1993 YILNING 1 ChORAGIDA XALQ XO‘JALIGI IShLARINING YAKUNLARI VA RESPUBLIKADA O‘TKAZILAYOTGAN IQTISODIY ISLOHOTLARNING BORIShI TO‘G‘RISIDA

Vazirlar Mahkamasi qayd qiladiki, respublikada iqtisodiy islohotlarni ro‘yobga chiqarish, bozor elementlarini bosqichma-bosqich joriy etish borasida olib borilayotgan ishlar hamda iqtisodiyotni barqarorlashtirish bo‘yicha ko‘rilgan chora-tadbirlar xalq xo‘jaligidagi ahvolni yanada normalashtirish, o‘tgan yilning tegishli davriga qaraganda ishlab chiqarish darajasining o‘sishi uchun shart-sharoitlar yaratish imkonini berdi.
 Agar umuman 1992-yilda ishlab chiqarilgan milliy daromadning pasayishi 12,9 foizni tashkil etgan bo‘lsa, 1993-yilning 1 choragida u 4,8 foizni, shu jumladan, mart oyida — 2,6 foizni tashkil etdi. Xalq iste’mol mollari ishlab chiqarish o‘sdi.
 Davlat budjetining daromad qismi bajarildi. Uning xarajatlarining yarmidan ko‘pi birinchi navbatdagi ijtimoiy ehtiyojlarga yo‘naltirildi.
 Aholini ijtimoiy himoya qilish borasida ko‘rilgan chora-tadbirlar natijasida o‘rtacha ish haqi, pensiyalar, stipendiyalar va nafaqalar miqdori oshdi.
 Oziq-ovqat ta’minoti, aholining oziq-ovqatlar va tovarlarning asosiy turlari bilan ta’minlanishi keskin pasayib ketishining oldini olish masalalari ijtimoiy siyosatda markaziy o‘rinda bo‘ldi.
 Shu yilning 1 choragida chakana tovar oborotining 47 foizi norma bilan, kuponlar va Jamg‘arma banki cheklari bo‘yicha sotildi. Bularning barchasi va boshqa chora-tadbirlar nisbatan arzon tovarlarning respublika tashqarisiga chiqib ketishi imkoniyatini chekladi.
 Shu bilan birga, xalq xo‘jaligidagi ishlar ahvolining yaxshilanishi sust, bu borada bir qancha kamchiliklar bor. Iqtisodiyotdagi barqarorlik va bozor munosabatlarini shakllantirish ishlari katta qiyinchiliklar bilan bormoqda.
 Vazirliklar va idoralar, hokimliklar, korporatsiyalar, konsernlar va uyushmalar zarur darajada tashabbuskorlik va izchillik ko‘rsatmayaptilar, o‘tkazilayotgan iqtisodiy islohotlarning mustaqil yechimini izlamayaptilar.
 Sanoatning bir qancha tarmoqlarida, shuningdek, chorvachilik mahsulotlari tayyorlash bo‘yicha ishlab chiqarishning pasayishi bartaraf etilmadi. Qurilish dasturi mo‘ljallangan ko‘rsatkichlardan orqada qolgan holda bajarilmoqda. Eksportni kengaytirish sohasida jiddiy siljishlar yuz bermadi.
 Buxoro viloyatida iqtisodiy ahvol ayniqsa og‘irlashdi. Bu viloyatda mahsulot ishlab chiqarish hajmi o‘tgan yilning shu davrdagiga nisbatan 6,9 foiz kamaydi, 39 korxona yoki har bir ikkinchi korxonada ishlab chiqarish hajmi 1,7 mlrd so‘mga kamayib ketdi. Uy-joylarni foydalanishga topshirish 38 foiz, maktablar 8 foiz qisqardi, aholiga pulli xizmat ko‘rsatish hajmi 2 baravariga kamayib ketdi. Go‘sht, sut va tuxum yetishtirish va tayyorlash ancha kamaydi. Bunday ahvol viloyatning ko‘pchilik tumanlarida, ayniqsa Olot tumanida ham yuz berdi.
 Navoiy viloyatida, shuningdek, Xatirchi, G‘o‘zor, Nishon, Shovot va respublikaning boshqa bir qancha tumanlarida ham belgilangan topshiriqlarni bajarish borasida murakkab ahvol yuzaga keldi.
 Mazkur viloyat va tumanlarning hokimliklari Vazirlar Mahkamasining 1992-yildagi xalq xo‘jaligidagi ishlar yakunlarini muhokama qilishga bag‘ishlangan majlislarida bildirilgan fikrlardan tegishli xulosa chiqarmadilar, bozor munosabatlarini rivojlantirish, xalq xo‘jaligi tarmoqlarida iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish yuzasidan tegishli chora-tadbirlar ko‘rmadilar.
 Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
 1. Qayd etilsinki, vazirliklar, idoralar, korporatsiyalar, konsernlar, uyushmalar, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish, ishlab chiqarish hajmlarini oshirish, ishlab chiqariladigan mahsulotlarni yangilash bo‘yicha shu yil uchun mo‘ljallangan tadbirlarni amalga oshirishni ta’minlashga doir barcha zarur chora-tadbirlarni ko‘rmadilar.
 Ko‘rsatib o‘tilgan masalalar bo‘yicha ishlarning ahvoli davlat va xo‘jalik boshqaruvi rahbarlari, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, tumanlar va shaharlar hokimlari uchun chuqur tahlil qilish hamda o‘z vaqtida aniq chora-tadbirlar ko‘rish mavzui bo‘lishi kerak.
 2. Buxoro viloyatining xokimi o‘rtoq L.S.Yodgorovning e’tibori iqtisodiy islohotlarni o‘tkazish, viloyat xalq xo‘jaligi tarmoqlariga rahbarlik darajasining pastligiga qaratilsinki, buning natijasida qurilish, sanoat va chorvachilikda belgilangan toshirishlarni bajarish sur’atlarining pasayishiga yo‘l qo‘yilgan.
 G‘o‘zor tumani hokimi o‘rtoq Y. Nurullayev, Xatirchi tumani hokimi o‘rtoq T.B. Mamanov, Olot tumani hokimi o‘rtoq G‘.R. Botirov, Shovot tumani hokimi o‘rtoq Y. Xojiyev xalq xo‘jaligi tarmoqlaridagi ishlarning ahvoli va bozor iqtisodiyotiga o‘tishni ta’minlovchi chora-tadbirlarni amalga oshirish bo‘yicha ularning shaxsan javobgarligi to‘g‘risida ogohlantirilsinlar.
 3. O‘zbekiston Davlat kimyo sanoati konserni (o‘rtoq Mirxo‘jayev) va “O‘zoziqovqatsanoat” davlat-aksionerlik konserni (o‘rtoq Hamidov)ning sanoat mahsulotlari va xalq iste’mol mollari ishlab chiqarishni ko‘paytirish borasidagi ishlari qoniqarsiz ekanligi qayd etilsin.
 “O‘zbeksavdo” davlat uyushmasi (o‘rtoq Usmonov), O‘zbekbirlashuv (o‘rtoq Volkov), Melioratsiya va suv xo‘jaligi vazirligi (o‘rtoq Giniyatullin)ning, “O‘zmevasabzavotuzumsanoat” (o‘rtoq Mirzayev) va “O‘zbekbaliq” (o‘rtoq Shukurov) konsernlarining, “O‘zdavqishloqxo‘jalikmash” konserni (o‘rtoq Yusupov), Toshkent shahar hokimligi (o‘rtoq Fozilbekov)ning, Qoraqalpog‘iston Vazirlar Kengashi (o‘rtoq Yo‘ldoshev), Andijon viloyati hokimligi (o‘rtoq Obidov), Navoiy viloyati hokimligi (o‘rtoq Aydarqulov), Sirdaryo viloyati hokimligi (o‘rtoq Mahmudov)ning shu yilning 1 choragi yakunlari bo‘yicha va xalq xo‘jaligi tarmoqlarida iqtisodiy islohotlarni o‘tkazish borasidagi ishlari yetarli emas deb topilsin.
 4. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, respublika vazirliklari va idoralaridan joriy yilning 1 choragi yakunlarini va ishdagi kamchiliklarni chuqur tahlil qilishni hisobga olib ishlab chiqarish rezervlarini ishga solish va mehnat unumdorligini oshirish, mavjud moddiy-texnika va moliya resurslaridan oqilona foydalanish yuzasidan amaliy chora-tadbirlar ko‘rish talab qilinsin, toki shu yilning I yarim yilligi xalq xo‘jaligi ko‘rsatkichlarining albatta bajarilishi ta’minlansin.
 5. Vazirliklar, idoralar, korporatsiyalar, konsernlar, uyushmalarning rahbarlari joylardagi o‘zlariga qarashli korxonalar va tashkilotlarga rahbarlikni Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan yaqin aloqada amalga oshirsinlar, hokimiyatning hududiy organlari esa tegishli hududlarda joylashgan korxona va tashkilotlar faoliyatini ularning yuqori tashkilotlari bilan birgalikda uyg‘unlashtirish chora-tadbirlarini ko‘rsinlar.
