1. ΒΑΣΙΛΙΚΟΝ ΔΙΑΤΑΓΜΑ υπ' αριθ. 313 της 18 Μαρτ./16 Απρ. 1966 (ΦΕΚ Α' 87)  Περί Κανονισμού Τεχνικής Εκμεταλλεύσεως Ελικοπτέρων.  Έχοντες υπ' όψιν: 1.Tας διατάξεις του άρθρ. 9 του Νόμ. 5017/31, "περί Πολιτικής Αεροπορίας". 2.Τας διατάξεις της κυρωθείσης δια του Νόμ. 211/47 Συμβάσεως, "περί Διεθνούς Πολιτικής Αεροπορίας". 3.Την υπ' αριθ. 112/66 γνωμοδότησιν του Συμβουλίου της Επικρατείας, προτάσει του Ημετέρου επί των Συγκοινωνιών Υπουργού, απεφασίσαμεν και διατάσσομεν: Ορισμοί Άρθρ.1.-Κατά την έννοιαν του παρόντος: 1.1.Ελικόπτερον: Καλείται αεροσκάφος του οποίου η στήριξις και η εν γένει κίνησίς του εις τον αέρα, εξαρτάται εξ αντώσεως επιτυγχανομένης υπό ενός ή περισσοτέρων στροφείων περιστρεφομένων επί κατακορύφων αξόνων. 1.2.Αεροσταθμός ελικοπτέρων: Καλείται περιοχή επί της επιφανείας του εδάφους ή επί υπερυψωμένης του εδάφους τεχνητής κατασκευής, η οποία χρησιμοποιείται ή πρόκειται να χρησιμοποιηθή δια την προσγείωσιν ή απογείωσιν ελικοπτέρων και περιλαμβάνει μέρος ή πάσας τας εγκαταστάσεις, αι οποίαι είναι απαραίτητοι δια την εξυπηρέτησιν των πτήσεων ελικοπτέρων, ως χώρους σταθμεύσεως ελικοπτέρων, αιθούσας αναμονής, μέσα και εξοπλισμόν συντηρήσεως και εφοδιασμού των ελικοπτέρων δια καυσίμων κλπ. 1.3.Βοηθητικός αεροσταθμός ελικοπτέρων: Καλείται αεροσταθμός ελικοπτέρων επί της επιφανείας του εδάφους ή επί υπερυψωμένης του εδάφους τεχνητής κατασκευής, άνευ εγκαταστάσεων, ο οποίος χρησιμοποιείται η πρόκειται να χρησιμοποιηθή δια προσγείωσιν και απογείωσιν ελικοπτέρων. 1.4.Πεδίον προσγειώσεως ελικοπτέρων: Καλείται περιοχή προσγειώσεως ή απογειώσεως ελικοπτέρων η οποία χρησιμοποιείται ή προορίζεται να χρησιμοποιηθή προσωρινώς ή εκτάκτως.      1.5.Περιοχή προσγειώσεως-απογειώσως: Καλείται η περιοχή εκείνη του αεροσταθμού ελικοπτέρων, η οποία πράγματι χρησιμοποιείται δια προσγείωσιν και απογείωσιν ελικοπτέρων εις την οποίαν περιλαμβάνεται και η περιοχή επαφής. 1.6.Περιοχή επαφής: Καλείται το τμήμα εκείνο της περιοχής απογειώσεως-προσγειώσεως, το οποίον προορίζεται ίνα επικάθηται το ελικόπτερον κατά την προσγείωσιν. 1.7.Επίπεδον ελευθερώσεως εμποδίων: Καλείται κεκλιμένον επίπεδον, εν σχέσει προς την περιοχήν προσγειώσεως, εκτεινόμενον προς τα έξω και άνω, υπό γωνίαν η οποία είναι ανάλογος προς τα χαρακτηριστικά πτήσεως (επιδόσεως) του ελικοπτέρου και χρησιμοποιείται υπό της ΥΠΑ δια τον καθορισμόν των ελευθέρων, από πλευράς εμποδίων, ιχνών προσεγγίσεως και αναχωρήσεως. Εφαρμογή-Γενικαί Διατάξεις Άρθρ.2.-2.1.Εφαρμογή: Αι διατάξεις του παρόντος εφαρμόζονται επί πολιτικών ελικοπτέρων εγγεγραμμένων εις τα Μητρώα Ελληνικών Πολιτικών αεροσκαφών. Δια θέματα τα οποία δεν ρυθμίζονται υπό των διατάξεων του παρόντος, θα έχουν ανάλογον εφαρμογήν αι διατάξεις του από 7.8.1931 Π.Δ/τος, "περί Κανονισμού εναερίου κυκλοφορίας" και αι διατάξεις του υπ' αριθ. 595/63 Β.Δ/τος, περί Κανονισμού Τεχνικής Εκμεταλλεύσεως πολιτικών αεροσκαφών". 2.2.Έλεγχος εφαρμογής: Ο έλεγχος της εφαρμογής των διατάξεων του παρόντος ενασκείται υπό της ΥΠΑ, εκτείνεται δε εφ' όλων των φάσεων, σταδίων και λεπτομερειών της τεχνικής εκμεταλλεύσεως των ελικοπτέρων. Αεροσταθμοί ελικοπτέρων. Άρθρ.3.-3.1.Κατασκευή αεροσταθμών ελικοπτέρων: Οι αεροσταθμοί ελικοπτέρων κατασκευάζονται επί της επιφανείας του εδάφους ή επί της οροφής κτιρίων ή ετέρων καταλλήλων τεχνητών κατασκευών, ευρισκομένων επί ξηράς ή εντός υδατίνων περιοχών. 3.2.Διαστάσεις περιοχής απογειώσεως - προσγειώσεως: Η περιοχή απογειώσεως-προσγειώσεως πρέπει να παρέχη επαρκή χώρον δια τους ελιγμούς των ελικοπτέρων.  