Qurol yetkazib berish, NATO’ga a'zolik: Germaniya kantsleri Zelenskiy va Putin bilan uchrashuvda nimalarni muhokama qildi?

Germaniya kantsleri Olaf Sholts 14 fevral kuni Kievda Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy bilan, 15 fevralda esa Moskvada Rossiya prezidenti Vladimir Putin bilan uchrashuv o'tkazdi.
Keltirilishicha, Sholts Zelenskiy bilan Ukraina, Rossiya va G'arb o'rtasidagi murakkab munosabatlar haqida suhbat olib borgan. Ular muzokaralarda quyidagilarga kelishgan: Ukraina rasmiylari Donbass viloyatlarining alohida maqomi va u yerda mahalliy saylovlar o'tkazilishi to'g'risidagi qonun loyihalarini tayyorlaydi.
Shuningdek, Ukraina prezidenti mamlakatga qurol-yarog' yetkazib berish bo'yicha Germaniya kantsleriga murojaat qilgan.
“Biz Rossiyaning ehtimoliy hujumi tufayli keng qamrovli sanktsiyalar paketini joriy etish masalasini muhokama qildik. Mening pozitsiyam ma'lum: agressiya oldi olinishining eng samarali yondashuvi bu profilaktik signallardan foydalanishdir. Ukraina uchun NATO agentligi mexanizmlaridan foydalangan holda qurol-yarog' hamda harbiy texnika yetkazib berish va xarid qilish muhim ahamiyatga ega”, — degan Zelenskiy.
Uchrashuvda “Shimoliy oqim 2” loyihasi ham muhokama qilingan. Zelenskiy Ukraina va Germaniyaning gaz quvuriga munosabati turlicha ekaniga e'tibor qaratgan.
“Bizning pozitsiyamiz o'zgarmaydi, ‘Shimoliy oqim 2’ga o'zimiz va mintaqamiz uchun energetika va xavfsizlik tahdidi sifatida qaraymiz. Bu geosiyosiy qurol ekanini aniq tushunamiz, shuning uchun Ukraina energiya va xavfsizlik kafolatlarini talab qiladi”, — degan u.
O'z navbatida, Germaniya kantsleri Ukraina bilan yelkama-elka turishini qayd etib, Rossiyaning Ukrainaga qarshi harbiy tajovuzi Moskva uchun jiddiy siyosiy, iqtisodiy va geostrategik oqibatlarga olib kelishini ta'kidlagan.
“Harbiy tajovuz kuchaygan taqdirda, biz ittifoqchilarimiz bilan kelishilgan keng ko'lamli va samarali sanktsiyalarga tayyormiz”, — degan nemis siyosatchisi.
Shuningdek, uchrashuvda Ukrainaning NATO’ga a'zo bo'lish imkoniyati ham muhokama qilingan. Sholts Rossiya Ukrainaning tashkilotga a'zoligini muzokaralar mavzusiga aylantirganidan hayratda ekanini bildirib, bu masala hozirda kun tartibida emasligini aytgan. Shu bilan birga, Germaniya kantsleri NATO’ning ochiq eshiklar tamoyili muhokama mavzusi bo'lmasligi va bir davlat boshqasiga qanday tanlov qilish kerakligini aytolmasligini qo'shimcha qilgan.
Germaniya kantsleri 15 fevral kuni Rossiya prezidenti Vladimir Putin bilan uchrashuvda Germaniya va Rossiya o'rtasidagi iqtisodiy aloqalar ahamiyatli ekani, uglerod chiqindilarini kamaytirish masalasida Rossiya bilan hamkorlik qilish zarurligini qayd etgan. Kantsler, shuningdek, Ukraina atrofida kelishuvning diplomatik imkoniyatlari hali tugamagani, keskinlikni pasaytirib, urush boshlamaslik kerakligini aytgan. U Rossiya, Evropa Ittifoqi va NATO bilan umumiy xavfsizlikni mustahkamlash haqida gaplashishga tayyor ekanini qo'shimcha qilgan.
“Zelenskiy Donbass maqomi va konstitutsiyaga kiritilgan o'zgartirishlar haqidagi barcha qonun loyihalari yaqin orada aloqa guruhi doirasida muhokama qilinishiga qat'iy va'da berdi. Biz uchun barcha davlatlarning, shu jumladan, Ukrainaning chegaralari daxlsizligi, suvereniteti va hududiy yaxlitligi daxlsizligi muhokama qilinmaydi. Rossiyaning Ukrainaga qarshi harbiy tajovuzi og'ir iqtisodiy va siyosiy oqibatlarga olib keladi, buni hamma tushunadi. Evropa xavfsizligi Rossiyaga qarshi emas, faqat u bilan birga”, — degan Sholts.
O'z navbatida, Putin Ukrainada inson huquqlari ommaviy ravishda buzilgani, rusiyzabon aholiga nisbatan kamsitish qonuniy ravishda mustahkamlanganini qayd etgan. Rossiya prezidenti Kiev hukumati Minsk kelishuvlarini bajarishdan bosh tortayotganini aytgan. Shuningdek, Putin Rossiya 2024 yildan keyin ham talab va rentabellik bo'lsa, Ukraina orqali gaz yetkazib berishda davom etishini qo'shimcha qilgan.
Putin yana bir bor Shimoliy Atlantika alyansining Sharqqa tomon kengayishi g'arblik hamkorlarning kafolatlariga qaramay davom etayotganini ta'kidlagan. Uning so'zlariga ko'ra, Ukrainaning ittifoqqa kirishini kechiktirish hech narsani o'zgartirmaydi va Moskva bu masalani hoziroq hal qilishni istaydi.
Ukrainadagi vaziyat haqida gapirar ekan, Rossiya rahbari Donbasda sodir bo'layotgan voqealarni genotsid deb atagan.
Shu bilan birga, prezident Minsk kelishuvlari hali ham salohiyatga ega ekanini ta'kidlab, Germaniya va Frantsiyani Kievga o'z majburiyatlarini bajarishga kirishishi uchun ta'sir o'tkazishga chaqirgan.
“Urushni haqida to'xtaladigan bo'lsam, albatta, uning bo'lishini xohlamaymiz. Shuning uchun biz muzokaralar jarayoni bo'yicha takliflarni ilgari surdik, uning natijasi hamma uchun, shu jumladan, mamlakatimiz uchun ham teng xavfsizlikni ta'minlash bo'yicha kelishuv bo'lishi kerak”, — degan Putin Germaniya kantsleri Olaf Sholts bilan muzokaradan so'ng o'tkazilgan matbuot anjumanida.