4. ΑΝΑΓΚ. ΝΟΜΟΣ υπ’ αριθ. 2597 της 18/23 Οκτ. 1940 (ΦΕΚ Α' 335)  Περί κινήσεως αεροσκαφών υπεράνω της Ελληνικής Επικρατείας. Δικαίωμα κτήσεως υπέρ το ελληνικόν έδαφος Άρθρ.1.-Είναι ελευθέρα η υπεράνω του ελληνικού εδάφους πτήσις, η δι’ αυτού δίοδος άνευ προσγειώσεως, ως και η εις αυτό προσγείωσις αστικών αεροσκαφών εχόντων την εθνικότητα των Κρατών, άτινα μετέχουσι της Διεθνούς Συμβάσεως της 13ης Οκτ. 1919, εφ’ όσον ταύτα τηρούσι τας διατάξεις της Συμβάσεως, της ελληνικής νομοθεσίας και των εσωτερικών κανονισμών. Η πτήσις, η δίοδος και η προσγείωσις αστικών αεροσκαφών εχόντων την εθνικότητα Κράτους μη μετέχοντος της Συμβάσεως δεν επιτρέπεται εν Ελλάδι ειμή δυνάμει συμβάσεως μετά του Κράτους τούτου, η δυνάμει ειδικής αδείας του Υπουργείου της Αεροπορίας.  Η υπεράνω του Ελληνικού εδάφους πτήσις, η δι’ αυτού δίοδος άνευ προσγειώσεως, ως και προσγείωσις εις αυτό ξένου στρατιωτικού αεροσκάφους απαγορεύεται άνευ ειδικής προσωρινής αδείας, διδομένης υπό του Υπουργείου της Αεροπορίας δια της διπλωματικής οδού. Εν τη αδεία δύνανται να τεθώσιν όροι, ιδίως όσον αφορά το ακολουθητέον δρομολόγιον και τον χρόνον παραμονής εν τω ελληνικώ εδάφει. Υποχρεώσεις παντός αεροσκάφους και  απαγορεύσεις Άρθρ.11.-Εάν το αστικόν αεροσκάφος το ενεργήσαν μιαν των ανωτέρω παραβάσεων ανήκη εις Εταιρείαν ή ιδιώτην, κεκτημένον δυνάμει αδείας ή συμβάσεως δικαίωμα διαβάσεως υπεράνω του ελληνικού εδάφους, δύναται το Υπουργείον της Αεροπορίας να ανακαλέση οριστικώς ή δι’ ωρισμένον χρόνον την άδειαν, ή να προκαλέση την καταγγελίαν της συμβάσεως ή την έκπτωσιν του δικαιούχου, εφ’ όσον αύται προβλέπονται εν τη συμβάσει. Εις τον διαπράξαντα την παράβασιν κυβερνήτην το Υπουργείον της Αεροπορίας δύναται, ανεξαρτήτως της ποινικής διώξεως, να απαγορεύση οριστικώς ή δι’ ωρισμένον χρόνον να κυβερνά αεροσκάφος υπεράνω του ελληνικού εδάφους. 38.Κ.β.4 Αεροπορικό Δίκαιο 84 Άρθρ.12.-Αι κρατικαί αρχαί, αεροπορικαί, στρατιωτικαί, ναυτικαί, αστυνομικαί, ως και, αι δημοτικαί, ή κοινοτικαί, αι εδρεύουσαι εις τας υποχρεωτικάς διαβάσεις της μεθορίου και κατά μήκος των ελευθέρων διαδρομών των απηγορευμένων ζωνών, εφ’ όσον ενετάλησαν προς τούτο υπό του Υπουργείου της Αεροπορίας, υποχρεούνται να παρακολουθώσιν ανελλιπώς την κίνησιν των δι’ αυτών διερχομένων αεροσκαφών και να σημειώσι: α)την ημερομηνίαν και ώραν διαβάσεως,  β)τα διακριτικά σήματα και ψηφία των αεροσκαφών, εφ’ όσον αι ατμοσφαιρικαί συνθήκαι επιτρέπουσι τούτο,  γ)την κανονικότητα πτήσεως αυτών, ως αύτη καθορίζεται δια του παρόντος Νόμου και των εσωτερικών κανονισμών, να αναφέρωσι δε αμέσως εις τας προϊσταμένας αυτών αρχάς, ως και εις τας εκάστοτε υπό του Υπουργείου της Αεροπορίας καθοριζομένας τοιαύτας, πάσαν πτήσιν αντικειμένην εις τας διατάξεις ταύτας. Διαταγή προς αναγκαστικήν προσγείωσιν Άρθρ.13.