text: 8. ΒΑΣΙΛΙΚΟΝ ΔΙΑΤΑΓΜΑ της 13/22 Σεπτ. 1938 Περί καταρτισμού των ελλανοδίκων επιτροπών βραβεύσεως και εργασιών αυτών εις εκθέσεις. Εκδίδεται κατά το άρθρ. 15, 16 και 17 του Α.Ν. 1169/1938 (ανωτ. αριθ. 5). «Άρθρ.1-1.Τα έπαθλα, άτινα χορηγούνται υπό των δικαιουμένων προς τούτο εκ του νόμου εκθέσεων, απονέμονται κατόπιν αποφάσεως της ελλανοδίκου επιτροπής. Αι ελλανόδικοι επιτροπαί καταρτίζονται μεν υπό των οργανωτικών των εκθέσεων επιτροπών ή συμβουλίων μεταξύ προσώπων διακρινομένων επί ειδικότητι ή δια τας τεχνικάς αυτών γνώσεις ή τας ειδικάς δημοσίας θέσεις ας κατέχουν, εγκρίνονται δε, ως νόμος ορίζει, υπό του επί του Τύπου και Τουρισμού υφυπουργού ή των κατά τόπους αρχών συμφώνως προς τας διατάξεις του άρθρ. 16 του νόμου υπ’ αριθ. 1169. Αι επιτροπαί συνεδριάζουσι παρουσία επτά τουλάχιστον εκ των μελών αυτών εν μυστική συνεδριάσει και αποφαίνονται επί των τιθεμένων αυταίς ζητημάτων βραβεύσεως των μετασχόντων εκθεμάτων ή εκθετών ή των συνεργατών αυτών. Αι ελλανόδικοι επιτροπαί εκλέγουσι μεταξύ των τον πρόεδρον, όστις, καλεί τα μέλη εις συνεδριάσεις και του οποίου η ψήφος λογίζεται διπλή εν ισοψηφία. Αι αποφάσεις λαμβάνονται κατά πλειοψηφίαν των παρόντων μελών, ουδεμία δε απόφασις θεωρείται ληφθείσα εφ’ όσον δεν συγκεντρώση υπέρ αυτής πέντε τουλάχιστον ψήφους. Παρ’ εκάστη των ελλανοδίκων επιτροπών διορίζεται και αριθμός τις μελών αναπληρωτών. Η επιτροπή συμπληρούται δια της εκλογής εισηγητού γραμματέως εκλεγομένου μεταξύ των μελών της επιτροπής υπό των μελών αυτής. Των εργασιών των ελλανοδίκων επιτροπών συμμετέχουν μετά ψήφου ο πρόεδρος και ο γενικός διευθυντής της  Σελ. 264 εκθέσεως. Ούτοι δύνανται να παρίστανται και εις τας συνεδριάσεις της ανωτάτης ελλανοδίκου επιτροπής άνευ ψήφου. Ο επίτροπος της Κυβερνήσεως δικαιούται να παρίσταται εις τας συνεδριάσεις των ελλανοδίκων επιτροπών επαγρυπνών δια την κανονικότητα των εργασιών αυτών. Επιλαμβάνεται των ενστάσεων των υποβαλλομένων κατά της κανονικότητος των εργασιών των ελλανοδίκων επιτροπών και αποφασίζει επ’ αυτών. Υπό των κατωτέρων ελλανοδίκων επιτροπών δύνανται, υπό συμβουλευτικήν μόνον μορφήν, να προσλαμβάνωνται εμπειρογνώμονες δια την εξέτασιν και γνωμοδότησιν επί ωρισμένων ζητημάτων. Ουδέν μέλος των πρωτοβαθμίων ελλανοδίκων επιτροπών επιτρέπεται να συμμετέχη ως μέλος της ανωτάτης ελλανοδίκου επιτροπής. Τα μέλη των ελλανοδίκων επιτροπών οφείλουσι να τηρώσιν εχεμύθειαν ως προς τας διεξαγομένας συζητήσεις, ο δε πρόεδρος αυτών υποχρεούται όπως το πολύ εντός τριών ημερών από της ληφθείσης αποφάσεως διαβιβάση αντίγραφον