Um fimm þúsund manns eru háðir örvandi vímuefnum hér á landi . Vísir / Getty Þórarinn Tyrfingsson , fyrrverandi formaður SÁÁ og yfirlæknir á Vogi , segir mikla aukningu hafa orðið undanfarin þrjú ár í fjölda kókaín neytenda . Fólkið leiti sér þó fljótt aðstoðar en sá hópur sem meðferðarstofnanir þjónusta er mun veikari og í flóknari vímuefnaneyslu en þekktist áður . „ Í heild sinni er örvandi vímuefnaneysla , hún er gríðarlega mikil núna og hefur líklega aldrei verið meiri , hvorki tölulega né hlutfallslega , “ segir Þórarinn í viðtali við Reykjavík síðdegis í dag . Rúmlega helmingur þeirra sem fari í meðferð vegna fíkniefnavanda greinist með fíkn og eru verulega háðir efnunum . Hann segir neyslu örvandi vímuefna vera mikið vandamál hér á landi , hvort sem um er að ræða amfetamín , e-pillur eða kókaín . Það sem sé hins vegar nú að gerast er að mikil aukning er að verða í neyslu kókaíns á meðan amfetamín neysla stendur nokkurn veginn í stað . „ Þó að kókaínið hafi ekki náð amfetamíninu þá hér um bil eru þeir jafn margir , “ segir Þórarinn og bætir við að neyslan sé mest tengd skemmtanalífi . Þórarinn Tyrfingsson var í viðtali í Reykjavík síðdegis um kókaínfaraldurinn hér á landi . Í góðæri er meira um vímuefnaneyslu að sögn Þórarins og það hafi verið skýrt eftir hrun . Vímuefnamarkaður þá hafi hrunið en síðustu þrjú ár hefur hann farið vaxandi á ný . „ Við tengjum alla vímuefnaneyslu sem við erum að tala þarna um , sem bundin er við skemmtanalífið og borgarlífið , við tengjum hana auðvitað við hagvöxtinn . Áfengis - og vímuefnavandamál vex með hagvexti . “ Hann segir dæmi þess vera aukna neyslu á ritalíni eftir hrun . Það hafi verið tiltölulega nýtt af nálinni en notkun þess hafi aukist verulega um og eftir hrun , en í raun hafi ekkert beinlínis komið í staðinn fyrir hin vímuefnin . „ Það kom ekkert í staðinn vegna þess að neyslan minnkar við þessar aðstæður , líka hjá þeim sem nota mikið . “ Þórarinn segir vímuefnaneyslu fólks í dag flóknari en áður fyrr . Þó sé mun minni hópur sem noti sterk verkjalyf en örvandi vímuefni . Vísir / Getty Um fimm þúsund háðir örvandi vímuefnum Neysla sterkra verkjalyfja hefur verið til umræðu í samfélaginu og um heim allan vegna mikillar aukningar í neyslu þeirra . Rekja má dauðsföll nokkurra ungmenna til neyslu slíkra lyfja og hefur meðal annars Þróunarstöðin beitt sér fyrir því að draga úr neyslu slíkra lyfja . Frá árinu 2008 til 2017 jókst ávísun ópíóða hér á landi um þrjátíu prósent . „ Venjulega , allt fram á þennan dag , hafa íslenskir vímuefnafíklar byrjað að sprauta örvandi vímuefnum . Við það fá þeir allskonar fylgikvilla og fara því að sækja í önnur lyf , bæði vegna svefntruflana og geðrofseinkenna og ýmissa hluta sem þau fá , og hluti af því er að fara yfir í sterk verkjadeyfandi lyf , “ segir Þórarinn um þessa þróun . Hann segir þó hópinn sem sé háður slíkum lyfjum vera mun minni en þann sem háður er örvandi vímuefnum . Innan við þúsund manns séu háðir verkjalyfjum á borð við morfín og oxycontin á meðan hópur þeirra sem háður er örvandi vímuefnum telji á bilinu fjögur til fimm þúsund . Þó vandamálið sé mest á meðal fólks á aldrinum tuttugu til þrjátíu ára sé þó mikilvægt að stunda forvarnarstarf og ná til fólks á framhaldsskólaaldri . „ Við þurfum að fara inn í framhaldsskólanna og við verðum að stofna til samvinnu við nemendur þar og þeir verða að breyta viðhorfinu , sá hópur . Við verðum líka að ná til þeirra sem ekki eru í framhaldsskólum og við verðum að breyta viðhorfi þessu unga fólks svo það telji ekki svona eftirsóknarvert og skemmtilegt að prófa þessi efni . “