ISTE’MOL TOVARLARINI IMPORT QILISh UChUN MARKAZLAShTIRILGAN VALYuTA RESURSLARIDAN FOYDALANISh SAMARADORLIGINI OShIRISh TO‘G‘RISIDA

Erkin almashtiriladigan valyutaning muomalada bo‘lishini takomillashtirish, markazlashtirilgan valyuta resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirish, respublika iste’mol bozorini sifatli import xalq iste’mol tovarlari bilan to‘ldirishni rag‘batlantirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
 1. Yuridik va jismoniy shaxslarga (rezidentlarga) so‘mni erkin almashtiriladigan valyutaga konvertatsiyalashda ustun huquq beruvchi Markaziy bank patentlarining mavjud tizimi tugatilsin.
 2. Quyidagilar tasdiqlansin:
 Ilgari O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki patentiga ega bo‘lgan yuridik va jismoniy shaxslarning maxsus schyotlarida band qilib qo‘yilgan so‘mdagi mablag‘larni qaytarish hamda ulardan foydalanish tartibi to‘g‘risida Nizom 1-ilovaga muvofiq;
 Xalq iste’mol tovarlarini import qiluvchi korxonalarga imtiyozli konvertatsiyalash tartibi to‘g‘risida Nizom 2-ilovaga muvofiq.
 Pul-kredit siyosati bo‘yicha respublika komissiyasiga zarurat bo‘lganda tasdiqlangan nizomlarga o‘zgartirishlar va qo‘shimchalar kiritish huquqi berilsin.
 3. Pul-kredit siyosati bo‘yicha respublika komissiyasi vakolatli banklar va boshqa manfaatdor idoralar bilan birgalikda 1996-yil oxirigacha 1996-yilning 1-oktabridagi holati bo‘yicha mavjud qarzlarni to‘lashni hamda ilgari Markaziy bank patentlariga ega bo‘lgan yuridik va jismoniy shaxslarga maxsus schyotlarida band qilib qo‘yilgan va konvertatsiya qilinmagan so‘mlardagi mablag‘larni qaytarishni amalga oshirsin.
 4. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankiga markazlashtirilgan valyuta resurslari hisobidan imtiyozli konvertatsiyalash huquqiga ega bo‘lgan yuridik shaxslarni qayta ro‘yxatdan o‘tkazishni ikki hafta muddatda tugallash va ularga belgilangan namunada litsenziyalar berish tavsiya qilinsin.
 5. 1997-yil 1-yanvargacha yuridik va jismoniy shaxslarga import qilingan tovarlarni sotishdan so‘mlarda olingan hamda maxsus schyotlarda band qilib qo‘yilgan, lekin vakolatli banklar tomonidan konvertatsiya qilinmagan mablag‘larga O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1996-yil 20-sentabrdagi 329-son qaroriga 1-ilovada ko‘rsatilgan mahsulotlarni (paxta tolasidan tashqari) milliy valyutaga sotib olishga ruxsat etilsin.
 Belgilab qo‘yilsinki, bunday yo‘l bilan sotib olingan mahsulotni respublikadan olib chiqib ketishda aksiz soliqlari va boj poshlinalari olinmaydi, uni sotishdan olingan valyuta tushumi belgilangan miqdorlarda Markaziy bankka majburiy sotishdan ozod qilinadi.
 “O‘zistiqbolstat” davlat qo‘mitasi, O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi, “O‘zulgurjibirjasavdo” uyushmasi manfaatdor korporatsiyalar, konsernlar, uyushmalar va korxonalar bilan birgalikda bir hafta muddatda ilgari Markaziy bank patentlariga ega bo‘lgan yuridik va jismoniy shaxslarning buyurtmanomalariga binoan birja va yarmarka savdolarida O‘zbekiston respublika tovar-xomashyo birjasi orqali mahsulotlar va tovarlar sotishga kvotalarni ko‘paytirish bo‘yicha takliflar kiritsinlar.
 6. Belgilab qo‘yilsinki, Markaziy bank patentlari egalari tomonidan import bo‘yicha olib kelingan tovarlarni O‘zbekiston Respublikasining boj olinadigan hududidan olib chiqib ketishda, to‘langan import boj poshlinalari, aksiz solig‘i olinadigan mahsulotlar bo‘yicha esa — aksiz solig‘i 1997-yil 1-yanvargacha qaytariladi.
 Bunda ko‘rsatib o‘tilgan mahsulotlardan olib chiqib ketish (qayta eksport qilish) bo‘yicha aksiz solig‘i, shuningdek eksport bo‘yicha boj poshlinalari 1997-yil 1-yanvargacha olinmaydi.