-Παν αεροσκάφος ιπτάμενον υπεράνω του ελληνικού εδάφους κατά παράβασιν του Νόμου ή των εσωτερικών κανονισμών, και μη προσγειούμενον εκουσίως, διατάσσεται υπό της αρμοδίας αρχής να προσγειωθή αμέσως εις το πλησιέστερον αεροδρόμιον ή εις άλλο καθοριζόμενον υπ’ αυτής.  Η διαταγή δίδεται δι’ ασυρμάτου τηλεγράφου ή δια τριών βολών πυροβόλου ή δια βολών τροχιοδεικτικού πολυβόλου, βαλλομένων κατά διαστήματα δέκα δευτερολέπτων, ή δι’ ετέρων μέσων καθοριζομένων υπό του Υπουργείου της Αεροπορίας. Το αεροσκάφος, εις το οποίον δίδεται η διαταγή προσγειώσεως δι’ ασυρμάτου, απαντά δι’ ασυρμάτου, εφ’ όσον έχει τοιούτον, γνωρίζον την λήψιν και την έναρξιν της εκτελέσεως της διαταγής, και κατευθύνεται αμέσως εις το πλησιέστερον ή το υποδειχθέν αεροδρόμιον προς προσγείωσιν. Το αεροσκάφος, εις το οποίον δίδεται η διαταγή προσγειώσεως δια βολής, δέον αμέσως να ρίψη σειράν φωτοβολίδων χρώματος ερυθρού ανά βραχέα χρονικά διαστήματα και να κατέλθη εις το μικρότερον επιτρεπόμενον ύψος πτήσεως, όπερ επ’ ουδενί λόγω δύναται να είναι μεγαλύτερον των 300 μέτρων, προς αναγνώρισιν της ταυτότητός του, ακολούθως δε λαμβάνον το ύψος του ταξειδίου δέον να κατευθυνθή αμέσως προς το πλησιέστερον αεροδρόμιον ή το υποδειχθέν τοιούτον, ένθα θέλει προσγειωθή, αναφέρον σχετικώς εις τας αρχάς. Άρθρ.14.-Εάν το αεροσκάφος δεν συμμορφωθή προς την δοθείσαν διαταγήν προσγειώσεως, αναγκάζεται προς τούτο δια της βίας, βαλλόμενον δι’ όπλων, πυροβόλων ή πολυβόλων εκ του εδάφους ή από ελληνικά στρατιωτικά αεροσκάφη. Άρθρ.15.-Εάν δεν επιτευχθή η προσγείωσις, ζητείται δια της διπλωματικής οδού από το έχον τοιαύτην δικαιοδοσίαν Κράτος να καταδιώξη ποινικώς τους υπευθύνους της διαπραχθείσης παραβάσεως. Εάν δεν ήθελον αναγνωρισθή τα διακριτικά σήματα του διαφυγόντος αεροσκάφους, ζητούνται περί τούτου πληροφορίαι δια της διπλωματικής οδού από το Κράτος, εις το έδαφος του οποίου εισήλθε τούτο. Ειδικώτεραι διατάξεις περί ξένων στρατιωτικών αεροσκαφών Άρθρ.16.