αυτής προς την διεύθυνσιν της εκθέσεως. Εις εκθέσεις συγκεντρούσας μέγαν αριθμόν εκθεμάτων επιτρέπεται ο καταρτισμός πλειόνων (μέχρι τριών) ελλανοδίκων επιτροπών πρώτου βαθμού. Η μία εξ αυτών αποφαίνεται επί των αξίων βραβεύσεως ειδών κατά τάξιν και οι αποτελούντες αυτήν ονομάζονται ελλανοδίκαι τάξεως, και η ετέρα επί των εν συγκροτήματι εκτεθειμένων ειδών (JURYS DE GROUPES) και οι αποτελούντες αυτήν ονομάζονται ελλανοδίκαι συγκροτήματος. Η τρίτη, εφ’ όσον καταρτισθή τοιαύτη, αφορά τα καλλιτεχνικά αντικείμενα της εκθέσεως. Προκειμένου περί της Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης και της επικρατησάσης κατά περιφερείας παραγωγής κατατάξεως των εκθεμάτων, επιτρέπεται τα δύο τμήματα των πρωτοβαθμίων ελλανοδίκων επιτροπών να καταρτίζωνται το μεν α΄ δια γεωργικά εν γένει είδη, το δε β΄ δια τα βιομηχανικά και βιοτεχνικά εν γένει. Εφ’ όσον δε πρόκειται περί κρίσεως καλλιτεχνικών αντικειμένων (πίνακες ζωγραφικής κ.λπ.) καταρτίζεται ιδία ελλανόδικος καλλιτεχνική επιτροπή, ως τμήμα γ΄. Πάντοτε παρά ταις πρωτοβαθμίοις επιτροπαίς συγκροτείται και δευτέρου βαθμού επιτροπή, η ανωτάτη ελλανόδικος επιτροπή, αποφαινομένη τελεσίδικως επί των κατ’ έφεσιν προ αυτής εισαγομένων υποθέσεων, συνεπεία υποβαλλομένων εκ μέρους των ενδιαφερομένων παραπόνων κατ’ αποφάσεων των πρωτοβαθμίων ελλανοδίκων επιτροπών. Δικαιώμα προσφυγής έχει και η οργανωτική της εκθέσεως επιτροπή ή συμβούλιον, ζητούσα δια του εκπροσωπούντος αυτήν την ακύρωσιν ή μετατροπήν αποφάσεως των κατωτέρων επιτροπών. 10 18.Η.α.8 Γενικά περί εκθέσεων Η υπό των μελών των ελλανοδίκων επιτροπών παρεχομένη υπηρεσία τυγχάνει τιμητική και άμισθος. Η ιδιότης του ελλανοδίκου δύναται να μνημονεύεται υπό του κατέχοντος το λειτούργημα τούτο εις πάσας τας περιστάσεις καθ’ ας οι εκθέται δικαιούνται να αναφέρωσι τα βραβείά των. Εφ’ όσον εις μίαν έκθεσιν συμμετέχουν ξέναι χώραι (διεθνείς εκθέσεις) επιτρέπεται η εις τας ελλανοδίκους επιτροπάς αντιπροσώπευσις αυτών δια της συμμετοχής αναλόγου προς τα εκθέματα των αντιπροσώπων, μη δυναμένων να αναλάβουν καθήκοντα άνευ εγκρίσεως της κυβερνήσεως της χώρας εις ην ανήκουν. Ουδέποτε ο αριθμός των αντιπροσώπων ξένων χωρών δύναται να είναι μεγαλύτερος του αριθμού των εγχωρίων ελλανοδικών. Άρθρ.2.-Προθεσμία υποβολής ενστάσεων εκ μέρους των ενδιαφερομένων κατ’ αποφάσεων των πρωτοβαθμίων ελλανοδίκων επιτροπών ορίζεται οκτώ το πολύ ημερών από της δημοσιεύσεως ή της τοιχοκολλήσεως της αποφάσεως εις το προς τούτο προσδιορισμένον μέρος των γραφείων των συνεδριάσεων των επιτροπών. Άρθρ.3.