text: کارتون‌ نوستالژیک؛ پت و مت رفقای دست و پاچلفتی! این دو مرد بامزه در دنیای کودکان را بزرگسالان هم دوست دارند. کارتون پت و مت و کاراکترهایش سال‌هاست که همراه بچه‌ها و پدر و مادرهایشان هستند. آنقدر که کاراکترهای کارتون پت و مت تبدیل به ضرب‌المثلی در فرهنگ ما شده‌اند و هر وقت کسی کاری را به شکل عجیب و غریبی انجام بدهد یا دو نفر خرابکاری کنند بلافاصله آنها را با گفتن پت و مت مخاطب قرار می‌دهیم. تاریخ ساخت خالقان کشور سازنده ۱۹۷۶ میلادی لوبومیر بنز چک پت و مت دو عروسک سری انیمیشن‌های معروفی هستند که به نام خودشان، پت و مت مشهور شده است. سری انیمیشن‌های پت و مت به روش استاپ-موشن ساخته شده که یکی از روش‌های کلاسیک انیمیشن‌سازی است. (استاپ موشن به انیمیشن‌هایی اطلاق می‌شود که در آنها حرکت لحظه‌ای ثبت می‌شود و توقف و حرکت‌های پیاپی باعث حرکت تصاویر می‌شوند‌) آنها سال ۱۹۷۶ به دنیا آمدند‌ خالق پت و مت، لوبومیر بنز اهل کشور چکسلواکی بود که به همراه همکارش ولادیمیر ژیرانک اولین اپیزود از این سری انیمیشن‌ها را سال ۱۹۷۶ ساختند‌ این دو کاراکتر همیشه با یک لباس مشخص دیده می‌شوند: پت لباس زرد رنگ و کلاه کوتاهی به سر دارد و مت پیراهن قرمز و کلاه بلند منگوله‌دار و به جز این‌ها اگر در صورت‌شان دقت کنید می‌بینید که همه اجزای چهره و حتی قدشان هم یکسان است‌ انگار دوقلو باشند‌ با این وجود هیچ وقت آنها را با هم اشتباه نمی‌گیریم‌ پت و مت همسایه هستند و معمولا درگیر مشکلاتی می‌شوند که خودشان ایجاد کرده‌اند‌ آنها از تمام ابزارآلات و لوازمی که دم دست‌شان باشد استفاده می‌کنند تا مشکل‌شان را حل کنند‌ البته که بیشتر مشکلی بر مشکلات می‌افزایند اما دست آخر آنقدر پیگیرند که به خواسته‌شان می‌رسند هر چند از راه‌های غیرمعمول و عجیب و غریب‌ چیزهایی که درباره‌ کارتون پت و مت نمی‌دانید کارتون پت و مت محبوبیت زیادی کسب کرد و به صورت جهانی پخش شد‌ فیلم‌های انیمیشنی که در استودیوی AFI تولید می‌شد از شبکه‌های مهم دیگری مانند BBC ONE هم پخش می‌شدند‌ بعضی از آنها جوایز زیادی از جشنواره‌های بین‌المللی دریافت کردند‌ می‌گویند بنز پت و مت را از روی خودش و همکار صمیمی‌اش ژیرانک ساخته‌ به همین دلیل هم کاراکترهای اصلی دو نفر هستند‌ باز هم طبق شنیده‌ها هر کدام از آنها قسمت‌های هجو مربوط به دیگری را می‌نوشته و همین باعث تعامل بیشتر آن دو و به تبع آنها دو کاراکتر و مفرح شدن فضای فیلم می‌شده است‌ اسم این دو نفر، پت و مت از همان اصطلاحات معروف شطرنج (پات و مات) می‌آید. اسم‌های بامسمایی است برای دو نفری که همیشه با هم مشغول یک‌جور همکاری و در عین‌حال مبارزه پنهان هستند و آخر سر با وجود آن که همه چیزهای دوروبرشان را نابود می‌کنند ولی به خواسته‌شان می‌رسند و با رضایت با هم دست می‌دهند و از کاری که انجام داده‌اند خوشنودند. اولین اپیزود از پت و مت که سال ۱۹۷۶ تولید شد، نامش بند زن بود. بند زن یک فیلم کوتاه بود اما قسمت‌های بعدی زمانشان کمتر شد. سال ۱۹۸۹ بود که نام پت و مت به رسمیت شناخته شد و از آن به بعد این انیمیشن را به نام پت و مت نامگذاری کردند. در چکسلواکی سوسیالیستی همه هنرمندان مجبور بودند درباره محتوای آثارشان به ماموران رژیم کمونیستی توضیح دهند. سوالاتی از این قبیل از بنز پرسیده شد که: چرا رنگ پیراهن‌های پت و مت، قرمز و زرد است؟ آیا قصد سازندگان به تمسخر گرفتن رژیم کمونیستی چین بوده؟ توضیحات بنز برای ماموران امنیتی راضی‌کننده نبود. آنها به دلیل ناخالصی‌های ایدئولوژیک این انیمیشن دستور توقف تولید آن را صادر کردند. با این وجود همکاران اسلواک تلویزیون چکسلواکی در براتیسلاوا پشتیبانی‌های لازم را از این انیمیشن انجام دادند و آنها را به بخش تولید واگذار کردند. یعنی از آن به بعد بنز و همکارانش در استودیویی مشابه در چک ولی زیر نظر بخش اسلواک‌ کار می‌کردند. از سال ۱۹۷۹ تا ۱۹۸۵، ۲۸ اپیزود این انیمیشن با این شرایط تولید شد. اما به هر حال آنها تی‌شرت مت را از قرمز به خاکستری تیره تغییر رنگ دادند. سال ۱۹۸۹ بعد از اینکه بلوک شرق تصمیم گرفت فضا را کمی بازتر کند، دوباره رنگ لباس مت قرمز شد. در سوییس برنامه‌های کودک آلمانی زبان مانع از پخش تمام اپیزودهای پت و مت شدند چون به نظرشان برخی از قسمت‌های این انیمیشن بیش از حد خطرناک بود. از آنجایی که کارتون پت و مت دیالوگ ندارد همه کشورهای جهان بدون مشکل دوبله می‌توانند آن را پخش کنند.