Qirg‘iziston FIFA reytingida bizdan oldinda? Bu qanchalik yomon yoki yaxshi?

FIFA reytingida O‘zbekiston milliy terma jamoasining 88-o‘ringa tushib ketgani, Qirg‘iziston, Livan, Falastin, Ummon kabi termalarning esa aksincha — ko‘tarilishga erishib, bizdan o‘zib ketgani bir qator futbol muxlislari o‘rtasida tushunmovchiliklarni keltirib chiqardi. Xo‘sh, bu O‘zbekiston milliy terma jamoasiga qanchalik ta’sir ko‘rsatishi mumkin?

FIFA reytingi biror-bir yirik musobaqaga qur’a tashlanishi oldidangina yordamga keladigan jadval xolos. Biz uchun 2 ta musobaqa ahamiyatli: Jahon Chempionati va Osiyo Kubogi. Mundial hozircha bizni xavotirga solmaydi, chunki Qatar—2022 saralashi boshlanishiga hali vaqt bor va O‘zbekiston termasi bunga qadar bemalol FIFA reytingida ko‘tarilib oladi. 2019-yilgi Osiyo Kubogiga esa shu yilning 4-may kuni qur’a tashlanadi. Xo‘sh, bu xavotirlimi?
Chunki OFK bunda FIFA reytingiga qarab o‘tirmay, jamoalarni savatga ajratdi va O‘zbekiston unga ko‘ra 2-savatdan joy oldi. Bizdan ilgarilab ketgan Qirg‘iziston termasi esa 3-savatga joylashtirilgan. Sababi OFK qit’a chempionatini o‘tkazish yo‘lida o‘z tasarrufidagi saralash bosqichi va undagi natijalarni inobatga olgan. O‘zbekiston esa saralashning hal qiluvchi bosqichiga yo‘llanma olgan 12 ta jamoa ichida bor edi. Mana shu faktor O‘zbekiston termasini 2-savatga yetaklagan. Yana ham yaxshiroq tushunib olish uchun OFK ishlab chiqqan format haqida bilish kerak bo‘ladi.
Shu vaqtga qadar OFK Jahon Chempionati uchun alohida va Osiyo Kubogi uchun alohida saralash musobaqasi o‘tkazib kelgan. Biroq so‘nggi marta tashkilot bu ikki saralashni yaxlitlashga qaror qildi. Ya’ni, Jahon Chempionati—2018 va Osiyo Kubogi—2019 1 ta saralashga birlashtirildi.
Bunday qarorga kelinishiga asosiy sabablardan biri Osiyo Kubogida ishtirok etuvchi jamoalar sonining 16 tadan, 24 taga yetkazilishi edi. Yaqindagina Yevropa Chempionati ham shu yo‘ldan yurgandi, endi esa OFK unga ergashadi.
Yodingizda bo‘lsa, O‘zbekiston termasi saralashda KXDR, Filippin, Bahrayn, Yaman kabi jamoalarni ortda qorib, JCh uchun kurashni davom ettiradigan 12 mamlakat qatoriga qo‘shilgandi. OFK aynan shu 12 ta mamlakatni Osiyo Kubogi—2019 qur’asi oldidan dastlabki ikki savatga bo‘ldi. BAA musobaqa mezboni bo‘lgani uchun 1-savatga kirdi. Shuningdek, mundial chiptasiga ega chiqqan Yaponiya, Eron, Janubiy Koreya, Saudiya Arabistoni va Avstraliya ham shu savatda bo‘ldi. JCh missiyasi o‘xshamagan Xitoy, Suriya, O‘zbekiston, Iroq, Qatar va Tailand esa 2-savatga joylandi. Bu mantiqan to‘g‘ri qaror. Chunki saralash sikli 1 ta edi va o‘sha siklda yuqoridagi 12 ta mamlakat hammadan ajralib chiqqandi.

