text: 26. ΑΠΟΦΑΣΙΣ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Αριθ. 213850/1572 της 11/24 Φεβρ.  1972 (ΦΕΚ Β΄ 169) Περί οίνων ονομασίας προελεύσεως ανωτέρας ποιότητος. Έχοντες υπ’ όψει: 1.Τας διατάξεις της παρ. 4 του άρθρ. 5 του Ν.Δ.243/1969 «περί βελτιώσεως και προστασίας της αμπελουργικής παραγωγής». 2.Το υπ’ αριθ. 539/1971 Β.Δ/μα «περί αναγνωρίσεως ονομασιών προελεύσεως οίνων». 3.Την υπ’ αριθ. 18/1972 γνωμοδότησιν της Κ.Ε.Π.Ο., αποφασίζομεν: Οι οίνοι των κάτωθι απλών ονομασιών προελεύσεως δύνανται να κυκλοφορούν και ως οίνοι ονομασίας προελεύσεως ανωτέρας ποιότητος, εφ’ όσον ούτοι πληρούν τους κατωτέρω δι’ έκαστον οριζομένους όρους και ήθελον τηρηθή αι διατάξεις του άρθρ. 4 του υπ’ αριθ. 423 /1970 Β.Δ/τος. 1.«ΠΕΖΑ» και «ΑΡΧΑΝΑΙ».Ποικιλίαι σταφυλών και όρια περιοχών, ορίζονται δια του υπ’ αριθ. 539/71 Β.Δ/τος. Ετησία τουλάχιστον παλαίωσις εντός δρυΐνων βαρελίων. Οι αμπελώνες εξ ων προέρχονται αι προς οινοποίησιν σταφυλαί, μορφούνται εις κυπελλοειδή ή γραμμικά σχήματα, δέχονται κλάδευμα βραχύ, αι δε στρεμματικαί των αποδόσεις δεν υπερβαίνουν τα 1.000 χιλ/μα σταφυλών και η περιεκτικότης του εξ αυτών γλεύκους εις σάκχαρα είναι τουλάχιστον 188 γραμμ. ανά λίτρον. 2.«ΔΑΦΝΕΣ».Ποικιλία σταφυλών και όρια περιοχής ως ορίζονται δια του υπ’ αριθ. 539/71 Β.Δ/τος. Ετησία τουλάχιστον παλαίωσις εντός δρυΐνων βαρελίων. Οι αμπελώνες, εξ ων προέρχονται αι προς οινοποίησιν σταφυλαί μορφούνται εις κυπελλοειδή ή γραμμικά σχήματα, δέχοντια κλάδευμα βραχύ, αι δε στρεμματικαί των αποδόσεις δεν υπερβαίνουν τα 800 χιλ/μα σταφυλών και η περιεκτικότης του εξ αυτών γλεύκους εις σάκχαρον είναι τουλάχιστον 188 γραμμ. ανά λίτρον προκειμένου περί ξηρού οίνου, 221 γραμμ./λίτρον προκειμένου περί γλυκέως οίνου και 238 γραμμ./λίτρον προκειμένου περί οίνων γλυκέος φυσικού και φυσικώς γλυκέος. «3. Α.Η «Ονομασία Προελεύσεως Σαντορίνη Ανωτέρας Ποιότητος» αναγνωρίζεται και προστατεύεται για λευκούς οίνους που παράγονται αποκλειστικά από σταφύλια γηγενών ποικιλιών οιναμπέλου που καλλιεργούνται παραδοσιακά στις νήσους Θήρα και Θηρασία, εφόσον συντρέχουν οι κάτωθι προϋποθέσεις: 1.Η μόρφωση των πρέμνων των ποικιλιών αμπέλου γίνεται: α)σε παραδοσιακά κυπελλοειδή σχήματα τη Θήρας, ήτοι κυπελλοειδές με γυριστές ή στεφανωτό και κυπελλοειδές με κουλούρια και β)σε γραμμικά σχήματα.  Τα σταφύλια προέρχονται από αμπελώνες ηλικίας μεγαλύτερης των τεσσάρων (4) ετών, η απόδοση των οποίων δεν υπερβαίνει τα 800 κιλά σταφυλιών ανά στρέμμα. 2.