25. ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ υπ’ αριθ. 380  της 14/16 Ιουν. 1989 (ΦΕΚ Α΄ 167) Οργάνωση και Λειτουργία των Μεταπτυχιακών Σπουδών στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Α.Ε.Ι.). Έχοντας υπόψη: 1.Τις διατάξεις: α)του άρθρ. 81 παρ. Α5 και 86 Νόμ. 1566/1985 «Δομή και λειτουργία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ 167/Α΄). β)του άρθρ. 29 παρ. 4 του 1268/1982 «για τη δομή και λειτουργία των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων» (ΦΕΚ 87/Α΄). 2.Τη γνώμη της Συγκλήτου: α)Του Πανεπιστημίου Αθηνών (συνεδρίαση 5.3.1987). β)Του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου (συνεδρίαση 12/3.6.1987). γ)Του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (συνεδριάσεις 2548/2.11.1988 και 2549/9.11.1988) δ)Της Ανωτάτης Γεωπονικής Σχολής Αθηνών (συνεδριάσεις 12.7.1988 και 25.10.1988). ε)Της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών (συνεδρίαση 2.7.1987). στ)Της Ανωτάτης Βιομηχανικής Σχολής Πειραιά (συνεδρίαση 13.6.1988). (Αντί για τη σελ. 30,321(α) Σελ. 30,321(β) Τεύχος 1372 Σελ. 17 Οργάνωση και λειτουργία Α.Ε.Ι. 31.Α.α.24-25 ζ)Του Πανεπιστημίου Πατρών (συνεδρίαση 71/ 20.1.1988) η)Του Πανεπιστημίου Θράκης (συνεδρίαση 378/ 13.11.1987, και θ)Του Πανεπιστημίου Κρήτης (συνεδρίαση 4/ 17.6.87). 3.Τα έγγραφα 81/106/3.2.1986, ΒΙ/106α/9.6.86, ΒΙ/106β/16.9.86, ΒΙ 318/21.5.87 και ΒΙ/609/6.9.88 με τα οποία ζητήθηκε να διατυπώσουν    τη γνώμη    τα    Ανώτατα   Εκπαιδευτικά  Ιδρύματα και ότι έχει παρέλθει άπρακτη η προθεσμία που ορίζουν οι διατάξεις του άρθρ. 50 παρ. 3 του Νόμ. 1268/82 χωρίς να έχει διατυπώσει τη γνώμη της η Σύγκλητος. α)της Ανωτάτης Σχολής Οικονομικών και Εμπορικών Επιστημών, β)της Παντείου Ανωτάτης Σχολής Πολιτικών Επιστημών, γ)της Ανωτάτης βιομηχανικής Σχολής Θεσσαλονίκης, δ)του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, ε)του Πολυτεχνείου Κρήτης, στ)του Πανεπιστημίου Αιγαίου, ζ)του Ιονίου Πανεπιστημίου, και  η)του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. 4.Τη γνώμη του Συμβουλίου Ανώτατης Παιδείας (συνεδρίαση 13/8-9.2.1988). 5.την αριθ. 451/1989 γνωμοδότηση του Συμβουλίου της Επικρατείας με πρόταση των Υπουργών Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και Βιομηχανίας Ενέργειας και Τεχνολογίας, αποφασίζουμε: ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄ Γενικές Διατάξεις Άρθρ.1.-Η οργάνωση και λειτουργία των Μεταπτυχιακών Προγραμμάτων Σπουδών (Μ.Π.Σ.) στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα διέπεται από τις διατάξεις του άρθρ. 81 του Νόμ. 1566/1985 (ΦΕΚ 167/Α΄) και τις διατάξεις του παρόντος Προεδρικού Δ/τος. Δομή των Μεταπτυχιακών  Προγραμμάτων Σπουδών. Άρθρ.9.-1.Το Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης είναι δημόσιο έγγραφο. Ο τύπος του ορίζεται με απόφαση της Συγκλήτου του οικείου ΑΕΙ. Σε κάθε περίπτωση στο οικείο δίπλωμα αναφέρεται: Το ΑΕΙ και το τμήμα, ο αριθμός του διπλώματος και η ημερομηνία απονομής , το όνομα, επώνυμο, όνομα πατέρα, και τόπος καταγωγής του μεταπτυχιακού φοιτητή. Ο τίτλος του Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης υπογράφεται από τον Πρύτανη του οικείου ΑΕΙ και τον Προϊστάμενο Γραμματείας του ΑΕΙ. 2.Για το Διεπιστημονικό Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης, στον οικείο τίτλο αναφέρεται το ΑΕΙ, ή τα ΑΕΙ, και το τμήμα ή τα τμήματα που απονέμουν το δίπλωμα. Ο τίτλος υπογράφεται από κοινού από τους Πρυτάνεις και τους Προϊσταμένους Γραμματείας ΑΕΙ των αντίστοιχων ΑΕΙ. Οργάνωση – Λειτουργία  Διατμηματικών Προγραμμάτων Άρθρ.10.1.Την ευθύνη για την οργάνωση και λειτουργία Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών που οδηγεί στη λήψη Διεπιστημονικού Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης έχουν από κοινού δύο ή περισσότερα τμήματα ενός ή περισσοτέρων ΑΕΙ κατά τα οριζόμενα στην παρ. 4(β) του άρθρ. 2 του παρόντος δ/τος. 2.