-Εις τον διαγωνισμόν προς βράβευσιν μετέχουν εκθέται εγγραφέντες κανονικώς εις τα βιβλία εγγραφής των συμμετεχόντων εις την έκθεσιν ή αι συνεπεία διατάξεως του κανονισμού δικαιούμενοι συμμετοχής και άνευ εγγραφής. Αποκλείονται της απονομής βραβείων: α)όσοι των εκθετών ήθελον προ της ενάρξεως της εκθέσεως δηλώσει ότι επιθυμούν να μη συμμετάσχωσι του διαγωνισμού. η δήλωσις αύτη δέον να απευθύνεται προς την διοίκησιν της εκθέσεως, β)οι εκθέται τμήματος ξένης χώρας, εφ’ όσον αύτη ήθελεν αποφασίσει όπως οι συμμετέχοντες των υπηκόων αυτής μη συμμετάσχωσι του διαγωνισμού, γ)όσοι των εκθετών δεν ήθελον παράσχει εγκαίρως προς την ελλανόδικον επιτροπήν τα αιτηθέντα παρ’ αυτών στοιχεία. Δεν δύνανται να τύχωσι βραβείων οι εκ των εκθετών μέλη ελλανοδίκου επιτροπής εξασκήσαντες πράγματι τα καθήκοντα αυτών τούτα ή σωματεία και οργανώσεις αντιπροσωπευόμεναι παρά τη ελλανοδίκω επιτροπή δια μέλους της διοικήσεως αυτών ή πράκτορός των. Ο χαρακτηρισμός «εκτός συναγωνισμού» απαγορεύεται τόσον δια τους ελλανοδίκας όσον και δια τους εκθέτας οίτινες εζήτησαν να μείνουν έξω της απονομής αμοιβών. Οι συνεργάται των εκθετών (αρχιτεχνίται και εργάται συμβάλλοντες εις την παραγωγήν, συσκευήν κλπ. των εκτεθειμένων αντικειμένων) δύνανται να τύχωσι βραβείων, εφ’ όσον ο εκθέτης έτυχεν ενός των τριών πρώτων βραβείων (άρθρ. 15 Α.Ν. 1169). Τα τοιαύτα βραβεία χορηγούνται προς επιλέκτους  μόνον τεχνίτας, επιδείξαντας εξαιρετικήν ικανότητα εν τη εκτελέσει, συσκευασία ή άλλη σχετική εργασία των εκτεθέντων αντικειμένων. Η ηθικότης των εργατών εν τη εργασία αποτελεί στοιχείον εν τη κρίσει των μελών της επιτροπής. Άρθρ.4.-Τα απονεμόμενα εις εκθέσεις βραβεία δέον να φέρουν έντυπον υπογραφήν του υφυπουργού Τύπου και Τουρισμού, του προέδρου της ανωτάτης ελλανοδίκου επιτροπής, του προέδρου ή του διοικητικού συμβουλίου ή της επιτροπής της εκθέσεως, και του γενικού διευθυντού της εκθέσεως. Άρθρ.5.-Ο αριθμός των απονεμητέων βραβείων εις εκάστην έκθεσιν ή εκάστην περίοδον αυτής ορίζεται δια της πράξεως της εγκρινούσης την άδειαν οργανώσεως της εκθέσεως και εν περιπτώσει διαρκούς τοιαύτης κατά Ιανουάριον εκάστου έτους αιτήσει των ενδιαφερομένων οργανώσεων (επιτροπή ή συμβούλιον εκθέσεως) εκ μέρους της αυτής αρχής. Τα μεγαλύτερα βραβεία είναι πάντοτε ολιγαριθμότερα των της αμέσως επομένης κατηγορίας. Άρθρ.6.-Η βαθμολογία των μελών της ελλανοδίκου επιτροπής δια την βράβευσιν ενός προϊόντος ή εκθέτου γίνεται ως εξής: «Έκαστον των μελών της επιτροπής βαθμολογεί δι’ 1 έως 5 βαθμών:1)Ως προς την ωφελιμότητα του προϊόντος, λαμβανομένου υπ’ όψιν του αριθμού των καταναλωτών ή της εκτάσεως της καταναλώσεως. 