O‘zbek paxtasi tizimli bolalar mehnati va majburiy mehnatdan хoli bo‘ldi — Xalqaro mehnat tashkiloti

O‘zbekiston 2021-yilgi paxta terimi davrida majburiy va bolalar mehnatiga barham berishga muvaffaq bo‘ldi. Bu haqda Xalqaro mehnat tashkilotining hisobotida qayd etilgan.

Tashkilot hisob-kitoblariga ko‘ra, yetti yil avval O‘zbekistonda paxta sohasini isloh qilish jarayoni boshlanganidan buyon 2 millionga yaqin o‘smir bolalar mehnatidan, yana yarim million kattalar majburiy mehnatdan ozod qilingan.
Ma’lumotlarda keltirilishicha, 2021-yilda paxta terimida qatnashganlarning 99 foizi o‘z xohishiga ko‘ra ishlagan. Barcha viloyatlarda majburiy mehnat holatlari kam yoki umuman kuzatilmagan.
Respondentlarning qariyb 0,47 foizi mahalla vakillari tomonidan ijtimoiy nafaqalar bilan bog‘liq to‘g‘ridan to‘g‘ri yoki ehtimoli tahdidlar bo‘lganni bildirgan. Respondentlarning yana 0,12 foizi ish beruvchilar tomonidan ish yoki ish haqini yo‘qotish bilan bog‘liq to‘g‘ridan to‘g‘ri yoki ehtimoli tahdidlar haqida xabar bergan.
So‘rovda ishtirok etgan terimchilarning aksariyati mehnat sharoitlari 2020-yildan boshlab yaxshilanganini ma’lum qilgan. Ularning faqatgina 5 foizi sharoitlar oldingi yillarga nisbatan yomonini aytgan. Bu transport, ovqat, suv, gigiyenik va boshqa qulayliklarga taalluqli.
Hisobotga ko‘ra, O‘zbekistonda mehnatga layoqatli yoshdagilarning har sakkizinchisi paxta terimida qatnashgan. Terimchilarning 62 foizini asosan qishloq huquqlarida yashovchi ayollar tashkil etgan.
Eslatib o‘tamiz, 2021-yilning mayida Mehnat vazirligi majburiy mehnat uchun ma’muriy javobgarlikni kuchaytirish hamda bolalar va majburiy mehnatdan foydalanganlik uchun jinoiy javobgarlikning kiritilishi amalda ushbu sohada jazo samaradorligini oshirishga imkon berganini ma’lum qilgandi. Xususan, 2020-yilda 231 nafar mansabdor majburiy mehnatga jalb qilgani uchun jazolangan bo‘lib, jarimaning umumiy miqdori 20 foizga oshgan — 1,14 milliard so‘m.