Την ευθύνη για τη διοικητική υποστήριξη αναλαμβάνει ένα από τα συνεργαζόμενα τμήματα το οποίο καθορίζεται με την απόφαση του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, σύμφωνα με την παρ. ΑΙ του άρθρ. 81 του Νόμ. 1566/85. Με την απόφαση καθορίζονται οι ειδικώτερες λεπτομέρειες για τον τρόπο λειτουργίας του Μεταπτυχιακού αυτού Προγράμματος Σπουδών. Διασύνδεση και Συνεργασία  Προγραμμάτων Σπουδών Άρθρ.11.-1.Τα Α.Ε.Ι. είναι δυνατόν να συνεργάζονται με Ερευνητικά Κέντρα, Ινστιτούτα και Ιδρύματα για τη λειτουργία Μεταπτυχιακών Προγραμμάτων Σπουδών. 2.Η Επιτροπή Μεταπτυχιακών Σπουδών στην αιτιολογική της έκθεση σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρ. 5 του παρόντος δ/τος καθορίζει τα Ερευνητικά Κέντρα, Ινστιτούτα ή Ιδρύματα με τα οποία μπορεί να συνεργάζεται το Ίδρυμα για την λειτουργία του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών. 3.Προϋποθέσεις για τη συνεργασία είναι: α)η ύπαρξη στο συγκεκριμένο Ερευνητικό Κέντρο Ινστιτούτο, ή ΄Ιδρυμα επαρκούς επιστημονικού προσωπικού το οποίο να έχει προσόντα αντίστοιχα με αυτά των μελών του ΔΕΠ β)η απαραίτητη υλικοτεχνική υποδομή και γ) η αξιόλογη παραγωγή ερευνητικού έργου. 4.Η Σύγκλητος του οικείου ΑΕΙ, ύστερα από εισήγηση της Γ.Σ. του Τμήματος και η διοίκηση του οικείου Ερευνητικού Κέντρου, Ινστιτούτου ή Ιδρύματος καταρτίζουν από κοινού το πρόγραμμα συνεργασίας για την λειτουργία του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών το οποίο υποβάλλεται για έγκριση από τους καθ’ ύλην αρμόδιους Υπουργούς. Η έγκριση δίνεται με κοινή Υπουργική Απόφαση. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΑ Προϋποθέσεις εγγραφής  υποψηφίων διδακτόρων Άρθρ.12.-Προϋποθέσεις για την αποδοχή μεταπτυχιακού φοιτητή σε Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών που οδηγεί στη λήψη διδακτορικού διπλώματος είναι: α)η κατοχή μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης σε συγγενές αντικείμενο και β)η άρτια γνώση μιας τουλάχιστον ξένης γλώσσας οπωσδήποτε δε εκείνης στην οποία υπάρχει εκτεταμένη βιβλιογραφία για το αντικείμενο του συγκεκριμένου Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις που καθορίζει η πλειοψηφία των 2/3 τουλάχιστον των μελών της Γ.Σ. του τμήματος με την ειδική σύνθεση μπορεί να γίνει αποδεκτός υποψήφιος ο οποίος δεν έχει μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης. Επιβλέπων ερευνητής-  Συμβουλευτική επιτροπή Άρθρ.13.-1.Για την καθοδήγηση και επίβλεψη του υποψηφίου διδάκτορα η Γενική Συνέλευση του Τμήματος με την ειδική σύνθεσή της ορίζει για κάθε υποψήφιο διδάκτορα, ύστερα από πρόταση της Επιτροπής Μεταπτυχιακών Σπουδών ένα Επιβλέποντα Ερευνητή και τριμελή Συμβουλευτική Επιτροπή (μέλος της οποίας είναι ο Επιβλέπων Ερευνητής), κατά τα οριζόμενα στην παρ. Β3 του άρθρ. 81 του Νόμ. 1566/85 και 19 του παρόντος δ/τος. (Μετά τη σελ. 30,324) Σελ. 30,325 Τεύχος ΙΒ-2-2 Σελ. 11 Οργάνωση και λειτουργία Α.Ε.Ι. 31.Α.α.25 2.Σε περίπτωση που ο επιβλέπων ερευνητής υποψηφίου διδάκτορα διοριστεί ως μέλος ΔΕΠ σε άλλο τμήμα του ιδίου ή άλλου ΑΕΙ είναι δυνατή η μετακίνηση του υποψηφίου διδάκτορα στο τμήμα αυτό, μετά από σχετική αίτησή του. Η μετακίνηση γίνεται με απόφαση της Γ.Σ. του τμήματος υποδοχής με την ειδική σύνθεση με την προϋπόθεση ότι ο υποψήφιος διδάκτορας έχει περατώσει τον κύκλο συστηματικών σπουδών. Διαδικασίες παρακολούθησης ερευνητικής  δραστηριότητας του υποψηφίου διδάκτορα. Άρθρ.14.-Ο υποψήφιος διδάκτορας κατά το διάστημα της εκπόνησης της διατριβής συνεργάζεται με τον επιβλέποντα ερευνητή και την τριμελή συμβουλευτική επιτροπή. Στο τέλος κάθε έτους συντάσσεται έκθεση προόδου για τη συνολική δραστηριότητα του υποψηφίου τόσο από τον ίδιο οσο και από τη συμβουλευτική επιτροπή. Επίσης ο υποψήφιος παρουσιάζει την πρόοδο της εργασίας του σε ειδικό ανοικτό σεμινάριο. Την ευθύνη της οργάνωσης του σεμιναρίου αυτού έχει ο επιβλέπων ερευνητής σε συνεργασία με τον υποψήφιο. Διάρκεια Σπουδών και εκπόνησης  Διδακτορικής Διατριβής. Άρθρ.15.-1.