Respublika oliy ta’lim va ilmiy-tadqiqot muassasalari xodimlarining mehnatiga haq toʻlash tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida

05.04.2018
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 5-apreldagi PQ-3655-son qarori
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Oliy ta’lim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 20-apreldagi PQ-2909-sonli qarori ijrosini ta’minlash, shuningdek, oliy ta’lim va ilmiy-tadqiqot muassasalari xodimlarining mehnatiga haq toʻlash tizimini yanada takomillashtirish maqsadida:
1. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligining 2018-yil 1-sentyabrdan boshlab bazaviy lavozim maoshlari miqdorlarini tabaqalashtirilgan holda:
oliy ta’lim muassasalari rahbar xodimlari va professor-oʻqituvchilarining – oʻrtacha 25 foizga va stajer-oʻqituvchi hamda fan doktori ilmiy darajasiga ega professor ish haqining miqdorlari oʻrtasidagi tafovutni ikki baravargacha oshirish;
ilmiy-tadqiqot muassasalarining fundamental, amaliy tadqiqotlar ilmiy-texnik dasturlarini amalga oshirish va innovatsiya ishlarida ishtirok etayotgan ilmiy xodimlarining – oʻrtacha 25 foizga va stajer-tadqiqotchi hamda fan doktori ilmiy darajasiga va professor ilmiy unvoniga ega bosh ilmiy xodim ish haqining miqdorlari oʻrtasidagi tafovutni ikki baravargacha oshirish toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin.
2. Belgilab qoʻyilsinki, 2018-yil 1-sentyabrdan boshlab:
bazaviy doktoranturada ta’lim olayotgan shaxslarga – ilmiy unvon yoki ilmiy darajaga ega boʻlmagan (2 yilgacha ilmiy faoliyat tajribasiga ega boʻlgan) kichik ilmiy xodimning lavozim maoshi bazaviy miqdorlariga tenglashtirilgan stipendiyalar;
doktoranturada ta’lim olayotgan shaxslarga – fan nomzodi (yoki falsafa doktori (PhD) darajasiga va xorijiy davlatlarning tegishli mutaxassislik boʻyicha unga tenglashtirilgan boshqa ilmiy darajalariga) ilmiy darajasiga yoki ilmiy unvonga ega boʻlgan yetakchi ilmiy xodimning lavozim maoshi bazaviy miqdorlariga tenglashtirilgan stipendiyalar toʻlanadi.
3. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi 2018-yil 1-iyulgacha:
oliy ta’lim muassasalarining rahbar xodimlari va professor-oʻqituvchilari, shuningdek, boshqa xodimlari mehnatiga haq toʻlash boʻyicha bazaviy lavozim maoshlarini;
ilmiy-tadqiqot muassasalarining fundamental, amaliy tadqiqotlar ilmiy-texnik dasturlari loyihalarini amalga oshirish va innovatsiya ishlarida ishtirok etayotgan ilmiy hamda rahbar xodimlarning bazaviy lavozim maoshlarini ushbu qaror talablaridan kelib chiqqan holda byudjet mablagʻlari hisobidan qayta koʻrib chiqsin.
4. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi, Innovatsion rivojlanish vazirligi, Fanlar Akademiyasi hamda boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda ushbu qarorda belgilangan tadbirlarni amalga oshirish bilan bogʻliq xarajatlarni oʻz vaqtida moliyalashtirilishini ta’minlasin.
5. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari – Moliya vaziri J.A. Qoʻchqorov zimmasiga yuklansin.
O‘zbekiston Respublikasi

                                         Prezidenti                                                                                          Sh. Mirziyoyev
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Respublika oliy ta’lim va ilmiy-tadqiqot muassasalari xodimlarining mehnatiga haq toʻlash tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga 

