Qonunlarning ijrosi holati, huquqni qo‘llash amaliyotini o‘rganish va qonunosti hujjatlarining qabul qilinishi yuzasidan amalga oshirilgan monitoring natijalari to‘g‘risida

So‘nggi yillarda mamlakatimizda qonunchilik bazasini tizimlashtirish, normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqish va qabul qilish borasida muayyan ishlar amalga oshirildi.
 Qabul qilinayotgan normativ-huquqiy hujjatlarning sifatini oshirish, ularni tartibga solishdagi ahamiyatini kuchaytirish, ayniqsa normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qilishda jamoatchilik fikrini hisobga olish maqsadida Norma ijodkorligi faoliyatini takomillashtirish konsepsiyasi qabul qilindi va bu sohada yangi davrni boshlab berdi.
 Shu bilan birga, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Oliy Majlisga yo‘llagan Murojaatnomasida birgina tadbirkorlik bilan bog‘liq 5 mingga yaqin normativ-huquqiy hujjatni qayta ko‘rib chiqish, to‘liq kodifikatsiyalash hamda ularning sonini qisqartirish nazarda tutilgan.
 Shundan kelib chiqib, qonun ijodkorligi faoliyati sifatini tubdan oshirish, amalga oshirilayotgan islohotlarning huquqiy jihatdan ta’minlanishini takomillashtirish maqsadida Senat qo‘mitalari tomonidan qator qonunlarning ijrosi holati, huquqni qo‘llash amaliyoti o‘rganildi va qonunosti hujjatlarining qabul qilinishi yuzasidan monitoring amalga oshirildi. 
 Tahlillar ayrim qonunlarda aniq mexanizmlarning aks ettirilmaganligi, havolaki normalarning mavjudligi sababli sohaning asosan qonunosti hujjatlari bilan tartibga solinib kelinganligi, shuningdek, qabul qilingan ayrim qonunlardagi normalar amaliyotda nomuvofiqliklarni keltirib chiqarayotganligi sababli ularni bugungi kun talabi asosida qayta ko‘rib chiqish hamda takomillashtirish lozimligini ko‘rsatdi.
 Jumladan, “Qishloq xo‘jalik o‘simliklarini zararkunandalar, kasalliklar va begona o‘tlardan himoya qilish to‘g‘risida”gi Qonun yuzasidan:
 O‘simliklar karantini va himoyasi agentligi maxsus vakolatli davlat organi etib belgilanmagan va uning vakolatlari aks ettirilmagan; 
 sohada xalqaro hamkorlik yuzasidan normalar ko‘zda tutilmagan; 
 o‘simliklar himoyasi bo‘yicha davlat inspektorlari instituti joriy etilmagan va ularning huquq va majburiyatlari belgilanmagan.
 “Davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari faoliyatining ochiqligi to‘g‘risida”gi Qonun yuzasidan:
 sohadagi qonunchilikka rioya etilishini monitoring qiluvchi vakolatli organ va uning bu boradagi vazifalari nazarda tutilmagan; 
 Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi hamda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligining sohadagi vakolatlari ko‘zda tutilmagan;
 “Shahar yo‘lovchilar transporti to‘g‘risida”gi Qonun yuzasidan:
 metropolitenning huquqiy maqomi, metropoliten faoliyatidagi huquqiy munosabatlar aynan qaysi davlat organi yoki tashkiloti tomonidan maxsus qoidalar asosida o‘rnatilishi belgilanmagan.
 “Elektron hujjat aylanishi to‘g‘risida”gi Qonun yuzasidan:
 tashqi savdo operatsiyalarida xorijiy elektron hujjat aylanishiga oid normalar o‘z aksini topmagan; 
 Vazirlar Mahkamasi hamda Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligining elektron hujjat aylanishi sohasidagi vakolatlari belgilanmagan.
 “Qon va uning tarkibiy qismlari donorligi to‘g‘risida”gi Qonunda O‘zbekiston hududida olingan donor qoni va uning tarkibiy qismlarini sotish maqsadida olib chiqishni taqiqlash bilan bog‘liq munosabatlar tartibga solinmagan.