-Το ξένον στρατιωτικόν αεροσκάφος εις το οποίον επετράπη η υπέρ το ελληνικόν έδαφος πτήσις, ως και οι επιβαίνοντες αυτού οφείλουσι να τηρώσι πάσας τας σχετικάς προς την εναέριον κυκλοφορίαν ισχυούσας διατάξεις και διαταγάς. Το ξένον στρατιωτικόν αεροσκάφος απαγορεύεται να φέρη, άνευ ειδικής προς τούτο αδείας: α)όπλα, πολεμοφόδια, βόμβας και εν γένει εκρηκτικάς ύλας, εξαιρουμένων των φωτοβολίδων, των σκυταλίδων συνεννοήσεως και των πιστολίων φωτοβολίδων, β)φωτογραφικάς ή κινηματογραφικάς μηχανάς, γ)σταθμούς ασυρμάτου τηλεγράφου, πομπούς ή δέκτας, δ)ταξειδιωτικάς περιστεράς. Άρθρ.17.-Εάν το ξένον στρατιωτικόν αεροσκάφος πρόκειται να είναι εφωδιασμένον δι’ ασυρμάτου τηλεγράφου, δέον εν τη αιτήσει περί της αδείας, να γίνεται σχετική μνεία, ήτις να περιλαμβάνη: α)την ισχύν του Σταθμού  β)τα χαρακτηριστικά κλήσεως,  γ)τα χρησιμοποιηθησόμενα μήκη κύματος,  δ)τους ελληνικούς σταθμούς, με τους οποίους πρόκειται να έλθη εις επαφήν. Ουδεμία συνεννόησις μετ’ αλλοδαπών σταθμών επιτρέπεται από της εισόδου του αεροσκάφους υπέρ το ελληνικόν έδαφος, η δε συνεννόησις με τους ελληνικούς σταθμούς επιτρέπεται να εκτελήται μόνον δια του διεθνούς κώδικος συνεννοήσεως. Άρθρ.18.-Το ξένον στρατιωτικόν αεροσκάφος, εις το οποίον εχορηγήθη άδεια πτήσεως υπέρ το ελληνικόν έδαφος, απολάμβανει, κατ’ αρχήν, των προνομίων, τα οποία χορηγούνται συνήθως εις τα ξένα πολεμικά πλοία. Δια του άρθρ. 10 παρ. 3 Α.Ν.583/1937 (τόμ. 30Α σελ. 416), ωρίσθη ότι τα ξένα πολεμικά αεροπλάνα ή υδροπλάνα απολαμβάνουσι της δασμολογικής απαλλαγής των ξένων πολεμικών πλοίων, περί ης το εδάφ. δ΄ του άρθρ. 25 του Τελων. Δασμολογίου (τόμ. 30Α σελ. 399). Άρθρ.19.-Εις το ξένον στρατιωτικόν αεροσκάφος παρέχεται πάσα δυνατή συνδρομή καθ’ όσον αφορά την μετακίνησιν και παραμονήν του υλικού και του προσωπικού αυτού. Μετά την προσγείωσιν ο έχων την διοίκησιν δέον να παρουσιασθή εις τας αρχάς της Βασιλικής πολεμικής αεροπορίας του αεροδρομίου, ελλείψει δε τοιούτων εις τας αρχάς της πολιτικής τοιαύτης. (Αντί για τη σελ. 529) Σελ. 529)(α) Τεύχος 1Β-2-1 Σελ. 101 Αεροπορικό Δίκαιο 38.Κ.β.4 85 Άρθρ.20.-Ξένον στρατιωτικόν αεροσκάφος παραβιάζον τας διατάξεις περί διαδρόμου υποχρεωτικής διαβάσεως της μεθορίου, περί απηγορευμένων ζωνών και περί υποχρεωτικής προσγειώσεως εν αεροδρομίω, παρεκκλίνον του ορισθέντος δρομολογίου, παρατείνον αδικαιολογήτως την διαμονήν του πέραν της δοθείσης προθεσμίας, ή παραβιάζον τας λοιπάς διατάξεις περί εναερίου κυκλοφορίας, δεν απολαμβάνει των εν άρθρ. 18 προνομίων. Εις τας περιπτώσεις της παρ. 1 του παρόντος άρθρου, το αεροσκάφος υπόκειται εις κατάσχεσιν, οι επιβαίνοντες δ’ αυτού τίθενται υπό περιορισμόν και διώκονται, αν υπάρχη περίπτωσις, ποινικώς. Άλλως, και ιδία εάν ήθελε διαπιστωθή ότι η παράβασις εγένετο εξ ανωτέρας βίας, το Υπουργείον της Αεροπορίας διατάσσει την απελευθέρωσιν του αεροσκάφους και των επιβαινόντων, εφαρμοζομένων των άρθρ. 8-10.  