2)Ως προς την καλήν συσκευήν (ως εμφανίζεται). 3)Ως προς το εύωνον της παραγωγής. 4)Όσον αφορά τους καλούς όρους της κατασκευής (απλότης εν τη κατασκευή, χρησιμοποίησις καλών πρώτων υλών, έλλειψις κινδύνων δια τους εργάτας οίτινες ειργάσθησαν κατά την παραγωγήν του προϊόντος, συσκευασία κλπ.). Δια την απονομήν βραβείων οι ελλανόδικοι επιτροπαί δέον να λάβωσιν υπ' όψει μόνον τα εκτιθέμενα έργα, εργασίας ή προϊόντα. Τα κατά τας προγενεστέρας εκθέσεις επιτευχθέντα βραβεία δεν αποτελούσι τίτλον προς επίτευξιν αντιστοίχου τοιούτου. Οι βαθμοί των μελών επί εκάστης των ανωτέρω περιπτώσεων αθροίζονται και διαιρούνται δια του αριθμού των μελών ίνα ευρεθή ο διδόμενος υπό της επιτροπής βαθμός βραβεύσεως δι’ εκάστην κατηγορίαν. Το ανώτερον όριον των βαθμών ους έν έκθεμα ή εις εκθέτης δύναται να επιτύχη είναι 20. Εκείνος ο οποίος θα επιτύχη 18-20 βαθμούς θα λάβη το μέγα βραβείον, 15-17 δίπλωμα τιμής, 12-14 χρυσούν μετάλλιον, 8-11 Σελ. 265 11 Γενικά περί εκθέσεων 18.Η.α.8 αργυρούν μετάλλιον, 4-7 χαλκούν μετάλλιον, 1-3 εύφημον μνείαν. Επί εκθεμάτων ως εκ του είδους αυτών αποκλειόντων την εφαρμογήν του ανωτέρω τρόπου βαθμολογίας, η βαθμολογία καθορίζεται εις 1-10 μονάδας παρ’ εκάστου των μελών ενιαίως, το άθροισμα των μονάδων διαιρείται δια του αριθμού των βαθμολογησάντων και ευρίσκεται ο αριθμός βραβεύσεων όστις αντιστοιχεί: α)8-10 μέγα βραβείον, β)7 δίπλωμα τιμής, γ)6 χρυσούν μετάλλιον, δ)5 αργυρούν μετάλλιον, ε)1-4 εύφημος μνεία. Αι ελλανόδικαι επιτροπαί δικαιούνται εν τη απονομή του πρώτου βραβείου «μέγα βραβείον» να προβαίνουν, αναλόγως του επιτευχθέντος βαθμού, εις την διάκρισιν α)«μέγα βραβείον εκτός συναγωνισμού μέλος ελλανοδίκου επιτροπής» βαθμός 10, β)«μέγα βραβείον εκτός συναγωνισμού» βαθμός 9, και γ)«μέγα βραβείον» βαθμός 8. Άρθρ.7.-Η οργανωτική μιας εκθέσεως επιτροπής οφείλει να ζητήση από το υφυπουργείον Τύπου και Τουρισμού όπως καθορισθή το χρηματικόν ποσόν το οποίον δικαιούται να ζητήση αύτη δι’ έκαστον βραβείον εκ μέρους του δικαιούχου. Τας δαπάνας της προμηθείας των βραβείων καταβάλλει η έκθεσις, εισπράττει δε ταύτας ως και τας συμπαρομαρτούσας σχεδιάσεις των βραβείων ή κρατήσεως των σχετικών βιβλίων παρά των βραβευομένων συν τη παραδόσει του βραβείου. Άρθρ.8.-Τα απονεμόμενα εις εκθέτας και εκθέματα χρηματικά ποσά και χρήσιμα εργαλεία συμφώνως προς τον κανονισμόν εκάστης εκθέσεως και τους διαγραφομένους παρ’ αυτού όρους χαρακτηρίζονται απλώς ως έπαθλα και ουχί βραβεία. Άρθρ.9.-(Μεταβατική διάταξις). 