 “O‘simlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish to‘g‘risida”gi Qonun yuzasidan:
 Qonundagi ayrim normalar qonunosti hujjatlariga muvofiqlashtirilmagan. Jumladan:
 O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 15-iyuldagi PF-6262-sonli Farmoniga muvofiq O‘simliklar karantini va himoyasi agentligi qayta tashkil etilgan bo‘lib, Qonunga ushbu o‘zgartirishlar kiritilmagan;
 daraxt va butalarni boshqa joyga ko‘chirib ekish va kompensatsiyaviy ekishni amalga oshirish tartibi belgilanmagan; 
 Qonunning 37-moddasidagi normalar “Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari to‘g‘risida”gi Qonunga muvofiqlashtirilmagan, ya’ni Davlat o‘rmon fondiga kirmaydigan yerlarda daraxt va butalarni kesish uchun ruxsatnomalar berish vakolati Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasiga o‘tkazilgan bo‘lib, Qonunga bu haqida tegishli o‘zgartirishlar kiritilmagan;
 O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 9-dekabrdagi PQ-4546-sonli qaroriga muvofiq tabiiy pichanzorlarda va yaylov joylarda pichan o‘rish hamda chorva mollarni o‘tlatishning normalarini belgilash ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish organlariga o‘tkazilgan bo‘lib, ushbu Qaror hamda Qonundagi normalar muvofiqlashtirilmagan.
 “Muzeylar to‘g‘risida”gi Qonun yuzasidan:
 muzeylarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish yoki muzeylarni davlat ro‘yxatidan chiqarish orqali tugatish tartiblari belgilanmagan;
 muzeylarning filiallari va bo‘limlarini tashkil etishga doir, ularning xalqaro hamkorligiga doir masalalar belgilanmagan;
 muzeylarning yagona axborot tizimi haqida tegishli normalar mavjud emas.
 “Kooperatsiya to‘g‘risida”gi Qonun yuzasidan:
 kooperativlarning tashkil etilishi va faoliyat yuritish tamoyillari mustahkamlanmagan;
 qayta ishlash, sotish (savdo), xizmat ko‘rsatish, sug‘urta va boshqa kooperativ turlarining huquqiy maqomi nazarda tutilmagan;
 elektron kooperatsiya portalining huquqiy maqomi hamda mazkur portal orqali shartnomalar tuzish yo‘li bilan kooperatsiya aloqalarini yo‘lga qo‘yish tartibi belgilanmagan.
 “Ijara to‘g‘risida”gi Qonun yuzasidan:
 Qonunda belgilangan tartibda davlat ro‘yxatidan o‘tmagan mulklar ijara munosabatlarining obyekti bo‘la olmasligiga oid normalar nazarda tutilmagan;
 O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qaroriga asosan 2019-yil 1-yanvardan boshlab ijara shartnomalarini davlat soliq xizmati organlarida majburiy hisobga qo‘yish tartibini o‘rnatish orqali majburiy notarial tasdiqlash bo‘yicha talab bekor qilingan bo‘lib, Qonunga ushbu munosabatlar bilan bog‘liq o‘zgartirishlar kiritilmagan;
 ijaraga olingan obyektlarni belgilangan muddat va tartibda topshirishga oid qat’iy normalar o‘z aksini topmagan;
 “Mahalliy davlat hokimiyati to‘g‘risida”gi Qonunda Kengashga hisobot beruvchi mansabdor shaxslarga nisbatan ishonchsizlik bildirish instituti, shuningdek, ularning o‘z lavozimiga loyiqligi yuzasidan tegishli vazirlik va idoralarga taklif kiritishga oid munosabatlar tartibga solinmagan;
 “Xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashi deputatining maqomi to‘g‘risida”gi Qonunda mahalliy Kengash deputati vakolatlarini muddatidan oldin tugatish jarayonidagi nizolarni sud tomonidan ko‘rib chiqish, deputatning majlislarda uzrli sabablarga ko‘ra ishtirok etmaslik holatlari, shuningdek, Kengash deputatiga ish haqi va boshqa qo‘shimcha imtiyozlar berishga oid normalar nazarda tutilmagan.
 “Lizing to‘g‘risida”gi Qonun yuzasidan:
 lizing faoliyatini davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlashga oid normalar nazarda tutilmagan;
 xorijiy mamlakatlar bozorlariga o‘xshash tarzda lizingning yangi turlari (jismoniy shaxslarga lizing, ikkilamchi lizing, operativ lizing, xalqaro lizing) joriy etilmagan.
 “Oilaviy tadbirkorlik to‘g‘risida”gi Qonun va sohadagi qonunosti hujjatlari o‘zaro muvofiqlashtirilmagan.
