< span > < span style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Fira Sans' ; font-weight : 600 ; color : #4a4a4a ; font-size : 16 px ; line-height : 25 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Morgunblaðinu 19. janúar 2020 . Mannvirki sem eiga að hýsa alþjóðlegar keppnir eru mörg hver komin til ára sinna . Almennt bera sveitarfélög ábyrgð á uppbyggingu íþróttamannvirkja samkvæmt íþróttalögum . Ný reglugerð um þjóðarleikvanga opnar á aðkomu ríkisins sérstaklega að slíkri mannvirkjagerð . Hér er um að ræða mannvirki sem þegar er til staðar eða á eftir að reisa . Þjóðarleikvangur uppfyllir tæknilegar staðalkröfur fyrir viðkomandi íþróttagrein ásamt því að uppfylla skilgreindar lágmarkskröfur um íþróttamannvirki samkvæmt alþjóðlegum reglum alþjóðasambanda og íslenskum reglugerðum um mannvirki fyrir almenning og fjölmiðla . Við höfum lengi átt framúrskarandi íþróttafólk . Við getum sannarlega verið stolt af afreksíþróttafólkinu okkar en við eigum líka að geta verið stolt af aðstöðunni sem við höfum til að halda alþjóðlega íþróttaviðburði og íþróttakeppnir . Ljóst er að sú aðstaða sem þarf til að geta tekið á móti alþjóðlegum viðburðum í þeim íþróttagreinum sem við stöndum framarlega í þarfnast endurnýjunar . Starfshópurinn mun m.a. vinna að öflun upplýsinga um hvernig vinna eigi eftir nýrri reglugerð um þjóðarleikvanga og afla nauðsynlegra upplýsinga um hvaða alþjóðakröfum þarf að fara eftir svo hægt sé að greina þarfir fyrir mannvirki til lengri tíma og mögulega nýtingu mannvirkja sem fyrir eru . Starfshópurinn er skipaður öflugu fólki og ég hef miklar væntingar til afraksturs vinnu hans . Fjárfestingar ríkissjóðs eru rétt yfir langtímameðaltali , eða rúm 2% af landsframleiðslu . Vegna sterkrar stöðu ríkissjóðs verður hægt að fara í frekari innviðauppbyggingu á næstunni . Það sýnir sig að fjárfesting í íþróttum hefur verulegan samfélagslegan ábata til framtíðar . Ríkisstjórnin hefur lagt áherslu á mikilvægi uppbyggingu samfélagslegra innviða og eru íþróttamannvirki liður í því . Til að ná settum markmiðum þurfa allir að leggjast á eitt , ná hraðaupphlaupinu og skora ! < span style = " box-sizing : border-box ; font-weight : 600 ; color : #4a4a4a ; font-size : 16 px ; line-height : 25 px ; font-family : ' Fira Sans' ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Morgunblaðinu 30. desember 2019 . Þó að hægst hafi á hagkerfinu , en gert er ráð fyrir um 1,5% hagvexti árið 2020 , þá eru sóknarfæri víða . Heildarskuldir hafa lækkað mjög hratt frá fjármálahruni , farið úr 90% af landsframleiðslu í 20% , þ.e. hrein staða . Stöðugleikaframlög og góð efnahagsstaða hafa átt ríkan þátt í þessari þróun . Þróttur íslenska hagkerfisins er umtalsverður og hið opinbera mótar stefnu sína út frá breyttum forsendum . Íslenska hagkerfið er undirbúið og hið opinbera kemur til móts við hana með skattalækkunum í gegnum lífskjarasamninga og auknum opinberum framkvæmdum . Verkefnið fram undan er að styrkja umgjörðina sem knýr áfram framfarir og hagvöxt . Því hefur ríkisstjórnin hafið stórsókn í menntamálum og varið miklum fjármunum til nýsköpunar . Hagsæld framtíðarinnar mun grundvallast í auknum mæli á gæðum menntunar og jöfnum tækifærum . Framtíðarsýnin er sú að störf verði í auknum mæli til í gegnum nýsköpun og að starfsumhverfi fyrirtækja sé traust og hvetjandi á Íslandi . < / em > < strong > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Morgunblaðinu 23. desember 2019 . Hún stefndi að því að ráða sínum málum sjálf og framfarir í menntamálum voru nauðsynlegar til að þjóðin gæti staðið undir sjálfstæði sínu . Forystufólk þessa tíma var mjög meðvitað um mikilvægi menntunar enda hófst stórsókn í skólamálum með stofnun gagnfræðaskóla í þéttbýli og héraðsskóla í strjálbýli , Háskóli Íslands var settur á