 7. Pul-kredit siyosati bo‘yicha respublika komissiyasiga ilgari Markaziy bank patentlariga ega bo‘lgan yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan olib kelingan eng zarur iste’mol tovarlarini qayta deklaratsiyalash yuzasidan 1996-yilning IV choragi uchun konvertatsiyalash bo‘yicha o‘zlariga belgilangan kvotalar doirasida markazlashtirilgan valyuta resurslari hisobidan konvertatsiyalashga imtiyozli huquqqa ega bo‘lgan yuridik shaxslar — rezidentlar foydasiga ruxsatnomalar berish huquqi berilsin.
 8. Vazirlar Mahkamasining “Tashqi savdo operatsiyalarini amalga oshirishda xorijiy valyutadagi mablag‘lardan foydalanish ustidan nazoratni takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 1996-yil 13-martdagi 95-son qarorining import bitishuvlar pasportlarini rasmiylashtirishga oid qismi import qilingan xalq iste’mol tovarlarini sotishdan olingan so‘mlarni markazlashtirilgan valyuta resurslari hisobidan erkin almashtiriladigan valyutaga imtiyozli konvertatsiyalash huquqi bo‘yicha Markaziy bank litsenziyasiga ega bo‘lgan yuridik shaxslar — rezidentlarga tatbiq etilsin.
 9. Quyidagilar o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin:
 Vazirlar Mahkamasining 1995-yil 20-oktabrdagi 413-son qarori;
 Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 23-noyabrdagi 566-son qaroriga ilovadagi 5.2-bandning uchinchi xatboshi;
 Vazirlar Mahkamasining 1996-yil 13-martdagi 95-son qarorining 8-bandi;
 Vazirlar Mahkamasining 1996-yil 1-oktabrdagi 342-son qarorining 6-bandi. 
 10. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki, Moliya vazirligi va Davlat soliq qo‘mitasi Adliya vazirligi bilan birgalikda bir hafta muddatda idoraviy me’yoriy hujjatlarni ushbu qarorga muvofiqlashtirsinlar.
 11. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining o‘rinbosari B.S. Hamidov va O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi raisi F.M. Mullajonov zimmasiga yuklansin.
 Mazkur Nizom ilgari O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining patentiga ega bo‘lgan yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan erkin almashtiriladigan valyutaga almashtirish uchun taqdim etilgan maxsus schyotlaridagi band qilib qo‘yilgan pul mablag‘larini qaytarish va ulardan foydalanish tartibini belgilaydi.
 1. Ilgari Markaziy bankning patentlariga ega bo‘lgan yuridik va jismoniy shaxslar maxsus schyotlarida band qilib qo‘yilgan va 1996-yil 1-oktabrdagi holatiga ko‘ra vakolatli banklar tomonidan almashtirilmagan import tovarlarni sotishdan olingan pul mablag‘lariga “O‘zDEUavto Ko” aksionerlik jamiyati ishlab chiqargan “Damas” rusumli avtomobillarni, shuningdek, O‘zbekiston respublika tovar-xomashyo birjasining birja va yarmarka savdolarida tovarlarni, jumladan, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1996-yil 20-sentabrdagi 329-son qaroriga 1-ilovada ko‘rsatib o‘tilgan mahsulotlarni (paxta tolasidan tashqari) sotib olish huquqiga 1997-yil 1-yanvargacha egadirlar.
 Ko‘rsatib o‘tilgan mahsulotlar O‘zbekiston Respublikasi tashqarisiga olib chiqib ketilayotganda ulardan aksiz soliqlari va boj poshlinalari olinmaydi, ushbu mahsulotlarni sotishdan olingan valyuta tushumi esa Markaziy bankka majburiy sotishdan ozod etiladi.
 2. O‘zbekiston respublika tovar-xomashyo birjasida mazkur Nizomning 1-bandida ko‘rsatib o‘tilgan operatsiyalar toifasi bo‘yicha mahalliy yig‘imlarni qo‘shgan holda tuziladigan kontraktning hajmidan ko‘pi bilan 0,6 foiz miqdorida brokerlik haqi undiriladi.
 3. Yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan “Damas” avtomobillarini, tovarlarni O‘zbekiston respublika tovar-xomashyo birjasining birja va yarmarka savdolaridan sotib olish to‘g‘risida qaror qabul qilingan hollarda vakolatli banklar:
 yuridik va jismoniy shaxslarning buyurtmanomasiga ko‘ra tegishli balans schyotlarida band qilib qo‘yilgan mablag‘larni keyinchalik hisoblab o‘tkazish uchun maxsus shaxsiy schyotlar ochadilar. Ushbu maqsadlar uchun yo‘naltiriladigan mablag‘lar almashtirish uchun 1996-yil 1-oktabrga qadar taqdim etilgan band qilib qo‘yilgan mablag‘lar summasidan oshib ketmasligi kerak;
 ilgari Markaziy bankning patentlariga ega bo‘lgan yuridik va jismoniy shaxslarga O‘zbekiston respublika tovar-xomashyo birjasining birja va yarmarka savdolarida bitishuvlarni amalga oshirish uchun, shuningdek, “Damas” avtomobillarini sotib olish uchun asos bo‘lib hisoblanadigan ularning maxsus shaxsiy schyotlariga hisoblab o‘tkazilgan so‘mdagi mablag‘larining miqdorlari to‘g‘risida ma’lumotnoma taqdim etadilar.