 Xususan, Qonunda yuridik shaxs tashkil etmagan holdagi oilaviy tadbirkorlik subyektlari uch nafargacha doimiy ishchini yollab, ular bilan mehnat shartnomasi tuzishga haqliligi belgilangan.
 Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 22-noyabrdagi 707-sonli qaroriga ko‘ra Qonunga nomuvofiq ravishda yakka tartibdagi tadbirkorlarga besh nafargacha xodimlarni yollash huquqi berilgan;
 bir oilaviy korxona ishtirokchisi bir vaqtning o‘zida boshqa oilaviy korxona ishtirokchisi bo‘lishi mumkin emasligi to‘g‘risidagi cheklov mavjud.
 Yuqoridagilardan kelib chiqib, “Parlament nazorati to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunining 5-moddasiga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati qaror qiladi:
 1. Senat qo‘mitalari tomonidan qonunlarning ijrosi holati, huquqni qo‘llash amaliyoti va qonunosti hujjatlarining qabul qilinishi yuzasidan amalga oshirilgan monitoring natijalari bo‘yicha ishlab chiqilgan takliflar va taqqoslama jadval ko‘rib chiqish uchun Vazirlar Mahkamasiga yuborilsin (ilova qilinadi).
 2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
 “Qishloq xo‘jalik o‘simliklarini zararkunandalar, kasalliklar va begona o‘tlardan himoya qilish to‘g‘risida”gi Qonunni qayta o‘rganib chiqib, uni yanada takomillashtirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqish;
 “Davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari faoliyatining ochiqligi to‘g‘risida”gi Qonunda:
 sohadagi qonunchilikka rioya etilishini monitoring qiluvchi vakolatli organ va uning vazifalarini nazarda tutish; 
 Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi hamda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligining sohadagi vakolatlarini ko‘zda tutish;
 “Shahar yo‘lovchilar transporti to‘g‘risida”gi metropolitenning huquqiy maqomi, metropoliten faoliyati bilan bog‘liq munosabatlarda maxsus vakolatli davlat organini belgilash;
 “Elektron hujjat aylanishi to‘g‘risida”gi Qonunga tashqi savdo operatsiyalarida xorijiy elektron hujjat aylanishiga oid normalarni kiritish, Vazirlar Mahkamasi va Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligining sohadagi vakolatlarini belgilash;
 “Qon va uning tarkibiy qismlari donorligi to‘g‘risida”gi Qonun va sohadagi qonunosti hujjatlarini o‘zaro muvofiqlashtirish, O‘zbekiston hududida olingan donor qoni va uning tarkibiy qismlarini sotish maqsadida olib chiqishni taqiqlash bilan bog‘liq munosabatlarni tartibga solish bo‘yicha takliflar ishlab chiqish;
 “O‘simlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish to‘g‘risida”gi Qonunda daraxt va butalarni boshqa joyga ko‘chirib ekish va kompensatsiyaviy ekishni amalga oshirish tartibini belgilash;
 muzeylar faoliyatini tartibga solishga qaratilgan qonunchilik hujjatlarini to‘liq inventarizatsiyadan o‘tkazib, muzeylarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish yoki muzeylarni davlat ro‘yxatidan chiqarish orqali tugatish tartibini belgilash, muzeylarning filiallari va bo‘limlarini tashkil etishga doir normalarni nazarda tutish, muzeylarning xalqaro hamkorligiga doir masalalarni belgilash; 
 “Kooperatsiya to‘g‘risida”gi Qonunni qayta ko‘rib chiqib, unda kooperativlarning tashkil etilishi va faoliyat yuritish tamoyillarini mustahkamlash, sug‘urta va boshqa kooperativ turlarining huquqiy maqomini nazarda tutish masalasini o‘rganib chiqish;
 “Ijara to‘g‘risida”gi Qonunda belgilangan tartibda davlat ro‘yxatidan o‘tmagan mulklar ijara munosabatlarining obyekti bo‘la olmasligiga oid normalarni kiritish, ko‘chmas mulk ijara shartnomalari davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi va davlat soliq xizmati organlarida hisobga qo‘yilishi hamda boshqa masalalarni belgilash;
 mahalliy davlat hokimiyati organlari vakolatlarini qayta tahlil qilgan holda Kengashga hisobot beruvchi mansabdor shaxslarga nisbatan ishonchsizlik bildirish instituti, shuningdek, ularning o‘z lavozimiga loyiqligi yuzasidan tegishli vazirlik va idoralarga taklif kiritish vakolatlarini qonunga kiritish yuzasidan takliflar ishlab chiqish;
 “Xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashi deputatining maqomi to‘g‘risida”gi Qonunda Kengash deputati vakolatlarini muddatidan oldin tugatish jarayonidagi nizolarning sud tomonidan ko‘rib chiqilishi, deputatning majlislarda qaysi uzrli sabablarga ko‘ra ishtirok etmasligi, shuningdek, Kengash deputatiga qo‘shimcha imtiyozlar berish yuzasidan takliflar tayyorlash; 
 “Lizing to‘g‘risida”gi Qonunda lizing faoliyatini davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlashga oid normalarni nazarda tutish, lizingning yangi turlarini (jismoniy shaxslarga lizing, ikkilamchi lizing, operativ lizing, xalqaro lizing) joriy etish; 
 Tadbirkorlik kodeksi loyihasini ishlab chiqish va Qonunchilik palatasiga kiritish jarayonlarini tezlashtirish, shuningdek, rivojlangan xorijiy mamlakatlarning qonunchilik hujjatlarini tahlil qilgan holda tadbirkorlik bilan bog‘liq barcha munosabatlarni yaxlit holda ushbu Kodeks bilan tartibga solishni nazarda tutish choralarini ko‘rsin.