Τα άρθρ. 13-15 περί διαταγής προς αναγκαστικήν προσγείωσιν έχουσιν επίσης εφαρμογήν επί του ξένου στρατιωτικού αεροσκάφους. Άρθρ.2-Η είσοδος εις τον ατμοσφαιρικόν χώρον υπεράνω του ελληνικού εδάφους, ως και η έξοδος εξ αυτού, παντός αεροσκάφους δέον να γίνεται υποχρεωτικώς υπεράνω διαδρόμου, οριζομένου μεταξύ καθωρισμένων σημείων της κατά ξηράν και θάλασσαν μεθορίου. Άρθρ.21.-Το Υπουργείον της Αεροπορίας και εάν ήθελεν επιτρέψη κατά το προηγούμενον άρθρον, την απελευθέρωσιν του ξένου στρατιωτικού αεροσκάφους και των επιβαινόντων αυτού, δύναται να διατάξη την εκ του ελληνικού εδάφους απομάκρυνσίν του αεροσκάφους και των επιβαινόντων, τάσσον προς τούτο προθεσμίαν και καθορίζον ενδεχομένως το ακολουθητέον δρομολόγιον. Εν ανάγκη δύναται να γίνη προς τούτο χρήσις βίας. Ειδικαί διατάξεις Άρθρ.22.-Εν τω παρόντι Νόμω ο όρος "ελληνικόν έδαφος" περιλαμβάνει και τα ελληνικά χωρικά ύδατα πλάτους 6 μιλλίων, συμφώνως προς τον Α.Ν. 230/1936 "περί καθορισμού αιγιαλείτιδος ζώνης της Ελλάδος", ο όρος "προσγείωσις" περιλαμβάνει και την προσθαλάσσωσιν και ο όρος "αεροδρόμια" περιλαμβάνει και τους αερολιμένας. Άρθρ.23.-Εις την ποινήν του άρθρ. 69 του Νόμ. 5017/1931 "περί Πολιτικής Αεροπορίας" υπόκειται και ο οδηγός αεροσκάφους όστις διέρχεται την μεθόριον εκτός διαδρόμου υποχρεωτικής διαβάσεως, πλην εν περιπτώσει ανωτέρας βίας. Άρθρ.24.-Ει τας διατάξεις του παρόντος Νόμου δεν υπάγονται τα ελληνικά στρατιωτικά αεροσκάφη, ως και τα αποκλειστικώς προωρισμένα εις κρατικήν υπηρεσίαν της Ελληνικής Επικρατείας. Άρθρ.25.-Από της κηρύξεως επιστρατεύσεως ή εμπολέμου καταστάσεως της χώρας, ως και εν περιπτώσει πολέμου, του οποίου δεν μετέχει η Ελλάς,  Σελ. 530(α) Τεύχος 1Β-2-1 Σελ. 102 δύναται να απαγορευθή δι’ αποφάσεων των αρμοδίων Υπουργών των Πολεμικών Υπουργείων τελείως η κίνησις ξένων στρατιωτικών ή αστικών αεροσκαφών υπεράνω του ελληνικού εδάφους ή η προσγείωσις εις αυτό. Εν περιπτώσει πολέμου, εις τον οποίον η Ελλάς παραμένει ουδετέρα, ισχύουσι προσέτι αι ειδικαί διατάξεις ως προς τα στρατιωτικά αεροσκάφη των εμπολέμων Κρατών. Δύνανται ωσαύτως δι’ αποφάσεων των αρμοδίων Υπουργών των Πολεμικών Υπουργείων να τίθενται και έτεροι περιορισμοί εις την διάβασιν ή την χρήσιν του ελληνικού εναερίου χώρου και να καθορίζωνται εκάστοτε πλην των εν τω παρόντι Νόμω αναφερομένων και έτερα μέτρα βίας, κατά των παραβαινόντων τας κειμένας διατάξεις ξένων Στρατιωτικών ή Πολιτικών αεροσκαφών. Άρθρ.26.