Byudjet mablagʻlarini mahalliy kengashlar nazorat qiladi

Prezidentning 13.12.2017 yildagi  PF-5283-son “Mahalliy davlat hokimiyati organlarining moliyaviy erkinligini oshirish, mahalliy byudjetlarga tushumlarning toʻliqligini ta’minlash boʻyicha soliq va moliya organlari javobgarligini kuchaytirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Farmoni e’lon qilindi.
Eslatib oʻtamiz, 2017-2021 yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasida subvensiyaga* qaram tuman va shaharlarni kamaytirish va mahalliy byudjetlarning daromad bazasini kengaytirish vazifasi qoʻyilgan. Ya’ni aholining hayotiy muhim muammolarini hal etish uchun mahalliy davlat organlariga pul mablagʻlari talab etiladi, shuning uchun hududlar markazdan moliyalashtirishni kutmay, oʻzini oʻzi ta’minlashga oʻtishi lozim. Mazkur vazifa Ma’muriy islohotlar konsepsiyasida ham koʻrsatilgan.
Buning uchun  2017 yilning 1 iyulidan 31 dekabriga qadar Toshkent shahrida va uning tumanlarida tajriba tartibida daromadlar va хarajatlar respublika byudjeti, Toshkent shahri va tumanlar byudjetlari oʻrtasida qayta taqsimlandi. Tajriba yakunlariga koʻra butun respublika boʻyicha soliqlar va majburiy toʻlovlarning bir qismini  mahalliy byudjetlarga oʻtkazish rejalashtirilayotir (batafsil – bu yerda).
Bularni mahalliy hokimiyat vakillik organlari tomonidan moliya ustidan nazoratni kuchaytirmasdan bajarib boʻlmaydi. Qabul qilingan hujjatda belgilanishicha, Joʻqorgʻi Kenges, viloyatlar, Toshkent shahri va tumanlar (shaharlar) хalq deputatlari Kengashlari sessiyalarida:
Bundan tashqari,  deputatlik va jamoat nazoratini amalga oshirish uchun sessiyalarda yuqori turuvchi byudjetlar va davlatning maqsadli jamgʻarmalari mablagʻlari hisobidan amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar va loyihalar ma’qullanadi.
Bu – muhim! Kengashlar har chorakda:
Ushbu rahbarlarning hisobotlari boʻyicha aхborotlar rasmiy veb-saytlarda va OAVda joylashtiriladi.
Mazkur hujjatning toʻliq matni bilan, u bilan bogʻlangan boshqa qonun hujjatlariga sharhlar va havolalar bilan «Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi» aхborot-qidiruv tizimida tanishish mumkin.    
Samir Latipov.
* Subvensiya - muayyan maqsadlarga sarflash sharti bilan yuqori turuvchi byudjetdan quyi turuvchi byudjetga qaytarmaslik sharti bilan ajratiladigan pul mablagʻlari Byudjet kodeksi 3-moddasi).