14. ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ υπ’ αριθ. 108 της 23 Μαρτ./20 Απρ. 1983 (ΦΕΚ Α΄ 49)  (Διόρθ. Σφαλμ. στο ΦΕΚ Α΄67/31 Μαΐου 1983)  Προϋποθέσεις ενισχύσεως απροστατεύτων παιδιών. Για το ποσό του μηνιαίου οικογενειακού επιδόματος Βλ. Π.Δ. 147/1989, κατωτ. αριθ. 16. Έχοντας υπόψη: α)Τις διατάξεις των άρθρ. 2 και 3 του Νόμ. 4051/60 (ΦΕΚ 68/1960 τ.Α) «περί ενισχύσεως απροστατεύτων παίδων». β)Τις διατάξεις του άρθρ. 12 παρ. Ι του Νόμ. 400/1976 (ΦΕΚ 203/76 τ.Α΄) περί Υπουργικού Συμβουλίου και Υπουργείων» όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρ. 14 του Νόμ. 1266/82 όργανα ασκήσεως της νομισματικής, πιστωτικής και συναλλαγματικής πολιτικής και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ 104/82 τ.Α΄). γ)Τις διατάξεις των άρθρ. 8, 10 και 12 του 574/82 Π.Δ/τος ΦΕΚ 104/82 τ.Α «Ανακατανομή των αρμοδιοτήτων των Υπουργείων». δ)Τις διατάξεις του Π.Δ.620/82 ΦΕΚ 124/82 τ.Α «Μεταφορά Υπηρεσιών και προσωπικού από το πρώην Υπουργείο Κοινωνικών Υπηρεσιών στο Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας». ε)Την απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Οικονομικών αριθ. 11355/12-7-82 (ΦΕΚ 474/82 τ.Β) «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στους Υφυπουργούς Οικονομικών». στ)Την απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Υγείας και Πρόνοιας αριθ. 1512/7-10-82) (ΦΕΚ 856/82 τ.Β) «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στους Υφυπουργούς Υγείας και Πρόνοιας». (Αντί για τη σελ. 170,01(ε) Σελ. 170,01(ζ) Τεύχος 1170-Σελ. 65 Ενίσχυση απροστάτευτων παιδιών 35.Δ.η.8-14   684 ζ)Την αριθ. 100/1983 γνωμοδότηση του Συμβουλίου της Επικρατείας, με πρόταση των Υφυπουργών Οικονομικών και Υγείας και Πρόνοιας, αποφασίζουμε: Έκταση προϋποθέσεων αδυναμίας του πατέρα για την συντήρηση των παιδιών του Άρθρ.1.-Η έκταση των προϋποθέσεων της περίπτ. 3 του άρθρ. 2 του Νόμ. 4051/60 «περί ενισχύσεως απροστατεύτων παίδων» όσον αφορά την αδυναμία του πατέρα για τη συντήρηση των παιδιών του, καθορίζεται για κάθε ένα εδάφιο αυτής, ως εξής: Α΄.Στη σωματική ή διανοητική ανικανότητα του εδαφ. Ι της περιπτ. 3 του άρθρ. 2 του Νόμ. 4051/1960, περιλαμβάνονται: α)Οι σωματικές κινητικές αναπηρίες, οι αναπηρίες των αισθήσεων και η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια που έχουν σαν αποτέλεσμα την ανικανότητα για εργασία του πατέρα σε ποσοστό τουλάχιστον 75%. Για τον καθορισμό του ποσοστού της παραπάνω αναπηρίας, εκδίδεται γνωμάτευση από τον Προϊστάμενο, ιατρό των Δ/νσεων ή Τμημάτων των οικείων Νομαρχιών και Διαμερισμάτων Νομαρχίας Αττικής, μεμονωμένα ή αθροιστικά κατά την επιστημονική