51. ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ υπ’ αριθ. 356 της 6/10 Οκτ. 1986 (ΦΕΚ Α’ 157) (Διόρθ. σφαλμ.στο ΦΕΚ Α’ 181/26 Νοεμ.  1986) Τροποποίηση και συμπλήρωση μερικών διατάξεων του Π.Δ. 99/1977 «περί Κώδικος Φορολογικών Στοιχείων», όπως ισχύει. Έχοντας υπόψη: 1.Τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρ. 60 του Νόμ. 12/1975 «περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως φορολογικών και άλλων τινών συναφών διατάξεων» (ΦΕΚ 34/1975 τεύχος Α΄). 2.Τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Λογιστικών Βιβλίων αριθ. 6/1986. 3.Τη γνωμοδότηση του Συμβουλίου Επικρατείας αριθ. 533/1986, με πρόταση του Προέδρου της Κυβερνήσεως και του Υπουργού των Οικονομικών αποφασίζουμε: Άρθρ.1.-Οι διατάξεις του Π.Δ. 99/1977 «περί Κώδικος Φορολογικών Στοιχείων» (ΦΕΚ 34/1977 τ.Α’) όπως ισχύει, τροποποιούνται και συμπληρώνονται όπως ειδικότερα ορίζεται με τα επόμενα άρθρα. Υπόχρεοι σε τήρηση βιβλίων και στοιχείων Άρθρ.7.-1.(Αντικαθίσταται το δεύτερο εδάφιο της παρ. 2 άρθρ. 13 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34 ανωτ. αριθ. 30). 2.(Αντικαθίσταται η παρ. 3 άρθρ. 13 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 3.(Προσθέτεται τέταρτο εδάφιο στην παρ. 6 άρθρ. 13 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 4.(Αντικαθίσταται το τελευταίο εδάφιο της παρ. 7 άρθρ. 13 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 5.(Αντικαθίσταται η τελευταία περίοδος του πρώτου εδάφιου της παρ. 12 άρθρ. 13 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 6.(Προσθέτονται τρία νέα εδάφια στο τέλος της παρ. 12 άρθρ. 13 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 7.(Προσθέτονται παρ. 20, 21, 22, 23, 24 και 25 στο τέλος του άρθρ. 13 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 157, ανωτ. αριθ. 30). 27.Β.δ.50-51 Βιβλία και Φορολογικά Στοιχεία Τρόπος καταχώρησης εγγραφών, Κωδικοί αριθμοί Χρόνος ενημέρωσης βιβλίων Άρθρ.8.-1.(Αντικαθίστανται οι παρ. 1 και 3 άρθρ. 15 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 2.(Προσθέτεται παρ. 4 στο άρθρ. 17 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30 και οι παληές παρ. 4 έως 14 του άρθρ. 17 αναριθμούνται σε παρ. 5-15). 3.(Αντικαθίσταται η παρ. 8, όπως αναριθμήθηκε, του άρθρ. 17 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 4.(Αντικαθίσταται η περίπτ. β’ της παρ. 10, όπως αναριθμήθηκε, του άρθρ. 17 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). Αποδείξεις λιανικής πώλησης και αποδείξεις παροχής υπηρεσιών. Τιμολόγια αγοράς αγροτικών προϊόντων. Τιμολόγια χονδρικής πώλησης αγαθών. Τιμολόγια παροχής υπηρεσιών. Δελτία αποστολής αγαθών. Αποδείξεις δαπανών. Άρθρ.9.-1.(Αντικαθίστανται η πρώτη περίοδος της παρ. 1 και οι παρ. 2, 4 και 5 άρθρ. 18 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 2.Οι παρ. 7 και 9 του άρθρ. 18 καταργούνται και η παρ. 8 αριθμείται σε 7. 3.(Καταργούνται οι παρ. 4 και 7 άρθρ. 19, οι παράγραφοι αυτού 5, 6, 8, 9, 10 και 11 αναριθμούνται σε παρ. 4, 5, 6, 7, 8 και 9 και στη νέα παρ. 5 αυτού προσθέτεται νέο εδάφιο του Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 4.(Προσθέτεται νέο εδάφιο μετά το πρώτο εδάφιο της παρ. 1 άρθρ. 20 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 5.(Αντικαθίσταται το πρώτο εδάφιο της παρ. 2 άρθρ. 20 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 6.(Αντικαθίσταται το πρώτο εδάφιο της παρ. 3 άρθρ. 20 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 7.(Αντικαθίσταται η παρ. 4 άρθρ. 20 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 8.(Αντικαθίσταται η παρ. 6 άρθρ. 21 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 9.(Αντικαθίσταται το πρώτο εδάφιο της παρ. 1 άρθρ. 23 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 10.(Αντικαθίσταται το πρώτο εδάφιο της παρ. 5 άρθρ. 23 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 11.