Η γλευκοποίηση των σταφυλιών, η οινοποίηση και η επεξεργασία των οίνων πραγματοποιούνται αποκλειστικά σε οινοποιεία που βρίσκονται στις νήσους Θήρα και Θηρασία και είναι κατάλληλα εξοπλισμένα για την εφαρμογή της σύγχρονης τεχνολογίας. 3.Τύποι Οίνων  Οι τύποι οίνων που δικαιούνται «Ονομασία Προελεύσεως Σαντορίνη Ανωτέρας Ποιότητος» παράγονται παραδοσιακά υπό τις ακόλουθες συνθήκες: α)Οίνος Ξηρός  -Παράγεται από σταφύλια της λευκής ποικιλίας Ασύρτικο, κύριας ποικιλίας των νήσων Θήρας και Θηρασίας, τουλάχιστον κατά 75%, το γλεύκος των οποίων περιέχει σάκχαρα τουλάχιστον 205 γραμ/λίτρο. Το υπόλοιπο ποσοστό αντιπροσωπεύουν σταφύλια των λευκών ποικιλιών Αηδάνι και Αθήρι. -Η παραδοσιακή ονομασία «Νυχτέρι» επιφυλάσσεται για όσους λευκούς ξηρούς οίνους «Ονομασία Προελεύσεως Σαντορίνη Ανωτέρας Ποιότητος» έχουν ελάχιστο φυσικό αλκοολικό τίτλο 13,5% Vol και έχουν οινοποιηθεί είτε σε δεξαμενή είτε σε βαρέλι, έχουν δε στη συνέχεια παραμείνει προς ωρίμαση σε ξύλινα βαρέλια τουλάχιστον για τρείς (3) μήνες. β)Οίνος Φυσικώς Γλυκύς Λιαστός  -Παράγεται από σταφύλια της ποικιλίας Ασύρτικο τουλάχιστον κατά 51%, των ποικιλιών Αηδάνι, Αθήρι και σε μικροποσότητες των λευκών «ξενόλογων», που καλλιεργούνται παραδοσιακά στο σύμπλεγμα των νήσων Θήρας και Θηρασίας και συγκεκριμένα των ποικιλιών Γαϊδουριά, Κατσανό, Μοσχάτο λευκό, Μονεμβασιά, Πλατάνι, Ποταμίσι και της ερυθρωπής ποικιλίας Ροδίτης. -Τα σταφύλια συλλέγονται υπερώριμα και αφήνονται στον ήλιο προς μερική αφυδάτωση. Το γλεύκος των σταφυλιών έχει πριν το λιάσιμο ελάχιστη περιεκτικότητα σε σάκχαρα 260 γραμ./λίτρο, μετά δε το λιάσιμο 370 γραμ./λίτρο. (Αντί για τη σελ. 616,11(β) Σελ. 616,11(γ) Τεύχος 1454 Σελ. 77 Προστασία Οίνου 16.Θ.γ.26 -Μετά τη μερική ζύμωση του γλεύκους των λιασμένων σταφυλιών, ο οίνος έχει φυσικό αποκτημένο αλκοολικό τίτλο τουλάχιστον 9% Vol και ολικό αλκοολικό τίτλο τουλάχιστον 21% Vol. -Τα σάκχαρα και η αλκοόλη που περιέχονται στον έτοιμο οίνο προέρχονται αποκλειστικά από τα σταφύλια που οινοποιήθηκαν, χωρίς να προστεθεί πριν, κατά ή μετά την αλκοολική ζύμωση, συμπυκνωμένο γλεύκος, ανακαθαρισμένο συμπυκνωμένο γλεύκος, αλκοόλη ή προϊόντα απόσταξης. γ)Οίνος λικέρ από λιασμένα σταφύλια. Παράγεται από το φυσικώς γλυκύ λιαστό οίνο με προσθήκη:  -Ουδέτερης αλκοόλης οινικής προέλευσης, συμπεριλαμβανομένης της αλκοόλης που προέρχεται από απόσταξη σταφίδων, με αποκτημένο κατ' όγκο αλκοολικό τίτλο τουλάχιστον 96% Vol. -Προϊόντος απόσταξης οίνου ή σταφίδας με αποκτημένο κατ' όγκο αλκοολικό τίτλο όχι κατώτερο από 52% Vol και όχι ανώτερο από 86% Vol. -Προϊόντων των δύο ανωτέρω περιπτώσεων στα οποία έχει προστεθεί γλεύκος λιασμένων σταφυλιών από τις ίδιες ποικιλίες παραγωγής του φυσικώς γλυκού οίνου.  -Αποστάγματος οίνου με αποκτημένο κατ' όγκο αλκοολικό τίτλο όχι κατώτερο από 52% Vol και όχι ανώτερο από 86% Vol. -Αποστάγματος σταφίδας με αποκτημένο κατ' όγκο αλκοολικό τίτλο όχι κατώτερο από 52% Vol και όχι ανώτερο από 94.5% Vol. Η προσθήκη των ανωτέρω προϊόντων γίνεται μέχρι την 31η Μαΐου του αμέσως επόμενου της παραγωγής έτους. Ο έτοιμος οίνος λικέρ από λιασμένα σταφύλια έχει αποκτημένο κατ' όγκο αλκοολικό τίτλο όχι κατώτερο από 15% Vol και όχι ανώτερο από 22% Vol, ολικό δε κατ' όγκο αλκοολικό τίτλο όχι κατώτερο από 21% Vol. 4.Η παραδοσιακή ονομασία «Vinsanto» επιφυλάσσεται αποκλειστικά για οίνους της παραγράφου 3 περίπτωση β) και γ) τους δικαιούμενους «Ονομασία Προελεύσεως Σαντορίνη Ανωτέρας Ποιότητος». 5.Για τους φυσικώς γλυκείς λιαστούς οίνους και τους οίνους λικέρ από λιασμένα σταφύλια, που έρχονται στην κατανάλωση, επιτρέπεται κατ' εξαίρεση: -περιεκτικότητα σε θειώδη ανυδρίτη μέχρι 400 mg/l, Σελ. 616,12(γ) Τεύχος 1454 Σελ.78 -περιεκτικότητα σε πτητική οξύτητα μέχρι 30 χιλιοστοδύναμα ανά λίτρο. 6.Στα γλεύκη και τους οίνους όλων των τύπων της παραγράφου 3 μπορεί να εφαρμόζονται οινολογικές πρακτικές και κατεργασίες που προβλέπονται από τις ισχύουσες διατάξεις και δεν επιτρέπεται:  α)Αύξηση της φυσικής περιεκτικότητας σε σάκχαρα των σταφυλιών με τεχνητή θέρμανση. β)Αύξηση του φυσικού αλκοολικού τίτλου των γλευκών με συμπύκνωση ή με προσθήκη συμπυκνωμένου γλεύκους ή συμπυκνωμένου ανακαθαρισμένου γλεύκους. γ)Προσθήκη αλκοόλης ή προϊόντων απόσταξης στους φυσικώς γλυκείς οίνους. δ)Ανάμιξη διαφορετικών τύπων οίνων της παραγράφου 3 μεταξύ τους. ε)Προσθήκη χρώματος καραμέλας και οποιασδήποτε άλλης χρωστικής ουσίας καθώς και συντηρητικών και αναγωγικών ουσιών, εκτός από θειώδη ανυδρίτη. 7.Για τον «οίνο φυσικώς γλυκύ λιαστό» και τον «οίνο λικέρ από λιασμένα σταφύλια», ο ελάχιστος χρόνος υποχρεωτικής οξειδωτικής παλαίωσης, που πραγματοποιείται κατά την παραμονή του οίνου σε βαρέλια από ξύλο δρυός, είναι τουλάχιστον 24 μήνες. Όλη η φάση της οξειδωτικής παλαίωσης, όσα χρόνια και εάν διαρκέσει, λαμβάνει χώρα μόνο στις νήσους Θήρα και Θηρασία.  16.Θ.γ.26 Προστασία Οίνου 8.