Stress, qo‘rquv va tashqi ko‘rinishni tubdan o‘zgartiradigan boshqa his-tuyg‘ular

Muayyan hayotiy sharoitlar tufayli psixologik muammolar paydo bo‘lishi mumkin, bu esa o‘z navbatida tanada aks etadi. Ma’naviyat tufayli tashqi ko‘rinishning o‘ziga xos xususiyatlari azoblanadi.

Klinik psixolog, psixosomatika bo‘yicha mutaxassis va “Hayotdagi psixosomatika” kursining muallifi Yekaterina Toxtarova hayotda sodir bo‘layotgan voqealar tashqi ko‘rinishga qanday ta’sir qilishini aniq misollar bilan tushuntiradi.
Hayotiy vaziyatlar
Muvaffaqiyatli ish joyini o‘zgartirgandan so‘ng kutilmaganda vazn ortishi holati kuzatilishi mumkin. Ishlar yaxshi ketayotganga o‘xshaydi — martaba o‘sishi va yuqori maqom, lekin ortiqcha kilogramm uchun hech qanday sabab yo‘q. Oziqlanish va jismoniy faollik bir xil bo‘lsa-da, lekin vazn ortishi davom etadi.
Bu aslida klassik psixosomatik misol. Bu shuni ko‘rsatadiki, ichki muammosi bilan shug‘ullangan odam vazn yo‘qotishi va tashqi qiyofasini tartibga solishi mumkin bo‘ladi.
Psixologik omil ta’sirida tashqi ko‘rinishning o‘zgarishini aniq ko‘rsatadigan yana bir klassik holat — bu pozitsiyaning buzilishi. Odam yelkalarini oldinga siljitadi va boshini pastga tushiradi, go‘yo atrofdagi dunyodan yashirinishni xohlaydi. U mavjud voqelikda bo‘lishdan qo‘rqadi, shuning uchun u o‘zini orqaga tortishga harakat qiladi. Muammoni hal qilish, nima bo‘layotganining sabablarini topishga va ularni yo‘q qilishga yordam beradi. Natijada, odam o‘ziga bo‘lgan ishonchini oshiradi va bu dunyodagi ahamiyatini tushunadi. U hayotdan qo‘rqishni bas qiladi, yelkasini buradi va boshini ko‘taradi.
Yashirin sabablar
Ortiqcha vazn va yomon holatga misollar juda ko‘p. Bunday holatlar tez-tez uchraydi va ruhiyatning tashqi ko‘rinishga ta’sirini yaqqol ko‘rsatadi. Ammo tananing psixologik qiyinchiliklarga salbiy munosabatda bo‘lishining haqiqiy sabablarini topish ko‘pincha qiyin.
Hayot davomida odamda har xil tashqi va ichki sabablar bo‘lib, ular oddiy hayotga xalaqit beradi. Agar ular olib tashlansa, vaziyat ancha osonlashadi: hayot manzarasi boshqacha qabul qilinadi, jismoniy ko‘rinish orqasida yashirmasdan hayotdan zavqlanish imkoniyati paydo bo‘ladi. Inson tanasi himoya reaksiyalarini kiritishni to‘xtatadi, tana bo‘shashadi va odatdagidek ishlay boshlaydi.
Tana miyadan ko‘ra faolroq. O‘zini alday olmaydi va muammo mavjud bo‘lganda hammasi yaxshi deb aytib bo‘lmaydi. Ammo tana o‘zi joylashgan tashqi muhitga moslasha oladi. Hayotda ko‘rishni istamaydigan dahshatli narsa sodir bo‘lganda, ko‘z vazifasini susaytiradi, odam ko‘zlarini qisadi. Notanish odamlar ruxsatsiz sochlarga tegsa, sochlar o‘zini bunday aloqadan himoya qiladi.
Yuz va tanani me’yorda bo‘lishi uchun psixologik muammolarning sabablarini topish va ular bilan kurashish kerak. Buning uchun o‘zni sevish va o‘z ustida ishlash juda muhimdir. Bundan tashqari, erishilgan narsada to‘xtamasdan, doimiy va muntazam ravishda harakat kerak. Agar biror vaziyat hal qilishga harakat qilinsa, unda, albatta, ijobiy ta’sir kuzatiladi. Buni mehnatsevarlik natijasida tanib bo‘lmas darajada o‘zgargan, yangi va yoshroq odamlar isbotlaydi. Tananing holati uning egasigagina bog‘liq va uni faqat inson yaxshi tomonga o‘zgartira oladi.