1998-1999 YILLARDA QIShLOQ XO‘JALIGI KORXONALARINI SANATSIYA QILISh YAKUNLARI VA QIShLOQ XO‘JALIGIDA ISLOHOTLARNI YaNADA ChUQURLAShTIRIShNING QO‘ShIMChA ChORA-TADBIRLARI TO‘G‘RISIDA

Vazirlar Mahkamasi qayd etadiki, 1998-1999-yillar davomida qishloq xo‘jaligi korxonalarida o‘tkazilgan sanatsiya jarayoni ijobiy natijalar berdi, bu tadbir xo‘jaliklarning iqtisodiy barqarorligini tiklashda o‘zining samarali vosita ekanligini ko‘rsatdi. 1998-yilda sanatsiyaga kiritilgan 104 xo‘jalikning 96 tasi ishlab chiqarish va mehnatni tashkil etishning ilg‘or usullarini joriy qilish, hisob-kitob ishlarini to‘g‘ri yo‘lga qo‘yish, debitorlik qarzlarini undirish, asosiy vositalardan samarali foydalanish, yuqori malakali kadrlar tanlash, xodimlar sonini me’yorga keltirish kabi sanatsiya yo‘nalishlari bo‘yicha olib borilgan tashkiliy-iqtisodiy tadbirlar natijasida ular iqtisodiy nochor korxonalar safidan chiqib olishga erishdi. 
 Moliyaviy sog‘lomlashtirish bo‘yicha belgilangan tadbirlar qoniqarsiz tashkil qilinganligi va tashqi boshqaruvchilar ishida yo‘l qo‘yilgan kamchiliklar oqibatida 8 ta xo‘jalik kutilgan natijaga erishmadi.
 Qishloq xo‘jaligidagi iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish dasturini amalga oshirishni davom ettirish, qishloq xo‘jaligi korxonalari sanatsiyasiga doir ijobiy natijalarni keng ommalashtirish, ularning moliyaviy barqarorligini ta’minlash va ular uchun qulay iqtisodiy sharoitlar yaratish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
 1. Qishloq xo‘jaligi korxonalarini sanatsiya qilish masalalari bo‘yicha Hukumat komissiyasining:
 1998-yilda sanatsiyaga tortilgan va iqtisodiy nochor xo‘jaliklar qatoridan chiqib olgan qishloq xo‘jaligi korxonalarini mulkiy paylarni joriy qilish asosida qishloq xo‘jaligi kooperativlari (shirkat xo‘jaliklari)ga aylantirish to‘g‘risidagi taklifiga 1-ilovaga* muvofiq; 
 ishlab chiqarish va moliyaviy faoliyatida ijobiy natijalarga erisha olmagan qishloq xo‘jaligi korxonalarini fermer va dehqon xo‘jaliklariga aylantirish to‘g‘risidagi taklifiga 2-ilovaga* muvofiq;
 surunkali zarar bilan ishlayotgan xo‘jaliklarni 2000-yildan boshlab qo‘shimcha sanatsiyaga tortish to‘g‘risidagi taklifiga 3-ilovaga* muvofiq rozilik berilsin.
 O‘zbekiston Respublikasi Qishloq va suv xo‘jaligi vazirligi, Dehqon va fermer xo‘jaliklari uyushmasi, Makroiqtisodiyot va statistika vazirligi tegishli vazirliklar, idoralar, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari bilan birgalikda 1 va 2-ilovalarda ko‘rsatilgan qishloq xo‘jaligi korxonalarining mulkchilik shaklini hamda tashkiliy tuzilmasini o‘zgartirish yuzasidan tadbirlarni bir oy muddatda ishlab chiqsinlar va amalga oshirsinlar.
 2. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va tumanlar hokimlari Qishloq xo‘jaligi korxonalarini sanatsiya qilish masalalari bo‘yicha Hukumat komissiyasi bilan kelishgan holda 3-ilovada ko‘rsatilgan sanatsiya qilinayotgan qishloq xo‘jaligi korxonalarining tashqi boshqaruvchilarini belgilangan tartibda bir oy muddatda tayinlasinlar.
 3. Korxonalar bankrotligi va sanatsiyasi masalalari bo‘yicha hududiy komissiyalarga sanatsiya qilish rejasini ishlab chiqish va Hukumat komissiyasiga taqdim etish bo‘yicha javobgarlik yuklansin, rejada: 
 
 ekin maydonlarini, tuzilgan shartnomalarni, tovar-moddiy boyliklar qoldiqlarini, mol-mulkni, tugallanmagan ishlab chiqarishlarni xatlovdan o‘tkazish, ortiqcha asosiy fondlar va moddiy boyliklarni sotish;
 debitorlik qarzlarini undirish tadbirlarini ishlab chiqish;
 sanatsiya davrida moliyaviy sog‘lomlashtirish rejasi (biznes-reja)ni tuzish va uning bajarilishini ta’minlash nazarda tutilsin.