 4. O‘zbekiston respublika tovar-xomashyo birjasi ilgari Markaziy bankning patentlariga ega bo‘lgan yuridik va jismoniy shaxslarga berilgan ularning maxsus shaxsiy schyotlariga hisoblab o‘tkazilgan so‘mdagi mablag‘larining miqdorlari to‘g‘risidagi vakolatli banklarning ma’lumotnomalari asosida ularning birja va yarmarka savdolarida zarur bo‘lgan mahsulotlar va tovarlarni ma’lumotnomada ko‘rsatib o‘tilgan summa doirasida sotib olishlari uchun kontraktlar tuzishni ta’minlaydi.
 5. Ilgari Markaziy bankning patentlariga ega bo‘lgan yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan kontraktlar bo‘yicha O‘zbekiston respublika tovar-xomashyo birjasining birja va yarmarka savdolarida sotib olingan tovarlar uchun hisob-kitoblar so‘mdagi mablag‘larni maxsus shaxsiy schyotlardan hisoblab o‘tkazgan holda 3 (uch) ish kuni mobaynida vakolatli banklar tomonidan amalga oshiriladi.
 6. Mazkur Nizomga va O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Birja va yarmarka savdosini, fyuchers asosida shartnoma munosabatlarini rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 1995-yil 26-sentabrdagi 375-son qarori talablariga muvofiq ilgari Markaziy bankning patentlariga ega bo‘lgan yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan birja va yarmarka savdolarida mahsulotlar va tovarlarni sotishga oid operatsiyalarning amalga oshirilishi uchun, shuningdek, tuzilgan kontraktlar bo‘yicha hisob-kitoblar o‘z vaqtida amalga oshirilishi uchun O‘zbekiston respublika tovar-xomashyo birjasi hamda vakolatli bank javob beradilar.
 7. Ilgari Markaziy bankning patentlariga ega bo‘lgan yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan mablag‘larni almashtirishni rad etish uchun yozma ariza berilgan vaqtda, band qilib qo‘yilgan so‘mdagi mablag‘lar 2 (ikki) ish kuni mobaynida yuridik shaxslarning hisob-kitob schyotlariga yoki fuqarolarning Xalq banki muassasalaridagi omonatlariga hisoblab o‘tkazilishi kerak.
 Mablag‘lar yuridik shaxslarning hisob-kitob schyotlariga hamda fuqarolarning omonatlariga o‘tkazilgan vaqtdan boshlab ular mazkur Nizomning 1-bandiga muvofiq ushbu mablag‘lardan bundan keyin foydalanish imkoniyatidan mahrum bo‘ladilar.
 8. Ilgari hisoblab o‘tkazilgan so‘mdagi mablag‘larni O‘zbekiston respublika valyuta birjasining maxsus schyotidan ilgari Markaziy bankning patentlariga ega bo‘lgan yuridik va jismoniy shaxslarning maxsus schyotlariga hisoblab o‘tkazish uchun ularni vakolatli banklar tomonidan qaytarish “O‘zbekiston respublika valyuta birjasida valyuta operatsiyalarini o‘tkazish qoidalari”ga muvofiq amalga oshiriladi.
 9. “O‘zDEUavto Ko” aksionerlik jamiyati ishlab chiqargan “Damas” avtomobillarini ilgari Markaziy bankning patentlariga ega bo‘lgan yuridik va jismoniy shaxslar (keyingi o‘rinlarda — Xaridorlar), ularning qayerda joylashganidan qat’i nazar, Toshkent shahar, Masson ko‘chasi, 39-uyda joylashgan (telefon — 57-81-11, faks — 57-78-70) “O‘zavtotexxizmat” ABning “Sergeli—Avtotexserfis” aksionerlik jamiyati (keyingi o‘rinlarda — Sotuvchi) tomonidan quyidagi tartibda amalga oshiriladi:
 Xaridor “Damas” avtomobil(lar)ini sotib olish to‘g‘risida Sotuvchiga yozma ariza bilan murojaat qiladi va Sotuvchiga ilgari naqd tushum holida topshirilgan va keyinchalik almashtirish uchun band qilib qo‘yilgan, ularning maxsus hisob-kitob schyotlariga hisoblab o‘tkazilgan so‘mdagi mablag‘larning miqdorlari haqidagi vakolatli bank ma’lumotnomasini taqdim etadi.
