VASIYLIK VA HOMIYLIK ORGANLARI TOMONIDAN ETIM BOLALAR VA OTA-ONA QARAMOG‘IDAN MAHRUM BO‘LGAN BOLALAR TURAR JOYLARINING SAQLANIB QOLIShINI NAZORAT QILISh QOIDALARINI TASDIQLASh TO‘G‘RISIDA

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2010-yil 2-avgustdagi 164-son “Yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarni turar joylar bilan ta’minlash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2010-y., 31-son, 260-modda) qaroriga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi, Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi, Sog‘liqni saqlash vazirligi qaror qiladilar:
 1. Vasiylik va homiylik organlari tomonidan yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar turar joylarining saqlanib qolishini nazorat qilish qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 2. Mazkur qaror O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan kundan boshlab o‘n kun o‘tgandan keyin kuchga kiradi.
 Mazkur Qoidalar O‘zbekiston Respublikasining Uy-joy kodeksi (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-y., 1-son, 4-modda), “Bola huquqlarining kafolatlari to‘g‘risida”gi Qonuni (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2008-y., 1-2-son, 1-modda) va O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 12-apreldagi 171-son “O‘zbekiston Respublikasining Oila kodeksini amalga oshirish uchun zarur bo‘lgan me’yoriy hujjatlarni tasdiqlash to‘g‘risida”gi (O‘zbekiston Respublikasi Hukumati qarorlarining to‘plami, 1999-y., 4-son, 18-modda) va 2010-yil 2-avgustdagi 164-son “Yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarni turar joylar bilan ta’minlash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2010-y., 31-son, 260-modda) qarorlariga muvofiq vasiylik va homiylik organlari tomonidan yetim bolalar, ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar, ular toifasiga kiradigan 18 yoshdan 23 yoshgacha bo‘lgan shaxslar (keyingi o‘rinlarda yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar deb ataladi) turar joylarining saqlab qolinishini nazorat qilish tartibini belgilaydi. 
 1. Vazirlar Mahkamasining 2010-yil 2-avgustdagi 164-son qarori bilan tasdiqlangan Yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarni turar joylar bilan ta’minlash tartibi to‘g‘risidagi nizomning 8-bandiga muvofiq yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarni turar joyga bo‘lgan huquqlarini amalga oshirish maqsadida, ularni yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarga mo‘ljallangan muassasalarga, oilaviy bolalar uylariga, farzandlikka olgan oilalarga, vasiylar yoki homiylarga yuborishda tuman (shahar) hokimining qarori bilan uning yashash joyi bo‘yicha turar joyini bolada saqlab turish kafolati belgilanadi. 
 2. Biriktirilgan turar joyga ega bo‘lgan yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar uchun mo‘ljallangan muassasalarda, boshqa ta’lim muassasalarida, oilaviy bolalar uylarida, farzandlikka olgan oilalarda, vasiy (homiy) qaramog‘ida bo‘lgan to‘liq davrda, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida xizmatni o‘tash davrida yoki ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoni ijro etish muassasalarida bo‘lgan davrida turar joyga bo‘lgan huquqini saqlab qoladi.
 3. Yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar hisobidagi turar joyning saqlab turilishi yuzasidan nazorat yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarning yashash joyi bo‘yicha vasiylik va homiylik organi tomonidan amalga oshiriladi.
 4. Vasiylik va homiylik organi yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar hisobidagi turar joyning saqlab qolinishini nazorat qilishda yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarning qonuniy vakillari, shuningdek ularning turar joylari va mulklari joylashgan hududdagi vasiylik va homiylik organlari, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari hamda tuman (shahar) yer resurslari va davlat kadastri bo‘limlari bilan hamkorlik qiladi. 
 5. Vasiylik va homiylik organi yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarning yashash joyi bo‘yicha turar joyini bolada saqlab turishga oid tuman (shahar) hokimining qarori nusxasini u qabul qilingan kunning o‘zida turar joyga bo‘lgan huquqlarni bolada saqlab qolinishini ta’minlash maqsadida turar joy joylashgan tuman (shahar) yer resurslari va davlat kadastri bo‘limiga, shuningdek yetti kun ichida bolaning qonuniy vakillari, turar joylari joylashgan hududdagi vasiylik va homiylik organlari hamda fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlariga yuborishi shart.
 6. Tuman (shahar) yer resurslari va davlat kadastri bo‘limi yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarning turar joyini bolalarda saqlab turish bo‘yicha tuman (shahar) hokimining qarori nusxasini olganidan so‘ng, ushbu turar joyni saqlab qolish bo‘yicha tegishli choralarni ko‘radi hamda amalga oshirilgan ishlar haqida vasiylik va homiylik organiga ma’lumot taqdim etadi. 
 7. Tuman (shahar) yer resurslari va davlat kadastri bo‘limiga yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarning saqlab qolish uchun topshirilgan turar joylarini o‘zga shaxsga o‘tkazish to‘g‘risida murojaatlar kelib tushganda, tuman (shahar) yer resurslari va davlat kadastri bo‘limi bu haqda uch kunlik muddatda vasiylik va homiylik organiga xabar berishi lozim. 
 8. Yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarning saqlab turish uchun topshirilgan turar joylari, agar ushbu turar joyda bolalarning oila a’zolari yashash uchun qolmagan bo‘lsa, ushbu turar joylar yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar uchun mo‘ljallangan muassasalarda, boshqa ta’lim muassasalarida, oilaviy bolalar uylarida, farzandlikka olgan oilalarda, vasiy (homiy) qaramog‘ida bo‘lgan to‘liq davrda, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida xizmatni o‘tash davrida yoki ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoni ijro etish muassasalarida bo‘lgan davri mobaynida boshqa fuqarolarga ijaraga berilishi mumkin.
