O‘zbekistonda qanday ayollarga imtiyozli uy-joylar beriladi?

Og‘ir ijtimoiy ahvolga tushib qolgan xotin-qizlarga imtiyozli uy-joylar berish to‘g‘risida Hukumat qarori qabul qilingan. Qaror va unga ilova qilingan nizomda uy-joyni olishga kim talabgorligidan tortib qanday hujjatlar kerakligiyu, jarayon qay tartibda kechishigacha batafsil yozilgan. Adliya vazirligining “Huquqiy axborot” kanali hujjatning asosiy o‘rinlariga oydinlik kiritib o‘tadi.

Kimlar uy-joyga da’vo qilishi mumkin? 
Nogiron, kam ta’minlangan, farzandlarini to‘liqsiz oilada tarbiyalayotgan, uy-joy sharoitini yaxshilashga muhtoj onalar uy-joyga muhtoj xotin-qizlar deb belgilangan. Xususan, quyidagi toifadagi ayollar ushbu imtiyozga da’vo qilishi mumkin:
Ushbu ijtimoiy normalar ariza beruvchining ahvolini baholashda asosiy mezon bo‘lib xizmat qiladi. Talabgor ayolning ahvoli har bir punkt bo‘yicha baholab chiqiladi va eng ko‘p ball to‘plaganlar birinchi navbatda tavsiya oladi.
Qancha va qanday uylar beriladi? 
Har yili har bir tuman va shaharga (toifasiga qarab) 6 tadan 10 tagacha 2—3 xonalik kvartiralar va 2 sotixlik (2—3 xonasi bor) hovlilar beriladi. Nogiron xotin-qizlarga ko‘p qavatli uylarning birinchi yo ikkinchi qavatidan kvartiralar beriladi.
Pulini kim to‘laydi? 
Boshlang‘ich badal (25 foiz) Xotin-qizlarni va oilani qo‘llab-quvvatlash jamoat fondi, talabgor ishlayotgan tashkilot tomonidan hamda qonunda taqiqlanmagan boshqa manbalar (homiylar, boshqa jamg‘armalar) hisobidan to‘lab beriladi. Qolgan 75 foizi esa tijorat banklaridan imtiyozli kredit olib qoplanadi (talabgor tomonidan). Bordiyu talabgorning bunga qurbi yetmasa (kam ta’minlangan bo‘lsa, doimiy daromadi bo‘lmasa), u ishlayotgan tashkilot, O‘zbekiston Kasaba uyushmalari Federatsiyasi Kengashi, “Mahalla” xayriya jamoat fondining mablag‘lari hamda qonunda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga bu pullar to‘lab beriladi.
Qanday hujjatlar talab qilinadi? 
Tuman hokimiyati qoshida tuzilgan maxsus hududiy Komissiyaga ariza topshiriladi va shu komissiyaning tavsiyasi bilan keyinchalik imtiyozli uy-joyga ega bo‘lish mumkin. Ariza topshirilishi uchun oxirgi muddat — har yilning 1-fevrali.
Talabgor Komissiyaga quyidagi hujjatlarni topshiradi:
Ariza topshirilgach nima bo‘ladi? 
Ariza va hujjatlar belgilangan qabul kunlarida Komissiyaga topshiriladi. Komissiya arizani ro‘yxatga oladi va arizaning bir nusxasiga qabul qilingan sana va qabul qilgan shaxsning imzosini qo‘yib talabgorga beradi (ariza qabul qilinib olinganligining isboti sifatida). Ta’kidlash joiz, ro‘yxat raqamlab boriladi, ro‘yxat daftari maxsus muhr bilan himoyalangan bo‘ladi.
Komissiya ariza beruvchining hujjatlarini, doimiy yashash joyini, turmush sharoitini o‘rganadi (15 ish kuni ichida).
O‘rganib bo‘lgach, xulosalar tayyorlaydi va yozma shaklda talabgorga beradi (3 ish kuni ichida). Xulosada imtiyozli uy joyga tavsiya etilgan yoki etilmagani sabablari batafsil ko‘rsatiladi.
Kimlar birinchi navbatda uy oladi?
Uyga muhtojlar ko‘p, uylar soni cheklangan. Bunday sharoitda kimlarga birinchi navbatda uy beriladi?
Ayrim ayollar men imtiyoz beriladigan toifaga kirsam ham, berishmayapti deb shikoyat qilishyapti. Shuning uchun ayni masalani hayotiy vaziyatlar orqali tushuntirishga urinib ko‘ramiz.
Bir ayol uy-joyga muhtoj va yolg‘iz ona, ikkinchisi uy-joyga muhtoj, yolg‘iz ona va ayni damda kam ta’minlangan, uchinchi bir ayol esa yolg‘iz ona, kam ta’minlangan va yana nogiron ham. Shunda albatta, uchinchi ayol birinchi ikki ayolga nisbatan tavsiya olishga haqliroq hisoblanadi.
Komissiya har bir holatni individual o‘rganib, muhtojlik darajasini ballar orqali ifodalab boradi. Ya’ni eng muhtojlar, o‘ta muhtojlar, juda muhtojlar, o‘rtacha muhtojlar kabi kamayib borish prinsipi amal qiladi. Ayol bu yil tavsiyanoma olmagan bo‘lsa, keyingi yoki undan keyingi yillarda olishi mumkin.