 Olingan ariza va Xaridorga xizmat ko‘rsatuvchi vakolatli bankning ma’lumotnomasi asosida Sotuvchi Xaridor bilan oldi-sotdi shartnomasini tuzadi va “Damas” avtomobil(lar)i uchun to‘lashga schyot yozib beradi. Ularga muvofiq vakolatli bank so‘mdagi mablag‘larni 3 (uch) ish kuni mobaynida Xaridorning maxsus shaxsiy schyotidan Sotuvchining schyotiga o‘tkazadi.
 “Damas” avtomobil(lar)i Xaridorga to‘lov kunidagi Markaziy bank rasmiy kursi bo‘yicha milliy valyuta — “so‘m”da aholi uchun belgilangan chakana narxlar bo‘yicha sotiladi.
 Mablag‘lar Sotuvchining schyotiga kelib tushgandan so‘ng “Damas” avtomobil(lar)i Xaridorga beriladi va belgilangan namunada schyot-ma’lumotnoma yoziladi.
 Ko‘rsatib o‘tilgan shartlarda sotiladigan shartnomadagi avtomobillar soni Xaridorlarning maxsus schyotiga hisoblab o‘tkazilgan, keyinchalik konvertatsiyalash uchun ilgari band qilib qo‘yilgan so‘mdagi mablag‘lar miqdori bilangina chegaralanadi.
 Sotuvchi “Damas” rusumli avtomobillarni sotishni alohida hisobga olib boradi,
 Xaridorga xizmat ko‘rsatuvchi vakolatli bank Xaridorning maxsus shaxsiy schyotiga hisoblab o‘tkazilgan so‘mdagi mablag‘larning miqdorlari to‘g‘risida o‘zi taqdim etadigan ma’lumotnomalarning ishonchliligi uchun javob beradi,
 10. Ilgari Markaziy bankning patentlariga ega bo‘lgan yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan keltirilgan import tovarlarni 1997-yilning 1-yanvarigacha O‘zbekiston Respublikasining bojxona hududi orqali olib o‘tishda, ular tomonidan to‘langan import poshlinalari, shuningdek, aksiz solig‘i solinadigan mahsulotlar uchun aksiz solig‘i qaytariladi.
 Bunda ko‘rsatib o‘tilgan mahsulotlardan olib chiqib ketish (qayta eksport qilish) uchun aksiz solig‘i, shuningdek eksport bo‘yicha boj poshlinalari 1997-yil 1-yanvargacha olinmaydi.
 11. Ilgari Markaziy bank patentiga ega bo‘lgan yuridik va jismoniy shaxslar o‘z xohishlariga ko‘ra Pul-kredit siyosati bo‘yicha respublika komissiyasining qaroriga asosan ular import bo‘yicha keltirishgan eng zarur iste’mol tovarlarini ulgurji savdo tashkilotlari, supermarketlar, markazlashtirilgan holda ajratiladigan valyuta resurslari hisobidan so‘mlarni erkin almashtiriladigan valyutaga konvertatsiyalash uchun imtiyozli huquqqa ega bo‘lgan boshqa yuridik shaxslar foydasiga qayta deklaratsiyalash mumkin.
 Qayta deklaratsiyalash to‘g‘risidagi masalani hal etish uchun ilgari Markaziy bank patentiga ega bo‘lgan yuridik yoki jismoniy shaxs markazlashtirilgan valyuta resurslari hisobidan imtiyozli konvertatsiyalash huquqiga ega bo‘lgan qaysi yuridik shaxsning foydasiga qayta deklaratsiyalash mo‘ljallanayotganini ko‘rsatgan va kontrakt hamda yuk bo‘yicha bojxona deklaratsiyasi nusxalarini ilova qilgan holda Pul-kredit siyosati bo‘yicha respublika komissiyasiga yozma ravishda murojaat qilishlari kerak.
 Pul-kredit siyosati bo‘yicha respublika komissiyasi 10 ish kuni mobaynida arizachiga qabul qilingan qaror to‘g‘risida xabar qilishga va masala ijobiy hal etilganda bu haqda O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasining Bosh bojxona boshqarmasini xabardor qilishga majbur.
 12. Mazkur Nizom ilgari Markaziy bank patentlari egalari hisoblangan barcha yuridik va jismoniy shaxslarga hamda, mulkchilik shakllaridan qat’i nazar, vakolatli banklarga, shuningdek, Nizomda ko‘rsatib o‘tilgan boshqa xo‘jalik yurituvchi subyektlarga tatbiq etiladi va valyuta operatsiyalarini o‘tkazish uchun litsenziyaga ega bo‘lgan barcha banklarda, O‘zbekiston respublika tovar-xomashyo birjasida va uning hududiy filiallarida, “O‘zavtotexxizmat” aksionerlik birlashmasining “Sergeli-Avtotexservis” aksionerlik jamiyatida ko‘rinarli joylarga majburiy tartibda qo‘yilishi kerak.
