O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi raisining O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining 2008-yildagi faoliyati to‘g‘risidagi hisoboti haqida

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi raisining O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining 2008-yildagi faoliyati to‘g‘risidagi hisobotini tinglab va muhokama qilib, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati qayd etadiki, 2008-yilda yuritilgan qat’iy pul-kredit siyosati, shuningdek bank tizimini yanada isloh etish va erkinlashtirish yuzasidan amalga oshirilgan chora-tadbirlar inflatsiyani jilovlab turishga hamda moliya bozorini jadal rivojlantirishni rag‘batlantirishga yordam bergan.
 Hisobot yilida iqtisodiy o‘sishning yuqori sur’atlarini bundan buyon ham qo‘llab-quvvatlash, inflatsiyaning belgilangan maqsadli ko‘rsatkichlar darajasida bo‘lishini ta’minlash maqsadida “O‘zbekiston Respublikasining Markaziy banki to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq pul-kredit siyosatini tartibga solishning bozor vositalaridan keng foydalanilgan.
 Ko‘rilgan chora-tadbirlar monetar ko‘rsatkichlarning belgilangan maqsadli parametrlar darajasida bo‘lishini ta’minlash va monetar omillarning inflatsiya darajasiga ta’sirini bartaraf etishga zamin yaratgan. 
 Yuqorida ko‘rsatilgan Qonunning 40-moddasiga muvofiq samarali valyuta siyosati amalga oshirilganligi tashqi savdo aylanmasi 21,4 foiz, tovar va xizmatlar eksporti 28,7 foiz ko‘payishiga imkon bergan.
 Aholining va xo‘jalik yurituvchi subyektlarning bank tizimiga bo‘lgan ishonchini yanada oshirish yuzasidan kompleks chora-tadbirlar amalga oshirilganligi depozitlar hajmi 1,5 barobar, aholining kredit tashkilotlariga qo‘ygan omonatlari 1,7 barobar ko‘payishiga yordam bergan.
 Bank tizimidagi islohotlarni chuqurlashtirish, ularning ko‘lamini kengaytirish va banklarning moliyaviy barqarorligini ta’minlash yuzasidan ko‘rilgan chora-tadbirlar natijasida tijorat banklarining kapitali 2007-yildagiga nisbatan 1,4 barobar oshgan. 
 Respublika bank tizimi kapitalining yetarliligi darajasi bank nazorati bo‘yicha xalqaro Bazel qo‘mitasi talablari bilan belgilangan xalqaro standartlardan deyarli uch barobar ortiqdir. 
 Ko‘rilgan chora-tadbirlar O‘zbekistonning bank tizimini jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozining salbiy ta’siri va oqibatlaridan ishonchli tarzda himoya qilishga yordam bermoqda. 
 Barcha yirik tijorat banklari “Mudis”, “Fitch” va “Standart end Purs” kabi dunyodagi yetakchi reyting kompaniyalarining kreditga layoqatlilik xalqaro reytinglarini olgan. 
 Bank kapitali va depozitlarning yuqori sur’atlar bilan o‘sishi o‘z navbatida banklarning iqtisodiyotning real sektorini moliyaviy qo‘llab-quvvatlashdagi ishtirokini faollashtirishga va banklarning aktivlari ko‘payishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatgan. 
 Hisobot yilida xo‘jalik yurituvchi subyektlarni modernizatsiya qilishga, texnik va texnologik qayta jihozlashga qaratilgan loyihalarni amalga oshirishga 1,5 trillion so‘mga yaqin kredit resurslari yo‘naltirilgan, iqtisodiyotning real sektoriga berilgan kreditlar hajmi esa 1,4 barobar ko‘paygan.
 Inqirozga qarshi choralarning 2009 — 2012-yillarga mo‘ljallangan dasturi doirasida bank tizimi tomonidan bankrot korxonalarni sog‘lomlashtirish va ularda ishlab chiqarishni qayta tiklashga, eksport qiluvchi korxonalarni qo‘llab-quvvatlashga, oziq-ovqat va nooziq-ovqat iste’mol tovarlari ishlab chiqarishni kengaytirishga qaratilgan chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. 
 Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlarini moliyaviy qo‘llab-quvvatlash uchun banklar tomonidan 2008-yilda berilgan kreditlar 2007-yildagiga nisbatan 1,6 barobar ko‘paygan, mikrokreditlarning hajmlari esa 1,9 barobar o‘sgan. 
 Bank xizmatlari ko‘lamini kengaytirish, tijorat banklari o‘rtasida sog‘lom raqobat muhitini shakllantirish uchun zarur shart-sharoitlar yaratish maqsadida tijorat banklarining yangi filiallarini, mini-banklarni va boshqa bank infratuzilmalarini ochish, shuningdek bank xizmatlarining sifatini yaxshilash choralari ko‘rilgan. 
