O‘zbekistonda koronavirusga qarshi Xitoy vaksinasining sinovlari boshlandi

Xitoy vaksinasining O‘zbekistondagi klinik sinovlari boshlandi, deya xabar bermoqda Innovatsion rivojlanish vazirligi.

Ma’lum qilinishicha, vazirlik binosida 10-dekabr kuni O‘zbekistonda yangi koronavirus rekombinant vaksinasi (CHO hujayra) xalqaro klinik sinovlarining 3-fazasi boshlanishiga bag‘ishlangan marosim o‘tkazildi. Marosimda bosh vazir o‘rinbosari Behzod Musayev, innovatsion rivojlanish vaziri Ibrohim Abdurahmonov, Xitoyning O‘zbekistondagi Favqulodda va muxtor elchisi Szyan Yan, Chongqing Zhifei Biological kompaniyasining raisi va bosh direktori Szyan Renshen, Xitoy Fanlar akademiyasining Mikrobiologiya instituti ilmiy xodimlari qatnashdi.
Innovatsion rivojlanish hamda Sog‘liqni saqlash vazirliklari tomonidan Xitoyning Xitoy Fanlar akademiyasi Mikrobiologiya institutining ishlanmasi asosida Zhifei Longcom Biopharmaceutical Co. Ltd kompaniyasi ishlab chiqqan koronavirusga qarshi vaksinaning uchinchi bosqich klinik sinovlarini o‘tkazish ishlari boshlandi.

Xitoydagi O‘zbekiston elchixonasi yordamida O‘zbekistonga Zhifei kompaniyasi tomonidan 6000 dona sinov vaksinasi (50 foiz haqiqiy vaksina, 50 foiz platsebo), 12 ming dona PZR testlar, 8 ming dona antitanalarni aniqlovchi testlar hamda barcha ishlatiladigan yordamchi materiallar (shprits, niqob, ko‘zoynak, krioprobirkalar, homiladorlik testlari) olib kelindi.
Klinik sinovlarni o‘tkazish uchun jami 5 ming nafar ko‘ngilli tanlab olindi. Jarayonning ba’zi jihatlarini e’tiborga olgan holda ko‘ngillilarning shaxsi oshkor qilinmasligiga kelishildi.

Shuningdek, Zhifei Longcom Biopharmaceutical Co. Ltd kompaniyasining 8 nafar mutaxassislari Innovatsion rivojlanish vazirligi huzuridagi Ilg‘or texnologiyalar markazi hamda Sog‘liqni saqlash vazirligidagi Virusologiya ilmiy-tadqiqot instituti xodimlari bilan birgalikda sinov o‘tkaziladigan poliklinikalari vrach va hamshiralari uchun vaksinatsiya tadbirlarini amalga oshirish bo‘yicha treninglar o‘tkazdi.
Mazkur kompaniya tomonidan ishlab chiqilgan va hozirda klinik sinovdan o‘tishi boshlanadigan vaksina koronavirus yuza antigenining genetik–muhandislik oqsili bo‘lib, u adenovirus hamda inaktivlashgan vaksina turlari bilan taqqoslanganda yuqori darajada xavfsiz hisoblanadi. Ya’ni rekombinant oqsil ko‘rinishidagi vaksina virusning bir bo‘lagini yuqori texnologiyalar asosida sun’iy ko‘paytirib olishga asoslangan. Genetik–muhandislik oqsili zararlangan organizmda aynan unga qarshi antitanachalar ishlab chiqaradi.

Ma’lum qilinishicha, vaksina 1- va 2-faza klinik sinovlarda nisbatan yuqori xavfsizlik profiliga egaligini namoyon etgan. Innovatsion rivojlanish vazirligi rahbariyatining 20 ta ko‘ngilli oila a’zolari Xitoydan olib kelingan rekombinant vaksina bilan birinchi dozada emlandi.
Innovatsion rivojlanish vazirining birinchi o‘rinbosari Shahloxon Turdiqulova “Daryo” muxbiri Musulmonbek Ibrohimovga bergan qisqacha intervyusida Xitoy vaksinasining O‘zbekistondagi klinik sinovlari Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi ruxsat berganidan so‘nggina boshlanishini ma’lum qilgandi.
Eslatib o‘tamiz, 21-oktabr kuni Innovatsion rivojlanish vazirligi koronavirusga qarshi rekombinant vaksinaning klinik sinovlarini O‘zbekistonda tashkil etish masalasi bo‘yicha Xitoy Fanlar akademiyasi Mikrobiologiya instituti va Anhui Zhifei Longcom Biopharmaceutical kompaniyasi vakillari bilan muzokaralar o‘tkazgan edi.
Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi bergan ma’lumotga ko‘ra, vaksina ustida sifat nazorati tekshiruvlarini o‘tkazish uchun Innovatsion rivojlanish vazirligining Ilg‘or texnologiyalar markazi agentlikka 21-oktabr kuni emas, balki 19-noyabr kuni taqdim etgan. Xitoy vaksinasining platsebo namunalari va tegishli standartlar hamda reagentlar Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi huzuridagi Davlat markazi tomonidan qabul qilingan.
Avvalroq innovatsion rivojlanish vaziri, biolog olim Ibrohim Abdurahmonov Xitoy vaksinasini ijobiy baholagan. Vazir vaksina oluvchilar 18 yoshdan 59 yoshgacha bo‘lgan bitta guruh, ikkinchi guruhga esa 60 yoshdan yuqori bo‘lganlar kirishini ta’kidlab o‘tgan. Vaksinaning nojo‘ya xavfli ta’sirlar paydo bo‘lganda, ya’ni 15 foiz odamlarda shu holat kuzatilsa, zudlik bilan zarur chora-tadbirlar ko‘riladi hamda o‘rganish boshlanadi. Lekin bu agar 30 foizga yetadigan bo‘lsa, vaksina sinovlari to‘xtatiladi.
Sog‘liqni saqlash vaziri Abduhakim Xojiboyev 2020-yil oxiri yoki 2021-yil boshlarida O‘zbekiston “Sputnik V” vaksinasining klinik sinovlariga kirishishni mo‘ljallayotganini ma’lum qilgandi. Shuningdek, O‘zbekiston Rossiyaning “Vektor” ilmiy markazi tomonidan ishlab chiqarilgan “EpiVakKorona” vaksinasi ro‘yxatdan o‘tkazilgandan so‘ng uning qo‘shma sinovlarini o‘tkazishga qiziqish bildirgandi. Hindiston ham koronavirusga qarshi vaksinalarini O‘zbekistonga taklif qilgan. O‘zbekistonda 2021-yilning iyuniga qadar 60 foizgacha aholini koronavirusga qarshi emlash rejalashtirilgan.