150. ΑΠΟΦΑΣΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Αριθ.οικ.58930/480 της 15 Απρ.-3 Μαΐου 1999 (ΦΕΚ Β΄526) ΄Αδειες οδήγησης αυτοκινήτων, μοτοσικλετών και τετρακύκλων. ΄Εχοντας υπόψη:  1. Τις διατάξεις: α) του Ν. 2094/1992 "Κύρωση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας" (Α'182 )  β) της παραγράφου 2 του άρθρου 7 και της παραγράφου 2 του άρθρου 11 του Π.Δ.19/1995 (Α' 15) "Προσαρμογή της νομοθεσίας προς την οδηγία 91/ 439/ ΕΟΚ του Συμβουλίου της 29ης Ιουλίου 1991, για την άδεια οδήγησης",  γ). του Π.Δ. 181/1998 ( Α'133 ) "Προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας προς την οδηγία 96/47/ ΕΚ του Συμβουλίου της 23 ης Ιουλίου 1996 και την οδηγία 97/26/ ΕΚ του Συμβουλίου της 2ας Ιουνίου 1997 για την τροποποίηση της οδηγίας 91/439/ΕΟΚ σχετικά με την άδεια οδήγησης"  δ). της παραγράφου 2 του άρθρου 8 του Ν.2366/1995 (Α' 256 ) "ρύθμιση θεμάτων Οργανισμών και Υπηρεσιών του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών και άλλες διατάξεις" ε). του Ν1333/1983 ( Α' 31) "Κύρωση της Συμφωνίας για αμοιβαία αναγνώριση αδειών οδήγησης μεταξύ Ελλάδας Ελβετίας"  στ). της παρ. 5 του άρθρου 16 του Ν.2465/1997 ( Α' 28 ) "θέματα αρμοδιότητας του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών".  ζ). της παρ. 3 του άρθρου 4 του Π.Δ. 358/1997 (Α' 240) "Προϋποθέσεις και διαδικασία για τη νόμιμη παραμονή και εργασία αλλοδαπών στην Ελλάδα, που δεν είναι υπήκοοι των κρατών-μελών της Ε.Ε." και της παρ. 2. του άρθρου 6 του Π.Δ. 359/1997 (Α' 240 ) "Χορήγηση της Κάρτας Παραμονής Περιορισμένης Χρονικής Διάρκειας σε αλλοδαπούς".  η). της παρ. 4του άρθρου 16 του Ν.2592/1998 (Α' 57 ) "Αναπροσαρμογή συντάξεων πολιτικών συνταξιούχων του Δημοσίου, ρύθμιση συνταξιοδοτικών θεμάτων και άλλες διατάξεις".  θ). της ΔΙΑΔΠ/6Α/12141/1998 (Β' 607) Κοινής Απόφασης του Υπουργού Οικονομικών και των Υφυπουργών Εσωτερικών, Δημ. Διοίκησης και Αποκέντρωσης και Μεταφορών και Επικοινωνιών. ι). της παρ. 7 του άρθρου 3 και της περιπτ. δ του άρθρου 10 της 1027411/ 842/ ΔΜ/ 98 (Β' 193) Απόφασης του Υπουργού Οικονομικών "Υποχρεωτική χορήγηση Αριθμού Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) και διαδικασίες απόδοσής του " ια). του άρθρου 29Α του Ν.1558/1985 "Κυβέρνηση και Κυβερνητικά όργανα" (Α' 137), όπως αυτό προστέθηκε με το άρθρο 27 του Ν.2081/1992 (Α' 154 ).  2. Το γεγονός ότι από την εφαρμογή της παρούσας απόφασης δεν προκαλείται επιπλέον δαπάνη σε βάρος του Κρατικού Προϋπολογισμού, αποφασίζουμε: ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α' ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ, ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ Η ΤΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΑΔΕΙΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗ 1. Ορισμοί : όπως περιγράφονται στο άρθρο 2 του Π.Δ. 19/1995 (Α' 15 ), όπως το άρθρο αυτό τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε μεταγενέστερα. 2. Κατηγορίες και υποκατηγορίες αδειών οδήγησης και μετατροπή ή επέκταση κ.λ.π. από τη μία κατηγορία ή υποκατηγορία σε άλλη όπως περιγράφονται στο άρθρο 3 του Π.Δ. 19/1995 (Α' 15). Άρθρο 7 Μετατροπή ισχύουσας άδειας οδήγησης που εκδόθηκε από την Ελβετία σε αντίστοιχης κατηγορίας ή υποκατηγορίας ελληνική άδεια οδήγησης, χωρίς θεωρητική και πρακτική εξέταση 1. Ισχύουσες άδειες οδήγησης που εκδόθηκαν από την Ελβετία, ισχύουν ως έχουν επί του ελληνικού εδάφους επί 12 μήνες αφότου ο κάτοχος της άδειας εισήλθε στην Ελλάδα. Μετά την πάροδο του 12μήνου ο κάτοχος της άδειας (εφόσον αυτή είναι ακόμη ισχύουσα) μπορεί να πάρει ελληνική άδεια οδήγησης αντίστοιχης κατηγορίας ή υποκατηγορίας, εφόσον έχει την προβλεπόμενη για κάθε κατηγορία ηλικία (άρθρο 7, παρ. 1 του Π.Δ.19/1995) και έχει παραμείνει επί ελληνικού εδάφους τουλάχιστον τρεις συνεχείς μήνες χωρίς διακοπή, μέσα στο δωδεκάμηνο αυτό. 1.Ε.β.150 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων Για τη μετατροπή ο ενδιαφερόμενος πρέπει να υποβάλει στην Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης της κατοικίας του τα εξής δικαιολογητικά: α. Αίτηση, χωρίς χαρτόσημο. β. Υπεύθυνη δήλωση του Ν.1599/1986, από την οποία να προκύπτει: - ότι εισήλθε στην Ελλάδα προ12μήνου τουλάχιστον και παρέμεινε επί ελληνικού εδάφους τρεις συνεχείς μήνες τουλάχιστον κατά το 12μηνο αυτό. - Τα πλήρη στοιχεία της διεύθυνσης κατοικίας του, ή οποία πρέπει να βρίσκεται στην περιοχή της Υπηρεσίας Μεταφορών-Επικοινωνιών στην οποία υποβάλλεται η αίτηση, - Ο αριθμός Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) και ότι η ελβετική άδεια οδήγησης εξακολουθεί να ισχύει, αν τούτο δεν αποδεικνύεται από τη μετάφρασή της, γ. Φωτοαντίγραφο του δελτίου αστυνομικής ταυτότητας ή φωτοαντίγραφου του διαβατηρίου του για την απόδειξη των ατομικών του στοιχείων (ονοματεπώνυμο, ηλικία κλπ.) δ. Φωτοαντίγραφο άδειας διαμονής ή παραμονής ή κάρτας προσωρινής άδειας παραμονής αλλοδαπού ή κάρτας παραμονής περιορισμένης χρονικής διάρκειας, αν ο ενδιαφερόμενος δεν είναι Ελληνας υπήκοος, από την οποία να προκύπτει ότι η άδεια αυτή έχει εκδοθεί185 ημέρες τουλάχιστον πριν την υποβολή της αίτησης και να εξακολουθεί να ισχύει μέχρι και την ημέρα παραλαβής της άδειας οδήγησης. ε. Μετάφραση της ελβετικής άδειας οδήγησης από το Υπουργείο Εξωτερικών ή από δικηγόρο. στ. Δύο πιστοποιητικά υγείας (ένα παθολόγου και ένα οφθαλμιάτρου) ή πρακτικό Δ.Ι.Ε, κατά περίπτωση, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις που καθορίζουν τις ελάχιστες προϋποθέσεις σωματικής και διανοητικής ικανότητας που πρέπει να πληρούνται για την απόκτηση άδειας οδήγησης. ζ Την ελβετική άδειας οδήγησης, η οποία επιστρέφεται στην αρχή που την εξέδωσε, με μέριμνα της οικείας Υπηρεσίας Μεταφορών-Επικοινωνιών.  η. Μια πρόσφατη φωτογραφία τύπου ταυτότητας (έγχρωμης). θ. Απόδειξη της Εθνικής Τράπεζας, για την καταβολή ποσού χιλίων (1.000)δραχμών υπέρ του ειδικού λογαριασμού του Ν.Δ. 638/1970.  ι. Αποδεικτικό Δημοσίου Ταμείου περί καταβολής παγίων τελών χαρτοσήμου και εισφορών υπέρ τρίτων ποσών όπως αυτά ισχύουν κάθε φορά. 2. Κατά τα λοιπά, όσον αφορά τη διαδικασία, ισχύουν όσα ορίζονται στις παραγράφους 2 και 3 του άρθρου 6 της παρούσας απόφασης.  Άρθρο 8 Μετατροπή άδειας οδήγησης διπλωματικών υπαλλήλων, σε αντίστοιχης κατηγορίας ή υποκατηγορίας ελληνική άδεια οδήγησης. 1. Ξένοι διπλωματικοί υπάλληλοι που υπηρετούν στην Ελλάδα που είναι διαπιστευμένοι και απολαμβάνουν ασυλίας και προνομίων, δικαιούνται να μετατρέψουν ισχύουσες άδειες οδήγησης των κατηγοριών Α, Β και Β + Ε και των υποκατηγοριών Α1 και Β1, εφόσον έχουν την ηλικία που προβλέπει το άρθρο 7 του Π.Δ. 19/1995 κατά περίπτωση. Για τη μετατροπή ο ενδιαφερόμενος ξένος διπλωματικός υπάλληλος πρέπει να υποβάλει στην Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης του τόπου κατοικίας του τα εξής δικαιολογητικά :  α. Αίτηση, χωρίς χαρτόσημο. β. Υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του Ν.1599/1986, από την οποία να προκύπτουν: - Τα πλήρη στοιχεία της διεύθυνσης κατοικίας του, ή οποία πρέπει να βρίσκεται στην περιοχή της Υπηρεσίας Μεταφορών-Επικοινωνιών στην οποία υποβάλλεται η αίτηση, - Ο αριθμός Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) και - Οτι η ξένη άδεια εξακολουθεί να ισχύει, αν αυτό δεν προκύπτει από τη μετάφρασή της. γ. Φωτοαντίγραφο του διαβατηρίου του. δ. Μετάφραση της ξένης άδειας από το Υπουργείο Εξωτερικών ή από δικηγόρο ή από τη οικεία Πρεσβεία ή το Προξενείο. ε. Την ξένη άδεια. στ. Μια πρόσφατη φωτογραφία τύπου ταυτότητας (έγχρωμης). ζ. Απόδειξη της Εθνικής Τράπεζας για την καταβολή ποσού χιλίων (1. 000) δραχμών υπέρ του ειδικού λογαριασμού του Ν.Δ. 638/1970. η. Αποδεικτικό Δημοσίου Ταμείου περί καταβολής παγίων τελών χαρτοσήμου και εισφορών υπέρ τρίτων ποσών, ανά κατηγορία ή υποκατηγορία, όπως αυτά ισχύουν κάθε φορά. θ. Βεβαίωση της Δ/ σης ΕΘιμοτυπίας του Υπουργείου Εξωτερικών, με την οποία να βεβαιώνονται τα πλήρη στοιχεία του ξένου διπλωματικού υπαλλήλου (όνομα, επίθετο, ημερομηνία και τόπος γέννησης κλπ.) καθώς και ότι ο συγκεκριμένος υπάλληλος απολαμβάνει διπλωματικής ασυλίας και προνομίων στην Ελλάδα. (Μετά τη σελ. 220,8622) Σελ. 220,8623 Τεύχος-Σελ. Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.150 ι. Παράβολο Δημοσίου Ταμείου τεσσάρων χιλιάδων (4.000) δραχμών.  ια. Δύο πιστοποιητικά υγείας (ένα παθολόγου και ένα οφθαλμιάτρου) ή πρακτικό Δ.Ι.Ε, κατά περίπτωση, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις που καθορίζουν τις ελάχιστες προϋποθέσεις σωματικής και διανοητικής ικανότητας που πρέπει να πληρούνται για την απόκτηση άδειας οδήγησης. 2. Η ξένη άδεια παραμένει στο φάκελο της οικείας Υπηρεσίας Μεταφορών -Επικοινωνιών. Αν ο ενδιαφερόμενος επιθυμεί, μπορεί να καταθέσει την ελληνική και να πάρει πάλι την ξένη άδεια. Στο έντυπο της ελληνικής άδειας γράφεται η παρατήρηση της παρ. 3 του άρθρου 6 της παρούσας απόφασης.  Άρθρο 9 Ανανέωση άδειας οδήγησης «1. Οι άδειες οδήγησης (ελληνικές ή κρατών - μελών της Ε.Ε. ) δεν ισχύουν μετά την συμπλήρωση συγκεκριμένης ηλικίας του κατόχου τους ή συγκεκριμένου χρόνου, όπως λεπτομερειακά περιγράφεται στο άρθρο 4 του Π.Δ.19/95. Για την ανανέωση δεν απαιτείται θεωρητική και πρακτική εξέταση. Για την ανανέωση ο ενδιαφερόμενος πρέπει να υποβάλει στην Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης του τόπου κατοικίας του τα εξής δικαιολογητικά: α. Αίτηση, χωρίς χαρτόσημο. β. Υπεύθυνη δήλωση του Ν. 1599/1986 , με την οποία να δηλώνεται: – Ότι έχει την κανονική διαμονή του στην Ελλάδα, Αν ο ενδιαφερόμενος δεν είναι Έλληνας υπήκοος, δηλώνεται επί πλέον ότι έχει κανονική διαμονή του στην Ελλάδα τουλάχιστον 185 ημέρες. – Τα πλήρη στοιχεία της διεύθυνσης κατοικίας του, – Ο αριθμός Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.) και  γ. Δύο πιστοποιητικά υγείας (ένα παθολόγου και ένα οφθαλμιάτρου) ή πρακτικό Δ.Ι.Ε, κατά περίπτωση, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις που καθορίζουν τις ελάχιστες προϋποθέσεις σωματικής και διανοητικής ικανότητας που πρέπει να πληρούνται για την απόκτηση άδειας οδήγησης.  δ. Αποδεικτικό είσπραξης Δημοσίου Ταμείου περί καταβολής παγίων τελών χαρτοσήμου και εισφορών υπέρ τρίτων ποσών, ανά κατηγορία ή υποκατηγορία, όπως αυτά ισχύουν κάθε φορά. Σελ. 220,8624 Τεύχος-Σελ. ε. Την προς ανανέωση άδεια οδήγησης. Αν πρόκειται για ανανέωση άδειας οδήγησης κράτους- μέλους της Ε.Ε., απαιτείται επί πλέον, μετάφραση της άδειας από το Υπουργείο Εξωτερικών ή από δικηγόρο. « στ. Ειδικά για τους υπηκόους των κρατών - μελών της Ε.Ε., συμπεριλαμβανομένων των κρατών Νορβηγίας, Ισλανδίας και Λιχτενστάϊν, η παραπάνω προθεσμία των 185 ημερών περιορίζεται σε 95 ημέρες». Η περιπτ.στ΄ αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ.1.3 της με αριθ.17612/2287/26 Μαρτ.-4 Απρ.2002 (ΦΕΚ Β΄407), απόφ. Υπ.Μεταφ. και Επικοιν., με έναρξη ισχύος από 2-4-2002 σύμφωνα με την παρ.2 αυτής. Η παρ.1 τροποποιήθηκε ως άνω από την παρ.5 της με αριθ.71541/8364/14-15 Νοεμ.2001 (ΦΕΚ Β΄1533), απόφ.Υπ. Μεταφ. και Επικοιν., με έναρξη ισχύος από την 2-4-2002, σύμφωνα με την παρ.8 αυτής. 1.Ε.β.150 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 2. Αν η άδεια οδήγησης έχει εκδοθεί από κράτοςμέλος της Ε. Ε. και ο κάτοχός της αποκτήσει την κανονική του διαμονή στην Ελλάδα, τότε ο χρόνος και η ηλικία λήξης ισχύος της είναι αυτή που προβλέπει το άρθρο 4 του Π.Δ. 19/1995 και όχι αυτά που ισχύουν στο κράτος έκδοσης της άδειας. 3. Η ανανέωση άδειας οδήγησης μπορεί να γίνει και μετά τη λήξη του χρόνου ισχύος της. Αν γίνει πριν τη λήξη του χρόνου ισχύος της, τότε η αίτηση με τα δικαιολογητικά δεν μπορούν να υποβληθούν προ του διμήνου το οποίο προηγείται της ημερομηνίας λήξης. 4. Αν η ανανέωση άδειας οδήγησης γίνει πριν τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας του κατόχου της και λόγω εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 4 του Π.Δ. 19/1995, προκύψει ότι η ανανέωση αυτή μπορεί να ισχύσει και μετά τη συμπλήρωση του 68ου έτους της ηλικίας τότε σαν ημερομηνία λήξης ισχύος της ανανεωμένης άδειας δεν τίθεται η παραπάνω ημερομηνία, αλλά αυτή κατά την οποία ο κάτοχος της άδειας συμπληρώνει το 68ο έτος της ηλικίας του. Για τον υπολογισμό του 65ου έτους της ηλικίας, εφαρμόζονται οι διατάξεις της παρ. 4 του άρθρου 4του Π.Δ.19/1995. 5. Αν στο έντυπο της άδειας οδήγησης που εκδόθηκε από τις αρχές κράτους - μέλους της Ε.Ε. δεν είναι δυνατή η απεικόνιση της ανανέωσης με απευθείας εγγραφή πάνω στο έντυπο αυτό, τότε μετατρέπεται η ξένη άδεια σε ελληνική, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 6 της παρούσας απόφασης και στη συνέχεια πραγματοποιείται η εγγραφή της ανανέωσης επί του ελληνικού εντύπου της άδειας οδήγησης. Άρθρο 10 ΄Εκδοση αντιγράφου ελληνικής ή κράτους-μέλους της Ε.Ε., άδειας οδήγησης, λόγω απώλειας ή κλοπής ή φθοράς ή αλλοίωσης.  "1. Σε κάθε περίπτωση απώλειας ή κλοπής ή φθοράς αλλοίωσης άδειας οδήγησης (σε τέτοιο σημείο ώστε να είναι δυσχερής ο έλεγχός της) που εκδόθηκε από οποιαδήποτε Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών ή από κράτος - μέλος της Ε.Ε. ή από Νορβηγία, Ισλανδία και Λιχτενστάιν χορηγείται στον ενδιαφερόμενο αντίγραφο που έχει ισχύ πρωτοτύπου.  Αν ο ενδιαφερόμενος είναι συγχρόνως και κάτοχος ισχύουσας άδειας οδήγησης μοτοσικλέτας παλαιού τύπου, τότε η άδεια αυτή κατατίθεται υποχρεωτικά στην Υπηρεσία. Η άδεια αυτή ακυρώνεται και ενσωματώνεται στο νέο έντυπο της άδειας οδήγησης και διατηρείται στην Υπηρεσία αυτή. «2. Για την έκδοση αντιγράφου ο ενδιαφερόμενος πρέπει να υποβάλει στην Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης του τόπου κατοικίας του, η οποία είναι και η αρμόδια για την έκδοση αντιγράφου, τα εξής δικαιολογητικά: α. Αίτηση, χωρίς χαρτόσημο, β. Υπεύθυνη δήλωση του Νόμ.1599/1986, με την οποία να δηλώνεται: -΄Ότι έχει την κανονική του διαμονή στην Ελλάδα. Αν ο ενδιαφερόμενος δεν είναι ΄Ελληνας υπήκοος, δηλώνεται επί πλέον ότι έχει κανονική διαμονή του στην Ελλάδα τουλάχιστον 185 ημέρες. -Η διεύθυνση της κατοικίας του, -Ο αριθμός Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.) και -΄Ότι η άδεια (της οποίας ζητά την έκδοση αντιγράφου λόγω απώλειας ή κλοπής ή φθοράς ή αλλοίωσης) χάθηκε ή κλάπηκε και δεν κρατείται από οποιαδήποτε αρχή ελληνική ή κράτους-μέλους της Ε.Ε. για οποιοδήποτε λόγο. γ. Τη φθαρμένη ή αλλοιωμένη άδεια οδήγησης, σε περίπτωση που ζητείται η έκδοση αντιγράφου λόγω φθοράς ή αλλοίωσης. Αν η άδεια αυτή εκδόθηκε από κράτος-μέλος της Ε.Ε., επιστρέφεται στην εκδούσα αρχή όπως στις περιπτώσεις μετατροπής. δ. Δύο πρόσφατες φωτογραφίες τύπου ταυτότητας (έγχρωμες). ε. Αποδεικτικό Δημοσίου Ταμείου για είσπραξη παγίου τέλους χαρτοσήμου και εισφοράς υπέρ τρίτων, αν πρόκειται για άδεια των κατηγοριών Γ ή Δ ή Γ+Ε ή Δ+Ε ποσού όπως αυτό ισχύει κάθε φορά. στ. Χαρτόσημο για έκδοση αντιγράφου, ποσού που κάθε φορά ισχύει, το οποίο επικολλάται στην αίτηση. ζ. Απόδειξη της Εθνικής Τράπεζας, χιλίων (1.000) δραχμών, υπέρ του ειδικού λογαριασμού του Ν.Δ.638/1970, αν πρόκειται για φθορά ή αλλοίωση. Αν πρόκειται για απώλεια ή κλοπή Ελληνικής ή ξένης άδειας, τότε καταβάλλεται το ποσό που προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρ.1, παρ.4 του Π.Δ.87/1997 (Α΄72) δραχμές. Το ποσό αυτό δεν καταβάλλεται στην περίπτωση που η απώλεια της άδειας οδήγησης οφείλεται σε κλοπή του οχήματος ή καταστροφή του οχήματος από φωτιά ή από πλημμύρα που αποδεικνύεται από έγγραφα αρμόδιας Αρχής (Αστυνομία, Πυροσβεστική) αντίστοιχα. Για τις Ελληνικές άδειες οδήγησηγς, η αρίθμηση των αντιγράφων λόγω απώλειας ή κλοπής (εθνικός κωδικός 171, 271, 371, κλπ., σύμφωνα με όσα αναγράφονται στη παρ.2 του ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ 1 του Π.Δ.19/1995, ‘όπως τροποποιήθηκε μεταγενέστερα), αρχίζει από την απώλεια ή την κλοπή του πρωτοτύπου. Για τις ξένες άδειες αρχίζει από την κλοπή ή την απώλεια της ξένης άδειας αφότου ο κάτοχος απέκτησε την κανονική του διαμονή στην Ελλάδα. (Μετά τη σελ. 220,8624) Σελ. 220,8625 Τεύχος-Σελ. Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.150 «η Φωτοαντίγραφο ισχύουσας άδειας διαμονής ή παραμονής ή κάρτας προσωρινής άδειας παραμονής αλλοδαπού ή κάρτας παραμονής περιορισμένης χρονικής διάρκειας η οποία πρέπει να έχει εκδοθεί 185 ημέρες τουλάχιστον πριν από την υποβολή της αίτησης και να εξακολουθεί να ισχύει μέχρι και την ημέρα παραλαβής της Ελληνικής άδειας οδήγησης. Ειδικά για τους υπηκόους των κρατών - μελών της Ε.Ε, συμπεριλαμβανομένων των κρατών Νορβηγίας, Ισλανδίας και Λιχτενστάϊν, η παραπάνω προθεσμία των 185 ημερών περιορίζεται σε 95 ημέρες». Η περιπτ. η  αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ.1.4 της με αριθ.17612/2287/26 Μαρτ.-4 Απρ.2002 (ΦΕΚ Β΄407), απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοιν., με έναρξη ισχύος από 2-4-2002 σύμφωνα με την παρ.2 αυτής. θ. Αν η άδεια που χάθηκε ή κλάπηκε ή εφθάρη ή αλλοιώθηκε είχει εκδοθεί από κράτος-μέλος της Ε.Ε. απαιτείται, πλέον των παραπάνω, επίσημο έγγραφο της κρατικής αρχής που την εξέδωσε, στο οποίο νε περιέχονται όλα τα στοιχεία της άδειας και του κατόχου της και να βεβαιώνεται ότι η άδεια αυτή δεν κρατείται από οποιαδήποτε αρχή του κράτους-μέλους που την εξέδωσε, λόγω οποιασδήποτε ποινής. Το έγγραφο αυτό περιέρχεται στην Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών αποκλειστικά και μόνο με αλληλογραφία δια του εκεί ελληνικού προξενείου και μέσω του Ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών. Απαιτείται επίσης μετάφραση του εγγράφου από το Υπουργείο Εξωτερικών ή από δικηγόρο με μέριμνα του ενδιαφερομένου». Οι παρ.1 και 2 τροποποιήθηκαν ως άνω από την παρ.6 της με αριθ.71541/8364/14-15 Νοεμ.2001 (ΦΕΚ Β΄1533), απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοιν., με έναρξη ισχύος από την 2-42002, σύμφωνα με την παρ.8 αυτής. 3. Αν η άδεια οδήγησης, της οποίας ζητείται η έκδοση αντιγράφου (ελληνική ή κράτους-μέλους της Ε.Ε.) έπαψε να ισχύει, δεν παραδίδεται στον ενδιαφερόμενο αν προηγουμένως δεν ανανεωθεί σύμφωνα με όσα ορίζονται στην παρούσα απόφαση. 4. Στην τελευταία κατακόρυφη στήλη της σελίδας 4, του εντύπου της άδειας οδήγησης με την ένδειξη ΚΩΔ. ΠΑΡΑΤ", καταχωρείται ο κοινοτικός κωδικός αριθμός " 71 ' και στη σελίδα 5, με το χέρι, η ένδειξη 71/.../...., σύμφωνα με όσα αναγράφονται στη παρ. 2 του ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ Ι του Π.Δ. 19/1995, όπως τροποποιήθηκε μεταγενέστερα. 5. Σε όλες τις περιπτώσεις έκδοσης αντιγράφου άδειας οδήγησης κράτους-μέλους της Ε.Ε. ενημερώνεται εγγράφως η εκδούσα αρχή με μέριμνα της αρμόδιας Υπηρεσίας Μεταφορών και Επικοινωνιών.  Σελ. 220,8626 Τεύχος-Σελ. 1.Ε.β.150 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων ΄Αρθρο 11 Περιορισμός των κατηγοριών ή υποκατηγοριών ισχύουσας άδειας οδήγησης.  1. Ο περιορισμός των κατηγοριών ή υποκατηγοριών ισχύουσας άδειας οδήγησης, γίνεται είτε όταν το θελήσει ο ενδιαφερόμενος είτε λόγω παρακράτησης της άδειας από τον ασφαλιστικό του φορέα (ΙΚΑ για επαγγελματία οδηγό ή ΤΣΑ για επαγγελματία αυτοκινητιστή, κλπ) για συνταξιοδότησή του λόγω γήρατος ή για λόγους υγείας. Ο περιορισμός γίνεται χωρίς, θεωρητική και πρακτική εξέταση του ενδιαφερομένου. Για τον περιορισμό ο ενδιαφερόμενος πρέπει να υποβάλει στην Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης του τόπου κατοικίας του τα εξής δικαιολογητικά: α. Αίτηση, χωρίς χαρτόσημο. β. Υπεύθυνη δήλωση του Ν.1599/1986 στην οποία να δηλώνονται: - ότι έχει την κανονική του διαμονή στην Ελλάδα. - Τα πλήρη στοιχεία της διεύθυνσης κατοικίας του. - Ο αριθμός Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ). γ. Μία πρόσφατη φωτογραφία τύπου ταυτότητας (έγχρωμη). δ. Αποδεικτικό Δημοσίου Ταμείου για την είσπραξη παγίου τέλους χαρτοσήμου και εισφορών υπέρ τρίτων ποσών ανά κατηγορία ή υποκατηγορία που θα του χορηγηθούν, όπως αυτά ισχύουν κάθε φορά. ε. Απόδειξη της Εθνικής Τράπεζας για την καταβολή ποσού χιλίων (1.000) δραχμών υπέρ του ειδικού λογαριασμού του Ν. Δ. 638/1970. στ. Ισχύουσα άδεια διαμονής ή παραμονής ή κάρτας προσωρινής άδειας παραμονής αλλοδαπού ή κάρτας παραμονής περιορισμένης χρονικής διάρκειας, αν ο ενδιαφερόμενος δεν είναι ΄Ελληνας υπήκοος, η οποία πρέπει να έχει εκδοθεί 185 ημέρες τουλάχιστον πριν από την υποβολή της αίτησης για έκδοση αντιγράφου και να εξακολουθεί να ισχύει μέχρι και την ημέρα παραλαβής της άδειας οδήγησης. ζ. Δύο πιστοποιητικά υγείας (ένα παθολόγου και ένα οφθαλμιάτρου) η πρακτικό ΔΙΕ, κατά περίπτωση, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις που καθορίζουν τις ελάχιστες προϋποθέσεις σωματικής και διανοητικής ικανότητας που πρέπει να πληρούνται για την απόκτηση άδειας οδήγησης, αν η συνταξιοδότηση του ενδιαφερομένου από τον ασφαλιστικό του φορέα γίνει για λόγους υγείας. 2. Η Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης του τόπου κατοικίας αφού ελέγξει τα δικαιολογητικά και το τυχόν έγγραφο του ασφαλιστικού φορέα, χορηγεί νέα άδεια οδήγησης, ταυτάριθμη με την προηγούμενη, μόνο για όσες από τις κατηγορίες Α, Β, Β+Ε και τις υποκατηγορίες Α1, Β1 ισχύει η άδεια που κρατήθηκε και για τις οποίες πληρούνται οι απαιτούμενες προϋποθέσεις. Η παλαιά άδεια ακυρώνεται και διατηρείται στην Υπηρεσία που εξέδωσε τη νέα άδεια. Στην τελευταία κατακόρυφη στήλη της σελίδας 4, του εντύπου της νέας άδειας οδήγησης με την ένδειξη "ΚΩΔ. ΠΑΡΑΤ", καταχωρείται ο κοινοτικός κωδικός αριθμός "05", εφόσον ο περιορισμός έγινε για λόγους υγείας ή ο εθνικός κωδικός αριθμός "116" εφόσον ο περιορισμός έγινε για άλλους λόγους, σύμφωνα με όσα αναγράφονται στη παρ. 2 του ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ Ι του Π.