laggirnar 1911 og fræðslulög 1907 . Með þessu hugarfari sóknar þurfum við að fara inn í 21. öldina . Menntun verður lykillinn að tækifærum framtíðarinnar og því tel ég nauðsynlegt að fara í þær umbætur og aðgerðir sem hér eru kynntar . Þeir nemendur sem álíta að hæfileikar þeirra og hæfni séu föst stærð eru líklegri til þess að gefast upp á flóknari verkefnum og vilja forðast erfiðleika og áskoranir . Niðurstöður sýna að 73% íslenskra nemenda sem tóku þátt í síðustu PISA-könnunarprófunum eru með svokallað vaxtarviðhorf ; þau trúa að með vinnusemi , góðum aðferðum og hjálp frá öðrum geti þau þróað hæfni sína og getu . Þetta hugarfar er bæði dýrmætt og gagnlegt því af því leiðir að auðveldara er að bæta árangur nemenda . Til að koma Íslandi í fremstu röð í menntamálum er brýnt að skoða alla þá þætti sem geta aukið möguleika hvers nemanda því allir geta lært , og allir skipta máli . Ég hef nú þegar skipað öflugt fagráð í stærðfræði og hyggst gera slíkt hið sama fyrir íslensku og náttúrufræði . Fagráðin verða skipuð okkar færasta fólki og er markmið þeirra að gera tillögur um eflingu námssviðanna , starfsþróun , námsgögn og aukna samfellu allra skólastiga . Fagráðin munu einnig vera Menntamálastofnun til ráðgjafar við mótun og útfærslu námsgagna , verkefna um eflingu náms - og kennsluhátta , starfsþróun og ráðgjöf í skólum . Sama er að segja um náttúrufræði , Ísland er með fæstar kennslustundir af Norðurlöndunum í náttúrufræði á unglingastigi og ef við horfum lengra eru kenndir 160% fleiri tímar í náttúruvísindum á miðstigi í Eistlandi en hér á landi . Við ætlum að leggja aukna áherslu á mikilvægi þessara greina í viðmiðunarstundaskrá . Aðstæður til kennslu í náttúruvísindum hér á landi eru einstakar og brýnt að leita leiða til þess að nýta þau tækifæri betur til fræðslu fyrir nemendur í grunnskólum . Ísland hefur alla burði til að vera leiðandi á sviði náttúruvísinda enda eigum við vísindamenn á heimsmælikvarða , m.a. á sviðum jökla - og eldafjallarannsókna , hafrannsókna og loftslagsmála og það verður kappsmál okkar að fjölga starfandi kennurum í náttúrufræði . Aðgerðir sem miða að eflingu þessara greina hyggjumst við vinna í góðu samráði , ekki síst við nemendurna sjálfa . Öflug starfsþróun kennara er grundvöllur framfara í menntakerfinu okkar og mikilvægur liður í því að gera starfsumhverfi kennara framúrskarandi . Ekki hefur legið fyrir sameiginleg framtíðarsýn á málefni starfsþróunar t.d. milli ólíkra skólastiga og rekstraraðila skóla en nú eru komnar fram tillögur í þá veru . Tillögurnar eru fjölbreyttar og tengjast m.a. ráðuneytinu , sveitarfélögum , menntun kennara og skólunum sjálfum . Það er mjög dýrmætt að fá þær til umfjöllunar og útfærslu , ekki síst í samhengi við ný lög um menntun og hæfni kennara og skólastjórnenda sem taka munu gildi í ársbyrjun 2020 . Einnig er fyrir hendi Félag um menntarannsóknir ( FUM ) sem stendur fyrir umræðu um menntarannsóknir og kemur að útgáfu Tímarits um menntarannsóknir . Meðal markmiða félagsins er að efla þekkingu og færni félagsmanna til að leggja stund á rannsóknir á menntamálum og stuðla að útbreiðslu þekkingar á rannsóknum og þróunarstarfi . Breytingar á menntakerfi og menntastefna þurfa að byggjast á rannsóknum og því hyggjumst við leita leiða til að efla menntarannsóknir í samvinnu við háskóla , FUM , Kennarasambandið og Samband íslenskra sveitarfélaga . Stefna stjórnvalda í vísindamálum í gegnum innlenda samkeppnissjóði þarf einnig að taka mið af áherslu á menntarannsóknir á Íslandi . Meðal þeirra aðgerða sem þar eru sérstaklega tilgreindar eru mótun tillagna um stuðning við starfsemi skólabókasafna , þróun og aðgengi að rafrænu kennsluefni í íslensku , endurskoðun fyrirkomulags námsgagnagerðar og hvernig styrkja megi stöðu nemenda með annað móðurmál en íslensku og