Η διάρκεια κάθε Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών που οδηγεί στη λήψη διδακτορικού διπλώματος περιλαμβανομένης και της συγγραφής της διδακτορικής διατριβής δεν μπορεί να είναι μικρότερη από έξι( 6) εξάμηνα και μεγαλύτερη από 12 εξάμηνα. Αν το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών που απονέμει διδακτορικό δίπλωμα είναι συνέχεια προγράμματος που οδηγεί στη λήψη Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης τότε ο ελάχιστος χρόνος διάρκειάς του περιορίζεται σε 4 εξάμηνα και ο μέγιστος σε 8 εξάμηνα. Σε κάθε περίπτωση η διάρκεια αυτή ορίζεται με την απόφαση του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρ. 81 παρ. ΒΙ του Νόμ. 1566/1985. Με την ίδια απόφαση ορίζεται ο χρόνος που καλύπτει η παρακολούθηση μαθημάτων σεμιναρίων κλπ. και ο χρόνος που απαιτείται για τη συγγραφή της διδακτορικής διατριβής. Ο χρόνος για την εκπόνηση και συγγραφή της διατριβής δεν μπορεί να είναι λιγότερος από το 50% του συνολικού χρόνου του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών. 2.Είναι δυνατό σε περιπτώσεις ανώτερης βίας μετά από εισήγηση της Επιτροπής Μεταπτυχιακών Σπουδών και ειδικά αιτιολογημένη απόφαση της Γ.Σ. του τμήματος, με την ειδική σύνθεση να μην προσμετράται τμήμα του χρόνου. Σελ. 30,326 Τεύχος ΙΒ-2-2 Σελ. 12 Πενταμελής εξεταστική επιτροπή –  Δημόσια παρουσίαση – Αξιολόγηση  διδακτορικής διατριβής. Άρθρ.16.-1.Η αξιολόγηση και κρίση της διδακτορικής διατριβής, μετά την ολοκλήρωση της προβλεπόμενης διαδικασίας για την συγγραφή της γίνεται από Πενταμελή Εξεταστική Επιτροπή στην οποία συμμετέχουν ο Επιβλέπων Ερευνητής, ένα μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής υποδεικνυόμενο από την ίδια και τρία ακόμα μέλη Δ.Ε.Π., κατά προτίμηση άλλων Α.Ε.Ι. της ίδιας ή συγγενούς επιστημονικής ειδικοτητας, τα οποια ορίζονται από την Επιτροπή Μεταπτυχιακών Σπουδών, ύστερα από εισήγηση της Συμβουλευτικής Επιτροπής. Πρόεδρος της Πενταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής είναι ο Επιβλέπων Ερευνητής. 2.Η διαδικασία εκπόνησης της διδακτορικής διατριβής ολοκληρώνεται με την ανάπτυξη και παρουσίαση του θέματος από τον υποψήφιο διδάκτορα ενώπιον της Γενικής Συνέλευσης του Τμήματος με την ειδική σύνθεσή της, της Πενταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής των υπολοίπων μελών της Συμβουλευτικής Επιτροπής και ακροατηρίου φοιτητών και άλλων επιστημόνων. Μετά την ολοκλήρωση της ανάπτυξης του θέματος και την απάντηση του υποψηφίου σε σχετικές ερωτήσεις, αποχωρεί το ακροατήριο και ακολουθεί η διαδικασία αξιολόγησης του υποψηφίου διδάκτορα και τελικής κρίσης της διατριβής από την Πενταμελή Εξεταστική Επιτροπή. Για την έγκριση της διδακτορικής διατριβής απαιτείται η σύμφωνη γνώμη των τεσσάρων τουλάχιστον μελών της Πενταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής. 3.Μετά την έγκριση της διατριβής ο πρόεδρος της Πενταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής, διαβιβάζει στην Γ.Σ. του Τμήματος το πρακτικό δημόσιας παρουσίασης, εξέτασης και αξιολόγησης της διδακτορικής διατριβής του υποψηφίου, υπογεγραμμένο από όλα τα μέλη της επιτροπής. Η Γ.Σ. του Τμήματος με την κανονική της σύνθεση και σε δημόσια συνεδρίαση, αφού διαβάσει το πρακτικό αναγορεύει τον υποψήφιο σε διδάκτορα. Στη συνεδρίαση αυτή της Γ.Σ. του τμήματος παρίσταται και ο Πρύτανης, ή ένας από τους Αντιπρυτάνεις, του οικείου Α.Ε.Ι. 31.Α.α.25 Οργάνωση και λειτουργία Α.Ε.Ι. Είδος και τύπος διδακτορικού διπλώματος Άρθρ.2.-1.Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών μπορεί να περιλαμβάνουν δύο επίπεδα σπουδών στα οποία αντιστοιχούν: α)Το Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης απλό ή διεπιστημονικό και  β)Το Διδακτορικό Δίπλωμα. 2.Κάθε Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών που απονέμει Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης περιλαμβάνει: α)ένα κύκλο συστηματικών σπουδών με συγκεκριμένο πρόγραμμα, με σαφείς κανόνες λειτουργίας και υποχρεώσεις και με διαδικασίες αξιολόγησης των μεταπτυχιακών φοιτητών,  Σελ. 30,322(β) Τεύχος 1372 Σελ. 18 β)ένα κύκλο ερευνητικής εργασίας και  γ)τη συγγραφή μεταπτυχιακής εργασίας. 3.