 3. O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi:
 qonun hujjatlarini tubdan qayta ko‘rib chiqqan holda ularni tizimlashtirish, normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqish va qabul qilish jarayonlari sifatini oshirish, ijrosi monitoringini takomillashtirish; 
 qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarni mas’ullarga yetkazish, tushuntirish, amaliyotda qo‘llashga ko‘maklashish va nazorat qilish;
 ommaviy axborot vositalari, jumladan, televideniye orqali doimiy ravishda ko‘rsatuv va chiqishlar tashkil etish, aholiga islohotlar mohiyati va natijalarini yetkazib borish tizimini joriy etish;
 qonunchilikni tizimlashtirish orqali ortiqcha byurokratik tartib-taomillarni bartaraf etish, qonunchilik bazasidagi harakatsiz va amalda qo‘llanilmayotgan hujjatlarni tubdan qisqartirish maqsadida gilotina usulidan foydalanishni yanada kuchaytirish choralarini ko‘rsin.
 4. Senatning Sud-huquq masalalari va korrupsiyaga qarshi kurashish qo‘mitasi (N. Umarov) adliya vazirining davlat organlari va tashkilotlarining norma ijodkorligi faoliyati va huquqni qo‘llash amaliyotining holati to‘g‘risidagi axborotini eshitish doirasida qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarni mas’ullarga yetkazish, tushuntirish, amaliyotda qo‘llashga ko‘maklashish va nazorat qilish masalalarini chuqur tahlil qilib, keng muhokama qilsin.
 5. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi yuborilayotgan takliflar va ushbu Qaror ijrosi yuzasidan amalga oshirilgan ishlar to‘g‘risida umumlashtirilgan ma’lumotni joriy yilning 15-iyuliga qadar taqdim etsin.
 6. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati qo‘mitalari o‘z yo‘nalishlari bo‘yicha mazkur Qarorda belgilangan vazifalar ijrosini nazorat qilib borsin.
 7. Ushbu Qarorning ijrosini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Raisining birinchi o‘rinbosari S. Safoyev zimmasiga yuklansin.
 O‘tgan qisqa davr mobaynida mamlakatimizda qonunchilik bazasini tizimlashtirish, normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqish va qabul qilish borasida muayyan ishlar amalga oshirildi.
 Qabul qilinayotgan normativ-huquqiy hujjatlarning sifatini oshirish, ularni tartibga solishdagi ahamiyatini kuchaytirish, normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qilishda jamoatchilik fikrini hisobga olish maqsadida Norma ijodkorligi faoliyatini takomillashtirish konsepsiyasi qabul qilinib, sohada yangi davrni boshlab berdi.
 Shu bilan birga O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Oliy Majlisga qilgan Murojaatnomasida birgina tadbirkorlik bilan bog‘liq 5 mingga yaqin normativ-huquqiy hujjatni qayta ko‘rib chiqish, to‘liq kodifikatsiyalash, ularning sonini qisqartirish nazarda tutilgan.
