text: Dèlman mêrupakan salèh atu transportasi nyang populèr sêjak jaman kolonial. Transportasi nyang ditarik amè tênagè kuda êni berasal dari namè pênêmunyè, Charles Theodore Deeleman, sêorang litografêr amè insinyur jaman Hindia Bêlanda. Orang Bêlandè nyêbutnyè ‘dos-à-dos’, yakni dari bahasè Prancis nyang artinyè ‘punggung padè punggung’. Maksudnyè, sais amè pênumpang duduknyè bêrlawanan arah atau ngêbêlakangin. Istilah dos-à-dos êni amè masarakat Bêtawi disêbut jadi 'sado'. Transportasi nyang dikêndarèin amè sêorang sais êni mulè digunèin sêbagè angkutan antarkotè padè 1897. Wayah dulu sado diibaratin sêbagè taksi karna bisè ngêlayanin rutê jauh kayak Bogor—Bandung. Karang pungsi sado udèh berobah. Padè bêbêrapè têmpat wisatè, sado diijinin beropêrasi sêbagè transportasi wisatè.