 Korxonalar bankrotligi va sanatsiyasi masalalari bo‘yicha hududiy komissiyalar mahalliy mehnat organlari bilan birgalikda, mahsulot birligini etishtirish yuzasidan xarajatlar me’yorlaridan kelib chiqqan holda, qishloq xo‘jaligi xodimlarining cheklangan sonini aniqlasinlar hamda ikki oy muddatda me’yordan ortiqcha xodimlarni bo‘shatsinlar. 
 O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vazirligi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda ishlovchilar sonini me’yoriy darajagacha qisqartirishdan keyin bo‘shab qoladigan xodimlarni ishga joylashtirish dasturini ishlab chiqsinlar, ushbu maqsadlar uchun korxonalar va aholi, Ish bilan ta’minlashga ko‘maklashish jamg‘armasi va “Biznes-fond” mablag‘larini jalb etsinlar.
 4. Sanatsiya qilinayotgan qishloq xo‘jaligi korxonalariga xizmat ko‘rsatuvchi tijorat banklariga:
 sanatsiya jarayonini amalga oshirish uchun maxsus hisob raqamlar ochish, sanatsiya qilinadigan qishloq xo‘jaligi korxonalarining budjet va budjetdan tashqari tashkilotlar bilan tovar-moddiy boyliklar, bajarilgan ishlar va ko‘rsatilgan xizmatlar uchun hisob-kitoblarni faqat maxsus hisobraqamidan, to‘lov topshiriqnomalari bo‘yicha, mahsulot etishtirish yuzasidan me’yoriy xarajatlar doirasida amalga oshirishni ta’minlash;
 debitorlik qarzlarini undirishda sanatsiyadagi qishloq xo‘jaligi korxonalariga ko‘maklashish tavsiya etilsin.
 5. 3-ilovada ko‘rsatilgan qishloq xo‘jaligi korxonalarining 2000-yil 1-yanvardagi holatiga ko‘ra to‘lov manbalari bilan ta’minlanmagan kreditorlik qarzlari O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligining tegishli vazirliklar va idoralarga beriladigan imtiyozli kreditiga qayta rasmiylashtirilsin, ushbu kredit sanatsiya qilinadigan qishloq xo‘jaligi korxonalari tomonidan 2005-yildan boshlab uch yil mobaynida teng ulushlarda qaytarilsin.
 Kreditorlik qarzlarini qayta rasmiylashtirish “O‘zagrokimyota’minot” birlashmasi, “O‘zdavpaxtasanoatsotish”, “O‘zkimyosanoat”, “O‘zbek ipagi” uyushmalari, “O‘zqishloqxo‘jalikta’minot-tuzatish” davlat-kooperativ qo‘mitasi, “O‘zmevasabzavotuzumsanoat-xolding”, “O‘zqishloqxo‘jalikmash-xolding”, “O‘zagrosug‘urta” kompaniyalari, “O‘zbekneftgaz” milliy xolding kompaniyasi, “O‘zdonmahsulot”, “O‘zavtotrans” davlat korporatsiyalari, Energetika va elektrlashtirish vazirligi, Kommunal xizmat ko‘rsatish vazirligi korxonalari va tashkilotlarining budjetga muddatida to‘lanmagan to‘lovlar bo‘yicha qarzlari sanatsiya qilinayotgan qishloq xo‘jaligi korxonalarining ko‘rsatib o‘tilgan idoralardan 2000-yil 1-yanvardagi holatiga ko‘ra kreditorlik qarzi miqdoridagi qayta rasmiylashtirilgan kredit summasiga hisobdan chiqarilgan holda amalga oshirilsin.
 6. “Paxta-bank”ga, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Bank tizimini isloh qilish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 1999-yil 15-yanvardagi 24-son qarori bilan tasdiqlangan tijorat banklari oldidagi hukumat qarorlari bilan to‘lov muddati uzaytirilgan qarzlar tarkibini uzaytirish dasturi ko‘rsatkichlarini tegishli ravishda aniqlashtirgan holda, sanatsiya qilinayotgan qishloq xo‘jaligi korxonalarining bank kreditlari bo‘yicha qarzlarining to‘lov muddatlarini 4-ilovaga* muvofiq uzaytirish tavsiya etilsin.
 O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki va Ixtisoslashtirilgan aksiyadorlik-tijorat “Paxta-banki” to‘lov muddati uzaytirilgan bank kreditlarining 4-ilovada nazarda tutilgan muddatlardan boshlab uch yil mobaynida teng ulushlarda qaytarilishini ko‘zda tutsinlar.