(Προσθέτονται παρ. 6 και 8 στο άρθρ. 23 και η παρ. 6 αυτού που αριθμήθηκε σε παρ. 7, αντικαθίσταται Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 12.(Αντικαθίσταται η παρ. 2 άρθρ. 24 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). Φορτωτικά έγγραφα. Βιβλίο και στοιχεία τη μεταφορά αγαθών με φορτηγά ή μικτής χρήσης αυτοκίνητα ή τρίκυκλα ιδιωτικής χρήσης. Αρίθμηση και περιεχόμενο στοιχείων. Δήλωση άλλων εγκαταστάσεων ή αποθηκών. Άρθρ.10.-1.(Αντικαθίσταται το πρώτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρ. 25 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 2.(Καταργείται η παρ. 6 άρθρ. 25 και οι παρ. 7, 8, 9, 10 και 11 αυτού αναριθμούνται σε παρ. 6, 7, 8, 9 και 10 αντίστοιχα Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 3.(Αντικαθίσταται το άρθρ. 28 Π.Δ. 99/1977 ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 4.(Αντικαθίσταται η δεύτερη περίοδος του πρώτου εδαφίου της παρ. 3 άρθρ. 29 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 5.(Αντικαθίσταται η παρ. 1 άρθρ. 39 Π.Δ. 99/1986, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). Διαχειριστική περίοδος. Απογραφή. Ισολογισμός. Άρθρ.11.-1.(Αντικαθίστανται οι παρ. 1, 2 και 6 άρθρ. 40 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 2.(Καταργείται η παρ. 7 άρθρ. 40 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 3.(Αντικαθίσταται το πρώτο εδάφιο της παρ. 5 άρθρ. 41 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 4.(Αντικαθίσταται η παρ. 6 άρθρ. 41 και προσθέτονται σε αυτό νέες παρ. 7, 8 και 9 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 5.(Αντικαθίστανται η παρ. 1 και το πρώτο εδάφιο της παρ. 4 άρθρ. 42 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). Κύρος και αποδεικτική δύναμη των βιβλίων  και στοιχείων. Απόρρητο και διαφύλαξη  βιβλίων και στοιχείων. Άρθρ.12.-1.(Προσθέτεται περίοδος στο πρώτο εδάφιο της παρ. 2 άρθρ. 43 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 2.(Αντικαθίσταται η παρ. 3 άρθρ. 43 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 3.(Προθέτεται δεύτερο εδάφιο στην παρ. 1 άρθρ. 44 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 4.(Καταργείται η δεύτερη περίοδος του δευτέρου εδαφίου της παρ. 2 άρθρ. 44 και αντικαθίσταται το τρίτο εδάφιο της ίδιας παρ. 2 άρθρ. 44 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30) Δικαιώματα Οικονομικού Εφόρου Επιτροπή Λογιστικών Βιβλίων Άρθρ.13.-1.(Καταργείται η περίπτ. α’ της παρ. 2 άρθρ. 45 και αναριθμούνται οι περιπτ. β, γ και δ της ίδιας παρ. 2 σε περιπτ. α, β και γ αντίστοιχα Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 2.(Καταργούνται οι περιπτ. δ και ε της παρ. 3 άρθρ. 45 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 157, ανωτ. αριθ. 30). 3.(Αντικαθίσταται το τελευταίο εδάφιο της παρ. 5 άρθρ. 45 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 4.(Προσθέτεται νέα παρ. 9 στο άρθρ. 45 και οι παληές παρ. 9 και 10 αναριθμούνται σε παρ. 10 και 11 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 5.(Αντικαθίσταται η παρ. 1 άρθρ. 46 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). (Αντί για τη σελ. 136,07(β) Σελ. 136,07(γ) Τεύχος ΙΑ-9-1 Σελ. 103 Βιβλία και Φορολογικά Στοιχεία 27.Β.δ.51 Πρόστιμο. Δικαιώματα Υπουργού Οικονομικών Άρθρ.14.-1.(Αντικαθίσταται το πρώτο εδάφιο της παρ. 1 άρθρ. 47 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 2.(Προσθέτεται περίπτ. ιε στο άρθρ. 49 και οι περιπτ. ιε και ιστ στο ίδιο άρθρ. 45 αναριθμούνται σε περιπτ. ιστ και ιζ Π.Δ. 99/1977 ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). Μεταβατικές διατάξεις Άρθρ.2.-1.(Αντικαθίστανται οι παρ. 3, 4, 5 και 6 Άρθρ.15.-1.