 1. Nizom O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1996-yil 19-noyabrdagi 405-son qaroriga muvofiq ishlab chiqilgan va import bo‘yicha keltiriladigan tayyor xalq iste’mol tovarlarini sotishdan olingan so‘mdagi tushumni erkin almashtiriladigan valyutaga imtiyozli konvertatsiyalash tartibini belgilab beradi.
 2. Pul-kredit siyosati bo‘yicha respublika komissiyasi zarurat bo‘lganda mazkur Nizomga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish huquqiga egadir.
 3. Mazkur Nizom imtiyozli konvertatsiyalash huquqini beruvchi maxsus litsenziyaga ega bo‘lgan yuridik shaxslarga — O‘zbekiston Respublikasi rezidentlarigagina tatbiq etiladi. 
 4. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki so‘mlarni erkin almashtiriladigan valyutaga imtiyozli konvertatsiyalash huquqiga litsenziya berishni amalga oshiruvchi organ hisoblanadi. 
 5. Tayyor xalq iste’mol tovarlarini import qiluvchi yuridik shaxslar — rezidentlarga beriladigan so‘mni erkin almashtiriladigan valyutaga imtiyozli konvertatsiyalash huquqi Pul-kredit siyosati bo‘yicha respublika komissiyasining import qiluvchi korxonaning yozma arizasi va Komissiyaning maxsus ishchi guruhi xulosasi asosida qabul qilinadigan qarori bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan beriladigan belgilangan namunadagi litsenziya bilan tasdiqlanadi. 
 6. Markaziy bankning imtiyozli konvertatsiyalash huquqini beruvchi litsenziyasi ofset bosmada tayyorlanadi, qat’iy hisobda turadigan blank hisoblanadi, qalbakilashtirishdan zarur darajada himoya qilinadi va ro‘yxatdan o‘tkazish (tartib) raqamiga ega bo‘ladi. 
 7. Import qilinadigan tayyor xalq iste’mol tovarlarini sotishdan tushgan so‘mlarni erkin almashtiriladigan valyutaga imtiyozli konvertatsiyalash litsenziyasini olish huquqiga birinchi navbatda ilgari Markaziy bankning patentiga ega bo‘lgan quyidagi korxonalar va tashkilotlar ega bo‘ladilar:
 
 Pul-kredit siyosati bo‘yicha respublika komissiyasining iste’mol bozori ta’minlanganligi va balansi bo‘yicha ishchi guruhining “O‘zbeksavdo” davlat-aksionerlik uyushmasi va O‘zbekbirlashuv maxsus komissiyalarining savdo korxonalarining Vazirlar Mahkamasining 1995-yil 19-apreldagi 135-son qarori bilan tasdiqlangan “Supermarket do‘kon to‘g‘risida Vaqtinchalik namunaviy nizom” talablariga muvofiqligi to‘g‘risidagi ekspert xulosasi asosida tayyorlanadigan taqdimnomasi bo‘yicha supermarketlar;
 tayyor xalq iste’mol tovarlarini import qiluvchi, chet elning nufuzli savdo va ishlab chiqarish firmalari va kompaniyalari (norezidentlar) bilan barqaror savdo aloqalariga ega bo‘lgan yoki ularning rasmiy distribyuterlari hisoblangan, shuningdek respublika iqtisodiyotiga investitsiya jalb qiladigan yirik va o‘rta xorijiy, sho’ba va qo‘shma korxonalar;
 tayyor xalq iste’mol tovarlarining muayyan turlari yoki guruhlarini import qilishga ixtisoslashayotgan ulgurji savdo tashkilotlari;
 aholiga sotish uchun dori-darmonlar va preparatlarni, tibbiy texnikani import bo‘yicha xarid qilish bilan shug‘ullanuvchi yirik ulgurji tashkilotlar;
 diplomatik korpus va diplomatik missiyalar shaxslariga belgilangan tartibda xizmat ko‘rsatuvchi davlat ixtisoslashtirilgan tashkilotlari.