συνείδηση αυτού, ή από ιατρούς Νοσηλευτικών Ιδρυμάτων και Υγειονομικών Σταθμών, ή από Αγροτικούς ιατρούς ή από ιδιώτες ιατρούς, εφόσον δεν υπάρχουν οι παραπάνω ιατροί. Εάν για ορισμένες περιπτώσεις που έχει γίνει γνωμάτευση από Αγροτικούς ή ιδιώτες ιατρούς, υπάρχουν αμφισβητήσεις, από τις Δ/νσεις ή Τμήματα Κοιν. Πρόνοιας των οικείων Νομαρχιών και Διαμερισμάτων Νομαρχίας Αττικής ή ακόμα και από τους ιδιώτες, ως προς τον καθορισμό του ποσοστού αναπηρίας, αυτές θα παραπέμπονται στην Α/θμια Υγειονομική Επιτροπή της οικείας Νομαρχίας από τις παραπάνω Υπηρεσίες, για νέα γνωμάτευση. β)Τα ανίατα ψυχικά νοσήματα και οι βαρειές διανοητικές καθυστερήσεις, εφόσον οι ψυχικά ή διανοητικά ανάπηροι διαβιούν μέσα σε Ειδικά Ιδρύματα. «Β΄ Για τις ασθένειες ψυχικών νοσημάτων, νόσου Χάνσεν και φυματιώσεως πνευμόνων και οστών η οικονομική ενίσχυση που παρέχεται σύμφωνα με το άρθρ. 2 (παρ. Ι εδάφ. β) του Δ/τος αυτού, όπως αυτό αντικαταστάθηκε μεταγενέστερα, εξακολουθεί να καταβάλεται επί δύο χρόνια και μετά την έξοδο των παραπάνω ασθενών από τα Ιδρύματα και Θεραπευτήρια στα οποία νοσηλεύθηκαν». Η παρ. Β΄ τροποποιήθηκε ως άνω από το άρθρ. 1 Π.Δ. 286/14-20 Ιουν. 1988 (ΦΕΚ Α΄ 132), του οποίου η ισχύς σύμφωνα με το άρθρ. 3 αυτού αρχίζει από 1 Οκτ. 1988. Με το άρθρ. 1 Π.Δ. 270/20-28 Μαΐου 1985 (ΦΕΚ Α΄ 100) το ποσοστό αναπηρίας που αναφέρεται στις άνω περιπτ. Α και Β μειώθηκε από 75% σε 67% τουλάχιστον. Σελ. 170,02(ζ) Τεύχος 1170-Σελ. 66 Με το άρθρ. 1 Π.Δ. 215/18-18 Μαΐου 1991 (ΦΕΚ Α΄ 80), ορίστηκε ότι: Στην παρ. Β του άρθρ. 1 του άνω Π.Δ. 108/83 «Προϋποθέσεις ενισχύσεως απροστατεύτων παιδιών» όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε μεταγενέστερα βάσει της οποίας καθορίζεται η έκταση των προϋποθέσεων του εδαφ. β΄ της περιπτ. 3 του άρθρ. 2 του Νόμ. 4051/60, προστίθεται και η νόσος του συνδρόμου ανοσοποιητικής ανεπάρκειας (A.I.D.S.) (οι πάσχοντες από τη νόσο και όχι οι φορείς της νόσου). Σύμφωνα δε με το άρθρ. 2 του ιδίου Π.Δ/τος η ισχύς του εν λόγω Δ/τος αρχίζει από 1-8-1991. Γ΄.Η περίπτωση του ηθικά ανάξιου πατέρα που προβλέπεται από το εδάφ. γ της περιπτ. 3 του άρθρ. 2 του Νόμ. 4051/60 κρίνεται από τις Δ/νσεις, Τμήματα ή Γραφεία Κοινωνικής Πρόνοιας των κατά τόπους Νομαρχιών και Διαμερισμάτων Νομαρχίας Αττικής από τα οποία εξετάζεται, ύστερα από σχετική κοινωνική έρευνα, κατά πόσο από τη συμπεριφορά του πατέρα επηρεάζεται δυσμενώς η επιμέλεια και συντήρηση των παιδιών του. Δ΄.Η περίπτωση εγκαταλείψεως των παιδιών από τον πατέρα τους που προβλέπεται από το εδάφ. δ της περιπτ. 