stuðla að jákvæðri umræðu og fræðslu í samfélaginu um fjölbreytileika tungumálsins . Þar er einnig fjallað um mikilvægi læsis og lesskilnings fyrir tungumálið okkar . Lesskilningur leggur grunn að öðru námi og markmið okkar er að leggja mun meiri áherslu á þjálfun hans í öllum námsgreinum því ef hugsun og skilningur á móðurmálinu er frjór og fjölbreyttur erum við betur í stakk búin til þess að læra og meðtaka aðra þekkingu . Ljóst er að miðla þarf betur til nemenda , foreldra og skólafólks hvernig haga skuli námsmati og notkun hæfniviðmiða í grunnskólum . Mikið er í húfi að allir geti nýtt sér þau og að framsetning þeirra og endurgjöf skóla sé skýr og skilvirk ; þannig er líklegra að allir nái betri árangri í námi . Á næstunni munum við kynna tillögur sem að því lúta og niðurstöður könnunar sem gerð var á innleiðingu aðalnámskrár grunnskólanna . Einnig verða brátt kynntar tillögur starfshóps um markmið og hlutverk samræmdra könnunarprófa . Sú gagnaöflun og greiningarvinna sem hefur átt sér stað að undanförnu mun nýtast vel við að efla menntakerfið okkar . Fjölmargir hafa komið að þeirri vinnu og kann ég þeim góðar þakkir fyrir mikilvægt framlag . Okkar bíða sannarlega spennandi verkefni og mörg þeirra eru vissulega flókin . En með réttu hugarfari og trú á verkefnunum sem fram undan eru mun árangurinn ekki láta á sér standa . Setjum markið hátt og vinnum að því saman að vegur þjóðarinnar og tækifæri séu tryggð . Styrkjum menntakerfið með markvissum aðgerðum sem tryggja að lífskjör og velsæld verði góð á 21. öldinni . < span style = " color : #4a4a4a ; font-family : ' Fira Sans' ; font-size : 16 px ; font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Morgunblaðinu 17. desember 2019 . Flestir fjölmiðlar byggja afkomu sína á auglýsingum og áskriftum og þegar báðir tekjustraumarnir minnka verulega verður staðan erfið . Tekjusamdrátturinn er rakinn annars vegar til þess að sífellt stærri hluti auglýsinga er birtur á vefjum erlendra stórfyrirtækja og hins vegar aukins framboðs á ókeypis fjölmiðlaefni . Sömuleiðis hafa Norðurlandaþjóðir verið í fararbroddi í stuðningi við fjölmiðlun um áratuga skeið . Í upphafi miðaðist hann einkum að dagblöðum en hefur á síðustu árum einnig tekið til annarra tegunda fjölmiðlunar , svo sem netmiðla og hljóð - og myndmiðla . Því hefur verið smíðað frumvarp þess efnis sem er í þinglegri meðferð . Markmið frumvarpsins er að efla stöðu íslenskra fjölmiðla með því að styðja við og efla útgáfu á fréttum , fréttatengdu efni og umfjöllun um samfélagsleg málefni . Til að ná því markmiði er gert ráð fyrir að heimilt sé að veita einkareknum fjölmiðlum fjárhagslegan stuðning sem felst í því að endurgreiða þeim hluta þess kostnaðar sem fellur til við að afla og miðla slíku efni . Einnig er gert ráð fyrir að endurgreiðsla til fjölmiðils geti ekki orðið hærri en 50 milljónir króna , en ekki er þak á sérstökum stuðningi sem miðast við 4% af framangreindum launakostnaði . Einnig má nefna styrki til nýsköpunarfyrirtækja . Hér er um að ræða endurgreiðslu á kostnaði úr ríkissjóði til einkaaðila hvort heldur í menningar - eða í nýsköpunarstarfsemi . Ég vonast til þess að sá stuðningur sem frumvarpið gerir ráð fyrir geri fjölmiðlum kleift að efla ritstjórnir sínar , vera vettvangur skoðanaskipta og tjáningarfrelsis og með þeim hætti rækja hlutverk sitt sem einn af hornsteinum lýðræðisins . Nú hlakka ég til að fylgja þessu frumvarpi eftir því það er heillaspor fyrir íslenska fjölmiðlun í heild sinni . < span style = " font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; font-family : ' Fira Sans' ; font-size : 16 px ; color : #4a4a4a ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Morgunblaðinu 16. desember 2019 . Velsæld hefur aukist um heim allan en á sama tíma stöndum við frammi fyrir