 7. 3-ilovaga muvofiq sanatsiya qilinayotgan qishloq xo‘jaligi korxonalari tomonidan:
 2000-yil 1-yanvardagi holatiga ko‘ra budjetga muddatida to‘lanmagan to‘lovlar 2002-yilgacha kechiktirilsin, bu to‘lovlar bo‘yicha hisoblangan penyalar va jarimalar bo‘yicha qarzlar hisobdan chiqarilsin. Ushbu korxonalar tomonidan muddatida to‘lanmaganlik jarimasi 2002-yilda to‘lansin;
 Pensiya jamg‘armasi, Ish bilan ta’minlashga ko‘maklashish jamg‘armasi va Yo‘l jamg‘armasidan penya qo‘shilmagan holdagi qarzlarni to‘lash 2003-yilgacha kechiktirilib, keyinchalik ular 2003-yildan boshlab uch yil mobaynida teng ulushlarda to‘lansin. Ushbu qarzlar bo‘yicha hisoblangan penyalar hisobdan chiqarilsin. 
 Qishloq xo‘jaligi korxonalarini sanatsiya qilish bo‘yicha hududiy komissiyalar tijorat banklari bilan birgalikda sanatsiya qilinadigan korxonalar qarzlarini O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi kreditiga qayta rasmiylashtirish operatsiyalari o‘tkazilishi, O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Pensiya jamg‘armasi, Ish bilan ta’minlashga ko‘maklashish jamg‘armasi va Yo‘l jamg‘armasi bilan tuzilgan shartnomalar bo‘yicha qarzlarning qaytarilishi va ularning muddati kechiktirilishi ustidan qattiq nazoratni ta’minlasinlar.
 8. “O‘zagrosug‘urta” davlat-aksiyadorlik sug‘urta kompaniyasi sanatsiya qilinayotgan qishloq xo‘jaligi korxonalari oldida 2000-yil 1-yanvargacha vujudga kelgan sug‘urta to‘lovlari bo‘yicha qarzlarni 2000-yil 1-aprelgacha to‘lasin.
 9. O‘zbekiston Respublikasi Qishloq va suv xo‘jaligi vazirligi sanatsiya qilinayotgan xo‘jaliklar hududidan o‘tuvchi xo‘jaliklararo kollektor-drenaj tizimlari ahvolini bir oy muddatda tekshirib chiqsin hamda 2000 - 2001-yillarga ajratilgan mablag‘lar hajmi doirasida ularni tozalashni nazarda tutsin.
 10. O‘zbekiston Respublikasi Energetika va elektrlashtirish vazirligi, Kommunal xizmat ko‘rsatish vazirligi hamda Qishloq va suv xo‘jaligi vazirligi 2000-yil 1-yanvardagi holatiga ko‘ra sanatsiya qilinayotgan xo‘jaliklar aholisi foydalangan elektr energiyasi, gaz va ichimlik suv uchun to‘lovlarning ikki oy muddatda to‘lanishini ta’minlasinlar.
 11. “O‘zdavpaxtasanoatsotish” uyushmasi 2000-yil 1-martgacha sanatsiya qilinayotgan qishloq xo‘jaligi korxonalarining 1999-yilgi paxta xomashyosini qayta ishlashni tugallasin hamda xo‘jaliklar bilan paxta xomashyosi uchun to‘liq hisob-kitob qilsin.
 12. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari xususiylashtirilgan chorvachilik fermalarining, ijaraga berilgan bog‘lar, uzumzorlar, issiqxonalar va boshqa obyektlarning ahvolini o‘rganib chiqsinlar hamda sanatsiya qilinayotgan xo‘jaliklarning iqtisodiy manfaatlariga zarar yetkazilgan hollarda shartnomalarni qayta ko‘rib chiqish yuzasidan belgilangan tartibda tegishli chora-tadbirlar ko‘rsinlar.
 13. Korxonalar bankrotligi va sanatsiyasi masalalari bo‘yicha Hukumat komissiyasi O‘zbekiston Respublikasi Qishloq va suv xo‘jaligi vazirligi bilan birgalikda: 
 
 2000-yil 1-yanvargacha manfaatdor vazirliklar va idoralarning mas’ul xodimlaridan ishchi guruhlar tuzsin va tashkiliy-tushuntirish ishlari olib borish uchun ularni sanatsiya qilinayotgan qishloq xo‘jaligi korxonalariga yuborsin;
 2000-yilning birinchi choragidan boshlab har chorakda sanatsiya qilinayotgan qishloq xo‘jaligi korxonalarini moliyaviy sog‘lomlashtirish dasturlarining bajarilishini tahlil qilsin va hisobot oyidan keyingi oyning 20-kunidan kechiktirmay Vazirlar Mahkamasiga axborot berib borsin.
 14. “O‘zteleradio” kompaniyasi, O‘zbekiston Respublikasi Davlat matbuot qo‘mitasi, Qishloq va suv xo‘jaligi vazirligi, Iqtisodiy nochor korxonalar ishlari qo‘mitasi boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda qishloq xo‘jaligi korxonalarini sanatsiya qilishning borishini yoritishga doir maxsus ko‘rsatuvlar, eshittirishlar va ruknlar tashkil etsinlar.
 15. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining o‘rinbosari, Korxonalar bankrotligi va sanatsiyasi masalalari bo‘yicha Hukumat komissiyasi raisi R.S. Azimov zimmasiga yuklansin.