Μέχρι τη συγκρότηση της Επιτροπής Λογιστικών Βιβλίων στην έδρα της 4ης Επιθεώρησης Οικονομικών Εφοριών, στη Θεσσαλονίκη, οι υποθέσεις των επιτηδευματιών που έχουν έδρα τους στις γεωγραφικές περιφέρειες Θεσσαλίας, Μακεδονίας και Θράκης, εξακολουθούν να υπάγονται στην αρμοδιότητα της Επιτροπής Λογιστικών Βιβλίων που εδρεύει στη Διεύθυνση Βιβλίων και Στοιχείων, η οποία θα συνεχίσει να λειτουργεί με τη σημερινή σύνθεσή της μέχρι την ανασυγκρότησή της, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρ. 13 του παρόντος Π.Δ/τος. 2.Οι επιτηδευματίες που τηρούν υποχρεωτικά ή προαιρετικά βιβλία τρίτης κατηγορίας με βάση τις διατάξεις του Π.Δ. 99/1977 που καταργούνται, των οποίων η διαχειριστική περίοδος άρχισε πριν από την 31η Δεκ. 1986 και λήγει μετά την ημερομηνία αυτή, μπορούν να συνεχίσουν την τήρησή τους μέχρι τη λήξη της διαχειριστικής περιόδου, βάσει των διατάξεων που καταργούνται. Έναρξη ισχύος. Άρθρ.16.-«Η ισχύς των διατάξεων του παρόντος Π.Δ/τος αρχίζει: 1.Των διατάξεων του άρθρ. 5 από την 1η Ιουλ. 1986 για τους επιτηδευματίες των οποίων η διαχειριστική περίοδος έληξε την 10η Ιουν. 1986, για τους λοιπούς δε επιτηδευματίες από την έναρξη της πρώτης, μετά τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, διαχειριστικής τους περιόδου. 2.Των διατάξεων της παρ. 2 του άρθρ. 2 και του πρώτου εδαφίου της παρ. 6 του άρθρ. 7 από 1ης Ιαν. 1988. Σελ. 136,08(γ) Τεύχος ΙΑ-9-Ι Σελ. 104 Σύμφωνα με την Σ. 42/1 ΠΟΛ. 3/5-28 Ιαν. 1988 (ΦΕΚ Β’ 24), απόφ. Υπ. Οικονομικών οι διατάξεις του πρώτου εδαφίου της παρ. 6 άρθρ. 7 άνω Π.Δ. 356/1986, ισχύουν από 1 Ιαν. 1989 αντί της 1 Ιαν. 1988 (παρ. 2 άρθρ. 16 Π.Δ. 356/1986). Η άνω απόφαση Σ. 42/1 ΠΟΛ. 3/1988 κυρώθηκε και έχει ισχύ νόμου από την έκδοσή της από την παρ. 4 άρθρ. ΙΙ Νόμ. 1839/1989 (ΦΕΚ Α’ 90), (τόμ. 28Α, σελ. 268,03). 3.Των λοιπών διατάξεων από 1ης Ιαν. 1987» Το άρθρ. 16 αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ. 2 της Σ. 221/4 ΠΟΛ 12/19 Ιαν. –5 Φεβρ. 1987 (ΦΕΚ Β’ 47) απόφ. Υπ. Οικονομικών. Η άνω απ. Σ. 221/4 ΠΟΛ. 12/1987 κυρώθηκε και έχει ισχύ Νόμου από το εδάφ. στ’ της παρ. 4 άρθρ. 48 Νόμ. 1731/1987 (ΦΕΚ Α’ 161) (κατωτ. σελ. 196, 403). άρθρ. 1 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 2.(Καταργείται η δεύτερη περίοδος του δευτέρου εδαφίου της παρ. 7 άρθρ. 1 Π.Δ. 99/1977 ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). Ένταξη επιτηδευματιών   σε κατηγορίες τήρησης βιβλίων Άρθρ.3.-1.(Αντικαθίσταται η παρ.1 άρθρ. 3 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 2.(Αντικαθίστανται οι περιπτ. Α, Β και ΣΤ της παρ. 2 άρθρ. 3 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 3.(Αντικαθίστανται τα δεύτερο και τρίτο εδάφια της περιπτ. Δ της παρ. 2 άρθρ. 3 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 4.(Αντικαθίστανται οι παρ. 3, 4 και 5 άρθρ. 3 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 5.Η παρ. 6 του άρθρ. 3 καταργείται. Βιβλία τρίτης κατηγορίας Άρθρ.4.-1.Οι διατάξεις του άρθρ. 6 καταργούνται. 2.(Αντικαθίστανται ο τίτλος του άρθρ. 7 και το πρώτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου αυτού Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). Σελ. 136,06(α) Τεύχος Θ63-Σελ. 110 Βιβλίο αποθήκης Άρθρ.5.-1.(Αντικαθίστανται οι παρ. 1 και 2 άρθρ. 8 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 2.(Αντικαθίσταται η πρώτη περίοδος της παρ. 4 άρθρ. 8 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 3.(Αντικαθίσταται το πρώτο εδάφιο της παρ. 5 άρθρ. 8 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). Βιβλία και στοιχεία υποκαταστήματος Βιβλίο ποσοτικής παραλαβής Άρθρ.6.-1.(Αντικαθίστανται η περίπτ. Β και η υποπερίπτ. α της παρ. 1 άρθρ. ΙΙ Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 2.(Αντικαθίσταται το πρώτο έδαφιο της περίπτ. Γ της παρ. 1 άρθρ. ΙΙ Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 3.(Αντικαθίσταται η παρ. 2 άρθρ. ΙΙ Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). 4.(Αντικαθίστανται οι παρ. 1 και 3 άρθρ. 12 Π.Δ. 99/1977, ΦΕΚ Α’ 34, ανωτ. αριθ. 30). Πρόσθετα βιβλία και στοιχεία επιτηδευματιών 