O‘zbekistonda tarixiy obidalar ijaraga beriladigan bo‘ladi

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 6-martdagi qaroriga ko‘ra, endilikda moddiy madaniy meros obyektlari, ya’ni davlatga tegishli tarixiy, ilmiy va badiiy ahamiyatga ega bo‘lgan obida va ansambllar ijaraga berilishi mumkin. Uning tartib-qoidalari hukumatning “Moddiy madaniy meros obyektlari va ularga tutash hududlarni obodonlashtirish va zarur holatda saqlash bo‘yicha investitsiya majburiyatlarini olgan holda ijaraga berish tartibi to‘g‘risida”gi nizomida belgilandi.

Ushbu qaror bilan bir qator muhim vazifalarni amalga oshirish ko‘zda tutilgan. Xususan, madaniy meros obyektlarini saqlash, mazkur sohaga investitsiyalarni jalb qilish, mamlakatda turizm imkoniyatlaridan samarali foydalanish, servis obyektlari sonini ko‘paytirish shular jumlasidandir.
Dastlab, madaniy meros obyektlari ijarasi bo‘yicha tadbirkorlik subyektlari takliflarini o‘rganish bo‘yicha hukumat komissiyasi tashkil etiladi. Ikki hafta ichida komissiya reglamenti tasdiqlanishi kerak.
Moddiy madaniy meros obyektlari jismoniy va yuridik shaxslarga ularni asrab-avaylash va zarur holatda saqlash bo‘yicha aniq investitsion majburiyatlar asosida beriladi. Bu ishlarni O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligining Madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish ilmiy ishlab chiqarish bosh boshqarmasi muvofiqlashtiradi. Obyektlar ro‘yxati hukumat komissiyasi tomonidan shakllantiriladi va aniq talablar bilan ular ijaraga beriladi. Komissiya shuningdek, investitsiyalarning eng kam miqdori hamda har bir obyekt bo‘yicha ijara muddatini belgilaydi.
Ijaraga olingan obyektlarda ko‘rgazma zallari, mehmonxona, muzey, konferens zal, shuningdek choyxona, kafe va restoran (spirtli ichimliklar sotilmaydigan)lar, hunarmadlar markazlari, badiiy-ijodiy ustaxonalar tashkil etilishi mumkin. Bundan tashqari, avia va temir yo‘l chiptalari sotiladigan kassalar uchun ham bunday obyektlar ijarasi amalga oshiriladi.
Shu bilan birga, ushbu obyektlar savdo faoliyatni amalga oshirish, kompyuter va internet xizmatlari, fotosalonlar, turistik agentlik va byurolar uchun ofis, sportzal, kinoteatr, modalar atelyesi, namoyishlar zalini tashkil etish uchun ijaraga berilmaydi.
Ijarachilar tanlov asosida aniqlanadi va ularga obyektlar 5 yilgacha ijaraga taqdim qilinadi. Uni faqat komissiya qarori bilan cho‘zdirish mumkin.
Investitsion majburiyatlar miqdori yillik ijara summasidan kam bo‘lmasligi lozim. Ijarachilar shartnoma tuzilgan kundan boshlab 5 yil muddatga ijara to‘lovi hisoblangan qiymatining 80 foizidan ozod etiladi. Ijara muddati keyinchalik uzaytirilishi mumkin. Avval davlat mulki ijarasi bo‘yicha o‘z majburiyatlarini bajarmagan shaxslarga madaniy meros obyektlari ijaraga berilmaydi.
Nizomda ijarachining yana boshqa huquq va majburiyatlari, shartnomani tuzish shartlari belgilab qo‘yilgan.