3 του άρθρ. 2 του Νόμ. 4051/1960, διαπιστώνεται, από τις Δ/νσεις, Τμήματα ή Γραφεία Κοινωνικής Πρόνοιας των κατά τόπους Νομαρχιών και Διαμερισμάτων Νομαρχίας Αττικής με κάθε πρόσφορο μέσο και ιδιαίτερα με έκθεση Κοινωνικού Λειτουργού. Στην έννοια της εγκαταλείψεως, που αποστερεί την πατρική φροντίδα, περιλαμβάνεται ιδίως σε κάθε περίπτωση, εκούσιας ή ακούσιας απομακρύνσεως του πατέρα από την οικογένειά του, διαζεύξεως ή διαστάσεως με τη σύζυγό του, μεταναστεύσεως και βίαιας απαγωγής του σε ξένη χώρα. Ε΄.Στη φυλάκιση του πατέρα στην οποία αναφέρεται το εδάφ. ε της περιπτ. 3 του άρθρ. 2 του Νόμ. 4051/60, περιλαμβάνεται κάθε περίπτωση αποστερήσεως, πέρα από τρεις μήνες, της ελευθερίας αυτού από την εφαρμογή της κειμένης Νομοθεσίας. Η οικονομική ενίσχυση που παρέχεται, σύμφωνα με το άρθρ. 2 του Δ/τος αυτού, εξακολουθεί επί έξι μήνες και μετά την αποφυλάκιση του πατέρα. ΣΤ΄.Ως στρατιωτική υπηρεσία κατά το εδάφ. στ της περιπτ. 3 του άρθρ. 2 του Νόμ. 4051/1960, νοείται η εκπλήρωση θητείας κληρωτού ή στρατιωτικής υπηρεσίας ως εφέδρου.  35.Δ.η.14 Ενίσχυση απροστάτευτων παιδιών   685 Κριτήρια οικονομικής καταστάσεως και παρεχομένη ενίσχυση. Άρθρ.2.-1.Τα κριτήρια της οικονομικής καταστάσεως για την παροχή της μηνιαίας οικονομικής ενισχύσεως των απροστατεύτων παιδιών, κατά την έννοια του άρθρ. 2 του Νόμ. 4051/60 καθορίζονται ως εξής, τηρουμένων και των λοιπών προϋποθέσεων που αναφέρονται σ’ αυτό. «α)Προκειμένου για απροστάτευτα παιδιά που διαβιούν με τους γονείς τους ή συγγενείς κατευθείαν μεν γραμμή απεριόριστα, εκ πλαγίου δε, μέχρι και του τρίτου βαθμού συγγενείας εξ αίματος ή εξ αγχιστείας, για την έγκριση μηνιαίας οικονομικής ενισχύσεως στις οικογένειες αυτών, πρέπει να συντρέχει και να βεβαιώνεται με κάθε πρόσφορο μέσο η ανεπάρκεια του μηνιαίου οικογενειακού εισοδήματος. Τέτοια ανεπάρκεια νοείται ότι υπάρχει: 1)Για μεν τα παιδιά που διαβιούν με τους γονείς τους, όταν το οικογενειακό εισόδημα δεν υπερβαίνει, για οικογένεια μέχρι τριών μελών, το ποσό των 34.000 δρχ. το μήνα, που αυξάνεται για κάθε επιπλέον μέλος, κατά 5.000 δρχ. 2)Για δε τα παιδιά που διαβιούν με συγγενείς τους, όταν το οικογενειακό εισόδημα δεν υπερβαίνει, για οικογένεια μέχρι τριών μελών, το ποσό των 42.000 δρχ. το μήνα που αυξάνεται για κάθε επιπλέον μέλος, κατά 5.000 δρχ.  