Το  μέγεθος  της  περιοχής  ταύτης  δέον  όπως  είναι,  βα-      (Αντί της σελ. 768,21) Σελ. 768,21(α) 356Α-313 Τεχνική Εκμετάλλευση Ελικοπτέρων 38.Ξ.δ.1   162 σικώς, ανάλογον προς το όλον μήκος του η των χρησιμοποιούντων την περιοχήν ταύτην τύπων ελικοπτέρων, ως από ακροπτερυγίου εις ακροπτερύγιον του συστήματος του στροφείου. 3.3.Ίχνη προσεγγίσεως και αναχωρήσεως: Τα ίχνη προσεγγίσεως και αναχωρήσεως, δέον όπως ευρίσκονται άνωθεν εδάφους, το οποίον να περιέχη καταλλήλους περιοχάς δι' αναγκαστικάς προσγειώσεις. Αι εν λόγω περιοχαί δέον όπως ευρίσκονται εις τοιαύτας θέσεις κατά μήκος των ιχνών προσεγγίσεως-αναχωρήσεως, ώστε τα ελικόπτερα να δύνανται, κατολισθαίνοντα με λόγον 1:2 (κατακορύφως-οριζοντίως), να αφιχθώσι και προσγειωθώσιν εις μίαν των περιοχών τούτων. Ο λόγος της κατολισθήσεως δύναται να καθορίζεται διαφόρως και αναλόγως προς τας υπό του κατασκευαστού καθοριζομένας επιδόσεις καθόδου δι' αυτοπεριστροφής. 3.4.Επίπεδα ελευθερώσεως εμποδίων κατά την προσέγγισιν και αναχώρησιν: Προς τον σκοπόν αναγνωρίσεως και εντοπίσεως των εμποδίων εκείνων τα οποία γειτνιάζουν εις αεροσταθμούς ή εις πεδία προσγειώσεως ελικοπτέρων και αποτελούν εμπόδια δια τας πτήσεις αυτών, λαμβάνονται υπ' όψιν νοητά επίπεδα ελευθερώσεως εμποδίων ως ακολούθως: Τα επίπεδα ελευθερώσεως εμποδίων έχουσι κλίσιν 1:8, ως προς το οριζόντιον επίπεδον. Άρχονται εκ του χείλους της περιοχής προσγειώσεως-απογειώσεως και εκτείνονται προς τα έξω και ανω συμμετρικώς, ως προς το ίχνος προσγειώσεως-απογειώσεως και μέχρι του ύψους ένθα το ελικόπτερον δύναται να συμμορφωθή με τας επί Γραμμής Πτήσεως απαιτήσεις. Το εύρος του επιπέδου ελευθερώσεως εμποδίων, κατά την πλευράν επαφής προς το έδαφος, συμπίπτει με τας διαστάσεις της περιοχής προσγειώσεως- απογειώσεως, εκείθεν βαίνει αυξανόμενον ομοιομόρφως, εκατέρωθεν του ίχνους πτήσεως, μέχρι του εύρους των 500 ποδών εις το επί Γραμμής Πτήσεως ύψος. 3.5.Προσγειώσεως ελικοπτέρων: 3.5.1.Επιφυλασσομένης της εφαρμογής των σχετικών ισχυουσών διατάξεων, προκειμένου περί πτήσεων εκτός ελεγχομένου εναερίου χώρου, αι προσγειώσεις και απογειώσεις ελικοπτέρων, ιπταμένων εντός των ορίων της Ελληνικής Επικρατείας, λαμβάνουν χώραν είτε επί αεροδρομίων και αεροσταθμών ελικοπτέρων, είτε εις ετέρας θέσεις κατά τα εν υποπ. 3.5.2. έως 3.5.3. του παρόντος καθοριζόμενα.  Σελ. 768,22(α) 356Α-314 3.5.2.Προσγείωσις εντός αεροδρομίων: Προσγείωσις ελικοπτέρων εντός αεροδρομίων λαμβάνει χώραν εντός των προς τούτο καθορισθεισών περιοχών, εφαρμοζομένων των δι' ελικόπτερα καθοριζομένων διαδικασιών αφίξεως - αναχωρήσεως. Προσγείωσις εντός αεροδρομίων εις τα οποία δεν έχουσι καθορισθή περιοχαί προσγειώσεως- απογειώσεως ελικοπτέρων και διαδικασίαι αφίξεως- αναχωρήσεως, λαμβάνει χώραν εις κατάλληλον περιοχήν, απαγορευομένης της εισόδου εντός των κύκλων του αεροδρομίου οι οποίοι χρησιμοποιούνται υπό των αεροπλάνων, εκτός εάν άλλως αρμοδίως εξουσιοδοτηθώσι. "3.5.3.Προσγειώσεις και απογειώσεις ελικοπτέρων εκτός αεροδρομίων ή αεροσταθμών ελικοπτέρων (ελικοδρομίων). Προσγειώσεις και απογειώσεις ελικοπτέρων μη εξυπηρετούντων τακτικάς πτήσεις εις πεδία εκτός αεροδρομίων ή αεροσταθμών ελικοπτέρων (ελικοδρομίων) εκτελούνται κατά πάσαν περίπτωσιν και ανεξαρτήτως του σκοπού της πτήσεως, κατά διαδικασίαν καθοριζομένην υπό της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας του Υπουργείου Συγκοινωνιών. Δια τας εν λόγω προσγειώσεις και απογειώσεις ο Κυβερνήτης και ο εκμεταλλευόμενος το ελικόπτερον τυγχάνουν αλληλεγγύως υπεύθυνοι δια την τήρησιν της καθορισθησομένης διαδικασίας, την καταλληλότητα του επιλεγομένου πεδίου, κειμένου εν πάση περιπτώσει εκτός κατωκημένων περιοχών και την πλήρωσιν του συνόλου των απαιτήσεων του παρόντος άρθρου, υποχρεούμενοι όπως προ της τοιαύτης εκλογής, λάβουν υπ' όψιν και προστατεύσουν, πλην των άλλων, την ασφάλειαν των προσώπων και περιουσιών επί του εδάφους και την εν γένει ασφάλειαν των πτήσεων". Η παρ. 3.5.3.