3. ΒΑΣΙΛΙΚΟΝ ΔΙΑΤΑΓΜΑ της 15/21 Οκτ. 1922 Περί χορηγήσεως αδειών ιδρύσεως και λειτουργίας πάσης μηχανολογικής εγκαταστάσεως. Με την παρ. 3 του άρθρ. 22 Νόμ. 1682/14-16 Φεβρ. 1987 (ΦΕΚ Α΄14), τόμ. 13Β σελ. 829, καταργούνται από την έκδοση των αποφάσεων που προβλέπονται από την παρ. 1 του άνω άρθρ. 22 οι διατάξεις του Β.Δ. 15/21 Οκτ. 1922 κατά το μέρος που θα αντίκεινται προς τις διατάξεις των αποφάσεων αυτών. Έχοντες υπ’ όψει τα άρθρ. 4 και 7 του νόμου ΔΚΣΤ΄ του 1912, το άρθρ. 6 του νόμ. 2893 του 1922,ως και το αρθρ.4 του νομ. 2943 του 1922, αποφασίζομεν και διατάσσομεν. I.Χορήγησις αδειών ιδρύσεως και λειτουργίας Α΄. Άδεια ιδρύσεως Άρθρ.1.-Απαγορεύεται η ίδρυσις οιασδήποτε μηχανολογικής εγκαταστάσεως εν γένει, άνευ ειδικής προς τούτο αδείας, εκδιδομένης υπό του Υπουργείου (Συγκοινωνίας). Άρθρ.9.-Εκτός των άνω αδειών, απαιτείται δια την ανέγερσιν του κτιρίου άδεια εκδιδομένη υπό της αρμοδίας υπηρεσίας των δημοσίων έργων, συμφώνως προς τας εν ισχύϊ διατάξεις. II. Όροι τους οποίος οφείλει να  πληροί η εγκατάστασις Α΄. Κτίριον Άρθρ.10.-Το κτίριον δέον να ανεγείρηται καθ’ όλους τους κανόνας της τέχνης, αντιστοίχως προς το εν αυτώ εγκατασταθησόμενα μηχανήματα και κατά τρόπον τοιούτον, ώστε να αποκλείεται πας κίνδυνος επί της στερεότητος αυτού. Άρθρ.11.-Κατά την ανέγερσιν του κτιρίου δέον να λαμβάνηται πρόνοια δια τον επαρκή αερισμόν και φωτισμόν εκάστου διαμερίσματος αυτού. Άρθρ.12.-Τα δάπεδα εν γένει του κτιρίου δέον να ώσιν ούτω κατασκευασμένα και διατεταγμένα, ώστε να αποτρέπηται πάσα επ’ αυτών συσσώρευσις υγρών και ακαθαρσιών. Β΄. Εγκατάστασις κινητήρων. Άρθρ.13.-Αι κινητήριοι μηχαναί δέον να εγκαθίστανται εντός ιδιαιτέρου θαλάμου, επαρκών  Σελ. 42(α) Τεύχος Θ72-Σελ.110 διαστάσεων, ύψους δε τουλάχιστον 4 μέτρων, και να εδράζωνται δια καταλλήλων θεμελιώσεων επί του στερεού εδάφους, κατά τρόπον αποτρέποντα την μετάδοσιν των δονήσεων επί του κτιρίου της εγκαταστάσεως ή των πέριξ οικοδομών. Προς επίτευξιν τούτου επιβάλλεται εν ανάγκη η πασσάλωσις του εδάφους και η από τούτου απομόνωσις της θεμελιώσεως του κινητήρος δια στρώματος εξ ελαστικής ουσίας (φύλλων φελλού, ελαστικού, άμμου μετά σανίδων κλπ.). Άρθρ.14.-Ο σφόνδυλος, αι τροχαλίαι, οι οδοντωτοί τροχοί, οι ιμάντες, οι διωστήρες, τα στρόφαλα, αι προεκτάσεις των αξόνων, τα διαμπερή βάκτρα εμβόλων, και τα λοιπά επικινδύνως κινούμενα στοιχεία των μηχανισμών δέον να περιβάλλωνται δια κιγκλιδωμάτων ή να καλύπτωνται δια προφυλακτήρων, κατά τρόπον αποτρέποντα πάντα κίνδυνον δια το περί αυτά ασχολούμενον προσωπικόν. Άρθρ.15.