Zafar Xolmurodov – milliy jamoada nega imkoniyat berilmagani, faoliyatidagi xatosi va «Nasaf» nega chempion bo‘la olmagani haqida

O‘zbek futboli tarixidagi eng yaxshi to‘purarlar haqida gap borarkan, tasavvurimizda birinchilardan bo‘lib gavdalanadigan hujumchilardan biri Zafar Xolmurodovdir. Yaqin o‘tmishgacha Oliy liganing doimiy to‘purarlari qatorida bo‘lgan sobiq hujumchi anchadan buyon futbolimiz ayvonida ko‘rinish bermasa-da, aslida murabbiy sifatida o‘zbek futboli uchun qator iqtidorlarni yetkazishda katta hissa qo‘shmoqda.
 Bahorning ilk kunlarida Qashqadaryoda bo‘lgan Kun.uz va Tribuna.uz muxbirlari Zafar Xolmurodov bilan uchrashib, undan intervyu olishga ko‘ndirdik. Ko‘p yillardan beri «Nasaf» klubi o‘rinbosarlari bosh murabbiyi sifatida faoliyat yuritayotgan sobiq hujumchi bilan Qarshidagi «Markaziy» o‘yingoh tribunasida suhbatlashdik. Bir necha kun oldin suhbatning birinchi qismi taqdim etilgandi, quyida intervyuning ikkinchi qismini o‘qishingiz mumkin.
«Futbolga akademiya yoki maktabdan emas, 21 yoshda ko‘cha futbolidan kirib kelganman»
- Zafar aka, futbolga nisbatan kechroq kirib kelgansiz, shundaymi?

- Xuddi shunday, 21 yoshimda Qarshiga kelganman. Ungacha maktab yoki akademiya ko‘rmaganman. Shahrisabzda «Hisor» havaskorlar jamoasida to‘rt oycha to‘p surganimda, «Mash'al» jamoasi bilan o‘rtoqlik o‘yini o‘tkazilgandi. O‘shanda murabbiylar Vladislav Xan va Yumangulov e'tiboriga tushib, 1996 yil yangi tashkil etilgan «Nasaf» jamoasiga taklif etishgandi. 21 yosh o‘shanda futbolchi bo‘lish uchun kech emas edi, hozir esa sal kechikkan hisoblanadi.
- Havoda bir zum muallaq turib, bosh bilan gol urishda Oliy ligada tengsiz futbolchi edingiz. Bu iqtidormi yoki mehnat mahsuli?
- Menimcha, iqtidor bo‘lgan. Chunki ko‘pchilik chetdan ko‘rib ko‘p so‘rardi, “Zafar, sakraganda qanday pauza ushlayapsan?” – deb. Buni shaxsan o‘zim hech qachon his qilmaganman, sezmaganman hatto. Shu bois buni qobiliyat deb o‘ylayman. Mehnat mahsuli deydigan bo‘lsam, noto‘g‘ri bo‘ladi. Sababi futbolga akademiya yoki maktabdan emas, ko‘cha futbolidan kirib kelganman. Fikrimcha, yoshligimdan basketbol, voleybol hammasini aralash o‘ynab yurganim bois, shunaqa iqtidor paydo bo‘lgan.

«Milliy jamoada imkoniyat deyarli berilmasdi»
- Oliy ligada muntazam to‘purarlar safida yursangiz-da, O‘zbekiston milliy jamoasiga kam chaqirilgansiz. Sizningcha, bu nima bilan bog‘liq bo‘lgan?
- To‘g‘risi, shu savolga o‘zimda ham aniq javob bo‘lmagan, uncha tushunmaganman. Milliy jamoaga chaqirishardi, ammo imkoniyat deyarli berishmasdi. Bizni vaqtimizda milliy jamoada o‘ynatishmasa ham, hech kim murabbiy oldiga borib, “nega meni o‘ynatmayapsiz?”, - deya so‘ray olmasdi. Yig‘inga chaqirishardi, borib puxta tayyorlanardik. O‘yinga tushirishsa o‘zimizni ko‘rsatishga intilardik, bo‘lmasa o‘ynamay yana klub qarorgohiga qaytib kelardik. Hozir esa o‘zgarib ketdi.
O‘ylaymanki, o‘shanda bizga yetarlicha imkoniyat berilmagan. Futbolchi chaqirildimi, imkonqadar bitta o‘yinda o‘ynash imkoniyatiga ega bo‘lishi kerak, deb hisoblayman. Ammo o‘sha paytda murabbiylar futbolchilarga tushuntirib ham o‘tirmasdi, biz ham o‘yinda imkoniyat bering, deb murabbiy oldiga borishni hatto tasavvur ham qilolmasdik.
Umuman olganda, milliy jamoamizga meni asosan xorijlik murabbiylar chaqirishgan. Yurgen Gede va Bob Xouton davrida chaqiruvlar olardim. Ular o‘yinimizni kuzatishgan. Mahalliy murabbiylarimizdan esa bir marta Yuriy Vazgenovich Sarkisyan imkoniyat bergandilar. Bu mutaxassisni juda hurmat qilaman. 25 yil «Neftchi»ni kuchlilar safida olib yurdilar. Hozirgacha uchrashib qolsak, ko‘rishib, hol-avhol so‘rayman. Yuriy Sarkisyanning o‘zbek futboli rivojiga qo‘shgan hissasi katta.
- Yuriy Sarkisyan sizni «Neftchi» jamoasiga ham taklif qilganmi?
- Yo‘q, eslolmayman. Lekin Tachmurod Agamurodov besh yil davomida juda ko‘p marta «Paxtakor» jamoasiga taklif etgan edilar. Ammo «Nasaf» har safar rad javobini berib, meni qo‘yib yubormagan.
 - «Nasaf» bilan ko‘p karra sovrindor bo‘lgansiz, ammo negadir har doim peshqadamlik uchun nimadir yetmay qolib, chempionlik nasib etmagan...
- To‘g‘ri, faoliyatimda chempionlik nasib etmadi. Chunki o‘sha paytda kuchli jamoalar ko‘p edi. Raqobat ham kuchli edi. Biz birinchi o‘rinni olishga ko‘p harakat qilardik. Ammo negadir maqsadimizga yetolmaganmiz.
Futboldan boshqa mavzularga hech qachon aralashmaganman, tushunmayman ham. Avvaldan meni vazifam har doim, maydonda o‘ynash, g‘alaba qozonish, muxlislarni xursand etish bo‘lgan. Hozir ham shunday.

