Jismoniy tarbiya va ommaviy sportni yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida

05.06.2017
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori
Jamiyatimizda sogʻlom turmush tarzini shakllantirish, aholining, ayniqsa, yosh avlodning jismoniy tarbiya va ommaviy sport bilan muntazam shugʻullanishi uchun zamon talablariga mos shart-sharoitlar yaratish, sport musobaqalari orqali yoshlarda oʻz irodasi, kuchi va imkoniyatlariga boʻlgan ishonchni mustahkamlash, mardlik va vatanparvarlik, ona Vatanga sadoqat tuygʻularini kamol toptirish, shuningdek, yoshlar orasidan iqtidorli sportchilarni saralab olish ishlarini tizimli tashkillashtirish hamda jismoniy tarbiya va ommaviy sportni yanada rivojlantirishga yoʻnaltirilgan keng koʻlamli ishlar amalga oshirilmoqda. 


Yurtimiz vakillarining Olimpiya oʻyinlari, jahon chempionatlari, Osiyo oʻyinlari va chempionatlari hamda xalqaro musobaqalarda yuksak natijalarga erishayotgani, dunyoda O‘zbekistonning obroʻ-e’tibori va sport salohiyati yanada oshayotgani, respublikamiz hududlarida jahon andozalariga mos muhtasham sport inshootlari barpo etilayotgani, oʻquvchi va talaba-yoshlar oʻrtasida uch bosqichdan iborat "Umid nihollari", "Barkamol avlod" va Universiada sport oʻyinlari ommalashib borayotgani, ayniqsa, e’tiborlidir. 


Shu bilan birga, mamlakatimizning barcha hududlarida ommaviy sportning inson va oila hayotidagi muhim ahamiyati, uning jismoniy va ma’naviy sogʻlomlikning asosi ekanini targʻib-tashviq qilish, hayotga katta umid bilan kirib kelayotgan yoshlarni zararli odatlardan asrash, ularga oʻz qobiliyat va iste’dodlarini roʻyobga chiqarishlari uchun zarur shart-sharoitlar yaratish, ular orasidan iqtidorli sportchilarni saralab olish hamda maqsadli tayyorlash tizimini takomillashtirish borasida muhim va dolzarb vazifalar turibdi. 


O‘zbekiston Respublikasi hududlarida jismoniy tarbiya va ommaviy sportni yanada rivojlantirish, aholining barcha qatlamlari, ayniqsa, yoshlarni jismoniy tarbiya va sport bilan muntazam shugʻullanishga jalb etish, mamlakatimizda bu borada yaratilgan sharoitlardan samarali foydalanish natijadorligini oshirish maqsadida: 


1. O‘zbekiston Respublikasida jismoniy tarbiya va ommaviy sportni yanada rivojlantirish dasturi (keyingi oʻrinlarda Dastur deb ataladi) 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 


Quyidagilar Dasturning asosiy yoʻnalishlari etib belgilansin: 


jismoniy tarbiya va sport sohasini tashkil etish va boshqarish tizimini rivojlantirishga yoʻnaltirilgan qonunchilikni yanada takomillashtirish; 


jismoniy tarbiya va sport sohasining moddiy-texnik bazasini mustahkamlash, zamonaviy sport komplekslarini qurish, ularni zamonaviy sport uskunalari va anjomlari bilan jihozlash, mazkur sohada xususiy sektorni rivojlantirish; 


jismoniy tarbiya va sport sohasida kadrlar tayyorlash, ularni qayta tayyorlash va malakasini oshirish muassasalarini ilmiy-uslubiy jihatdan qoʻllab-quvvatlash hamda sport maktablarini yuqori malakali murabbiylar va tibbiyot xodimlari bilan ta’minlash; 


ta’lim muassasalari oʻquvchi va talabalari, aholining keng qatlamlari oʻrtasida sogʻlomlashtirish, jismoniy tarbiya, ommaviy sport ishlarini tashkil etish, kompleks sport musobaqalarini oʻtkazish, yoshlar orasidan iqtidorli sportchilarni saralab olish va ularni maqsadli tayyorlash; 


ommaviy axborot vositalari, internet tarmogʻining imkoniyatlaridan faol foydalangan holda, aholi oʻrtasida sogʻlom turmush tarzini targʻib qilish, Dasturning mazmun-mohiyati hamda uni amalga oshirish jarayoni toʻgʻrisida keng axborot-tushuntirish ishlarini olib borish. 