-Πάσα εγκατάστασις ατμομηχανής ελευθέρας εκροής δέον να είναι εφωδιασμένη δια σωλήνος εκροής εκβάλλοντος εν καταλλήλω χώρω προς αποτροπήν των εκ του θορύβου εκροής και των εκ ταύτης αφυδατώσεων προκαλουμένων εις τους περιοίκους ενοχλήσεων. Άρθρ.16.-Πάσα εγκατάστασις κινητήρος εσωτερικής καύσεως δέον να είναι εφωδιασμένη δι’ ευρέος σωλήνος εκροής προς ασφαλή και αθόρυβον απαγωγήν των αερίων καύσεως κατά τρόπον μη παρενοχλούντα τους περιοίκους. Επιβάλλεται προς επίτευξιν τούτου όπως ο σωλήν της εκροής είναι εφωδιασμένος δια κατασιγαστικής συσκευής εκ των τελειοτέρων και ασφαλεστέρων. Ο σωλήν εκροής δέον να υπέρκειται της στέγης της οικοδομής της εγκαταστάσεως ή της τυχόν γειτνιαζούσης τοιαύτης κατά 3 τουλάχιστον μέτρα. Άρθρ.17.-Πάσα εγκατάστασις αεριομηχανής δέον να είναι εφωδιασμένη δια καταλλήλων ασφαλιστικών συσκευών, ώστε εν περιπτώσει ακανονίστων αναφλέξεων ή άλλων ανωμαλιών της λειτουργίας της μηχανής να αποτρέπηται η εκροή των αερίων από της μηχανής προς τον σωλήνα εισροής του αερίου. Άρθρ.18.-Πάσα εγκατάστασις κινητήρος εσωτερικής καύσεως δέον να κέκτηται κατάλληλον συσκευήν ασφαλούς εκκινήσεως, εφ’ όσον είναι ισχύος ανωτέρας των 20 ίππων. 13.Β.β.3 Έλεγχος Βιομηχανικών Εγκαταστάσεων Άρθρ.2.-Η εν τω άνω άρθρ. 1 απαιτουμένη άδεια ιδρύσεως σκοπόν έχει την λεπτομερή εξέτασιν των συνθηκών ιδρύσεως πάσης μηχανολογικής εγκαταστάσεως και τον καταρτισμόν αντιστοίχων τεχνικών όρων ασφαλείας, οίτινες, δέον να τηρηθώσι κατά την ίδρυσιν εκάστης τούτων, προς προστασίαν του εργαζομένου προσωπικού, των περιοίκων και του κοινού, από παντός κινδύνου, βλάβης υγείας ή ενοχλήσεως, προκληθησομένων υπό της ιδρυθησομένης εγκαταστάσεως. Η άδεια ιδρύσεως κατά συνέπειαν απορρέουσα εκ των εις την σφαίραν της διοικήσεως αναγομένων καθηκόντων ουδεμίαν επίδρασιν έχει έναντι τυχόν δικαιωμάτων τρίτων στηριζομένων επί ειδικών τίτλων ιδιωτικού δικαίου και αναγομένων εις την δικαιοδοσίαν των δικαστηρίων. Άρθρ.19.-Η τροφοδότησις των αεριογόνων δέον να ενεργήται ανέτως και ακινδύνως και δια τοιούτων διασκευών, ώστε να είναι αδύνατος πάσα διαφυγή αερίων. Άρθρ.20.-Τα προϊόντα καύσεως του αεριογόνου, τα κατά την έναρξιν της λειτουργίας τούτου, παραγόμενα, δέον να απάγωνται ασφαλώς δι’ ευρέων σωλήνων υπερκειμένων της στέγης της οικοδομής της εγκαταστάσεως ή των τυχόν παρακειμένων τοιούτων κατά 3 τουλάχιστον μέτρα. Γ΄. Εγκατάστασις ατμολεβήτων Άρθρ.21.-Κατά την εγκατάστασιν ατμολεβήτων δέον να τηρώνται αι διατάξεις του από 20 Νοεμ. 1911 Β.Δ/τος «περί ατμολεβήτων». Άρθρ.22.-Αι καπνοδόχοι δέον να έχωσιν ολικόν ύψος ανάλογον προς τον απαιτούμενον ελκυσμόν, δια την πλήρη και κανονικήν καύσιν του εν τη εστία του λέβητος χρησιμοποιουμένου καυσίμου. Πάντως δέον αύται να υπέρκεινται κατά 10 μέτρα τουλάχιστον υπέρ το ανώτερον ύψος των πέριξ στεγών εις ακτίνα 30 μέτρων. Άρθρ.23.