi.
“Maktabga eltadigan yo‘llar xavfsizmi?”, degan savolga respondentlarning 51 foizi salbiy javob bergan. Ayniqsa, yo‘llar xavfsiz emasligidan poytaxtdagi respondentlar xavotirda — 60 foiz. Bu kabi respondentlarning yuqori ulushi Surxondaryo (56 foiz) va Buxoro (54 foiz) viloyatlarida ham qayd etilgan.
Maktabga eltuvchi yo‘llar xavfli ekanini asosan katta yoshdagi respondentlar tasdiqlagan. Ushbu variantni 30 yoshdan katta respondentlarning 68 foizi tanlagan. Taqqoslash uchun, 15 yosh bo‘lgan respondentlarning 22 foizigina, maktab yo‘llari xavfsiz emas deb hisoblaydi.
Respondentlarning aksariyat qismi Yo‘l harakati qoidalari borasidagi bilimlarini “yaxshi” (70 foiz) va “a’lo” (19 foiz) deb belgilagan. Ushbu savolda turli yosh tafovutlari va tumanlar o‘rtasidagi sezilarli farq yo‘q, faqat Toshkentdagi respondentlarning 30 foizi o‘z bilimini “a’lo” deb baholagan.
So‘rovnomada ishtirok etganlarning 8 foizigina maktablarda Yo‘l harakati qoidalari va xavfsizligi darslari batafsil hamda juda sifatli o‘tilishini ta’kidlagan. 17 foiz respondent “juda yomon”, 6 foizi — fan bo‘lgani bilan o‘qituvchi yo‘q bandini tanlagan (Sirdaryoda — 9 foiz). 20 foiz respondent bu kabi darslar hech qachon o‘tilmaganini ma’lum qilgan.
Shuningdek, so‘rovnomada ishtirok etganlarning 19 foizi maktablar yaqinida Yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlash sifatini oshirishga YHXBB ekspertlarining darslarga taklif etilishini qayd etgan. Ayniqsa, ushbu fikrni 22 foiz maktab ishchilari qo‘llab-quvvatlagan.
 Fatvo: Yuqori tezlik sabab o‘lgan haydovchining maqomi o‘z joniga qasd qilganniki bilan teng