20 MORGUNBLAÐID , FIMMTUDAGUR 15. NÓVEMBER 1984 nnrhou Lo / rl MÆúA sotj , lff / rn / d > / aJ j / f - ^ aÁ . Juá / yil . aL JJzámiúá proA / / r . Hér sést dæmi um lykkjuskriftina sem hingað til hefur verið kennd í íslenskum skólum . Dæmið er tekið úr kennslubók Marinós L Stefinssonar , en hann og Guðmundur I. Guðjónsson gerðu þær kennslubækur sem notaðar hafa verið við skriftarkennslu um árabil . Breytingar á skríf tarkennslu í Grunnskólum : ítölsk skrift í stað lykkjuskriftar ferðar . Námskeiðið stóð í fimm daga og alls tóku um 60 kennarar þitt í því . Dr. Gunnlaugur Briem , sem sjálf - ur hefur notað ítalska skrift síð - astliðin 19 ár , kenndi hana á endur - menntunarnámskeiðinu : „ Yfirburð - ir ítölsku skriftarinnar eru með tvennum hætti , " sagði Gunnlaugur er blaðamaður Mbl . hitti hann að máli á námskeiðinu . „ Annars vegar er hún mjög falleg . En hitt skiptir þó meiru , að hreyfingakerfi hennar ber af skriftarhreyfingum þess stíls sem nú er í notkun . Um 1420 bjó ítalskur maður í Flórens , Niccolo Niccoli , þessa skrift til . Hún var notuð í 150 ár , en blómatími hennar var um aldamót - in 1500 . Það sem Niccoli lagði til málanna var einföldun á gotneskri léttiskrift : Hann sleppti skraut - dráttunum og notaði stafinn litla-g sem hann fékk að láni úr stafrófi sem var 200 árum eldra . Skriftin mótast af þeim áhöldum sem notuð eru við hana . Þegar hvass oddpenni komst í tísku á siðari hluta 16. ald - ar , urðu miklar breytingar á henni . Ef þú gætir þín ekki fer blekið út um allt ... Þegar þú skrifar með oddpenna , eru uppstrokurnar sérstakur vandi . Ef þú gætir þín ekki stingst penn - inn i pappirinn og blekið fer út um allt . Koparstunguskriftin , sem sumir kalla snarhönd , þróaðist úr ítaliuskrift , en mótaðist af mögu - leikum og takmörkunum oddpenn - ans . Hreyfingamoguleikar hans eru litlir , þótt skriftin líti stórglæsilega Skrift og stafagerð er sennilega stærri þittur í okkar daglega Iffi en við gerum okkur almennt grein fyrir . Okkur finnst þaö jafn sjálfsagt að skrifa og að lesa og hreint ekkert til - tökumál . Skriftin á sér langa sogu að baki og hefur verið þáttur í kennslu barna um margra iratuga skeið . Nú er svo komið að meðal kennara rfkir almenn og megn óinægja með lykkju - skriftina , en svo ncfnist sú skrift sem flest okkar hafa lært f skólum . Árið 1979 gerðu tvær nefndir i vegum menntamilariðuneytisins úttekt i skriftarkennslu f landinu . Niðurstöð - urnar urðu meðal annars þær að rið - iegt væri að breyta skriftarkennslunni og taka upp nýtt skriftarkerfi f grunnskólum landsins . í stað lykkju - skriftar skyldi koma hin svonefnda ítalska skrift og var ikveðið að skrift - arkerfi sem kennt er við Alfred Fair - bank skyldi vera fyrirmynd íslensku útfærslunnar i skriftinni . Síðsumars var efnt til endurmenntunarnim - skeiðs fyrir kennara f skrift og var ítalska skriftin þar aoallega til meo - Fri endurmenntunarnámskeiði kennara sem haldið var f Reykjavík f sumar . út í höndum þeirra sem með hana kunna að fara . Lykkjuskriftin svo - kallaða , sem menn vilja nú leggja á hilluna , er einfölduð koparstunga , en erfði stórgallað hreyfingakerfi oddpennans . Nú notum við kúlu - penna og önnur enn nútímalegri skriffæri . Og eiginleikar þeirra bjóða upp á aðra möguleika og hafa aðrar takmarkanir . Þeim hentar ít - alíuskriftin betur , vegna þess að hreyfingakerfi hennar er einfald - ara . Það er mesti kosturinn . Hún er þar að auki gullfalleg , en að minu áliti er það aukageta , nokkurs kon - ar bónus . Skriftaræfingar séu skemmtilegur leikur Á nimskeiðinu notaði ég aðferð við skriftarkennslu sem byggist á að kenna hreyfingarnar áður en úr þeim verða stafir . Undirstaða henn - ar eru æfingar sem þjilfa samhæf - ingu augna og handar , iður en let - urformin koma til sogunnar . Einn aðalvandinn er að leggja þær fyrir börnin i þann hátt að þær séu skemmtilegur leikur . Þegar þau eru að teikna roð á fisk eru þau Hka að æfa frumform letursins . Láttu börnin fá teikningu af mannsandliti og segðu þeim að teikna á það hringi með rauðum lit . Þau halda að þau valdi sívaxandi mislingum hji aumingja manninum , en um leið ert þú að kenna þeim skrift - arhreyfingu stafsins O. Fáránlegt tískufyrirbrigði ótengdir stafir , sem af einhverj - um istæðum eru stundum kallaðir „ prent " , eru í mínum augum alvar - legasta glappaskot i skriftar - kennslu , að minnsta kosti á þessari öld . Hreyfingakerfi þeirra miðast við að nema staðar að hverjum staf loknum . Það útheimtir allt annan skriftarvana en tengd skrift gerir rið fyrir . Til þess að ni tökum i henni , þurfa ung börn að uppræta hji sér einn vanann og temja sér annan . Mörgum tekst það aldrei . Ég er þeirrar skoðunar að forskriftin þurfi að gera rið fyrir tengingum fri upphafi . Ótengda skriftin , sér - staklega sú sem byggðist á hringj - um og beinum strikum , var firán - legt tískufyrirbæri , angi af Bau - haus-stílnum sem hérlendis er oft kallaður Funkis . Nilægt 1920 og fram yfir seinna strið fannst sum - um arkitektum mest púður í að teikna hús , sem litu út eins og verk - smiðjur og sem fólk vildi ekki búa i . Húsgagnahönnuðir bjuggu til stóla sem þú getur ekki setið i : tómar krómpípur og hornréttir fletir . í skólum var börnunum uppilagt að A FRISKY LAMB A fnsky lamb And a frisky child Playing thtir pranks In a cowslip meadow : Iht sky all blue And The a \ r all míld Andlht fields all sun And tht lanes half shadow . Christma Rossttti MUSIC Orpkeus wúk kú lutt tnacU trees , And tke mcuntam tvps tkatfretu , 1W themselvn wken ke a \ Á sma ; To kvs nuisicplcmh andflcwers Evtrspruna ; at sun and skowtrs Tkerc koÁmaÁt a Usting storvna . £ vtru tkma tkat kearÁ kvmplaM , ívtn tke bilíms oftkesea , yixmatkevrkeaáá anÁthenlayvy . ln swut musíc vs suck art , Kíílma carc andarief of ktart ? aLia ^ liet , orkear'ma , Áíe . Jokn Tletcher YZjpjukii locjíanjno ítiíe' Wúxjono Ó ( á ( rfímti ^ ( c'jurjrjum { i , ýitii ( mc : ÁoCúr' ( tatwacainr' ^ M ab at akaltmm aoabaa aras afat auMcm a ? jLmrájmoJamcon í i ít , [ m n » . Le Igaturc'jtiít' tjsj t Jomio Winfira , - ! scntít JfJIýf' í « rVftfmfM rU f ^ fríí-ftí on ( rnJknh'íittere'n ) e } lo ^ ( yf ) ácto , cÍ 7e ) ^ fafyl » tjrjcyXJ 3 iji / rne' fújarmai ( m fílamajcauentr' Ff „ m UOfniw kf ImU ,, . . J.XU Amt ; l „ [ \ ; ,, „ „ w ) . « , . . , « ¦ . IJl ( Mtflitly nilj , : t , h mn \ Sýnishorn úr kennslubók Alfreds Fairbank , en nú er unnið að Hér sést tengd ítölsk skrift , sem rituð er með sniðpenna . gerð kennsluefnis fyrir íslenska grunnskólanemendur , sem byggir i skriftarkerfi hans . Á pessari mynd sést upphafsgerð skriftarinn - ar , hún er ótengd og in tengikróka . Meðfylgjandi mynd er úr fyrstu kennslubók sem gefin var út í ítalskri skrift Hún er gerð af Ludovico degli Arrighi og kom út í Róm árið 1552 .