αντικατεστάθη ως άνω δια της παρ. 1 άρθρου μόνου Β.Δ. 164 της 19 Φεβρ./11 Μαρτ. 1969 (ΦΕΚ Α' 46). 3.5.4.Νυκτεριναί απογειώσεις και προσγειώσεις δια την μεταφοράν επιβατών: Η απογείωσις ή προσγείωσις κατά την νύκτα, ελικοπτέρου, μεταφέροντος επιβάτας επιτρέπεται μόνον εφ όσον: α)Ο Κυβερνήτης έχει καθορίσει την διεύθυνσιν του ανέμου τη βοηθεία φωτιζομένου ενδείκτου διευθύνσεως ανέμου, ή έχει λάβει γνώσιν ταύτης δια των τοπικών τηλεπικοινωνιακών μέσων, ή εις  περιπτώσεις απογειώσεως, δια προσωπικής παρατηρήσεως και β)η περιοχή η οποία θα χρησιμοποιηθή δια την απογείωσιν ή την προσγείωσιν καθορίζεται ευκρινώς δι' ενδεικτικών φώτων ορίων ή διαδρόμων ή ετέρων καταλλήλων μέσων.      38.Ξ.δ.1 Τεχνική Εκμετάλλευση Ελικοπτέρων   163 Όργανα και εξοπλισμός Άρθρ.4.-4.1.Γενικά: Ουδέν ελικόπτερον δύναται να χρησιμοποιήται δια πτήσεις, εάν δεν είναι εξωπλισμένον: α)Δι' οργάνων και συσκευών, άτινα απαιτούνται δια την απόκτησιν πιστοποιητικού τύπου κατά τας οικείας διατάξεις. β)Δι' οργάνων, συσκευών και εξοπλισμού καθοριζομένων ως απαιραιτήτων: (ι)Δι' απάσας τας πτήσεις συμφώνως προς τας διατάξεις των παρ. 4.2. έως 4.6. (ιι)Δι' ειδικάς πτήσεις, συμφώνως προς τας διατάξεις των παρ. 4.7. και 4.8. του παρόντος. 4.2.Όργανα πτήσεως και ναυτιλίας: α)Δι' ενός συστήματος ενδείξεως ταχύτητος αέρος (μετά θερμαινομένης κεφαλής σωλήνος ΡΙΤΟΤ, προς πρόληψιν κακής λειτουργίας οφειλομένης εις παγοποίησιν). β)Δι' ενός ευπαθούς υψομέτρου. γ)Δι' ενός ωρολογίου φέροντος ενδείκτην δευτερολέπτων. δ)Δι' ενός οργάνου ενδείξεως θερμοκρασίας εξωτερικού ατμοσφαιρικού αέρος. ε)Δια μιας μαγνητικής πυξίδος. Τα εις τα εδάφ. γ' και δ' της παρούσης παραγράφου όργανα και η ύπαρξις θερμαινομένης κεφαλής σωλήνος ΡΙΤΟΤ εις το, εν εδαφ. α' σύστημα ενδείξεως ταχύτητος αέρος, είναι υποχρεωτικά μόνον δι' ελικόπτερα εκτελούντα πτήσεις μεταφοράς επιβατών. 4.3.Όργανα και συσκευαί κινητήρος: α)Δι' οργάνου ενδείξεως θερμοκρασίας του εις τον αναμικτήρα εκάστου κινητήρος εισερχομένου αέρος. β)Δι' οργάνου ενδείξεως θερμοκρασίας κεφαλών κυλίνδρων δι' έκαστον κινητήρα. γ)Δι' οργάνου ενδείξεως πιέσεως βενζίνης και προειδοποιητικού φωτός δι' έκαστον κινητήρα. δ)Δι' ενός μέσου δεικνύοντος την εις εκάστην δεξαμενήν υπάρχουσαν ποσότητα καυσίμων και προκειμένου περί ελικοπτέρων με περισσοτέρας της μιας ανεξαρτήτους δεξαμενάς βενζίνης, δι' ενός προειδοποιητικού μηχανισμού ή μέσου λειτουργούντος όταν η ποσότης βενζίνης εις εκάστην ανεξάρτητον δεξαμενήν μειούται εις το ελάχιστον. ε)Δι' οργάνου ενδείξεως πιέσεως εισαγωγής του εις έκαστον κινητήρα εισερχομένου μίγματος καυσίμου. ς)Δι' οργάνου ενδείξεως πιέσεως ελαίου δι' έκαστον κινητήρα. ζ)Δι’οργάνου ενδείξεως της θερμοκρασίας ελαίου εισαγωγής δι’ έκαστον κινητήρα.         