2. O‘zbekiston Respublikasida jismoniy tarbiya va ommaviy sportni yanada rivojlantirish dasturi bajarilishini muvofiqlashtiruvchi respublika komissiyasi (keyingi oʻrinlarda Respublika komissiyasi deb ataladi) tarkibi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 


Respublika komissiyasi (A.N.Aripov) vazifalari etib quyidagilar belgilansin: 


Dasturda nazarda tutilgan barcha chora-tadbirlar toʻliq amalga oshirilishi yuzasidan mas’ul vazirliklar, idoralar va mahalliy davlat hokimiyati organlari faoliyatini muvofiqlashtirish; 


bir hafta muddatda Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahri, tumanlar va shaharlarda Dastur ijrosini ta’minlash boʻyicha hududiy ishchi guruhlar tashkil etilishini ta’minlash; 


ikki hafta muddatda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, Toshkent shahar, tuman hokimliklari tomonidan ushbu qaror va dasturdan kelib chiqqan holda hududiy dasturlar ishlab chiqilishini ta’minlash; 


bir oy muddatda O‘zbekiston Respublikasi Jismoniy tarbiya va sport davlat qoʻmitasining Sport va ommaviy jismoniy tarbiya tadbirlarining kalendar rejasiga kiritilgan barcha sport turlari boʻyicha tegishli respublika va hududiy sport federatsiyalariga (uyushmalariga) biriktiriladigan homiy tashkilotlarning amaliy yordam berish boʻyicha takliflari va tashabbuslarini qoʻllab-quvvatlashga doir barcha masalalar hal etilishini ta’minlash; 


ikki oy muddatda yoshlar orasidan iqtidorli sportchilarni saralab olish, ularni maqsadli tayyorlash ishlarini tizimli tashkillashtirish va nazorat qilish tartibini ishlab chiqish va tasdiqlash. 


Respublika komissiyasi tomonidan amalga oshirilgan ishlarning natijalari muntazam ravishda hukumatning yarim yillik majlislarida muhokama qilib borilsin. 


3. Dasturning moliyalashtirish manbalari etib quyidagilar belgilansin: 


O‘zbekiston Respublikasi Jismoniy tarbiya va sport davlat qoʻmitasi huzuridagi Bolalar sportini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari; 


O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Byudjetdan tashqari ta’lim va tibbiyot muassasalarining moddiy-texnik bazasini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari; 


O‘zbekiston Respublikasi Davlat byudjeti mablagʻlari; 


Qoraqalpogʻiston Respublikasi byudjeti, viloyatlar, Toshkent shahar mahalliy byudjetlari, jamgʻarmalar, sport federatsiyalari (uyushmalari), klublari, xorijiy investorlar, jismoniy tarbiya va sport jamiyatlari mablagʻlari, yuridik va jismoniy shaxslarning homiylik xayriyalari; 


qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar. 


4. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar hokimliklari aholi, oʻquvchi va talabalarni sport musobaqalariga, respublika sport tadbirlariga yuborish uchun mablagʻlar Sport va ommaviy jismoniy tarbiya tadbirlarining kalendar rejasida nazarda tutilgan mablagʻlar doirasida asoslangan hisob-kitoblarga muvofiq ajratilishini ta’minlasin. 


5. O‘zbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi: 


sport inshootlarini yangidan qurish, rekonstruksiya qilish va mukammal ta’mirlash ishlari boʻyicha loyiha-smeta hujjatlarini belgilangan tartibda davlat ekspertizasidan oʻtkazilishini ta’minlasin; 


Dasturni amalga oshirish doirasida bajariladigan loyihaviy va qurilish-montaj ishlari sifati, shaharsozlik normalari va qoidalariga rioya etilishi ustidan davlat arxitektura-qurilish nazoratini oʻrnatsin hamda buyurtmachi va pudratchi tashkilotlar tomonidan tuzilgan shartnomalar shartlari bajarilishi yuzasidan tizimli monitoring olib borsin. 


