Homilador va reproduktiv yoshdagi ayollar hamda go‘daklarga ko‘rsatilayotgan tibbiy yordam holati yuzasidan O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga yuborilgan parlament so‘rovi natijalari to‘g‘risida

O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining 2021-yil 18-noyabrdagi SQ-429-IV-sonli Qarori bilan homilador va reproduktiv yoshdagi ayollar hamda go‘daklarga ko‘rsatilayotgan tibbiy yordam holati yuzasidan O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga yuborilgan parlament so‘roviga berilgan javobni ko‘rib chiqib, Oliy Majlis Senati bu borada muayyan ishlar amalga oshirilganligini qayd etadi.
 Xususan, Hukumat javobiga ko‘ra 2021-yil davomida reproduktiv yoshdagi ayollar orasida kasallanishni kamaytirishga va ularni sog‘lomlashtirish yuzasidan profilaktik tibbiy tekshiruvdan o‘tkazish bo‘yicha tasdiqlangan reja-jadval asosida 8,9 mln nafardan ziyod tug‘ish yoshidagi ayollarning 8,8 mln nafari (98,2%) tibbiy ko‘rikdan o‘tkazilgan, ulardan 3,9 mln nafarida (44,3%) ekstragenital kasalliklar aniqlangan. Kasallik aniqlanganlardan 3,5 mln nafari (91,8%) sog‘lomlashtirilgan, ulardan 3,2 mln nafari (91,5%) ambulator va 300,6 ming nafari (8,4%) statsionar sharoitda sog‘lomlashtirilgan.
 Shuningdek, 2021-yil davomida hududlardagi tuman markazlaridan uzoqda joylashgan tog‘li, cho‘l va borish qiyin bo‘lgan qishloqlarda “Ko‘chma vrachlik brigadalari” yordamida 658,5 ming tug‘ish yoshidagi ayollar tibbiy ko‘rikdan o‘tkazilgan va ularning 275,6 ming nafarida (41,9%) turli xil kasalliklar aniqlangan. Kasallik aniqlanganlarning 93,7 foizi sog‘lomlashtirilgan.
 Istalmagan homiladorlikning oldini olish choralarini kuchaytirish borasida jami 4,7 mln nafarga yaqin tug‘ish yoshidagi ayollar kontratseptiv vositalar bilan qamrab olingan. Shu bilan birga, ko‘p tuqqan, organizmida jiddiy xastaligi bo‘lgan 355,2 ming nafar ayolga ixtiyoriy jarrohlik kontratsepsiya amaliyoti qo‘llanilgan.
 2021-yil davomida Sog‘liqni saqlash vazirligi BMT bolalar fondi YUNISEF bilan hamkorlikda “Go‘daklarga nafas olishga yordam berish”, “Har bir chaqaloq parvarishi asoslari”, “Kam vaznli chaqaloqlar parvarishi” va “Respirator yordam ko‘rsatish va neonatal jihozlardan samarali foydalanish” milliy protokollari bo‘yicha tashkil etilgan o‘quv-seminarlarda jami 2 123 nafar tibbiyot xodimi o‘qitilib, tegishli sertifikat bilan ta’minlangan. Uz o‘rnida Tibbiy xodimlar kasbiy malakasini oshirish markazining o‘quv dasturlariga yuqoridagi mavzular tatbiq etilgan bo‘lib, ushbu dasturlar bo‘yicha jami 812 nafar tibbiyot xodimi, jumladan 179 nafar neonatolog shifokor va 633 nafar oilaviy shifokor hamda pediatrlar malakasi oshirilgan.
 Parlament so‘rovida ko‘rsatib o‘tilgan 2019 — 2023-yillarda reproduktiv yoshdagi ayollar, homiladorlar va bolalarga ko‘rsatiladigan tibbiy yordam sifatini oshirish va ko‘lamini kengaytirishga yo‘naltirilgan chora-tadbirlar dasturi ijrosi nazoratga olinib, kechiktirilgan vazifalarni amalga oshirish choralari ko‘rilmoqda.
 Yuqori malakali kadrlarga tegishli sharoitlar yaratgan holda ularni sohaga jalb etish, kadrlarni ishga olishda zamonaviy va shaffof mexanizmlar joriy etish maqsadida Sog‘liqni saqlash vazirligida Iqtidorli va malakali tibbiyot mutaxassislarini qo‘llab-quvvatlash hamda tibbiyot muassasalariga jalb qilish jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan mamlakatimizda faoliyat yuritayotgan iqtidorli mutaxassislarga zarur shart-sharoitlar yaratilmoqda. Shu jumladan, jamg‘arma mablag‘lari hisobidan soha xodimlari moddiy rag‘batlantirilib, tibbiyot xodimlari nufuzli xorijiy tibbiyot muassasalari va markazlariga malaka oshirish va stajirovka o‘tash uchun yuborilmoqda.