η)Δι' οργάνου ενδείξεως θερμοκρασίας ή ετέρου προειδοποιητικού μηχανισμού ή μέσου όπερ θα ειδοποιή όταν η θερμοκρασία του ελαίου υπερβαίνη έν όριον ασφαλείας εις έκαστον σύστημα μεταδόσεως κινήσεως κυρίου στροφείου, περιλαμβανομένων και εκείνων των συστημάτων μεταδόσεως κινήσεως, τα οποία είναι βασικά δια την αλλαγήν θέσεως των πτερυγίων του στροφείου, όταν ταύτα έχουν σύστημα ελαίου ανεξάρτητον του συστήματος ελαίου του κινητήρος. θ)Δι' οργάνου ενδείξεως πιέσεως ελαίου και προειδοποιητικού φωτός δι' έκαστον σύστημα μεταδόσεως κινήσεως, το οποίον χρησιμοποιεί κεχωρισμένην αντλίαν ελαίου. ι)Δια συστήματος θερμάνσεως αναμικτήρος ή δι' εξοπλισμού αποπαγώσεως (αποπαγωτικού), δι' έκαστον κινητήρα. ια)Δι' ενός μέσου δι' ου θα δεικνύεται η πλήρης ή μερική εμπλοκή της πέδης του στροφείου, εφ' όσον το ελικόπτερον φέρει τοιαύτην πέδην. ιβ)Δια στροφομέτρου δια το κύριον στροφείον, ή δι' έκαστον κύριον στροφείον, η ταχύτης του οποίου δυνατόν να διαφέρη σημαντικώς εν σχέσει προς την ταχύτητα ετέρου κυρίου στροφείου. ιγ)Δια στροφομέτρων δι' έκαστον κινητήρα. Τα όργανα των εδαφ. ιβ' και ιγ' δύνανται να συνενούνται εις έν όργανον, υπό την προϋπόθεσιν ότι το όργανον τούτο θα δεικνύη τα στροφάς του στροφείου κατά την διάρκειαν αυτοπεριστροφής. 4.4.Εξοπλισμός επειγούσης ανάγκης-Γενικά: Ουδέν ελικόπτερον δύναται να χρησιμοποιήται δια πτήσεις εάν δεν είναι εξωπλισμένον δι' εξοπλισμού επειγούσης ανάγκης. Τα απαρτίζοντα τον εξοπλισμόν επειγούσης ανάγκης μέσα, δέον όπως τοποθετώνται εις θέσεις ευκόλως προσιτάς εις τα μέλη του πληρώματος, εμφαίνηται δε κατά τρόπον απλούν και σαφή ο τρόπος λειτουργίας των. Οσάκις τα μέσα ταύτα φέρωνται εντός διαμερισμάτων ή εντός κιβωτίων ταύτα, δέον όπως επισημαίνονται κατά τρόπον ώστε να καθίσταται εύκολος ο εντοπισμός των. 4.4.1.Πυροσβεστήρες χειρός: Εις τα διαμερίσματα των μελών του πληρώματος, επιβατών και εμπορευμάτων διατίθενται προς χρήσιν πυροσβεστήρες χειρός εγκεκριμένου τύπου, συμφώνως προς τα κατωτέρω: α)Το είδος και η ποσότης της γομώσεως των πυροσβεστήρων, δέον όπως είναι τα ενδεδειγμένα δια το είδος της πιθανόν να επισυμβή πυρκαϊάς εις το διαμέρισμα εις το οποίον πρόκειται να χρησιμοποιηθώσι. β)Είς τουλάχιστον πυροσβεστήρ χειρός, δέον όπως τοποθετείται εις τον θάλαμον διακυβερνήσεως και εις κατάλληλον θέσιν δια χρήσιν υπό του πληρώματος πτήσεως. γ)Είς τουλάχιστον πυροσβεστήρ χειρός, δέον όπως τοποθετήται εις κατάλληλον θέσιν εντός του διαμερίσματος των επιβατών εκάστου ελικοπτέρου έχοντος περισσοτέρας των 6 θέσεις.      (Μετά την σελ. 768,22) Σελ. 768,23 290-115 Τεχνική Εκμετάλλευση Ελικοπτέρων 38.Ξ.δ.1   164 4.4.2.Εξοπλισμός και είδη Πρώτων Βοηθειών: Είδη πρώτων βοηθειών κατάλληλα δια την περίθαλψιν του είδους της σωματικής βλάβης, ήτις πιθανόν να επισυμβή εν πτήσει ή ελαφρών ατυχημάτων, δέον όπως τοποθετώνται εντός των ελικοπτέρων και εις ποσότητα επαρκή δια τον αριθμόν των επιβατών και των μελών του πληρώματος. 4.4.3.Σήμανσις εξόδων κινδύνου: α)Εσωτερικώς: Αι έξοδοι κινδύνου και ο τρόπος προσπελάσεως και ανοίγματος τούτων, δέον όπως είναι ευδιακρίτως επισεσημασμέναι, ώστε να καθίσταται εφικτή η ανάγνωσις των εξ αποστάσεως ίσης τουλάχιστον προς το εύρος του θαλάμου. Αι θέσεις των χειρολαβών δια των οποίων επιτυγχάνεται η λειτουργία των εξόδων κινδύνου και αι οδηγίαι δια το άνοιγμα τούτων, δέον όπως επισημαίνωνται επί ή παραπλεύρως των εξόδων κινδύνου κατά τρόπον επιτρέποντα την αναγνώρισίν των, εξ αποστάσεως τουλάχιστον ενός μέτρου, υπό προσώπου έχοντος κανονικήν όρασιν. β)Εξωτερικώς: Αι εξωτερικαί επιφάνειαι του ελικοπτέρου, δέον όπως είναι επισεσημασμέναι κατά τρόπον όστις θα επιτρέπη σαφή αναγνώρισιν των απαιτουμένων εξόδων κινδύνου. Οσάκις αι εν λόγω έξοδοι χειρίζωνται έξωθεν, εις την σήμανσιν, δέον όπως περιλαμβάνωνται πληροφορίαι δεικνύουσαι τον τρόπον ανοίγματος τούτων. 4.4.4.