 Iqtisodiy islohotlarning samaradorligini yanada oshirish va jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi mamlakatimiz iqtisodiyotiga ta’sir ko‘rsatishining oldini olish jarayonida bank tizimining ishtirokini faollashtirish va kengaytirish uchun 2009-yilda: 
 milliy valyutaning barqarorligini yanada mustahkamlash va banklarning kapitallashuv darajasini oshirish; 
 korxonalarni modernizatsiya qilish, texnik va texnologik qayta jihozlash, ichki va tashqi bozorda raqobatbardosh tovarlar ishlab chiqarishni, shuningdek kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlarini rivojlantirish uchun kreditlash hajmlarini oshirish; 
 plastik kartochkalardan foydalangan holda naqd pulsiz hisob-kitoblar tizimini kengaytirish; 
 bank xizmatlarini kengaytirish va ularning sifatini yaxshilash borasida faol ish olib borish zarur. 
 Yuqorida bayon etilganlarga asoslanib, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati qaror qiladi:
 1. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi raisining O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining 2008-yildagi faoliyati to‘g‘risidagi hisoboti tasdiqlansin.
 2. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankiga:
 mamlakatni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning 2009-yilga mo‘ljallangan maqsadli makroiqtisodiy ko‘rsatkichlarini bajarishga yo‘naltirilgan pul-kredit siyosatini yuritishni davom ettirish, bunda pul agregatlarini tartibga solishning bozor vositalaridan keng foydalanish;
 milliy valyutaning almashuv kursi barqarorligini ta’minlashga, tashqi iqtisodiy aloqalarni yanada rivojlantirishga, eksportga yo‘naltirilgan ishlab chiqarishni rag‘batlantirishga qaratilgan valyuta siyosatini amalga oshirish; 
 Inqirozga qarshi choralarning 2009 — 2012-yillarga mo‘ljallangan dasturida nazarda tutilgan chora-tadbirlar amalga oshirilishiga alohida e’tibor berish;
 tijorat banklarining faoliyatini xalqaro andozalar va tamoyillarga muvofiq tartibga solish hamda nazorat qilishni yanada kuchaytirish va takomillashtirishni ta’minlash;
 nobank kredit tashkilotlarini, xususan mamlakat mintaqalaridagi kredit uyushmalari, mikrokredit tashkilotlari va lombardlar sonini ko‘paytirish va ularning faoliyatini tartibga solish yuzasidan qabul qilingan chora-tadbirlar majmuini amalga oshirishni ta’minlash topshirilsin.
 3. “Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq, shuningdek Inqirozga qarshi choralarning 2009 — 2012-yillarga mo‘ljallangan dasturida belgilangan vazifalardan kelib chiqqan holda bank tizimi subyektlariga:
 banklarning kapitallashuv darajasini oshirish, aholi va xo‘jalik subyektlarining mablag‘larini banklarning ustav kapitaliga jalb etish jarayonlarini faollashtirish;
 aholining bo‘sh turgan pul mablag‘larini depozitlarga jalb etishni rag‘batlantirish yo‘li bilan uning banklardagi depozitlari muntazam ravishda ko‘payib borishini ta’minlash; 
 investitsiya jarayonlarida ishtirok etishni yanada kengaytirish bo‘yicha tadbirlarni davom ettirish, korxonalarni modernizatsiya qilish, texnik va texnologik qayta jihozlash loyihalarini kreditlashni ko‘paytirish;
 bankrot korxonalarni sog‘lomlashtirish va ularda ishlab chiqarishni qayta tiklash hamda kelgusida strategik investorlarga sotish, shuningdek eksport qiluvchi korxonalarni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha chora-tadbirlarni amalga oshirish; 
 oziq-ovqat va nooziq-ovqat iste’mol tovarlari ishlab chiqarishni kreditlashni kengaytira borib, ichki bozorni iste’mol tovarlari bilan to‘ldirishni rag‘batlantirish bo‘yicha chora-tadbirlarni amalga oshirish;
 “Qishloq taraqqiyoti va farovonligi yili” Davlat dasturida nazarda tutilgan vazifalarni o‘z vaqtida va samarali amalga oshirishni ta’minlash; 
 kichik biznes subyektlari va xususiy tadbirkorlarga, shu jumladan dehqon va fermer xo‘jaliklariga moliyaviy vositachilik xizmatlari ko‘rsatish doirasini kengaytirish tavsiya etilsin. 
 4. Ushbu Qarorning ijrosini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Budjet va iqtisodiy islohotlar masalalari qo‘mitasi zimmasiga yuklatilsin.