fjölbreyttum áskorunum , ekki síst í umhverfismálum . Brýnt er að við horfum til lausna og aðgerða sem stuðla að jöfnum tækifærum til þátttöku í samfélaginu og þar er menntun lykilþáttur . Framtíðarvelsæld samfélagsins mun hvíla á fjárfestingu og forgangsröðun okkar í þágu menntunar í dag . Í þessari grein verður farið yfir ýmsa þætti sem styrkja og efla menntakerfið okkar ; hugarfar , orðaforða , læsi , starfsþróun og fjölgun íslenskutíma ásamt umfjöllun um árangursríkar aðgerðir . Það sem einkennir þær meðal annars er að þar er skýr forgangsröðun í þágu menntunar , ekki aðeins þegar kemur að fjármagni heldur er virðing borin fyrir námi og skólastarfi . Störf kennara eru mikils metin og þau álitin meðal mikilvægustu starfa og þar er lögð rík áhersla á aðgengi að menntun og að allir geti lært og allir skipti máli . Þessi atriði mynda grunninn að öflugu menntakerfi . Íslenska menntakerfið hefur vissulega sína styrkleika en við þurfum að gera enn betur og til þess þurfum við að ganga í takt . Einfaldar skyndilausnir duga ekki , við þurfum að horfa til rannsókna og setja okkur skýr langtímamarkmið . Við höfum þegar ráðist í aðgerðir sem taka mið af fyrrgreindum grundvallaratriðum og séð góðan árangur af þeim . Nemendur þurfa að þekkja 98% orða í textum námsgagna til þess að geta skilið og tileinkað sér innihald þeirra án aðstoðar . Fari þetta hlutfall niður í 95% þurfa flestir nemendur aðstoð til þess að skilja innihaldið , til dæmis með notkun orðabóka eða hjálp frá kennara eða samnemendum . Rannsóknir benda ótvírætt til þess að orðaforði og orðskilningur íslenskra barna hafi minnkað verulega á undanförnum árum og við því verðum við að bregðast . Þessu þurfum við að breyta með því að bæta orðaforða , með þjálfun í lestri , ritun og með samtölum . En við lesum ekki lestrarins vegna heldur af áhuga og því er brýnt að til sé fjölbreytt les - og námsefni sem höfðar til allra barna . Ég fagna aukinni útgáfu íslenskra barna - og ungmennabóka á þessu ári en tölfræðin bendir til þess að titlum hafi þar fjölgað um 47% frá í fyrra sem bendir þá til þess að yngri lesendur hafi meira val um spennandi lesefni . Yndislesturinn skiptir máli en við þurfum líka að auka orðaforðann til að nemendur nái tökum á fjölbreyttum og flóknum setningum . Þessi orðaforði kemur meðal annars úr fréttum líðandi stundar , fræðsluefni og söngtextum . Nýlega skilaði samstarfsráð um starfsþróun kennara og skólastjórnenda skýrslu með tillögum um framtíðarsýn í þeim efnum . Starfsþróun felur í sér formlegt nám og endurmenntun kennara , námskeið , rannsóknir á eigin starfi , þátttöku í þróunarverkefnum , ráðgjöf , ráðstefnur og heimsóknir í aðra skóla . Stefnumiðuð starfsþróun stuðlar að aukinni starfsánægju kennara og hefur jákvæð áhrif á árangur þeirra í starfi . Mikill árangur hefur nást í Svíþjóð til að bæta færni nemenda í lesskilningi , stærðfræði og náttúruvísindum með sérsniðnum námskeiðum sem auka þekkingu í viðkomandi fagi . Við horfum til þess að stórefla starfsþróun kennara og skólastjórnenda hér á landi með markvissum hætti í samstarfi meðal annars við Kennarasamband Íslands , kennaramenntunarstofnanir , skólastjórnendur og Samband íslenskra sveitarfélaga . Meginmarkmið þingsályktunarinnar eru þau að íslenska verði notuð á öllum sviðum samfélagsins , að íslenskukennsla verði efld á öllum skólastigum ásamt menntun og starfsþróun kennara og að framtíð íslenskrar tungu í stafrænum heimi verði tryggð . Í ályktuninni eru tilteknar 22 aðgerðir til að ná þessum markmiðum . Tíu aðgerðir tengjast menntakerfinu með beinum hætti , t.d. að efla skólabókasöfn , bæta læsi og stuðla að jákvæðri umræðu og fræðsla í samfélaginu um fjölbreytileika íslenskunnar sem er sérstaklega mikilvæg fyrir nýja málnotendur . Íslenskan er skólamálið okkar en í Svíþjóð eru 