TA’LIM MUASSASALARI VA KORXONALAR O‘RTASIDAGI ShERIKLIK MUNOSABATLARI TO‘G‘RISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASh HAQIDA

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 29-fevraldagi “Yoshlar yili” Davlat dasturi to‘g‘risida”gi PQ-805-sonli qarori bilan tasdiqlangan “Yoshlar yili” Davlat dasturining 46-bandi ijrosini ta’minlash maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi, Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligining O‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi, Xalq ta’limi vazirligi, Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi, Iqtisodiyot vazirligi va Moliya vazirligi qaror qiladi:
 1. Ta’lim muassasalari va korxonalar o‘rtasidagi sheriklik munosabatlari to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 2. Ushbu qaror O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan kundan boshlab o‘n kun o‘tgandan so‘ng kuchga kiradi.
 Ushbu Nizom O‘zbekiston Respublikasining “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi to‘g‘risida”gi Qonuniga (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1997-y., 11-12-son, 295-modda) va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 29-fevraldagi PQ-805-sonli qarori bilan tasdiqlangan “Yoshlar yili” Davlat dasturining (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2008-y., 10-11-son, 56-modda) 46-bandiga muvofiq o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalari (bundan keyingi o‘rinlarda ta’lim muassasalari deb yuritiladi) va korxonalar o‘rtasidagi sheriklik munosabatlarini tashkil etish va amalga oshirish tartibini belgilaydi.
 1. Ushbu Nizom ta’lim muassasalari va korxonalar o‘rtasidagi sheriklik munosabatlarini tartibga soladi.
 2. Ta’lim muassasalari va korxonalar o‘rtasida sheriklik munosabatlarining yo‘lga qo‘yilishi malakali kichik mutaxassis kadrlarni tayyorlash va bitiruvchilarni ish o‘rinlari bilan ta’minlashdan iborat.
 3. O‘quvchilarning amaliyoti o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limining davlat ta’lim standartlariga muvofiq amalga oshiriladi.
 4. Korxonalar va ta’lim muassasalari o‘rtasida o‘zaro sheriklik to‘g‘risida shartnoma tuziladi. Shartnomada amaliyot o‘tkazish, korxonalar tomonidan zarur yo‘nalishlar bo‘yicha malakali mutaxassislar tayyorlash uchun bitiruvchilarni ishga joylashtirishni kafolatlovchi buyurtmalar va boshqa talablar ko‘zda tutiladi.
 5. Ta’lim muassasalari va korxonalar o‘rtasidagi sheriklik munosabatlarining maqsadi:
 a) mehnat bozori talab va ehtiyojlarini hisobga olgan holda, malakali kichik mutaxassislarni tayyorlash; 
 b) ta’lim muassasalari va korxonalar o‘rtasida o‘zaro hamkorlik va o‘zaro foydali integratsiyani shakllantirish;
 v) korxonalarda unumli mehnat asosida kadrlar tayyorlashning ikki tomonlama tizimini rivojlantirish;
 g) amaliyot o‘tashni davlat ta’lim standartlari talablari darajasida tashkil etish va bitiruvchilarni mutaxassisliklariga mos ish joylari bilan ta’minlash. 
 6. Ta’lim muassasalari va korxonalar o‘rtasidagi sheriklikning vazifalari:
 a) ijtimoiy yo‘naltirilgan bozor iqtisodiyoti talablariga javob beradigan kasb-hunar ta’limini isloh qilishga ko‘maklashish;
 b) o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi va mehnat bozori o‘rtasidagi o‘zaro aloqalarni mustahkamlash;
 v) malakali kichik mutaxassislarni tayyorlash uchun ta’lim va ishlab chiqarishni uyg‘unlashtirish asosida shaxsni har tomonlama rivojlantirish;
 g) ta’lim muassasalarining moddiy-texnik bazasini mustahkamlash va rivojlantirish;
 d) korxonalardagi yuqori malakali mutaxassislarni jalb etgan holda integratsiyalashgan zamonaviy o‘quv-laboratoriya va amaliyot bazalaridan samarali foydalanish.