Κάθε Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών που απονέμει Διδακτορικό Δίπλωμα περιλαμβάνει: α)Ένα κύκλο συστηματικών σπουδών. β)Ένα κύκλο ερευνητικής εργασίας. γ)Τη συγγραφή πρωτότυπης διατριβής και δ)Τη δημόσια υποστήριξη της διατριβής. Με απόφαση της Επιτροπής Μεταπτυχιακών Σπουδών, η σύνθεση της οποίας ορίζεται στο άρθρ. 81 του Νόμ. 1566/85, είναι δυνατή η απαλλαγή του μεταπτυχιακού φοιτητή υποψήφιου διδάκτορα που είναι ήδη κάτοχος Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης από ολόκληρο ή μέρος του προγράμματος συστηματικών σπουδών εφόσον έχει παρακολουθήσει επιτυχώς τα σχετικά αντικείμενα που απαιτούνται για τη λήψη Διδακτορικού Διπλώματος, στο πλαίσιο του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών για τη λήψη του Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης. 4.α)Την ευθύνη οργάνωσης και λειτουργίας ορισμένου Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών που οδηγεί στη λήψη Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης έχει το τμήμα ΑΕΙ που καλύπτει στο αντικείμενό του το αντίστοιχο επιστημονικό θέμα του μεταπτυχιακού προγράμματος και χορηγεί σχετικό πτυχίο στο προπτυχιακό πρόγραμμά του. Ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του προγράμματος το εν λόγω τμήμα μπορεί να συνεργάζεται και με άλλα τμήματα. β)Την αντίστοιχη ευθύνη για ορισμένο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών που οδηγεί στη λήψη Διεπιστημονικού Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης έχουν από κοινού δύο ή περισσότερα τμήματα ενός η περισσοτέρων Α.Ε.Ι. που συνεργάζονται στο αντίστοιχο διεπιστημονικό μεταπτυχιακό πρόγραμμα. Τα συνεργαζόμενα τμήματα καλύπτουν στο αντικείμενό τους πλήρως ή μερικώς το καθένα το αντίστοιχο επιστημονικό θέμα του μεταπτυχιακού προγράμματος. Το δίπλωμα απονέμεται από κοινού από τα συνεργαζόμενα τμήματα. γ)Την ευθύνη οργάνωσης και λειτουργίας ορισμένου Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών που απονέμει Διδακτορικό Δίπλωμα την έχει το τμήμα ΑΕΙ που καλύπτει στο αντικείμενό του το αντίστοιχο επιστημονικό θέμα του μεταπτυχιακού προγράμματος. Ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του προγράμματος το τμήμα αυτό μπορεί να συνεργάζεται και με άλλα τμήματα του ίδιου ή άλλου ΑΕΙ. 31.Α.α.25 Οργάνωση και λειτουργία Α.Ε.Ι. Όργανα Μεταπτυχιακών Σπουδών Άρθρ.17.-1.Το διδακτορικό δίπλωμα είναι δημόσιο έγγραφο απονέμεται δε σε ένα από τα γνωστικά αντικείμενα του οικείου τμήματος στο οποίο διεξάγεται το σχετικό πρόγραμμα διδακτορικών σπουδών. 2.Τον τόπο του διδακτορικού διπλώματος ορίζει με απόφασή της η Σύγκλητος του οικείου Α.Ε.Ι. Σε κάθε περίπτωση στο οικείο δίπλωμα αναφέρεται το Α.Ε.Ι και το τμήμα, το όνομα πατέρα και τόπος καταγωγής του διδάκτορα, το γνωστικό αντικείμενα, ο τίτλος της διατριβής, η χρονική περίοδος των σπουδών και η ημερομηνία απονομής. Ο τίτλος υπογράφεται από τον Πρύτανη και τον Προϊστάμενο Γραμματείας του Α.Ε.Ι. Συγκρότηση και λειτουργία ΣυμβουλευτικώνΕξεταστικών Επιτροπών  Άρθρ.18-1.Η συγκρότηση των συμβουλευτικών και εξεταστικών επιτροπών γίνεται με πράξη του Πρύτανη του οικείου Α.ΕΙ., ύστερα από σύμφωνη γνώμη της Γ.Σ. του τμήματος.  2.Η τριμελής Συμβουλευτική Επιτροπή αποτελείται από τον επιβλέποντα ερευνητή ο οποίος είναι μέλος ΔΕΠ του τμήματος που λειτουργεί το οικείο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών και δύο μέλη από τα προβλεπόμενα στην παρ. Β3 του άρθρ.81 του Νόμ.1566/85. 3.Η Πενταμελής Εξεταστική Επιτροπή αποτελείται από τον επιβλέποντα ερευνητή, ένα ακόμη μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής και τρία άλλα μέλη από τα προβλεπόμενα στη παρ. Β3 του άρθρ. 81 του Νόμ. 1566/85. 4.Στη Συμβουλευτική Επιτροπή τουλάχιστον το ένα μέλος ανήκει σε άλλο ΑΕΙ, ενώ στη Πενταμελή Εξεταστική Επιτροπή τουλάχιστον τα δύο. 5.Η τριμελής Συμβουλευτική Επιτροπή μόλις ολοκληρωθεί το ερευνητικό έργο του υποψηφίου αποφασίζει για την συγγραφή της διατριβής. Παράλληλα καταρτίζει σχετική εισηγητική έκθεση προς τη Γ.