Tojikistondagi og‘ir sharoitdagi o‘yin, «Nasaf»ni nega tark etgani va faoliyatidagi xatosi haqida
- «Nasaf»ning Osiyo maydonlaridagi o‘yinlarini qanday eslaysiz?
- Xotiralar ko‘p. Bilsangiz, 2001 yilda Osiyo Chempionlar kubogida «Neftchi» qatnashishi kerak edi. Ammo ularning o‘rniga biz qatnashadigan bo‘ldik. Dastlab saralash bosqichidagi ikki o‘yinda Turkmanistonning «Kopetdog‘» klubini mag‘lub etib, Tojikistonda Qo‘rg‘ontepaning «Umed» klubiga qarshi o‘ynashimiz lozim edi. O‘shanda bizni xavotirli safar kutib turgandi. Chunki qo‘shnilarimizda vaziyat notinch, qiyin davrlar edi. O‘yin ham poytaxt Dushanbeda emas, chekkaroq viloyatda edi. Qo‘rg‘ontepa shahridagi stadionga yetib borsak, tribuna yo‘q, maydon toshloq og‘ir ahvolda edi. Xalqaro o‘yinda nahot shunaqa maydonda o‘ynaymiz deb hayron qolgandik. O‘yin oldi mashg‘ulot o‘tkazayapmiz, qarasak, muxlislardan ham darak yo‘q – stadion bo‘m-bo‘sh, asosan harbiylar. O‘shanda bugun tomoshabinlarsiz o‘ynarkanmizda, deb tursak o‘yin boshlanishidan oldin tog‘li hududdagi qishloqlardan to‘da-to‘da odamlar kela boshladi. Qizig‘i, ular maydon atrofida tik oyoqda turib o‘yinni tomosha qilishgandi. Hozirgacha hayron qolaman, o‘shanda qit'aning eng nufuzli turniri Osiyo chempionlar kubogini ham shunaqa og‘ir sharoitlarda o‘tkazishga OFK ruxsat bergan ekan deb. O‘yinda 2:3 hisobida yutganmiz. Hozir o‘sha paytdagi vaziyatni tasavvur ham qilib bo‘lmaydi. Keyinchalik biz guruh bosqichida Eronning «Istiqlol», Kuvaytning «Al-Kuvayt», BAAning «Al-Vahda» klubi bilan o‘ynab, guruhdan eronliklardan keyingi 2-o‘rinni egallagandik.
Keyinchalik 2006 yilda viloyat hokimi Nuriddin Zayniyev taklifiga ko‘ra, «Nasaf»dan men, Kamoliddin Kenjayev, Botir Qorayevlar Osiyo chempionlar ligasiga yo‘llanma olgan «Mash'al»ga bir yil yordam bergandik.
- 11 yillik faoliyatdan keyin «Nasaf»ni tark etish qanday kechdi?
- 2008 yil «Nasaf»da bosh murabbiy Edgar Gess ish boshlagach, ikkinchi davrada jamoani tark etishimga to‘g‘ri keldi. Orada qandaydir tushunmovchiliklar bo‘lgan, balki men haqimda o‘sha payt hokimga noto‘g‘ri ma'lumot berishgandir. Balki murabbiyning qarashlariga to‘g‘ri kelmagandirman. Jonajon jamoamdan ketish oson bo‘lmagan. O‘shanda Tachmurod Agamurodov Samarqandga taklif etgandi. «Shuncha yil «Paxtakor»ga taklif qilganimda kelmagan eding, bu safar «Nasaf» qanday qilib seni oson qo‘yib yubordi?» - deya hayron qolgandi.
 - «Dinamo», «Xorazm», «Olmaliq»dagi faoliyatingiz nima bilan yodda qolgan?
- To‘g‘risini aytsam, ular orasidan Xorazmdagi faoliyatimni eslashni ham xohlamayman. O‘tib xato qilganman. U yerda futbolga e'tibor yo‘q edi. 2009-10 yil Oliy ligada maqsad qo‘yilgandi, ammo shunga yarasha harakat qilinmasdi. Jamoada tajribali tarkib yig‘ilgan bo‘lsa-da, hattoki murabbiy tomonidan ham e'tibor yaxshi emasdi. Jamoa bo‘lganidan keyin futbolchilar birga mashg‘ulot o‘tab, birga ovqatlanishi lozim. U yerda esa futbolchilar qarorgohda emas, ko‘chadan ovqatlanib yurardi. Shu bois gapirishni ham xohlamasdim.
«Olmaliq»da esa yarim yil to‘p surgandim. Chunki jarohatim pand berib qo‘ygandi. O‘z vaqtida O‘zbekiston Oliy ligasida birinchi bo‘lib 200-golimni ursam, faoliyatimni tugataman degandim. Farishtalar omin degan ekan shekilli, qizig‘i, «Olmaliq» safida 2012 yilda chempionatdagi 200-golimni urganimdan keyin og‘ir jarohat oldim. Yakunda esa butsamni mixga ilishga majbur bo‘ldim. O‘shandan buyon «Nasaf»da murabbiy sifatida ishlab kelayapman.
Milliy jamoadagi qiziqarli voqea, hozirgi hujumchilarimizga nima yetishmasligi haqida
- Superligada qaysi futbolchilarni alohida kuzatib borasiz?
- Masalan, «Paxtakor»dan Jaloliddin Masharipovning o‘yinlarini kuzatib boraman, o‘zimizdagi Oybek Bozorov ham o‘sishi yomon emas. Aynan mana shunday futbolchilar o‘yinni o‘ziga olishdan qo‘rqmaydi, jamoasiga ko‘proq vaziyat yaratib beradi. Hujum paytida raqibning bir futbolchisini aldab o‘tsa, chiziqlar buziladi, jamoada golli imkoniyat yuzaga keladi. Hujumchilardan Bobur Abduxoliqov maslahat so‘rab turadi, u bu yil mavsumni yaxshi boshladi. Shunday ruhda davom etsa to‘purarga aylanishi mumkin.