Δ.19/1995, όπως τροποποιήθηκε μεταγενέστερα. 3. Αν ο ενδιαφερόμενος το επιθυμεί (εφόσον ο περιορισμός έγινε με τη θέληση του) ή ο ασφαλιστικός του φορέας διακόψει τη συνταξιοδότηση του ενδιαφερομένου και του επιτρέψει να εργασθεί πάλι σαν επαγγελματίας οδηγός, είναι δυνατόν να του επαναχορηγηθούν οι προηγούμενες κατηγορίες ή υποκατηγορίες, χωρίς θεωρητική και πρακτική εξέταση. Στην περίπτωση αυτή ο ενδιαφερόμενος πρέπει να υποβάλει στην Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης του τόπου κατοικίας του τα εξής: α. Αίτηση, χωρίς χαρτόσημο. (Μετά τη σελ. 220,8626) Σελ. 220,86261 Τεύχος-Σελ. Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.150 β. Υπεύθυνη δήλωση του Ν. 1599/1986, με την οποία να δηλώνεται: - ότι έχει την κανονική του διαμονή στην Ελλάδα. - Τα πλήρη στοιχεία της διεύθυνσης κατοικίας του. - Ο αριθμός Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ). γ. Δύο πιστοποιητικά υγείας (ένα παθολόγου και ένα οφθαλμιάτρου) ή πρακτικό ΔΙΕ, κατά περίπτωση, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις που καθορίζουν τις ελάχιστες προϋποθέσεις σωματικής και διανοητικής ικανότητας που πρέπει να πληρούνται για την απόκτηση άδειας οδήγησης.  δ. Ισχύουσα άδεια διαμονής ή παραμονής ή κάρτας προσωρινής άδειας παραμονής αλλοδαπού ή κάρτας παραμονής περιορισμένης χρονικής διάρκειας, αν ο ενδιαφερόμενος δεν είναι ΄Ελληνας υπήκοος, η οποία πρέπει να έχει εκ δοθεί 185 ημέρες τουλάχιστον πριν από την υποβολή της αίτησης για έκδοση αντιγράφου και να εξακολουθεί να ισχύ ει μέχρι και την ημέρα παραλαβής της άδειας οδήγησης. ε. ΄Εγγραφο ασφαλιστικού φορέα για διακοπή συνταξιοδότησης και επαναχορήγηση της αρχικής άδειας. στ. Αν ο περιορισμός των κατηγοριών ή υποκατηγοριών έγινε για συνταξιοδότηση του ενδιαφερομένου για λόγους υγείας, από τον ασφαλιστικό φορέα (ΙΚΑ, ΤΣΑ κλπ) τότε, κατά την επαναχορήγηση των κατηγοριών ή υποκατηγοριών, καταβάλλονται μόνο πάγια τέλη χαρτοσήμου όπως αυτά ισχύουν κάθε φορά, για όλες τις κατηγορίες και υποκατηγορίες οι οποίες θα του επαναχορηγηθούν. Αν όμως ο περιορισμός των κατηγοριών ή υποκατηγοριών έγινε για άλλο λόγο τότε κατά την επαναχορήγηση των κατηγοριών ή υποκατηγοριών καταβάλλονται πάγια τέλη χαρτοσήμου και εισφορές υπέρ τρίτων, όπως αυτές ισχύουν κάθε φορά για όλες τις κατηγορίες ή υποκατηγορίες οι οποίες θα του επαναχορηγηθούν. 4. Η επαναχορήγηση των κατηγοριών ή υποκατηγοριών γίνεται από την Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης του τόπου κατοικίας του ενδιαφερόμενου.  Άρθρο 12 Συμπλήρωση εντύπου άδειας οδήγησης Το έντυπο της άδειας οδήγησης είναι το προβλεπόμενο στην απόφαση 11/31-3-95 του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών (Β' 297), όπως τροποποιήθηκε μεταγενέστερα. Η συμπλήρωση του εντύπου αυτού γίνεται από την αρμό δια Υπηρεσία Μεταφορών-Επικοινωνιών ως εξής, κατά σελίδα: Σελίδα 1: Δεν απαιτείται συμπλήρωση. Σελίδα 2: Οι ενδείξεις 1, 2, 3 και ΟΝ. ΠΑΤΕΡΑ συμπληρώνονται με κεφαλαία ελληνικά γράμματα με βάση το δελτίο αστυνομικής ταυτότητας ή το διαβατήριο. Αν η ημερομηνία και ο τόπος γέννησης δεν προκύπτουν από τα έγγραφα αυτά μπορούν να ληφθούν από οποιοδήποτε επίσημο έγγραφο στοιχείο (απολυτήριο στρατού, πιστοποιητικό στρατολογικής κατάστασης και δημόσια, εν γένει, έγγραφα) . Σε περίπτωση που δεν υπάρχουν τέτοια έγγραφα, θα υποβάλλεται πιστοποιητικό γέννησης. Για τον υπολογισμό της συμπλήρωσης του απαιτουμένου από τις διατάξεις του άρθρου 7 του Π.Δ.19/1995 ελαχίστου ορίου ηλικίας για κάθε κατηγορία ή υποκατηγορία άδειας οδήγησης, εφόσον δε μπορεί να υπολογισθεί με βάση τα παραπάνω έγγραφα στοιχεία, εφαρμόζονται τα εξής: Αν δεν προκύπτει η ημέρα γέννησης, σαν τέτοια λαμβάνεται, η πρώτη ημέρα του αμέσως επόμενου, της γέννησης, μήνα. Αν δεν προκύπτει ο μήνας γέννησης, σαν τέτοιος λαμβάνεται, ο πρώτος μήνας του αμέσως επόμενου, της γέννησης, έτους. Αν ο ενδιαφερόμενος είναι ξένος υπήκοος, τα στοιχεία 1, 2, 3 και ΟΝ. ΠΑΤΕΡΑ αναγράφονται όπως ακριβώς περιέχονται στο διαβατήριό του με ελληνικά στοιχεία. Στην ένδειξη "3. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ " να αναγραφεί, εκτός από τον Τόπο (Δήμος/Κοινότητα) Γέννησης, σε παρένθεση και ο Κωδικός του Νομού Γέννησης, π.χ Αγ. Κωνσταντίνος (37). Στην ένδειξη "4. ΕΚΔΟΥΣΑ ΑΡΧΗ" τίθενται οι χαρακτήρες "Υ.Σ." και η έδρα της Υπηρεσίας, όπως προβλέπεται από την εγκύκλιο Φ 199/79072/10900/ 28-08-95 και η ημερομηνία έκδοσης της άδειας οδήγησης. Στην ένδειξη " Ο ΕΞΟΥΣΙΟΔ. ΥΠΑΛΛΗΛΟΣ" τίθεται η υπογραφή του εξουσιοδοτημένου προς τούτο υπαλλήλου με το ονοματεπώνυμό του ολογράφως και η ειδική σφραγίδα σήμανσης των κατηγοριών ή υποκατηγοριών. Στην ένδειξη 5 τίθεται ο αριθμός της άδειας οδήγησης, όπως προβλέπεται και για το έντυπο του Π.Δ. 255/1984. (Μετά τη σελ. 220,86261) Σελ. 220,8627 Τεύχος-Σελ. Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.150 Στην ένδειξη 6 τίθεται η έγχρωμη φωτογραφία του κατόχου, στερεωμένη όπως γίνεται και στο έντυπο του ΠΔ 255/1984, Η μικρή σφραγίδα σήμανσης των κατηγοριών ή των υποκατηγοριών που τίθεται στην ένδειξη "Ο ΕΞΟΥΣΙΟΔ. ΥΠΑΛΛΗΛΟΣ", πρέπει να πατάει κατά ένα μέρος και στη φωτογραφία της ένδειξης 6. Στην ένδειξη 7 υπογράφει ο κάτοχος της άδειας με μπλε ή μαύρη μελάνη. Στην ένδειξη 8 τίθενται με κεφαλαία γράμματα οι ανάλογες εγγραφές, όπως και στο έντυπο του ΠΔ 255/1984. Στην ένδειξη 8 τίθενται με κεφαλαία γράμματα οι ανάλογες εγγραφές, όπως και στο έντυπο του ΠΔ 255/1984. Σελίδες 3 και 4: Αναγράφονται κατά σειρά κατακόρυφων στηλών για την αντίστοιχη κατηγορία ή υποκατηγορία: Στήλη ΑΠΟ" : Η ημέρα, ο μήνας και το έτος που αρχίζει να ισχύει η συγκεκριμένη κατηγορία ή υποκατηγορία σε 2- ψηφία μορφή, π.χ 03/ 06 / 98. Στήλη ΕΩΣ" : Η ημέρα, ο μήνας και το έτος που λήγει η ισχύς της συγκεκριμένης κατηγορίας ή υποκατηγορίας σε 2ψήφια μορφή, π. χ. 06/10/ 05 (06/10/ 2005). Στήλη Υπηρεσία - Υπογραφή - Σφραγίδα" : Ο κωδικός της Υπηρεσίας Μεταφορών και Επικοινωνιών που χορήγησε τη συγκεκριμένη κατηγορία ή υποκατηγορία (αρχική ή επέκταση), η υπογραφή και το ονοματεπώνυμο του εξουσιοδοτημένου υπαλλήλου και η ειδική μικρή σφραγίδα με τον κωδικό αριθμό και τις ενδείξεις, ίδια με αυτήν που χρησιμοποιείται για τη σήμανση των κατηγοριών στο έντυπο του ΠΔ 255/1984. Οι κατηγορίες ή υποκατηγορίες που δεν ισχύουν ακυρώνονται με μία σειρά πολλών Χ (χχχχχχχχχχχχ) που αρχίζει από την κατακόρυφη στήλη "ΑΠΟ" και τελειώνει στο τέλος της κατακόρυφης στήλης "ΕΩΣ". Αν η άδεια οδήγησης δεν εκδίδεται μέσω συστήματος ΟΝ LΙΝΕ, τότε η παραπάνω ακύρωση γίνεται με μία συνεχή οριζόντια γραμμή που αρχίζει από την κατακόρυφη στήλη "ΑΠΟ" και τελειώνει στο τέλος της κατακόρυφης στήλης "ΕΩΣ". Σε κάθε περίπτωση επέκτασης της άδειας σε άλλη ή άλλες κατηγορίες ή υποκατηγορίες ακυρώνεται το έντυπο της άδειας και χορηγείται νέο έντυπο με τις ίδιες ακριβώς αναγραφές, στο οποίο θα περιέχονται οι επεκτάσεις, και θα διαγράφονται οι κατηγορίες ή υποκατηγορίες που δεν ισχύουν, με τον ίδιο όπως παραπάνω τρόπο, κ.ο.κ. Η ακυρωθείσα άδεια θα τίθεται στον οικείο φάκελο. Σελ. 220,8628 Τεύχος-Σελ. Σελίδα 4: Στο χώρο δίπλα από τον Κωδικό της Υπηρεσίας που χορήγησε κάθε ισχύουσα κατηγορία ή υποκατηγορία τίθεται η ειδική μικρή σφραγίδα με τον κωδικό αριθμό της Υπηρεσίας που πραγματοποίησε την τελευταία μεταβολή και χορήγησε το νέο έντυπο. Στον υπόλοιπο κενό χώρο κάτω από τις ενδείξεις, "ΥΠΟΓΡΑΦΗ- ΣΦΡΑΓΙΔΑ" τίθεται η υπογραφή και το ονοματεπώνυμο του εξουσιοδοτημένου υπαλλήλου.  Στην τελευταία κατακόρυφη στήλη με την ένδειξη "ΚΩΔ. ΠΑΡΑΤ. " καταχωρούνται οι Κοινοτικοί ή Εθνικοί κωδικοί, κατά περίπτωση, όπως αυτοί αναγράφονται στην παρ. 2 του ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ Ι του Π.Δ.19/1995, όπως τροποποιήθηκε μεταγενέστερα. Στην περίπτωση που η άδεια δεν εκδίδεται μέσω συστήματος ΟΝ LΙΝΕ, οι παραπάνω κωδικοί καταχωρούνται, υποχρεωτικά, με το χέρι. Σελίδα 5: Στο χώρο κάτω από την ένδειξη " ΣΥΜΠΛΗΡ. ΣΤΟΙΧΕΙΑ " αναγράφονται με το χέρι ενδείξεις, εφόσον απαιτούνται περισσότερα στοιχεία πέραν των Κοινοτικών ή Εθνικών κωδικών, που αναγράφονται στη σελίδα 4. σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην παρ. 2 του ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ Ι του Π.Δ. 19/1995, όπως τροποποιήθηκε μεταγενέστερα. Στη σελίδα αυτή αναγράφεται, από 30 Ιουνίου 1999, και ο Αριθμός Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) του κατόχου. 1.Ε.β.150 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων Σελίδα 6: ΄Οταν λήξει η ισχύς οποιασδήποτε κατηγορίας ή υποκατηγορίας, λήγει ταυτόχρονα η ισχύς ολόκληρης της άδει ας (άρθρο 4του Π.Δ. 19/1995). Αφού υποβληθούν τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά και εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις, καταχωρούνται στον αντίστοιχο χώρο των ανανεώσεων η Υπηρεσία, (π.χ. Υ. Σ. Κιλκίς) και η ημερομηνία ανανέωσης, ο αριθμός πρωτοκόλλου και το έτος της αίτησης ανανέωσης του ενδιαφερόμενου, όπως προβλέπεται από την εγκύκλιο 73952/755/29-07-98. Για την ένδειξη ΑΛΛΑΓΕΣ ΤΟΠΟΥ ΚΑΝΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΜΟΝΗΣ " ισχύουν τα εξής:  α. όταν ο κάτοχος άδειας οδήγησης που εκδόθηκε από κράτος-μέλος της Ε.Ε. αποκτήσει την κανονική διαμονή του στην Ελλάδα, η άδεια εξακολουθεί να ισχύει με βάση τις διατάξεις του άρθρου 4 του ΠΔ 19/1995. Οταν η άδεια αυτή λήξει, ο ενδιαφερόμενος δικαιούται να την ανανεώσει (εφόσον έχει τις νόμιμες προϋποθέσεις και προσκομίσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά), η δε ανανέωση γίνεται στον αντίστοιχο χώρο της ξένης άδειας. Στην περίπτωση αυτή, στο έντυπο της ξένης άδειας και στην ένδειξη "ΑΛΛΑΓΕΣ ΤΟΠΟΥ ΚΑΝΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΜΟΝΗΣ" γράφεται η ημερομηνία και το έτος που ο κάτοχος της άδειας οδήγησης απέκτησε την κανονική του διαμονή στην Ελλάδα, η διεύθυνση κατοικίας του, η πόλη, ο Τ.Κ. και η λέξη "ΕΛΛΑΔΑ". Η ημερομηνία και το έτος που ο κάτοχος της ξένης άδειας απέκτησε κανονική διαμονή στην Ελλάδα προκύπτει από την άδεια διαμονής ή παραμονής του ή την κάρτα προσωρινής άδειας παραμονής αλλοδαπού ή την κάρτα παραμονής περιορισμένης χρονικής διάρκειας. β. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις χορήγησης ελληνικού εντύπου άδειας οδήγησης δεν συμπληρώνεται η ένδειξη αυτή. Αν στο έντυπο της ξένης άδειας οδήγησης δεν είναι δυνατή η απεικόνιση της ανανέωσης με απευθείας εγγραφή πάνω στο έντυπο αυτό τότε, μετατρέπεται η ξένη άδεια σε ελληνική, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 6 της παρούσας απόφασης και στη συνέχεια πραγματοποιείται η εγγραφή της ανανέωσης επί του ελληνικού εντύπου της άδειας οδήγησης.  Γενική παρατήρηση: ΄Ολες οι ενδείξεις επί του εντύπου της άδειας, εφόσον συμπληρώνονται με το χέρι, γράφονται με μπλε ή μαύρο μελάνι καθώς και οι υπογραφές του εξουσιοδοτημένου υπαλλήλου και του κατόχου της άδειας.  Άρθρο 13 Χορήγηση νέου εντύπου άδειας οδήγησης 1. Σε κάθε μεταβολή παλαιού τύπου (όχι κοινοτικού) άδειας οδήγησης (επέκταση, ανανέωση κ.λ.π.) χορηγείται στον ενδιαφερόμενο νέο έντυπο άδειας οδήγησης (του Π.Δ. 19/1995), για το οποίο απαιτείται η καταβολή ποσού χιλίων (1.000) δραχμών στον ειδικό λογαριασμό του Ν.Δ. 638/1970 της Εθνικής Τράπεζας, επιφυλασσομένων των διατάξεων της παρ. 4 του άρθρου 14 του Π.Δ. 19/1995, όπως τροποποιήθηκε μεταγενέστερα. 2. Σε έντυπο άδειας οδήγησης που εκδόθηκε από κράτος- μέλος της Ε.Ε., δεν επιτρέπεται να γίνει οποιαδήποτε μεταβολή, εκτός από ανανέωση, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο οικείο άρθρο της παρούσας απόφασης.  Αν στο έντυπο της ξένης άδειας οδήγησης δεν είναι δυνατή η απεικόνιση της ανανέωσης με απευθείας εγγραφή πάνω στο έντυπο αυτό , τότε μετατρέπεται η ξένη άδεια σε ελληνική, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 11 του Π.Δ. 19/1995 και στη συνέχεια πραγματοποιείται η εγγραφή της ανανέωσης επί του ελληνικού εντύπου της άδειας οδήγησης.  Κατά την μετατροπή εφαρμόζονται όσα προβλέπονται στο άρθρο 6 της παρούσας απόφασης.  Άρθρο 14 Αποστολή-Παραλαβή άδειας 1. Η άδεια οδήγησης αποστέλλεται στον κάτοχό της σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12του Ν.1599/1986. 2. Σε περίπτωση που η παραλαβή της άδειας οδήγησης γίνεται από την Υπηρεσία, αυτή παραδίδεται με υπογραφή, είτε στον κάτοχό της είτε στον εκπρόσωπό του, ο οποίος πρέπει να είναι εφοδιασμένος με το δελτίο της αστυνομικής του ταυτότητας και με το δελτίο της αστυνομικής ταυτότητας του κατόχου της άδειας και πληρεξούσιο ή εξουσιοδότηση θεωρημένη νόμιμα για το γνήσιο της υπογραφής. 3. Αν ο κάτοχος δεν είναι ΄Ελληνας υπήκοος, απαιτείται και η επίδειξη ισχύουσας άδειας διαμονής ή παραμονής ή κάρτας προσωρινής άδειας παραμονής αλλοδαπού ή κάρτας παραμονής περιορισμένης χρονικής διάρκειας.  (Μετά τη σελ. 220,8628) Σελ. 220,8629 Τεύχος-Σελ. Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.150 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΄Αρθρο 15 Γενικές ρυθμίσεις 1. Οι υποψήφιοι οδηγοί αυτοκινήτων και μοτοσικλετών, προκειμένου να λάβουν μέρος στην θεωρητική (γραπτή) και στην πρακτική εξέταση, που διενεργούνται από τις αρμόδιες υπηρεσίες Μεταφορών και Επικοινωνιών των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων, υποχρεούνται από 1 Νοεμβρίου 1999, να έχουν πραγματοποιήσει, προηγουμένως, έναν ελάχιστο αριθμό ωρών θεωρητικής ή πρακτικής εκπαίδευσης, σύμφωνα με όσα ορίζονται στην παρούσα απόφαση. Ως ημερομηνία έναρξης εφαρμογής της εξέτασης μετά από προηγούμενη υποχρεωτική θεωρητική και πρακτική εκπαίδευση, ορίστηκε η 7η Ιαν.2000, σύμφωνα με την παρ.1 της με αριθ.οικ.73290/1316/5-8 Οκτ.1999 (ΦΕΚ Β΄ 1859) απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοινωνιών. 2. Η θεωρητική εκπαίδευση πραγματοποιείται στα Κέντρα Θεωρητικής Εκπαίδευσης υποψηφίων οδηγών του άρθρου 17 του Π.Δ. 404/1996 (Α' 271) ή στις Σχολές Οδηγών του ίδιου Π. Δ/τος. Η διάρκεια κάθε ώρας θεωρητικής εκπαίδευσης καθορίζεται σε 45 λεπτά της ώρας. Μεταξύ 2 (δύο) ωρών διδασκαλίας παρεμβάλλεται διάλειμμα 15 λεπτών της ώρας. 3. Η πρακτική εκπαίδευση πραγματοποιείται με ευθύνη των νομίμως λειτουργουσών Σχολών Οδηγών και υπό την παρουσία και ευθύνη Εκπαιδευτή Υποψηφίων Οδηγών. Η διάρκεια του κάθε μαθήματος πρακτικής εκπαίδευσης καθορίζεται σε τουλάχιστον 45 λεπτά της ώρας. 4-5.(Καταργήθηκαν από την παρ.3 της με αριθ.41002/4504/6-8 Ιουλ.2005, ΦΕΚ Β΄949, απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοινωνιών). Σελ. 220,8630 Τεύχος-Σελ. "6. Οι Σχολές Οδηγών και τα Κέντρα Θεωρητικής Εκπαίδευσης Υποψηφίων Οδηγών υποχρεούνται, για τον προγραμματισμό συμμετοχής στη θεωρητική εξέταση και κατά την πρακτική εξέταση, να υποβάλλουν μαζί με τα δελτία παροχής υπηρεσιών και υπεύθυνη δήλωση του Ν. 1599/86, σε απλό χαρτί, όπου αναγράφονται τα στοιχεία που προβλέπονται στην υπ' αριθμ. 10668985/900/ Τ. και Ε.Φ/12.7.2001 (Β' 950) απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, υπογεγραμμένη από τον υπεύθυνο της Σχολής ή του Κέντρου Θεωρητικής Εκπαίδευσης, με την οποία να δηλώνεται ότι ο ενδιαφερόμενος υποψήφιος παρακολούθησε τις προβλεπόμενες ώρες θεωρητικής και πρακτικής εκπαίδευσης."  Η παρ.6 προστέθηκε με την παρ.1 της με αριθ.17428/1799/21 Μαρτ.-4 Απρ.2002 (ΦΕΚ Β΄407) απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοινωνιών.  1.Ε.β.150 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων Άρθρο 2 Γενικές προϋποθέσεις και δικαιολογητικά για τη χορήγηση ή επέκταση άδειας οδήγησης σε οποιαδήποτε άλλη κατηγορία ή υποκατηγορία. «1. Ο ενδιαφερόμενος πρέπει να καταθέσει ή να επιδείξει, όπου ειδικά αναφέρεται, στην Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης του τόπου κατοικίας του τα εξής δικαιολογητικά: α. Αίτηση, χωρίς χαρτόσημο. β. Yπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του Ν. 1599/ 1986, με την οποία να δηλώνεται: – Ότι έχει την κανονική του διαμονή στην Ελλάδα. Αν ο ενδιαφερόμενος δεν είναι Έλληνας υπήκοος, δηλώνεται επί πλέον ότι έχει κανονική διαμονή του στην Ελλάδα τουλάχιστον 185 ημέρες. – Τα πλήρη στοιχεία της διεύθυνσης κατοικίας του, η οποία πρέπει να βρίσκεται στην περιοχή της Υπηρεσίας Μεταφορών - Επικοινωνιών στην οποία υποβάλλεται η αίτηση. – Ο αριθμός Φορολογικού Μητρώου ( Α.Φ.Μ. ) και  (Μετά τη σελ. 220,8614) Σελ. 220,8615 Τεύχος-Σελ. Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.150 – Ότι δεν είναι κάτοχος άλλης άδειας οδήγησης. Στην περίπτωση που ο ενδιαφερόμενος είναι ήδη κάτοχος άδειας οδήγησης από Χώρα εκτός Ε.Ε., δηλώνει τον αριθμό της κατεχόμενης άδειας και τη Χώρα έκδοσής της. Την άδεια αυτή υποχρεούται ο ενδιαφερόμενος να καταθέσει κατά την παραλαβή της ελληνικής. Η άδεια αυτή παραμένει στο φάκελο της οικείας Υπηρεσίας Μεταφορών - Επικοινωνιών και μπορεί να επιστραφεί στον ενδιαφερόμενο εφόσον κατατεθεί η Ελληνική. γ. Φωτοαντίγραφο της αστυνομικής του ταυτότητας ή του διαβατηρίου του. Αν από τα έγγραφα αυτά δεν προκύπτει η ηλικία του ενδιαφερόμενου, τότε κατατίθεται, υποχρεωτικά και οποιοδήποτε επίσημο έγγραφο στοιχείο (πιστοποιητικό στρατολογικής κατάστασης, πιστοποιητικό γέννησης κ.λ.π.), από το οποίο να προκύπτει η ηλικία του. «δ. Φωτοαντίγραφο ισχύουσας άδειας διαμονής ή παραμονής ή κάρτας προσωρινής άδειας παραμονής αλλοδαπού ή κάρτας παραμονής περιορισμένης χρονικής διάρκειας η οποία πρέπει να έχει εκδοθεί 185 ημέρες τουλάχιστον πριν από την υποβολή της αίτησης για έκδοση άδειας οδήγησης και να εξακολουθεί να ισχύει μέχρι και την ημέρα παραλαβής της ελληνικής άδειας οδήγησης. Ειδικά για τους υπήκοους των κρατών - μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε) συμπεριλαμβανομένων των κρατών Νορβηγίας, Ιρλανδίας και Λίχτενστάϊν, η παραπάνω προθεσμία των 185 ημερών, περιορίζεται σε 95 ημέρες.». Η περιπτ.δ΄ αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ.1.1 της με αριθ.17612/2287/26 Μαρτ.-4 Απρ.2002 (ΦΕΚ Β΄407), απόφ. Υπ.Μεταφ. και Επικοινωνιών με έναρξη ισχύος από 2-4-2002 σύμφωνα με την παρ.2 αυτής. ε. Δύο πρόσφατες φωτογραφίες τύπου ταυτότητας (έγχρωμες) αν πρόκειται να εκδοθεί άδεια οδήγησης για πρώτη φορά ή μία τέτοια φωτογραφία αν πρόκειται να γίνει επέκταση σε άλλη κατηγορία ή υποκατηγορία. στ. Δύο πιστοποιητικά υγείας (ένα παθολόγου και ένα οφθαλμιάτρου) ή πρακτικό ΔΙΕ, κατά περίπτωση, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις που καθορίζουν τις ελάχιστες προϋποθέσεις σωματικής και διανοητικής ικανότητας που πρέπει να πληρούνται για την απόκτηση άδειας οδήγησης.  ζ. Παράβολο Δημοσίου Ταμείου δύο χιλιάδων (2.000 ) δραχμών. Σελ. 220,8616 Τεύχος-Σελ. η. Αποδεικτικό Δημοσίου Ταμείου για την είσπραξη παγίου τέλους χαρτοσήμου και εισφορών υπέρ τρίτων ποσών, ανά κατηγορία ή υποκατηγορία, όπως αυτά ισχύουν κάθε φορά, που υποβάλλεται κατά την παραλαβή της άδειας από την Υπηρεσία»  Η παρ.1 τροποποιήθηκε ως άνω από την παρ.1 της με αριθ.71541/8364/14-15 Νοεμ.2001 (ΦΕΚ Β΄1533), απόφ.Υπ. Μεταφ. και Επικοινωνιών, με έναρξη ισχύος από την 2-4-2002, σύμφωνα με την παρ.8 αυτής. 2.Γενικά: α. Οι υπεύθυνες δηλώσεις του άρθρ.8 του Νόμ.1599/1986 υπογράφονται ενώπιον του αρμοδίου υπαλλήλου, ο οποίος δηλώνει ενυπόγραφα και ονομαστικά ότι υπογράφηκαν ενώπιόν του. Σε αντίθετη περίπτωση, απαιτείται νόμιμη θεώρηση για το γνήσιο της υπογραφής του δηλούντος. Σε κάθε περίπτωση υποβολής φωτοαντιγράφου, και εφόσον τούτο δεν είναι νόμιμα θεωρημένο, ο αρμόδιος υπάλληλος υποχρεούται να ελέγξει τη γνησιότητα του περιεχομένου του σε σχέση με το πρωτότυπο. 1.Ε.β.150 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων β. Η κατάθεση της αίτησης και των δικαιολογητικών μπορεί να γίνει από οποιονδήποτε, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο Νόμ.1599/1986 (Α΄75). γ. Σε περίπτωση επέκτασης ισχύουσας άδειας οδήγησης σε άλλες κατηγορίες ή υποκατηγορίες, χορηγείται νέο έντυπο, ταυτάριθμο με το προηγούμενο, το οποίο κατατίθεται υποχρεωτικά για να ακυρωθεί. Αν το έντυπο δεν κατατεθεί, λόγω απώλειας ή κλοπής τους, καταβάλλονται τα ποσά που προβλέπονται στο άρθρ.1 του Π.Δ.87/1997 για την έκδοση αντιγράφου λόγω απώλειας ή κλοπής. ΄Αρθρο 16 Θεωρητική εκπαίδευση 1. Οποιοσδήποτε υποψήφιος οδηγός, προσέρχεται, από 1 Νοεμβρίου 1999, στις αρμόδιες υπηρεσίες Μεταφορών και Επικοινωνιών των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων, για συμμετοχή σε θεωρητική εξέταση, υποχρεούται, προκειμένου να συμμετάσχει σ' αυτήν για πρώτη φορά, να έχει παρακολουθήσει τα πιο κάτω αναφερόμενα ελάχιστα μαθήματα θεωρητικής εκπαίδευσης, κατά περίπτωση: α. Ολοι οι υποψήφιοι οδηγοί (αυτοκινήτων ή μοτοσικλετών) που υποχρεούνται να εξεταστούν στο ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1 (ΓΕΝΙΚΩΝ ΓΝΩΣΕΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ), προ της συμμετοχής τους στις εξετάσεις, οφείλουν να έχουν παρακολουθήσει τουλάχιστον είκοσι (20) ώρες μαθημάτων θεωρητικής εκπαίδευσης, από την ύλη του εγχειριδίου του Υ.Μ.