Σ. του Τμήματος για τον ορισμό Πενταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής. Η διατριβή υποβάλλεται σε 9 αντίτυπα από τα οποία ένα κατατίθεται στη Γραμματεία του Τμήματος, ένα στον οικείο Τομέα ή το Εργαστήριο ή την Κλινική όπου υπάγεται το γνωστικό αντικείμενο της διατριβής και από ένα στα μέλη της Πενταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής. Εφόσον εγκριθεί η διατριβή, ένα αντίτυπο κατατίθεται στη βιβλιοθήκη του οικείου ΑΕΙ και ένα στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών.  6.Η πενταμελής Εξεταστική Επιτροπή αφού μελετήσει το κείμενο της διατριβής ορίζει με απόφασή της την ημερομηνία, την ώρα και τον τόπο της δημόσιας παρουσίασης και εξέτασης, του υποψήφιου διδάκτορα. Η απόφαση αυτή γνωστοποιείται στον υποψήφιο και στο οικείο τμήμα και ανακοινώνεται 10 τουλάχιστον ημέρες πριν από την ημερομηνία της δημόσιας παρουσίασης.  Η Πενταμελής Εξεταστική Επιτροπή κρίνει το πρωτότυπο του περιεχομένου της διατριβής και την ουσιαστική συμβολή της στην επιστήμη καθώς και την επάρκεια του υποψηφίου στο γνωστικό αντικείμενο της διατριβής.  Διαδικασίες και κριτήρια επιλογήςΥποχρεώσεις-Δικαιώματα των  Ειδικών Μεταπτυχιακών Υπότροφων   Άρθρ.19-1.Μεταπτυχιακοί φοιτητές μπορούν να επιλέγονται και να απασχολούνται ως Ειδικοί Μεταπτυχιακοί Υπότροφοι (Ε.Μ.Υ.)στο Τμήμα που έχει την ευθύνη το Μ.Π.Σ. στο οποίο φοιτούν, ή στα συναρμόδια Τμήματα προκειμένου περί διατμηματικού Μ.Π.Σ. 2.Η επιλογή των Ε.Μ.Υ. γίνεται ύστερα από προκήρυξη των υποτροφιών η οποία ανακοινώνεται από τη Γραμματεία του αντιστοίχου Τμήματος κοινοποιείται στα τμήματα με συναφή αντικείμενα σπουδών και δημοσιεύεται στον τύπο. Η προκήρυξη γίνεται από την Γενική Συνέλευση του αντίστοιχου τμήματος με την ειδική σύνθεση. Στην προκήρυξη αναφέρεται το είδος της απασχόλησης και τα ελάχιστα προσόντα που απαιτούνται. 3.Η επιλογή των Ε.Μ.Υ. γίνεται επίσης από τη Γενική Συνέλευση του αντίστοιχου Τμήματος με την ειδική σύνθεση, ύστερα από συνεκτίμηση των ακολούθων κριτηρίων: α)Επίδοση του υποψηφίου στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών που παρακολουθεί  β)Προπτυχιακή επίδοση του υποψηφίου, στην οποία περιλαμβάνεται τόσο ο γενικός βαθμός πτυχίου όσο και η επίδοση στις εξειδικευμένες εκπαιδευτικές δραστηριότητες στις οποίες προβλέπεται να απασχοληθεί. γ)Λοιπή επιστημονική και εκπαιδευτική δραστηριότητα του υποψηφίου.  δ)Άριστη γνώση μιας, τουλάχιστον ξένης γλώσσας.  4.Οι Ε.Μ.Υ. δεν αναλαμβάνουν υπεύθυνο διδακτορικό έργο κατά την έννοια των άρθρ. 13 και 23 του Νόμ. 1268/82, αλλά επικουρούν τα μέλη του Δ.Ε.Π. στην άσκηση των φοιτητών στη διεξαγωγή φροντιστηρίων, εργαστηρίων και εξετάσεων και στη διόρθωση ασκήσεων. Η εν λόγω απασχόληση των Ε.Μ.Υ. συνιστά εκπαιδευτική πείρα. Η κατά τα ανωτέρω απασχόληση των Ε.Μ.Υ. δεν υπερβαίνει το 50% της συναφούς απασχόλησης των μελών ΔΕΠ τα οποία επικουρούν.  5.Στους Ε.Μ.Υ. χορηγείται υποτροφία, σύμφωνα με το άρθρ. 19 του Νόμ. 1268/82 το ύφος της οποίας καθορίζεται με Π.Δ. κατά τα οριζόμενα στο άρθρ. 29 παρ. 4 του ίδιου νόμου. 6.Ο αριθμός των υποτροφιών που χορηγούνται κάθε χρόνο σε Ε.Μ.Υ. καθορίζεται για κάθε τμήμα από τη Σύγκλητο, του οικείου Α.Ε.Ι. ύστερα από εισηγήσεις των Γενικών Συνελεύσεων των Τμημάτων. 7.Μεταπτυχιακοί φοιτητές οι οποίοι δεν είναι ειδικοί μεταπτυχιακοί υπότροφοι, μπορούν, εφόσον το επιθυμούν, μετά από αίτησή τους και απόφαση της Γ.Σ.  του Τμήματος με την ειδική σύνθεση να επικουρούν μέλη  Δ.Ε.Π.  με  έργο  που  περιγράφεται  στην  παρ. 4 (Αντί για τη σελ. 30,327 (α) Σελ. 30,327 (β) Τεύχος 1149 - Σελ. 25 Οργάνωση και λειτουργία Α.Ε.Ι. 31.Α.α.25 του άρθρου αυτού. Η εν λόγω απασχόληση συνιστά εκπαιδευτική πείρα.  8.Ππό την έναρξη ισχύος του παρόντος εντάσσονται ως Ε.Μ.Υ. στα αντίστοιχα  Τμήματα και διατηρούν την ιδιότητά τους στα Τμήματα αυτά όσοι έχουν γίνει δεκτοί ως Σ.Μ.Υ. για την εκπόνηση διδακτορικής διατριβής σύμφωνα με την Β3/610/4.3.85 απόφαση του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων που κυρώθηκε με το άρθ. 76 του Νόμ. 1566/85 (ΦΕΚ 167/Α΄). Μεταβατικές διατάξεις Άρθρ.20.-«1.Μέχρι να λειτουργήσουν Μεταπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος π.