 8. So‘mdagi mablag‘larni erkin almashtiriladigan valyutaga imtiyozli konvertatsiyalash huquqi yuqorida ko‘rsatib o‘tilgan korxonalar va tashkilotlarga quyidagi shartlar bilan beriladi:
 
 tuzilgan tegishli import kontraktlari va import bitishuvlar pasportlari bilan tasdiqlangan nufuzli xorijiy savdo va ishlab chiqarish firmalari va kompaniyalari bilan uzoq muddatli barqaror savdo aloqalari o‘rnatish;
 ixtisoslashtirilgan ulgurji tashkilotlarning o‘z (yoki ijaraga olingan) jihozlangan ombor binolari, ulgurji do‘konlar shaxobchalari va respublika hududida chakana savdo tashkilotlari bilan barqaror savdo aloqalari mavjudligi;
 dori-darmonlar va preparatlarni import qiluvchi ulgurji tashkilotlarning tayyorlovchi xorijiy korxonalar bilan to‘g‘ridan to‘g‘ribarqaror aloqalari borligi va ularning respublika hududida, mulkchilik shakllaridan qat’i nazar, dorixonalar shaxobchalariga ega ekanligi;
 avtomobillarga, elektrtexnika tovarlariga, murakkab maishiy va elektron-hisoblash texnikasiga ehtiyot qismlar keltiruvchi korxonalarning xorijiy tayyorlovchi korxonalar bilan to‘g‘ridan to‘g‘rialoqalarga va respublika hududida tuzatish bilan shug‘ullanuvchi korxonalar va tashkilotlar shaxobchalariga ega ekanligi;
 cheklangan darajasi ulgurji savdo korxonalari va tashkilotlari uchun 10 (o‘n) foizdan, chakana savdo tashkilotlari uchun 20 (yigirma) foizdan ortiq bo‘lmagan savdo ustamalari (chegirmalari)ning belgilanishi;
 import bo‘yicha faqat muvofiqlik sertifikati va tovarning kelib chiqish sertifikati va tovarning kelib chiqishi to‘g‘risidagi kafolat xati bilan tasdiqlangan sertifikatsiyalangan tovarlar keltirilishi;
 uzoq muddatli barqaror savdo aloqalarini amalga oshirish uchun tegishli mulk bilan javob berish imkonini beruvchi miqdorlarda ustav sarmoyasi, aktivlar va o‘z muomala mablag‘lari mavjudligi;
 xorijiy firmalar (norezidentlar) bilan tuzilgan kontraktlar va shartnomalar (shu jumladan konsignatsiya) asosida import bo‘yicha tovarlar xarid qilishga valyuta xarajatlari mavjudligi;
 chakana savdo tashkilotlari uchun — valyutaga tuzilgan kontraktlar bo‘yicha import xalq iste’mol tovarlarini sotishdan olingan tushum muntazam ravishda har kuni inkassatsiya qilinishi.
 9. Tayyor xalq iste’mol tovarlarini import qiluvchi va ilgari Markaziy bankning patentiga ega bo‘lmagan, biroq mazkur Nizomning 7 va 8-bandlarida ko‘rsatilgan korxonalarning turlaridan biriga va shartlariga mos keluvchi Markaziy bankning imtiyozli konvertatsiyalash huquqini beruvchi litsenziyasini olish to‘g‘risida iltimos qiluvchi yuridik shaxslar — rezidentlar Pul-kredit siyosati bo‘yicha respublika komissiyasining maxsus ishchi guruhiga quyidagi hujjatlarni taqdim etadilar:
 
 iltimosnoma;
 korxona Ustavi (Nizomi)ning notarial tasdiqlangan nusxasi;
 tegishli hokimliklar tomonidan berilgan belgilangan namunadagi savdo qilish huquqiga ruxsat beruvchi guvohnoma;
 vakil qilingan bankning joriy valyuta schyoti mavjudligi haqidagi ma’lumotnomasi;
 ulgurji savdo tashkilotlari uchun — o‘z (yoki ijaraga olingan) jihozlangan omborlari mavjudligi to‘g‘risida dalolat beruvchi hujjat va import qilinadigan tovarlarni sotishga respublika hududidagi chakana savdo tashkilotlari bilan tuzilgan shartnomalar;
 chakana savdo tashkilotlari uchun — davlat reyestriga kirgan nazorat-kassa apparati mavjudligi va ro‘yxatdan o‘tkazilganligi to‘g‘risida soliq inspeksiyasining ma’lumotnomasi, shuningdek Davlat mulki qo‘mitasining mahalliy organi tomonidan berilgan belgilangan namunadagi tasdiqlovchi dalolatnomaning nusxasi ilova qilingan holda belgilangan sanitariya normalariga muvofiq savdo maydoni bo‘lgan o‘z do‘koni (yoki ijara shartlaridagi) borligi haqidagi hujjat;
 10. Markaziy bankning litsenziyasini olish uchun taqdim etilgan hujjatlar Pul-kredit siyosati bo‘yicha respublika komissiyasining maxsus ishchi guruhi tomonidan murojaat qilingan kundan boshlab 7 kun ichida ko‘rib chiqiladi va ijobiy hal etilgan taqdirda tasdiqlash uchun Pul-kredit siyosati bo‘yicha respublika komissiyasiga kiritiladi.