 Qonun ijodkorligi faoliyati sifatini tubdan oshirish, amalga oshirilayotgan islohotlarning huquqiy jihatdan ta’minlanishini takomillashtirish maqsadida Senat qo‘mitalari tomonidan qator qonunlarning ijrosi holati, huquqni qo‘llash amaliyoti o‘rganildi va qonunosti hujjatlarining qabul qilinishi yuzasidan monitoring amalga oshirildi. 
 O‘tkazilgan tahlillar ayrim qonunlarda aniq mexanizmlarning aks ettirilmaganligi, havolaki normalarning mavjudligi sababli sohaning asosan qonunosti hujjatlari bilan tartibga solinib kelinganligi, shuningdek qabul qilingan ayrim qonunlardagi normalar amaliyotda nomuvofiqliklarni keltirib chiqarayotganligi sababli qonunlarni bugungi kun talablari asosida qayta ko‘rib chiqish hamda takomillashtirish lozimligini ko‘rsatdi. Jumladan:
 “Qishloq xo‘jalik o‘simliklarini zararkunandalar, kasalliklar va begona o‘tlardan himoya qilish to‘g‘risida”gi Qonunda: 
 O‘simliklar karantini va himoyasi agentligi maxsus vakolatli davlat organi etib belgilanmagan va uning vakolatlari belgilanmagan; 
 sohada xalqaro hamkorlik yuzasidan normalar ko‘zda tutilmagan; 
 o‘simliklar himoyasi bo‘yicha davlat inspektorlari instituti joriy etilmagan va ularning huquq va majburiyatlari belgilanmagan;
 “Davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari faoliyatining ochiqligi to‘g‘risida”gi Qonun yuzasidan:
 davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari faoliyatining ochiqligi sohasidagi qonunchilikka rioya etilishini monitoring qiluvchi vakolatli organ va uning bu boradagi vazifalari nazarda tutilmagan; 
 O‘zbekiston Respublikasi Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi hamda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligining davlat organlari va tashkilotlari faoliyatining ochiqligini ta’minlash sohasidagi vakolatlari ko‘zda tutilmagan;
 Ma’lumot uchun: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 16-iyundagi “Davlat organlari va tashkilotlarining faoliyati ochiqligini ta’minlash, shuningdek, jamoatchilik nazoratini samarali amalga oshirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PF-6247-sonli Farmoniga asosan O‘zbekiston Respublikasi Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligining davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari faoliyatining ochiqligini ta’minlash sohasidagi vakolatlari belgilangan.
 “Shahar yo‘lovchilar transporti to‘g‘risida”gi Qonunda metropolitenning huquqiy maqomi, metropoliten faoliyatidagi huquqiy munosabatlar, metropoliten bekatlarida poyezdlar harakatining oraliq vaqti aynan qaysi davlat organi yoki tashkiloti tomonidan maxsus qoidalar asosida o‘rnatilishi belgilanmagan;
 Xorijiy davlatlarning mazkur sohadagi tajribasi o‘rganilganda, quyidagilar aniqlandi:
 Avstraliya, Finlyandiya va Daniya kabi davlatlarning qonun hujjatlarida metropolitenning huquqiy maqomi belgilangan;
 shuningdek, Avstraliya davlatining “Transport boshqaruvi to‘g‘risida”gi Qonunida “metro”, “metropoliten aktivlari”, “metro yo‘lovchi tashish xizmati” va boshqa tushunchalarning huquqiy ta’rifi nazarda tutilgan.
 “Elektron hujjat aylanishi to‘g‘risida”gi Qonun yuzasidan:
 Qonunda tashqi savdo operatsiyalarida xorijiy elektron hujjat aylanishiga oid normalar o‘z aksini topmagan; 
 Vazirlar Mahkamasi hamda Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligining elektron hujjat aylanishi sohasidagi vakolatlari belgilanmagan;
 “Qon va uning tarkibiy qismlari donorligi to‘g‘risida”gi Qonun yuzasidan:
 Qonun 28 ta moddadan iborat bo‘lib, undagi 18 ta havolaki normalarning mavjudligi hamda sohani tartibga solishga qaratilgan qonunchilik hujjatlaridagi normalarning bir-birini takrorlashi oqibatida sohadagi munosabatlar asosan qonunosti hujjatlari bilan tartibga solinishiga olib kelmoqda;
 O‘zbekiston hududida olingan donor qoni va uning tarkibiy qismlarini sotish maqsadida olib chiqishni taqiqlash bilan bog‘liq munosabatlar tartibga solinmagan;
 “O‘simlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish to‘g‘risida”gi Qonun yuzasidan:
 Qonundagi ayrim normalar qonunosti hujjatlariga muvofiqlashtirilmagan. Jumladan:
 O‘zbekiston Respublikasi O‘simliklar karantini va himoyasi agentligining nomlanishi bilan bog‘liq texnik o‘zgartishlar kiritilmagan;
 Ma’lumot uchun: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Respublikada o‘simliklar karantini va himoyasi tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 2021-yil 15-iyuldagi PF-6262-sonli Farmoniga muvofiq Vazirlar Mahkamasi huzuridagi O‘simliklar karantini davlat inspeksiyasi O‘zbekiston Respublikasi O‘simliklar karantini va himoyasi agentligi etib qayta tashkil etilgan.