Ε"Βασική θεωρητική εκπαίδευση υποψηφίων οδηγών ". β. Ολοι οι υποψήφιοι οδηγοί μοτοσικλετών που προσέρχονται να εξεταστούν στο ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 2 (ΕΙΔΙΚΩΝ ΓΝΩΣΕΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΜΟΤΟΣΙΚΛΕΤΩΝ) προ της συμμετοχής τους στις εξετάσεις , οφείλουν να έχουν παρακολουθήσει τουλάχιστον δέκα (10) ώρες μαθημάτων θεωρητικής εκπαίδευσης , από την ύλη του εγχειριδίου του Υ.Μ.Ε. ΄΄Θεωρητική Εκπαίδευση Υποψηφίων Οδηγών Μοτοσικλετών΄΄. γ. ΄Ολοι οι υποψήφιοι οδηγοί αυτοκινήτων, που υποχρεούνται να εξεταστούν στο ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 4 (ΕΙΔΙΚΩΝ ΓΝΩΣΕΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΦΟΡΤΗΓΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ) προ της συμμετοχής τους στις εξετάσεις, οφείλουν να έχουν παρακολουθήσει τουλάχιστον έξι (6) ώρες μαθημάτων θεωρητικής εκπαίδευσης, από την ύλη του εγχειριδίου του Υ.Μ.Ε. ΄΄Θεωρητική Εκπαίδευση Υποψηφίων Οδηγών Φορτηγών Αυτοκινήτων΄΄. δ. ΄Ολοι οι υποψήφιοι οδηγοί αυτοκινήτων, που υποχρεούνται να εξεταστούν στο ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 5 (ΕΙΔΙΚΩΝ ΓΝΩΣΕΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΛΕΩΦΟΡΕΙΩΝ) προ της συμμετοχής τους στις εξετάσεις, οφείλουν να έχουν παρακολουθήσει έξι (6) ώρες μαθημάτων θεωρητικής εκπαίδευσης, από την ύλη του εγχειριδίου του Υ.Μ.Ε. ΄΄Θεωρητική Εκπαίδευση Υποψηφίων Οδηγών Λεωφορείων΄΄. Ως ημερομηνία έναρξης εφαρμογής της εξέτασης μετά από προηγούμενη υποχρεωτική θεωρητική και πρακτική εκπαίδευση, ορίστηκε η 7η Ιαν.2000, σύμφωνα με την παρ.1 της με αριθ.οικ.73290/1316/5-8 Οκτ.1999 (ΦΕΚ Β΄ 1859) απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοινωνιών. 2.(Καταργήθηκε από την παρ.3 της με αριθ.41002/4504/6-8 Ιουλ.2005, ΦΕΚ Β΄949, όμοιας απόφασης). 3. Κατά τη διάρκεια της θεωρητικής εκπαίδευσης των υποψηφίων οδηγών και στα πλαίσια των προβλεπομένων ελάχιστων μαθημάτων, θα πρέπει να αναλύεται πλήρως και με τη χρήση εποπτικών μέσων διδασκαλίας η διδακτέα ύλη.  ΄Αρθρο 17 Πρακτική Εκπαίδευση 1. Οποιοσδήποτε υποψήφιος οδηγός προσέρχεται, από 1 Νοεμβρίου 1999, στις αρμόδιες υπηρεσίες Μεταφορών και Επικοινωνιών των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων, για συμμετοχή σε πρακτική εξέταση, υποχρεούται να έχει υποστεί πρακτική εκπαίδευση, σε αντίστοιχης κατηγορίας εκπαιδευτικό όχημα, τουλάχιστον σε ώρες ίσες με τις πιο κάτω αναφερόμενες, κατά περίπτωση : ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Η ΥΠΟΚΑΤΗΓΟΡΙΑ       ΩΡΕΣ                     Α1                                      8                     Α*                                    10                    Β1                                       8                    Β**                                    20                    Β + Ε                                   6                    Γ                                        10                    Γ + Ε                                    8                    Δ***                                   10                    Δ + Ε                                    4 * Αν ο υποψήφιος οδηγός για την απόκτηση άδειας οδήγησης κατηγορίας Α κατέχει ήδη άδεια οδήγησης υποκατηγορίας Α1, υποχρεούται να υποστεί πρακτική εκπαίδευση 4 ωρών. ** Αν ο υποψήφιος οδηγός για την απόκτηση άδειας οδήγησης κατηγορίας Β κατέχει ήδη άδεια οδήγησης κατηγορίας Α ή υποκατηγορίας Α1 ή 81, υποχρεούται να υποστεί πρακτική εκπαίδευση 16 ωρών. *** Αν ο υποψήφιος οδηγός για την απόκτηση άδειας οδήγησης κατηγορίας Δ κατέχει ήδη άδεια οδήγησης κατηγορίας Γ, υποχρεούται να υποστεί πρακτική εκπαίδευση 6 ωρών. Ως ημερομηνία έναρξης εφαρμογής της εξέτασης μετά από προηγούμενη υποχρεωτική θεωρητική και πρακτική εκπαίδευση, ορίστηκε η 7η Ιαν.2000, σύμφωνα με την παρ.1 της με αριθ.οικ.73290/1316/5-8 Οκτ.1999 (ΦΕΚ Β΄ 1859) απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοινωνιών. (Μετά τη σελ. 220,8630) Σελ. 220,8631 Τεύχος-Σελ. Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.150 2.(Καταργήθηκε από την παρ.3 της με αριθ.41002/4504/6-8 Ιουλ.2005, ΦΕΚ Β΄949, απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοινωνιών).3. Απαγορεύεται κατά την ώρα της εκπαίδευσης η μεταφορά, με τα εκπαιδευτικά αυτοκίνητα, τρίτων προσώπων, εκτός των εκπαιδευομένων, οι οποίοι πρέπει να είναι εφοδιασμένοι με το Δελτίο Εκπαίδευσης Εξέτασης (Δ.Ε.Ε.) υποψηφίου οδηγού. Στην περίπτωση αυτή η παρουσία των επιπλέον υποψηφίων οδηγών μέσα στο εκπαιδευτικό όχημα δεν θεωρείται ως εκπαίδευση και δεν υπολογίζεται στις προβλεπόμενες, την παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, σαν ελάχιστες ώρες πρακτικής εκπαίδευσης. 21.Ε.β.150 4. Κατά την πρακτική εκπαίδευση των υποψηφίων οδηγών, ο εκπαιδευτής υποχρεούται, πέραν της εκπαίδευσης επί των δοκιμασιών πρακτικής εξέτασης που προβλέπονται στη παρούσα απόφαση (ΚΕΦ. Γ), να μεριμνήσει για την άρτια εκπαίδευσή του σύμφωνα με τις διατάξεις του Κ.Ο.Κ. και των κανόνων ασφαλούς οδήγησης, καθώς επίσης και να του παράσχει γνώσεις επί της τεχνικής του οχήματος και της συντήρησής του, έχοντας (ο εκπαιδευτής) την πλήρη και αποκλειστική ευθύνη για την άρτια εκπαίδευσή του και την ασφαλή οδήγηση του αυτοκινήτου απ αυτόν (τον υποψήφιο οδηγό) που τεκμαίρεται ταυτόχρονα με τη δήλωση συμμετοχής του υποψηφίου στην πρακτική εξέταση.  ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΄Αρθρο 18 Συγκρότηση Εξεταστικών Επιτροπών 1. Οι υπάλληλοι εξεταστές της θεωρητικής εξέτασης, είναι μόνιμοι ή με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου υπάλληλοι των Υπηρεσιών του τομέα Μεταφορών(Υπηρεσία Μεταφορών - Επικοινωνιών και ΚΤΕΟ) της οικείας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης και ανήκουν στις κατηγορίες ΠΕ, ΤΕ και ΔΕ (εφόσον έχουν απολυτήριο Λυκείου ή εξαταξίου Γυμνασίου ή ισότιμης σχολής). Σε περίπτωση που ο αριθμός των υπαλλήλων των Υπηρεσιών του τομέα Μεταφορών δεν επαρκεί, τότε η επιτροπή θεωρητικής εξέτασης συμπληρώνεται από υπαλλήλους κατηγορίας ΠΕ, ΤΕ και ΔΕ (εφόσον έχουν απολυτήριο Λυκείου ή εξαταξίου Γυμνασίου ή ισότιμης σχολής) άλλων υπηρεσιών της οικείας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης ή Επαρχείου, με εντολή του οικείου Νομάρχη ή του οικείου ΄Επαρχου, αντίστοιχα. Η γραπτή εξέταση διενεργείται ενώπιον Επιτροπής εκ 3 εξεταστών-επιτηρητών ανά αίθουσα. Σελ. 220,8632 Τεύχος-Σελ. Η επιτροπή συγκροτείται, μετά από κλήρωση, από τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Μεταφορών και Επικοινωνιών, από τον ενιαίο πίνακα εξεταστών θεωρητικής εξέτασης, λίγο πριν από την έναρξη των εξετάσεων. Ο μεγαλύτερος σε κατηγορία και βαθμό και στην περίπτωση ισόβαθμων ο αρχαιότερος εξεταστής-επιτηρητής, ορίζεται ως υπεύθυνος της αίθουσας.  «2. Πρακτική εξέταση και επανεξέταση υποψηφίων οδηγών. α. Δικαίωμα συμμετοχής στο έργο της πρακτικής εξέτασης ή επανεξέτασης των υποψηφίων οδηγών ή οδηγών έχουν υπάλληλοι με τις εξής κατ' ελάχιστον προϋποθέσεις: (1). Να είναι υπάλληλοι του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών μόνιμοι ή με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου που υπηρετούν στο ΥΜΕ ή έχουν αποσπασθεί σε άλλες Υπηρεσίες, ή υπάλληλοι μόνιμοι ή με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου που υπηρετούν στις οικείες Υπηρεσίες Μεταφορών και Επικοινωνιών και ΚΤΕΟ των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων, ή υπάλληλοι των λοιπών υπηρεσιών των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων, πρώην υπάλληλοι του ΥΜΕ μόνιμοι ή με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου που μετείχαν στο έργο των εξετάσεων υποψηφίων οδηγών τουλάχιστον για δύο χρόνια κατά την τελευταία πενταετία πριν από την έναρξη ισχύος της παρούσας, που πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις: (2). Να είναι των κλάδων ΠΕ, ή ΤΕ, ή ΔΕ κάτοχοι απολυτηρίου δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ή του κλάδου ΔΕ που μετείχαν στο έργο των εξετάσεων τουλάχιστον για μια δεκαετία βάσει προγενεστέρων διατάξεων.  (3). Να έχουν ισχύουσα άδεια οδήγησης κατηγορίας Β ή ανωτέρας από πενταετίας τουλάχιστον και (4). Να έχουν παρακολουθήσει, ανελλιπώς, τα εκτελούμενα, από το Υπουργείο Μεταφορών και Επικοινωνιών επιμορφωτικά προγράμματα σε θέματα πρακτικής εξέτασης υποψηφίων οδηγών και να τους έχει χορηγηθεί, για το τελευταίο τέτοιο πρόγραμμα, σχετικό "Πιστοποιητικό Παρακολούθησης Προγράμματος Επιμόρφωσης" με χαρακτηρισμό αξιολόγησης της ενεργούς του συμμετοχής τουλάχιστον "Καλής" και επιπλέον στη διδακτική ενότητα "Θεωρητική και πρακτική εξέταση υποψηφίων οδηγών" να έχουν τύχει βαθμολογίας με αντίστοιχη αξιολόγηση τουλάχιστον "Καλής". Ειδικότερα, οι υπάλληλοι που ήδη συμμετέχουν στο έργο της πρακτικής εξέτασης υποψηφίων οδηγών ή οδηγών, υποχρεούνται να κατέχουν το ανωτέρω Πιστοποιητικό από 1.12.2001. β) Οι νέοι εξεταστές που για πρώτη φορά αποκτούν Πιστοποιητικό Επιμόρφωσης και δικαίωμα συμμετοχής στο έργο της πρακτικής εξέτασης, πρέπει να χρησιμοποιούνται για χρονικό διάστημα έξι (6) μηνών ως εξεταστές Β και ακολούθως να εντάσσονται στους πίνακες εξεταστών σύμφωνα με τη διαδικασία της παρ. 4 του παρόντος άρθρου. Επί ομοιοβάθμων λαμβάνεται υπόψη η προϋπηρεσία στο συγκεκριμένο έργο.  γ) Σε κάθε Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών υπολογίζεται κάθε έτος, ο "ελάχιστος αναγκαίος αριθμός εξεταστών" με βάση τα στοιχεία των πρακτικών εξετάσεων που διενεργήθηκαν κατά το προηγούμενο έτος. Ο αριθμός αυτός σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να είναι μικρότερος του 4 και υπολογίζεται ως ακολούθως: Ο αριθμός εξεταστών υπολογίζεται διαιρώντας τον αριθμό των διενεργηθέντων από την Υπηρεσία πρακτικών εξετάσεων κατά το προηγούμενο έτος δια του αριθμού 192. δ) Αν ο αριθμός των υπαλλήλων της περίπτωσης (α) είναι για μια Υπηρεσία ΜΕ μικρότερος από τον "ελάχιστο αναγκαίο αριθμό εξεταστών" (της ιδίας υπηρεσίας) μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη συμπλήρωση του ανωτέρω αριθμού υπάλληλοι των λοιπών υπηρεσιών της οικείας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης μόνιμοι ή με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου του κλάδου ΠΕ - Μηχανικών ή του κλάδου ΤΕ ειδικότητος Μηχανολόγου, ή Μηχανικού Αυτοκινήτων με τις εξής κατ' ελάχιστον προϋποθέσεις : - Να έχουν ισχύουσα άδεια οδήγησης κατηγορίας Β ή ανωτέρας από πενταετίας τουλάχιστον - Να είναι κάτοχοι Πιστοποιητικού Επιμόρφωσης του ΥΜΕ με βαθμό τουλάχιστον "καλώς" τόσο στον μέσο όρο όσο και στην διδακτική ενότητα "Θεωρητική και πρακτική εξέταση υποψηφίων οδηγών". ε) Για κάθε Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών μπορεί να ορισθούν επιπλέον εξεταστές, καθ' υπέρβαση του ελαχίστου αναγκαίου αριθμού, σε ποσοστό μέχρι 20% του αριθμού αυτού, στρογγυλοποιούμενου στην ανωτέρα ακέραια μονάδα, υπό την προϋπόθεση ότι οι πρόσθετοι αυτοί εξεταστές θα πληρούν τις προϋποθέσεις της προηγούμενης περίπτωσης (δ) στ) Στα διενεργούμενα από το ΥΜΕ σεμινάρια για την απόκτηση Πιστοποιητικού Επιμόρφωσης του ΥΜΕ δύνανται να συμμετέχει, και μεγαλύτερος αριθμός υπαλλήλων από τον απαραίτητο για κάθε Υπηρεσία αριθμό εξεταστών, εφ όσον πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις του εδαφίου (α) της παρούσας παραγράφου και με τη δέσμευση ότι σε μηνιαία βάση, σε κάθε υπηρεσία, δεν θα αυξηθεί ο αριθμός υπαλλήλων που θα συμμετέχουν στις εξετάσεις. Ο έλεγχος της πλήρωσης των προϋποθέσεων των προηγουμένων εδαφίων της παρούσας παραγράφου, από τους υπαλλήλους που ζητείται να συμμετάσχουν στα σεμινάρια γίνεται με ευθύνη του οικείου νομάρχη για τους υπαλλήλους που υπηρετούν στις Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις, και με ευθύνη του Δ/ντή Προσωπικού για τους υπαλλήλους που υπηρετούν στο ΥΜΕ. Τα υποβαλλόμενα από τους νομάρχες αιτήματα, για συμμετοχή υπαλλήλων τους σε σεμινάρια, πρέπει να συνοδεύονται από όλα τα αναγκαία παραστατικά που αποδεικνύουν την συνδρομή των προαναφερθέντων προϋποθέσεων. Με ευθύνη του οικείου νομάρχη δεν χρησιμοποιούνται σε καμία περίπτωση ως εξεταστές υπάλληλοι που δεν πληρούν το σύνολο των προϋποθέσεων που αναφέρονται ανωτέρω, έστω και αν είναι εφοδιασμένοι με Πιστοποιητικό Επιμόρφωσης του ΥΜΕ". ζ) Σε κάθε Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση σε ετήσια βάση, πρέπει να χρησιμοποιείται ισομερώς τουλάχιστον το 90% των υπαλλήλων που δικαιούνται να συμμετέχουν στις εξετάσεις. (Μετά τη σελ. 220,8632) Σελ. 220,8633 Τεύχος-Σελ. Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.150 η) Με εγκύκλιο του Γενικού Γραμματέα του ΥΜΕ καθορίζεται η διαδικασία επιλογής των εξεταστών των περιπτώσεων (δ) και (ε) της παρούσας παραγράφου.» Η παρ.2 αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ.1 της με αριθ.62611/7251/5-8 Οκτ.2001 (ΦΕΚ Β΄1299), απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοινωνιών. 3. Η πρακτική εξέταση των υποψηφίων οδηγών γίνεται ενώπιον δύο υπαλλήλων που προβλέπονται στη παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου (πλην των ειδικών περιπτώσεων εξέτασης που ρητά μνημονεύονται στην παρούσα απόφαση), εκ των οποίων, ο ένας προέρχεται από τον πίνακα Α και ο άλλος από τον πίνακα Β, υποχρεωτικά, όπως περιγράφονται παρακάτω: 4. Οι πίνακες Α και Β καταρτίζονται με αποφάσεις των οικείων Νομαρχών ως εξής : Καταγράφονται όλοι οι υπάλληλοι - εξεταστές της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, που πληρούν τις παραπάνω προϋποθέσεις, σε πίνακες, κατά κλάδο ΠΕ, ΤΕ και ΔΕ, με κριτήριο σειράς το χρόνο προαγωγής τους στους βαθμούς Α, Β, Γ και Δ του κλάδου τους. Ακολούθως σχηματίζεται ενιαίος πίνακας εξεταστών πρακτικής εξέτασης υποψηφίων οδηγών κατά σειρά (πίνακας Π Ε, πίνακας ΤΕ και πίνακας ΔΕ). Ο ενιαίος αυτός πίνακας διαιρείται σε δύο πίνακες με ίσο αριθμό υπαλλήλων ο κάθε ένας ή με διαφορά ενός υπαλλήλου αν ο συνολικός αριθμός των υπαλλήλων - εξεταστών είναι μονός αριθμός. Κατά την πρακτική εξέταση, οι εξεταστές έχουν ως έργο, αυτό που περιγράφεται στο άρθρο 30 της παρούσας απόφασης και φέρουν την ευθύνη για τις αρμοδιότητες που αναφέρονται σ' αυτό. Μέσα στο εκπαιδευτικό αυτοκίνητο παρίστανται και τα δύο μέλη της επιτροπής καθ' όλη τη διάρκεια της εξέτασης, εκτός των περιπτώσεων που ρητά ορίζονται στην παρούσα απόφαση 5. Η ανάδειξη των εξεταστών των πρωτοβάθμιων επιτροπών της πρακτικής εξέτασης γίνεται κάθε φορά από τους δύο ενιαίους πίνακες (Α και Β), μέσω ειδικού προγράμματος Ηλεκτρονικού Υπολογιστή και στην περίπτωση που αυτό δεν είναι εφικτό, με κλήρωση. Σελ. 220,8634 Τεύχος-Σελ. Η ανάδειξη των εξεταστών, με μία από τις προαναφερόμενες διαδικασίες, γίνεται ενώπιον τριμελούς επιτροπής, που ορίζεται με απόφαση του οικείου Νομάρχη και αποτελείται από προϊσταμένους των Υπηρεσιών του τομέα Μεταφορών. Σε περίπτωση που ο αριθμός των προϊσταμένων των Υπηρεσιών του τομέα Μεταφορών δεν επαρκεί, η επιτροπή συμπληρώνεται με προϊσταμένους άλλης Υπηρεσίας της οικείας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης.  1.Ε.β.150 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων Από την προηγούμενη των εξετάσεων ημέρα ειδοποιούνται οι υπάλληλοι που επελέγησαν να συμμετάσχουν στις εξετάσεις της επόμενης ημέρας. Οι εξεταστές πληροφορούνται τη συγκεκριμένη επιτροπή εξετάσεων στην οποία θα μετάσχουν, την ημέρα των εξετάσεων και λίγο πριν αναχωρήσουν από την υπηρεσία τους για τον τόπο εξέτασης. Κάθε εξεταστής μπορεί να δηλώσει (μόνο πριν τον ορισμό του ως εξεταστή) κώλυμα, για προσωπικούς λόγους, μέχρι 3 φορές το μήνα, διαφορετικά αποκλείεται από τις εξετάσεις για διάστημα δύο μηνών. Οι υπάλληλοι του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών, που μετέχουν στο έργο της θεωρητικής και πρακτικής εξέτασης υποψηφίων οδηγών, σε υπηρεσίες Μεταφορών και Επικοινωνιών εκτός του Νομού Αττικής ή στο έργο της πρακτικής εξέτασης υποψηφίων εκπαιδευτών (όταν αυτοί εξετάζονται στη φάση Γ που προβλέπεται στη παρ.3 του άρθρου 6 του Π.Δ. 404/1996 στις υπηρεσίες Μεταφορών και Επικοινωνιών των Διανομαρχιακών Διαμερισμάτων, όπου διεξάγονται τέτοιες εξετάσεις) δεν υποχρεούνται να μετάσχουν, κατά τη διάρκεια του ίδιου μήνα και στο έργο της πρακτικής εξέτασης υποψηφίων οδηγών στις Διευθύνσεις Μεταφορών και Επικοινωνιών των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων του Νομού Αττικής, προκειμένου να τους καταβληθεί το επίδομα εξετάσεων. Η σχετική βεβαίωση για την καταβολή του επιδόματος εξετάσεων, στις παραπάνω δύο περιπτώσεις, χορηγείται από τη Διεύθυνση Προσωπικού του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών. Ομοίως οι υπάλληλοι των Υπηρεσιών Μεταφορών και Επικοινωνιών των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων, που μετέχουν στο έργο της πρακτικής εξέτασης υποψηφίων εκπαιδευτών (όταν αυτοί εξετάζονται στη φάση Γ που προβλέπεται στη παρ. 3 του άρθρου 6 του Π.Δ. 404/1996), δεν υποχρεούνται να μετάσχουν, κατά τη διάρκεια του ίδιου μήνα και στο έργο της πρακτικής εξέτασης υποψηφίων οδηγών, προκειμένου να τους καταβληθεί το επίδομα εξετάσεων.  Με εγκύκλιο του Γενικού Γραμματέα του Υ.Μ.Ε, η οποία εκδίδεται μετά από πρόταση των Διευθύνσεων Οδικής Κυκλοφορίας και Προσωπικού, ρυθμίζονται οι λεπτομέρειες εφαρμογής των διατάξεων της παρούσας απόφασης για τη θεωρητική και πρακτική εξέταση υποψηφίων οδηγών στις υπηρεσίες Μεταφορών και Επικοινωνιών εκτός του Νομού Αττικής στις οποίες μετέχουν υπάλληλοι των υπηρεσιών του Υ.Μ.Ε. 6. Μέλη των δευτεροβαθμίων επιτροπών πρακτικής εξέτασης ορίζονται υπάλληλοι της κατηγορίας ΠΕ με βαθμό Α που είναι προϊστάμενοι Γενικών Διευθύνσεων ή Διευθύνσεων του Υ.Μ.Ε. και οι προϊστάμενοι των υπηρεσιών Μεταφορών και Επικοινωνιών και Κ.Τ.Ε.Ο. των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων. Σε περίπτωση που ο αριθμός των υπαλλήλων αυτών δεν επαρκεί, τότε ορίζονται και υπάλληλοι των κατηγοριών ΠΕ και ΤΕ από τον πίνακα Α των εξεταστών της πρωτοβάθμιας εξέτασης. Ο ορισμός των εξεταστών της δευτεροβάθμιας εξέτασης γίνεται με απόφαση του οικείου Νομάρχη. "Στα παραπάνω μέλη των δευτεροβάθμιων επιτροπών ανατίθεται το έργο της επανεξέτασης υποψηφίων οδηγών που απορρίπτονται κατά την πρωτοβάθμια εξέταση, το έργο της επανεξέτασης οδηγών που τους αφαιρείται η άδεια οδήγησης, σύμφωνα με την υπ' αριθμ. 67754/8530/2002 (Β' 1510) υπουργική απόφαση περί ΣΕΣΟ. Το έργο αυτό ανατίθεται αποκλειστικά και μόνο στις δευτεροβάθμιες επιτροπές, σε όσες Υπηρεσίες Μεταφορών και Επικοινωνιών των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων της χώρας, αυτές λειτουργούν." Το μέσα σε «» τελευταίο εδάφιο προστέθηκε με την παρ.1 της με αριθ.69532/7580/28 Νοεμ.5 Δεκ.2005 (ΦΕΚ Β΄1704) απόφ.Υπ. Μεταφ. και Επικοινωνιών. 7. Οι μετέχοντες βοηθητικά, στο έργο της εξέτασης υποψηφίων οδηγών, υπάλληλοι, όπως αυτό περιγράφεται στη παρ. 8 του παρόντος άρθρου, πρέπει να έχουν τις εξής προϋποθέσεις: α. Να είναι, μόνιμοι ή με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, υπάλληλοι του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών ή των υπηρεσιών Μεταφορών και Επικοινωνιών και Κ.Τ.Ε.Ο των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων. β. Να μην συμμετέχουν, για οποιονδήποτε λόγο, στις επιτροπές πρακτικής εξέτασης υποψηφίων οδηγών. «8. Βοηθητικό έργο θεωρείται η υποβοήθηση των υπηρεσιών του Υ.Μ.Ε και των υπηρεσιών Μεταφορών και Επικοινωνιών των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων στη διαδικασία εκπαίδευσης και εξέτασης, των υποψήφιων οδηγών καθώς και στην έκδοση αδειών οδήγησης και την επεξεργασία των σχετικών στοιχείων. Το έργο αυτό διεξάγεται εκτός κανονικού ωραρίου και αναλυτικότερα συνίσταται στην παροχή εργασίας: α. Για την έκδοση αδειών οδήγησης (ταξινόμηση φακέλων, αρχειοθέτηση εγγράφων κλπ.). (Μετά τη σελ. 220,8634) Σελ. 220,8635 Τεύχος-Σελ. Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.150 β. Για τη μηχανογραφική υποστήριξη του σχετικού έργου (ταξινόμηση των απογραφικών αδειών οδήγησης, εισαγωγή σχετικών στοιχείων των αδειών αυτών σε Η/ Υ κλπ.). γ. Για τη μελέτη και επεξεργασία στατιστικών στοιχείων και λοιπών θεμάτων που έχουν σχέση με τις εξετάσεις υποψηφίων οδηγών και την ασφάλεια της κυκλοφορίας. δ. Για τη διεκπεραίωση των σχετικών εργασιών που αφορούν ελληνικές άδειες οδήγησης που επιστρέφονται από χώρες της ΕΕ, ή ζητούνται πληροφορίες για τη γνησιότητά τους ή για τη σύνταξη και διεκπεραίωση αλληλογραφίας με χώρες της ΕΕ αναφορικά με συγκεκριμένες άδειες οδήγησης που έχουν εκδοθεί από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές.  ε. Για την διεκπεραίωση θεμάτων που αφορούν την Ε.Ξ.I.Ο (έλεγχο δικαιολογητικών εξεταστών ιατρών, εξεταστών υποψηφίων οδηγών και βοηθητικού έργου, σύνταξη καταστάσεων, ενταλμάτων πληρωμών κ.λ.π.).  στ. Για την φύλαξη και τον καθαρισμό των κτιρίων, γραφείων, αιθουσών και λοιπών χώρων, που σχετίζονται με την παροχή του βοηθητικού έργου." "ζ. Για την επεξεργασία στοιχείων αδειών οδήγησης και λοιπών θεμάτων που ανακύπτουν κατά την ελεγκτική διαδικασία του Σώματος Επιθεωρητών Ελεγκτών του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών και έχουν σχέση με τις εξετάσεις υποψηφίων οδηγών.» Η παρ.8 αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ.2 της με αριθ.62611/7251/5-8 Οκτ.2001 (ΦΕΚ Β΄1299), απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοιν. «ζ. Για την επεξεργασία στοιχείων αδειών οδήγησης και λοιπών θεμάτων που ανακύπτουν κατά την ελεγκτική διαδικασία του Σώματος Επιθεωρητών Ελεγκτών του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών και έχουν σχέση με τις εξετάσεις υποψηφίων οδηγών». Το εδάφ.