Σαν οικογενειακό εισόδημα νοείται το ποσό που προκύπτει από τον συνυπολογισμό των κάθε φύσεως εισοδημάτων τακτικών ή εκτάκτων μηνιαίων ή ετησίων (υπολογιζομένων κατά μήνα) από εργασία ή από άλλες πηγές, όλων των μελών που αποτελούν την οικογένεια στην οποία διαβιούν τα απροστάτευτα παιδιά αφού όμως προηγουμένως αφαιρεθεί απ’ αυτό, το ποσό του ενοικίου που καταβάλλει το μήνα η οικογένεια που διαμένει αποδεδειγμένα σε μισθωμένο οίκημα, καθώς επίσης και το ποσό των ταχυδρομικών τελών, σε περίπτωση που η οικογένεια διαμένει σε διαφορετική περιοχή από εκείνη του ιδιοκτήτη και είναι υποχρεωμένη να αποστείλει σαυτόν το ενοίκο ή το ποσό των δόσεων που καταβάλλει η οικογένεια προς εξόφληση δανείου για την απόκτηση ιδιόκτητης πρώτης κατοικίας. Σε περίπτωση διαζευγμένων ή σε διάσταση γονέων, θα συνυπολογίζεται στο εισόδημα της οικογένειας που διαμένουν τα απροστάτευτα παιδιά το ποσό που καταβάλλει για διατροφή ο υπόχρεος. Όταν ένα μέλος της οικογένειας του προς ενίσχυση παιδιού ή το ίδιο το παιδί, επιδοτείται από άλλο πρόγραμμα Προνοίας του Υπουργείου Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, το ποσό της επιδότησης αυτής δεν υπολογίζεται στο παραπάνω οικογενειακό εισόδημα. Σε περίπτωση απροστατεύτων παιδιών που η μητέρα τους έχει έλθει σε β΄ γάμο και ο β΄ σύζυγός της, διαζευγμένος κι αυτός, έχει παιδιά που διαμένουν με την φυσική τους μητέρα και τους καταβάλλει μηνιαία διατροφή, το ποσό της διατροφής αυτής δεν θα υπολογίζεται στο μηνιαίο εισόδημα της οικογένειας που διαμένουν τα απροστάτευτα παιδιά, με την προϋπόθεση ότι τα παιδιά αυτά δεν έχουν υιοθετηθεί από τον β΄ σύζυγο. Σε απροστάτευτα παιδιά που βρίσκονται μέσα σε ιδρύματα τα οποία παρέχουν δωρεάν υπηρεσίες και λειτουργούν όλο το χρόνο σε 24ωρη βάση ή επιδοτούνται για την ίδια αιτία από άλλες υπηρεσίες ή Οργανισμούς Κοινωνικής Αντιλήψεως, δεν παρέχεται η οικονομική ενίσχυση του εδαφ. β΄ του παρόντος άρθρου. Σε περίπτωση όμως που τα παιδιά αυτά, για οποιονδήποτε λόγο, απουσιάζουν από τα Ιδρύματα τουλάχιστον ένα μήνα ή απομακρύνονται απ’ αυτά κατά τη διάρκεια του θέρους, τους παρέχεται για το χρονικό αυτό διάστημα η οικονομική ενίσχυση του εδαφ. β΄ του παρόντος άρθρου, με την προϋπόθεση όμως ότι πληρούν και τις υπόλοιπες προϋποθέσεις της κείμενης νομοθεσίας. β)Εφόσον διαφυλάσσονται οι λοιπές προϋποθέσεις που ορίζονται στην κείμενη νομοθεσία, παρέχεται μηνιαία οικονομική ενίσχυση για κάθε απροστάτευτο παιδί. Το ποσό της μηνιαίας αυτής οικονομικής ενίσχυσης καθορίζεται σε 7.000 δρχ. για κάθε ενισχυόμενο παιδί που μένει με την οικογένειά του ή σε συγγενική οικογένεια που έχει το βαθμό συγγενείας που αναφέρεται στο εδάφ. α΄ του παρόντος άρθρου. Η ίδια οικονομική ενίσχυση παρέχεται και σε παιδιά που φιλοξενούνται για λόγους σπουδών, σε συγγενική οικογένεια, ανεξαρτήτως βαθμού. Στην περίπτωση αυτή το ποσό της μηνιαίας οικονομικής ενίσχυσης καταβάλλεται στη φυσική οικογένεια του ενισχυόμενου παιδιού.» Οι περιπτ. α και β, όπως είχαν αντικατασταθεί από την παρ. Ι άρθρ. 2 Π.