 daraxt va butalarni boshqa joyga ko‘chirib ekish va kompensatsiyaviy ekishni amalga oshirish tartibi belgilanmagan; 
 Qonunning 37-moddasidagi normalar “Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari to‘g‘risida”gi Qonunga muvofiqlashtirilmagan, ya’ni o‘rmon fondiga kirmaydigan yerlarda daraxt va butalarni kesish uchun ruxsatnomalar berish vakolati Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasiga o‘tkazilgan bo‘lib, Qonunga bu haqda tegishli o‘zgartirishlar kiritilmagan; 
 tabiiy pichanzorlarda va yaylov joylarda pichan o‘rish hamda chorva mollarni o‘tlatishning normalarini belgilash bo‘yicha ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish organlari vakolatli organ sifatida belgilanmagan;
 Ma’lumot uchun: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Byurokratik to‘siqlarni yanada qisqartirish hamda davlat organlari va tashkilotlari faoliyatiga zamonaviy boshqaruv tamoyillarini joriy qilish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2019-yil 9-dekabrdagi PQ-4546-sonli qaroriga muvofiq tabiiy pichanzorlarda va yaylov joylarda pichan o‘rish hamda chorva mollarni o‘tlatishning normalarini belgilash mahalliy davlat hokimiyati organlaridan ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish organlariga o‘tkazilgan.
 “Muzeylar to‘g‘risida”gi Qonun yuzasidan:
 Qonun qabul qilinganiga qariyb 13 yil bo‘lgan bo‘lib, unda 13 ta havolaki normalarning mavjudligi, davlat organlarining vakolatlari aniq belgilanmaganligi, o‘z predmeti doirasidagi ijtimoiy munosabatlarni to‘la huquqiy tartibga solish imkoniyatiga ega emasligi huquqni qo‘llash amaliyotida ziddiyatli holatlarni yuzaga keltirmoqda;
 muzeylarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish yoki muzeylarni davlat ro‘yxatidan chiqarish orqali tugatish tartiblari belgilanmagan;
 muzeylarning filiallari va bo‘limlarini tashkil etishga doir normalar nazarda tutilmagan;
 muzeylarning xalqaro hamkorligiga doir masalalar aniq belgilanmagan;
 muzeylarning yagona axborot tizimi haqida tegishli normalar mavjud emas;
 Ma’lumot uchun: Ukraina, Rossiya, AQSh, Kanada kabi davlatlarda muzeylarning yagona platforma va dasturlari yaratilgan bo‘lib, mazkur axborot tizimlari orqali muzeylarning faoliyati haqida tashrif buyuruvchilarda ma’lumotlar shakllanib boradi.
 muzeyda ishchi tili sifatida qo‘llaniladigan tillar haqida normalar belgilanmagan. Ya’ni muzeyga tashrif buyuruvchilarga qaysi tillarda xizmat ko‘rsatish, muzeydagi eksponatlarga qaysi tillarda izohlar yozish, tushuntirishlar va tariflar berish kabilar mavjud emas;
 “Kooperatsiya to‘g‘risida”gi Qonun yuzasidan:
 Qonunda kooperativlarning tashkil etilishi va faoliyat yuritish tamoyillari mustahkamlanmagan;
 qayta ishlash, sotish (savdo), xizmat ko‘rsatish, sug‘urta va boshqa kooperativ turlarining huquqiy maqomi nazarda tutilmagan;
 elektron kooperatsiya portalining huquqiy maqomi hamda mazkur portal orqali shartnomalar tuzish yo‘li bilan kooperatsiya aloqalarini yo‘lga qo‘yish tartibi belgilanmagan;
 “Ijara to‘g‘risida”gi Qonun yuzasidan:
 Qonunda belgilangan tartibda davlat ro‘yxatidan o‘tmagan mulklar ijara munosabatlarining obyekti bo‘la olmasligiga oid normalar nazarda tutilmagan;
 ko‘chmas mulk ijara shartnomalari davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi va davlat soliq xizmati organlarida hisobga qo‘yilishi, bunda davlat soliq xizmati organlarining elektron tizimlarida hisobga qo‘yish masofadan turib faqat elektron shaklda amalga oshirilishi belgilanmagan;
 ma’lumot uchun: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qaroriga asosan 2019-yil 1-yanvardan boshlab ijara shartnomalarini davlat soliq xizmati organlarida majburiy hisobga qo‘yish tartibini o‘rnatish orqali ko‘chmas mulkni ijaraga berish va tekin foydalanish shartnomalarini majburiy notarial tasdiqlash bo‘yicha talab bekor qilinishi belgilangan.