6. O‘zbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi va Jismoniy tarbiya va sport davlat qoʻmitasi tomonidan bildirilgan hududiy koʻp tarmoqli tibbiyot markazlarida sport tibbiyoti boʻlimlarini tashkil etish va ularning moddiy-texnik bazasini mustahkamlash toʻgʻrisidagi takliflar ma’qullansin. 


7. O‘zbekiston Respublikasi Jismoniy tarbiya va sport davlat qoʻmitasiga: 


Dastur va uning asosida ishlab chiqilgan hududiy dasturlarda belgilangan barcha chora-tadbirlar ijrosi oʻz muddatida sifatli amalga oshirilishi yuzasidan tegishli vazirlik va idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlari va hududiy ishchi guruhlarga tashkiliy-uslubiy yordam koʻrsatish; 


O‘zbekiston terma jamoalari sportchilarining oʻquv-mashgʻulot yigʻinlari, jahon birinchiliklari, Osiyo oʻyinlari va chempionatlari, xalqaro musobaqalarda muvaffaqiyatli ishtirok etishlarini ta’minlash maqsadida musobaqalar yakunlarida erishilgan natijalarni chuqur tahlil qilish va tizimli monitoringini olib borish; 


yoshlar orasidan iqtidorli sportchilarni saralab olish, jismoniy tarbiya va sportga ixtisoslashgan sport maktablariga, ta’lim muassasalari va sport klublariga iqtidorli sportchilarni qabul qilish jarayonlarining shaffofligi va xolisligini ta’minlash yuzasidan doimiy ravishda ta’sirchan choralar koʻrish hamda har chorak yakunlari boʻyicha qoʻmitaning majlislarida tanqidiy-tahliliy muhokamadan oʻtkazish vazifalari yuklansin. 


8. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, Toshkent shahar hokimliklari: 


sport inshootlari yil davomida uzluksiz faoliyat yuritishini ta’minlash, ulardan samarali foydalanish, moddiy-texnik bazasini mustahkamlash, ehtiyojga koʻra sport inshootlarini muqobil energiya manbalari bilan jihozlash choralarini koʻrsin; 


tegishli hududda sport federatsiyalariga (uyushmalariga) biriktiriladigan homiy tashkilotlarning amaliy yordam berish turlari (bino va inshootlardan bepul foydalanish, mablagʻlar hamda sport anjomlari bilan ta’minlash va h.k.) boʻyicha takliflari va tashabbuslarini qoʻllab-quvvatlashga doir barcha masalalar hal etilishini ta’minlasin; 


sport ta’lim muassasalari va majmualari ixtiyoridagi yer maydonlarini (ochiq va yopiq turdagi sport inshootlarini) tasarruf etish O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qarorlari asosida amalga oshirilishiga qat’iy rioya qilinsin. 


9. O‘zbekiston Milliy axborot agentligi, O‘zbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, O‘zbekiston matbuot va axborot agentligi, O‘zbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi Dasturning mazmun-mohiyati hamda uning doirasida tashkillashtiriladigan tadbirlarni ommaviy axborot vositalarida, shu jumladan, internet tarmogʻi orqali aholi orasida muntazam va keng yoritilishini ta’minlasin. 


10. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N.Aripov va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi A.N.Yunusxodjayev zimmasiga yuklansin. 
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti                                            Sh.MIRZIYOYEV 


Toshkent shahri, 2017-yil 3-iyun
Mamlakatimizda mustaqillik yillarida aholining, ayniqsa, yosh avlodning jismoniy tarbiya va ommaviy sport bilan muntazam shugʻullanishi uchun zamon talablariga mos shart-sharoitlar yaratildi, sport musobaqalari orqali yoshlarda oʻz irodasi, kuchi va imkoniyatlariga boʻlgan ishonchni mustahkamlash, mardlik va vatanparvarlik, ona Vatanga sadoqat tuygʻularini kamol toptirish, ular orasidan iqtidorli sportchilarni saralab olish va maqsadli tayyorlash ishlarini tizimli tashkil etish borasida keng koʻlamli ishlar amalga oshirildi. 