 6. “O‘zbeksavdo” davlat uyushmasi, “Mahalliy sanoat” davlat korporatsiyasi, “O‘zmaishiyuyushma”, O‘zbekiston Respublikasi Davlat mulki qo‘mitasi savdo, maishiy xizmat ko‘rsatish obyektlarini va mahalliy sanoat korxonalarini xususiylashtirish ishlarini shu yilning III choragida nihoyasiga yetkazsinlar.
 7. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi ( o‘rtoq Boqiboyev):
 Davlat soliq bosh boshqarmasi bilan birgalikda shu yilning II choragi va umuman 1993-yilning birinchi yarim yilligi ish yakunlari bo‘yicha davlat budjetini shakllantirish va undan foydalanish bo‘yicha ishlarning ahvolini har tomonlama tahlil qilib chiqsin hamda shu yilning 1-avgustiga qadar budjet va soliq siyosatini yanada takomillashtirish masalalari bo‘yicha respublika Hukumatiga axborot tayyorlasin;
 subyektlar monopolistik faoliyatining va ular tomonidan bozorda ustunlik mavqeyining suiiste’mol qilinishining oldini olishga qaratilgan qat’iy chora-tadbirlar ko‘rsin, monopoliyachi korxonalar narx-navolarini boshqarishni ta’minlasin.
 8. “O‘zshartnomasavdo” davlat uyushmasi (o‘rtoq, Sharipov) O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi (o‘rtoq Sultonov), “O‘zistiqbolstat” davlat qo‘mitasi (o‘rtoq Hamidov), Markaziy bank (o‘rtoq Mullajonov) xalq xo‘jaligidagi ishlarning ahvolini va hukumatlararo savdo-iqtisodiy bitimlarning bajarilishini chuqur tahlil qilish asosida bir oy muddatda rubl doirasidagi mamlakatlar bilan o‘zaro foydali tovar ayirboshlashni takomillashtirishga, sobiq Ittifoqning boshqa respublikalari bilan esa erkin almashtiriladigan valyutada o‘zaro hisob-kitob qilishga o‘tishga yoki tovarlarni eksport qilish uchun qayta mo‘ljallashga qaratilgan takliflarni ishlab chiqsinlar hamda ko‘rib. chiqish uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritsinlar.
 9. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki (o‘rtoq Mullajonov) “O‘zsanoatqurilishbank”, “O‘zdehqonchiliksanoatbank”, “O‘zjamg‘armabank” va boshqa tijorat banklari bilan birgalikda:
 ajratilgan markazlashtirilgan kredit resurslaridan va tijorat banklari resurslaridan foydalanish samaradorligini tahlil qilsin, ularning o‘z vaqtida qaytarilishini ta’minlasin. Kreditlar ajratishda xalq xo‘jaligini rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlariga qat’iy amal qilinsin;
 Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari ishtirokida ikki hafta muddat ichida yakka tartibdagi uy-joy qurilishiga va uy-joy qurilishi kooperativlariga kreditlar berish to‘g‘risidagi Nizomni tayyorlasin
 10. O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vazirligi (o‘rtoq Obidov), “O‘zistiqbolstat” davlat qo‘mitasi (o‘rtoq Murodov):
 Moliya vazirligi, Markaziy bank, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari ishtirokida bir oy muddat ichida ish bilan ta’minlash jamg‘armasi to‘g‘risidagi Nizomni ishlab chiqsinlar;
 O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi, Ijtimoiy ta’minot vazirligi, Pensiya jamg‘armasi va boshqa manfaatdor tashkilotlar bilan birgalikda iqtisodiyotning-davlat tasarrufida bo‘lmagan sektorida ish bilan band bo‘lgan (yakka tartibdagi mehnat faoliyati va shaxsiy yordamchi xo‘jalikda ish bilan band bo‘lgan fermyerlar, tadbirkorlar kichik biznes vakillari), davlat tasarrufida bo‘lmagan korxonalarda, tashkilotlarda hamda alohida shaxslarda yollanib ishlovchi, shuningdek, davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish jarayonida ishdan bo‘shab qolgan O‘zbekiston fuqarolariga (davlat ijtimoiy kafolatlarini ro‘yobga chiqarishni boshqaruvchi normativ-huquqiy hujjatlarni yaratishga doir takliflarni shu yilning 1-iyuligacha tayyorlasinlar va Vazirlar Mahkamasiga kiritsinlar.