SHARH
Davlatimiz rahbarining tashabbusi bilan mamlakatimizda ta’lim va ilm-fan tizimini takomillashtirish boʻyicha olib borilayotgan keng koʻlamli hamda izchil ishlar mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy ustuvor vazifalari bilan birga ijtimoiy-iqtisodiy va soha tarmoqlarini jadal rivojlantirishga qodir boʻlgan yangi, yuqori malakali mutaxassislarni tayyorlash uchun zarur boʻlgan sharoitlarni ta’minlash maqsadiga muvofiq koʻzlangan marralarga erishishning jadallashtirilishiga olib keldi.
Biroq, ayni vaqtda respublikaning oliy ta’lim va ilmiy-tadqiqot muassasalaridagi ilmiy hamda ilmiy-pedagogik kadrlarning salohiyati past darajada qolib ketmoqda. Ilmiy unvon yoki ilmiy darajaga ega boʻlgan oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedogogik kadrlarning mazkur jarayonlardagi ulushi tinimsiz pasayib borayapti. Koʻp hollarda bu vaziyat ilmiy xodimlar va professor-oʻqituvchilar tarkibining ilmiy unvon yoki ilmiy darajalar olishga boʻlgan urinishi soʻngi yillar davomida moddiy manfaatdorlik oqibatida pasayib ketishiga sabab boʻlmoqda, chunki stajerlar (ilmiy unvon va darajasiz) bilan professor-bosh ilmiy xodimlar (ilmiy unvon yoki darajaga ega) oʻrtasidagi farq 50 foizdan ortmagan holda saqlanib qolinmoqda.
Ilmiy faoliyatni ragʻbatlantirish, oliy ta’lim muassasalari professor-oʻqituvchilari va ilmiy xodimlarining moddiy manfaatdorligini tubdan oshirish, shu jumladan, lavozimlar, ilmiy unvon va darajalar oʻrtasidagi tabaqalashuvni takomillashtirish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Respublika oliy ta’lim va ilmiy-tadqiqot muassasalari xodimlarining mehnatiga haq toʻlash tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori qabul qilindi.
Mazkur qaror 2018 yil 1 sentyabrdan boshlab 81 ta oliy ta’lim muassasalari professor-oʻqituvchilari va 136 ta ilmiy-tadqiqot institutlari ilmiy xodimlari tarkibining barcha bazaviy lavozim maoshlari miqdorlari sezilarli oshirilishini nazarda tutadi: hammasi boʻlib 38 mingdan ortiq oliy ta’lim muassasalari (28,1 ming odam) va ilmiy-tadqiqot muassasalari xodimlari (8,0 ming odam), shuningdek 1,9 ming doktorantlar.
Bazaviy lavozim maoshlari tabaqalashtirilgan holda oshirilib, birinchi oʻrinda ilmiy unvon yoki darajaga ega boʻlgan xodimlarga tadbiq etiladi. O‘rtacha hisobda bazaviy lavozim maoshlari 25 foizga oshiriladi (stajerlarga 5% dan oliy ta’lim muassasalari professorlari va ilmiy-tadqiqot institutlarining bosh ilmiy xodimlariga 38% gacha). Tabaqalashtirilgan bazaviy lavozim maoshlari oshirilishini nazarda tutgan holda egallab turgan lavozimidan, ilmiy unvon yoki darajasi borligidan kelib chiqib belgilanadi. Bunda stajer bilan professor oʻrtasida bazaviy lavozim maoshlari miqdorlari 100 foizga, yoki ikki baravariga oshirilishi koʻzda tutiladi. Taklif qilinayotgan chora-tadbirlar oliy ta’lim muassasalarining professor-oʻqituvchilari tarkibi va ilmiy-tadqiqot institutlarining ilmiy xodimlari oʻz bilimlari va kasbiy koʻnikmalarini doimiy ravishda oshirib borishlari, ilmiy faoliyatlarini olib borishlari uchun ragʻbatlantirish maqsadida ishlab chiqildi.
2018-yilning 1-sentyabridan boshlab bazaviy lavozim maoshlari oshirilishiga hammasi boʻlib 73,8 mlrd. soʻm (38,4 – davlat byudjeti mablagʻlari), ulardan 60,3 mlrd. soʻm – oliy ta’lim muassasalari uchun (24,9 - mlrd.soʻm davlat byudjeti mablagʻlari), 11,3 mlrd. soʻm – ilmiy-tadqiqot institutlari uchun, shuningdek, 2,2 mlrd. soʻm oliy ta’limdan keyingi ta’lim institutlari uchun qoʻshimcha ajratilishi rejalashtirilgan. Shu bilan birga respublikaning oliy ta’lim va ilmiy-tadqiqot muassasalari xodimlariga mehnat haqi toʻlashda qoʻshimcha oylik harajatlari miqdori 18,4 mlrd. soʻm boʻlib, jumladan, 9,6 mlrd. soʻmi O‘zbekiston Respublikasi Davlat byudjeti mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi.
Qaror bilan alohida belgilanganki, oliy ta’limdan keyingi ta’lim institutlarida ta’lim olayotgan 1923 nafar tadqiqotchilarga ilmiy unvoni yoki darajasi boʻlmagan kichik ilmiy xodimning bazaviy lavozim maoshi miqdorlariga tenglashtirilib, 1,76 mln. soʻm, (bazaviy doktorantura, 1669 nafar) hamda fan nomzodi ilmiy darajasi yoki unvoni boʻlgan yetakchi ilmiy xodimning bazaviy lavozim maoshi miqdorlariga teng boʻlgan - 2,2 mln. soʻm (doktorantura, 254 nafar) miqdorida oshirilgan stipendiya (17 foiz-18 foizga oshiriladi) toʻlanadi.
Mazkur qaror bilan fan doktori ilmiy darajasi boʻlgan professorlar mehnat haqi miqdori 38-44% ga oshiriladi va amaldagi 2,5 mln. soʻm oʻrniga 3,46 mln.soʻm boʻladi va shu bilan stajer-oʻqituvchining mehnat haqi miqdori bilan 100 foizli tafovutni hosil qiladi (stajer maoshi – 1,73 mln.soʻm).
Ilmiy-tadqiqot muassasalarida fan doktori darajasi yoki professor unvoniga ega bosh ilmiy xodimning mehnat haqi amaldagi 2,25 mln. soʻm oʻrniga 38 foizga oshirilib, 3,11 mln. soʻmga yetadi, stajer-tadqiqotchi mehnat haqi miqdoridan 100 foizga yoki ikki baravarga oshiriladi (stajer maoshi – 1,55 mln. soʻm.).
Qabul qilingan qaror respublikaning oliy ta’lim va ilmiy-tadqiqot muassasalarining ilmiy salohiyatini mustahkamlash yoʻli orqali ta’lim sifatini va ilmiy faoliyatni oshirish masalalarini hal etish, oliy ta’lim muassasalari va akademik ilm-fanini yanada rivojlantirish, ilmiy-tadqiqot faoliyati samaradorligi va natijadorligini oshirish, iste’dodli yosh olimlar va talabalarni ilmiy faoliyat bilan shugʻullanishga jalb qilishga yordam beradi.