Yurtimizda oʻquvchi va talaba-yoshlar oʻrtasida tobora ommalashib borayotgan, ta’lim muassasalarida tahsil olayotgan navqiron oʻgʻil-qizlarimiz uchun chinakam chiniqish va mahorat maktabiga, katta hayot yoʻliga parvoz maydonchasiga aylanib ulgurgan “Umid nihollari”, “Barkamol avlod”, Universiada sport musobaqalarini oʻzida mujassamlagan uch bosqichdan iborat yaxlit tizim yaratildi. Mazkur tizim orqali bugungi kunda nufuzli xalqaro maydonlarda Vatanimiz bayrogʻini baland koʻtarib kelayotgan mashhur sportchilar yetishib chiqmoqda. Eng muhimi, ushbu musobaqalar yoshlarimizni ommaviy tarzda sportga, sogʻlom turmush tarziga oshno qilish vositasiga aylandi. 


Faqat soʻnggi besh yil ichida respublikamizda jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirish, shuningdek, uning moddiy-texnik bazasini mustahkamlash uchun byudjetdan 1 trillion 230 milliard soʻm mablagʻ ajratildi. 


Shu bilan birga, bugungi kunda aholining barcha qatlamlarini jismoniy tarbiya va ommaviy sport bilan qamrab olish, mamlakatimizning barcha hududlarida jismoniy tarbiya va ommaviy sportning inson va oila hayotidagi muhim ahamiyati, uning jismoniy va ma’naviy sogʻlomlik hamda yetuklikning asosiy shartlaridan biri ekanligini faol targʻib etish, yoshlarga oʻz qobiliyat va iste’dodlarini roʻyobga chiqarishlari uchun zarur shart-sharoitlar yaratish, ular orasidan sport sohasida alohida iqtidor egalarini saralab olish va maqsadli tayyorlash tizimini takomillashtirish kabi masalalar tizimli asosdagi yechimini kutmoqda. Qator sport muassasalarining moddiy-texnik bazasi zamon talablariga javob bermaydi, sport inshootlaridan samarali foydalanish darajasi pastligicha qolmoqda. 


Mazkur sohada toʻplanib qolgan muammolarni hal etish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Jismoniy tarbiya va ommaviy sportni yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori qabul qilindi. 


Ushbu qaror bilan O‘zbekiston Respublikasida jismoniy tarbiya va ommaviy sportni yanada rivojlantirish dasturi tasdiqlanib, unga muvofiq keng koʻlamli, aniq maqsadli ishlar amalga oshirilishi koʻzda tutilgan. Jumladan, dasturga muvofiq: 


jismoniy tarbiya va sport sohasini tashkil etish va boshqarish tizimini rivojlantirishga yoʻnaltirilgan qonunchilikni yanada takomillashtirish; 


jismoniy tarbiya va sport sohasining moddiy-texnik bazasini mustahkamlash, zamonaviy sport komplekslarini qurish, ularni zamonaviy sport uskunalari va anjomlari bilan jihozlash, mazkur sohada xususiy sektorni rivojlantirish; 


jismoniy tarbiya va sport sohasida kadrlar tayyorlash, ularni qayta tayyorlash va malakasini oshirish muassasalarini ilmiy-uslubiy jihatdan qoʻllab-quvvatlash, sport maktablarini yuqori malakali murabbiylar va tibbiyot xodimlari bilan ta’minlash; 


ta’lim muassasalari oʻquvchi va talabalari, aholining keng qatlamlari oʻrtasida sogʻlomlashtirish, jismoniy tarbiya, ommaviy sport ishlarini tashkil etish, kompleks sport musobaqalarini oʻtkazish, yoshlar orasidan iqtidorli sportchilarni saralab olish va ularni maqsadli tayyorlash kabi yoʻnalishlarda kompleks chora-tadbirlarni amalga oshirish nazarda tutilgan. 


Dastur ijrosi doirasida sport turlari boʻyicha Respublika oliy sport mahorati maktablari va bolalar-oʻsmirlar sport maktablarining shtatlar jadvaliga “Sportchi” lavozimi joriy etilishi O‘zbekiston milliy terma jamoalari a’zolarini moddiy qoʻllab-quvvatlash tizimini yanada mustahkamlashga yoʻnaltirilgan muhim qadam vazifasini oʻtaydi. 