 11. “O‘zistiqbolstat” davlat qo‘mitasi (o‘rtoq Hamidov) shu yilning iyun oyida O‘zbekiston Respublikasining xalqaro tajribada qabul qilingan uchyot va statistika tizimiga o‘tishning Davlat dasturi loyihasini ishlab chiqsin va Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
 12. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari, O‘zbekiston Respublikasi Qishloq xo‘jaligi vazirligi, “O‘zmevasabzavotuzumsanoat” davlat konserni, “O‘zqishloqxo‘jalikta’minottuzatish” don va sabzavotlarni o‘z vaqtida qabul qilib olish uchun yem-xashak va don o‘rib-yig‘ish texnikasini, meva-sabzavot mahsulotlarini tayyorlash hamda qayta ishlash korxonalarini hozirlab qo‘yishni 1993-yilning 1-iyunigacha tugallasinlar. “O‘zdonmahsulot” davlat konserni 1993-yil don hosilini qabul qilishga shu yilning 1-iyuniga qadar boshoqli don ekinlarini, 1-avgustga qadar esa sholi va makkajo‘xori donini tayyorlash uchun don omborlarini va donni tozalash va tashish mexanizmlarini tayyorlab qo‘ysinlar.
 13. “O‘zneftgazqazish” davlat-aksionerlik birlashmasi (o‘rtoq Erdashev), “O‘zneftgazqurilish” davlat-aksionerlik birlashmasi (o‘rtoq Tovarovskiy) Ko‘kdumaloq va Mingbuloq konlaridagi obyektlarni belgilangan muddatlarda qurish va ishga tushirish yuzasidan puxta chora-tadbirlar ko‘rsinlar.
 “O‘rtaosiyoko‘mir” ishlab chiqarish birlashmasi (o‘rtoq Leleko) shu yilning 1-iyunidan boshlab 1992-yilda erishilganidan kam bo‘lmagan ko‘mir qazib olish va yetkazib berish kunlik sur’atlarini hamda ko‘mir qazib olish chiqindilaridan foydalanishni ta’minlasin.
 Mazkur rahbarlar shu haqda ogohlantirib qo‘yilsinlarki, ular respublikaning neft, gaz va ko‘mir sanoatini rivojlantirish konsepsiyasida nazarda tutilgan chora-tadbirlarning so‘zsiz bajarilishini ta’minlash uchun shaxsan javobgardirlar. Olib borilayotgan ishlar to‘g‘risida joriy yilning birinchi yarim yillik yakunlari bo‘yicha Vazirlar Mahkamasiga axborot berilsin.
 “O‘zistiqbolstat davlat qo‘mitasi (o‘rtoq Hamidov, Moliya vazirligi (o‘rtoq Boqiboyev), “O‘zshartnomasavdo” davlat uyushmasi (o‘rtoq Sharipov), Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi (o‘rtoq Sultonov) respublikaning neft, gaz va ko‘mir sanoatini rivojlantirish bilan bog‘liq obyektlarini moliyaviy, moddiy-texnika resurslari bilan ta’minlash bo‘yicha paydo bo‘luvchi masalalarni tezkorlik bilan ko‘rib chiqsinlar.
 14. “O‘zsanoatxo‘jalikqurilish” davlat korporatsiyasi, “O‘zsuvqurilish” davlat konserni, “O‘zdehqonchilikqurilish” davlat birlashmasi va shu yilning II choragida quvvatlarni ishga tushirish sur’atlarini pasaytirib yuborgan boshqa qurilish tashkilotlari qoloqlikning o‘rnini to‘ldirishni ta’minlasinlar.
 Davlat qurilish ishlari qo‘mitasi (o‘rtoq G‘aniyev) Markaziy bank bilan birgalikda yilning II choragida investitsiya jarayoni qatnashchilari faoliyatini va ularning qurilish muddatlariga rioya qilishlari uchun moddiy javobgarliklarini rag‘batlantirish mexanizmini joriy etsin.
 15. “O‘zistiqbolstat” davlat qo‘mitasi (o‘rtoq Hamidov), O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi (o‘rtoq Boqiboyev), Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi (o‘rtoq Sultonov) shu yilning 1-iyuligacha quyidagilarni tashkil etish bo‘yicha takliflarni tayyorlasinlar va Vazirlar Mahkamasiga kiritsinlar:
 jahon bozorining qaror topgan konyunkturasiga, xorijiy sheriklar faoliyatiga doir axborotlarni to‘plash va tarqatishning davlat tizimi;
 vazifasiga davlat prioritetlarini aniqlash, investitsiya siyosatini shakllantirish, potensial investorlarni qidirib topish kirishi kerak bo‘lgan xorijiy investorlar bo‘yicha agentlik.
 16. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining o‘rinbosarlari zimmasiga yuklatilsin.