-Προκειμένου περί ελασματίνων καπνοδόχων, πλην της τηρήσεως των εν τω προηγουμένω άρθρω απαιτουμένων όρων κατασκευής, δέον αύται να στηρίζωνται προσθέτως δι’ ισχυρών συρματοσχοίνων ακτινοειδώς περί αυτάς διατεταγμένων κατά τρόπον εξασφαλίζοντα αυτάς από παντός κινδύνου ανατροπής. Δ΄. Μηχανήματα και άξονες μεταφοράς  δυνάμεως Άρθρ.24.-Τα μηχανήματα, μηχανικά εργαλεία, άξονες μεταφοράς δυνάμεως κλπ. δέον να εδράζωνται επί καταλλήλων θεμελιώσεων ή υποστηριγμάτων κατά τρόπον αποτρέποντα πάσαν επιβλαβή δόνησιν επί του κτιρίου και της εγκαταστάσεως ως και των πέριξ οικοδομημάτων. Άρθρ.25.-Πάντα τα κινούμενα στοιχεία των μηχανημάτων, μηχανικών εργαλείων κλπ., ήτοι τροχαλίαι, ιμάντες, οδοντωτοί τροχοί κλπ., τα υπερκείμενα άνω του δαπέδου κατά 2 το πολύ μέτρα, δέον να καλύπτωνται δια καταλλήλων προφυλακτήρων προς ασφάλειαν του εργαζομένου προσωπικού. Άρθρ.26.-Οι ιμάντες και τα καλώδια μεταφοράς δυνάμεως δέον να συντηρώνται εν καλή και επιμεμελημένη καταστάσει προς αποτροπήν των ενδεχομένων εκ θραύσεως τούτων κινδύνων. Ε΄. Ύδρευσις, αποχέτευσις, τεχνητός αερισμός Άρθρ.27.-Η εγκατάστασις δέον να είναι εφωδιασμένη δια καταλλήλων δεξαμενών επαρκούς χωρητικότητος μετά αντιστοίχου δικτύου διανομής του ύδατος εις τα διάφορα διαμερίσματα της οικοδομής, προς καθαρισμόν αυτής και πρόληψιν πυρκαϊών. Αι ως άνω δεξαμεναί δέον να είναι πάντοτε πεπληρωμέναι δι’ ύδατος. Άρθρ.3.-Προς απόκτησιν αδείας ιδρύσεως μηχανολογικής εγκαταστάσεως δέον να υποβληθώσιν (εις την διεύθυνσιν των σιδηροδρόμων του Υπουργείου Συγκοινωνίας) ή τα αρμόδια μηχανολογικά εν ταις επαρχίαις γραφεία, εάν η υπό ίδρυσιν εγκατάστασις ευρίσκεται εις την περιφέρειάν των, τα κάτωθι έγγραφα: 1) Αίτησις επί χαρτοσήμου σύντομος και σαφής διαλαμβάνουσα το είδος και σκοπόν της εγκαταστάσεως. 2) Χρηματικόν γραμμάτιον καταθέσεως εις τι δημόσιον ταμείον (δραχ. 100 προκειμένου περί εγκαταστάσεως συνολικής αξίας μέχρι 50.000, δραχ. 200 προκειμένου περί τοιαύτης αξίας από 50.001 μέχρι 100.000 δραχμών, 300 προκειμένου περί τοιαύτης αξίας από 100.001 μέχρι 150.000 δραχμών, και 400 προκειμένου περί τοιαύτης αξίας από 150.001 και άνω). 3) Σχεδιάγραμμα εις τριπλούν υπό κλίμακα μέχρι το πολύ 1:500 εμφαίνον την κάτοψιν της οικοδομής της εγκαταστάσεως μετά της πέριξ περιοχής. Ως προς τα καταβλητέα τέλη βλ. ήδη άρθρ. 2 Ν.Δ. 1150/1949 (13.Βγ.). Εν τω σχεδιαγράμματι τούτω δέον η κάτοψις της οικοδομής να παρίσταται δι’ απλών ερυθρών γραμμών, της δε πέριξ περιοχής δι’ απλών μελανών τοιούτων, να αναγράφωνται δε λεπτομερώς το είδος ενός εκάστου των χώρων της περιοχής, ήτοι οδών, γηπέδων, οικιών, καταστημάτων, εργοστασίων κλπ., και να σημειούται ο προσανατολισμός της εγκαταστάσεως δια βέλους εμφαίνοντος τον βορράν. 