text: تقابل علم و تقدس؛ اعتراض بومیان هاوایی باعث توقف فعالیت ۱۳ رصدخانه شد قله مائونا کیا یا موناکی (Mauna Kea) در هاوایی علاوه بر این که یکی از بهترین سایت‌های رصدی دنیاست یکی از قله‌های مقدس برای بومیان این منطقه نیز است‌ همین مسئله باعث ایجاد درگیری‌هایی بین بومیان هاوایی و اخترشناسان شده است‌ به خصوص با آغاز پروژه‌ی ساخت تلسکوپ غول‌پیکر دیگری بر فراز این قله‌اکنون اعتراض صدها نفر از بومیان هاوایی در محدوده‌ی محل ساخت تلسکوپ سی متری (TMT) باعث توقف فعالیت ۱۳ رصدخانه‌ی حاضر در قله مائونا کیا شده است. طرحی هنری از تلسکوپ سی متری که پس از افتتاح یکی از سه تلسکوپ بزرگ دنیا خواهد بود.