Φωτισμός δι’ εσωτερικήν σήμανσιν εξόδων κινδύνου: Άπαντα τα ελικόπτερα, άτινα χρησιμοποιούνται δια την μεταφοράν επιβατών, δέον όπως φέρουν πηγήν ή πηγάς φωτισμού (παρέχουσαι ηλεκτρικήν ενέργειαν ανεξάρτητον της τοιαύτης του κυρίου συστήματος φωτισμού του ελικοπτέρου) δι’ εκάστην έξοδον κινδύνου επιβατών. Έκαστον σύστημα φωτισμού, δέον όπως έχη σχεδιασθή κατά τρόπον ώστε: α)Να τίθεται αυτομάτως εν λειτουργία εις περίπτωσιν ανωμάλου προσγειώσεως, να εξακολουθή να λειτουργή και μετά την ανώμαλον προσγείωσιν και να δύναται να τεθή εν λειτουργία και δια της χειρός, ή     Σελ. 768,24 290-116 β)Να δύναται να τεθή εν λειτουργία μόνον δια της χειρός και να εξακολουθή να λειτουργή και μετά την ανώμαλον προσγείωσιν. Σύστημα φωτισμού τιθέμενον εν λειτουργία δια της χειρός, τίθεται εν λειτουργία προ πάσης απογειώσεως ή προσγειώσεως. Εφ’ όσον σύστημα τι φωτισμού απαιτεί προετοιμασίαν ίνα λειτουργήση αυτομάτως, προετοιμάζεται προ της απογειώσεως ή προσγειώσεως. 4.5.Θέσεις και ζώναι προσδέσεως: Παν ελικόπτερον δια να εκτελέση πτήσεις, δέον να διαθέτη κατά την διάρκειαν της απογειώσεως, της προσγειώσεως και κατά την επί γραμμής πτήσεως πτήσιν, καθίσματα μετά ατομικής ζώνης προσδέσεως δι’ άπαντας τους επιβαίνοντας τους άγοντας ηλικίαν άνω των 2 ετών. Κατ’ εξαίρεσιν δύναται να χρησιμοποιήται μία ζώνη προσδέσεως δια δύο παιδιά ηλικίας 2 έως 12 ετών, άτινα καταλαμβάνουν έν κάθισμα , εφ’ όσον η αντοχή του καθίσματος και της ζώνης επιτρέπει τούτο. 4.6.Εφόδια: α)Ελικόπτερα εκτελούντα πτήσεις μεταφοράς επιβατών, δέον όπως είναι εφωδιασμένα δι’ υαλοκαθαριστήρων ή δι’ ετέρου ισοδυνάμου μέσου δι’ εκάστην θέσιν χειριστού. β)Εφ’ όσον εκτελούν νυκτερινάς πτήσεις, δέον όπως είναι εφωδιασμένα δι’ εφεδρικής πηγής ηλεκτρικής ενεργείας, ικανής όπως παράγη το αναγκαίον φορτίον δια την λειτουργίαν όλων των δια της επομένης παραγράφου καθοριζομένων οργάνων, τα οποία απαιτούν ηλεκτρικήν ενέργειαν.             38.Ξ.δ.1 Τεχνική Εκμετάλλευση Ελικοπτέρων   165 4.7.Όργανα και εξοπλισμός δια νυκτερινάς πτήσεις: Δια την εκτέλεσιν νυκτερινών πτήσεων τα ελικόπτερα, δέον όπως πλέον των εν παραγράφοις 4.2. έως 4.6. του παρόντος άρθρου απαιτουμένων, φέρωσι και τα κάτωθι όργανα και εξοπλισμόν: α)Φώτα θέσεως: Τα φώτα θέσεως δύνανται να είναι σταθερά ή αναλάμποντα. β)Φως προς αποφυγήν συγκρούσεως (ΑΝΤΙCOLLYCION LIGHT), εφ’ όσον τα φώτα θέσεως δεν είναι αναλάμποντα. γ)Δύο φώτα προσγειώσεως εκ των οποίων το έν τουλάχιστον να είναι δυνατόν να ρυθμισθή, κατά τρόπον επιτρέποντα τον φωτισμόν της έμπροσθεν και κάτωθεν του ελικοπτέρου περιοχής. δ)Φώτα οργάνων, παρέχοντα επαρκή φωτισμόν, ούτως ώστε άπαντα τα όργανα, διακόπται κλπ. να είναι ευδιάκριτα, είναι δε εγκατεστημένα κατά τρόπον ώστε αι απ’ ευθείας ακτίνες των να είναι κεκαλυμμέναι ως προς τους οφθαλμούς των μελών του πληρώματος πτήσεως, να μη είναι δε οραταί αντανακλάσεις τούτων εξ αντικειμένων. Δέον ωσαύτως όπως υφίσταται τρόπος ρυθμίσεως της εντάσεως των εν λόγω φώτων, εκτός εάν αποδεικνύεται ότι τα μη ρυθμιζομένης εντάσεως φώτα οργάνων είναι ικανοποιητικά. ε)Γεννήτριαν επαρκούς αποδόσεως. ς)Γυροσκοπικόν τεχνητόν ορίζοντα. ζ)Γυροσκοπικόν ενδείκτην πορείας (διευθύνσεως). η)Γυροσκοπικόν ενδείκτην στροφών και κλίσεων. θ)Ενδείκτην ανόδου-καθόδου. 4.8.Εξοπλισμός μονοκινητηρίων ελικοπτέρων δια πτήσεις άνωθεν θαλάσσης ή ύδατος. Πτήσεις μονοκινητηρίου ελικοπτέρου άνωθεν θαλάσσης ή ύδατος και εις απόστασιν από της ξηράς μεγαλυτέραν εκείνης ήτις δύναται να καλυφθή δια κατολισθήσεως άνευ ιπποδυνάμεως (AUTOROTATIVE), επιτρέπονται μόνον εφ’ όσον τούτο φέρη τον κάτωθι εξοπλισμόν: α)Πλωτήρες προθαλασσώσεως του ελικοπτέρου. β)Σωσίβια ή ετέρας αναλόγους ατομικάς επιπλεούσας συσκευάς δι’ έκαστον των επιβαινόντων. γ)Παν έτερον εφόδιον ή μέσον το οποίον η ΥΠΑ θεωρεί ότι είναι απαραίτητον δια μίαν ασφαλή ειδικήν πτήσιν. 