 O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoniga asosan ijara shartnomalarini davlat soliq xizmati organlarida hisobga qo‘yishning jismoniy shaxslar uchun belgilangan tartibini yuridik shaxslarga nisbatan ham tatbiq etish belgilangan.
 davlat mulkini ijaraga berish bo‘yicha rasmiylashtirilgan ijara shartnomasi bo‘yicha ijaraga olingan obyektlarni belgilangan muddat va tartibda topshirishga oid qat’iy normalar o‘z aksini topmagan;
 ma’lumot uchun: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 1-iyuldagi PQ-4771-sonli qarori bilan auksion savdolari natijalari bo‘yicha barcha shartnomalar ikki tomonlama “Ijaraga beruvchi” va “Ijaraga oluvchi” o‘rtasida elektron tarzda rasmiylashtirilishi belgilangan.
 “Mahalliy davlat hokimiyati to‘g‘risida”gi Qonun yuzasidan:
 Kengashlarga hisobot taqdim etuvchi mansabdor shaxslarga nisbatan Kengash tomonidan ishonchsizlik bildirish instituti joriy qilinmagan;
 Kengashlarga davlat boshqaruv organlari hududiy bo‘linmalari rahbarlarining o‘z lavozimiga loyiqligi yuzasidan tegishli vazirlik va idoralarga taklif kiritish vakolati berilmagan;
 Xorijiy davlatlarning mazkur sohadagi tajribasi o‘rganilganda, quyidagilar aniqlandi: 
 Germaniya qonunchiligida mahalliy davlat hokimiyati organlarining vakolatlari 2 guruhga, ya’ni majburiy va ixtiyoriy vakolatlarga ajratilgan. 
 Majburiy vakolatlar (yong‘indan himoya qilish, maktab binolarini qurish va ulardan foydalanish, shaharsozlik masalalari, ichimlik suvi ta’minoti va boshqalar) mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan amalga oshirilishi shart.
 Ixtiyoriy vakolatlarni (ijtimoiy va madaniy obyektlarni qurish, ya’ni sport zallari, muzeylar, teatrlar) amalga oshirishda mahalliy davlat hokimiyati organlari erkindir.
 Fransiyaning Mahalliy organlar umumiy kodeksiga ko‘ra mer (hokim)ning funksiyalari viloyat kengashi raisi, idoraviy kengash raisi funksiyalari bilan mos kelmasligi lozim. 
 Lyuksemburg va Belgiya qonunchiligida mahalliy boshqaruv ijro apparati rahbarlarini tayinlash, politsiya faoliyatini muvofiqlashtirish, suv ta’minoti, yong‘in xavfsizligi kabi xizmat ko‘rsatish organlarining hisobotlarini tinglash mahalliy vakillik organlari vakolatlari sirasiga kiritilgan.
 Ushbu amaliyotni Polshada ham uchratish mumkin. 
 “Xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar kengashi deputatining maqomi to‘g‘risida”gi Qonun yuzasidan: 
 Qonunda mahalliy Kengash deputati vakolatlarini muddatidan oldin tugatish jarayonida nizo kelib chiqqan taqdirda sud tomonidan ko‘rib chiqilishini nazarda tutuvchi normalar belgilanmagan;
 deputatlarning majlislarda qaysi uzrli sabablarga ko‘ra ishtirok etmasligi ko‘zda tutilmagan;
 Kengash deputatiga qo‘shimcha imtiyozlar berish tartibi nazarda tutilmagan;
 Xorijiy davlatlarning mazkur sohadagi tajribasi o‘rganilganda, quyidagilar aniqlandi: 
 Ukraina hamda Qirg‘iziston davlatlarining “Mahalliy Kengashlar deputatlari maqomi to‘g‘risida”gi Qonunida mahalliy Kengash deputati vakolatlarini muddatidan oldin tugatish to‘g‘risidagi nizolar sud tomonidan hal qilinishi nazarda tutilgan;
 Yaponiyada mahalliy Kengash deputatlari doimiy asosda faoliyat olib boradi. Ular “Mahalliy davlat xizmatchilari to‘g‘risida”gi qonunga asosan maxsus davlat xizmatchisi maqomiga ega.
