Qirg‘iziston prezidenti parlament tomonidan tayinlangan bosh vazirni noqonuniy deb topdi

Qirg‘iziston prezidenti So‘ronbay Jeenbekov mamlakat parlamentiga hukumat tarkibi va tuzilishini tasdiqlash haqidagi qarorni qaytarib yubordi. Bu haqda davlat rahbarining rasmiy saytida ma’lum qilindi, deb yozmoqda “RBK”.

Qayd etilishicha, davlat rahbari parlamentning bosh vazir lavozimiga Sadir Japarovni tayinlash haqidagi qarorini noqonuniy deb hisoblagan.
Xabarda aytilishicha, parlament qarori yuridik kuchga ega bo‘lishi uchun deputatlarning yetarli soni unga ovoz berishi kerak. Mamlakat parlamenti Jo‘qorg‘i Keneshda 120 ta deputatlik o‘rni borligi hisobga olinganda qaror qabul qilish uchun kamida 61 nafar deputatning ovozi kerak.
Sadir Japarovni bosh vazir etib tayinlash haqidagi qaror qabul qilingan majlis 6-oktabr kuni, mamlakatda bo‘lib o‘tgan parlament saylovidan keyin boshlangan ommaviy namoyishlar ortidan bo‘lib o‘tgan. Namoyishchilar parlament binosini egallab olgani sababli yig‘ilish Bishkekdagi “Dostuk” mehmonxonasida to‘liq bo‘lmagan tarkibda bo‘lib o‘tgan. Yig‘ilishda jami 51 nafar deputat qatnashgan. Bundan tashqari, yig‘ilganlarda yana o‘nlab deputatlarning ovoz berish uchun ishonchnomasi bo‘lgan.
“Jo‘qorg‘i Kenesh reglamenti to‘g‘risidagi Qirg‘iziston Respublikasi qonuniga ko‘ra, yig‘ilishda qatnashayotgan deputatlar soni — bu Jo‘qorg‘i Keneshning majlis zalida bo‘lgan va ovoz berishdan oldin ro‘yxatdan o‘tgan deputatlari soni. Bundan kelib chiqadiki, kvorumning mavjudligi 61 nafar deputatning shaxsan mavjudligini bildiradi. Ishonchnomaning mavjudligi ovoz berish huquqini beradi, biroq kvorumni shakllantirish huquqini emas”, — deya ta’kidlanadi davlat rahbari ma’muriyatining xabarida.
Majlisda deputatlar umumiy sonining yarmidan kami shaxsan qatnashgani sababli qabul qilingan qaror qonuniy deb hisoblanmaydi. “Kvorum ta’minlanmagan, kvorumsiz qabul qilingan qaror noqonuniy va yuridik kuchga ega emas, deb hisoblanadi”, — deyiladi Qirg‘iziston prezidenti matbuot xizmati xabarida.
Qarorni hukumatga qaytarishdan oldin Qirg‘iziston prezidenti Sadir Japarov bilan uchrashgan. Uchrashuvda ular vaziyatni muhokama qilgan va davlat rahbari Japarovga qarorni parlamentga qaytarishini ma’lum qilgan. “Mamlakatda barqarorlikni saqlash va mustahkamlash uchun bizning barcha qarorlarimiz qonuniy bo‘lishi va shubha uyg‘otmasligi kerak”, — deya ta’kidlagan So‘ronbay Jeenbekov.
Qirg‘izistonda 4-oktabr kuni parlament saylovi bo‘lib o‘tdi. Markaziy saylov komissiyasining dastlabki ma’lumotlarga ko‘ra, parlamentda deputatlik o‘rniga ega bo‘lish uchun zarur bo‘lgan yetti foizlik dovondan to‘rtta partiya o‘ta oldi.
Saylov natijalaridan norozi bo‘lgan minglab kishilar 5-oktabr kuni namoyishga chiqdi. Namoyishlar tartibsizlikka aylanib ketdi, tartibsizliklarda bir necha yuz kishi jarohat oldi, bir kishi vafot etdi. Namoyishchilar mamlakat parlamenti va prezident administratsiyasi joylashgan binoni egallab oldi, shuningdek, mamlakatning sobiq prezidenti Almazbek Atambayev va sobiq bosh vazir Sapar Isakovni qamoqdan ozod qildi.
Qirg‘iziston Markaziy saylov komissiyasi 6-oktabr kuni parlament saylovi natijalarini haqiqiy emas deb topdi.
Norozilik namoyishlari fonida Bishkek shahriga namoyishchilar tomonidan yangi mer tayinlandi. Ammo shaharning rasmiy rahbari Aziz Surakmatov iste’fo haqida ariza yozmadi. Prezidenti So‘ronbay Jeenbekov sodir bo‘lgan voqealarni hukumatni noqonuniy egallashga urinish deb atadi. Shuningdek, davlatning yaxlitligi, xalqning birligi va jamiyatning xotirjamligini birlamchi deb atab, muayyan sharoitlarda lavozimdan ketishga tayyorligini bildirdi.
9-oktabr kuni Qirg‘iziston prezidenti hukumat va bosh vazirni iste’foga chiqardi. Bishkekda 9-oktabr soat 20:00 dan boshlab favqulodda holat rejimi e’lon qilindi, shaharga harbiy bo‘linmalar va harbiy texnika kiritildi. Ayni shu kuni mamlakatning sobiq prezidenti Almazbek Atambayevga nisbatan suiqasd uyushtirildi. 10-oktabr kuni esa Atambayev qo‘lga olingani ma’lum qilindi.