ζ΄ προστέθηκε με την παρ.3 της με αριθ.17428/1799/21 Μαρτ.-4 Απρ.2002 (ΦΕΚ Β΄407), απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοιν. Σελ. 220,8636 Τεύχος-Σελ. «η. Για το σχεδιασμό, παρακολούθηση, υλοποίηση δράσεων του ΥΜΕ που συγχρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκά προγράμματα και αφορούν στην ανάπτυξη κέντρων εκπαίδευσης και εξέτασης υποψηφίων οδηγών/οδικής ασφάλειας, στην προώθηση δράσεων βελτίωσης της οδικής ασφάλειας στη Χώρα, καθώς και στην ενημέρωση/ευαισθητοποίηση του κοινού στα ανωτέρω θέματα.»  Το εδάφ.η΄ προστέθηκε με την παρ.1 της με αριθ.48341/5576/23Αυγ.-21 Σεπτ.2006 (ΦΕΚ Β΄1406), απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοιν. Βλ. την παρ.1 άρθρ.10 Νόμ.2898/6-10 Απρ.2001 (ΦΕΚ Α΄71), κατωτ.αριθ.156, για την ονομασία των μελών των δευτεροβάθμιων επιτροπών εξέτασης σε «Επιθεωρητές Εξετάσεων Υποψηφίων Οδηγών» (Ε.Ε.Υ.Ο.) και λοιπές σχετικές διατάξεις. Βλ. επίσης την με  αριθ.52110/6683/12-13 Σεπτ.2002 (ΦΕΚ Β΄1194) όμοια απόφαση, με την οποία ορίστηκε ότι: «Δικαίωμα συμμετοχής στο έργο της πρακτικής εξέτασης ή επανεξέτασης των υποψηφίων οδηγών ή οδηγών έχουν και υπάλληλοι, του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών μόνιμοι ή με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου που υπηρετούν στο ΥΜΕ, του κλάδου ΔΕ οι οποίοι δεν είναι κάτοχοι απολυτηρίου δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης εφόσον έχουν ισχύουσα άδεια οδήγησης κατηγορίας Β΄ή ανωτέρας από δεκαπενταετίας τουλάχιστον και πληρούν τις λοιπές προϋποθέσεις της 58930/480/99 (Β΄526) απόφασης του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών, όπως αυτή τροποποιήθηκε και ισχύει.» 1.Ε.β.150 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων Άρθρο 19 Θεωρητική (γραπτή) εξέταση υποψηφίων οδηγών  1. Οι ενδιαφερόμενοι για την απόκτηση άδειας οδήγησης υποβάλλονται σε θεωρητική (γραπτή) εξέταση για να διαπιστωθεί αν έχουν την απαιτούμενη γνώση των θεμάτων που απαριθμούνται στο παράρτημα 11 του Π.Δ.19/95 (Α' 15), καθώς και των κανόνων οδικής κυκλοφορίας. 2. Υποχρέωση θεωρητικής (γραπτής) εξέτασης έχουν: α Ερωτηματολόγιο 1: ΄Οσοι ζητούν για πρώτη φορά άδεια οδήγησης, οποιασδήποτε κατηγορίας ή υποκατηγορίας. β. Ερωτηματολόγιο 2: ΄Οσοι ζητούν, για πρώτη φορά άδεια οδήγησης, κατηγορίας Α ή υποκατηγορίας Α1. (γ. Ερωτηματολόγιο 3: γ1. ΄Οσοι κατέχουν άδεια οδήγησης κατηγορίας Β και ζητούν για πρώτη φορά επέκτασή της στην κατηγορία Β + Ε και δεν κατέχουν ειδική άδεια οδήγησης Ε.Δ.Χ. αυτοκινήτου. γ2. ΄Οσοι κατέχουν άδεια οδήγησης κατηγορίας Β και ζητούν για πρώτη φορά επέκτασή της στην κατηγορία Γ και δεν έχουν ειδική άδεια οδήγησης Ε.Δ.Χ. αυτοκινήτου ή άδεια οδήγησης κατηγορίας Β+ Ε ή Δ. γ3. ΄Οσοι κατέχουν άδεια οδήγησης κατηγορίας Β και ζητούν για πρώτη φορά επέκτασή της στην κατηγορία Δ και δεν έχουν ειδική άδεια οδήγησης Ε.Δ.Χ αυτοκινήτου ή άδεια οδήγησης κατηγορίας Β+ Ε ή Γ.) Από την 7η Ιαν.2000 καταργείται η διάταξη της υποπαρ.γ της παρ.2 σύμφωνα με το εδάφ.α΄παρ.2 της με αριθ. οικ.73290/1316/5-8 Οκτ.1999 (ΦΕΚ Β΄1859), απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοινωνιών. γ(δ). Ερωτηματολόγιο 4: ΄Οσοι κατέχουν άδεια οδήγησης Β κατηγορίας τουλάχιστον και ζητούν επέκτασή της στην κατηγορία Γ. δ(ε). Ερωτηματολόγιο 5: ΄Οσοι κατέχουν άδεια οδήγησης 8 κατηγορίας τουλάχιστον και ζητούν επέκτασή της στην κατηγορία Δ. Οι μέσα σε () υποπαρ.δ΄ και ε΄ αναριθμήθηκαν αντίστοιχα σε γ΄ και δ΄ από το εδάφ.α΄παρ.2 της με αριθ.οι.73290/1316/5-8 Οκτ.1999 (ΦΕΚ Β΄1859), απόφ.Υπ. Μεταφ. και Επικοινωνιών. 3. Στη γραπτή εξέταση, ο υποψήφιος θεωρείται ότι επέτυχε, αν απαντήσει σωστά σε όλες τις ερωτήσεις του ερωτηματολογίου ή σημειώσει το πολύ μία λανθασμένη απάντηση σ' αυτό. ΄Οσοι υποψήφιοι επιτυγχάνουν σε οποιοδήποτε ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1, 2, (3), 4 ή 5, κατοχυρώνουν το αποτέλεσμα και επανεξετάζονται στα ερωτηματολόγια που απέτυχαν. Το μέσα σε () ερωτηματολόγιο με αριθ.3 διαγράφηκε από την 7η Ιαν.2000 σύμφωνα με το εδάφ.β΄παρ.2 της με αριθ. οικ.73290/1316/5-8 Οκτ.1999 (ΦΕΚ Β΄1859), απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοινωνιών. (Εξαιρούνται οι εξεταζόμενοι των περιπτώσεων των διατάξεων του άρθρ.18 του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και των διατάξεων περί του Συστήματος Ελέγχου Συμπεριφοράς Οδηγών (Σ.Ε.Σ.Ο.). Το μέσα σε () τελευταίο εδάφιο καταργήθηκε από την παρ.3 της με αριθ.62611/7251/5-8 Οκτ.2001 (ΦΕΚ Β΄1299), απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοινωνιών. 4. Η γραπτή εξέταση διεξάγεται σε ειδικό χώρο της Υπηρεσίας και διαρκεί 35 για συμπλήρωση του ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ 1,15' για τη συμπλήρωση του ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ 2, 4. και 5 (και 20' για τη συμπλήρωση του ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ 3). Η μέσα σε () φράση της παρ.4 διαγράφηκε από την 7η Ιαν.2000, σύμφωνα με το εδάφ.γ΄παρ.2 της με αριθ. οικ.73290/1316/5-8 Οκτ.1999 (ΦΕΚ Β΄1859), απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοινωνιών. 5. Για τη γραπτή εξέταση, που διενεργείται ενώπιον της επιτροπής που προβλέπεται στο άρθρο 18, παρ. 1 της παρούσας Απόφασης, ακολουθείται η παρακάτω διαδικασία: α. Κατά την είσοδο των υποψηφίων στην αίθουσα, ελέγχεται η ταυτότητά τους, από τα μέλη της επιτροπής, με έλεγχο του δελτίου αστυνομικής ταυτότητας ή άλλου δημόσιου εγγράφου και του δελτίου εκπαίδευσης- εξέτασης (Δ. Ε. Ε.). β. Η τοποθέτηση των υποψηφίων από τον Υπεύθυνο της αίθουσας στις θέσεις τους γίνεται έτσι ώστε, οι εισερχόμενοι κατά σειράν υποψήφιοι να καταλαμβάνουν απομακρυσμένες μεταξύ τους θέσεις. (Μετά τη σελ. 220,8636) Σελ. 220,8637 Τεύχος-Σελ. Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.150 γ. Το πακέτο των φύλλων των γραπτών ερωτήσεων που μοιράζονται στους υποψήφιους, περιλαμβάνει ακέραιο αριθμό κάθε σειράς ερωτηματολογίων, τόσων, ώστε να υπερκαλύπτεται ο αριθμός των προγραμματισμένων για εξέταση υποψηφίων. όλα τα φύλλα είναι υπογεγραμμένα και σφραγισμένα από τον Προϊστάμενο του Τμήματος Αδειών Οδήγησης ή τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας. Μετά τη διανομή τους στους υποψήφιους και την αναγραφή των στοιχείων τους, υπογράφονται και από τον Υπεύθυνο της αίθουσας, ο οποίος ταυτόχρονα ελέγχει και την ακρίβεια των στοιχείων. δ. Η ανάμειξη και η διανομή των φύλλων γίνεται από υποψηφίους που επιλέγονται κατά τυχαίο τρόπο με ευθύνη του υπεύθυνου της αίθουσας ως εξής: - Ζητείται από έναν υποψήφιο να πει έναν αριθμό από το ένα μέχρι τον αριθμό των παρόντων υποψηφίων. - Ο υποψήφιος που βρίσκεται στην αντίστοιχη θέση αναμιγνύει τα φύλλα και τα παραδίδει για διανομή σε άλλον υποψήφιο που επιλέγεται με τον ίδιο τρόπο. - Ο τρίτος υποψήφιος μοιράζει τα φύλλα ερωτήσεων στους άλλους υποψήφιους κατά σειρά και παραδίδει τα υπόλοιπα στον υπεύθυνο της αίθουσας. - Σε περίπτωση που διαπιστωθεί, μετά τη διανομή ότι κάποιο φύλλο είναι κακέκτυπο, αντικαθίσταται αμέσως με άλλο φύλλο του ιδίου περιεχομένου.  ε. Μετά τη διανομή των φύλλων ο Υπεύθυνο της αίθουσας: - Ενημερώνει τους υποψήφιους ότι η συμπλήρωση θα γίνει με στυλό διαρκείας μαύρου ή μπλε χρώματος και ότι τα στοιχεία ταυτότητας του εξεταζομένου πρέπει να συμπληρωθούν με ευανάγνωστα γράμματα αμέσως και να τεθεί υπογραφή στην αντίστοιχη θέση, πριν από την έναρξη συμπλήρωσης του ερωτηματολογίου. - Διαβάζει μεγαλόφωνα τις οδηγίες που αναγράφονται στην πρώτη σελίδα του φύλλου ερωτήσεων και τονίζει ότι οι οδηγίες αυτές ακολουθούνται υποχρεωτικά από τους εξεταζόμενους. - Ορίζει την έναρξη και το πέρας της εξέτασης. στ. Κατά τη διάρκεια της εξέτασης γίνεται πάλι έλεγχος ταυτότητας των υποψηφίων κατά τον τρόπο που περιγράφηκε στην περίπτωση (α) της παρούσας παραγράφου. Σελ. 220,8638 Τεύχος-Σελ. ζ. Οι υποψήφιοι που τελειώνουν τη συμπλήρωση των γραπτών, πριν λήξει ο χρόνος, παραμένουν στις θέσεις τους. Μόλις τελειώσει ο χρόνος εξέτασης ο Προϊστάμενος της αίθουσας το γνωστοποιεί στους εξεταζόμενους, οι οποίοι υποχρεούνται να σταματήσουν να γράφουν και να αφήσουν το στυλό πάνω στο γραφείο τους, χωρίς να σηκωθούν από την θέση τους μέχρι η επιτροπή να τελειώσει τον έλεγχο και τη διόρθωση. Στη συνέχεια οι εξεταστές - επιτηρητές συγκεντρώνουν τα συμπληρωμένα φύλλα, διαγράφουν τις τυχόν αναπάντητες ερωτήσεις και τα εναποθέτουν στην έδρα. η. Η διόρθωση των γραπτών γίνεται και από τους τρεις (3) εξεταστές- επιτηρητές, οι οποίοι και υπογράφουν τα φύλλα. Σε περίπτωση λάθους στη διόρθωση (από την Επιτροπή), διορθώνεται το λάθος και υπογράφουν στο σημείο της διόρθωσης και τα τρία (3) μέλη της Επιτροπής. θ. Σε κάθε αίθουσα εξετάσεων γίνεται έλεγχος της ορθής διενέργειας αυτών από τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας ή τον Προϊστάμενο του Τμήματος Αδειών Οδήγησης ή τους νόμιμους αναπληρωτές τους ή ειδικά προς τούτο οριζόμενους υπαλλήλους των κλάδων ΠΕ και ΤΕ από τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας. ΄Ελεγχος και εποπτεία της ορθής διενέργειας των εξετάσεων γίνεται επίσης και από τους επιθεωρητές εξετάσεων υποψηφίων οδηγών. 1.Ε.β.150 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 6. Μετά το τέλος των εξετάσεων κάθε ημέρας όλα τα συμπληρωμένα φύλλα ερωτηματολογίων εξετάσεων, οι καταστάσεις αποτελεσμάτων με τις ενδείξεις "επιτυχόντες" - "απορριφθέντες - μη προσελθόντες και τα φύλλα εξετάσεων που περισσεύουν παραδίδονται από την εξεταστική επιτροπή στον Προϊστάμενο του Τμήματος Αδειών Οδήγησης ή στον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας με ενυπόγραφο και από τους τρεις εξεταστές "δελτίο παράδοσηςπαραλαβής". Τα φύλλα εξετάσεων που περισσεύουν ξαναχρησιμοποιούνται σε επόμενη εξέταση με την συμπλήρωση των φύλλων που λείπουν από τον προϊστάμενο του Τμήματος Αδειών Οδήγησης ή τον προϊστάμενο της Υπηρεσίας. «7. Οι απορριπτόμενοι στην θεωρητική (γραπτή) εξέταση δεν έχουν δικαίωμα επανεξέτασης, για το ίδιο ερωτηματολόγιο, σε χρόνο προγενέστερο της εβδόμης (7) ημέρας από την ημέρα απόρριψής τους». Η παρ.7 αντικαταστάθηκε ως άνω από το εδάφ.α΄ της παρ.1 της με αριθ.41002/4504/6-8 Ιουλ.2005 (ΦΕΚ Β΄949). απόφ.Υπ. Μεταφ. και Επικοινωνιών. 8. Υποψήφιος που καταλαμβάνεται να αντιγράφει με οποιοδήποτε τρόπο ή να συνεργάζεται με άλλον υποψήφιο, θεωρείται ότι απέτυχε και δεν έχει δικαίωμα επανεξέτασης για το ίδιο ερωτηματολόγιο πριν περάσουν έξι (6) μήνες. 9. Οι μη εμφανιζόμενοι, για οποιοδήποτε λόγο, την προγραμματισμένη ημέρα και ώρα για τη θεωρητική (γραπτή) εξέταση, δεν έχουν δικαίωμα επανεξέτασης, σε χρόνο προγενέστερο της δεκάτης τετάρτης (14) ημέρας από την ημέρα που δεν προσήλθαν για εξέταση.  «΄Αρθρο 20 Θεωρητική (γραπτή) εξέταση αγραμμάτων, ατόμων με μαθησιακές δυσκολίες(δυσλεξία κλπ), κωφών και όσων δεν γνωρίζουν την Ελληνική γλώσσα». Ο τίτλος του άρθρ.20 αντικαταστάθηκε ως άνω από το εδάφ.α΄παρ.1 της με αριθ.68024/5779/31 Οκτ.-6 Νοεμ.2000 (ΦΕΚ Β΄1326), απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοιν. 1. Οι αγράμματοι υποψήφιοι για την απόκτηση άδειας οδήγησης αυτοκινήτων ή μοτοσικλετών, υποβάλλονται σε θεωρητική εξέταση ως εξής: α. Η θεωρητική (γραπτή) εξέταση αυτών, διενεργείται χωριστά από τους εγγράμματους υποψήφιους, ενώπιον επιτροπής από τρεις (3) εξεταστές, οι οποίοι ορίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 18, παρ. 1 της παρούσας απόφασης. β. Η διανομή των ερωτηματολογίων πραγματοποιείται όπως και στους λοιπούς υποψήφιους γ. Κατά την εξέταση, σε κάθε υποψήφιο επιδεικνύεται η εικόνα ή το σχήμα του ερωτηματολογίου και διαβάζεται από τον υπεύθυνο της αίθουσας η ερώτηση, με τρόπο ώστε ο υποψήφιος να την αντιληφθεί πλήρως. Οι απαντήσεις που δίνονται από τον υποψήφιο, σημειώνονται από τον υπεύθυνο της αίθουσας στην αντίστοιχη θέση του ερωτηματολογίου. δ. Μετά την εξαγωγή του αποτελέσματος της εξέτασης, υπογράφεται το φύλλο-ερωτηματολόγιο και από τους τρεις εξεταστές και παραδίδεται στον Προϊστάμενο του Τμήματος Αδειών Οδήγησης ή στον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας. 2. Αγράμματοι για την εφαρμογή της προηγούμενης παραγράφου του παρόντος άρθρου, θεωρούνται, αποκλειστικά και μόνο, όσοι δε φοίτησαν στο Δημοτικό Σχολείο ή είναι απόφοιτοι το πολύ μέχρι και της δεύτερης τάξης του Δημοτικού Σχολείου. Τα παραπάνω πρέπει να προκύπτουν αποκλειστικά και μόνο από το απολυτήριο στρατού (για τους άνδρες) ή την αστυνομική ταυτότητα ή τη βεβαίωση του οικεί ου Δημοτικού Σχολείου. 3. Οι υποψήφιοι που είναι κωφοί και αγράμματοι εξετάζονται με τη παραπάνω διαδικασία και με την παρουσία διερμηνέα κωφών (εφόσον δεν είναι σε θέση να συνεννοηθούν), ο οποίος προσέρχεται με φροντίδα του ενδιαφερομένου και ο οποίος εξηγεί στον κωφό τα σχήματα και του μεταφέρει το κείμενο. Η απάντηση του κωφού γίνεται με νοήματα προς την επιτροπή για το ποια απάντηση θεωρεί σωστή, δηλαδή την πρώτη ή τη δεύτερη ή την τρίτη κ.λ.π. «4.Οι θεωρητικές εξετάσεις διενεργούνται μόνο στις γλώσσες που υπάρχουν ερωτηματολόγια ή δυνατότητα μηχανογραφικής θεωρητικής (γραπτής) εξέτασης στην αντίστοιχη ξένη γλώσσα. Υποψήφιοι που προέρχονται από ξένες χώρες και ομιλούν γλώσσα η οποία δεν συμπεριλαμβάνεται στις υπάρχουσες ξένες γλώσσες δε δύνανται πλέον να εξετάζονται μέσω διερμηνέα. Δύνανται όμως να εξετάζονται με τη διαδικασία των αγραμμάτων στα Ελληνικά μέχρι την εφαρμογή του Μηχανογραφικού Συστήματος και με εκφώνηση ερωτηματολογίων μετά την εφαρμογή αυτού». Η παρ.4 αντικαταστάθηκε ως άνω από το εδάφ.β΄ της παρ.1 της με αριθ.41002/4504/6-8 Ιουλ.2005 (ΦΕΚ Β΄949) απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοιν. (Μετά τη σελ. 220,8638) Σελ. 220,8639 Τεύχος-Σελ. Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.150 "5. Η θεωρητική (γραπτή) εξέταση των υποψηφίων οδηγών οι οποίοι παρουσιάζουν μαθησιακή δυσκολία (δυσλεξία κ.λπ.), πραγματοποιείται όπως ακριβώς και η θεωρητική (γραπτή) εξέταση των αγραμμάτων της παρ. 1 του παρόντος άρθρου. Προκειμένου ο συγκεκριμένος υποψήφιος να εξετασθεί θεωρητικά (γραπτά) σύμφωνα με τη διαδικασία του προηγουμένου εδαφίου της παρούσας παραγράφου, πρέπει, αντί της πρωτοβάθμιας ιατρικής εξέτασης να εξετασθεί από τη ΔΙΕ ώστε να διαπιστωθεί ότι είναι άτομο με μαθησιακές δυσκολίες και να χαρακτηρισθεί ικανός για την απόκτηση άδειας οδήγησης. Κατά την εξέταση του από τη ΔΙΕ, ο υποψήφιος προσκομίζει πρόσφατη ειδική διαγνωστική έκθεση ότι είναι άτομο με μαθησιακή δυσκολία (δυσλεξία κ.λπ.), η οποία χορηγείται από τον σχετικό για το σκοπό αυτό, τομέα, κρατικού ιδρύματος ή κρατικού νοσοκομείου." Η παρ.5 προστέθηκε με το εδάφ.β΄παρ.1 της με αριθ.68024/5779/31 Οκτ.-6 Νοεμ.2000 (ΦΕΚ Β΄1326), απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοιν. "6. Στην περίπτωση που η θεωρητική (γραπτή) εξέταση στην οικεία Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών διεξάγεται μηχανογραφικά, σύμφωνα με το άρθρο 21 της παρούσας απόφασης, τότε και η εξέταση των αγραμμάτων γίνεται μέσω του ιδίου συστήματος με τη βοήθεια προσωπικών ακουστικών. Με την ίδια διαδικασία διεξάγεται και η εξέταση υποψηφίων που δεν γνωρίζουν την ελληνική γλώσσα εφόσον υπάρχουν στην εφαρμογή τα ερωτηματολόγια στην ξένη γλώσσα. Με εγκύκλιο του Γενικού Γραμματέα του ΥΜΕ καθορίζεται η ημερομηνία έναρξης εφαρμογής του παραπάνω συστήματος για κάθε υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών των νομαρχιακών αυτοδιοικήσεων."  Η παρ.6 προστέθηκε με την παρ.4 της με αριθ.62611/7251/5-8 Οκτ.2001 (ΦΕΚ Β΄1299), απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοιν. Σελ. 220,8640 Τεύχος-Σελ. «Άρθρο 21 Μηχανογραφική θεωρητική (γραπτή) εξέταση των υποψηφίων οδηγών Η διεξαγωγή της μηχανογραφικής Θεωρητικής (γραπτής) εξέτασης των υποψηφίων οδηγών και οδηγών, με τη χρήση προσωπικών οθονών συνδεδεμένων με κεντρική μονάδα Η/Υ, πραγματοποιείται ως εξής: 1. Κατά την ημέρα των εξετάσεων, ο Προϊστάμενος της υπηρεσίας ορίζει έναν υπάλληλο, ως υπεύθυνο της αίθουσας και της όλης διαδικασίας των εξετάσεων και έναν βοηθό του, ο οποίος με την παρουσία του συμβάλλει στην ευταξία των διαδικασιών. 0 υπεύθυνος της αίθουσας υπάλληλος επιλέγεται από τους έχοντες ενημερωθεί στη λειτουργία του συστήματος της μηχανογραφικής εξέτασης. 2. Ο υπεύθυνος υπάλληλος παραλαμβάνει από την αρμόδια υπηρεσία, τις ονομαστικές καταστάσεις και παράλληλα σε δισκέτα το αρχείο με τα στοιχεία των υποψηφίων που θα εξετασθούν. Στη συνέχεια, ο κεντρικός υπολογιστής του Εξεταστικού Κέντρου τροφοδοτείται με τα στοιχεία των εξεταζομένων, και το σύστημα επιλέγει τυχαία τη θέση/τερματικό του κάθε υποψήφιου, ενώ παράλληλα εκτυπώνει για τον υπεύθυνο του εξεταστικού κέντρου ένα κατάλογο με τα ονόματα και τις θέσεις των υποψηφίων. 1.Ε.β.150 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 3. Ο υποψήφιος, τη συγκεκριμένη ημέρα και ώρα που αναγράφεται στο Δ.Ε.Ε. (Δελτίο Εκπαίδευσης Εξέτασης), προσέρχεται στην αίθουσα των εξετάσεων και απευθύνεται με την ταυτότητά του ή το διαβατήριο του και το Δ.Ε.Ε. στον υπεύθυνο υπάλληλο της αίθουσας και καταλαμβάνει τη θέση του. Ακολουθεί έλεγχος ταυτοπροσωπίας, αφενός βάσει του ονόματος και των άλλων στοιχείων του υποψηφίου που εμφανίζονται στην οθόνη και αφετέρου του Δ.Ε.Ε. και του δελτίου ταυτότητας ή διαβατηρίου, που πρέπει να φέρει μαζί του κάθε υποψήφιος. Μετά την τακτοποίηση των υποψηφίων στις θέσεις τους - σε περίπτωση μη προσέλευσης όλων των προγραμματισθέντων υποψηφίων θα υπάρχουν κενές, θέσεις εξέτασης - ο υπεύθυνος της αίθουσας ενημερώνει τους εξεταζομένους για τη διαδικασία της εξέτασης και τον τρόπο απάντησης των ερωτήσεων και ενεργοποιεί το σύστημα.  Στην κάθε οθόνη εμφανίζεται η εικόνα της ερώτησης με τις απαντήσεις. Μπροστά από κάθε υποψήφιο, εκτός από την οθόνη αφής (Touch Screen) υπάρχει εφεδρικά και ένα Ποντίκι.  Ο υποψήφιος διαβάζει την ερώτηση με τις απαντήσεις και επιλέγει τη σωστή απάντηση. Αμέσως μετά (αυτόματα) εμφανίζεται η επόμενη ερώτηση και επαναλαμβάνεται η ίδια διαδικασία Το σύστημα επιτρέπει στον εξεταζόμενο να προχωρήσει στην επόμενη ερώτηση, χωρίς να απαντήσει αυτή την οποία επεξεργάζεται εκείνη τη στιγμή. Αφού φθάσει ο εξεταζόμενος στην τελευταία ερώτηση, το σύστημα επιστρέφει αυτόματα στη πρώτη μη απαντημένη ερώτηση και συνεχίζει ο υποψήφιος κατά τον ίδιο τρόπο μέχρι να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις ή να εξαντληθεί ο χρόνος που αντιστοιχεί στην κατηγορία που εξετάζεται. Για κάθε υποψήφιο το σύστημα δημιουργεί με τυχαίο τρόπο ένα ερωτηματολόγιο, με τον προβλεπόμενο αριθμό ερωτήσεων. Σε περίπτωση που ο υποψήφιος εξετάζεται και σε δεύτερη κατηγορία, οι ερωτήσεις της δεύτερης εξέτασης εμφανίζονται αφού ολοκληρωθεί η διαδικασία της πρώτης εξέτασης. Οι ερωτήσεις του δεύτερου ερωτηματολογίου επιλέγονται και αυτές από το σύστημα, σύμφωνα με τον προαναφερθέντα τρόπο. Ο χρόνος εξέτασης για κάθε ερωτηματολόγιο, είναι αυτός της παρ.4 του άρθρου 19 της παρούσας απόφασης, στην περίπτωση δε που ο υποψήφιος εξετάζεται και σε δεύτερο ερωτηματολόγιο, προστίθεται ο αντίστοιχος χρόνος. Με τη συμπλήρωση του αριθμού των ερωτήσεων που αντιστοιχεί σε κάθε ερωτηματολόγιο ή του χρόνου εξέτασης εμφανίζεται στην οθόνη η ένδειξη "ΤΕΛΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ" και ο υποψήφιος παραμένει στη θέση του. Για κάθε εξεταζόμενο το σύστημα εκτυπώνει, στο τέλος της διαδικασίας, πρακτικό εξέτασης με τα στοιχεία του υποψηφίου, τις ερωτήσεις του ερωτηματολογίου στο οποίο εξετάσθηκε, τις απαντήσεις που αυτός έδωσε, την ορθότητα ή όχι αυτών, καθώς και τα τελικά αποτελέσματα της πραγματοποιηθείσας εξέτασης. Το πρακτικό αυτό υπογράφεται από τον υπεύθυνο της αίθουσας και το βοηθό του και καταχωρείται στο φάκελο του υποψήφιου. Αντίγραφο του πρακτικού, ομοίως υπογεγραμμένο, δίδεται και στον υποψήφιο εφόσον ζητηθεί. Το σύστημα εκδίδει επίσης συνολικό κατάλογο με τα στοιχεία των εξετασθέντων και τα τελικά αποτελέσματα που καταχωρείται σε αρχείο της Υπηρεσίας. 4. Ο υπεύθυνος της αίθουσας αναγράφει στο Δ. Ε. Ε. του υποψηφίου το αποτέλεσμα της εξέτασης "ΕΠΕΤΥΧΕ" ή "ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΤΑΙ" και υπογράφει με το βοηθό του. 5. Οι υποψήφιοι που εξετάζονται με το παραπάνω σύστημα θεωρητικής εξέτασης, εκπαιδεύονται υποχρεωτικά στην εφαρμογή του για μία (1) ώρα πέραν των προβλεπομένων ωρών θεωρητικής εκπαίδευσης ανά κατηγορία οχήματος, στο άρθρο 16 της παρούσας απόφασης».  Το άρθρ.21 αντικαταστάθηκε ως άνω από το εδάφ.γ΄παρ.1 της με αριθ.68024/5779/31 Οκτ.-6 Νοεμ.2000 (ΦΕΚ Β΄1326), απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοινωνιών. (Μετά τη σελ. 220,8640) Σελ. 220,8641 Τεύχος-Σελ. Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.150 ΄Αρθρο 22 Πρακτική εξέταση υποψηφίων οδηγών 1. Για τον έλεγχο της ικανότητας, την αξιολόγηση της συμπεριφοράς, τη διάρκεια και τον τόπο της εξέτασης των υποψηφίων οδηγών, έχουν εφαρμογή όσα αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ του Π.Δ.19/1995, σχετικά με το αντικείμενο της πρακτικής εξέτασης. Οι διαδικασίες που απαιτούνται από τις διατάξεις του παραρτήματος αυτού, περιλαμβάνονται στο τμήμα ΙΙΙ του Δελτίου ΕκπαίδευσηςΕξέτασης (Δ.Ε.