4.9.Ραδιοσυσκευαί Ελικοπτέρων: Άπαντα τα ελικόπτερα, δέον όπως είναι εξωπλισμένα δια των κατωτέρω αναφερομένων ραδιοσυσκευών. 4.9.1.Ραδιοσυσκευαί δια πτήσεις εκτελουμένας δι’ εξ’ όψεως παρατηρήσεως του εδάφους. Δια πτήσεις εις περιοχάς ένθα η ναυτιλία δύναται να εκτελεσθή δια της παρατηρήσεως σημείων επί του εδάφους, το ελικόπτερον, δέον να είναι εξωπλισμένον δια ραδιοσυσκευών, ικανών όπως, υπό ομαλάς συνθήκας λειτουργίας.      α)Επιτυγχάνουν αμφίφορον επικοινωνίαν με ένα τουλάχιστον ενδεδειγμένον τηλεπικοινωνιακόν σταθμόν εδάφους εξ οιουδήποτε σημείου της γραμμής ή περιοχής πτήσεως. β)Επιτυγχάνουν αμφίφορον επικοινωνίαν με τους Πύργους Ελέγχου Εναερίου Κυκλοφορίας Αεροδρομίου εξ οιουδήποτε σημείου της Ζώνης Κυκλοφορίας του αεροδρομίου προς ο προορίζεται η πτήσις. γ)Λαμβάνουν μετεωρολογικάς πληροφορίας εξ οιουδήποτε σημείου της γραμμής πτήσεως ή περιοχής, είτε δια των αυτών, είτε δι’ ετέρων ανεξαρτήτων των εν α΄ και β΄ της παρούσης απαιτουμένων Ραδιοσυσκευών. Πλήρωμα Ελικοπτέρου Άρθρ.5.-«5.1.Σύνθεσις Πληρώματος Πτήσεως. 5.1.1.Απαγορεύεται η εκτέλεσις πτήσεων δι’ ελικοπτέρων με πλήρωμα πτήσεως ολιγώτερον του ελαχίστου τοιούτου του καθοριζομένου εν τω Εγχειριδίω πτήσεως του ελικοπτέρου. 5.1.2.Ανεξαρτήτως της προηγουμένης παρ. 5.1.1., το ελάχιστον πλήρωμα πτήσεως δέον να είναι δύο χειρισταί δια τας περιπτώσεις τακτικών ή εκτάκτων πτήσεων δι’ ελικοπτέρων, εκτελουμένων: 5.1.2.1.Προς εξυπηρέτησιν τακτικής επιβατικής κινήσεως ή μεταφοράν επιβατών επ’ ευκαιρία (αεροταξί), υπό μετεωρολογικάς συνθήκας απαιτούσας την εκτέλεσιν της πτήσεως βοηθεία οργάνων. 5.1.2.2.Προς εξυπηρέτησιν τακτικής ή εκτάκτου επιβατικής κινήσεως δι’ ελικοπτέρων μεγίστου βάρους απογειώσεως μεγαλυτέρου των 12.500 LBS. 5.2.Σύνθεσις πληρώματος θαλάμου επιβατών. 5.2.1.Κατά την εκτέλεσιν τακτικών ή εκτάκτων πτήσεων μεταφοράς επιβατών δι’ ελικοπτέρων άτινα διαθέτουσι άνω των δέκα εννέα θέσεων επιβατών μετέχει του πληρώματος και μία τουλάχιστον αεροσυνοδός». Το άρθρ. 5 αντικατεστάθη ως άνω δια της παρ. 2 άρθρου μόνου Β.Δ. 164 της 19 Φεβρ./11 Μαρτ. 1969 (ΦΕΚ Α΄ 46). Χρόνος Πτήσεως και Αναπαύσεως Άρθρ.6.-6.1.Γενικά: Ουδείς ιπτάμενος προγραμματίζεται δια την εκτέλεσιν οιασδήποτε εμπορικής πτήσεως ουδέ αναλαμβάνει ούτος καθήκοντα μέλους πληρώματος κατά παράβασιν των κατωτέρω οριζομένων ορίων του χρόνου πτήσεως και αναπαύσεως. 6.1.1.Δια χρονικόν διάστημα 365 συνεχών ημερών: Χρόνος Πτήσεως μέχρι 1000 ωρών.     (Αντί της σελ. 768,25) Σελ. 768,25(α) 356Α-315 Τεχνική Εκμετάλλευση Ελικοπτέρων 38.Ξ.δ.1   166 6.1.2.Δια χρονικόν διάστημα 30 συνεχών ημερών: Χρόνος Πτήσεως μέχρι 100 ωρών. 6.1.3.Δια χρονικόν διάστημα 7 συνεχών ημερών: α)Χρόνος πτήσεως: Μέχρι 30 ωρών. β)Χρόνος αναπαύσεως: 24 συνεχών ωρών, όστις είναι διάφορος του εν υποπαρ. 6.1.4. β΄ καθοριζομένου χρόνου αναπαύσεως. 6.1.4.Δια χρονικόν διάστημα 24 συνεχών ωρών: α)Χρόνος πτήσεως: Μέχρις 8 ωρών δια την εκτέλεσιν μιας ή περισσοτέρων πτήσεων, συνεχώς ή κατά διαλείμματα. β)Χρόνος αναπαύσεως: Τουλάχιστον ίσος προς το διπλάσιον των εκτελεσθεισών ωρών πτήσεως από της τελευταίας αναπαύσεως και εν πάση περιπτώσει ουχί μικρότερος των 8 ωρών, όστις παρέχεται άμα ή προ της συμπληρώσεως των οκτώ ωρών πτήσεως. Μέλος πληρώματος το οποίον συνεπλήρωσε περισσοτέρας των 8 ωρών πτήσεως εντός 24 συνεχών ωρών, δέον όπως, άμα τω πέρατι της πτήσεως ή της σειράς πτήσεων δια τας οποίας έχει προγραμματισθή, τύχη αδείας αναπαύσεως 16 τουλάχιστον ωρών, προ της εκ νέου αναλήψεως καθηκόντων. 