4) Σχεδιάγραμμα εις τριπλούν υπό κλίμακα μέχρι το πολύ 1:100 εμφαίνον την κάτοψιν της οικοδομής της εγκαταστάσεως μετά των εν αυτή τοποθετησομένων κινητήρων, μηχανημάτων, συσκευών μεταφοράς δυνάμεως κλπ. και διαλαμβάνον επίσης τας καταλλήλους τομάς προς λεπτομερεστέραν παράστασιν του κτιρίου, των συσκευών μεταφοράς δυνάμεως, ως και πάσης αναγκαίας λεπτομερείας προς σαφή απεικόνισιν της εγκαταστάσεως. 5) Υπόμνημα στατικού υπολογισμού της καπνοδόχου μετά του σχετικού διαγράμματος εις τριπλούν. 6) Υπόμνημα εν ω να διαλαμβάνωνται: α) Το ονοματεπώνυμον του ιδιοκτήτου. β) Η τοποθεσία της εγκαταστάσεως, ήτοι ο νομός, η επαρχία, η πόλις ή το χωρίον και η θέσις εν η θα εγερθή το κτίριον. γ) Το είδος και ο σκοπός της εγκαταστάσεως, δ) Το είδος, η ισχύς, ο αριθμός στροφών, το εργοστάσιον της κατασκευής, το εκτός της κατασκευής και λοιπά χαρακτηριστικά ενός εκάστου των κινητήρων. ε) Το είδος, η ισχύς, ο αριθμός στροφών, η ικανότης παραγωγής, το εργοστάσιον της κατασκευής, το έτος κατασκευής και λοιπά χαρακτηριστικά ενός εκάστου των εγκατασταθησομένων μηχανημάτων. ς) Το είδος, το έτος και το εργοστάσιον κατασκευής, η θερμαινομένη επιφάνεια και η επιφάνεια της εσχάρας, η ωριαία ατμοπαραγωγή εις χγ., η πίεσις  εν κανονική λειτουργία εις ατμοσφαίρας του ατμολέβητος. ζ) Το είδος φωτισμού της εγκαταστάσως και η συνολική φωτιστική έντασις. η) Η ημερησία κατανάλωσις ύδατος. θ) Η συνολική αξίας του κτιρίου της εγκαταστάσεως. ι) Η συνολική αξία των εν τω εργοστασίω εγκατεστημένων μηχανών, μηχανημάτων κλπ. Προκειμένου περί μικράς σημασίας εγκαταστάσεων επαφίεται εις την κρίσιν του αρμοδίου ειδικού συμβουλίου να μη απαιτήση άπαντα τα στοιχεία των άνω παραγράφων υπ’ αριθ. 5 και 6. Άρθρ.28.-Τα από της εγκαταστάσεως εν γένει εκρέοντα ύδατα και υγρά δέον να αποχετεύωνται καταλλήλως και ασφαλώς ώστε να μη λιμνάζωσι και κατά τρόπον μη παραβλάπτοντα την υγείαν του εργαζομένου προσωπικού, των περιοίκων και των κατοικούντων παρά τον αγωγόν αποχετεύσεως. Άρθρ.29.-Αι διασκευαί αερισμού της εγκαταστάσεως δέον να είναι ούτως διατεταγμέναι, ώστε να μη παρενοχλώνται, ούτε το εργαζόμενον προσωπικόν δι’ εντατικών ρευμάτων αέρος, ούτε οι περίοικοι δια του επ’ αυτών θορύβου. ΣΤ΄. Τεχνητός φωτισμός, ηλεκτρικαί  εγκαταστάσεις Άρθρ.30.-Δέον να λαμβάνηται πρόνοια περί επαρκούς φωτισμού των χώρων ενασχολήσεως του προσωπικού και κυρίως εκείνων των χώρων ένθα ευρίσκονται επικινδύνως κινούμενα στοιχεία των μηχανισμών. Άρθρ.31.-Αι ηλεκτρικαί εν γένει εγκαταστάσεις δέον να εκτελώνται συμφώνως προς τας διατάξεις του από 4 Δεκ. 1911 Β.