BMT yadro qurolidan foydalanish xavfi oshayotgani haqida ogohlantirdi

Birlashgan Millatlar Tashkiloti dunyoda yadro qurolidan foydalanish xavfi ortib borayotgani haqida ogohlantirmoqda. Bu haqda tashkilot bosh kotibining o‘rinbosari va qurolsizlanish masalalari bo‘yicha oliy vakili Izumi Nakamitsu aytib o‘tdi.

“Qasddan qilinayotgan harakatlar va hodisalar natijasida yadro qurolidan foydalanish xavfi Sovuq urushdan keyingi eng yuqori darajani ko‘rsatmoqda”, — dedi u.
Uning so‘zlariga ko‘ra, tashkilot bundan juda xavotirda. Mavjud vaziyatning sabablari qatorida Nakamitsu ko‘p qutbli yadroviy tartibni qurish, mintaqaviy keskinlik va qurollanish poygasini sanab o‘tdi. “Biz diplomatik muloqot yetishmovchiligiga, shaffoflikning pasayishiga guvoh bo‘lyapmiz. Qurollarni nazorat qilish rejimi qulab bormoqda”, — deya qo‘shimcha qildi u.
Iyun oyi boshida BMT bosh kotibi Rossiya va AQShni yadro qurollarini qisqartirish to‘g‘risida kelishib olishga chaqirgan edi. “Men ikkala mamlakatni ham yadro qurollarini qisqartirish bo‘yicha muzokaralar olib borish va paydo bo‘layotgan muammolarga yechim topish uchun yangi kelishuvlarni ishlab chiqishga chaqiraman”, — degan u.
Avvalroq Stokgolm tinchlik tadqiqotlari instituti (SIPRI) 2021-yil boshiga kelib butun dunyoda jangovar holatga keltirilgan yadroviy kallaklar ko‘paygani haqida xabar bergan edi. Institut, shuningdek, Rossiya va Qo‘shma Shtatlar dunyodagi yadro qurollarining 90 foizdan ortig‘iga egalik qilishini ta’kidlagan. Tashkilot ma’lumotlariga ko‘ra, yil boshida yadro qurollarining umumiy soni 13 080 tani tashkil etgan, shulardan 3825 tasi jangovar holatga keltirilgan.
Ma’lumot uchun, butun dunyoda yadro quroliga ega mamlakatlar ushbu turdagi qurolga 2020-yilda 72,6 milliard dollar sarflagan. Daqiqalarga hisoblaganda, mamlakatlar yadro quroli uchun har daqiqada 137 666 dollar sarflagan.