6.2.Απαγορεύται η υπό του εκμεταλλευομένου (εργοδότου) απασχόλησις των ιπταμένων καθ’ ον χρόνον ούτοι ευρίσκονται εις άδειαν αναπαύσεως. 6.3.Δεν λογίζεται ως εκτελεσθείσα κατά παράβασιν των κειμένων διατάξεων πτήσις, ήτις, εκ λόγων ανεξαρτήτως της θελήσεως ή δυνατοτήτων του εκμεταλλευομένου δεν κατέστη δυνατόν να ολοκληρωθή εντός των ως άνω καθοριζομένων ορίων χρόνου πτήσεως και αναπαύσεως. Έλεγχος Πτήσεων Άρθρ.7.-1.Ευθύνη εκμεταλλευομένου: Ο εκμεταλλευόμενος είναι υπεύθυνος δια τον έλεγχον των πτήσεων, την κατά τας κειμένας διατάξεις άσκησιν της Τεχνικής Εκμεταλλεύσεως των ελικοπτέρων και την εξασφάλισιν και παροχήν προς τους χειριστάς όλων των πληροφοριών των απαραιτήτων δια την εν ασφαλεία εκτέλεσιν των πτήσεων. 7.2.Ευθύνη Κυβερνήτου: Ο Κυβερνήτης, κατά την διάρκειαν της πτήσεως, κυβερνά το ελικόπτερον, διοικεί το πλήρωμα και είναι υπεύθυνος δια την ασφάλειαν των επιβατών, του πληρώματος, του φορτίου και του ελικοπτέρου.      Σελ. 768,26 (α) 356Α-316 7.3.Ενέργειαι προ πτήσεως: Ο Κυβερνήτης προ της ενάρξεως πάσης πτήσεως δέον όπως: α)Βεβαιωθή ότι κατάλληλοι αεροναυτιλιακοί χάρται, περιέχοντες επαρκείς πληροφορίας ως προς τα αεροναυτιλιακά βοηθήματα και τας δι οργάνων διαδικασίας προσεγγίσεως ευρίσκωνται επί του ελικοπτέρου. β)Βεβαιωθή ότι έκαστον μέλος πληρώματος, μετέχον νυκτερινής πτήσεως, έχει αμέσως διαθέσιμον τον προς ιδίαν αυτού χρήσιν ηλεκτρικόν φανόν, ευρισκόμενον εις καλήν κατάστασιν λειτουργίας. 7.4.Ενημέρωσις Κυβερνήτου: Προ της ενάρξεως πάσης πτήσεως, το υπό του εκμεταλλευομένου διατιθέμενον Κέντρον ελέγχου Πτήσεων παρέχη εις τον Κυβερνήτη του ελικοπτέρου απάσας τας διαθεσίμους προσφάτους πληροφορίας και αναφοράς τας σχετικάς με την κατάστασιν των αεροσταθμών και των αεροναυτιλιακών βοηθημάτων, τα οποία δυνατόν να επηρεάσουν την ασφάλειαν της πτήσεως. Καθ’ όλην την διάρκειαν της πτήσεως το αυτό Κέντρον Ελέγχου Πτήσεων μεταβιβάζει εις τον Κυβερνήτη οιανδήποτε πληροφορίαν επί των μετωρολογικών συνθηκών και της αντικανονικής λειτουργίας των διαφόρων ευκολιών και βοηθημάτων, δυναμένων να επηρεάσουν την ασφάλειαν της πτήσεως. 7.5.Τηλεπικοινωνιακαί και αεροναυτικαί ευκολίαι: Έναρξις πτήσεως επιτρέπεται μόνον εφ’ όσον αι απαιτούμεναι δια την πτήσιν τηλεπικοινωνιακαί και αεροναυτιλιακαί ευκολίαι και υπηρεσίαι λειτουργούν ικανοποιητικώς. 7.6.Μετεωρολογικαί απαιτήσεις και περιορισμοί δια πτήσεις ελικοπτέρων: 7.6.1.Πτήσεις VFR: Πτήσεις υπό κανόνας πτήσεως εξ όψεως (VFR) επιτρέπονται εφ’ όσον πρόσφατα μετεωρολογικά δελτία ή προγνωστικά ή συνδυασμός τούτων, προεικάζουν ότι η οροφή και η ορατότης κατά μήκος της γραμμής πτήσεως είναι και θα παραμείνουν τοιαύται ώστε, τηρουμένων των προϋποθέσεων της υποπαρ. 7.6.2., να καθίσταται δυνατή η άφιξις του ελικοπτέρου εις τον ή τους αεροσταθμούς εις ους προτίθεται να προσγειωθή, ιπταμένου υπό κανόνας πτήσεως εξ όψεως. 7.6.2.Απαιτήσεις για την εκτέλεσιν πτήσεων VFR: Πτήσεις VFR επιτρέπονται εφ’ όσον αι μετεωρολογικαί συνθήκαι είναι τοιαύται ώστε να καθίσταται δυνατή η εκτέλεσις πτήσεως δι’ εξ όψεως παρατηρήσεως και αναγνωρίσεως σημείων επί του εδάφους και προκειμένου περί νυκτερινών πτήσεων, υπάρχουν επί του εδάφους επαρκή και κατάλληλα φώτα προσφερόμενα δια τον σκοπόν τούτον.        38.Ξ.δ.1 Τεχνική Εκμετάλλευση Ελικοπτέρων   167 7.6.3.