Ε), "ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 1" και "ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 2", υποψηφίου οδηγού. Κατά την πρακτική εξέταση παρίσταται υποχρεωτικά εκπαιδευτής. Η πρακτική εξέταση των υποψηφίων οδηγών, καθώς και των οδηγών που επιθυμούν την επέκταση της αδείας τους σε άλλη ή άλλες κατηγορίες ή υποκατηγορίες ή επανεξετάζονται για οποιονδήποτε λόγο, γίνεται σε εκπαιδευτικό όχημα της κατηγορίας ή υποκατηγορίας για την οποία ο εξεταζόμενος έχει ζητήσει την άδεια οδήγησης, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 24 της παρούσας απόφασης. Σε περίπτωση πρόκλησης οποιασδήποτε αξιόποινης πράξης κατά το χρόνο της πρακτικής εκπαίδευσης ή της πρακτικής εξέτασης η ευθύνη βαρύνει τον εκπαιδευτή, σύμφωνα με τις περί υπαιτιότητας διατάξεις του Ποινικού Κώδικα. Δεν αποκλείεται όμως η ευθύνη του υποψηφίου οδηγού εφόσον κατά τις ως άνω διατάξεις υφίσταται τοιαύτη. «2.Οι απορριπτόμενοι κατά την πρακτική εξέταση δεν έχουν δικαίωμα επανεξέτασης σε χρόνο προγενέστερο της εβδόμης (7) ημέρας από την ημέρα απόρριψής τους». Το μέσα σε «» πρώτο εδάφιο αντικαταστάθηκε ως άνω από το εδάφ.γ΄ της παρ.1 της με αριθ.41002/4504/6-8 Ιουλ.2005 (ΦΕΚ Β΄949), απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοιν. ΄Οσοι από τους υποψηφίους αυτούς απορρίπτονται στις ΟΜΑΔΕΣ Α και Γ του Δ.Ε.Ε "ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 1" και "ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 2" και επιθυμούν, έχουν δικαίωμα να ζητήσουν από τους εξεταστές, αμέσως μόλις τους ανακοινωθεί το απορριπτικό αποτέλεσμα, την επανεξέτασή τους, η οποία πραγματοποιείται από δευτεροβάθμια επιτροπή εντός τριών, το πολύ, εργασίμων ημερών από την ημέρα απόρριψης του υποψηφίου. Σελ. 220,8642 Τεύχος-Σελ. Οι Δευτεροβάθμιες επιτροπές συγκροτούνται υποχρεωτικά σε όλες τις Υπηρεσίες Μεταφορών και Επικοινωνιών. "Οι απορριπτόμενοι κατά τη δευτεροβάθμια εξέταση, δεν έχουν δικαίωμα νέας εξέτασης από πρωτοβάθμια επιτροπή σε χρόνο προγενέστερο της έβδομης (7) ημέρας από την ημέρα απόρριψής τους." Το μέσα σε «» τρίτο εδάφιο, όπως είχε τροποποιηθεί από το εδάφ.δ΄ της παρ.1 της με αριθ.41002/4504/2005 (ΦΕΚ Β΄949), όμοιας απόφασης, τροποποιήθηκε και πάλι ως άνω από την παρ.2 της με αριθ.69532/7580/28 Νοεμ.-5 Δεκ.2005 (ΦΕΚ Β΄1704), απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοιν. «3.Οι μη εμφανιζόμενοι, για οποιονδήποτε λόγο, την προγραμματισμένη ημέρα και ώρα για την πρακτική εξέτασή τους, δεν έχουν δικαίωμα επανεξέτασης, σε χρόνο προγενέστερο της εξηκοστής (60) ημέρας από την ημέρα που δεν προσήλθαν στην πρωτοβάθμιο ή στη δευτεροβάθμιο εξέταση». Η παρ.3 αντικαταστάθηκε ως άνω από το εδάφ.ε΄ της παρ.1 της με αριθ.41002/4504/6-8 Ιουλ.2005 (ΦΕΚ Β΄949), απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοιν. 1.Ε.β.150 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 4. Υποψήφιος ο οποίος μέσα σε τρία χρόνια, από την επομένη της κατάθεσης της αίτησης για τη χορήγηση ή την επέκταση της άδειας οδήγησης, δεν ολοκληρώσει επιτυχώς τις σχετικές διαδικασίες εξέτασης, υποχρεούται να υποβάλει εκ νέου αίτηση με όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και να υποστεί εκ νέου θεωρητική και πρακτική εκπαίδευση και εξέταση. 5. Ο υποψήφιος οδηγός μπορεί, εφόσον επιθυμεί, να εξετασθεί σε εκπαιδευτικό όχημα με αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων. Σαν όχημα εφοδιασμένο με αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων θεωρείται το όχημα στο οποίο η αυξομείωση της σχέσης μετάδοσης μεταξύ του κινητήρα και των τροχών επιτυγχάνεται αποκλειστικά και μόνο με τη χρησιμοποίηση του επιταχυντή (γκάζι) ή του φρένου. Στην περίπτωση αυτή, κατά την έκδοση του Δ.Ε.Ε, αναγράφεται στη θέση "ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ " του Τμήματος Ι η ένδειξη " όχημα με αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων. Στην τελευταία κατακόρυφη στήλη της σελίδας 4, του εντύπου της άδειας οδήγησης με την ένδειξη ΚΩΔ. ΠΑΡΑΤ. ", καταχωρείται ο Κοινοτικός κωδικός αριθμός "78" και στη σελίδα 5, με το χέρι, η ένδειξη "78/Α1" ή "78/Α", ή "78/ Β" κ.λ.π., σύμφωνα με όσα αναγράφονται στη παρ. 2 του ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ Ι του Π. Δ.19/1995, όπως τροποποιήθηκε μεταγενέστερα. 6. Η πρακτική εξέταση υποψηφίου οδηγού, όπως και η πρακτική εκπαίδευσή του, πρέπει να γίνεται σε αστικούς δρόμους οι οποίοι πρέπει να παρουσιάζουν τις διάφορες δυσκολίες που ενδέχεται να συναντήσει ο οδηγός και αν είναι δυνατόν, σε δρόμους που βρίσκονται έξω από τις πόλεις, σε δρόμους ταχείας κυκλοφορίας και σε αυτοκινητόδρομους. Είναι επίσης υποχρεωτική η πρακτική εκπαίδευση και επιθυμητή η πρακτική εξέταση υπό διαφορετικές συνθήκες πυκνότητας κυκλοφορίας και κατά τη διάρκεια της νύκτας.  ΄Αρθρο 23 Πρακτική εξέταση ατόμων με αναπηρία 1. Η πρακτική εξέταση υποψηφίων οδηγών με αναπηρία, για την οποία απαιτείται διασκευή του οχήματος, γίνεται από δύο (2) υπαλλήλους, της Υπηρεσίας Μεταφορών και Επικοινωνιών και Κ.Τ.Ε.Ο. της οικείας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, εκ των οποίων ο ένας τουλάχιστον, πρέπει να είναι τεχνικός του κλάδου ΠΕ ή του κλάδου ΤΕ. Η εξέταση μπορεί να γίνει και με εκπαιδευτικό όχημα που φέρει την απαιτούμενη συγκεκριμένη διασκευή ή με διασκευασμένο όχημα του υποψηφίου, θεωρούμενο για τη συγκεκριμένη εξέταση ως εκπαιδευτικό. Κατά την εξέταση παρίσταται, υποχρεωτικά, εκπαιδευτής, και το όχημα φέρει τη διακριτική πινακίδα της σχολής οδηγών. 2. Στο πρακτικό της Δ.Ι.Ε. αναγράφεται αν ο υποψήφιος κρίνεται ικανός (σύμφωνα με τις ισχύουσες για τα ιατρικά δεδομένα διατάξεις) να οδηγεί διασκευασμένο όχημα. Επί σης αναγράφεται, ποια πρέπει να είναι η διασκευή του οχήματος. 3. Υποψήφιοι οδηγοί, οι οποίοι παρουσιάζουν μειωμένη κινητικότητα των άκρων και απορρίπτονται από την οικεία Δευτεροβάθμια Ιατρική Επιτροπή (Δ.Ι.Ε) έχουν δικαίωμα να επανεξετασθούν από την ίδια αυτή επιτροπή , σε διάστημα μικρότερο του έτους από την ημερομηνία απόρριψής τους, εφόσον προσκομίσουν έγγραφη θετική γνωμάτευση. Η γνωμάτευση αυτή, η οποία δεν δεσμεύει την οικεία Δ.Ι.Ε στην τελική κρίση της, πρέπει να έχει εκδοθεί από Κρατικό ΄Ιδρυμα, το οποίο ασχολείται συστηματικά με προγράμματα αξιολόγησης ικανοτήτων οδήγησης ατόμων με μειωμένη κινητικότητα των άκρων (όπως το Εθνικό ΄Ιδρυμα Αποκατάστασης Αναπήρων του Υπουργείου Υγείας- Πρόνοιας κ.λ.π.). 4. Εφόσον ο υποψήφιος κρίνεται ικανός για την οδήγηση του συγκεκριμένου οχήματος, γράφεται από τους εξεταστές στο Δ.Ε.Ε., η παρατήρηση Εξετάστηκε στο υπ' αριθμ. ".............. όχημα, το οποίο έχει τις εξής διασκευές:........" Αν η εξέταση γίνεται σε όχημα με αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων, θα αναγράφεται και η παρατήρηση "Εξετάστηκε σε όχημα με αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων". Στην τελευταία κατακόρυφη στήλη της σελίδας 4 του εντύπου της άδειας οδήγησης, με την ένδειξη ΚΩΔ. ΠΑΡΑΤ." καταχωρούνται οι κοινοτικοί ή εθνικοί κωδικοί αριθμοί των διασκευών, κατά περίπτωση, του είδους του κιβωτίου ταχυτήτων, και οι κωδικοί 50 ή 51 ανάλογα, ενώ στη σελίδα 5, με το χέρι, οι ενδείξεις 50/ αρ. πλαισίου ή 51/ αρ. κυκλοφορίας, κατά περίπτωση, σύμφωνα με όσα αναγράφονται στην παράγραφο 2 του ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ Ι του Π.Δ.19/1995, όπως αυτό τροποποιήθηκε μεταγενέστερα. Σε περίπτωση που ο ενδιαφερόμενος αλλάζει όχημα, δεν υποχρεούται να υποστεί εκ νέου πρακτική εξέταση με το νέο όχημα, υπό την προϋπόθεση ότι, έπειτα από επιθεώρηση του νέου οχήματος στην οικεία Υπηρεσία Μεταφορών - Επικοινωνιών διαπιστωθεί ότι αυτό φέρει την ίδια ακριβώς διασκευή με το παλαιό. Στην περίπτωση αυτή πάνω στην άδεια οδήγησης γράφεται ο αριθμός κυκλοφορίας του νέου οχήματος. (Μετά τη σελ. 220,8642) Σελ. 220,8643 Τεύχος-Σελ. Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.150 Αν ο ενδιαφερόμενος υποστεί πρακτική εξέταση με εκπαιδευτικό όχημα ειδικά διασκευασμένο για την πάθησή του, τότε, αφού γίνει επιθεώρηση του οχήματός του, στην οικεία Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών και διαπιστωθεί ότι φέρει την ίδια διασκευή που έχει το εκπαιδευτικό, στο οποίο εξετάστηκε, εκδίδεται η άδεια οδήγησης, όπως παραπάνω.  Άρθρο 24 Προδιαγραφές εκπαιδευτικών οχημάτων Τα εκπαιδευτικά οχήματα πρέπει να πληρούν τις εξής, κατά περίπτωση, προδιαγραφές : «1. Για την κατηγορία Α: β1. Για την προοδευτική πρόσβαση, μηχανοκίνητο δίκυκλο χωρίς πλευρικό κάνιστρο κυβισμού άνω των 120 cm3 και ταχύτητας που φθάνει τα 100 χλμ./ώρα. τουλάχιστον. β2. Για άμεση πρόσβαση μηχανοκίνητο δίκυκλο χωρίς πλευρικό κάνιστρο ισχύος, τουλάχιστον, 35 kw (47,6 PS) και ταχύτητας που φθάνει τα 100 χλμ./ ώρα. Τουλάχιστον Τα παραπάνω οχήματα κατηγορίας Α πρέπει να φέρουν πινακίδα, στερεωμένη στο πίσω μέρος της μοτοσικλέτας κατακόρυφα, πάνω ή κάτω από την πινακίδα του αριθμού κυκλοφορίας, με το διεθνές διακριτικό σήμα "L", χρώματος ερυθρού». Η παρ.1 τροποποιήθηκε ως άνω από το εδάφ.α΄ της παρ.7 της με αριθ.71541/8364/1415 Νοεμ.2001 (ΦΕΚ Β΄1533) απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοινωνιών, με έναρξη ισχύος από την 24-2002 σύμφωνα με την παρ.8 αυτής. 2-3.(Καταργήθηκαν από το εδάφ.β΄παρ.7 της με αριθ. 71541/8364/14-15 Νοεμ.2001, ΦΕΚ Β΄1533, απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοινωνιών, με έναρξη ισχύος από την 2-4-2002 σύμφωνα με την παρ.8 αυτής). 2(4). Για την κατηγορία Β : Επιβατηγό όχημα με τέσσερις (4) τροχούς της κατηγορίας Β, όπως η κατηγορία αυτή περιγράφεται στο άρθρο 3 του Π.Δ.19/1995, το οποίο μπορεί να αναπτύξει ταχύτητα 100 χλμ. / ώρα, τουλάχιστον, και επί πλέον : α. έχει τέσσερις (4) πόρτες. β. φέρει δεύτερο ποδόπληκτρο φρένου και συμπλέκτη στη θέση του συνοδηγού και προαιρετικά και επιταχυντήρα. Σελ. 220,8644 Τεύχος-Σελ. γ. φέρει ενδεικτική λυχνία τοποθετημένη σε εμφανές σημείο, που θα ανάβει στην περίπτωση χρησιμοποίησης, από το συνοδηγό εκπαιδευτή, του φρένου, του συμπλέκτη ή του επιταχυντήρα ή ανάλογο ηχητικό σύστημα.  δ. έχει τέσσερις (4) καθρέπτες, τοποθετημένους δύο εξωτερικά (ένας δεξιά και ένας αριστερά) και δύο εσωτερικά (ένας για τον υποψήφιο οδηγό και ένας για τον εκπαιδευτή συνοδηγό). ε. φέρει ζώνες ασφάλειας στα μπροστινά και πίσω καθίσματα. στ. φέρει πινακίδα, ειδικών προδιαγραφών, τοποθετημένη στην οροφή του αμαξώματος, με το διεθνές διακριτικό σήμα "L", χρώματος ερυθρού, μαζί με την επωνυμία και τον αριθμό άδειας της σχολής οδηγών. ζ. φέρει σύστημα κλιματισμού (θέρμανση ψύξη). Τα παραπάνω χαρακτηριστικά των υποπεριπτώσεων (α) και (ζ) καθίστανται υποχρεωτικά ως εξής: - Για όσα οχήματα θα τεθούν μετά την ισχύ της παρούσας απόφασης σε κυκλοφορία για πρώτη φορά σαν εκπαιδευτικά αυτοκίνητα. - Για όσα οχήματα κυκλοφορούν σαν εκπαιδευτικά και θα μεταβιβαστούν μετά την ισχύ της παρούσας απόφασης σε άλλο φυσικό ή νομικό πρόσωπο και εφοδιασθούν με νέα άδεια κυκλοφορίας πάλι σαν εκπαιδευτικά. 1.Ε.β.150 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 3(5). Για την κατηγορία Β+ Ε: Σύνολο οχημάτων (συρμός) αποτελούμενο από έλκον όχημα με ρυμουλκούμενο, όπου το μεν έλκον όχημα είναι επιβατικό μέχρι 9 θέσεων (με τη θέση του οδηγού) ή φορτηγό μεγίστης επιτρεπομένης μάζας μέχρι 3500 χλμ., το δε ρυμουλκούμενο είναι μεγίστης επιτρεπομένης μάζας 1000 χλμ τουλάχιστον και ταχύτητας συνόλου (συρμού) που φτάνει τα 100 χλμ/ ώρα, με την προϋπόθεση ότι: α. η μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα του συνόλου (συρμού) υπερβαίνει τα 3500 χλμ. ή η μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα του ρυμουλκούμενου υπερβαίνει τη μάζα του έλκοντος οχήματος κενού, εφόσον το σύνολο αυτό δεν απαγορεύεται να τεθεί σε κυκλοφορία από άλλες διατάξεις. β. φέρει πινακίδα, ειδικών προδιαγραφών, τοποθετημένη στο πίσω μέρος του ρυμουλκούμενου οχήματος με το διεθνές διακριτικό σήμα 'L' χρώματος ερυθρού μαζί με την επωνυμία και τον αριθμό αδείας της σχολής.  4(6). Για την κατηγορία Γ: Φορτηγό αυτοκίνητο μεγίστης επιτρεπόμενης μάζας 10.000 χλμ. τουλάχιστον και μήκους 7 μέτρων τουλάχιστον, που μπορεί να αναπτύξει ταχύτητα τουλάχιστον 80 χλμ./ ώρα, και : α. έχει θάλαμο οδήγησης τριών τουλάχιστον, θέσεων, συμπεριλαμβανομένης και της θέσης του οδηγού. Κατά την διαδικασία της πρακτικής εξέτασης επιβαίνει στο θάλαμο οδήγησης εκτός από τον υποψήφιο οδηγό και τον εκπαιδευτή του, ο εξεταστής του πίνακα Α ή ο ένας από τους δύο εξεταστές της δευτεροβάθμιας επιτροπής. Σε περίπτωση που ο θάλαμος οδήγησης είναι διπλός (μέχρι πέντε θέσεων, συμπεριλαμβανομένης και της θέσης του οδηγού), τότε στο θάλαμο επιβαίνουν και τα δύο μέλη της εξεταστικής επιτροπής. β. φέρει δεύτερο ποδόπληκτρο φρένου και συμπλέκτη στη θέση του συνοδηγού και προαιρετικά και επιταχυντήρα. γ. φέρει πινακίδα, ειδικών προδιαγραφών, τοποθετημένη στο πίσω μέρος του αμαξώματος, με το διεθνές διακριτικό σήμα "L" χρώματος ερυθρού, μαζί με την επωνυμία και τον αριθμό αδείας της σχολής οδηγών.  5(7). Για την κατηγορία Δ: Λεωφορείο μήκους 9 μέτρων τουλάχιστον που μπορεί να αναπτύξει ταχύτητα τουλάχιστον 80 χλμ./ ώρα, και: α. φέρει δεύτερο ποδόπληκτρο φρένου και συμπλέκτη στη θέση του συνοδηγού και προαιρετικά και επιταχυντήρα.  β. ενδεικτική λυχνία τοποθετημένη σε εμφανές σημείο, που θα ανάβει στην περίπτωση χρησιμοποίησης, από το συνοδηγό εκπαιδευτή, του φρένου, του επιταχυντήρα ή του συμπλέκτη ή ανάλογο ηχητικό σήμα. γ. φέρει πινακίδα, ειδικών προδιαγραφών, τοποθετημένη στο πίσω μέρος του αμαξώματος, με το διεθνές διακριτικό σήμα 'Ι' χρώματος ερυθρού, μαζί με την επωνυμία και τον αριθμό άδειας της σχολής οδηγών. 6(8). Για την κατηγορία Γ+ Ε: Αρθρωτό όχημα με μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα τουλάχιστον 18.000 χλμ, μήκους 12 μέτρων τουλάχιστον και δυνατότητα να αναπτύξει ταχύτητα τουλάχιστον 80 χλμ./ ώρα με δεύτερο ποδόπληκτρο φρένου και συμπλέκτη στη θέση του συνοδηγού και προαιρετικά και επιταχυντήρα ή σύνολο δύο οχημάτων όπου το έλκον όχημα ανήκει στην κατηγορία Γ και το ρυμουλκούμενο έχει μήκος τουλάχιστον 4 μέτρων, με μεγίστη επιτρεπόμενη μάζα (του συνόλου) τουλάχιστον 18.000 χλμ, μήκους (του συνόλου) τουλάχιστον 12 μέτρων και με δυνατότητα ανάπτυξης ταχύτητας (του συνόλου) τουλάχιστον 80 χλμ./ ώρα, και φέρει πινακίδα, ειδικών προδιαγραφών, τοποθετημένη στο πίσω μέρος του ρυμουλκούμενου ή ημιρυμουλκουμένου οχήματος με το διεθνές σήμα "L" χρώματος ερυθρού, μαζί με την επωνυμία και τον αριθμό αδείας της σχολής. Κατά την διαδικασία της πρακτικής εξέτασης επιβαίνει στο θάλαμο οδήγησης, εκτός από τον υποψήφιο οδηγό και τον εκπαιδευτή του , ο εξεταστής του πίνακα Α ή ο ένας από τους δύο εξεταστές της δευτεροβάθμιας επιτροπής.  7(9). Για την κατηγορία Δ+ Ε: Σύνολο δύο οχημάτων όπου το έλκον όχημα ανήκει στην κατηγορία Δ και το ρυμουλκούμενο είναι μεγίστης επιτρεπομένης μάζας τουλάχιστον 1.250 χλμ. Το σύνολο αυτό πρέπει να έχει δυνατότητα ανάπτυξης ταχύτητας τουλάχιστον 80 χλμ./ ώρα και να φέρει πινακίδα, ειδικών προδιαγραφών, τοποθετημένη στο πίσω μέρος του ρυμουλκούμενου οχήματος με το διεθνές διακριτικό σήμα "L" ερυθρού χρώματος μαζί με την επωνυμία και τον αριθμό αδείας της σχολής. Με εγκύκλιο του Υ.Μ.Ε. καθορίζονται οι τεχνικές προδιαγραφές όλων των παραπάνω πινακίδων.  Οι παρ.(4)-(9) αναριθμήθηκαν αντίστοιχα σε παρ.2-7 από το εδάφ.β΄ παρ.7 της με αριθ.71541/8364/14-15 Νοεμ.2001 (ΦΕΚ Β΄1533) απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοινωνιών, με έναρξη ισχύος από την 2-4-2002 σύμφωνα με την παρ.8 αυτής. (Μετά τη σελ. 220,8644) Σελ. 220,8645 Τεύχος-Σελ. Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.150 Άρθρο 25 Πρακτική εξέταση για την κατηγορία Α ή την υποκατηγορία Α1 1. Η πρακτική εξέταση περιλαμβάνει τις δοκιμασίες και τον έλεγχο γνώσεων και ικανοτήτων, με τη σειρά που αναφέρονται στο Τμήμα ΙΙΙ του Δ.Ε.Ε. (ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 2). Οι δοκιμασίες αυτές ταξινομούνται στις εξής ΟΜΑΔΕΣ: ΟΜΑΔΑ Α: (Προετοιμασία οχήματος, προφυλάξεις ενστάσεις, ειδικές δοκιμασίες). Ο υποψήφιος πρέπει να εκτελέσει πλήρως και σωστά τους παρακάτω χειρισμούς και ειδικές δοκιμασίες: (1). ΄Ελεγχο του οχήματος πριν ξεκινήσει: Κατά τον έλεγχο αυτό πρέπει ο υποψήφιος να ρυθμίσει στη σωστή θέση τους καθρέπτες, να ελέγξει τη λειτουργία των φώτων, τιμονιού, φρένων, δεικτών κατεύθυνσης, ηχητικών οργάνων και ελαστικών. (2). Χρήση κράνους: Ο υποψήφιος πρέπει να φορέσει σωστά το κράνος του και να μπορεί να το βγάλει με ευκολία. (3). Αναδίπλωση του πλαγίου στηρίγματος και πορεία χωρίς να τεθεί σε λειτουργία ο κινητήρας: Κατά τη δοκιμασία αυτή ο υποψήφιος στέκεται όρθιος δίπλα στο σταθμευμένο δίκυκλο, πιάνει το τιμόνι με τα δυο του χέρια, αναδιπλώνει με το πόδι του το πλάγιο στήριγμα, βγάζει ταχύτητα και περπατάει περίπου 10 μέτρα μεταφέροντας το δίκυκλο, χωρίς να λειτουργεί ο κινητήρας του. (4). Σωστή εκκίνηση: Ελέγχεται αν ο υποψήφιος ξεκινάει σωστά το δίκυκλο (χρήση φλας, έλεγχος, κ.λ.π.) και χωρίς κραδασμούς. Επιτρέπεται μία ανεπιτυχής δοκιμή. (5). Ξεκίνημα σε ανήφορο κλίσης περίπου 10 %. Ο υποψήφιος υποχρεούται να ξεκινήσει σε ανήφορο, χωρίς το δίκυκλο να οπισθοχωρήσει πάνω από 40 εκατοστά περίπου και χωρίς να ανατραπεί ο ίδιος ή το δίκυκλο. Επιτρέπεται μία ανεπιτυχής δοκιμή. (6). Επιτάχυνση του οχήματος με αλλαγή ταχυτήτων και μεταφορά επιβάτη: Κατά την δοκιμασία αυτή, ο υποψήφιος πρέπει να διανύσει μια απόσταση περίπου 50 μέτρων, επιταχύνοντας το δίκυκλο με αλλαγή των ταχυτήτων του και μεταφέροντας τον εκπαιδευτή του, ο οποίος φοράει υποχρεωτικά το κράνος του, σε ευθεία πορεία και εντός λωρίδας πλάτους 40 εκ. χωρίς να πατήσει ο υποψήφιος το πόδι του στο έδαφος και χωρίς να ανατραπούν ο επιβάτης ή το όχημα. Σελ. 220,8646 Τεύχος-Σελ. (7). Ακινητοποίηση του οχήματος με ακρίβεια: Μόλις ο υποψήφιος εξέλθει της λωρίδας (δοκιμασία 6) φρενάρει πλήρως, ακινητοποιώντας το δίκυκλο προκειμένου να αποβιβαστεί ο επιβάτης - εκπαιδευτής του. Η δοκιμασία θεωρείται επιτυχής αν δεν ανατραπεί το όχημα. (8). Επί τόπου στροφές με κατάλληλη κλίση σώματος και οχήματος: Ελέγχεται αν ο υποψήφιος μπορεί να κινηθεί δύο φορές σε μια διαδρομή σχήματος οκτώ (8), ξεκινώντας από οποιοδήποτε σημείο της διαδρομής και καταλήγοντας πάλι σ' αυτό, χωρίς να πατήσει το πόδι του στο έδαφος ή να ανατραπεί το όχημα. Η διάμετρος καθενός από τους δύο κύκλους, που σχηματίζει το οκτώ (8), ορίζεται: α. για την περίπτωση πρακτικής εξέτασης χορήγησης άδειας οδήγησης υποκατηγορίας Α1, σε πέντε (5) μέτρα. β. για την περίπτωση πρακτικής εξέτασης χορήγησης απ' ευθείας άδειας οδήγησης κατηγορίας Α, σε δέκα (10) μέτρα. γ. για την περίπτωση πρακτικής εξέτασης επέκτασης άδειας οδήγησης από υποκατηγορία Α1 στην κατηγορία Α: γ1. Δέκα (10) μέτρα, όταν το εκπαιδευτικό όχημα είναι ισχύος τουλάχιστον 35 ΚW (47,6 ΡC). γ2. Πέντε (5) μέτρα όταν το εκπαιδευτικό όχημα είναι αυτό της παραγρ. 2 (62) του άρθρου 24 της παρούσας. 1.Ε.β.150 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων (9). Κίνηση με μικρή ταχύτητα: Κατά τη δοκιμασία αυτή ο υποψήφιος πρέπει να οδηγήσει το δίκυκλο σε μία απόσταση 25 μέτρων, σε οριζόντιο έδαφος, σε ευθεία πορεία εντός λωρίδας πλάτους 40 εκ. χωρίς να πατήσει το πόδι του στο έδαφος ή να ανατραπεί το όχημα. Η δοκιμασία θεωρείται επιτυχής αν η απόσταση αυτή διανυθεί σε χρόνο μεγαλύτερο από15 δευτερόλεπτα. (10). Στάθμευση οχήματος και μέτρα ασφαλείας κατά την απομάκρυνση απ' αυτό: Ο υποψήφιος πρέπει, όταν φθάσει στο σημείο στάθμευσης, να σβήσει τη μηχανή, να βάλει ταχύτητα για να μπλοκάρουν οι τροχοί, να κατέβει από το δίκυκλο, να εκτείνει το πλάγιο στήριγμά του και αφού βεβαιωθεί ότι το δίκυκλο είναι σταθμευμένο με ασφάλεια, να απομακρυνθεί. ΟΜΑΔΑ Β: Πορεία (Σοβαρά σφάλματα) (1). Η παραβίαση σηματοδότη ή, η μη συμμόρφωση σε σήμα τροχονόμου.  (2). Η είσοδος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας: Είσοδος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, θεωρείται η κυκλοφορία σε οδόστρωμα που προορίζεται για την αντίθετη, προς την κατεύθυνσή του, κυκλοφορία εκτός αν αυτή επιτρέπεται να γίνεται για προσπέρασμα προπορευόμενου ή σταματημένου οχήματος ή αδυναμίας κίνησης στο κανονικό ρεύμα κυκλοφορίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κ.Ο.Κ. (3). Το ανέβασμα στο πεζοδρόμιο ή στις διαχωριστικές νησίδες ή το πάτημα διακεκριμένου τμήματος του δρόμου το οποίο θεωρείται, σύμφωνα με το άρθρο 2 του Κ.Ο.Κ. ως πεζοδρόμιο. (4). Η πρόκληση ατυχήματος: Θεωρείται η πρόκληση οποιουδήποτε ατυχήματος στο ο ποίο ο υποψήφιος είναι υπεύθυνος ή συνυπεύθυνος. Η αποτροπή του ατυχήματος, λόγω παρέμβασης τρίτου ή απρόβλεπτου παράγοντα, θεωρείται πρόκληση ατυχήματος. (5). Η παραβίαση της προτεραιότητας, των πινακίδων σήμανσης των δρόμων και της σήμανσης των οδοστρωμάτων: ΟΜΑΔΑ Γ: Πορεία (απλά σφάλματα) (1). Το φρενάρισμα με διάφορες ταχύτητες: Δίνεται στον υποψήφιο εντολή για φρενάρισμα με ταχύτητα περίπου 40 χλμ./ ώρα. Αν οι συνθήκες επέβαλαν στον υποψήφιο να φρενάρει, δεν απαιτείται να δοθεί ειδική εντολή, (2), Οι στροφές δεξιά-αριστερά: Πρέπει να γίνονται σύμφωνα με όσα ορίζονται στον Κ.Ο.Κ. (3). Ο τρόπος αλλαγής λωρίδας κυκλοφορίας: Πρέπει να είναι ο σωστός, δηλαδή ο υποψήφιος ανάβει το δείκτη κατεύθυνσης (φλας), ελέγχει, παραχωρεί τυχόν προτεραιότητα και έπειτα μπαίνει στην άλλη λωρίδα κυκλοφορίας. 