 Markaziy bankning imtiyozli konvertatsiyalash huquqini beruvchi litsenziyasi O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi raisining o‘rinbosari tomonidan imzolanadi va Markaziy bankning gerbli muhri bilan tasdiqlanadi hamda hisobga olish (reyestr) daftarida ro‘yxatdan o‘tkaziladi.
 11. Imtiyozli konvertatsiyalash huquqini beruvchi litsenziya berish rad etilgan taqdirda Markaziy bank tomonidan ariza beruvchiga asosli xulosa beriladi.
 12 Imtiyozli konvertatsiyalash huquqini beruvchi litsenziya berilganligi uchun Markaziy bank tomonidan milliy valyuta — “so‘m”da quyidagi miqdorlarda haq undiriladi: 
 ilgari Markaziy bankning patentiga ega bo‘lgan yuridik shaxslar — rezidentlardan — Markaziy bankning to‘lash kunidagi rasmiy kursi bo‘yicha 100 AQSh dollariga teng summa; 
 birinchi marta litsenziya olayotgan yuridik shaxslar — rezidentlardan — Markaziy bankning to‘lash kunidagi rasmiy kursi bo‘yicha 2000 AQSh dollariga teng summa.
 13. Markaziy bankning imtiyozli konvertatsiyalash huquqini beruvchi litsenziyasi Markaziy bank schyotiga o‘tkaziladigan to‘lov topshiriqnomasi nusxasi taqdim etilgandan keyin beriladi.
 14. Import bo‘yicha tayyor xalq iste’mol tovarlarini sotishdan olingan so‘mdagi mablag‘larni erkin almashtiriladigan valyutaga imtiyozli konvertatsiyalashga buyurtmanomalar Markaziy bankning litsenziyasiga ega bo‘lgan yuridik shaxslar — rezidentlar tomonidan o‘zlarining joriy valyuta schyotlari ochilgan vakolatli banklarga beriladi.
 15. So‘mdagi mablag‘larni erkin almashtiriladigan valyutaga imtiyozli konvertatsiyalashga buyurtmanomalarni qabul qilish xalq iste’mol tovarlarining barcha turlari va guruhlari bo‘yicha qabul qilinadi, import qilish O‘zbekiston Respublikasi Makroiqtisodiyot va statistika vazirligi huzuridagi Tovar bozorlari kon’yunkturasini o‘rganish respublika markazi tomonidan tavsiya qilinmagan xalq iste’mol tovarlari bundan mustasno (supermarketlardan tashqari).
 16. So‘mdagi mablag‘larni erkin muomaladagi valyutaga konvertatsiyalashga buyurtmanomalar O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi va vakolatli banklarda belgilangan tartibda ro‘yxatdan o‘tkazilgan import kontraktlarini amalga oshirishdan olingan so‘m tushumi tushgandan keyin amalga oshiriladi.
 
 Bunda:
 import bo‘yicha xalq iste’mol tovarlarini o‘zlarining chakana savdo shoxobchalari orqali sotuvchi supermarketlar, xorijiy, sho’ba va qo‘shma korxonalar uchun konvertatsiya qilish tovarlar aholiga sotilgandan keyin naqd savdo tushumi inkassatsiya qilinganligini tasdiqlovchi hujjatlar mavjud bo‘lgandagina amalga oshiriladi;
 ulgurji savdo korxonalari uchun konvertatsiya qilish import tovarlar iste’molchilarga berilgandan va tegishli mablag‘lar ulgurji korxonaning hisob-kitob schyotiga tushgandan keyin amalga oshiriladi.
 17. Vakolatli banklar qabul qilingan buyurtmanomalar bo‘yicha import tovarlarni sotishdan tushgan so‘mdagi mablag‘larni Markaziy bankning litsenziyasiga ega bo‘lgan korxonalar uchun belgilangan konvertatsiya qilish kvotalariga muvofiq erkin almashtiriladigan valyutaga konvertatsiya qiladilar.
 18. Konvertatsiya qilishga kvotalar vakolatli banklar tomonidan Markaziy bankning litsenziyasiga ega bo‘lgan har bir aniq korxona va tashkilot bo‘yicha, oylarga taqsimlangan holda, umuman yil choragiga belgilanadi va o‘z vaqtida ularga ma’lum qilinadi.
 Kvotalar tuzilgan va belgilangan tartibda ro‘yxatdan o‘tkazilgan import kontraktlari qiymatidan va ushbu kontraktlar bo‘yicha import tovarlarni sotishdan olingan so‘m tushumining har oylik mo‘ljallangan miqdoridan kelib chiqib korxonalar va tashkilotlar bo‘yicha taqsimlanadi.
 19. Markaziy bankning litsenziyasiga ega bo‘lgan korxonalar va tashkilotlarga so‘mdagi mablag‘lar erkin almashtiriladigan valyutaga imtiyozli konvertatsiyalanishini ta’minlash maqsadida Markaziy bank Pul-kredit siyosati bo‘yicha respublika komissiyasining qarori bo‘yicha har oyda vakolatli banklarga banklar uchun belgilanadigan choraklik kvota doirasida markazlashtirilgan valyuta mablag‘lari ajratadi.