Πτήσεις IFR: Η εκτέλεσις πτήσεων IFR απαγορεύεται. Κατ’ εξαίρεσιν η ΥΠΑ δύναται να επιτρέπει την εκτέλεσιν τοιούτων πτήσεων εφ’ όσον συμφώνως προς το Πιστοποιητικόν και το Εγχειρίδιον Πτήσεως, το ελικόπτερον δύναται να εκτελή τοιαύτας πτήσεις και οι χειρισταί έχουν την ικανότητα πτήσεως δι’ οργάνων επί ελικοπτέρων. 7.6.4.Ελαχίστη ορατότης και απόστασις εκ των νεφών δια πτήσεις VFR: Πτήσεις VFR επιτρέπονται εφ’ όσον η οροφή και η ορατότης είναι ίσαι ή ανώτεραι των υπό της ΥΠΑ εκάστοτε καθοριζομένων ορίων οροφής και ορατότητος δια πτήσεις ελικοπτέρων. 7.7.Ελάχιστα ύψη δια πτήσεις VFR: Εξαιρέσει των περιπτώσεων απογειώσεων ή προσγειώσεων ή ειδικής αδείας της ΥΠΑ, ουδέν ελικόπτερον δύναται να ίπταται άνωθεν κατωκημένων περιοχών εις ύψος κατώτερον εκείνου, όπερ θα επέτρεπεν εις τούτο, εν περιπτώσει κινδύνου ή ανωτέρας βίας, να εκτελέση αναγκαστικήν προσγείωσιν, μη δυναμένην να θέση εις κίνδυνον άτομα ή περιουσίαν επί του εδάφους. Το ύψος τούτο δεν δύναται εν ουδεμιά περιπτώσει, να είναι κατώτερον των 300 ποδών από της επιφανείας του εδάφους. Εν τη εννοία της παρούσης παραγράφου, περιοχαί, ως είναι αι εντός περιβόλων σχολείων, τα γήπεδα σταθμεύσεως, αι υπό διαμόρφωσιν περιοχαί, οι μεγάλοι αυτοκινητόδρομοι, αι δημόσιαι αποβάθραι κλπ. δεν θεωρούνται κατάλληλοι προς χρήσιν δι’ αναγκαστικάς προσγειώσεις όταν είναι κατειλημμέναι υπό προσώπων ή οχημάτων, εκτός εάν υπάρχουν μη κατειλημμένα τμήματα τούτων, τα οποία κρίνονται υπό του Κυβερνήτου κατάλληλα δι’ αναγκαστικήν προσγείωσιν άνευ του ως άνω κινδύνου. 7.8.Περιορισμοί επί γραμμής πτήσεως. Περιοχαί αναγκαστικών προσγειώσεων: Η εκτέλεσις πτήσεως δι’ ελικοπτέρου επί γραμμής πτήσεως, επιτρέπεται εφ’ όσον υπάρχουν περιοχαί εις τας οποίας δύναται να εκτελεσθή αναγκαστική προσγείωσις, άνευ αδικαιολογήτου κινδύνου των επιβατών, ή ετέρων προσώπων ή περιουσίας επί του εδάφους. Αι απαιτήσεις της προηγουμένης παραγράφου όσον, αφορά την εκλογήν των περιοχών αναγκαστικών προσγειώσεων ισχύουν και εν προκειμένω    7.9.Πτήσεις υπό συνθήκας παγοποιήσεως: Απαγορεύεται η έναρξις και η επί γραμμής πτήσεως συνέχισις πτήσεως, οσάκις, κατά την κρίσιν του Κυβερνήτου ή του εκμεταλλευομένου προβλέπωνται ή αντιμετωπίζωνται συνθήκαι παγοποιήσεως, δυνάμεναι να επιδράσουν δυσμενώς επί της ασφαλείας της πτήσεως. Ωσαύτως απαγορεύεται η απογείωσις ελικοπτέρου όταν δροσόπαγος, χιών ή πάγος έχη επικαθήσει επί των στροφείων, των πηδαλίων ή ετέρων κινητών μερών του ελικοπτέρου. 7.10.Εφοδιασμός δια καυσίμων δια πτήσεις VFR: Έναρξις πτήσεως προϋποθέτει ότι το ελικόπτερον φέρει επαρκή καύσιμα ίνα εκτελέση πτήσιν μέχρι του αεροσταθμού προορισμού και εν συνεχεία να δύναται να συνεχίση πτήσιν 20 λεπτών τουλάχιστον υπό κανονικήν κατανάλωσιν ταξιδίου. 7.11.Υπεισερχόμενοι συντελεσταί κατά τον υπολογισμόν των απαιτουμένων καυσίμων: Κατά τον υπολογισμόν των απαιτουμένων καυσίμων, δέον όπως λαμβάνωνται υπ’ όψιν, ο άνεμος και έτεραι προβλεπόμεναι μετεωρολογικαί συνθήκαι, έτεραι συνθήκαι, αίτινες δυνατόν να επιφέρουν καθυστερήσεις εις την προσγείωσιν ως και η ποσότης των μη δυναμένων να χρησιμοποιηθώσι καυσίμων. Τελικαί Διατάξεις. Άρθρ.8.-Η ισχύς του παρόντος άρχεται από της δημοσιεύσεώς του δια της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως. Εις τον αυτόν επί των Συγκοινωνιών Υπουργόν, ανατίθεμεν την δημοσίευσιν και εκτέλεσιν του παρόντος.          (Μετά την σελ. 768,26) Σελ. 768,27 Τεχνική Εκμετάλλευση Ελικοπτέρων 38.Ξ.δ.1   168 38.Ξ.δ.1 Τεχνική Εκμετάλλευση Ελικοπτέρων   169 