4). Η χρήση δεικτών κατεύθυνσης και φώτων: ΄Οπου και όταν επιβάλλεται η χρήση των δεικτών αυτών, Ελέγχεται επίσης το άναμμα των ενδεδειγμένων φώτων για κάθε περίπτωση. Ομοίως ελέγχεται η ικανότητα του οδηγού να δίνει τα αντίστοιχα σήματα με το χέρι.  (5). Η σωστή αλλαγή ταχυτήτων ανάλογα με τις υπάρχουσες συνθήκες:  Πρέπει να εξαντλούνται όλες οι ταχύτητες, εφόσον οι συνθήκες κυκλοφορίας το επιτρέπουν. (6). Η σωστή θέση στο οδόστρωμα: Ο υποψήφιος ελέγχεται αν μπορεί να κρατήσει το όχημα, σε ευθεία πορεία, στη σωστή λωρίδα. (7). Η σωστή συμπεριφορά προς τους λοιπούς χρήστες του δρόμου: Στους πεζούς, στα ζώα και στα άλλα οχήματα και ειδικότερα στα μέσα μαζικής μεταφοράς και στα οχήματα άμεσης βοήθειας. (8). Η τήρηση των αποστάσεων από τα άλλα οχήματα: Από αυτά που προηγούνται ή που κινούνται παράλληλα με το όχημα του εξεταζόμενου ή είναι σταθμευμένα. (9). Το προσπέρασμα ακίνητου εμποδίου και προπορευόμενου οχήματος: Ελέγχεται η σωστή διαδικασία, δηλαδή, άναμμα δείκτη κατεύθυνσης (φλας, έλεγχος, προσπέρασμα, είσοδος εκ νέου στην αρχική λωρίδα κυκλοφορίας). Σε περίπτωση που δεν υπάρχουν κατάλληλες προϋποθέσεις για την εκτέλεση της δοκιμασίας αυτής, ο εξεταστής μπορεί να ζητήσει από τον υποψήφιο να περάσει πίσω από το εκπαιδευτικό αυτοκίνητο και μετά να το προσπεράσει. (10). Η σωστή προσέγγιση και η σωστή διέλευση των σιδηροτροχιών: Σύμφωνα με όσα ορίζονται στα Άρθρο 3 Ειδικές προϋποθέσεις και δικαιολογητικά για τη χορήγηση ή επέκταση άδειας οδήγησης σε οποιαδήποτε άλλη κατηγορία ή υποκατηγορία.  Πέραν αυτών που αναφέρονται στην παρ. 1 του άρθρα του Κ.Ο.Κ. (11). Κατάλληλη κλίση σώματος και δικύκλου στις στροφές: Το σώμα του υποψηφίου και το δίκυκλο πρέπει να παίρνουν την κατάλληλη κλίση, (12). Η σωστή αντίδραση υπό πραγματικές συνθήκες κινδύνου: Ελέγχεται η σωστή, σε ενέργειες και ψυχραιμία, αντίδραση του υποψηφίου, όταν παρουσιασθεί κίνδυνος για τον οποίο δεν ευθύνεται ο υποψήφιος. (13). Η τήρηση των κανόνων του Κ.Ο.Κ. και η ορθή χρησιμοποίηση εξαρτημάτων. Ελέγχεται αν τηρούνται και οι λοιποί κανόνες που θέτει ο Κ.Ο.Κ. πέραν αυτών που ειδικά περιγράφονται στην παρούσα ΟΜΑΔΑ Γ, καθώς και η σωστή χρήση των μηχανισμών και εξαρτημάτων του οχήματος. (Μετά τη σελ. 220,8646) Σελ. 220,8647 Τεύχος-Σελ. Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.150 2. Η πρακτική εξέταση του υποψηφίου αρχίζει από την ειδική δοκιμασία (ΟΜΑΔΑ Α) και σε περίπτωση που ο υποψήφιος επιτύχει στην ομάδα αυτή, συνεχίζεται η εξέτασή του στην πορεία (ΟΜΑΔΕΣ Β και Γ). Ο υποψήφιος θεωρείται ότι επέτυχε στην ΟΜΑΔΑ Α, αν έχει επιτύχει σε όλες τις δοκιμασίες της ομάδας αυτής. Κατά την εξέτασή του στην πορεία αν αποτύχει έστω και σε μία από τις δοκιμασίες της ΟΜΑΔΑΣ Β, διακόπτεται η πρακτική εξέταση και ο υποψήφιος απορρίπτεται. Επίσης ο υποψήφιος απορρίπτεται αν συγκεντρώσει περισσότερα από τέσσερα συνολικά σφάλματα (Σ) στις δοκιμασίες της ΟΜΑΔΑΣ Γ ή δύο σφάλματα (ΣΣ) σε μία (την ίδια και τις δύο φορές) από τις δοκιμασίες της ομάδας αυτής, 3. Κάθε Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών επιλέγει κατάλληλη ευρεία περιοχή στην οποία πρέπει να πραγματοποιούνται οι εξετάσεις στην πορεία. Στην αφετηρία της συγκεκριμένης περιοχής, θα πραγματοποιούνται οι δοκιμασίες της Ο ΜΑΔΑΣ Α, για όλους τους υποψηφίους και για όσους υποψηφίους επιτύχουν, συνεχίζεται η εξέτασή τους στην πορεία (ΟΜΑΔΕΣ Β και Γ). Οι δοκιμασίες της ΟΜΑΔΑΣ Α μπορούν να γίνονται και μέσα σε ειδικά εξεταστικά πάρκα, εφόσον υπάρχει κατάλληλος χώρος που ανήκει στη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση ή στους Ο.Τ.Α. 4. Η καθοδήγηση του υποψηφίου οδηγού στην πορεία (ΟΜΑΔΕΣ Β και Γ) θα γίνεται από τον εξεταστή με ασύρματη επικοινωνία. Το εκπαιδευτικό μηχανοκίνητο δίκυκλο της σχολής οδηγών, με το οποίο γίνεται η πρακτική εξέταση του υποψηφίου, θα ακολουθείται από εκπαιδευτικό αυτοκίνητο της ίδιας σχολής οδηγών, στο οποίο θα επιβαίνει, εκτός από τον εκπαιδευτή και η εξεταστική επιτροπή. Στο εκπαιδευτικό αυτό αυτοκίνητο και στο πίσω μέρος και σε εμφανές σημείο τοποθετείται πινακίδα με το διεθνές διακριτικό σήμα "L" ερυθρού χρώματος και τη φράση: "Προσοχή Σελ. 220,8648 Τεύχος-Σελ. Προπορεύεται Εκπαιδευτική Μοτοσικλέτα" Η σχολή οδηγών υποχρεούται να διαθέτει σύστημα ραδιοεπικοινωνίας ή οποιοδήποτε άλλο εγκεκριμένο σύστημα ασύρματης επικοινωνίας, προκειμένου, μέσω του συστήματος αυτού να επικοινωνούν ο εξεταζόμενος και ο εξεταστής για να δίνονται οι οδηγίες για την εκτέλεση των δοκιμασιών των ΟΜΑΔΩΝ Β και Γ. Επίσης οι σχολές οδηγών υποχρεούνται από 1 Μαΐου 1999 να διαθέτουν επαρκή αριθμό αντανακλαστικών γιλέκων χρώματος κίτρινου φθορίζοντος που θα φέρουν στη πλάτη τους την ένδειξη "LΣΧΟΛΗ ΟΔΗΓΩΝ", το οποίο θα φορούν υποχρεωτικά οι υποψήφιοι οδηγοί κατά τη διάρκεια της πρακτικής εξέτασης. Η ίδια διαδικασία πρακτικής εξέτασης θα ακολουθείται και για τα εκπαιδευτικά οχήματα κατηγορίας Β1 που δε δια θέτουν τόσες θέσεις καθήμενων ώστε να μπορεί να επιβιβασθεί ο εκπαιδευτής και τα δυο μέλη της επιτροπής. 5. Η διάρκεια εξέτασης στη πορεία (ΟΜΑΔΕΣ Β και Γ), εφόσον αυτή δε διακοπεί λόγω απόρριψης του υποψηφίου, δεν επιτρέπεται να είναι μικρότερη των 25 λεπτών της ώρας.  1.Ε.β.150 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων ΄Αρθρο 26 Πρακτική εξέταση στις κατηγορίες Β,Γ,Δ,Β+Ε,Γ+Ε,Δ+Ε και στην υποκατηγορία Β1: 1. Η πρακτική εξέταση περιλαμβάνει τις δοκιμασίες και τον έλεγχο γνώσεων και ικανοτήτων του υποψηφίου οδηγού, με τη σειρά που αναφέρονται στο Τμήμα ΙΙΙ του Δ.Ε.Ε.(ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 1). Οι δοκιμασίες αυτές ταξινομούνται στις παρακάτω ομάδες: ΟΜΑΔΑ Α: (Προετοιμασία οχήματος, προφυλάξεις ενστάσεις, ειδικές δοκιμασίες) : (1). ΄Ελεγχος του οχήματος πριν ξεκινήσει: Κατά τον έλεγχο αυτό πρέπει ο υποψήφιος να ελέγξει την κατάσταση των μηχανισμών ασφαλείας του οχήματος (λάστιχα, φώτα, τιμόνι, φρένα, δείκτες πορείας, ηχητικά όργανα), να καθίσει στη θέση του, να ρυθμίσει στην σωστή θέση τους καθρέπτες , να κλείσει την πόρτα του, να φορέσει σωστά τη ζώνη ασφαλείας, να βεβαιωθεί ότι και οι άλλοι επιβάτες κάθονται στη θέση τους και έχουν κλείσει την πόρτα τους και φορούν και αυτοί σωστά τη ζώνη ασφαλείας. (2). Σωστή εκκίνηση: Ελέγχεται αν ο υποψήφιος ξεκινάει το όχημα σωστά και χωρίς κραδασμούς. Επιτρέπεται μία ανεπιτυχής εκκίνηση. (3). Ξεκίνημα σε ανήφορο κλίσης περίπου 10%: Ο υποψήφιος υποχρεούται να ξεκινήσει σε ανήφορο κλίσης 10 % περίπου χωρίς το όχημα να οπισθοχωρήσει πάνω από 40 εκατοστά περίπου και χωρίς να σβήσει η μηχανή. Επιτρέπεται μία ανεπιτυχής δοκιμή . Αν ο υποψήφιος δοκιμάσει και δεύτερη φορά χωρίς να επιτύχει, τότε απορρίπτεται. Η δοκιμασία αυτή γίνεται χωρίς τη χρήση χειρόφρενου. Αν ο υποψήφιος επιθυμεί, μπορεί να εκτελέσει τη δοκιμασία με χρήση χειρόφρενου. Στην περίπτωση όμως αυτή, απαγορεύεται η οπισθοπορεία του οχήματος.  (4). Επί τόπου στροφή με κίνηση προς τα πίσω (Πραγματοποιείται μόνο για την υποκατηγορία θ 1 και την κατηγορία Β): Η δοκιμασία αυτή γίνεται σε δρόμο διπλής κατεύθυνσης, ασήμαντης πυκνότητας κυκλοφορίας, με πλάτος οδοστρώματος περίπου 6 μέτρων. Κατά τη δοκιμασία αυτή πρέπει ο υποψήφιος με τρεις (3) κινήσεις (μπροστά -πίσω-μπροστά) να πραγματοποιήσει την επί τόπου στροφή, χωρίς οι τροχοί του οχήματος, να ανέλθουν στο πεζοδρόμιο, ελέγχοντας την κίνηση του δρόμου σε κάθε φάση της δοκιμασίας. Δεν επιτρέπεται δεύτερη δοκιμή. (5). Οπισθοπορεία με στροφή: Η δοκιμασία αυτή πρέπει να γίνεται σε δρόμους με ασήμαντη πυκνότητα κυκλοφορίας και πραγματοποιείται ως εξής: Το όχημα βρίσκεται σταθμευμένο στο δεξιό μέρος (ή στο αριστερό) του πρώτου δρόμου, της επιλογής του εξεταστή, σε απόσταση όχι μεγαλύτερη του ενός μέτρου από το κράσπεδο του πεζοδρομίου και το πίσω άκρο του να απέχει από την τομή των κρασπέδων των δύο πεζοδρομίων το πολύ τρία (3) μέτρα. Στη συνέχεια ο υποψήφιος κινεί το όχημα προς τα πίσω, στρίβοντάς το ώστε να εισέλθει στον κάθετο δρόμο, όπου πρέπει να διανύσει απόσταση (από την τομή των δύο κρασπέδων) περίπου ίση με το διπλάσιο του συνολικού μήκους του οχήματος και να σταματήσει σε θέση περίπου παράλληλη προς το πεζοδρόμιο, χωρίς κανένας από τους προς το κράσπεδο του πεζοδρομίου τροχούς του, να απέχει περισσότερο του ενός μέτρου. Κατά την προς τα πίσω πορεία, δεν επιτρέπεται: α. Να σταματήσει το όχημα περισσότερο από δύο φορές εκτός αν λόγοι ασφαλείας το επιβάλλουν. β. Να οδηγεί το όχημα κοιτάζοντας προς τα πίσω. Η οδήγηση του οχήματος πρέπει να γίνεται υποχρεωτικά μέσω των δύο προς τα πλάγια του οχήματος καθρεπτών. Ο υποψήφιος έχει δικαίωμα να κοιτάξει προς τα πίσω, προκειμένου να ελέγξει τη θέση του οχήματος, μόνο κατά τη διάρκεια των δύο στάσεων που επιτρέπεται να γίνουν. Ειδικά για την κατηγορία Β, επιτρέπεται ο υποψήφιος να κοιτάζει προς τα πίσω, κατά τη διάρκεια της δοκιμασίας, ελέγχοντας όμως οπτικά συγχρόνως προς όλες τις κατευθύνσεις. γ. Οποιοσδήποτε, προς το πεζοδρόμιο, τροχός, να έλθει σε επαφή με το κράσπεδο του πεζοδρομίου. δ. Ο πίσω προς το πεζοδρόμιο τροχός, να απέχει, κατά την προς τα πίσω κίνηση, περισσότερο από : Ι) 1,00 μέτρο για κατηγορία Β και Β1, ΙΙ)1,50 μέτρο για κατηγορία Γ, Δ και Β+ Ε, ΙΙΙ) 2,00 μέτρα για κατηγορία Γ+ Ε και Δ+ Ε. ΄Οταν πρόκειται για συρμό ή αρθρωτό όχημα, ο πίσω προς το πεζοδρόμιο τροχός, νοείται αυτός του ρυμουλκούμενου ή του ημιρυμουλκουμένου αντίστοιχα. Δεν επιτρέπεται δεύτερη δοκιμή. Ο υποψήφιος θεωρείται ότι απέτυχε αν παραβεί οποιαδήποτε από τις προϋποθέσεις ή απαγορεύσεις που περιγράφονται παραπάνω. (Μετά τη σελ. 220,8648) Σελ. 220,8649 Τεύχος-Σελ. Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.150 (6). Στάθμευση δεξιά ή αριστερά, σε δρόμο με κλίση. Η δοκιμασία περιλαμβάνει μια στάθμευση δίπλα στο κράσπεδο του δεξιού ή αριστερού (μόνο σε περίπτωση μονόδρομου) πεζοδρομίου, της επιλογής του εξεταστή, σε δρόμους με κλίση η οποία δεν θα είναι μεγαλύτερη του 10%. Η διαδικασία γίνεται, χωρίς να επιτρέπεται δεύτερη δοκιμή, ως εξής:  Ο υποψήφιος σταματάει το εκπαιδευτικό όχημα δίπλα σε άλλο όχημα, ήδη σταθμευμένο δίπλα στο κράσπεδο του πεζοδρομίου. Στη συνέχεια κινεί το όχημα προς τα πίσω κάνοντας τους απαραίτητους ελιγμούς για να το σταθμεύσει ανάμεσα σε δύο αυτοκίνητα που απέχουν μεταξύ τους απόσταση ίση με το ένα και μισό του συνολικού μήκους του οχήματός του. Αν η εξεύρεση κατάλληλου χώρου μεταξύ δύο αυτοκινήτων δεν είναι εφικτή, η δοκιμασία γίνεται πίσω από σταθμευμένο αυτοκίνητο στην κατάλληλη απόσταση. Κατά τη δοκιμασία αυτή πρέπει ο υποψήφιος: α. Να σταθμεύσει με τέσσερις το πολύ κινήσεις του οχήματος (πίσω-μπρος-πίσω-μπρος), Οι δυο τελευταίες κινήσεις μπορούν να γίνουν, κατά την κρίση του υποψηφίου, μέσα στο χώρο στάθμευσης και στη συνέχεια των δύο πρώτων ή μετά από προηγούμενη έξοδο από το χώρο στάθμευσης.  β. Να μη του σβήσει η μηχανή περισσότερες από μία φορές. γ. Να μη χτυπήσει οποιοδήποτε από τα σταθμευμένα γύρω του αυτοκίνητα.  δ. Να μην ανέβει στο πεζοδρόμιο. ε. Μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία στάθμευσης, το όχημα να μην απέχει από το κράσπεδο του πεζοδρομίου απόσταση μεγαλύτερη των: - τριάντα πέντε (35) εκατοστών για την υποκατηγορία Β1 και την κατηγορία Β. - σαράντα πέντε (45) εκατοστών για όλες τις άλλες κατηγορίες. Ο υποψήφιος απορρίπτεται στη δοκιμασία αυτή αν παραβεί οποιαδήποτε από τις προϋποθέσεις ή απαγορεύσεις που περιγράφονται παραπάνω. στ. Να εξέλθει από το χώρο στάθμευσης με τέσσερις το πολύ κινήσεις (πίσω-μπρος-πίσω-μπρος) (7). Λήψη μέτρων ασφαλείας κατά την έξοδο από το όχημα: Ο υποψήφιος, αφού σταθμεύσει, σβήνει τον κινητήρα, βάζει ταχύτητα, βάζει χειρόφρενο, βγάζει τη ζώνη ασφαλείας και βγαίνει από το όχημα, ελέγχοντας την κυκλοφορία δίπλα και πίσω του πριν ανοίξει την πόρτα.  ΟΜΑΔΑ Β: Πορεία (Σοβαρά σφάλματα): Σελ. 220,8650 Τεύχος-Σελ. (1). Παραβίαση σηματοδότη, ή μη συμμόρφωση σε σήμα τροχονόμου  (2). Είσοδος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας: Είσοδος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, θεωρείται η κυκλοφορία σε οδόστρωμα που προορίζεται για την αντίθετη, προς την κατεύθυνσή του, κυκλοφορία εκτός αν αυτή επιτρέπεται να γίνεται για προσπέρασμα προπορευόμενου ή σταματημένου οχήματος ή αδυναμίας κίνησης στο κανονικό ρεύμα κυκλοφορίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κ.Ο.Κ. (3). Ανέβασμα στο πεζοδρόμιο, στις διαχωριστικές νησί δες ή πάτημα διακεκριμένου τμήματος του δρόμου το οποίο θεωρείται σύμφωνα με το άρθρο 2 του Κ.Ο.Κ, σαν πεζοδρόμιο. (4). Πρόκληση ατυχήματος: Θεωρείται η πρόκληση οποιουδήποτε ατυχήματος στο ο ποίο ο υποψήφιος είναι υπεύθυνος ή συνυπεύθυνος. Η αποτροπή του ατυχήματος, λόγω παρέμβασης τρίτου ή απρόβλεπτου παράγοντα, θεωρείται πρόκληση ατυχήματος. 1.Ε.β.150 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων (5). Παραβίαση της προτεραιότητας, ή της παραβίασης της κατακόρυφης και οριζόντιας σήμανσης. ΟΜΑΔΑ Γ: Πορεία (απλά σφάλματα): (1). Φρενάρισμα με διάφορες ταχύτητες: Κατά την πορεία ο εξεταστής δίνει εντολή να γίνει φρενάρισμα με διάφορες ταχύτητες. Επίσης δίνει εντολή να γίνει φρενάρισμα ακινητοποίησης του οχήματος. Στη δοκιμασία αυτή ελέγχεται ο υποψήφιος αν κάνει σωστά τα φρεναρίσματα και αν προσέχει μήπως το όχημα που ακολουθεί, πέσει επάνω στο δικό του. Αν κατά την πορεία παραστεί ανάγκη να γίνουν τέτοια φρεναρίσματα, δε χρειάζεται ειδική εντολή από τον εξεταστή. (2). Στροφές δεξιά - αριστερά: Πρέπει να γίνονται σύμφωνα με όσα ορίζονται στον Κ.Ο.Κ. (3). Τρόπος αλλαγής λωρίδας κυκλοφορίας : Πρέπει να είναι ο σωστός, δηλαδή ο υποψήφιος ανάβει το δείκτη κατεύθυνσης (φλας), ελέγχει, παραχωρεί τυχόν προτεραιότητα και έπειτα μπαίνει στην άλλη λωρίδα κυκλοφορίας. (4). Χρήση δεικτών κατεύθυνσης και φώτων: Οπου και όταν επιβάλλεται η χρήση των δεικτών αυτών. Ελέγχεται επίσης το άναμμα των ενδεδειγμένων φώτων για κάθε περίπτωση. (5). Σωστή αλλαγή ταχυτήτων ανάλογα με τις υπάρχουσες συνθήκες: Πρέπει να εξαντλούνται όλες οι ταχύτητες εφόσον οι συνθήκες κυκλοφορίας το επιτρέπουν. (6). Σωστή θέση στο οδόστρωμα: Ο υποψήφιος ελέγχεται αν κρατεί το όχημα στη σωστή, κατά τον Κ.Ο.Κ. θέση του οδοστρώματος. (7). Σωστή συμπεριφορά προς τους λοιπούς χρήστες του δρόμου: Στους πεζούς στα ζώα και στα άλλα οχήματα και ειδικότερα στα μέσα μαζικής μεταφοράς και στα οχήματα άμεσης βοήθειας. (8). Τήρηση των αποστάσεων από τα άλλα οχήματα: Από αυτά που προηγούνται ή που κινούνται παράλληλα με το όχημα του εξεταζόμενου ή είναι σταθμευμένα. (9). Προσπέρασμα ακινήτων εμποδίων και προπορευόμενων οχημάτων : Ελέγχεται η σωστή διαδικασία, δηλαδή άναμμα δείκτη κατεύθυνσης (φλας), έλεγχος, παραχώρηση τυχόν προτεραιότητας, προσπέρασμα, είσοδος εκ νέου στην αρχική λωρίδα κυκλοφορίας. (10). Σωστή προσέγγιση και σωστή διέλευση των σιδηροτροχιών: Σύμφωνα με όσα ορίζονται στα άρθρα του Κ.Ο.Κ. (11). Σωστή αντίδραση υπό πραγματικές συνθήκες κινδύνου: Ελέγχεται η σωστή, σε ενέργειες και ψυχραιμία αντίδραση του υποψηφίου, όταν παρουσιασθεί κίνδυνος για τον οποίον δεν ευθύνεται ο υποψήφιος. (12). Τήρηση των κανόνων του Κ.Ο.Κ. και ορθή χρησιμοποίηση εξαρτημάτων:  Ελέγχεται αν τηρούνται και οι λοιποί κανόνες που θέτει ο Κ.Ο.Κ πέραν αυτών που ειδικά μνημονεύονται στην παρούσα ΟΜΑΔΑ Γ, καθώς και η σωστή χρήση των μηχανισμών και εξαρτημάτων του οχήματος. 2. Καθ' όλη τη διάρκεια της πρακτικής εξέτασης ο υποψήφιος, ο εκπαιδευτής και οι εξεταστές είναι υποχρεωμένοι να φορούν τη ζώνη ασφαλείας. 3. Κατά την πρακτική εξέταση ο υποψήφιος θεωρείται ότι ε πέτυχε στην ΟΜΑΔΑ Α, αν έχει επιτύχει σε όλες τις δοκιμασίες της Κατά την εξέτασή του στην πορεία αν αποτύχει έστω και σε μία από τις δοκιμασίες της ΟΜΑΔΑΣ Β, διακόπτεται η πρακτική εξέταση και ο υποψήφιος απορρίπτεται. Επίσης ο υποψήφιος απορρίπτεται αν συγκεντρώσει περισσότερα από τέσσερα συνολικά σφάλματα (Σ) στις δοκιμασίες της ΟΜΑΔΑΣ Γ ή δύο σφάλματα (ΣΣ) σε μία (την ίδια και τις δύο φορές) από τις δοκιμασίες της ομάδας αυτής. Οι δοκιμασίες της ΟΜΑΔΑΣ Α μπορούν να γίνονται και μέσα σε ειδικά εξεταστικά πάρκα, εφόσον υπάρχει κατάλληλος χώρος που ανήκει στη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση ή στους Ο.Τ.Α. και διατίθεται για το σκοπό αυτό. 4. Η διάρκεια εξέτασης στην πορεία (ΟΜΑΔΕΣ θ και Γ), εφόσον αυτή δε διακόπτει λόγω απόρριψης του υποψηφίου, δεν επιτρέπεται να είναι μικρότερη: α. Των 25 λεπτών της ώρας για τις κατηγορίες Β και Β + Ε, καθώς και για την υποκατηγορία Β1. β. Των 45 λεπτών της ώρας για όλες τις υπόλοιπες κατηγορίες. 5. Κάθε Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών, επιλέγει τα σημεία συνάντησης των υποψηφίων με τα μέλη των πρωτοβαθμίων και δευτεροβαθμίων επιτροπών πρακτικής εξέτασης. (Μετά τη σελ. 220,8650) Σελ. 220,8651 Τεύχος-Σελ. Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.150 6."Εφόσον δεν υφίστανται εκπαιδευτικά οχήματα της κατηγορίας Β+Ε η εκπαίδευση και εξέταση μπορεί να γίνει και με όχημα (συνδυασμό οχημάτων) του υποψηφίου θεωρούμενο για τη συγκεκριμένη περίπτωση ως εκπαιδευτικό. Για την πλήρωση των προδιαγραφών της κατηγορίας Β+Ε (όπως αυτές προσδιορίζονται στην παρ. 5 του άρθρου 24 της προαναφερόμενης απόφασης) για το συγκεκριμένο συνδυασμό οχημάτων θα εκδίδεται βεβαίωση της αρμόδιας για την ταξινόμηση Υπηρεσίας Μεταφορών και Επικοινωνιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης. Κατά την εξέταση παρίσταται υποχρεωτικά εκπαιδευτής και το όχημα τόσο κατά την εκπαίδευση όσο και κατά την εξέταση φέρει πινακίδα προδιαγραφών τοποθετημένη στο πίσω μέρος του ρυμουλκούμενου οχήματος με το διακριτικό σήμα "L" χρώματος ερυθρού μαζί με την επωνυμία και τον αριθμό αδείας της σχολής."  Η παρ.6 προστέθηκε με την με αριθ.οικ.19822/2291/29 Μαρτ.-13 Απρ.2006 (ΦΕΚ Β΄461), απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοινωνιών  Άρθρο 27 Πρόσθετες δοκιμασίες για την πρακτική εξέταση στις κατηγορίες Γ,Δ,Β+Ε,Γ+Ε,Δ+Ε Για τις κατηγορίες Γ, Δ, Β + Ε, Γ + Ε και Δ + Ε πρέπει ο υποψήφιος, εκτός από τις δοκιμασίες που περιγράφονται στην παρ. 1 του άρθρου 28 της παρούσας απόφασης να εξετάζεται και σε επί πλέον δοκιμασίες όπως αυτές περιγράφονται παρακάτω και αναφέρονται στο τμήμα ΙΙΙ του Δ.Ε.Ε. (ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 1)  ΟΜΑΔΑ Α: (Προετοιμασία οχήματος, προφυλάξεις ενστάσεις, ειδικές δοκιμασίες) : Οι παρακάτω επιπλέον δοκιμασίες, πραγματοποιούνται μόνο για τις κατηγορίες Γ, Δ, Γ + Ε και Δ + Ε: (8). Χρήση του υποβοηθητικού μηχανισμού πέδησης και διεύθυνσης:  Ο υποψήφιος εξετάζεται αν γνωρίζει να χειρίζεται και να ελέγχει τον υποβοηθητικό μηχανισμό του συστήματος πέδησης (κλαπέτο ή μηχανόφρενο) και το βοηθητικό μηχανισμό του συστήματος διεύθυνσης (σύστημα υποβοήθησης του υδραυλικού τιμονιού) (9). Χρήση του ταχογράφου (για τις κατηγορίες Γ, Δ, Γ + Ε, Δ + Ε) : Ο υποψήφιος εξετάζεται αν γνωρίζει την τοποθέτηση και αφαίρεση του δελτίου καταγραφής, την ανάγνωση και ερμηνεία του δελτίου. Σελ. 220,8652 Τεύχος-Σελ. Η τοποθέτηση του δελτίου καταγραφής γίνεται από τον υποψήφιο με την έναρξη της πρακτικής εξέτασης, παραμένει στη θέση του μέχρι το τέλος της οπότε αφαιρείται από τον ταχογράφο και παραδίδεται στον εξεταστή Α που το επισυνάπτει στο ΔΕΕ του υποψηφίου. (10). Ζεύξη και απόζευξη του ρυμουλκούμενου ή ημιρυμουλκουμένου με το έλκον όχημα (για τις κατηγορίες Β + Ε, Γ + Ε, Δ + Ε) : Ο υποψήφιος εξετάζεται αν είναι σε θέση να ζεύξη και να αποζεύξει το ρυμουλκούμενο ή ημιρυμουλκούμενο όχημα, με το έλκον όχημα, χωρίς να επιτρέπεται δεύτερη δοκιμή. Η δοκιμασία αυτή πραγματοποιείται στην αρχή της πρακτικής εξέτασης. ΟΜΑΔΑ Γ: Πορεία (απλά σφάλματα): Οι παρακάτω επί πλέον δοκιμασίες πραγματοποιούνται μόνο για τις κατηγορίες Γ, Δ, Γ + Ε και Δ + Ε: 1.Ε.β.150 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων (13). Χρησιμοποίηση των συστημάτων μείωσης της ταχύτητας εκτός από τα φρένα: Ο υποψήφιος εξετάζεται αν μπορεί να μειώσει την ταχύτητα του οχήματος χρησιμοποιώντας αντί των φρένων, τη μέθοδο μείωσης των στροφών του κινητήρα με το ποδοωστήριο επιτάχυνσης (γκάζι) και ταυτόχρονα βάζοντας μικρότερες ταχύτητες ή με το μηχανόφρενο (κλαπέτο). (14). Προσαρμογή της τροχιάς του οχήματος στις στροφές, λαμβάνοντας υπόψη το μήκος και τα εξέχοντα τμήματα του οχήματος : ΄Οταν το όχημα στρίβει και δεδομένου του μεγάλου μήκους, ύψους και των τμημάτων που εξέχουν (καθρέπτες κ.λ.π.), ελέγχεται αν ο υποψήφιος είναι σε θέση να προσαρμόσει την τροχιά του, έτσι ώστε να αποφευχθεί τυχόν ατύχημα με τα λοιπά οχήματα ή τους λοιπούς χρήστες της οδού.  Άρθρο 28 Δελτίο εκπαίδευσης-εξέτασης(Δ.Ε.Ε.) με ενσωματωμένο μνημόνιο 1. Για την θεωρητική και πρακτική εξέταση υποψηφίου οδηγού χρησιμοποιείται το Δελτίο Εκπαίδευσης- Εξέτασης (Δ.Ε.Ε) με ενσωματωμένο μνημόνιο δοκιμασιών πρακτικής εξέτασης. Το Δ.Ε.Ε είναι δύο τύπων: Το Υπόδειγμα 2 για την κατηγορία Α και την υποκατηγορία Α1 και το Υπόδειγμα 1 για όλες τις υπόλοιπες κατηγορίες και υποκατηγορίες. Το κάθε υπόδειγμα περιέχει τρία τμήματα (Ι, ΙΙ, ΙΙΙ). Στο τμήμα Ι περιέχονται όλα τα απαραίτητα στοιχεία του ενδιαφερομένου. Η φωτογραφία του σφραγίζεται με τη σφραγίδα της υπηρεσίας. Το τμήμα ΙΙ συμπληρώνεται για κάθε θεωρητική και πρακτική εξέταση. Το τμήμα ΙΙΙ, το οποίο περιλαμβάνει μνημόνιο όλων των δοκιμασιών πρακτικής εξέτασης και συμπληρώνεται και από τους δύο εξεταστές της πρακτικής εξέτασης. Το Δ.Ε.