text: ثبت اولین تصویر از یک سیاهچاله به عنوان دستاورد علمی برتر سال انتخاب شد ژورنال Science ثبت اولین تصویر از یک سیاهچاله را به عنوان دستاورد علمی برتر سال ۲۰۱۹ انتخاب کرد. تصویری که ویژگی‌هایش بار دیگر درستی نظریه نسبیت عام اینشتین را تایید کرد. این تصویر که در واقع نمایی است از ابرسیاهچاله مرکز کهکشان M۸۷ در جریان پروژه تلسکوپ افق رویداد یا EHT ثبت شد. پروژه‌ای که با همکاری تعدادی از رصدخانه‌های رادیویی در نقاط مختلف جهان انجام شد. رصدخانه‌هایی که به یک‌دیگر متصل شدند تا تلسکوپی مجازی به اندازه سیاره زمین شکل بگیرد. این همکاری بین‌المللی در نهایت منجر به ثبت اولین تصویر از افق رویداد یک سیاهچاله شد؛ اتفاقی که پیش از این ناممکن به نظر می‌رسید. آیا تصویربرداری از سیاهچاله‌ها ممکن است؟ پژوهشگران سال‌ها مشغول نظریه‌پردازی درباره سیاهچاله‌ها بودند. با این حال شاید کمتر کسی تصور می‌کرد که روزی بتوان تصویری واقعی را از این اجرام رمزآلود ثبت کرد. کارل شوارتزشیلد با بهره بردن از نظریه نسبیت عام اینشتین برای اولین بار محاسباتی را انجام داد که توصیف‌گر اجرامی خاص بود که در نهایت به سیاهچاله معروف شدند. اجرامی با گرانش بسیار شدید که حتی نور، سریع‌ترین موجود عالم، نیز توان فرار از گرانش آن‌ها را ندارد. پس از آن و در سال‌های بعد اخترشناسان به طور غیرمستقیم موفق به آشکارسازی سیاهچاله‌ها شدند. از سیاهچاله‌های ستاره‌ای که بیشتر با ثبت تابش پرتو ایکس مواد دیسک اطراف‌شان کشف می‌شوند تا ابرسیاهچاله‌ها که در مرکز کهکشان‌ها جای گرفته‌اند و اثرات گرانش شدید آن‌ها روی اجرام اطراف‌شان قابل ثبت است. چند سال پیش نیز اولین نشانه‌های مستقیم از وجود سیاهچاله‌ها در جریان آشکارسازی امواج گرانشی مشاهده شد. ثبت تصویری مستقیم از سیاهچاله‌ها اما کاری بسیار چالش‌برانگیز بود. اما ایده‌ای که حدودا دو دهه پیش ارائه شد چیزی بود که ارزش امتحان کردن را داشت. بر اساس این طرح امکان ثبت تصویری از سیاهچاله در پس‌زمینه گازهای درخشانی که خارج از افق رویداد قرار دارند وجود داشت. گازهای اطراف سیاهچاله دمای بالایی دارند و در طول موج‌های مختلف تابش می‌کنند. به این ترتیب و بر اساس این طرح ثبت سایه سیاهچاله در در پس‌زمینه درخشان گازهای اطراف آن امکان‌پذیر بود. ایده‌ای که در نهایت و در جریان پروژه تلسکوپ افق رویداد عملی شد. تیم تلسکوپ افق رویداد تصویربرداری از ابرسیاهچاله مرکز کهکشان خودمان، راه شیری، و همچنین ابرسیاهچاله مرکز کهکشان M۸۷ را در دستور کار خود قرار داد. تلسکوپ‌های همکار در این پروژه در سال ۲۰۱۷ به مدت ده شب به جمع‌آوری داده از هر دو سوژه مشغول شدند. با توجه به سرعت بیشتر حرکت مواد اطراف ابرسیاهچاله مرکز راه شیری (که باعث تار شدن تصویر می‌شد)، متخصصان این پروژه روی پردازش داده‌های مربوط به ابرسیاهچاله کهکشان M۸۷ متمرکز شدند. تا این که در نهایت در ماه آپریل سال ۲۰۱۹ میلادی انتشار تصویر ابرسیاهچاله کهکشان M۸۷ تاریخ‌ساز شد و در صدر اخبار رسانه‌ها قرار گرفت. آرایه آلما در شیلی، یکی از رصدخانه‌های همکار در پروژه تلسکوپ افق رویداد.