35% fleiri kennslustundir í móðurmáli á miðstigi í grunnskólum en hér á landi . Það hefur staðið lengi til að fjölga íslenskutímum í viðmiðunarstundaskrá grunnskólanna og nú er tíminn kjörinn til þess . Að auki verður lögð stóraukin áhersla á orðaforða í öllum námsgreinum til að bæta lesskilning . Samþykkt voru ný lög um menntun , hæfni og ráðningu kennara og skólastjórnenda sem auka réttindi kennara þvert á skólastig . Í þessum lögum er einnig kveðið á um kennararáð sem ég bind miklar vonir við . Þá höfum við farið í árangursríkar aðgerðir sem miða að því að fjölga kennurum , þær hafa meðal annars skilað því að 43% aukning varð í umsóknum um nám í grunnskólakennarafræði í Háskóla Íslands síðasta vor . Þessum aðgerðum munum við halda áfram . Nýlega bárust þær fregnir frá menntavísindasviði HÍ að metþátttaka sé í nám fyrir starfandi kennara í starfstengdri leiðsögn og kennsluráðgjöf . Allir geta lært og allir skipta máli eru leiðarljós nýrrar menntastefnu en drög hennar verða kynnt á næstu misserum . Með samhæfðum og markvissum aðgerðum getum við bætt árangur allra nemenda og í því tilliti munum við bæði reiða okkur á menntarannsóknir og horfa til þeirra leiða sem skilað hafa bestum árangri í nágrannalöndum okkar . Ljóst er að við þurfum einnig að fara í sértækar aðgerðir til þess að bæta stöðu drengja í skólakerfinu , nemenda í dreifðari byggðum og nemenda með annað móðurmál en íslensku . Við þurfum að halda áfram að forgangsraða í þágu menntunar til þess að tryggja að Ísland sé í fremstu röð ; umbætur taka tíma – ekki síst í menntamálum en þar höfum við allt að vinna því framtíðin er mótuð á hverjum einasta degi í íslenskum skólastofum . Í næstu grein , Ísland í fremstu röð II , verður greint frá stofnun fagráða , aukinni áherslu á náttúruvísindi , eflingu menntarannsókna og nánar fjallað um hvernig við eflum tungumálið okkar . < span style = " color : #4a4a4a ; font-family : ' Fira Sans' ; font-size : 16 px ; font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Morgunblaðinu 7. desember 2019 . Þær aðgerðir verða útfærðar í góðu samstarfi við skólasamfélagið , sveitarfélögin og heimilin í landinu . Það er samfélagslegt verkefni okkar allra að bæta læsi en það verkefni snýr að tungumáli okkar og menningu . Góður málskilningur og orðaforði er forsenda þess að nemendur geti tileinkað sér þann hæfileika . Rannsóknir benda til þess að orðaforði og orðskilningur íslenskra barna hafi minnkað á undanförnum árum og því verðum við að mæta . Niðurstöður PISA-prófanna segja okkur að við getum gert betur . Ég trúi því að við getum það með góðri samvinnu , eftirfylgni og aðgerðum sem skilað hafa árangri í nágrannalöndum okkar . Auk skýrslu með niðurstöðum prófanna birtir Efnahags - og framfarastofnunin ( e. OECD ) fleiri gögn sem varpa ljósi á stöðu menntakerfisins út frá viðhorfum , líðan og félagslegri stöðu nemenda og eru þær niðurstöður ekki síður fróðlegar . Sú tölfræði bendir meðal annars til þess að færri íslenskir nemendur búi við einelti en nemendur gera að meðaltali í samanburðarlöndum OECD og að hærra hlutfall þeirra sé ánægt með líf sitt . Þá sýna þær niðurstöður að 73% íslensku nemendanna sem svöruðu PISA-könnuninni sl. vor séu með vaxtarviðhorf ( e. growth mindset ) , það er að þau trúa því að með vinnusemi , góðum aðferðum og hjálp frá öðrum geti þau þróað hæfni sína og getu . Þetta hlutfall er tíu prósentustigum hærra hér á landi en meðaltal í OECD-ríkjunum . Niðurstöður PISA sýna að slíkir nemendur hafa sterkari hvöt til þess að ná góðum tökum á verkefnum , meiri trú á getu sinni , setji sér metnaðarfyllri markmið , leggi meira upp úr mikilvægi menntunar og séu líklegri til þess að klára háskólanám . Þeir nemendur sem telja að hæfileikar þeirra og hæfni sé föst stærð eru þannig líklegri til þess að gefast