Mana shu siklda 12 talikka kira olmagan, ammo keying saralashda muvaffaqiyatga erishgan qolgan 12 ta mamlakat esa endilikda 3 va 4-savatlarga kiradi. Ular orasida FIFA reytingida bizdan o‘zib ketgan Qirg‘iziston, Livan, Falastin va Ummon ham bor.
Qirg‘iziston misolida olib qarasak, ular JCh—2018 saralashida muvaffaqiyatsizlikka uchragan bo‘lsa-da, Osiyo Kubogi yo‘llanmasi uchun kurashni davom ettirishi kerak edi. JCh saralashida davom etgan 12 ta yuqoridagi mamlakat esa biryo‘la Osiyo Kubogi chiptasi bilan taqdirlab bo‘lingandi.
Mana endi Qirg‘iziston qit’a yetakchilari qolmagan saralashda Myanma, Makao, Hindiston kabi raqiblar bilan to‘qnash keldi. Ummon hamda Falastinga Maldiv va Butan tushdi, Livan esa KXDR, Gonkong, Malayziya kabilardan istaganicha ochko oldi.
FIFA xalqaro o‘rtoqlik o‘yinlaridagi natijalarni albatta inobatga oladiyu Bunda kuchliroq jamoalarga qarshi o‘yinlardagi natija ko‘proq ochko ishlab olish uchun sabab bo‘ladi. Biroq bu ochkolar baribir rasmiy o‘yinlar oldida hech narsa emas. Aytaylik, O‘zbekiston termasi Senegal yoki Marokash bilan o‘rtoqlik o‘yini o‘tkazib, ko‘p narsa o‘rganishi, biroq mag‘lub bo‘lishi mumkin. Biroq Qirg‘iziston termasi o‘sha Makao, Myanma kabilar bilan rasmiy o‘yin maqomida to‘qnash keladi va g‘alabasiga yaxshigina ochko oladi. Demak, uning bizdan oldinda turishi avvaldan ma’lum edi. Shu masalani yanada chuqurroq tushunish uchun O‘FA rasmiy saytidagi mana shu havolani o‘qish kerak bo‘ladi.
O‘zbekiston esa o‘tgan yilning sentabridan buyon rasmiy o‘yinlarda maydonga tushmadi. Rasmiy o‘yindagi g‘alabamizga esa 1 yilcha vaqt to‘ldi. Chunki Samvel Babayan boshqargan jamoa Xitoy, Suriya, Eron bilan o‘yinlarda ketma-ket muvaffaqiyatsizlikka uchradi, Janubiy Koreyani esa mag‘lub eta olmadi. Demak, istasak-istamasak FIFA reytingida pasayish davriga to‘g‘ri kelayotgandik.

Saralash haqida bosh qotirishga taxminan 1 yil vaqtimiz bor. O‘zbekiston termasi Qatar mezbonligida o‘tgan 2011-yilgi Osiyo Kubogi oldidan reytingda juda tushib ketgandi. Chunki tayyorgarlik davomida terma bir qator o‘rtoqlik o‘yinlarida mag‘lub bo‘lgan. Biroq Osiyo Kubogida yarim finalga yetib borgan jamoa yaxshigina ochkolar oldi. Endi bu rasmiy o‘yingina emas, katta turnirdagi o‘yinlardan ochko olish edi. Natijada JCh—2014 saralashi oldidan O‘zbekiston o‘zi uchun qoniqarli bo‘lgan joyda turgandi.
Hozir ham vaziyat shunday, O‘zbekiston milliy termasi BAA mezbonligida o‘tadigan Osiyo Kubogida ochkolar olib, bemalol yuqoriga ko‘tarilib olish imkoniyatiga ega. Ayni paytda bizdan yuqorida turgan termalarning hammasi ham qit’a chempionatida muvaffaqiyatli o‘ynay olmaydi. Bu bilan nima demoqchiman, hamma narsa o‘z qo‘limizda va hali hech narsa yo‘qotilmagan.
Muhimi O‘zbekiston o‘rtoqlik o‘yinlarida kelishuvga erishish borasida oldinga qadam tashlagan. Biz yilning birinchi yarmidayoq JCh chiptasi bor bo‘lgan Senegal, Urugvay, Marokash, Eron kabilar bilan kelishib ulgurdik. Masalan, Myanma, Makao kabilarni 10 marta yutib FIFA reytingida ko‘tarilganimiz bilan, amalda hech narsaga erishmaymiz. Shundan kelib chiqilsa, hozircha xavotirga o‘rin yo‘q.