 20. Pul-kredit siyosati bo‘yicha respublika komissiyasining qarori bilan asosiy oziq-ovqat mahsulotlari va eng taqchil nooziq-ovqat tovarlarini xarid qilish sharti bilan tender asosida beriladigan konvertatsiyalashga kvota ajratish tartibi joriy qilinishi mumkin.
 21. Vakolatli banklarning, Markaziy bankning imtiyozli konvertatsiyalash huquqini beruvchi litsenziyasiga ega bo‘lgan korxonalar va tashkilotlarning mazkur Nizom shartlari va talablarini bajarishlarini Markaziy bank tomonidan doimiy ravishda kuzatib borish, import qiluvchi korxonalar o‘rtasidagi raqobatni rag‘batlantirish orqali respublika iste’mol bozori sifatli, arzon eng zarur import-tovarlar bilan to‘lishiga ko‘maklashish monitoringning maqsadi hisoblanadi.
 22. Vakolatli banklar Markaziy bankning imtiyozli konvertatsiyalash huquqini beruvchi litsenziyasiga ega bo‘lganlarning mazkur Nizom shartlari va talablariga, import kontraktlari tuzish, import bitishuvlar pasportini rasmiylashtirish, konvertatsiyalashga buyurtmanomalar berish, so‘m tushumini hisobga olish va topshirishning belgilangan tartibiga rioya etishlari ustidan muntazam nazorat qilishga majburdirlar.
 23. Vakolatli banklar har oyda hisobot oyidan keyingi oyning 10-kunigacha Markaziy bank litsenziyalari egalari va tovar guruhlari bo‘yicha konvertatsiya qilingan mablag‘lar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni Pul-kredit siyosati bo‘yicha respublika komissiyasiga taqdim etadilar.
 24. Soliq organlari vakolatli banklar va O‘zbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasi bilan birgalikda:
 
 so‘mni konvertatsiyalash miqdorining import tovarlar xarid qilishga amalda sarflangan valyuta mablag‘lari miqdoriga muvofiqligi;
 erkin almashtiriladigan valyutaga konvertatsiyalash uchun berilgan so‘mdagi mablag‘lar miqdorining hisob-kitob schyotlariga tushgan (ulgurji savdo tashkilotlari uchun) yoki inkassatsiya qilingan (chakana savdo tashkilotlari uchun) mablag‘lar miqdoriga, shuningdek import tovarlar sotilishining amaldagi hajmiga muvofiqligi;
 kontrakt qiymatining va erkin almashtiriladigan valyutaga import qilinadigan xalq iste’mol tovarlari narxining sun’iy ravishda oshirilishi;
 narxnomada valyutada belgilangan xalq iste’mol tovarlarini sotish narxlari bilan ushbu tovarlarning import kontrakti, Import bitishuvi pasporti bo‘yicha narxlarining muvofiqligi;
 ulgurji hamda chakana savdo korxonalari va tashkilotlari uchun savdo ustamalari (chegirmalari)ning cheklangan darajasiga rioya qilinishi;
 import qilinadigan xalq iste’mol tovarlari nomenklaturasi va sifatiga qo‘yiladigan talablarga rioya qilinishi ustidan muntazam nazoratni amalga oshiradilar.
 Ko‘rsatib o‘tilgan miqdorlarda muntazam ravishda tafovutlar borligi aniqlangan hollarda soliq organlari O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankidan yuridik shaxsga — rezidentga berilgan imtiyozli konvertatsiyalash huquqini beruvchi litsenziyani bekor qilish haqida iltimos qiladilar.
 25. Konvertatsiyalashning mazkur Nizom bilan belgilangan shartlari, talablari va tartibi buzilgan taqdirda Markaziy bank litsenziyalari egalari vakolatli banklarning taqdimnomasiga binoan va Pul-kredit siyosati bo‘yicha respublika komissiyasining qarori asosida markazlashtirilgan resurslar hisobidan imtiyozli konvertatsiyalash huquqidan mahrum qilinishlari mumkin.
 26. Mazkur Nizom amalga kirishi munosabati bilan 1995-yil 16-avgustda Moliya vazirligi va Markaziy bank tomonidan tasdiqlangan 84-son “Yuridik va jismoniy shaxslarning so‘mni erkin muomaladagi valyutaga imtiyozli konvertatsiyalash huquqini beruvchi patentni olish to‘g‘risida bergan iltimoslarini ko‘rib chiqish qoidalari” (keyinchalik kiritilgan o‘zgartirishlar va qo‘shimchalar bilan birgalikda) o‘z kuchini yo‘qotadi.