-Καταργείται ο Α.Ν. 602/1937 "περί κινήσεως αεροσκαφών άνωθεν της Ελληνικής Επικρατείας", ως και πάσα διάταξις αντικειμένη εις τον παρόντα Νόμον. Άρθρ.3.-Ωρισμέναι ζώναι, του ελληνικού εδάφους δύνανται να κηρυχθώσιν απηγορευμέναι εις την εναέριον κυκλοφορίαν. Η πτήσις παντός αεροσκάφους υπεράνω των ζωνών τούτων απαγορεύεται απολύτως. Προς διευκόλυνσιν της εναερίου κυκλοφορίας καθορίζονται εντός των απηγορευμένων ζωνών ελεύθεροι διάδρομοι, υπεράνω των οποίων επιτρέπεται η πτήσις. Οι διάδρομοι ούτοι θεωρούνται πάντως τμήματα των απηγορευμένων ζωνών. ''Αρθρ.4.Παν αεροσκάφος προερχόμενον εκ του εξωτερικού, προτιθέμενον να προσγειωθή εις το ελληνικόν έδαφος δέον να ίπταται κατ’ ευθείαν προς το αεροδρόμιον του προορισμού του, απερχόμενον δε της Ελληνικής Επικρατείας δέον να εξέρχηται υπεράνω του προς το δρομολόγιον αυτού εγγυτέρου διαδρόμου υποχρεωτικής διαβάσεως της μεθορίου. Κατά την υπέρ το ελληνικόν έδαφος δίοδον άνευ προσγειώσεως, ως και τας υπεράνω αυτού εν γένει πτήσεις του, δέον να ακολουθή την συντομωτέραν οδόν, παρακάμπτον τας απηγορευμένας ζώνας ή ιπτάμενον υπεράνω των ελευθέρων διαδρόμων των ζωνών τούτων. (Αντί για τη σελ. 527) Σελ. 527(α) Τεύχος 1Β-2-1 Σελ. 99 Αεροπορικό Δίκαιο 38.Κ.β.1-4 83 Άρθρ.5.-Παν αεροσκάφος δέον να προσγειούται αποκλειστικώς εις τα δημόσια, πλην των καθαρώς στρατιωτικών, ή ιδιωτικά αεροδρόμια και να απογειούται εξ αυτών.  Τα εκ του εξωτερικού προερχόμενα αστικά αεροσκάφη υποχρεούνται να προσγειούνται το πρώτον εις τελωνειακόν αεροδρόμιον, ένθα θα υφίστανται τον τελωνειακόν και διοικητικόν έλεγχον. Άρθρ.6.-Οι διάδρομοι υποχρεωτικής διαβάσεως της μεθορίου, αι απηγορευμέναι ζώναι ως και οι ελεύθεροι διάδρομοι των ζωνών τούτων, το μήκος και πλάτος αυτών και το ύψος πτήσεως υπεράνω των διαδρόμων καθορίζονται εκάστοτε κοινή αποφάσει των πολεμικών Υπουργείων και ανακοινούνται μερίμνη του Υπουργείου της Αεροπορίας εις τα μετέχοντα ή μη της διεθνούς συμβάσεως κράτη, ως και εις την διεθνή επιτροπήν Αεροναυτιλίας. Τα αεροδρόμια, τελωνειακά ή μή, καθορίζονται εκάστοτε υπό του Υπουργείου της Αεροπορίας και ανακοινούνται καθ’ όμοιον τρόπον. Άρθρ.7.-Απαγορεύεται η άνευ ειδικής αδείας του Υπουργείου της Αεροπορίας χρησιμοποίησις αλεξιπτώτων, ως και η απόρριψις αντικειμένων εκ του αεροσκάφους, υπεράνω του ελληνικού εδάφους. Παραβάσεις και κυρώσεις Άρθρ.8.