Lífhagkerfið snertir allt líf á jörðinni „ Ísland hefur á formennskuári sínu í Norrænu ráðherranefndinni lagt áherslu á Norræna lífhagkerfið og sett af stað nokkur rannsóknaverkefni á því sviði . Markmið þessara verkefna er m.a. að finna nýjar leiðir til þess að nýta auðlindir okkar betur og koma í veg fyrir sóun “ , segir Sigurður Ingi Jóhannsson sjávarútvegs - og landbúnaðarráðherra . Lífhagkerfið tekur yfir allar lífrænar auðlindir sem gefa af sér hráefni , s.s. sjóinn , beitilönd , öræfi , mannauð , skóg og ferskvatn . Leita þarf leiða til að nýta betur þessar auðlindir og þannig draga úr sóun þeirra hráefna sem þær gefa af sér . Á sama tíma þurfum við að tryggja heilbrigði vistkerfanna svo þau geti staðið af sér álag , s.s náttúruhamfarir . Skynsamleg nýting og uppbygging lífauðlinda getur stuðlað að því að draga úr náttúruvá , ef hún er skipulögð með það í huga , til dæmis draga skóglendi og óshólmar úr flóðahættu og skóglendi bindur eldfjallaösku . Lífhagkerfið snertir allt líf á jörðinni . Því er mikilvægi þess að varðveita það ótvírætt . Dagur umhverfisins í apríl sl. var helgaður yfirskriftinni : „ Hættum að henda mat “ , en ein grunnforsenda þess að vernda lífhagkerfið er einmitt að taka ekki meira en við þurfum . Matvæla - og landbúnaðarstofnun Sameinuðu þjóðanna ( FAO ) áætlar að árlega fari 1,3 milljarðar tonna matvæla til spillis sem er um þriðjungur matvæla sem framleiddur er . Á sama tíma fer ein af hverjum sjö manneskjum í heiminum svöng að sofa og yfir 20 þúsund börn deyja daglega úr næringarskorti . Matarsóun er siðferðislegt vandamál , ekki síst í hinum vestræna heimi . Brýnt er að vekja almenning til vitundar um afleiðingar matarsóunar og finna leiðir til að stemma stigu við henni . Þetta kallar á breyttan hugsunarhátt í allri framleiðslu og okkur ber skylda til að nýta hráefnið eins vel og hægt er . Það er einnig mikilvægt að nýsköpunarfyrirtæki leiti leiða til þess að fullvinna hráefni sem hingað til hefur farið til spillis og stuðli þannig að fullvinnslu . Matarúrgangur fellur til á öllum stigum matarkeðjunnar . Áætlað er að í þróunarlöndunum sé sóunin meiri á framleiðslustiginu á meðan því er öfugt farið í hinum vestrænum ríkjum þar sem sóunin á sér stað frekar á neyslustigi vörunnar . Þetta kallar á að beitt sé lífsferilshugsun í allri stefnumótun og ákvarðanatöku um úrgangsmál , jafnt á vettvangi stjórnvalda sem og við framleiðslu vara . Af þeim sökum lagði ég fram frumvarp um breytingu á lögum um meðhöndlun úrgangs á Alþingi í nóvember 2013 þar sem kveðið er á um ákveðna forgangsröðun við meðhöndlun úrgangs og setningu reglna um stjórnun og stefnu í úrgangsmálum . Felst hún í fyrsta lagi í forvörnum í því skyni að koma í veg fyrir myndun úrgangs . Þá er næst í forgangsröðinni undirbúningur fyrir endurnotkun , þá endurvinnsla , síðan önnur endurnýting , eins og orku-vinnsla , og loks förgun . Matarúrgangur verður til af ýmsum ástæðum , svo sem offramleiðslu , ófullnægjandi geymsluaðferðum , óhentugum skammtastærðum og skorti á aðgæslu neytenda , t.d. þegar matur dagar uppi í ísskápnum . Einstaklingar geta lagt sitt af mörkum í baráttunni gegn matarsóun , t.d. með því að skipuleggja matarinnkaup betur , athuga dagsetningar og nýta matarafganga í stað þess að fleygja þeim . Verkefni Matís sem snúa að bættri hráefnanýtingu og fullvinnslu eru samfélaginu mikilvæg þar sem slík verkefni stuðla að betri nýtingu auðlinda og draga um leið úr neikvæðum áhrifum á náttúruna . Þá er verulegur fjárhagslegur ávinningur af því fyrir einstaklinga og samfélagið að hætta að sóa mat um leið og það er siðferðislega og samfélagslega rétt að henda ekki matvælum á sama tíma og fjöldi manna í heiminum sveltur . Á Norðurlöndum er að finna mikið hugvit og skapandi hugsun og með norrænu samstarfi hafa Norðurlöndin sýnt svo ekki verður um villst að þau hafa allar forsendur til að vera í fararbroddi á mörgum sviðum . Markmiðið með formennskuáætlun Íslands og þeim verkefnum sem unnið er að innan ramma hennar er og verður að styrkja stöðu Norðurlandanna enn frekar á þessu sviði . Viðtalið við ráðherra birtist í ársskýrslu Matís fyrir starfsárið 2014 en skýrslan var gefin út 16. janúar sl .