upp á flóknari verkefnum og vilja forðast erfiðleika og áskoranir . Ég kalla þetta hugarfar framtíðarinnar . Okkar bíða sannarlega spennandi verkefni og mörg þeirra flókin . Árangurinn mun ráðast af viðhorfi okkar og trú . Setjum markið hátt og vinnum að því saman . < p > < span style = " color : #4a4a4a ; font-family : ' Fira Sans' ; font-size : 16 px ; font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Morgunblaðinu 28. nóvember 2019 . Lagabreyting um viðurkenningu á faglegri menntun og hæfi sem samþykkt hefur verið í ríkisstjórn og liggur nú fyrir á Alþingi er mikið heillaskref fyrir íslenskt atvinnulíf og fagfólk í lögvernduðum störfum . < / p > < p > Frumvarpið felur í sér að tekið verði upp evrópskt fagskírteini hér á landi sem mun auðvelda til muna viðurkenningu á faglegri menntun . Umrædd lagabreyting mun þannig einfalda og hraða afgreiðslu mála sem tengjast viðurkenningu starfsréttinda og stuðla að fleiri tækifærum . Áfram eru gerðar kröfur um menntun og hæfi , t.d. fyrir helstu heilbrigðisstéttir en mikill akkur er í því að þessi viðmið séu betur samræmd milli landa . Þetta er enn einn liðurinn í því að efla starfsnám og forgangsraða í þágu þess . Þá er ennfremur fjallað um miðlun upplýsinga til innflytjenda um lögvernduð störf og skilyrði fyrir lögverndun starfsgreina í frumvarpinu . Ljóst er að verulegar breytingar eru í vændum á vinnumarkaði vegna örra tæknibreytinga en þær fela í sér mikil tækifæri fyrir þjóðir sem forgangsraða í þágu gæða menntunar . Til að mæta þeim áskorunum þurfum við að huga vel að sveigjanleika og samspili vinnumarkaðarins og menntakerfisins , nálgast þau mál heildrænt og í virku samhengi við þróun þeirra annars staðar í heiminum . < / p > < span style = " color : #4a4a4a ; font-family : ' Fira Sans' ; font-size : 16 px ; font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Morgunblaðinu 19. nóvember 2019 . Þessi málsháttur er í miklum metum hjá manni sem á dögunum hlaut verðlaun Jónasar Hallgrímssonar á degi íslenskrar tungu . Raunar má segja að þetta séu hin bestu einkunnarorð Jóns G. Friðjónssonar , prófessors , málvísindamanns og kennara , sem sannarlega er vel að þeim verðlaunum kominn . Jón hefur með ástríðu og hugsjón unnið íslenskunni ómælt gagn og með miðlun sinni tendrað áhuga annarra á tungumálinu , ekki síst í gegnum stórfróðlegar bækur sínar og kennsluefni , og fyrir það erum við honum afar þakklát . Því eru skemmtilegar bækur og hæfilega flóknir textar ein besta hvatningin fyrir unga lesendur . Við vinnum að því nú í góðu samstarfi að efla móðurmálið og tryggja með fjölbreyttum leiðum að íslenskan okkar þróist áfram og sé notuð á öllum sviðum þjóðlífsins . Margar þeirra leiða tengjast menntakerfinu með beinum hætti , s.s. aðgerðir sem miða að því að bæta læsi og lesskilning en einnig því að styðja betur við íslenskukennslu nýrra málnotenda og stuðla að jákvæðri umræðu og fræðslu í samfélaginu um fjölbreytileika tungumálsins . Það mun leiða til betri fjárhagsstöðu námsmanna og skuldastaða þeirra að námi loknu mun síður ráðast af fjölskylduaðstæðum , þar sem foreldrar í námi fá fjárstyrk en ekki lán til að framfleyta börnum sínum . Þá er innbyggður í kerfið mikill hvati til bættrar námsframvindu , með 30% niðurfærslu á höfuðstól og verðbótum ef námi er lokið innan tiltekins tíma . Það stuðlar að betri nýtingu fjármuna , aukinni skilvirkni og þjóðhagslegum ávinningi fyrir samfélagið . Ennfremur munu námsmenn njóta bestu lánskjara ríkissjóðs Íslands hjá Menntasjóði námsmanna og námsaðstoðin , lán og styrkir , verður undanþegin lögum um staðgreiðslu opinberra gjalda . Á okkur hvílir sú skylda að horfa fram á við , setja metnaðarfull markmið og tryggja að námsstuðningur hins opinbera stuðli að jafnrétti til náms . Ég trúi því að með frumvarpi um Menntasjóð