Ετικετάρισμα (σήμανση) α)Στο ετικετάρισμα (σήμανση) των οίνων για τους οποίους επιφυλάσσεται η παραδοσιακή ένδειξη «Νυχτέρι» επιτρέπεται να αναγράφεται αντίστοιχα: «οινοποιήθηκε και ωρίμασε σε βαρέλι» ή «ωρίμασε σε βαρέλι». Οι ενδείξεις αυτές μπορούν να αναγράφονται στο ίδιο οπτικό πεδίο με τις υποχρεωτικές ενδείξεις. Τυχόν διευκρινίσεις σχετικές με τη φύση και την προέλευση του ξύλου των βαρελιών και τις συνθήκες παραμονής του οίνου στα βαρέλια μπορούν να αναγράφονται, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία σε διαφορετικό όμως οπτικό πεδίο από τις υποχρεωτικές. Δεν επιτρέπεται η αναγραφή μόνης της λέξης «βαρέλι» που οδηγεί σε συνειρμούς εμπορικού σήματος όπως π.χ. «Σαντορίνη βαρέλι», «Νυχτέρι βαρέλι"» κ.λπ. β) Η ονομασία «Vinsanto» αναγράφεται υποχρεωτικά στο ετικετάρισμα των οίνων της παραγ. 3 περίπτωση β) και γ) και επέχει - αποκλειστικά και μόνο στην περίπτωση αυτή - θέση αναγραφής της επωνυμίας Σαντορίνη με λατινικούς χαρακτήρες. Στις ετικέτες και τα μέσα συσκευασίας, η ονομασία «Vinsanto» γράφεται πάντοτε με γράμματα του λατινικού αλφαβήτου του ιδίου τύπου και χρώματος, ώστε να αποτελούν ενιαίο σύνολο. Εντούτοις, στα δελτία προβολής και διαφήμισης που απευθύνονται στον Έλληνα καταναλωτή, η ονομασία αυτή μπορεί να γράφεται και με γράμματα του ελληνικού αλφαβήτου: Βινσάντο. Στο ετικετάρισμα των οίνων «Vinsanto» ο τύπος του οίνου αναγράφεται ως εξής: -«Οίνος Λιαστός» ( Liastos) προκειμένου για τον οίνο φυσικώς γλυκύ λιαστό. -«Οίνος λικέρ από λιασμένα σταφύλια» (Vin de liquer de raisin passerille) προκειμένου για οίνο λικέρ από λιασμένα σταφύλια. Οι ενδείξεις παλαίωσης των οίνων Vinsanto αναγράφονται ως εξής: -Εσοδεία Υ, όταν πρόκειται για μία μόνο εσοδεία του έτους Υ και εφόσον έχει συμπληρωθεί ο χρόνος της ελάχιστης υποχρεωτικής οξειδωτικής διετούς παλαίωσης. -Χ ετών παλαίωση, όπου Χ τα χρόνια της ελάχιστης προαιρετικής οξειδωτικής παλαίωσης, τα οποία ορίζονται σε 4, 8, 12, 16 και επόμενα, με διαφορά τεσσάρων ετών μεταξύ τους. Για τους οίνους «Vinsanto» η αναγραφή του έτους εμφιάλωσης στην κύρια ή στη βοηθητική ετικέτα είναι υποχρεωτική. Β.Για όσες ποσότητες οίνων «Ονομασία Προελεύσεως Σαντορίνη Ανωτέρας Ποιότητος» έχουν παραχθεί κατά τρόπο διαφορετικό από τα οριζόμενα στην παρούσα απόφαση επιτρέπεται να κυκλοφορούν για τρία (3) χρόνια από την έναρξη ισχύος αυτής. Ετικέτες κύριες και βοηθητικές των οίνων αυτών που δεν είναι σύμφωνες προς τις διατάξεις της παρούσας απόφασης, μπορούν να χρησιμοποιηθούν μέχρι εξαντλήσεως των αποθεμάτων τους και πάντως όχι πέραν του ενός (1) έτους από την ημερομηνία ισχύος της απόφασης αυτής». Η παρ. 3 αντικαταστάθηκε ως άνω από την υπ΄αριθ. 235308/7 – 19 Φεβρ. 2002 (ΦΕΚ Β΄179), Απόφαση Υπουργού Γεωργίας. 