δ/τος και πάντως το αργότερο μέχρι τη λήξη του ακαδημαϊκού έτους 1990-91, εξακολουθούν να ισχύουν οι διατάξεις του άρθρ. 36 του Νόμ. 1268/1982 και να γίνονται δεκτοί υποψήφιοι για εκπόνηση διδακτορικής διατριβής με βάση τις διατάξεις αυτές. 2.Όσοι υποψήφιοι γίνονται δεκτοί για εκπόνηση διδακτορικής διατριβής, σύμφωνα με την προηγούμενη παράγραφο και δεν ολοκληρώνουν τη διατριβή μέχρι την έναρξη λειτουργίας μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών στο αντίστοιχο τμήμα ή το αργότερο μέχρι τη λήξη του ακαδημαϊκού έτους 1990-91, συνεχίζουν την εκπόνηση της διατριβής με τις διαδικασίες και τους χρονικούς περιορισμούς που καθορίζονται στο παρόν δ/γμα. 3.Τμήματα οργανωμένων μεταπτυχιακών σπουδών ειδικότητας τα οποία λειτουργούν κατά τη δημοσίευση του παρόντος και απονέμουν δίπλωμα ειδίκευσης συνεχίζουν να λειτουργούν με τις διατάξεις από τις οποίες διέπεται καθένα από αυτά. Στα τμήματα αυτά εισάγονται για τελευταία φορά μεταπτυχιακοί φοιτητές το ακαδημαϊκό έτος 199091.Τα Α.Ε.Ι. στα οποία λειτουργούν τα τμήματα αυτά υποβάλλουν κατά την διάρκεια του ίδιου ακαδημαϊκού έτους τις προτάσεις τους για την προσαρμογή των προγραμμάτων στιες διατάξεις του παρόντος δ/τος. Σε αντίθετη περίπτωση καταργούνται αυτοδικαίως μόλις ολοκληρωθεί ο προβλεπόμενος από τις οικείες διατάξεις χρόνος φοίτησης.» Το άρθρ. 20 αντικαταστάθηκε ως άνω από το άρθρο μόνο Π.Δ. 234/25 Ιουν. -11 Ιουλ. 1990 (ΦΕΚ Α΄ 90) Οι προθεσμίες των άνω παρ. 1, 2 και 3 παρατάθηκαν για ένα ακόμα ακαδημαϊκό έτος από της λήξεώς τους, ήτοι μέχρι 31 Αυγ. 1992, από το Π.Δ. 494/21-26 Νοεμ. 1991 (ΦΕΚ Α΄ 179). Σελ. 30,328 (β) Τεύχος 1149 - Σελ. 26 Άρθρ.3.-1.Το βασικό όργανο λήψης αποφάσεων, διοικητικού και οργανωτικού χαρακτήρα στο επίπεδο του Τμήματος είναι η Γενική Συνέλευση με την ειδική σύνθεση που προβλέπεται στο άρθρ. 81 παρ. 4 του Νόμ. 1566/85 και η οποία συγκροτείται από τον Πρόεδρο του Τμήματος, όλα τα μέλη Δ.Ε.Π. που μετέχουν στη Γενική Συνέλευση του Τμήματος και δύο εκπροσώπους των μεταπτυχιακών φοιτητών του αντίστοιχου Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών. 2.Στο επίπεδο του Τμήματος λειτουργεί, ως όργανο επιστημονικού χαρακτήρα, η Επιτροπή Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος ή οποία ορίζεται από τη Γενική Συνέλευση με την ειδική σύνθεσή της και συγκροτείται από μέλη Δ.Ε.Π. του Τμήματος που έχουν αναλάβει μεταπτυχιακό διδακτικό έργο ή επίβλεψη διδακτορικών διατριβών, υπό την προεδρία του Προέδρου του Τμήματος. 3.Στο επίπεδο του Τομέα λειτουργεί ως όργανο η Συνέλευση των μελών του Δ.Ε.Π.του τομέα με αρμοδιότητες που αναφέρονται στην διεξαγωγή διδακτικού και ερευνητικού έργου στα πλαίσια μιας ή περισσότερων ειδικεύσεων Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών. 4.Όργανο λήψης αποφάσεων, διοικητικού και οργανωτικού χαρακτήρα στο επίπεδο του Α.Ε.Ι. είναι η Σύγκλητος με την ειδική σύνθεσή της η οποία συγκροτείται από το σύνολο των μετεχόντων μελών Δ.Ε.Π. και δύο εκπροσώπους των μεταπτυχιακών φοιτητών του Ιδρύματος. 5.Στο επίπεδο του Α.Ε.Ι. λειτουργεί επίσης, ως όργανο επιστημονικού χαρακτήρα, η Επιτροπή Μεταπτυχιακών Σπουδών και Έρευνας η οποία είναι αρμόδια για τον συντονισμό και την εποπτεία των μεταπτυχιακών σπουδών και των ερευνητικών προγραμμάτων. Στην Επιτροπή Μεταπτυχιακών Σπουδών και Έρευνας προεδρεύει ο Αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Προσωπικού και συμμετέχουν από ένα μέλος Δ.Ε.Π. κάθε Τμήματος. 6.Για τα διατμηματικά Μεταπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών τις αρμοδιότητες της Γενικής Συνέλευσης ασκεί η Σύγκλητος με την ειδική σύνθεσή της, ενώ τις αρμοδιότητες της Επιτροπής Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος ασκεί ειδική διατμηματική Επιτροπή η οποία συγκροτείται από μέλη των αντίστοιχων Ειδικών Μεταπτυχιακών Συνελεύσεων των Τμημάτων που ορίζονται από ειδικό όργανο που συγκροτείται από τον Πρύτανη, τους Αντιπρυτάνεις και τους Προέδρους των συναρμοδίων Τμημάτων. 7.Η συγκρότηση των οργάνων που προβλέπονται στις προηγούμενες παραγράφους γίνεται με πράξη του Πρύτανη του οικείου Α.