 7. Ta’lim muassasalarining asosiy vazifalari:
 a) sherik korxonalar buyurtmasida ko‘rsatilgan yo‘nalishlar bo‘yicha davlat ta’lim standartlari talablari darajasidagi malakali kichik mutaxassislar tayyorlash;
 b) sherik korxonalarning takliflariga muvofiq o‘quv reja va dasturlarga o‘rnatilgan tartibda qo‘shimcha va o‘zgartirishlar kiritish;
 v) amaliyotlarni o‘tkazish jadvali va amaliyotlar ishchi dasturini namunaviy dastur asosida sherik korxonalarning imkoniyatlarini hisobga olgan holda ishlab chiqish, korxonalar bilan kelishish va hududiy o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi boshqarmasida tasdiqlatish;
 g) o‘quvchilarning sherik korxonalardagi ichki mehnat tartibi, mehnat muhofazasi, yong‘in va texnika xavfsizligi qoidalariga amal qilish bo‘yicha tushuntirish ishlarini olib borish;
 d) sherik korxonalar xodimlari bilan hamkorlikda o‘quv-tarbiyaviy ishlarni olib borish;
 e) o‘quvchilarning amaliyot dasturida nazarda tutilgan ishlarni bajarishlarini nazorat qilish.
 8. Sherik korxonalarning asosiy vazifalari:
 a) ta’lim muassasalari o‘quvchilarining ishlab chiqarish va diplom oldi amaliyotlarini dastur talablari darajasida yuqori saviyada o‘tkazilishini ta’minlash;
 b) amaliyot o‘tash davrida o‘quvchilarni amaliyot dasturida ko‘zda tutilgan ishlarni bajarishlari uchun yetarli ish o‘rni, asbob-uskunalar, xomashyo materiallari hamda maxsus ish kiyimi va himoya vositalari bilan to‘liq ta’minlash uchun zarur shart-sharoitlar yaratish;
 v) ta’lim muassasalarida kasbiy tayyorgarlik jarayoni samaradorligini oshirish maqsadida korxonalarning tajribali va malakali xodimlarini amaliyotlar ishchi dasturlarini ishlab chiqishda, ilmiy-amaliy seminarlarda hamda bitiruvchilarning kasbiy-amaliy imtihonlari va bitiruv malakaviy ishlari himoyasida faol ishtirok etishini ta’minlash;
 g) amaliyot o‘tash jarayonida faol ishtirok etgan va yaxshi ko‘rsatkichlarga erishgan o‘quvchilarni rag‘batlantirish;
 d) o‘quvchilarning amaliyotiga korxona tomonidan rahbar etib tayinlangan xodimlarga o‘rnatilgan tartibda korxonaning ichki imkoniyatlarini hisobga olgan holda qo‘shimcha ustama haqi to‘lash;
 e) sheriklik to‘g‘risidagi shartnomaga muvofiq buyurtmada ko‘rsatilgan yo‘nalishlar bo‘yicha ta’lim muassasalari bitiruvchilarini mutaxassisliklari bo‘yicha ish bilan ta’minlash.
 9. Ta’lim muassasalari o‘quvchilarining amaliyot turlari quyidagilardan iborat:
 a) dastlabki malaka va ko‘nikmalarni egallash uchun ta’lim muassasasida o‘tkaziladigan o‘quv amaliyoti.
 O‘quv amaliyoti o‘quvchilarning umumkasbiy va maxsus fanlarni chuqur o‘zlashtirishlari, tanlagan mutaxassisliklari bo‘yicha dastlabki malaka va ko‘nikmalarni egallashlari uchun o‘tkaziladi;
 b) ishlab chiqarish amaliyoti.