Δ/τος «περί κατασκευής και λειτουργίας των ηλεκτρικών εν γένει εγκαταστάσεων». Ζ΄. Γενικαί διατάξεις Άρθρ.32.-Αι μηχαναί, τα μηχανήματα και εν γένει άπασαι αι σχετικαί προς την εγκατάστασιν διασκευαί δέον να ώσιν ούτω διατεταγμέναι, ώστε να είναι εύκολος και ακίνδυνος πάσα τούτων επιτήρησις και επισκευή. Άρθρ.33.-Άπασαι αι σχετικαί προς τον καθαρισμόν της εγκαταστάσεως εργασίαι, ήτοι της μηχανής, μηχανημάτων, αεριογόνων, ατμολεβήτων κλπ., δέον να ενεργώνται κατά τρόπον μη προκαλούντα ενοχλήσεις εις τους περιοίκους. Άρθρ.34.-Πάντα τα δοχεία αερίων υπό πίεσιν δέον να ώσιν εφωδιασμένα δια καταλλήλων ασφαλιστικών συσκευών και δια δύο τουλάχιστον οργάνων ενδείξεως της εν αυτοίς πιέσεως. Άρθρ.35.-Η εν τη εγκαταστάσει αποθήκευσις υγρών καυσίμων υπόκειται εις τας ισχυούσας εκάστοτε αστυνομικάς διατάξεις. Άρθρ.36.-Τα στερεά εν γένει καύσιμα δέον ν’ αποθηκεύωνται εντός ιδιαιτέρων αποθηκών. Άρθρ.37.-Η εγκατάστασις δέον να είναι εφωδιασμένη δια καταλλήλων αποδυτηρίων, πλυντηρίων και αφοδευτηρίων, ανταποκρινομένων προς τον αριθμόν του εργαζομένου προσωπικού.  (Αντί για τη σελ. 43) Σελ. 43(α) Τεύχος Θ72-Σελ.111 Έλεγχος Βιομηχανικών Εγκαταστάσεων 13.Β.β.3 Άρθρ.4.-Πάντα τα ανωτέρω εν άρθρ. 3 διαλαμβανόμενα, αιτήσεις, σχεδιαγράμματα, υπομνήματα, δέον να ώσιν υπογεγραμμένα υπό του ιδιοκτήτου ή των νομίμων πληρεξουσίων αυτού. Τα σχεδιαγράμματα εν γένει και υπομνήματα δέον να είναι επιστημονικώς συντεταγμένα ώστε να καθίσταται δυνατός ο τεχνικός έλεγχος αυτών. (Αντί για τη σελ. 41) Σελ. 41(α) Τεύχος Θ72-Σελ.109 Έλεγχος Βιομηχανικών Εγκαταστάσεων 13.Β.β.3 Άρθρ.5.-Τα σχεδιαγράμματα και υπομνήματα διπλούνται εις ακέραια φύλλα διαστάσεων 20Χ30 εκ., έκαστον δε τούτων δέον να φέρη επί του προσθίου φύλλου του επιγραφήν εμφαίνουσαν το είδος της εγκαταστάσεως, την τοποθεσίαν αυτής και το ονοματεπώνυμον του ιδιοκτήτου. Β΄. Άδεια λειτουργίας Άρθρ.6.-Απαγορεύεται η λειτουργία οιασδήποτε νέας εγκαταστάσεως δι’ ην έχει ήδη χορηγηθή άδεια ιδρύσεως, ή επέκτασις, μεταρρύθμισις και ανακαίνισις ταύτης άνευ ειδικής αδείας εκδιδομένης υπό του Υπουργείου (Συγκοινωνίας). Άρθρ.7.-Η άδεια λειτουργίας εκδίδεται μετά έκθεσιν της αρμοδίας υπηρεσίας (της διευθύνσεως των σιδηροδρόμων) περί της τηρήσεως πάντων των όρων του παρόντος Δ/τος και επιπροσθέτως εκείνων τους οποίους περιλαμβάνει η χορηγηθείσα άδεια ιδρύσεως. Άρθρ.8.-Προς απόκτησιν αδείας λειτουργίας δέον να υποβληθή εις το (επί της Συγκοινωνίας) Υπουργείον δήλωσις του ιδιοκτήτου ή του νομίμου πληρεξουσίου αυτού βεβαιούσα την αποπεράτωσιν των εργασιών ιδρύσεως και την τήρησιν των ως άνω εν άρθρ. 7 όρων. Γ΄. Άδεια οικοδομής 