-Παν αεροσκάφος, εάν εισέλθη εις το ελληνικόν έδαφος χωρίς να κέκτηται δυνάμει Νόμου, συμβάσεως ή ειδικής αδείας το προς τούτο δικαίωμα, ή εάν, έχον το προς τούτο δικαίωμα, δεν διέλθη την μεθόριον δια διαδρόμου υποχρεωτικής διαβάσεως, ή παραβιάση τας περί απηγορευμένων ζωνών ή αλεξιπτώτων διατάξεις, ή προσγειωθή εντός ανεγνωρισμένου αεροδρομίου, ιπτάμενον μεν οφείλει, ευθύς ως αντιληφθή την παράβασιν, να προσγειωθή εις το πλησιέστερον αεροδρόμιον και να αναφέρη την αιτίαν, προσγειωθέν δε εκτός αεροδρομίου οφείλει να παραμείνη εκεί και να ειδοποιήση την πλησιεστέραν αρχήν. Κατά τας άνω περιπτώσεις το αεροσκάφος μετά των εξαρτημάτων και των εν αυτώ αντικειμένων κατάσχεται και τίθεται υπό την φύλαξιν των επιτοπίων αεροπορικών στρατιωτικών, ναυτικών, αστυνομικών, δημοτικών ή κοινοτικών αρχών, το δε πλήρωμα και οι επιβαίνοντες τίθενται υπό περιορισμόν και υποβάλλονται εις εξέτασιν, της οποίας το πόρισμα διαβιβάζεται εις το Υπουργείον της Αεροπορίας. Οι επιβαίνοντες, αλλ’ ουχί και τα μέλη του πληρώματος, δύνανται μετά την εξέτασιν να αφεθώσιν ελεύθεροι μετά των αποσκευών των υπό των άνω αρχών εφαρμοζομένων περί τούτων των κειμένων περί αλλοδαπών διατάξεων. Σελ. 528(α) Τεύχος 1Β-2-1 Σελ. 100 Τα ανωτέρω εφαρμόζονται και εν περιπτώσει απορρίψεως αντικειμένων, εφ’ όσον αύτη σκοπεί προσβολήν της εσωτερικής ή εξωτερικής ασφαλείας της χώρας ή οπωσδήποτε βλάβην δια τε την Δημοσίαν και ιδιωτικήν οικονομίαν και υγείαν ή αποτελεί παράβασιν της τελωνειακής νομοθεσίας. Άρθρ.9.-Εάν η προσγείωσις εγένετο εντός απηγορευμένης ζώνης ή εντός ελευθέρου διαδρόμου τοιαύτης, το πλήρωμα και οι επιβαίνοντες απομακρύνονται αμέσως υπό συνοδείαν εκτός της ζώνης, τίθενται εκεί υπό περιορισμόν και υποβάλλονται εις εξέτασιν. Οι επιβαίνοντες δύνανται να αφεθώσιν ελεύθεροι κατά τας διατάξεις του προηγουμένου άρθρου. Όσον αφορά το αεροσκάφος, το Υπουργείον της Αεροπορίας ή αι ανωτέρω επιτόπιοι αρχαί δύνανται να διατάξωσι την απομάκρυνσιν αυτού δι’ ελλήνων αεροπόρων, ή εν αδυναμία πτήσεως, την λύσιν και μεταφοράν αυτού δι’ ελληνικού προσωπικού έξω της ζώνης, δαπάναις του έχοντος την εκμετάλλευσιν ή την χρήσιν του αεροσκάφους. Το Δημόσιον ουδεμίαν φέρει ευθύνην δια τας τυχόν εντεύθεν προξενηθείσας ζημίας. Άρθρ.10.-Το Υπουργείον της Αεροπορίας εις τας περιπτώσεις των άρθρ. 8 και 9 παραπέμπει την υπόθεσιν εις την αρμοδίαν δικαστικήν αρχήν προς ποινικήν δίωξιν των υπαιτίων, εάν, κατά την κρίσιν του, υπάρχη περίπτωσις ποινικής διώξεως. Άλλως, και ιδία αν διαπιστώση ότι η παράβασις εγένετο εξ ανωτέρας βίας, διατάσσει την απελευθέρωσιν του αεροσκάφους, του πληρώματος και των επιβαινόντων. 