 Shuningdek, ular mahalliy hokimiyatning shartnoma asosidagi vaqtinchalik ishchisi hisoblanib, biror boshqa lavozimni egallashlariga yo‘l qo‘yilmaydi. Yaponiya mahalliy Kengashi professional (doimiy) asosda tashkil qilingan.
 Ukrainada deputat mamlakatning barcha hududida avtomashina qo‘yish joylaridan tekin foydalanishi, sanatoriyalarga bepul yo‘llanmalar olishi va boshqa imtiyozlardan foydalanishi mumkinligi nazarda tutilgan.
 “Lizing to‘g‘risida”gi Qonun yuzasidan:
 Qonunda lizing faoliyatini davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlashga oid normalar nazarda tutilmagan;
 xorijiy mamlakatlar bozorlariga o‘xshash tarzda lizingning yangi turlari (jismoniy shaxslarga lizing, ikkilamchi lizing, operativ lizing, xalqaro lizing) joriy etilmagan; 
 Xorijiy davlatlarning mazkur sohadagi tajribasi o‘rganilganda, quyidagilar aniqlandi: 
 AQSh, Yevropa Ittifoqi davlatlari, Janubiy-Sharqiy Osiyo va MDH davlatlarida lizingning har xil turlari (iste’mol, operativ lizing) mavjud;
 Xitoy, Belgiya va Italiyada lizing faoliyatini amalga oshirish uchun litsenziya talab qilinadi.
 “Oilaviy tadbirkorlik to‘g‘risida”gi Qonun yuzasidan: 
 Qonunning qabul qilinganiga qariyb 10 yil vaqt o‘tgan bo‘lib, uni bugungi kun talablari asosida qayta ko‘rib chiqish hamda sohadagi qonunosti hujjatlari bilan muvofiqlashtirish lozim.
 Xususan, Qonunda yuridik shaxs tashkil etmagan holdagi oilaviy tadbirkorlikni amalga oshirish tartibi belgilangan bo‘lib, unga ko‘ra yuridik shaxs tashkil etmagan holdagi oilaviy tadbirkorlik subyektlari uch nafargacha doimiy ishchini yollab, ular bilan mehnat shartnomasi tuzishga haqliligi belgilangan.
 Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 22-noyabrdagi 707-sonli qaroriga ko‘ra esa yakka tartibdagi tadbirkorlarga qonunchilik hujjatlarida belgilangan faoliyat turlari bo‘yicha besh nafargacha xodimlarni yollash huquqi berilgan.
 Ushbu normalar amaliyotda oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirishga salbiy ta’sir ko‘rsatib, ishchilarni mehnat shartnomasi tuzmagan holda ish bilan ta’minlash hamda sun’iy ishsizlikning oshishiga zamin yaratadi.
 bir oilaviy korxona ishtirokchisi bir vaqtning o‘zida boshqa oilaviy korxona ishtirokchisi bo‘lishi mumkin emasligi to‘g‘risidagi cheklov mavjud;
 Xorijiy davlatlarning mazkur sohadagi tajribasi o‘rganilganda, quyidagilar aniqlandi: 
 Armeniya davlatining qonunchiligiga ko‘ra oilaviy tadbirkorlik subyekti sifatida tijorat tashkilotlari ham ishtirok etishlari, oilaviy korxonalar o‘zlarining mablag‘larini boshqa korxonalar faoliyati uchun kiritishi, boshqa korxonalar (qo‘shma, chet el korxonalari) a’zosi bo‘lishi mumkin.
 Finlyandiyada tadbirkorlik subyekti “oilaviy korxona” deb nomlanishi uchun aksiyalarning 50 % bir oila vakillarida saqlangan bo‘lishi, Amerika va Germaniyada esa aksiyalarning 25 % oila a’zolarida saqlanib qolgan bo‘lishi lozim.