Uppeldi og menntun - 16.02.2007 , Blaðsíða 185 185 Uppeldi og menntun 16. árgangur 2. hefti , 2007 INGÓLFUR ÁSGEIR JÓHANNESSON Hvað skiptir mestu í kennaramenntun ? Kennaramenntun virðist vera á krossgötum núna . Það er þó ekki í fyrsta skipti því ef litið er á sögu hennar hafa margvíslegar breytingar átt sér stað á þeirri rúmu öld sem hún hefur verið við lýði hér á landi . Kennaramenntun er fjölbreytileg og um hana er ýmiss konar ágreiningur . Þetta er ekki bara þriggja ára menntun grunnskóla - kennara til bakkalárprófs eins og stundum mætti halda þegar hlustað er á rökræður um kennaramenntun . Við menntum kennara til að starfa á þremur skólastigum , þ.e. leik - , grunn - og framhaldsskólastigi , auk þess sem menntaðir eru ökukennarar , dans - kennarar , jógakennarar og háskólakennarar , svo að fáein önnur dæmi séu nefnd . Þessir þankar einskorðast þó við menntun kennara fyrir leik - , grunn - og framhalds - skóla . Meginleiðirnar fyrir þessi skólastig eru þriggja ára bakkalárnám fyrir leik - og grunnskólakennara og þriggja ára eða lengra fagnám ásamt hálfs til eins árs námi í kennslufræðum fyrir grunn - og framhaldsskóla . Iðnaðarmenn koma aðra leið inn í skólakerfið með iðnmeistararéttindi og nám í kennslufræðum ? og svona mætti lengi telja alls konar leiðir . Auk þess starfar nú orðið margt annað fagfólk í skólakerfinu ; má þar nefna þroskaþjálfa , námsráðgjafa og bókasafnsfræðinga . Lágmarksmenntun kennara hér á landi er þrjú eða fjögur ár en í raun er nám margra miklu lengra . Þetta meginkerfi hefur verið við lýði síðan um 1970 með þeirri mikilvægu undantekningu að menntun leikskólakennara varð jafngild menntun grunnskólakennara fyrir aðeins tíu árum þegar bakkalárnám hófst við Háskólann á Akureyri haustið 1996 og skömmu síðar við Kennaraháskóla Íslands . Þegar þetta er ritað liggur ekki fyrir hvort lagt verður fram frumvarp um að menntun kennara skuli vera fimm ára háskólanám . Flest þykir þó benda til þess , þannig að hér verður gengið út frá því að slík breyting verði innan fárra ára . Hún hlýtur að skapa svigrúm til að breyta formi og innihaldi og margir hugsa sér gott til glóðarinnar að geta bætt einhverju við . En mun lengri kennaramenntun bæta skólastarf ? Áherslubreyting , lenging , viðbót Fjölbreytileiki kennaramenntunar ætti að mínum dómi að vera styrkur fyrir skólakerfið en ég er ekki viss að hann nýtist sem skyldi . Hvers vegna ? Margt kemur til en ég nefni þó aðeins tvennt : Ég held að margt skólafólk upplifi það sem óþægindi þegar til starfa kemur fagfólk með annan bakgrunn en það sjálft , kennarar sem annað fagfólk . Er þriggja ára bakkalárlíkanið svona sterkt í hugum fólks ? Kannski skiptir sú staðreynd að lengi sáu aðeins tveir skólar um kennaramenntun fyrir leikskóla og yngri bekki grunnskóla , þ.e. Fósturskóli Íslands og Kennaraskóli Íslands , síðar Kennaraháskóli Íslands , máli í þessu sambandi . Hitt atriðið sem ég nefni hindrar ekki síður að fjöl - breytileiki í menntun og bakgrunni gagnist skólunum . Það er sú staðreynd að okkur