Pandemiya davrida dunyoda qurol-yarog‘ savdosi oshdi

2020-yilda koronavirus pandemiyasi global qurol-yarog‘ savdosiga to‘siq bo‘lolmadi — savdo ko‘rsatkichi 1,3 foizga oshdi. Bu haqda Stokgolm tinchlik tadqiqot instituti (SIPRI) ma’lumotlarida keltirilgan.

“Sanoat gigantlari, asosan, hukumatlarning harbiy tovar va xizmatlarga bo‘lgan kuchli talabi himoyasida bo‘lgan”, — dedi mudofaa xarajatlari va qurollar bo‘yicha SIPRI dasturi tadqiqotchisi Aleksandra Markshteyner.
Qayd etilishicha, dunyoning aksariyat mamlakatlarida harbiy xarajatlar o‘sgan, ayrim hukumatlar esa koronavirus inqirozi ta’sirini yumshatish maqsadida hatto qurolli sanoatga pul tikishni ham tezlashtirgan.
Umumiy hisobda o‘tgan yili 100 ta eng yirik qurol-yarog‘ kompaniyasi jami 531 milliard dollar foyda ko‘rgan.
Shu bilan birga, ta’kidlanishicha, o‘tgan yili sotuvlar 2015-yilga — SIPRI tadqiqotga Xitoy firmalari haqidagi ma’lumotlarni birinchi marta kiritgan yilga nisbatan 17 foizga yuqori bo‘lgan. O‘shandan beri global qurol aylanmasi ketma-ket oltinchi yil o‘sdi.
AQSh dunyodagi eng yirik qurol-yarog‘ ta’minotchisi bo‘lib qolmoqda. Top-100 reytingiga kiruvchi 41 ta Amerika kompaniyasi 285 milliard dollarlik qurol sotgan, 2020-yilda ularning savdosi 2019-yilga nisbatan 1,9 foizga oshdi, global qurol savdosidagi ulushi esa 54 foizni tashkil etdi.
Ikkinchi o‘rinni Xitoy kompaniyalari egalladi. 2020-yilda Xitoyning 100 talikka kiruvchi beshta kompaniyasi jami 66,8 milliard dollarlik qurol-yarog‘ sotgan, bu 2019-yilga nisbatan 1,5 foizga ko‘pdir. Xitoy firmalarining jahon bozoridagi ulushi 13 foizini tashkil etgan.
Qurol-yarog‘ sotuvidagi eng yirik kompaniyalar ulushining 21 foizi Yevropa hissasiga to‘g‘ri keladi (109 milliard dollar).
O‘tgan yili Rossiya kompaniyalari 28,2 milliard dollarlik qurol sotgan, bu 2019-yilga nisbatan 6,5 foizga kam.