 Bundan tashqari, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat xizmatlarini rivojlantirish agentligi tomonidan yaratilgan mexanizm asosida kadrlarni ishga olish yo‘lga qo‘yilgan.
 Shuningdek, davlat rahbari tomonidan o‘tkazilgan yig‘ilish bayoniga asosan uch oy muddatda Respublika aholi reproduktiv salomatlik markazi, Respublika skrining markazi hamda ixtisoslashtirilgan akusherlik va ginekologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi negizida yagona markaz tashkil etish yuzasidan qaror loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish, har bir hudud uchun “yo‘l xaritalari” ishlab chiqish belgilangan.
 Sog‘liqni saqlash vazirligi tomonidan Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda “Reproduktiv salomatlik, onalik va bolalik masalalari bo‘yicha” respublika va hududiy shtablar faoliyati yo‘lga qo‘yilgan.
 Bayonda 2022-yil iyuldan boshlab 3 600 ta doya shtatini tibbiyot muassasalariga taqsimlash, 2023-yil 1-yanvardan boshlab qo‘shimcha 4900 ta shtat birligi ajratish belgilangan.
 Shu bilan birga, parlament so‘rovida ko‘rsatilgan ayrim masalalarni hal etish choralari yetarli darajada ko‘rilmagan. Xususan:
 tug‘ruq muassasalarining yuklamalarini ulardagi o‘rin fondiga hamda belgilangan normativ me’yorlarga mosligini ta’minlash bo‘yicha aniq reja va takliflar ishlab chiqilmagan;
 go‘daklar va kichik yoshdagi bolalarni oziq-ovqat mahsulotlari bilan ta’minlashga doir qonunchilik me’yorlarining to‘liq ijrosini ta’minlash hamda mazkur oziq-ovqat mahsulotlariga bo‘lgan ichki ehtiyojlarni qondirishga qaratilgan dastur ishlab chiqilgan. Biroq dasturda faqat tibbiy va irofilaktik preparatlar bilan ta’minlash masalasi aks ettirilib, oziq-ovqat mahsulotlari bilan ta’minlash masalasi esa ochiq qoldirilgan.
 Yuqoridagilarni inobatga olib, “Parlament nazorati to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunining 14-moddasiga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati qaror qiladi:
 1. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining 2021-yil 18-noyabrdagi SQ-429-IV-sonli Qarori bilan Homilador va reproduktiv yoshdagi ayollar hamda go‘daklarga ko‘rsatilayotgan tibbiy yordam holati yuzasidan O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga yuborilgan parlament so‘roviga berilgan javob ma’lumot uchun qabul qilinsin.
 2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi 2022-yil 31-avgustga kadar quyidagi chora-tadbirlarni nazarda tutuvchi Hukumat qarori qabul qilinishini ta’minlasin:
 tug‘ruq muassasalarining perinatal statsionar yordam ko‘rsatish darajalariga mosligini ta’minlash;
 go‘daklar va kichik yoshdagi bolalarni oziq-ovqat mahsulotlari bilan ta’minlash ishlarini jadallashtirish hamda mazkur oziq-ovqat mahsulotlarini mahalliylashtirish hisobiga ichki ehtiyojni qondirish.
 Parlament so‘rovida ko‘tarilgan masalalar yuzasidan amalga oshirilgan ishlar to‘g‘risida joriy yil 10-sentabrga kadar Senatga ma’lumot taqdim etsin.
 3. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesi, halq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlariga mahalliy hokimliklar tomonidan tug‘ruq komplekslarining ta’mirlanganligi holatini hamda zamonaviy tibbiy uskunalar bilan ta’minlanishini doimiy ravishda nazorat qilib borish va hududiy hokimlik va davlat boshqaruv organlarining sohada amalga oshirayotgan ishlari bo‘yicha hisobotlarini sessiyalarda eshitib borish tavsiya etilsin.
 4. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Fan, ta’lim va sog‘liqni saqlash masalalari qo‘mitasi (O. Iminov) homilador va reproduktiv yoshdagi ayollar hamda go‘daklarga ko‘rsatilayotgan tibbiy yordam holati yuzasidan joylarda ko‘rilayotgan choralarni tahlil qilib, natijalari to‘g‘risida Senat Kengashiga joriy yilning 1-oktabriga qadar ma’lumot taqdim etsin.
 5. Ushbu Qarorning ijrosini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Raisining birinchi o‘rinbosari S. Safoyev zimmasiga yuklansin.