Ε. έχει διαστάσεις 210 Χ 297χιλιοστών του μέτρου (Α4), με απόκλιση (+/- πέντε τοις χιλίοις) + 5 %ο και χρώμα λευκό, πρέπει δε το πάχος του χαρτιού να είναι τέτοιο, ώστε να μην είναι εύκολο το τσάκισμά του, για να βοηθούνται οι εξεταστές στη συμπλήρωσή του κατά την πρακτική εξέταση (βάρος χαρτιού τουλάχιστον 200 gr/m2). 2. Η συμπλήρωση του Δ.Ε.Ε γίνεται ως εξής: Τμήμα Ι: Συμπληρώνεται από την Υπηρεσία Μεταφορών Επικοινωνιών που το εκδίδει, με τα στοιχεία του κατόχου του. Τμήμα ΙΙ : Στην πρώτη κατακόρυφη στήλη, γράφεται η ημερομηνία, η ώρα και η αίθουσα θεωρητικής εξέτασης καθώς και το είδος της θεωρητικής αυτής εξέτασης, δηλαδή Ερωτηματολόγιο 1" ή "Ερωτηματολόγιο 2" ή Ερωτηματολόγιο 3" ή Ερωτηματολόγιο 4"ή"Ερωτηματολόγιο 5". Η στήλη αυτή συμπληρώνεται από την υπηρεσία που προγραμματίζει τη συγκεκριμένη εξέταση και ο αρμόδιος υπάλληλος της υπηρεσίας αυτής υπογράφει στη δεύτερη κατακόρυφη στήλη βάζοντας κάτω από την υπογραφή του ολογράφως το ονοματεπώνυμό του.  Με την ίδια διαδικασία συμπληρώνεται η πρώτη κατακόρυφη στήλη και για την πρακτική εξέταση, δηλαδή τίθεται η ημερομηνία πρακτικής εξέτασης η επιτροπή, η ώρα και η κατηγορία άδειας οδήγησης για την οποία γίνεται η πρακτική εξέταση. Ομοια, στη δεύτερη κατακόρυφη στήλη, τίθεται η υπογραφή του υπαλλήλου και το ονοματεπώνυμό του. Στην τρίτη κατακόρυφη στήλη γράφεται το αποτέλεσμα της θεωρητικής ή πρακτικής εξέτασης με την ένδειξη "ΕΠΕΤΥΧΕ " ή "ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΤΑΙ". Στην τέταρτη κατακόρυφη στήλη υπογράφουν οι εξεταστές της θεωρητικής ή της πρακτικής εξέτασης και θέτουν ολογράφως τα ονοματεπώνυμά τους. Στην πέμπτη κατακόρυφη στήλη τίθεται η σφραγίδα της σχολής οδηγών και το ονοματεπώνυμο του εκπαιδευτή της σχολής (ιδιοκτήτη ή υπαλλήλου) που παρίσταται στην πρακτική εξέταση και η υπογραφή του . Η στήλη αυτή δεν συμπληρώνεται για τη θεωρητική εξέταση. Τμήμα ΙΙΙ: Στην πρώτη οριζόντια στήλη συμπληρώνεται από τον "πρώτο εξεταστή " η ημερομηνία της πρακτικής εξέτασης. Στη δεύτερη οριζόντια στήλη γράφεται από τον πρώτο εξεταστή, η ώρα έναρξης της πρακτικής εξέτασης. Δίπλα σε κάθε δοκιμασία της ΟΜΑΔΑΣ Α, που πραγματοποιείται τίθεται το σήμαν ". Αν κάποια από τις δοκιμασίες της ομάδα αυτής δεν είναι επιτυχής, διακόπτεται η εξέταση και ο υποψήφιος απορρίπτεται. Αν ο υποψήφιος επιτύχει σε όλες τις δοκιμασίες της ΟΜΑΔΑΣ Α, συνεχίζεται η εξέταση στις ΟΜΑΔΕΣ Β και Γ. Αν ο υποψήφιος αποτύχει σε οποιαδήποτε δοκιμασία με αριθ. 1, 2, 3, 4, και 5 της ΟΜΑΔΑΣ Β τότε δίπλα στη δοκιμασία αυτή γράφεται η ένδειξη "ΑΠ " και ο υποψήφιος απορρίπτεται. Σε κάθε μία από τις δοκιμασίες της ΟΜΑΔΑΣ Γ η οποία δεν είναι επιτυχής, σημειώνεται δίπλα το γράμμα " Σ " (Σφάλμα). (Μετά τη σελ. 220,8652) Σελ. 220,8653 Τεύχος-Σελ. Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.150 Αν ο υποψήφιος συμπληρώσει περισσότερα από τέσσερα συνολικά Σ ", διακόπτεται η εξέταση και απορρίπτεται ο υποψήφιος. Επίσης απορρίπτεται ο υποψήφιος αν συμπληρώσει δύο "ΣΣ " σε μία (την ίδια και τις δύο φορές) από τις δοκιμασίες αυτές. Στην οριζόντια στήλη του μνημονίου με την ένδειξη "ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ", ο " πρώτος εξεταστής " γράφει την ένδειξη "ΕΠΕΤΥΧΕ " ή "ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΤΑΙ " αν ο υποψήφιος επέτυχε ή απορρίφθηκε, αντίστοιχα. Ο ίδιος εξεταστής συμπληρώνει από κάτω την ώρα λήξης της πρακτικής εξέτασης και μεταφέρει το αποτέλεσμα της εξέτασης και στην τρίτη κατακόρυφη στήλη του Τμήματος ΙΙ του Δ.Ε.Ε. με την ένδειξη ΕΠΕΤΥΧΕ "ή "ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΤΑΙ " κατά περίπτωση. Δίπλα στην ένδειξη αυτή, στην τέταρτη κατακόρυφη στήλη, τίθενται ολογράφως οι υπογραφές και τα ονοματεπώνυμα των εξεταστών. Ο κάθε εξεταστής υπογράφει στην αντίστοιχη θέση του τμήματος ΙΙΙ του Δ.Ε.Ε. και θέτει το ονοματεπώνυμό του ολογράφως. Αν ο εκπαιδευτής δεν παρίσταται νόμιμα ή το εκπαιδευτικό όχημα δεν πληροί τις νόμιμες προϋποθέσεις ή αν ο υποψήφιος δεν είναι αυτός του Δ.Ε.Ε., η πρακτική εξέταση δεν πραγματοποιείται. Η υπογραφή του δεύτερου εξεταστή στην τέταρτη κατακόρυφη στήλη του Τμήματος ΙΙ του Δ.Ε.Ε. σημαίνει ότι έγινε έλεγχος της νομιμότητας του εκπαιδευτή και του εκπαιδευτικού οχήματος καθώς και της ταυτότητας του υποψηφίου και βρέθηκαν όλα εντάξει. 3. Αντικατάσταση του Δ.Ε.Ε με άλλο, γίνεται όταν συμπληρωθούν όλες οι διαθέσιμες στήλες του ή όταν συμπληρωθεί τριετία από την ημερομηνία έκδοσής του (η οποία πρέπει να είναι η ίδια με την ημερομηνία κατάθεσης αίτησης και δικαιολογητικών) χωρίς εν τω μεταξύ ο ενδιαφερόμενος να έχει ολοκληρώσει με επιτυχία όλες τις απαιτούμενες εξετάσεις. Στην περίπτωση αντικατάστασης του Δ.Ε.Ε. λόγω συμπλήρωσης των διαθέσιμων στηλών του, μαζί με το νέο Δ. Ε.Ε επισυνάπτεται και το παλαιό. Σε περίπτωση απώλειας του Δ.Ε.Ε χορηγείται νέο, έπειτα από αίτηση του ενδιαφερόμενου και συνυποβολή σχετικής υπεύθυνης δήλωσης του άρθρου 8 του Ν.1599/86. Στην περίπτωση απώλειας του Δ.Ε.Ε, η θεωρητική ή πρακτική εξέταση του υποψηφίου, δεν μπορεί να προγραμματισθεί αν δεν περάσουν τουλάχιστον τριάντα (30) ημέρες από την ημέρα υποβολής της αίτησης με την υπεύθυνη δήλωση. Σελ. 220,8654 Τεύχος-Σελ. 4. Αντικατάσταση του Δ.Ε.Ε., σύμφωνα με την ισχύουσα εκάστοτε διαδικασία, γίνεται και στην περίπτωση που ο υποψήφιος, για οποιοδήποτε λόγο και μετά από αίτησή του ζητάει αλλαγή της αρχικά αιτούμενης κατηγορίας άδειας οδήγησης σε μικρότερη κατηγορία από αυτή για την οποία έχει εκδοθεί το αρχικό Δ.Ε.Ε (π.χ. αρχικό Δ.Ε.Ε. Γ ή Δ κατηγορίας μετατρέπεται σε Β κατηγορία ή Α κατηγορίας σε Α1 υποκατηγορία). Στην περίπτωση αυτή το νέο Δ.Ε.Ε είναι ταυτάριθμο με το παλαιό, το οποίο ακυρώνεται και επισυνάπτεται στο νέο. Η ημερομηνία ισχύος της τριετίας του νέου Δ.Ε.Ε είναι αυτή του παλαιού.  Άρθρο 29 Προγραμματισμός πρακτικής εξέτασης «1.Ο προγραμματισμός της πρωτοβάθμιας πρακτικής εξέτασης γίνεται από το αρμόδιο τμήμα ή γραφείο της Υπηρεσίας Μεταφορών και Επικοινωνιών της οικείας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, αφού προσκομισθεί εκεί το Δελτίο Εκπαίδευσης Εξέτασης (Δ.Ε.Ε.) του υποψηφίου, από τον ίδιο ή από οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 2β του άρθρου 2 της παρούσας απόφασης. 0 προγραμματισμός της πρακτικής εξέτασης γίνεται μόνον εφόσον ο υποψήφιος έχει επιτύχει στη θεωρητική (γραπτή) εξέταση. 0 προγραμματισμός της πρακτικής εξέτασης, δεν μπορεί να γίνει σε ημερομηνία που υπερβαίνει τις δεκαπέντε (15) ημέρες από την ημερομηνία που προσκομίζεται το Δ.Ε.Ε., στο οποίο αναγράφεται η επιτυχία στις θεωρητικές εξετάσεις». Η παρ.1 αντικαταστάθηκε ως άνω από το εδάφ.στ΄ της παρ.1 της με αριθ.41002/4504/6-8Ιουλ.2005 (ΦΕΚ Β΄949), απόφ.Υπ. Μεταφ. και Επικοινωνιών. 1.Ε.β.150 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 2. Ο προγραμματισμός της δευτεροβάθμιας πρακτικής εξέτασης γίνεται από την οικεία Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών. 3.(Καταργήθηκε από την παρ.3 της με αριθ.41002/4504/6-8- Ιουλ.2005,ΦΕΚ Β΄949, απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοινωνιών.). ΄Αρθρο 30 Υποχρεώσεις εξεταστών πρακτικής εξέτασης 1. Ο εξεταστής του πίνακα Β (δεύτερος εξεταστής), πριν αρχίσει η πρακτική εξέταση υποχρεούται: α. Να ελέγξει αν τα στοιχεία ταυτότητας του υποψηφίου είναι αυτά που αναγράφονται στο Δ.Ε.Ε και αν ο εικονιζόμενος στη φωτογραφία της ταυτότητας, είναι αυτός της φωτογραφίας του Δ.Ε.Ε. β. Να ελέγξει αν ο παριστάμενος εκπαιδευτής είναι αυτός του οποίου το ονοματεπώνυμο αναγράφεται στην πέμπτη κατακόρυφη στήλη του Τμήματος ΙΙ του Δ.Ε.Ε και αν το ονοματεπώνυμο αυτό συνοδεύεται με τη σφραγίδα της σχολής οδηγών και την υπογραφή του. γ. Να ελέγξει αν ο παριστάμενος εκπαιδευτής έχει ισχύουσα άδεια εκπαιδευτή και βεβαίωση της Υπηρεσίας Μεταφορών και Επικοινωνιών της οικείας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης ότι έχει τη δυνατότητα συμμετοχής στην πρακτική εξέταση, Η βεβαίωση αυτή έχει διάρκεια ισχύος ενός έτους.  δ. Να ελέγξει την ισχύουσα άδεια λειτουργίας σχολής (πρωτότυπη ή επικυρωμένο φωτοαντίγραφο) ή τη σχέση εργασίας του παριστάμενου εκπαιδευτή με τη συγκεκριμένη σχολή οδηγών στην περίπτωση που αυτός δεν είναι ιδιοκτήτης της σχολής. Προς τούτο απαιτείται να προσκομισθεί πρόσφατη βεβαίωση του Ι.Κ.Α με την οποία βεβαιώνεται η ασφάλισή του στη συγκεκριμένη σχολή ή το βιβλιάριο ενσήμων του Ι.Κ.Α. ενημερωμένο μέχρι και τον προπροηγούμενο μήνα, από το οποίο να προκύπτει η εργασιακή του σχέση με τη συγκεκριμένη σχολή οδηγών. ε. Να ελέγξει την άδεια κυκλοφορίας, το δελτίο καταλληλότητας του εκπαιδευτικού οχήματος, το οποίο πρέπει να είναι σε ισχύ, συμπεριλαμβανομένης και της ενδιάμεσης επιθεώρησης στο120 μήνα από τη χορήγηση του δελτίου και το ασφαλιστήριο συμβόλαιο. Το εκπαιδευτικό όχημα πρέπει να κυκλοφορεί στο όνομα του ιδιοκτήτη της σχολής (φυσικού ή νομικού προσώπου). Αν διαπιστωθεί, από τους εξεταστές, εμφανής ακαταλληλότητα του οχήματος, η οποία είναι δυνατόν να οδηγήσει σε ατύχημα, οι εξεταστές μπορούν να αρνηθούν τη διενέργεια της  εξέτασης με το συγκεκριμένο όχημα. Στην περίπτωση αυτή αναγράφεται σχετική παρατήρηση στο Δ.Ε.Ε. προκειμένου η Υπηρεσία να προγραμματίσει την εξέταση του υποψήφιου, αν τούτο είναι δυνατόν λόγω των υπηρεσιακών δυνατοτήτων, το συντομότερο δυνατόν. Αν δεν υπάρχει κίνδυνος ατυχήματος, η εξέταση διενεργείται κανονικά. Και στις δύο παραπάνω περιπτώσεις σημειώνονται οι διαπιστώσεις για την ακαταλληλότητα του οχήματος στο πίσω μέρος του μηχανογραφικού δελτίου καταλληλότητας.  ΄Οταν στη διάρκεια της πρακτικής εξέτασης, παρουσιαστεί στο εκπαιδευτικό όχημα οποιαδήποτε βλάβη, η οποία καθιστά αδύνατη τη συνέχιση της εξέτασης, τότε αυτή μπορεί να συνεχιστεί σε άλλο εκπαιδευτικό όχημα, σημειώνεται το γεγονός στο Δ.Ε.Ε . και η βλάβη στο πίσω μέρος του μηχανογραφικού δελτίου καταλληλότητας. Σε αντίθετη περίπτωση η Υπηρεσία προγραμματίζει την επανεξέταση του υποψήφιου σε χρόνο όχι προγενέστερο της δεκάτης τετάρτης (14ης) ημέρας. στ. Να παραλάβει και να ελέγξει τα δελτία παροχής υπηρεσιών, που αναγράφονται στη παράγραφο 5 του άρθρου 15 του ΚΕΦ. Β της παρούσας, του ιδιοκτήτη της σχολής όπου αναφέρονται τα στοιχεία και οι ώρες εκπαίδευσης του συγκεκριμένου υποψηφίου. Ειδικότερα για τους υποψήφιους για την απόκτηση άδειας κατηγορίας Γ, Δ, Γ + Ε και Δ + Ε μαζί με τα δελτία παροχής υπηρεσιών υποβάλλονται τα δελτία καταγραφής του ταχογράφου που αντιστοιχούν στα προβλεπόμενα υποχρεωτικά μαθήματα του άρθρου 17 της παρούσας. Τα έντυπα αυτά παραδίδονται ή αποστέλλονται στην αρμόδια Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών την πρώτη εργάσιμη ημέρα μετά την πρακτική εξέταση, μαζί με τα Δ.Ε.Ε των επιτυχόντων και το πρακτικό εξετάσεων. Οταν ο "δεύτερος εξεταστής", μετά τον έλεγχο που προ αναφέρθηκε διαπιστώσει ότι όλα είναι εντάξει, υπογράφει στην τέταρτη κατακόρυφη στήλη του Τμήματος ΙΙ του Δ.Ε.Ε. θέτοντας και το ονοματεπώνυμό του ολογράφως και αρχίζει η εξέταση ζ. Να συνεργάζεται με τον " πρώτο εξεταστή", ο οποίος πραγματοποιεί την πρακτική εξέταση, σύμφωνα με όσα ορίζονται στην παρούσα απόφαση.  (Μετά τη σελ. 220,8854) Σελ. 220,8655 Τεύχος-Σελ. Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.150 η. Να θέσει την υπογραφή του και το ονοματεπώνυμό του ολογράφως στην οριζόντια στήλη του μνημονίου με την ένδειξη " ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΕΞΕΤΑΣΤΗΣ ", μετά την ολοκλήρωση της εξέτασης. θ. Μετά το τέλος της εξέτασης κάθε υποψηφίου, να γράψει το ονοματεπώνυμό του στην στήλη (των επιτυχόντων ή των απορριφθέντων) του πρακτικού πρωτοβάθμιας εξέτασης υποψηφίων οδηγών (ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 3). Στο πρακτικό εξέτασης υποχρεούται επίσης να συμπληρώσει τα στοιχεία του απορριφθέντος που ζήτησε δευτεροβάθμια εξέταση στην αντίστοιχη θέση. Η ίδια παρατήρηση αναγράφεται και στο Δ.Ε.Ε και υπογράφεται από τους εξεταστές και τον υποψήφιο ι. Μετά το τέλος των εξετάσεων υποχρεούται να συμπληρώσει (αριθμητικώς και ολογράφως) στο πρακτικό (ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ3), τον αριθμό των επιτυχόντων, απορριφθέντων και μη προσελθόντων υποψηφίων και να υπογράψει στην αντίστοιχη Θέση. 2. Ο εξεταστής του πίνακα Α (πρώτος εξεταστής), υποχρεούται:  α. Να δίνει τις οδηγίες διεξαγωγής της εξέτασης, σε συνεργασία με τον Β εξεταστή. β. Να συμπληρώσει την ημερομηνία και την ώρα έναρξης της πρακτικής εξέτασης, στις οικείες στήλες του μνημονίου. γ. Σε κάθε δοκιμασία να θέτει αμέσως το σήμα "V ", την ένδειξη "ΑΠ "ή την ένδειξη "Σ ", κατά περίπτωση , στις οικείες στήλες του μνημονίου.  δ. Να γράψει τη λέξη "ΕΠΕΤΥΧΕ "αν ο υποψήφιος επέτυχε ή τη λέξη "ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΤΑΙ αν απορρίφθηκε, στην οριζόντια στήλη του μνημονίου με την ένδειξη "ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ". Υποχρεούται επίσης να μεταφέρει το αποτέλεσμα της εξέτασης στην τρίτη κατακόρυφη στήλη του τμήματος ΙΙ του Δ.Ε.Ε με την ένδειξη "ΕΠΕΤΥΧΕ "ή "ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΤΑΙ ", αντίστοιχα, να αναγράψει ολογράφως το ονοματεπώνυμο του και να υπογράψει στην τέταρτη κατακόρυφη στήλη του τμήματος ΙΙ του Δ.Ε.Ε. ε. Να γράψει την ώρα λήξης της εξέτασης στην οικεία οριζόντια στήλη του μνημονίου. ζ. Να ενημερώσει τον υποψήφιο, σε περίπτωση αποτυχίας του και πριν βγει (μαζί με τον δεύτερο εξεταστή) από το όχημα, ότι μπορεί, αν θέλει, να δηλώσει εξέταση από δευτεροβάθμια επιτροπή και σε καταφατική περίπτωση, να τον πληροφορήσει ότι, μέσα σε μία εργάσιμη ημέρα πρέπει να απευθυνθεί στην οικεία Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών για τον προγραμματισμό της επανεξέτασής του από τη δευτεροβάθμια επιτροπή.  Σελ. 220,8656 Τεύχος-Σελ. η. Να επιστρέψει το Δ.Ε.Ε στον υποψήφιο μόνο στην περίπτωση που αυτός απορριφθεί. Αν ο υποψήφιος επιτύχει, τότε ο εξεταστής υποχρεούται να παραλάβει το Δ.Ε.Ε και να το παραδώσει ή να το αποστείλει μαζί με το πρακτικό εξετάσεων, στην Υπηρεσία που είναι αρμόδια για την έκδοση της άδειας οδήγησης. Ειδικότερα για τους υποψήφιους για την απόκτηση άδειας κατηγορίας Γ, Δ, Γ + Ε και Δ + Ε μαζί με το Δ. Ε. Ε. υποβάλλεται το δελτίο καταγραφής του ταχογράφου που χρησιμοποιήθηκε κατά την πρακτική εξέταση. Το πρακτικό εξετάσεων πρέπει να έχει τις υπογραφές και των δύο εξεταστών. θ. Να θέσει την υπογραφή του και το ονοματεπώνυμό του ολογράφως στην οριζόντια στήλη του μνημονίου με την ένδειξη " ΠΡΩΤΟΣ ΕΞΕΤΑΣΤΗΣ ", μετά την ολοκλήρωση της εξέτασης. ι. Να αναγράψει ολογράφως το ονοματεπώνυμο του και να υπογράψει στην τέταρτη κατακόρυφη στήλη του Τμήματος ΙΙ του Δ.Ε.Ε. 3. Κατά την πρακτική εξέταση στη πρωτοβάθμια επιτροπή και σε περίπτωση διαφορετικής άποψης, όσον αφορά την επιτυχία ή όχι του υποψήφιου, μεταξύ των δύο εξεταστών, υπερισχύει η άποψη του "ΠΡΩΤΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΗ ", με την υποχρέωση του "ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΗ" να καταγράψει την άποψη του στο Δ.Ε.Ε. 1.Ε.β.150 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 4. Οι εξεταστές υποχρεούνται να βρίσκονται στο σημείο συνάντησης των εξετάσεων την προκαθορισμένη, από την οικεία Υπηρεσία, ώρα έναρξης των εξετάσεων. Μετά την παρέλευση 30', το πολύ, και εφόσον οι εξεταστές δεν έχουν ακόμη εμφανιστεί ειδοποιούνται υποχρεωτικά οι αναπληρωτές οι οποίοι και διενεργούν την πρακτική εξέταση ανεξάρτητα αν εν τω μεταξύ παρουσιασθούν οι αρχικά ορισθέντες εξεταστές. Οι εξεταστές υποχρεούνται να μην αποχωρήσουν από το σημείο συνάντησης των εξετάσεων, αν αναμένει εκεί ένας τουλάχιστον υποψήφιος, ο εκπαιδευτής του οποίου υποχρεούται να παρουσιασθεί εντός 15' το πολύ, αφότου η επιτροπή βρήκε τον υποψήφιο να περιμένει. 5. Γενικά όπου στην παρούσα απόφαση προβλέπεται να τίθεται υπογραφή οποιουδήποτε υπαλλήλου, τότε κάτω ή δίπλα απ' αυτή τίθεται ολογράφως, το ονοματεπώνυμό του. 6. Οι παραπάνω υποχρεώσεις, στην δευτεροβάθμια επιτροπή, ασκούνται ομοίως από τα δύο μέλη της επιτροπής, θεωρουμένου ως πρώτου εξεταστή του μεγαλύτερου σε κατηγορία και βαθμό και στην περίπτωση ισόβαθμων του αρχαιοτέρου . Κατά την πρακτική εξέταση στη δευτεροβάθμια επιτροπή και σε περίπτωση διαφορετικής κρίσης, όσον αφορά την επιτυχία ή όχι του υποψηφίου, από τον ένα εκ των δύο εξεταστών, ο υποψήφιος απορρίπτεται. 7.Εξεταστής του πίνακα Α ή του πίνακα Β, ο οποίος αποδεδειγμένα παραβαίνει τις υποχρεώσεις του παρόντος άρθρου, απομακρύνεται, υποχρεωτικά, από το έργο της πρακτικής εξέτασης, την πρώτη φορά για δώδεκα μήνες και τη δεύτερη φορά οριστικά. Αρμοδιότητα για την εφαρμογή της παρούσας διάταξης έχει ο Νομάρχης της οικείας Υπηρεσίας Μεταφορών και Επικοινωνιών, ύστερα από αιτιολογημένη πρόταση του Προϊσταμένου της υπηρεσίας Μεταφορών και Επικοινωνιών της οικείας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης.  Βλ. επίσης την  παρ.2 της με αριθ.41002/4504/6-8- Ιουλ.2005 (ΦΕΚ Β΄949), απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοινωνιών , με την οποία ορίστηκε ότι: «Τα δικαιολογητικά τα οποία οφείλουν να ελέγχονται κατά τις εξετάσεις (θεωρητικές και πρακτικές) είναι: α) υπεύθυνη δήλωση εκπαιδευτή, την οποία συνυπογράφει και ο υποψήφιος, περί πραγματοποιήσεως των υποχρεωτικών μαθημάτων που προβλέπονται από την παρούσα απόφαση β) η άδεια ασκήσεως επαγγέλματος του εκπαιδευτή γ) ύπαρξη δελτίου ισχύοντος τεχνικού ελέγχου (ΚΤΕΟ) του οχήματος». Άρθρο 31 Αριθμός εξεταζομένων Ο αριθμός των υποψηφίων οδηγών για κάθε πρωτοβάθμια επιτροπή πρακτικής εξέτασης, δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τους οκτώ (8). Αν υπάρχει απόλυτη ανάγκη για την πρακτική εξέταση μεγάλου αριθμού υποψηφίων οδηγών, τότε αυξάνεται ο αριθμός των επιτροπών, απαγορευμένης της υπέρβασης του αριθμού οκτώ (8) για κάθε επιτροπή. Στη δευτεροβάθμια επιτροπή, ο αριθμός των υποψηφίων δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τους πέντε (5) για κάθε επιτροπή.  «Για τις κατηγορίες Γ, Δ, Γ+Ε, Δ+Ε ο αριθμός των υποψηφίων για κάθε πρωτοβάθμια επιτροπή πρακτικής εξέτασης, δε δύναται να υπερβαίνει τους τέσσερις (4), στη δε δευτεροβάθμια επιτροπή ο αντίστοιχος αριθμός δε δύναται να υπερβαίνει τους δύο(2)». Το μέσα σε «» εδάφιο προστέθηκε με το εδάφ.ζ΄ της παρ.1 της με αριθ.41002/4504/6-8Ιουλ.2005 (ΦΕΚ Β΄949), απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοινωνιών  Άρθρο 32 Επιμόρφωση υπαλλήλων-εξεταστών 1. Η επιμόρφωση όλων των υπαλλήλων εξεταστών υποψηφίων οδηγών επιτυγχάνεται με ειδικά προγράμματα, τα ο ποία οργανώνονται από την αρμόδια Δ/νση Εκπαίδευσης του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών ή ειδικά προς τούτο εξουσιοδοτημένο, από το Υ.Μ.Ε. φορέα. 2. Οι διδάσκοντες πρέπει να είναι υπάλληλοι του Υπουργείου Μεταφορών -Επικοινωνιών ή των Υπηρεσιών Μεταφορών και Επικοινωνιών και ΚΤΕΟ των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων ή άλλα πρόσωπα εξωϋπηρεσιακά, που επιλέγονται από τον Υπουργό Μεταφορών - Επικοινωνιών ή από τον εκπαιδευτικό Φορέα, εγνωσμένης πείρας στο αντικείμενο αυτό (πτυχιούχοι ή διπλωματούχοι ανωτάτης σχολής, καθηγητές ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων ή τεχνολογικών ιδρυμάτων ανωτέρας βαθμίδας, πτυχιούχοι τεχνολόγοι, πρόσωπα μεγάλης εμπειρίας που θα υποδειχθούν από την Ομοσπονδία Εκπαιδευτών υποψηφίων οδηγών ή από άλλους φορείς που ασχολούνται με το όχημα. (Μετά τη σελ. 220,8656) Σελ. 220,8657 Τεύχος-Σελ. Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.150 3. Τα ειδικά αυτά προγράμματα αφορούν κυρίως: - Τη Νομοθεσία Οδικής Κυκλοφορίας. - Τη Τεχνική Οδήγησης. - Τη Μηχανική και Τεχνική Οχημάτων. -Το Σύστημα θεωρητικής και πρακτικής εξέτασης υποψηφίων οδηγών,  - Την Κοινωνική Συμπεριφορά -Αγωγή οδηγών. "4. Υπάλληλοι οι οποίοι, κατά το επιμορφωτικό σεμινάριο στα θέματα πρακτικής εξέτασης υποψηφίων οδηγών, δεν έτυχαν χαρακτηρισμό αξιολόγησης, τουλάχιστον "ΚΑΛΩΣ", τόσο στην ενεργό συμμετοχή τους, όσο και στη διδακτική ενότητα "Θεωρητική και Πρακτική Εξέταση Υποψηφίων Οδηγών", έχουν δικαίωμα επανεξέτασης, για βελτίωση της βαθμολογίας τους, χωρίς υποχρέωση παρακολούθησης εκ νέου του επιμορφωτικού σεμιναρίου." Η παρ.4, όπως είχε τροποποιηθεί από το εδάφ.δ΄ παρ.1 της με αριθ.68024/5779/2000 (ΦΕΚ Β΄1326) και την παρ.3 της με αριθ.62611/7251/2001 (ΦΕΚ Β΄1299),απόφ. Υπ. Μεταφ. και Επικοινωνιών., προστέθηκε με την παρ.2 της με αριθ.17428/1799/21 Μαρτ.-4 Απρ.2002 (ΦΕΚ Β΄407), όμοιας απόφασης. 5. Από 1-1-1999 δύνανται να οργανωθούν και ειδικά επιμορφωτικά προγράμματα, σε υπαλλήλουςεξεταστές ή υποψηφίους εξεταστές, για την απόκτηση του προβλεπόμενου ειδικού πιστοποιητικού πρακτικής εξέτασης για κάθε κατηγορία άδειας οδήγησης του άρθρου 18 της παρούσας απόφασης. 6. Η αμοιβή αυτών που θα διδάξουν στα παραπάνω σεμινάρια βαρύνει τον ειδικό λογαριασμό του Ν.Δ. 638/70 κατά το μέρος της δαπάνης που δε θα καλυφθεί από τα ειδικά προγράμματα της Ε.Ε.  Άρθρο 33 Καταργούμενες διατάξεις Από την ημερομηνία ισχύος της παρούσας απόφασης καταργούνται:  α. Η κανονιστική Απόφαση 55811/139/96 (Β' 130) β. Η κανονιστική Απόφαση 76407/827/96 (Β' 844) γ. Η κανονιστική Απόφαση 84198/1055/96 (Β' 1133) δ. Κάθε διάταξη Απόφασης ή εγκύκλιος που ρυθμίζει διαφορετικά τα θέματα της παρούσας.  