námsmanna sé stigið mikið framfaraskref , sem eigi eftir að nýtast námsmönnum vel , atvinnulífinu og samfélaginu öllu . Þetta sýna niðurstöður könnunar Byggðastofnunar sem í vor kannaði viðhorf íbúa í 56 byggðakjörnum utan stærstu þéttbýlisstaða landsins . Alls bárust svör frá rúmlega 5.600 þátttakendum sem allir búa í byggðakjörnum með færri en 2000 íbúa . Áherslur í þeim efnum má finna í byggðaáætlun 2018 - 2024 en þar er meðal annars fjallað um eflingu rannsókna og vísindastarfsemi , hagnýtingu upplýsingatækni til háskólanáms og aukið samstarf á sviði mennta - , heilbrigðis - og félagsmála . Við viljum tryggja öllum börnum og ungmennum slík tækifæri og er það eitt leiðarljósa við gerð nýrrar menntastefnu fyrir Ísland til ársins 2030 . Markmiðið er skýrt ; íslenskt menntakerfi á að vera framúrskarandi og byggja undir samkeppnishæfni hagkerfisins til langrar framtíðar . < span style = " font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; font-family : ' Fira Sans' ; font-size : 16 px ; color : #4a4a4a ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Mrogunblaðinu 22. október 2019 . Heildarskuldir ríkisins hafa lækkað mjög hratt frá fjármálahruni ; þær voru um 90% af landsframleiðslu en eru nú um 30% . Ríkisfjármálin taka mið af þessari stöðu og stefnt er að því að afgangur af heildarafkomu ríkissjóðs sem hlutfall af vergri landsframleiðslu verði að lágmarki í jafnvægi árin 2020 og 2021 , en afgangur verði um 0,3% árið 2022 . Brýnt er að mæta þörfum efnahagslífsins til samræmis við breyttar horfur án þess þó að vikið verði tímabundið frá fjármálareglum um afkomu og skuldir eins og lög um opinber fjármál heimila . Vegna góðrar stöðu ríkisfjármála verður til svigrúm sem veitir stjórnvöldum tækifæri til að vinna gegn niðursveiflu með öflugri opinberri fjárfestingu og ráðast í ýmsar innviðafjárfestingar á næstu misserum . Spá Seðlabanka Íslands gerir ráð fyrir að fjárfestingar hins opinbera aukist á næstu árum . Meðal annarra mikilvægra fjárfestingaverkefna má einnig nefna máltækniáætlun stjórnvalda . Margar þessara framkvæmda eru löngu tímabærar og markmið þeirra allra að efla menntun og menningu í landinu . < span style = " font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; font-family : ' Fira Sans' ; font-size : 16 px ; color : #4a4a4a ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Markaðnum , fylgiriti Fréttablaðsins 16. október 2019 . Þar , líkt og víða annars staðar , bendir ýmislegt til að á næstunni verði hagstjórnin í auknum mæli í höndum hins opinbera , sem taki að sér að örva hagkerfið í niðursveiflu . Í þriðja lagi hafa tækniframfarir og sjálfvirknivæðing lækkað framleiðslukostnað . Horfur hafa þó versnað tímabundið , meðal annars vegna minnkandi umsvifa í ferðaþjónustu og loðnubrests . Atvinnuleysi er enn lágt í alþjóðlegu samhengi eða um 3,5% . Brýnt er að efnahagsaðgerðir nú aðstoði þjóðarbúið við að ná viðspyrnu . Verðstöðugleiki hefur aukist og verðbólga verið um 3% síðustu þrjú ár , en var að meðaltali um 8% á árunum 2006 - 2008 . Skuldir heimilanna námu í árslok 2018 um 75% af landsframleiðslu og höfðu lækkað um 45% frá árslokum 2008 . Ánægjulegt er líka að sjá skuldir heimila , fyrirtækja og hins opinbera í erlendri mynt hafa lækkað verulega og því eru áhrif gengislækkunar mun minni nú en fyrir áratug . Þessi hagfellda staða heimilanna og fyrirtækjanna gerir þeim betur kleift að mæta niðursveiflu hagkerfisins en ella . Vegna þessa er stefnt að því að afgangur af heildarafkomu ríkissjóðs sem hlutfall af vergri landsframleiðslu verði að lágmarki í jafnvægi árin 2020 og 2021 , en afgangur verði um 0,3% árið 2022 . Afkoman mætir því þörfum efnahagslífsins til samræmis við breyttar horfur án þess þó að vikið verði tímabundið frá fjármálareglum um afkomu og skuldir eins og