- Superligada kimlarni o‘yini sizga ma'qul?
- «Paxtakor»dan Dragan Cheranni o‘yinlari yoqadi. Qolaversa, shogirdimiz Bobur Abduxoliqovni ham intilishi yaxshi. U hali yana o‘sadi. O‘z ustida ishlashda davom etsa, to‘purarlik uchun ham kurashishi mumkin.
- Hozirgi hujumchilarimizga yetishmayotgan eng muhim jihat nima?
- Aksariyatida sovuqqonlik yetishmaydi. Bitta himoyachini to‘psiz ham aldash mumkin bo‘lsa-da, bu qobiliyat ko‘p hujumchilarimizda yo‘q. Hujumchi golni his qila olishi kerak. Shu jihatlar yetishmayotgandek.
- Suhbatimiz yakunida milliy jamoamizga bog‘liq qanday qiziqarli voqeani eslay olaysiz?
- Bitta voqea hech esimdan chiqmaydi. 2000 yil Yuriy Vazgenovich qo‘l ostida Xitoydagi turnirda qatnashgandik. Xonada Asror Aliqulov bilan birga turardim. Ertalab nonushtadan keyin avtobusda jo‘nab ketishimiz kerak edi. Saharlab xonaga qo‘ng‘iroq qilib uyg‘otishdi, go‘shakni ko‘tarib «bo‘ldi chiqamiz», deb yana uxlab qolganmiz. Oradan qanchadir vaqt o‘tib, xonamizni eshigi sinar darajada taqqilatilgandi. Shoshilib chiqib, avtobusga minsak hamma faqat bizni kutib o‘tirgan ekan. Xayriyat chiqdinglar, deb yuborishgandi. Haligacha shuni eslab turamiz, xotiramda saqlanib qolgan.
Ancha yillardan beri intervyu bermagandim. Suhbatimiz yakunida uzoqdan yo‘qlab kelganlaring uchun minnatdorchilik bildiraman. Yaqinda sobiq jamoadoshimiz Kamoliddin Kenjayev bilan suhbat uyushtirib, do‘stimizning muammolari yechilishida katta yordam berdinglar. Kun.uz va Tribuna.uz sayti ijodkorlarining ijodiy faoliyatiga omad tilab qolaman.
Usmon Ibodov suhbatlashdi.

Tasvirchi Faxriddin Hotamov.
Intervyuning 1-qismi: 
Zafar Xolmurodov - «Nasaf»dan Toshkent klubiga o‘tmoqchi bo‘lganidagi qo‘rqinchli qo‘ng‘iroq, hokimlarning futbolga ta'siri va 2000-yillar futboli haqida