 Ishlab chiqarish amaliyoti sherik korxonalar faoliyatini o‘rganish asosida maxsus fanlarni o‘qitish jarayonida egallagan nazariy bilimlarini mustahkamlash, chuqurlashtirish, kengaytirish va tizimlashtirish maqsadida o‘tkaziladi;
 v) diplom oldi amaliyoti.
 Diplom oldi amaliyoti ta’limning yakunlovchi bosqichi bo‘lib, o‘quvchilarning dastlabki kasbiy tajribalarga ega bo‘lishlari, bo‘lajak mutaxassisning mustaqil faoliyat ko‘rsatishi uchun kasbiy tayyorgarlik darajasini tekshirish va bitiruv malakaviy ishiga ma’lumotlar yig‘ish uchun sherik korxonalarda o‘tkaziladi.
 10. Ishlab chiqarish va diplom oldi amaliyotlari ta’lim muassasalaridagi o‘quv-ishlab chiqarish ustaxonalari, sex va o‘quv-tajriba xo‘jaliklarida o‘tkazilishi mumkin.
 11. Ta’lim muassasalari o‘quvchilarining ishlab chiqarish va diplom oldi amaliyotlari barqaror ishlaydigan sherik korxonalarda ikki tomonlama tuzilgan shartnoma asosida amaliyot ishchi dasturiga muvofiq o‘tkaziladi.
 12. O‘quvchilarning ishlab chiqarish va diplom oldi amaliyotlariga rahbarlik qilish uchun ta’lim muassasalari va sherik korxonalardan amaliyot rahbarlari tayinlanadi.
 13. O‘quvchilar sherik korxonalarga amaliyotchi sifatida qabul qilingan vaqtdan boshlab, ularga korxonada o‘rnatilgan ichki tartib va mehnat muhofazasi qoidalari tatbiq etiladi.
 14. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1996-yil 11-dekabrdagi 439-sonli “Kasb-hunar ta’limi o‘quv yurtlari to‘g‘risidagi nizomlarni tasdiqlash haqida”gi qaroriga muvofiq, o‘quvchilar tomonidan ishlab chiqarish amaliyoti davrida bajarilgan ishlarga tegishli malaka darajasidagi ishchilarning oylik maoshlariga belgilangan koeffitsiyentlar, qo‘shimcha to‘lovlar va ustamalar hisobga olingan holda amaldagi me’yorlar, narxlar, stavkalar (maoshlar) bo‘yicha haq to‘lanadi.
 15. Amaliyot o‘tash vaqtida o‘n sakkiz yoshga to‘lmagan o‘quvchilarni O‘n sakkiz yoshdan kichik shaxslarning mehnati qo‘llanishi taqiqlanadigan noqulay mehnat sharoitlari ishlari ro‘yxatida (ro‘yxat raqami 1990, 2009-yil 29-iyul) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2009-y., 30-31-son, 355-modda) ko‘rsatilgan ishlarga jalb qilish taqiqlanadi. 
 16. Ta’lim muassasalari bitiruvchilari o‘zaro sheriklik shartnomasiga asosan sherik korxonalar tomonidan “O‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalari bitiruvchilari — yosh mutaxassislarning ishga joylashishi uchun lavozim, kasblar ro‘yxati”ga (2006-yil 18-oktabr, ro‘yxat raqami 1631) muvofiq ish bilan ta’minlanadilar.
 17. Shartnomada ko‘rsatilgan o‘quvchilardan tashqari amaliyot davrida faol ishtirok etgan hamda o‘zini malakali mutaxassis sifatida namoyon qilgan o‘quvchilar ham sherik korxonalarning tavsiyasiga asosan, ta’lim muassasasini tugatganlaridan so‘ng, ishga qabul qilinishi lozim.
 18. Ta’lim muassasalari bitiruvchilarning ish bilan ta’minlanishi bo‘yicha monitoring olib boradi. 
 19. Mazkur Nizom talablarini buzgan tomonlarga nisbatan qonun hujjatlarida belgilangan javobgarlik choralari qo‘llaniladi.