 9. Vasiylik va homiylik organi yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarning saqlab turilgan turar joylarida ularning qarindoshlari yashagan hollarda yoki mazkur turar joy foydalanish uchun ijaraga berilgan taqdirda, ushbu shaxslarni mazkur Qoidalarda belgilangan talablarga hamda qonun hujjatlarida belgilangan turar joyni saqlash bilan bog‘liq majburiyatlarga rioya qilish yuzasidan yozma ravishda ogohlantiradi.
 10. Vasiylik va homiylik organlari yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar turar joylarini mazkur Qoidalarda belgilangan talablar bo‘yicha saqlanishini nazorat qilish maqsadida turar joylarni bir yilda kamida ikki marotaba joyiga borib o‘rganadi. 
 Agar, yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarga tegishli turar joylarni saqlash bo‘yicha belgilangan majburiyatlarga rioya etilmayotganligi yuzasidan murojaatlar kelib tushsa vasiylik va homiylik organlari turar joyni saqlanish holatini zudlik bilan o‘rganadi.
 11. Yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarning turar joylari boshqa tuman (shahar) hududida joylashgan taqdirda, turar joy joylashgan hududdagi vasiylik va homiylik organi bolaning yashash joyidagi vasiylik va homiylik organining mazkur Qoidalarning 5-bandida nazarda tutilgan tuman (shahar) hokimining qarori nusxasini olgan kundan boshlab, uch kun muddat ichida ushbu turar joyni joyiga borib o‘rganishi lozim.
 12. Vasiylik va homiylik organi saqlab turish uchun topshirilgan turar joyni o‘rganish natijasi bo‘yicha dalolatnoma tuzadi.
 Dalolatnomada quyidagilar ko‘rsatiladi:
 bolaning turar joyga bo‘lgan huquqining ta’minlanayotganligi;
 turar joyning holati belgilangan talablarga muvofiqligi;
 turar joyni saqlash bo‘yicha belgilangan talablarni buzilganligi holati va ularni bartaraf qilish muddatlari;
 ijara shartnomasiga rioya etilishi ahvoli va qonuniy vakillarga turar joy holatini yaxshilashga qaratilgan choralar ko‘rishi lozim ekanligi haqidagi tavsiyalar.
 Dalolatnoma vasiylik va homiylik organi vakili, yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarning boshqa qonuniy vakillari hamda turar joy joylashgan fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organi raisi tomonidan imzolanib, tegishli tuman (shahar) vasiylik va homiylik organi tomonidan tasdiqlanadi.
 13. Dalolatnoma ikki nusxada tuzilib, bir nusxasi turar joy saqlab turish topshirilgan vasiylik va homiylik organida, ikkinchi nusxasi yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarning qonuniy vakillarida saqlanadi. Agar, turar joy ijaraga berilgan bo‘lsa, ijaraga oluvchiga dalolatnomadan nusxa beriladi. 
 14. Yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarning saqlab turilgan turar joyi boshqa tuman (shahar) hududida joylashgan bo‘lsa, ushbu hududning vasiylik va homiylik organi turar joyning saqlanishi ahvoli haqida har yarim yil yakuni bo‘yicha mazkur Qoidalarning ilovasida belgilangan shaklga muvofiq hisobotni va turar joyni saqlanish ahvoli yuzasidan har bir o‘tkazilgan o‘rganish dalolatnomasini yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarning yashash joyi hududidagi vasiylik va homiylik organiga taqdim etadi.
 15. Yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar yashash joyidagi hududning vasiylik va homiylik organi bolalarning qonuniy vakillaridan yil tugashi bilan kelgusi yilning boshida (10-yanvargacha) bolalar turar joylarini saqlanib turishi to‘g‘risida mazkur Qoidalarning ilovasidagi shaklga muvofiq yozma hisobot oladi. 
 Hisobotga turar joyni saqlash va undan foydalanish bilan bog‘liq ayrim majburiyatlar bajarilishini tasdiqlovchi hujjatlar (soliqlar, majburiy badallar va majburiy to‘lovlar, sug‘urta va boshqa to‘lovlar qog‘ozlari) ilova qilinadi. 
 16. Hisobot yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar yashash joyidagi tuman (shahar) vasiylik va homiylik organi tomonidan tasdiqlanadi.
 17. Vasiylik va homiylik organlarida yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarning saqlab turish uchun topshirilgan turar joylari haqidagi hisobot va dalolatnomalarni qayd etish bo‘yicha alohida jurnal yuritiladi.
 18. Yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar turar joyining saqlanib qolishi bo‘yicha tasdiqlangan hisobotlar yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarning ular yashash joyidagi vasiylik va homiylik organlarida yuritiladigan shaxsiy yig‘ma jildida saqlanadi.
 19. Vasiylik va homiylik organi yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar turar joylarining noqonuniy sotilganligi yoki boshqacha tarzda begonalashtirilganligi holatlari aniqlangan taqdirda, aniqlangan kundan boshlab besh kun ichida bitimni haqiqiy emas deb topish bo‘yicha sudga da’vo arizasi bilan murojaat qiladi.
 20. Yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar turar joyining saqlanib qolishini nazorat qilish bilan bog‘liq bo‘lgan nizolar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi.
 Mazkur Nizom talablarini buzgan shaxslar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladi.
 21. Ushbu Qoidalar O‘zbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qo‘mitasi bilan kelishilgan.