O‘zbekiston tovar-xomashyo birjasida shakar va benzin narxi ko‘tarildi

O‘zbekiston tovar-xomashyo birjasidagi 21—27-iyun kunlargi savdolarda shakar va benzin narxi ko‘tarildi, sement narxi esa tushdi. Bu haqda birja matbuot xizmati xabar qildi.
O‘tgan hafta davomida, ya’ni 21—27-iyun kunlari O‘zbekiston tovar-xomashyo birjasining barcha savdo platformalarida 1 trillion 847 milliard 500 million so‘mlik tovarlar sotilgan bo‘lib, bu avvalgi haftaga nisbatan 3,4 foizga ortiqdir. Bunda sotuvlarning 87,9 foizi — birja savdolari; 1,3 foizi — ko‘rgazma-yarmarka savdolari; 10,4 foizi — elektron davlat xaridlari va 0,4 foizi avtoraqamlarning onlayn-auksioniga to‘g‘ri keldi.
Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlari ishtirokida tuzilgan bitimlarning umumiy hajmi 670,8 milliard so‘mni tashkil qildi. Davlat xaridlari tizimlarida o‘tkazilgan elektron savdolar natijasida budjet va korporativ buyurtmachilarning qariyb 34,2 milliard so‘mlik mablag‘lari tejaldi.
Ko‘rib chiqilayotgan davr mobaynida onlayn auksion orqali 3770 ta avtoraqam sotildi, sotilgan davlat raqam belgilarining umumiy summasi 8,3 milliard so‘mni tashkil qildi. Raqobatli savdolar natijasida bitimlarning 10,5 foizi birinchi toifadagi avtoraqamlarga; 14,6 foizi ikkinchi; 9,0 foizi uchinchi; 12,7 foizi to‘rtinchi; 16,9 foizi beshinchi va 36,3 foizi oltinchi toifa avtoraqamlarga tegishlidir.
Birja savdolari
Ko‘rib chiqilayotgan davrda ochiq birja savdolari orqali jami 1 trillion 623,9 milliard so‘mlik tovar resurslari sotildi. Sotuvchi korxonalar mahsulotlarni tasdiqlangan jadvallarga rioya qilgan holda birja savdolariga qo‘ydi, shu jumladan:
Shakar
Birjaning shakar bozorida narxlar biroz o‘sdi. Hafta davomida birja savdolariga 12 790,0 tonna shakar qo‘yildi va ulardan barcha hajmi, ya’ni 100 foizi sotildi. O‘rtacha xaridorlar soni 149 kishini tashkil qildi.
Ko‘rib chiqilayotgan davrda shakarning barcha kategoriyasi bo‘yicha shakllangan kunlik o‘rtacha narxlar mahsulotning bir tonnasi uchun 7650,4 ming so‘mdan 7704,0 ming so‘mgacha, ya’ni 1 foizga o‘sgan.
O‘tkazilgan birja savdolari natijasida mahalliy shakarning 3-kategoriyasi bo‘yicha shakllangan o‘rtacha haftalik narxi mahsulotning bir tonnasi uchun 7716,6 ming so‘mni tashkil etdi.
Sement
Birjaning sement bozorida ichki talabning o‘sishiga qaramasdan narxlar pasayishda davom etmoqda. O‘tgan hafta mobaynida birja savdolariga 303 029,0 tonna sement qo‘yildi va ulardan 183 639,0 tonnasi, ya’ni 60,6 foizi sotildi. O‘rtacha kunlik sotuv hajmlari 36,7 ming tonnani tashkil qildi.
Ko‘rib chiqilayotgan davrda sementning barcha markalari bo‘yicha shakllangan kunlik o‘rtacha narxlar mahsulotning bir tonnasi uchun 533,6 ming so‘mdan 521,0 ming so‘mgacha, ya’ni 2,4 foizga pasaydi.
Benzin
O‘tgan haftada birjada avtomobil benzinining narxi biroz ko‘tarildi. Narxlarning oshishiga sotuvchi-korxonalar tomonidan boshlang‘ich narxlarning ko‘tarilishi sabab bo‘ldi.
Xususan, ko‘rib chiqilayotgan davrda sotuvchi-korxonalar Ai-80 markali avtomobil benzinining boshlang‘ich narxlarini mahsulotning bir tonnasi uchun o‘rtacha 6863,3 ming so‘mdan 6970,8 ming so‘mgacha ko‘tardi.
Shu munosabat bilan, Ai-80 markali avtomobil benzinining o‘rtacha kunlik narxi ham mos tarzda 6958,6 ming so‘mdan 7047,1 ming so‘mgacha ko‘tarildi.
Ko‘rib chiqilayotgan davrda Ai-80 markali avtomobil benzinining o‘rtacha haftalik kotirovkasi 7010,6 ming so‘mni, Ai-91 markali benzin esa 8158,6 ming so‘mni tashkil etdi.
Eslatib o‘tamiz, O‘zbekiston Prezidentining 2020-yil 4-apreldagi PQ-4664-sonli qaroriga muvofiq “O‘zbekneftgaz” AJ tasarrufidagi Buxoro neftni qayta ishlash zavodi tomonidan birja savdolariga qo‘yiladigan avtomobil benzinining boshlang‘ich narxlari jahon birjalaridagi Brent neftining kotirovkalaridan kelib chiqib shakllanadi.
Turli manbalarda keltirilishicha, avtomobil benzinining bir tonnasi o‘rtacha 1293—1370 litrni tashkil qiladi.