Σελ. 220,8658 Τεύχος-Σελ. Άρθρο34 Υποδείγματα Προσαρτώνται και αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της παρούσας απόφασης: Β  α. Το υπόδειγμα 1: " ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥ ΟΔΗΓΟΥ Β1, Β, Β + Ε, Γ, Γ+ Ε, Δ, Δ + Ε" β. Το υπόδειγμα 2 : "ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥ ΟΔΗΓΟΥ Α και Α1" γ. Το υπόδειγμα 3 : "ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ "  άρθρου 2 της παρούσας απόφασης, ισχύουν και τα εξής ειδικότερα, κατά κατηγορία ή υποκατηγορία: "1. Η ελαχίστη ηλικία για τη χορήγηση αδείας οδήγησης είναι προβλεπόμενη από το άρθρο 7 παρ. 1β του ΠΔ 19/95 όπως αυτό κάθε φορά ισχύει". 2. Οι ειδικές προϋποθέσεις για την απόκτηση των διαφόρων κατηγοριών αδειών οδήγησης έχουν ως εξής: α. Για τις κατηγορίες Α, Β, Β+Ε: Τα πιστοποιητικά υγείας ή το πρακτικό ΔΙΕ δεν απαιτούνται αν ο ενδιαφερόμενος είναι ήδη κάτοχος ισχύουσας άδειας οδήγησης οποιασδήποτε κατηγορίας ή υποκατηγορίας. Οι κάτοχοι άδειας οδήγησης της κατηγορίας Α, υποχρεούνται, κατά την παραλαβή της άδειας αυτής από την αρμόδια Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών να καταθέσουν την τυχόν κατεχόμενη απ' αυτούς άδεια οδήγησης μοτοποδηλάτου, η οποία αποστέλλεται στην Υπηρεσία Τροχαίας που την εξέδωσε. Για τη λήψη αδείας οδήγησης κατηγορίας Β+Ε ο ενδιαφερόμενος πρέπει να είναι κάτοχος ισχύουσας άδειας οδήγησης Β κατηγορίας, τουλάχιστον  β. Για την κατηγορία Γ: Ο ενδιαφερόμενος πρέπει να είναι κάτοχος ισχύουσας άδειας οδήγησης Β κατηγορίας. Τα πιστοποιητικά υγείας ή το πρακτικό Δ.I.Ε δεν απαιτούνται αν ο ενδιαφερόμενος είναι ήδη κάτοχος ισχύουσας άδειας οδήγησης της κατηγορίας Β και ισχύουσας ειδικής άδειας οδήγησης Ε.Δ.Χ αυτοκινήτου ή ισχύουσας άδειας οδήγησης της κατηγορίας Δ. γ. Για την κατηγορία Γ+Ε: Ο ενδιαφερόμενος πρέπει να είναι κάτοχος ισχύουσας άδειας οδήγησης Γ κατηγορίας. Ο κάτοχος ισχύουσας άδειας οδήγησης της κατηγορίας Γ+Ε ή Δ+Ε μπορεί να οδηγήσει και οχήματα της κατηγορίας Β+Ε". Οι παρ.1-7 και η παρ.10 καταργήθηκαν και αντικαταστάθηκαν ως άνω από την παρ.2 της με αριθ.71541/8364/14-15 Νοεμ.2001 (ΦΕΚ Β΄1533), απόφ.Υπ. Μεταφ. και Επικοινωνιών, με έναρξη ισχύος από την 2-4-2002, σύμφωνα με την παρ.8 αυτής. "δ" (8). Για την κατηγορία Δ: Ο ενδιαφερόμενος πρέπει, κατά την ημέρα κατάθεσης της αίτησης και των δικαιολογητικών να έχει συμπληρώσει το 21ο έτος της ηλικίας του και να είναι κάτοχος ισχύουσας άδειας οδήγησης Β κατηγορίας τουλάχιστον.  Τα πιστοποιητικά υγείας ή το πρακτικό Δ.Ι.Ε δεν απαιτούνται αν ο ενδιαφερόμενος είναι ήδη κάτοχος ισχύουσας άδειας οδήγησης κατηγορίας Β και ισχύουσας ειδικής άδειας οδήγησης Ε.Δ.Χ αυτοκινήτου ή άδειας οδήγησης κατηγορίας Γ. Αν ο ενδιαφερόμενος δεν έχει προϋπηρεσία ενός έτους, τουλάχιστον, σε οδήγηση φορτηγού αυτοκινήτου (κατηγορίας Γ ή Γ+ Ε) του χορηγείται άδεια οδήγησης κατηγορίας Δ για οδήγηση μέχρι ακτίνας 50 χλμ. Στην τελευταία κατακόρυφη στήλη της σελίδας 4 του εντύπου της άδειας οδήγησης με την ένδειξη "ΚΩΔ. ΠΑΡΑΤΗΡ. " καταχωρείται ο εθνικός κωδικός αριθμός "114 ", σύμφωνα με όσα αναγράφονται στην παράγραφο 2 του ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ Ι του Π. Δ. 19/1995, όπως τροποποιήθηκε μεταγενέστερα.  Αν ο ενδιαφερόμενος έχει την παραπάνω προϋπηρεσία, η παραπάνω ένδειξη δεν αναγράφεται. Αν ο ενδιαφερόμενος αποκτήσει υπηρεσία ενός έτους, τουλάχιστον, σε οδήγηση φορτηγού (κατηγορίες Γ ή Γ+Ε) ή λεωφορείου (κατηγορίες Δ ή Δ+Ε) για ακτίνα μέχρι 50 χλμ, η παραπάνω ένδειξη διαγράφεται μετά την κατάθεση των σχετικών αποδεικτικών στην οικεία Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών. (Μετά τη σελ. 220,8616) Σελ. 220,8617 Τεύχος-Σελ. Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.150 Η προϋπηρεσία και η υπηρεσία αποδεικνύονται : α. Για οδηγό ασφαλισμένο στο Ι.Κ.Α. : Από τα βιβλιάρια ενσήμων του Ι.Κ.Α και από υπεύθυνη δήλωση του Ν.1599/1986 του εργοδότη ή των εργοδοτών του από τα οποία να προκύπτει ότι ο ενδιαφερόμενος είχε την ιδιότητα του οδηγού και ότι ασκούσε, για 12 μήνες (αθροιστικά), το επάγγελμα του οδηγού και πραγματοποίησε, στο ίδιο χρονικό διάστημα, τουλάχιστον 120 ημερομίσθια (αθροιστικά) σε οχήματα κατηγοριών Γ, Γ+ Ε ή Δ, Δ+Ε (ακτίνας μέχρι 50 χλμ.), κατά περίπτωση. Τα ένσημα των βιβλιαρίων του Ι.Κ.Α πρέπει να έχουν την ένδειξη "ΒΑΡΕΑ". Αν αντί των βιβλιαρίων των ενσήμων προσκομισθεί μηχανογραφική κατάσταση, αυτή πρέπει να φέρει τον κωδικό " 04" ή "24". Αντί των βιβλιαρίων ενσήμων ή των μηχανογραφικών καταστάσεων μπορεί να υποβληθεί φωτοαντίγραφο των μισθολογικών καταστάσεών του, θεωρημένων από το Ι.Κ.Α, από την οποία να προκύπτουν οι παραπάνω προϋποθέσεις των 12 μηνών, των 120 ημερομισθίων και η κατηγορία του οχήματος που οδηγούσε [ Γ, Γ+ Ε ή Δ, Δ+Ε (ακτίνας μέχρι 50 χλμ.)]. Αν από τις μισθολογικές καταστάσεις δεν προκύπτει το είδος των οχημάτων, υποβάλλεται συμπληρωματικά και υπεύθυνη δήλωση του Ν.1599/1986 του εργοδότη ή των εργοδοτών του, από τα οποία να προκύπτει η κατηγορία του οχήματος που οδηγούσε [ Γ, Γ+Ε ή Δ, Δ+Ε (ακτίνας μέχρι 50 χλμ. ) ]. β. Για οδηγό ο οποίος οδηγούσε το δικό του όχημα (ιδιωτικής ή δημόσιας χρήσης) : Από υπεύθυνη δήλωση του Ν.1599/1986, που υπογράφει ο ίδιος, από την οποία να προκύπτουν οι παραπάνω προϋποθέσεις των 12 μηνών, των 120 ημερομισθίων και η κατηγορία του οχήματος που οδηγούσε ( Γ, Γ+Ε ή Δ, Δ+Ε (ακτίνας μέχρι 50 χλμ.) ). Μαζί με την υπεύθυνη δήλωση υποβάλλεται και φωτοαντίγραφο της άδειας κυκλοφορίας του οχήματος που οδηγούσε, από την οποία να προκύπτει η ιδιοκτησία του από τον ενδιαφερόμενο. γ. Για οδηγό του Δημοσίου ή Δήμου ή Κοινότητας ή Ν.Π.Δ.Δ. ή Επιχείρησης ή Οργανισμού του ευρύτερου δημόσιου τομέα : Από σχετική βεβαίωση της Υπηρεσίας του ενδιαφερομένου. Σελ. 220,8618 Τεύχος-Σελ. δ. Για οδηγούς ιερείς ή μοναχούς ή μοναχές, οι οποίοι οδηγούν οχήματα της Εκκλησίας ή Ιερών Μονών: Από σχετική βεβαίωση του επικεφαλής της αρμόδιας εκκλησιαστικής Αρχής ή του ή της επικεφαλής της Ιεράς Μονής στην οποία ανήκει ο ενδιαφερόμενος. Μαζί με την υπεύθυνη δήλωση υποβάλλεται και φωτοαντίγραφο της άδειας κυκλοφορίας του οχήματος που οδηγούσε, από την οποία να προκύπτει ο ιδιοκτήτης του. ε. Για οδηγό (πολιτικό ή στρατεύσιμο προσωπικό) που πραγματοποίησε την προϋπηρεσία ή την υπηρεσία του στις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις :  Από σχετική βεβαίωση του διοικητή της μονάδας του ενδιαφερομένου.  1.Ε.β.150 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων στ. Για οδηγό που πραγματοποίησε την προϋπηρεσία ή την υπηρεσία του στην αλλοδαπή: Από σχετική βεβαίωση του εργοδότη του , από την οποία να προκύπτουν οι προϋποθέσεις των 12 μηνών και των 120 ημερομισθίων καθώς και η κατηγορία του οχήματος που οδηγούσε [ Γ, Γ+ Ε ή Δ, Δ+ Ε (ακτίνας μέχρι 50 χλμ.)], Θεωρημένη από το εκεί ελληνικό προξενείο, καθώς και μετάφρασή της από το Υπουργείο Εξωτερικών ή από δικηγόρο. ζ. Για οδηγό που οδηγούσε όχημα, κατηγορίας Γ, Γ+ Ε ή Δ, Δ+ Ε (ακτίνας μέχρι 50 χλμ.), το οποίο κυκλοφορεί στο όνομα του πατέρα ή της μητέρας ή του παιδιού του/ της καθώς και σε κάθε άλλη περίπτωση που ο εργοδότης δεν υποχρεούται να τον/ την ασφαλίσει στο Ι.Κ.Α : Από υπεύθυνη δήλωση του Ν.1599/1986, που υπογράφει ο ιδιοκτήτης του οχήματος, από την οποία να προκύπτει ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις των 12 μηνών και των 120 ημερομισθίων καθώς και το είδος του οχήματος που οδηγούσε ο ενδιαφερόμενος Γ, Γ+ Ε ή Δ, Δ+ Ε (ακτίνας μέχρι 50 χλμ.).  Μαζί με την υπεύθυνη δήλωση υποβάλλεται και φωτοαντίγραφο της άδειας κυκλοφορίας του οχήματος που οδηγούσε, από την οποία να προκύπτει ο ιδιοκτήτης του. Σε όλες τις περιπτώσεις προϋπηρεσίας (Γ ή Γ+ Ε κατηγορίας και Δ ή Δ+ Ε κατηγορίας μέχρι 50 χλμ.) πρέπει η χορήγηση της κατηγορίας αυτής (αντίστοιχα) να έχει γίνει προ έτους τουλάχιστον, από την ημέρα κατάθεσης της αίτησης και των δικαιολογητικών για χορήγηση Δ κατηγορίας απεριορίστων διαδρομών ή για διαγραφή της παραπάνω παρατήρησης, αντίστοιχα. "ε" (9). Για την κατηγορία Δ+Ε: Απαιτείται όπως ο ενδιαφερόμενος κατέχει ισχύουσα άδεια οδήγησης Δ κατηγορίας τουλάχιστον. Για την ακτίνα μέχρι 50 χλμ. ισχύουν τα ίδια όπως και στην κατηγορία Δ (παρ. 8 του ίδιου άρθρου). Η κατοχή άδειας οδήγησης Δ κατηγορίας για ακτίνα μέχρι 50 χλμ. συνεπάγεται κατηγορία Δ+ Ε για ακτίνα μέχρι 50 χλμ. μόνο, ενώ η κατοχή άδειας οδήγησης Δ κατηγορίας για απεριόριστες διαδρομές, συνεπάγεται και κατηγορ: Δ+ Ε για απεριόριστες διαδρομές. Η χορήγηση άδειας οδήγησης κατηγορίας Δ + Ε γίνεται χωρίς θεωρητική και πρακτική εξέταση αν ο ενδιαφερόμενος είναι ήδη κάτοχος ισχύουσας άδειας οδήγησης των κατηγοριών Γ+ Ε και Δ (αθροιστικά). Οι παρ.(8) και (9) αναριθμήθηκαν αντίστοιχα σε περιπτ.(δ) και (ε) από την παρ.3 της με αριθ.71541/8364/14-15 Νοεμ.2001 (ΦΕΚ Β΄1533), απόφ.Υπ. Μεταφ. και Επικοιν., με έναρξη ισχύος από την 2-4-2002, σύμφωνα με την παρ.8 αυτής. Άρθρο 35 Ισχύς Η Απόφαση αυτή να δημοσιευτεί στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης και να ισχύσει δύο (2) μήνες μετά τη δημοσίευση της εκτός των διατάξεων όπου η ισχύς ορίζεται διαφορετικά.  (ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ) Για τη θεωρητική εκπαίδευση και εξέταση των αναλφάβητων οδηγών, κατά παρέκκλιση των ισχυουσών διατάξεων της άνω απόφ. 58930/480/1999, βλ. άρθρ.18 του Νόμ. 3710/21-23 Οκτ. 2008 (ΦΕΚ Α΄ 216), ανωτ. σελ.16,250. 1.Ε.β.150 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων Άρθρο4 Χορήγηση άδειας οδήγησης σε κωφούς Η χορήγηση και η ανανέωση άδειας οδήγησης σε κωφούς διέπεται από τις διατάξεις του Π.Δ.19/95, όπως τροποποιήθηκε μεταγενέστερα. Τα απαιτούμενα δικαιολογητικά είναι αυτά των άρθρων 2, 3 και 9 της παρούσας απόφασης. Αντί των πιστοποιητικών υγείας παθολόγου και οφθαλμιάτρου, προσκομίζεται πρακτικό της οικείας Δ.Ι.Ε.  Άρθρο 5 Αντικατάσταση αδειών οδήγησης παλαιού τύπου ή κοινοτικού τύπου του Π.Δ. 255/1984, με άδεια οδήγησης του Π.Δ. 19/1995.  1. Για την αντικατάσταση αυτή πρέπει ο ενδιαφερόμενος να υποβάλει στην Υπηρεσία ΜεταφορώνΕπικοινωνιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης του τόπου κατοικίας του τα εξής δικαιολογητικά : α. Αίτηση, χωρίς χαρτόσημο β. Υπεύθυνη δήλωση, του άρθρου 8 του Ν.1599/1986, με την οποία να δηλώνεται : - Οτι έχει την κανονική του διαμονή στην Ελλάδα. - Τα πλήρη στοιχεία της διεύθυνσης κατοικίας του, η οποία πρέπει να βρίσκεται στην περιοχή της Υπηρεσίας Μεταφορών - Επικοινωνιών στην οποία υποβάλλεται η αίτηση, - Ο αριθμός Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) και Οτι δεν είναι κάτοχος άλλης άδειας οδήγησης, εκτός αυτής της οποίας ζητείται η αντικατάσταση.  γ. Την ισχύουσα ή τις ισχύουσες (αυτοκινήτου και μοτοσικλέτας) άδειες οδήγησης των οποίων ζητά την αντικατάσταση. δ. Δύο (2) πρόσφατες φωτογραφίες τύπου ταυτότητας (έγχρωμες)  ε. Απόδειξη της Εθνικής Τράπεζας για την καταβολή ποσού χιλίων (1.000) δραχμών υπέρ του ειδικού λογαριασμού του Ν.Δ. 638/1970. 2. Η οικεία Υπηρεσία Μεταφορών-Επικοινωνιών χορηγεί στον ενδιαφερόμενο άδεια οδήγησης σύμφωνα με όσα αναφέρονται στις παραγράφους 2 και 3 του άρθρου 14 του Π.Δ. 19/1995, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 1 του Π.Δ.87/1997, και ακυρώνει την άδεια ή τις άδειες που αντικαταστάθηκαν οι οποίες παραμένουν στον φάκελο της οικείας Υπηρεσίας. (Μετά τη σελ. 220,8618) Σελ. 220,8619 Τεύχος-Σελ. Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.150 Αν η ισχύς των προς αντικατάσταση αδειών έχει λήξει, τότε η νέα άδεια παραδίδεται στον κάτοχό της αφού προηγουμένως υποβληθούν όλα τα δικαιολογητικά ανανέωσης και αφού γίνει η ανανέωσή της. 3. Σαν αριθμός άδειας στην νέα άδεια, τίθεται αυτός της άδειας οδήγησης αυτοκινήτων (όχι μοτοσικλετών) που αντικαταστάθηκε. Σε περίπτωση αντικατάστασης μόνο άδειας οδήγησης μοτοσικλέτας παλαιού τύπου, ακυρώνεται ο αριθμός άδειας και χορηγείται νέος, από τη σειρά αριθμών που χορηγεί η Υπηρεσία αντικατάστασης με ημερομηνία έκδοσης την ημερομηνία αντικατάστασης.  Άρθρο 6 Μετατροπή ισχύουσας άδειας οδήγησης που εκδόθηκε από κράτος-μέλος της Ε.Ε. σε αντίστοιχη κατηγορίας ελληνική άδεια, χωρίς ιατρική, θεωρητική και πρακτική εξέταση. «1. Αν ο κάτοχος ισχύουσας άδειας οδήγησης που εκδόθηκε από κράτος - μέλος της Ε.Ε., αποκτήσει την κανονική του διαμονή στην Ελλάδα, δικαιούται να ζητήσει τη μετατροπή της άδειας αυτής σε αντίστοιχης κατηγορίας ή υποκατηγορίας ελληνική άδεια οδήγησης, χωρίς ιατρική, θεωρητική και πρακτική εξέταση, εφόσον έχει την προβλεπόμενη από το άρθρο 7 του Π.Δ. 19/1995 ηλικία, κατά περίπτωση. Ισχύουσα άδεια οδήγησης που εκδόθηκε από κράτος - μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λόγω  μετατροπής αντίστοιχης άδειας οδήγησης άλλου κράτους ισχύει ως έχει στο ελληνικό έδαφος και μετατρέπεται σε αντίστοιχης κατηγορίας ή υποκατηγορίας ελληνικής άδειας οδήγησης, μόνο αν η αρχική άδεια είχε εκδοθεί από τα κράτη - μέλη της Ε.Ε. Αγγλία, Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Δανία, Ιρλανδία,  Ισπανία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Πορτογαλία, Σουηδία, Φινλανδία καθώς και από τα κράτη Νορβηγία, Ισλανδία και Λιχτενστάιν. Για τη μετατροπή ο ενδιαφερόμενος πρέπει να υποβάλει στην Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης του τόπου κατοικίας του τα εξής δικαιολογητικά  α. Αίτηση, χωρίς χαρτόσημο. Σελ. 220,8620 Τεύχος-Σελ. β. Yπεύθυνη δήλωση, του άρθρου 8 του Ν.1599/1986, με την οποία να δηλώνεται : – Ότι έχει την κανονική του διαμονή στην Ελλάδα Αν ο ενδιαφερόμενος δεν είναι Έλληνας υπήκοος, δηλώνεται επί πλέον ότι έχει κανονική διαμονή του στην Ελλάδα τουλάχιστον 185 ημέρες. – Τα πλήρη στοιχεία της διεύθυνσης κατοικίας του, η οποία πρέπει να βρίσκεται στην περιοχή της Υπηρεσίας Μεταφορών - Επικοινωνιών στην οποία υποβάλλεται η αίτηση. – Ο αριθμός Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.) και  – Ότι δεν είναι κάτοχος άλλης άδειας οδήγησης, εκτός αυτής της οποίας ζητείται η μετατροπή. γ. Φωτοαντίγραφο του δελτίου της αστυνομικής του ταυτότητας ή του ελληνικού διαβατηρίου αν ο ενδιαφερόμενος έχει την ελληνική υπηκοότητα. δ. Φωτοαντίγραφο του διαβατηρίου του αν πρόκειται για ξένο υπήκοο. 1.Ε.β.150 ΄Αδειες οδηγών αυτοκινήτων ε. Μετάφραση της ξένης άδειας από το Υπουργείο Εξωτερικών ή από δικηγόρο. στ. Την ξένη άδεια, η οποία επιστρέφεται στην αρμόδια Αρχή της χώρας έκδοσης, με μέριμνα της οικείας Υπηρεσίας Μεταφορών - Επικοινωνιών. ζ. Μια πρόσφατη φωτογραφία τύπου ταυτότητας ( έγχρωμης ). η. Απόδειξη της Εθνικής Τράπεζας για την καταβολή ποσού χιλίων (1.000) δραχμών υπέρ του ειδικού λογαριασμού του Ν.Δ. 638/1970. θ. Αποδεικτικό Δημοσίου Ταμείου περί καταβολής παγίων τελών χαρτοσήμου και εισφορών υπέρ τρίτων ποσών, ανά κατηγορία ή υποκατηγορία, όπως αυτά ισχύουν κάθε φορά.» Η παρ.1 τροποποιήθηκε ως άνω από την παρ.4 της με αριθ.71541/8364/14-15 Νοεμ.2001 (ΦΕΚ Β΄1533), απόφ.Υπ. Μεταφ. και Επικοιν., με έναρξη ισχύος από την 2-4-2002, σύμφωνα με την παρ.8 αυτής. «ι΄. Αν ο ενδιαφερόμενος δεν είναι έλληνας υπήκοος υποβάλει επιπλέον φωτοαντίγραφο ισχύουσας άδειας διαμονής ή παραμονής αλλοδαπού ή κάρτας παραμονής περιορισμένης χρονικής διάρκειας η οποία πρέπει να έχει εκδοθεί 185 ημέρες τουλάχιστον πριν από την υποβολή της αίτησης για μετατροπή της άδειας οδήγησης και να εξακολουθεί να ισχύει μέχρι και την ημέρα παραλαβής της ελλληνικής άδειας οδήγησης. Ειδικά για τους υπήκοους των κρατών - μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε) συμπεριλαμβανομένων των κρατών Νορβηγίας, Ισλανδίας και Λιχτενστάϊν, η παραπάνω προθεσμία των 185 ημερών, περιορίζεται σε 95 ημέρες». Η περιπτ.ι΄ προστέθηκε με την παρ.1.2 της με αριθ.17612/2287/26 Μαρτ.-4 Απρ.2002 (ΦΕΚ Β΄407), απόφ. Υπ.Μεταφ. και Επικοιν., με έναρξη ισχύος από 2-4-2002 σύμφωνα με την παρ.2 αυτής. 2. Η οικεία Υπηρεσία Μεταφορών –Επικοινωνιών αφού ελέγξει τα δικαιολογητικά και διαπιστώσει ότι πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις, χορηγεί στον ενδιαφερόμενο ελληνική άδεια οδήγησης αντίστοιχων κατηγοριών και υποκατηγοριών. Εάν η ξένη άδεια οδήγησης είναι υποκατηγορίας, η οποία δεν καθορίζεται στο άρθρ.3 του Π.Δ.19/1995, τότε χορηγείται η αμέσως ανώτερη κατηγορία και τίθεται, στο ελληνικό έντυπο της άδειας, ο κοινοτικός κωδικός αριθμός που περιορίζει την κατηγορία αυτή στην αντίστοιχη υποκατηγορία π.χ. αν η ξένη άδεια οδήγησης είναι της υποκατηγορίας Γ1 ή της κατηγορίας Γ με κωδικό «74», τότε χορηγείται άδεια οδήγησης της κατηγορίας Γ και τίθεται επί του ελληνικού εντύπου και ο κοινοτικός κωδικός «74», οπότε η συγκεκριμένη ελληνική άδεια ισχύει μόνο για την οδήγηση οχημάτων της υποκατηγορίας Γ1. Η ξένη άδεια οδήγησης επιστρέφεται στην αρμόδια Αρχή της χώρας έκδοσης, με μέριμνα της οικείας Υπηρεσίας Μεταφορών-Επικοινωνιών. 3. Στην τελευταία κατακόρυφη στήλη της σελ.4, του εντύπου της ελληνικής άδειας οδήγησης με την ένδειξη «ΚΩΔ.ΠΑΡΑΤ», καταχωρείται ο κοινοτικός κωδικός αριθμός «70» και στη σελ.5, με το χέρι, η ένδειξη «70/…/…», σύμφωνα με όσα αναγράφονται στην παρ.2 του ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ Ι του Π.Δ.19/1995, όπως τροποποιήθηκε μεταγενέστερα. Στο τέλος της ένδειξης αυτής αναγράφεται, υποχρεωτικά, η ημερομηνία έκδοσης της ξένης άδειας. Αν ο ενδιαφερόμενος είναι κάτοχος ισχύουσας ελληνικής άδειας οδήγησης, τότε δεν χορηγείται νέα άδεια, αλλά επεκτείνεται η υπάρχουσα ελληνική στις επί πλέον κατηγορίες και υποκατηγορίες που προβλέπει η ξένη άδεια και χορηγείται νέο έντυπο άδειας οδήγησης ταυτάριθμο με την ισχύουσα ελληνική. Στην περίπτωση αυτή στην τελευταία κατακόρυφη στήλη της σελ.4, του εντύπου της ελληνικής άδειας οδήγησης με την ένδειξη «ΚΩΔ.ΠΑΡΑΤ», καταχωρείται ο εθνικός κωδικός αριθμός «111», σύμφωνα με όσα αναγράφονται στην παρ.2 του ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ Ι του Π.Δ.19/1995, όπως τροποποιήθηκε μεταγενέστερα. Αν η ελληνική άδεια οδήγησης δεν εκδίδεται μέσω συστήματος ON LINE, τότε στην τελευταία κατακόρυφη στήλη της σελ.4 αναγράφεται, με το χέρι, ο εθνικός κωδ. Αριθμός «111» και στη σελ.5 (ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ) του εντύπου της ελληνικής άδειας οδήγησης αναγράφεται, χειρόγραφα και ολογράφως η παρατήρηση: « ΟΙ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ…ΚΑΙ ΥΠΟΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ…ΠΡΟΕΡΧΟΝΤΑΙ ΑΠΌ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘ……ΑΔΕΙΑΣ ΠΟΥ ΕΚΔΟΘΗΚΕ ΤΗΝ…….(ημερομηνία έκδοσης) ΑΠΟ…….(σύμβολο κράτους έκδοσης άδειας)». Αυτονόητο ότι αν το έντυπο της ελληνικής άδειας δεν είναι αυτό του Π.Δ.19/1995, προηγείται αντικατάσταση, σύμφωνα με όσα ορίζονται στην παρούσα απόφαση. 4. Κάτοχος ισχύουσας ελληνικής άδειας οδήγησης, ο οποίος μετατρέπει την άδεια αυτή σε άδεια άλλου Κράτους-μέλους της Ε.Ε., δικαιούται επιστροφής της ελληνικής άδειας του εφόσον καταθέσει τη ξένη άδεια. (Μετά τη σελ. 220,8620) Σελ. 220,8621 Τεύχος-Σελ. Αδειες οδηγών αυτοκινήτων 21.Ε.β.150 Για την επιστροφή της ελληνικής άδειας ο ενδιαφερόμενος υποβάλει, στην Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης της κατοικίας του ή στην Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης που εξέδωσε την άδεια του: α. Αίτηση, χωρίς χαρτόσημο. β. Τη ξένη άδεια, η οποία επιστρέφεται στην αρμόδια Αρχή της χώρας έκδοσης, με μέριμνα της οικείας Υπηρεσίας Μεταφορών-Επικοινωνιών. Σε περίπτωση που η ελληνική άδεια χαθεί, κατά την επιστροφή της από τις Αρχές του άλλου κράτους-μέλους προς τη Δ/νση Πληροφορικής του Υ.Μ.Ε., χορηγείται στον ενδιαφερόμενο αντίγραφο της άδειας αυτής, ταυτάριθμο της πρώτης, και ακολουθείται η διαδικασία της παρ.1 του άρθρ.6 του Π.Δ/181/1998. Απαραίτητη προϋπόθεση για τη χορήγηση του αντιγράφου είναι η έγγραφη βεβαίωση της Δ/νσης Πληροφορικής του Υ.Μ.Ε. ότι η ελληνική άδεια δεν επεστράφη. Σε περίπτωση που ο ενδιαφερόμενος δηλώσει απώλεια της ξένης άδειας τότε επιστρέφεται η ελληνική εφόσον υποβάλει υπεύθυνη δήλωση, του Νόμ.1599/1986, ότι έχασε την ξένη άδεια και ότι αυτή δεν κρατείται από τις αρχές οποιουδήποτε κράτους-μέλους της Ε.Ε. για οποιοδήποτε λόγο. Στην προκειμένη περίπτωση αντί της ξένης άδειας η οικεία Υπηρεσία Μεταφορών-Επικοινωνιών αποστέλλει στις αρχές της χώρας έκδοσης έγγραφο με το οποίο ενημερώνει την δηλωθείσα απώλεια της ξένης άδειας και την επιστροφή της ελληνικής στον ενδιαφερόμενο. Σε περίπτωση που η ξένη άδεια έχει αφαιρεθεί από αρχές κράτους-μέλους της Ε.Ε., τότε: α. Αν η αφαίρεση είναι οριστική, ανακαλείται και η ελληνική άδεια σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρ.8 του Π.Δ.19/1995. β. Αν η αφαίρεση είναι προσωρινή και η επιστροφή της ξένης άδειας μπορεί να γίνει μετά από συγκεκριμένο χρονικό διάστημα (μετά τη λήξη της ποινής), χωρίς άλλες προϋποθέσεις, τότε επιστρέφεται η ελληνική άδει (μετά τη λήξη της ποινής), χωρίς την κατάθεση της ξένης άδειας, και ενημερώνονται σχετικά οι αρχές του κράτους-μέλους της Ε.Ε. γ. Αν η αφαίρεση είναι προσωρινή και για την επιστροφή της ξένης άδειας απαιτούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις (π.χ. αποτοξίνωση από ναρκωτικές ουσίες), τότε η ελληνική άδεια δεν επιστρέφεται αν δεν κατατεθεί η ξένη. Σελ. 220,8622 Τεύχος-Σελ. Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις, προσωρινής ή οριστικής αφαίρεσης της ξένης άδειας, οι προϋποθέσεις επαναχορήγησης προκύπτουν από έγγραφα στοιχεία των αρμοδίων αρχών των κρατών-μελών της Ε.Ε. ή από αλληλογραφία με τα εκεί ελληνικά προξενεία. 