Dasturda, shuningdek, barcha ta’lim muassasalari sport inshootlarida darsdan soʻng oʻquvchi va talabalar uchun sport toʻgaraklari hamda sport klublari faoliyatini tizimli tashkil etish va boshqarishni yoʻlga qoʻyish maqsadida sport turlariga ixtisoslashtirilgan bolalar-oʻsmirlar sport maktablarida hamda bolalar-oʻsmirlar sport maktablarida “Sport toʻgaragi va seleksiya boʻyicha trener” lavozimini kiritish belgilangan. Mazkur lavozimni joriy etish orqali ta’lim muassasalarida tashkil etiladigan sport toʻgaraklari bilan qoʻshimcha ravishda minglab oʻquvchi va talabalarni qamrab olishga erishiladi va ularga sport bilan muntazam ravishda shugʻullanishlariga qulay imkoniyatlar yaratiladi. 


Bundan tashqari, dasturda jismoniy tarbiya va sportga ixtisoslashgan ta’lim muassasalari va sport klublari faoliyatini olimpiya, milliy va boshqa sport turlari kesimida reyting baholash tizimini joriy etish belgilangani ularning faoliyatini sifat jihatidan yangi bosqichga koʻtarish, Jismoniy tarbiya va sport davlat qoʻmitasining “Jismoniy tarbiya va sport a’lochisi” koʻkrak nishonining ta’sis etilishi esa soha fidoyilari mehnatini yanada munosib ragʻbatlantirishga xizmat qiladi. 


Dasturga koʻra, oʻquvchi va talaba-yoshlar oʻrtasida oʻtkaziladigan uch bosqichdan iborat "Umid nihollari", "Barkamol avlod" va Universiada sport oʻyinlari dasturlarini sportning ommaviy turlari hisobiga kengaytirish, nufuzini oshirish va musobaqa gʻoliblarini munosib ragʻbatlantirish tizimini tubdan takomillashtirish nazarda tutilgan. 


Yoshlar orasidan iqtidorli sportchilarni saralab olish, ularni maqsadli tayyorlash ishlarini tizimli ravishda tashkil etish va nazorat qilish boʻyicha Respublika va hududiy kengashlar faoliyatining tashkil etilishi, jismoniy tarbiya va sportga ixtisoslashgan ta’lim muassasalari va sport klublariga iqtidorli sportchilarni saralab olish va qabul qilish jarayonida shaffoflik va xolislikni ta’minlash choralarining amalga oshirilishi pirovardida xalqaro musobaqalarda sportchilarimiz yutuqlari salmogʻini oshirishga xizmat qilishi shubhasizdir. 


Qarorda oʻz yechimini topgan muhim masalalardan yana biri –hududiy koʻp tarmoqli tibbiyot markazlarida sport tibbiyoti boʻlimlarining tashkil etilishi va ularning moddiy-texnik bazasini mustahkamlash belgilab qoʻyilganidir. 


Dastur doirasida rejalashtirilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish uchun, 2017-2021-yillarda O‘zbekiston Respublikasida jismoniy tarbiya va ommaviy sportni yanada rivojlantirish maqsadida jami 995,2 milliard soʻmdan ziyod mablagʻ sarflanishi nazarda tutilgan boʻlib, shundan 706,2 milliard soʻmdan ortiq qismi ushbu yillarda jami 167 ta sport inshooti, jumladan, 90 ta sport majmuasi va 77 ta suzish havzasini qurish, rekonstruksiya qilish va kapital ta’mirlash hamda jihozlash va qayta jihozlashga yoʻnaltiriladi. 


Qaror va dastur doirasida belgilangan chora-tadbirlarning amalga oshirilishi jismoniy tarbiya va ommaviy sportning jamiyatimiz hayotidagi rolini yanada kuchaytirish, aholining barcha qatlamlari orasida sogʻlom turmush tarzini shakllantirish, yoshlarga oʻz qobiliyat va iste’dodlarini roʻyobga chiqarishlari uchun barcha shart-sharoitlarni yaratish orqali ularni ommaviy tarzda sportga, sogʻlom turmush tarziga oshno qilish, qolaversa, nufuzli xalqaro maydonlarda Vatanimiz bayrogʻini baland koʻtarib kelayotgan mashhur sportchilarimiz saflarini tobora kengaytirishga xizmat qiladi.