Δ. 270/1985, αντικαταστάθηκαν και πάλι ως άνω από το άρθρ. 2 Π.Δ. 286/14-20 Ιουν. 1988 (ΦΕΚ Α΄ 132), του οποίου η ισχύς σύμφωνα με το άρθρ. 3 αυτού αρχίζει από 1 Οκτ. 1988. Για νεώτερη τροποποίηση των εδ. α’ και β’ της άνω παρ. 1  σχετικά με το ποσό του μηνιαίου οικογενειακού εισοδήματος βλ. & άρθρ. 1 του Π.Δ.147/2-7 Μαρτ. 1989 (ΦΕΚ Α’ 70), κατωτ. αριθ.16.    (Αντί για τη σελ. 170,03(β) Σελ. 170,03(γ) Τεύχος 1305 Σελ. 1 Ενίσχυση απροστάτευτων παιδιών 35.Δ.η.14   686 «γ)Η κατά το προηγούμενο εδάφιο μηνιαία οικονομική ενίσχυση καταβάλλεται: για τις περιπτώσεις που έχουν υποβληθεί αιτήσεις το πρώτο δεκαπενθήμερο του μηνός, από τις 16 του ιδίου μηνός. για τις περιπτώσεις που έχουν υποβληθεί αιτήσεις το δεύτερο δεκαπενθήμερο του μηνός, από την 1η του επομένου μηνός. για τις περιπτώσεις που έχουν υποβληθεί αιτήσεις μεταφοράς του φακέλλου, λόγω μετοικήσεως, από Νομαρχία σε Νομαρχία ή Νομαρχιακό διαμέρισμα, από της επομένης της διακοπής της οικονομικής ενισχύσεως από τη Νομαρχία που προερχόντουσαν.» Η περίπτ. γ΄ προστέθηκε από την παρ. 2 άρθρ. 2 Π.Δ. 270/20-28 Μαΐου 1985 (ΦΕΚ Α΄ 100). 2.Η οικονομική ενίσχυση της προηγούμενης παραγράφου εγκρίνεται με απόφαση των Δ/νσεων ή Τμημάτων Κοινωνικής Πρόνοιας των κατά τόπους Νομαρχιών και Διαμερισμάτων Νομαρχίας Αττικής, αφού προηγουμένως γίνει εξακρίβωση της οικογενειακής και οικονομικής καταστάσεως των απροστατεύτων παιδιών, που ενεργείται, για το σκοπό αυτό, από τις Κοιν. Λειτουργούς των παραπάνω Δ/νσεων ή Τμημάτων ή Γραφείων Κοιν. Πρόνοιας εφόσον υπάρχουν, διαφορετικά από υπαλλήλους αυτών. Στην απόφαση αυτή καθορίζεται, για κάθε οικογένεια που θα επιδοτηθεί, ο υπεύθυνος από τα μέλη αυτής, για την είσπραξη και διαχείριση της μηνιαίας οικονομικής ενισχύσεως. 3. «Οι ετήσιες αναθεωρήσεις των αποφάσεων έγκρισης μηνιαίας οικονομικής ενίσχυσης των επιδοτουμένων, θα γίνονται με την προσκόμιση των απαιτουμένων δικαιολογητικών στην Υπηρεσία, χωρίς τη διεξαγωγή Κοινωνικής έρευνας, εκτός αν η Κοινωνική Υπηρεσία κρίνει την διεξαγωγή αναγκαία, λόγω της αδυναμίας διαμορφώσεως κρίσεων ως προς την αναθεώρηση, με βάση τα προσκομισθέντα δικαιολογητικά. Η μέσα σε «         » παρ. 3 αντικαταστάθηκε ως άνω από το άρθρ. 3 Π.Δ.148/11 – 20 Ιαν.1997 (ΦΕΚ Α’127).Σύμφωνα δε με το άρθρ.4 ιδίου Π.Δ.148/1997 η ισχύς του αρχίζει από 1/7/1997. Άρθρ.3.-1.Από τη δημοσίευση του παρόντος, παύουν να ισχύουν οι διατάξεις του 669/61 Β.Δ/τος, όπως αυτό τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε μεταγενέστερα. 2.Η ισχύς του εδαφ. β της παρ. 1 του άρθρ. 2 του Δ/τος αυτού αρχίζει από 1-1-1983.   Σελ. 170,04(γ) Τεύχος 1305 Σελ. 2  