Ε.Ι. ύστερα από απόφαση των κατά περίπτωση συλλογικών οργάνων. Η υπόδειξη των εκπροσώπων των μεταπτυχιακών φοιτητών στα παραπάνω συλλογικά όργανα γίνεται από το σύνολο των μεταπτυχιακών φοιτητών με άμεση καθολική και μυστική ψηφοφορία. 8.Ο τρόπος λειτουργίας των ανωτέρω συλλογικών οργάνων καθορίζεται με τον Εσωτερικό Κανονισμό λειτουργίας του οικείου Α.Ε.Ι. σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρ. 12 του Νόμ. 1268/82. Μέχρι την έκδοση του Εσωτερικού Κανονισμού λειτουργίας του Ιδρύματος ο τρόπος λειτουργίας καθορίζεται με απόφαση της Συγκλήτου του οικείου Α.Ε.Ι.. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ Προσόντα για ανάθεση μεταπτυχιακού έργου Άρθρ.4.-1.Η διδασκαλία μαθημάτων σε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών, όπως και η διεξαγωγή σεμιναρίων ή ερευνητικών προγραμμάτων ανατίθεται σε μέλη ΔΕΠ και λοιπούς επιστήμονες κατά τα οριζόμενα στην παρ. Α3 του άρθρ. 81 του Νόμ. 1566/85, ύστερα από εισήγησή του ή των οικείων τομέων και τεκμηριωμένη απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του Τμήματος ή της συγκλήτου ή των συγκλήτων κατά περίπτωση. Όπου αναφέρεται γενική συνέλευση τμήματος ή συγκλήτου αυτή νοείται με τη σύνθεση που προβλέπεται από το άρθρ. 81 παρ. 4 του Νόμ. 1566/85. 2.Προσόντα για την κατά την προηγούμενη παράγραφο ανάθεση μεταπτυχιακών δραστηριοτήτων και έργων είναι η αναγνωρισμένη ερευνητική δραστηριότητα, όπως αυτή τεκμηριώνεται με αντικειμενικά κριτήρια. Τα κριτήρια αυτά μπορεί να είναι: Δημοσιεύσεις σε περιοδικά διεθνούς κύρους ικανός αριθμός από τις οποίες θα πρέπει να είναι πρόσφατες, αναφορές στις δημοσιεύσεις αυτές από άλλους ερευνητές, μεταπτυχιακή ή μεταδιδακτορική μετεκπαίδευση και εμπειρία, στην καθοδήγηση μεταπτυχιακών φοιτητών και στην εποπτεία συγγραφής διδακτορικών διατριβών, επιχορήγηση ερευνητικών προγραμμάτων στα οποία μετέχουν τα μέλη Δ.Ε.Π. στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό και συμμετοχή σε διεθνή συνέδρια. Η ανάθεση βασίζεται σε συνεκτίμηση των κριτηρίων αυτών. Προϋποθέσεις λειτουργίας  Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών. Άρθρ.5.-1.α)Για τη λειτουργία Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών που απονέμει Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης απλό ή διεπιστημονικό, απαιτείται η έκδοση απόφασης του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, κατά τα οριζόμενα στην παρ. ΑΙ του άρθρ. 81 του Νόμ. 1566/1985. Η απόφαση εκδίδεται μετά από εισήγηση της Γενικής Συνέλευσης του Τμήματος και ύστερα από γνώμη της Συγκλήτου του οικείου Α.Ε.Ι. του Συμβουλίου Ανώτατης Παιδείας και του Εθνικού Συμβουλίου Πανεπιστημιακής Έρευνας και Μεταπτυχιακών Σπουδών. β)Μέχρι την συγκρότηση και λειτουργία του Συμβουλίου   Πανεπιστημιακής  Έρευνας  και  Με(Αντί για τη σελ. 30,323) Σελ. 30,323(α) Τεύχος 1219 Σελ. 25 Οργάνωση και λειτουργία Α.Ε.Ι. 31.Α.α.25 ταπτυχιακών Σπουδών και των Επιτροπών αυτού κατά τα ειδικότερα προβλεπόμενα στο άρθρ. 9 του Νόμ. 1771/1988 (Α71), η αξιολόγηση των Μεταπτυχιακών Προγραμμάτων Σπουδών γίνεται από επιτροπή που συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και αποτελείται από τους Αντιπρυτάνεις Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Προσωπικού και τους Προέδρους ή Αντιπροέδρους των Διοικουσών Επιτροπών των ΑΕΙ. Με την ίδια απόφαση καθορίζεται ο τρόπος λειτουργίας της επιτροπής και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια. Η ανωτέρω του εδαφ. β Επιτροπή αξιολόγησης Μεταπτυχιακών Προγραμμάτων Σπουδών καταργήθηκε από το εδάφ. 3 της παρ. Β άρθρ. 5 της ΣΤ5/54/1992 (ΦΕΚ Β΄ 573) Απ. Υπ. Προεδρίας και Παιδείας (τομ. 32, σελ. 70,354. 2.Αναγκαίες προϋποθέσεις για την έναρξη λειτουργίας Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών σε ένα τμήμα είναι: α)η ύπαρξη ικανού αριθμού μελών ΔΕΠ που να διαθέτει τα προσόντα που ορίζονται στο προηγούμενο άρθρο και β) η ύπαρξη της αναγκαίας υποδομής από πλευράς εξοπλισμού, χώρων και λειτουργικής υποστήριξης του μεταπτυχιακού έργου. 3.