AQSh “har qanday kriptografik muhofazani” buza oladigan superkompyuter yaratmoqda

AQSh Milliy xavfsizlik agentligi (MXA) har qanday kriptografik muhofazani buza oluvchi superkompyuter yaratish ustida ish olib bormoqda, deb yozadi Washington Post gazetasi.

AQSh maxsus xizmatlarining sobiq xodimi Edvard Snouden tomonidan taqdim etilgan materiallarga ko‘ra, o‘z imkoniyatlariga ko‘ra klassik modellardan bir necha barobar ustun turadigan bu mashinaning yaratilishi Penetrating Hard Targets maxsus dasturi tomonidan moliyalashtirilgan, deb yozadi “RIA Novosti”.
Ushbu dasturga 39,7 mln AQSh dollari miqdorida mablag‘ ajratilgan bo‘lib, uning doirasiga kiruvchi asosiy tadqiqotlar Merilend shtatida joylashgan Kolledj-parkdagi fizika laboratoriyasi maxfiy xodimlari tomonidan olib borilmoqda. Hujjatlarda qayd etilishicha, bunday kompyuter “kriptografik jihatdan foydali” bo‘lishi kerak.
Shunga o‘xshash kuchli kompyuter yaratish bo‘yicha dunyo bo‘ylab juda ko‘p olimlar ish olib borishayotgan bo‘lsa-da, MXA bu borada Yevroittifoq va Shveytsariyani o‘zining asosiy raqiblari, deb hisoblaydi.
Eslatib o‘tamiz, Amerikaning yirik internet-kompaniyalari AQSh Federal qidiruv boshqarmasi (FQB) va MXA uchun o‘z serverlariga kirish imkonini berganligi haqida o‘tgan yilning iyunida MXA sobiq xodimi Edvard Snouden ommaviy axborot vositalariga ma’lum qilgan edi.
Bundan tashqari, AQSh maxsus xizmatlari bir necha yildan beri millionlab Braziliya fuqarolarini nazorat qilib kelganliklari, Germaniyada kuniga 20 milliongacha telefon muloqotlarini kuzatib borganliklari va hatto Rossiyadagi telefon aloqalarini ham kuzatganliklari haqida ham jurnalistlarga aynan o‘sha mashhur Snouden xabar bergan.
Uning aytishicha, oddiy fuqarolardan tashqari, 35 ta mamlakat rahbarlari ham “nazorat ostida” bo‘lgan. Bu voqea butun dunyo bo‘ylab katta shov-shuvga sabab bo‘lgan va Yevropa AQSHdan ushbu masala yuzasidan izoh berishni talab etgan edi, deya qo‘shimcha qiladi “Vzglyad”. Oxir-oqibat BMT elektron josuslikka qarshi Braziliya va Germaniya tomonidan ishlab chiqilgan rezolyutsiyani qabul qilgandi.