Tunda qahva ichish mumkinmi? Qanday qahva uyqu sifatiga ta’sir qilmaydi?

Hammaga ma’lumki, kechasi qahva ichish mumkin emas. Axir, u energiya beradi. U ertalab uyg‘onish va kayfiyatni ko‘tarish uchun kofein kerak. Biroq qahvani juda yaxshi ko‘radigan odamlar usiz uxlab qololmasligini da’vo qilishadi. Aslida kechasi qahva ichish mumkinmi yoki bu yanglish fikrmi? Qanday qahva uyqusizlikka olib kelmaydi? “Domashniy ochag” nashri quyida ushbu savollarga javob beradi.

Ko‘pgina shifokorlar va diyetologlar yotishdan oldin qahva ichish zararli ekanligi haqida ogohlantiradi. Kofein asab tizimini qo‘zg‘atadi, yurak, qon tomirlari, buyraklar va gormonal muvozanatga ta’sir qiladi, shuningdek, melatonin ishlab chiqarishni to‘xtatadi.
Umumiy qabul qilingan tavsiya
Odatda, diyetologlar yotishdan 2-4 soat oldin qahva ichmaslikni tavsiya qiladi. Ya’ni 18:00 ga qadar ichish mumkin, agar uyquga soat 22:00 da yotilsa. Yoki yarim tundan keyin uxlaydiganlar 22:00 gacha ichishi mumkin. Kofein kuchli modda, shuning uchun kechasi ichilgan qahva uyqusizlikni qo‘zg‘atishi mumkin. Bundan tashqari, ertalab shish va bosh og‘rig‘isiz uyg‘onish uchun organizm kofeinni qayta ishlashi kerak.
Kechasi qahva ichish mumkin, degan qarash bor
Masalan, endokrinolog Aleksey Kalinchevning so‘zlariga ko‘ra, kechasi bir chashka qahva ichish sog‘lom odamlarga zarar keltirmaydi va uyquga xalaqit bermaydi. Asosiysi, och qoringa ichmaslik: “Och qoringa qahva surunkali oshqozon-ichak kasalliklari: gastrit, oshqozon yarasi, surunkali pankreatitni kuchaytirishi bilan tahdid qiladi. Darhaqiqat, barchada bir yoki boshqa bosqichda bu kasalliklar mavjud, ular maktab yoki talabalik yillaridan qolgan bo‘lishi mumkin. Odamlar och qoringa qahva ichganda, noto‘g‘ri ovqatlanish odatlariga ega bo‘lishi va tabiiy ochlik hissi yo‘qolishi ehtimoli ko‘proq. Ular ertalab ovqat yeyishni istamaydi va tetik bo‘lish uchun qahva ichadi”, — deydi mutaxassis.
Kechasi qahva ichish kimlarga mumkin emas?
Gap shundaki, qahva har bir insonga o‘ziga xos tarzda ta’sir qiladi. Kimdir kechasi, hatto soat 16:00 da qahva ichganidan keyin ham yaxshi uxlamaydi, kimdir bu osongina o‘tib ketadi. Turli xil odamlarning bioritmlarini o‘rganib chiqqandan so‘ng olimlar erta uxlaydigan odamlar ko‘pincha kechki qahvadan keyin uyqusizlikdan aziyat chekadi va “boyqushlar” uyqusiga esa kamroq xalaqit beradi, degan xulosaga kelishdi.
Shifokorlar 55 yoshdan oshgan odamlarga qahva ichishni tavsiya etmaydi. Sog‘lig‘i bilan bog‘liq muammolar bo‘lgan odamlar uchun kechqurun qahva ichish mumkin emas: ichimlik yurak urishi tezligini keltirib chiqaradi, qon bosimi va glyukoza darajasini oshiradi.
Kimga uxlash uchun qahva kerak emas?
Bu ichimlik, aslida, ba’zi hollarda uyqu tabletkasi sifatida harakat qilishi mumkin. Odamlarning taxminan 10 foizi kofein ta’siriga qarshi immunitetga ega, shuning uchun kechalari bir chashka qahva uxlab qolishga to‘sqinlik qilmaydi. Shuningdek, qahva kuniga 4 stakandan ko‘proq ichadigan odamlarga ham ta’sir qiladi, bu ularni haqiqatan ham uxlaydi. Boshqalarda esa bu muammo tug‘dirishi mumkin.
Qanday qahva uyquga xalaqit bermaydi?
Shubhasiz, don va sikoriy asosida tayyorlangan qahva ichimligi uxlab qolishga to‘sqinlik qilmaydi. Bundan tashqari, donlardan tayyorlanib, eriydigan qahva ichishga harakat qilish kerak. Ularda kamroq kofein mavjud. Ammo yurak tezligini sekinlashtiradigan va asab impulslarini tinchlantiradigan teobromin mazkur qahvalarda ancha ko‘p bo‘ladi. Shuning uchun qahvadan keyin yaxshi uxlashni istaydiganlar uni ichishi mumkin.