Η Επιτροπή Μεταπτυχιακών Σπουδών διαπιστώνει με αιτιολογημένη έκθεσή της ότι συντρέχουν οι απαραίτητες προϋποθέσεις στελέχωσης και υλικοτεχνικής υποδομής, ώστε να είναι δυνατή η λειτουργία του μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών. Στην έκθεση αναφέρεται ο ανώτατος αριθμός μεταπτυχιακών φοιτητών που μπορεί να φοιτά στο οικείο πρόγραμμα σε σχέση με τον αριθμό των μελών του ΔΕΠ καθώς και του λοιπού πάσης φύσεως προσωπικού του οικείου τμήματος. Στην ίδια έκθεση περιλαμβάνεται μελέτη σκοπιμότητας και πλήρης οικονομοτεχνική μελέτη. 4.Η αποδοχή της έκθεσης από τη Σύγκλητο αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να καταστεί δυνατή η λειτουργία του προγράμματος. Προϋποθέσεις και κριτήρια  εγγραφής μεταπτυχιακών φοιτητών. Άρθρ.6.-1.Απαραίτητες προϋποθέσεις για την επιλογή υποψήφιου μεταπτυχιακού φοιτητή στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών είναι η κατοχή πτυχίου Α.Ε.Ι. της ημεδαπής ή ισοτίμου της αλλοδαπής και επαρκής γνώση μιας τουλάχιστον ξένης γλώσσας οπωσδήποτε όμως εκείνης στην οποία υπάρχει εκτεταμένη βιβλιογραφία στο αντικείμενο του συγκεκριμένου Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών. Σελ. 30,324(α) Τεύχος 1219 Σελ. 26 Η πιστοποίηση της γνώσης της ξένης γλώσσας προκύπτει από επίσημους τίτλους σπουδών ή ύστερα από εξετάσεις ή με άλλο τρόπο που καθορίζει με απόφασή της η Σύγκλητος του οικείου Α.Ε.Ι. 2.Κριτήρια επιλογής τα οποία συνεκτιμώνται είναι: α.Βαθμός πτυχίου. β.Επίδοση του υποψήφιου στο προπτυχιακό επίπεδο και κυρίως στα μαθήματα που έχουν σχέση με το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών. γ.Ερευνητικές εργασίες του υποψηφίου στο προπτυχιακό επίπεδο σπουδών. δ.Συστατικές επιστολές. ε.Προσωπική συνέντευξη του υποψήφιου και  στ. Επιτυχής εξέταση σε συγκεκριμένα μαθήματα που μπορεί να ορίζονται από τη Γενική Συνέλευση του οικείου τμήματος. Διαδικασίες παρακολούθησης  ερευνητικής δραστηριότητας. Άρθρ.7.-1.Αρμόδια για τη διαδικασία παρακολούθησης της ερευνητικής δραστηριότητας και του ελέγχου των γνώσεων των μεταπτυχιακών φοιτητών είναι η Επιτροπή Μεταπτυχιακών Σπουδών του τμήματος. Με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του Τμήματος με την ειδική σύνθεση της, ύστερα από πρόταση της Επιτροπής Μεταπτυχιακών Σπουδών ορίζεται ένα μέλος Δ.Ε.Π. ως επιβλέπων για κάθε μεταπτυχιακό φοιτητή. Κάθε μέλος Δ.Ε.Π. μπορεί να επιβλέπει ταυτόχρονα το πολύ μέχρι τρεις μεταπτυχιακούς φοιτητές. 2.Για την ολοκλήρωση του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών και την απονομή του μεταπτυχιακού διπλώματος απαιτείται η επιτυχής εξέταση του μεταπτυχιακού φοιτητή στα προβλεπόμενα από το πρόγραμμα μαθήματα, σε συνδυασμό με τη συμμετοχή του στο σύνολο των εκπαιδευτικών και ερευνητικών δραστηριοτήτων που προβλέπει το πρόγραμμα, όπως επίσης και με την επιτυχή ολοκλήρωση της ερευνητικής εργασίας. 3.Η συνολική αξιολόγηση του έργου και της απόδοσης του μεταπτυχιακού φοιτητή γίνεται από τριμελή εξεταστική επιτροπή η οποία ορίζεται για κάθε φοιτητή από την Επιτροπή Μεταπτυχιακών Σπουδών. Η εξεταστική επιτροπή αποτελείται από το επιβλέπον μέλος ΔΕΠ και 2 από τους λοιπούς επιστήμονες που προβλέπονται στην παρ. Α3 του άρθρ. 81 του Νόμ. 1566/85. 31.Α.α.25 Οργάνωση και λειτουργία Α.Ε.Ι. Διάρκεια Μεταπτυχιακών  Προγραμμάτων Σπουδών Άρθρ.8.-1.Η διάρκεια κάθε Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών που οδηγεί στη λήψη Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 2 εξάμηνα ούτε μεγαλύτερη από έξι (6) εξάμηνα. Η διάρκεια κάθε συγκεκριμένου Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών καθορίζεται με την απόφαση του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων με την οποία ορίζεται η έναρξη λειτουργίας του. 2.Η ελάχιστη και η μέγιστη διδακτική και ερευνητική απασχόληση των μεταπτυχιακών φοιτητών για κάθε πρόγραμμα καθορίζεται με απόφαση της Συγκλήτου, ύστερα από εισήγηση της Γενικής Συνέλευσης του Τμήματος και εκφράζεται σε αριθμό εβδομάδων για ολόκληρο το αντίστοιχο πρόγραμμα. Τύπος Μεταπτυχιακού  Διπλώματος Ειδίκευσης 