Jangarilar Misrdagi masjidga hujum qildi. 300 dan ortiq odam o‘ldi — bu mamlakat tarixidagi eng yirik terakt

Sinay yarimoroli shimolida joylashgan Bir al-Obod shaharchasidagi masjidga jangarilar juma namozi vaqtida hujum qildi. Ular beshta yo‘ltanlamasda kelib, binoni qurshab olgan. Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, terrorchilar 25—30 kishi atrofida bo‘lgan, ular harbiycha kiyingan, ba’zilarining yuzida niqoblari ham bor edi. Prokuratura bayonotiga ko‘ra, jangarilarning yonida IShID terrorchilik tashkiloti bayrog‘i bo‘lgan.

 Terakt joyidan jabrlanuvchilar olib ketilyapti. Bir al-Obod, 2017-yil, 24-noyabr.
“Allohu akbar!” deb baqirgan terrorchilar avtomatlar va granatomyotlardan o‘q yog‘dirishni boshlagan, deb yozadi Meduza. Xabar berishlaricha, ular portlash ham uyushtirgan hamda masjiddan qochib chiqayotgan odamlarga xalal berish uchun bino yonidagi mashinalarni yoqib yuborgan. Masjid tashrifchilari uni derazalar orqali tark etishga harakat qilgan, tiqilinch yuzaga kelgan. Omon qolganlarning so‘zlariga ko‘ra, hammasi taxminan 20 daqiqacha davom etgan — ulardan biri, 38 yoshli Ebid Salim Mansurning aytishicha, jinoyatchilar avvaliga “jazava bilan” harakat qilgan, so‘ng kim tirik qolgan bo‘lsa, barini birma-bir, tartib bilan o‘ldirishga kirishgan. Aksariyat odamlar boshini quyi tushirgan ko‘yi yerda yotgan. Tasdiqlanmagan ma’lumotlarga ko‘ra, terrorchilar yaradorlarni olib ketishga kelgan tez yordam mashinalarini ham o‘qqa tutgan.

 Bir al-Oboddagi hujumga uchragan masjid yonidagi yoqib yuborilgan mashinalar. 2017-yil, 25-noyabr.
Ushbu hujum Misr yangi tarixidagi eng yirik teraktga aylandi — ushbu sharh tayyorlanayotgan vaqtda 305 kishi halok bo‘lgani (ulardan 27 nafari bolalar), yana 128 kishi tan jarohati olgani ma’lum edi. Al Arabia telekanalida hodisaga baho bergan ekspertlardan biri bu hujumni “Misr 11-sentabri” deb atadi. Ko‘pchilikning qayd etishicha, Misrdagi radikal aqidaparastlar nishon sifatida huquq-tartibot organlari xodimlari yoki kopt nasroniylaridan foydalanardi, lekin oddiy musulmonlarga hujum qilmasdi. Mamlakatda uch kunlik motam e’lon qilingan; prezident Abdulfattoh as-Sisiy halok bo‘lganlar xotirasi uchun yodgorlik majmuasi qurish haqida ko‘rsatma bergan.
Misr armiyasi hujum qilganlarning kamida bir qismi yo‘q qilinganini ma’lum qildi. Mamlakat harbiy aviatsiyasi ichida, taxminlarga ko‘ra, terrorchilar bo‘lgan mashinalarga zarba bergan. Mashinalar ichida bo‘lganlarning bari yo‘q qilingan. Associated Press’ning qayd etishicha, harbiylar bayonotini tekshirib ko‘rish imkoni yo‘q, chunki Sinay yarimorolida OAV faoliyati cheklangan.
Hujum uchun javobgarlikni hech kim o‘z zimmasiga olganicha yo‘q, lekin, katta etimol bilan, unga IShIDning mahalliy bo‘linmasi aloqador. Buni, terrorchilar yonida IShID bayrog‘i bo‘lganidan tashqari, hujum obyekti sifatida Misrda keng tarqalgan oqimlardan biri — so‘fiylarning masjidi tanlangani ham qisman tasdiqlaydi. Diniy aqidaparastlar so‘fiylarni bid’atchi deb hisoblaydi, IShIDning Sinaydagi tarafdorlari yarimorolni ulardan tozalashga bir necha bor va’da bergan. 2016-yil kuzida ular so‘fiylarning 100 yoshli shayxi — Sulaymon Abu Xarazning boshini tanasidan judo qilgan edi; IShID tarafdorlari Xarazni jodugar deb hisoblagan.
Misr hukumati ko‘p yillardan beri Sinaydagi diniy aqidaparastlarga qarshi kurash olib bormoqda. 2013-yil yozida, Abdulfattoh as-Sisiy boshchiligidagi harbiylar “Musulmon birodarlar” bilan yaqin munosabatdagi prezident Muhammad Mursiyni ag‘darganidan so‘ng, nizo yanada chuqurlashdi — jangarilar hukumat harbiylari va politsiyachilarga muntazam ravishda hujum qilishni boshladi. 2014-yilda “Ansor bayt al-Maqdis” guruhi terrorchilari IShID yetakchisiga sodiqlik haqida qasamyod qilib, o‘z nomini “Viloyat Sinay” (ya’ni, IShIDning “Sinay viloyati”) deb o‘zgartirdi. 2015-yil 31-oktabrida mazkur guruh Sharm-ash-Shayxdan Sankt-Peterburgga uchayotgan Rossiya samolyotini qulatgan edi. Samolyot bortida bo‘lgan 224 kishining bari halok bo‘lgan.
IShID ekstremistik guruhi jahonning bir qator mamlakatlari va xalqaro tashkilotlar tomonidan “terrorchilik tashkiloti” deb topilgan.