lög um opinber fjármál heimila . Rétt er að nefna , að ríkissjóði hafa aldrei áður boðist jafngóð kjör á skuldabréfamörkuðum og nú . Íslenska hagkerfið er undirbúið fyrir niðursveiflu og hið opinbera kemur til móts við hana með skattalækkunum og auknum opinberum framkvæmdum . Einmitt þessi hæfileiki – að kunna að hugsa – skiptir sífellt meira máli nú um stundir þegar örar byltingar í samtímanum gera margt af því sem við lærum í skólanum úrelt á svo skömmum tíma . Á morgun er Alþjóðlegur dagur kennara en af því tilefni hélt Kennarasamband Íslands Skólamálaþing sitt í vikunni . Árangur þess mun ráða miklu um samkeppnisfærni þeirra á 21. öldinni , um samfélagslega hagsæld og velferð í hverju landi . Íslensk tónlist hefur átt drjúgan þátt í að auka orðspor Íslands á alþjóðavettvangi enda finnur íslensk menning og sköpunarkraftur sér farveg um allan heim . Nemendur í framhaldsnámi í hljóðfæraleik og á framhalds - og miðstigi í söng , og aðrir nemendur sem þurfa af gildum ástæðum að sækja tónlistarskóla utan lögheimilis sveitarfélags , njóta stuðnings samkvæmt ákveðnum reglum . Á þessu ári nær samkomulagið til tæplega 600 nemenda í 35 tónlistarskólum og nema framlögin rúmlega 550 milljónum kr. eða um 935.000 kr. á hvern nemanda . Samkomulagið var endurnýjað í lok síðasta árs og gildir til ársloka 2021 . Með þeirri aðgerð varð því umtalsverð hækkun á framlagi til hvers nemenda . Framlög til Menntaskólans í tónlist nema 390 milljónum kr. á þessu ári . Því má segja að fjármögnun tónlistarkennslu hér á landi hafi sjaldan verið betri en nú . < span style = " font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; font-family : ' Fira Sans' ; font-size : 16 px ; color : #4a4a4a ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Morgunblaðinu 24. september 2019 . Greinaflokkur Guðrúnar Hálfdánardóttur blaðamanns um menntakerfið hefur vakið verðskuldaða athygli enda nálgast hún viðfangefnið úr mörgum áttum , viðmælendurnir eru afdráttarlausir í málflutningi sínum og margir uppfullir af góðum vilja , hugmyndum og eldmóði . Þetta tengist einnig aukinni áherslu sem þessi ríkisstjórn hefur sett á málefni barna og aukið samstarf milli málefnasviða sem að þeim snúa . Fagnaðarefni er að nú hefur farið fram heildarendurskoðun , í víðtæku samráði , á þjónustu við börn og fjölskyldur og verða tillögur er henni tengjast kynntar á næstunni . Mikið er í húfi að allir geti nýtt sér þau og að framsetning þeirra og endurgjöf skóla sé skýr ; þannig er líklegra að allir nái betri árangri í námi . Verkefnin eru ærin og þeim fækkar mögulega ekki en við getum unnið að því í sameiningu að ryðja burt hindrunum og auka samstarf , skýrleika og skilvirkni svo að fleiri nemendur geti náð enn betri árangri . Ég vil þakka Guðrúnu Hálfdánardóttur fyrir þetta mikilvæga innlegg sem umfjöllun hennar um menntamál sannarlega er og hvetja sem flesta til þess að kynna sér hana . < span style = " font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; font-family : ' Fira Sans' ; font-size : 16 px ; color : #4a4a4a ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Morgunblaðinu 14. september 2019 . Í frumvarpinu birtist enn frekari framsókn í þágu mennta - , vísinda - , menningar - , lista - , íþrótta - og æskulýðsmála í landinu sem er í samræmi við sáttmála ríkisstjórnarflokkanna . Heildarframlög málefnasviðanna eru komin í 115 milljarða . Til samanburðar námu heildarframlögin tæpum 98 milljörðum króna árið 2017 og er því um að ræða nafnverðshækkun upp á 17,5% eða 17 milljarða króna á þremur árum ! Forgangsraðað er í þágu þess í nýju reiknilíkani framhaldsskólanna á komandi ári . Þá verður unnið að tillögu um framkvæmd þingsályktunar um aðgengi að stafrænum smiðjum og farið í mat á endurskipulagningu námstíma til stúdentsprófs . Það er hækkun um 22,3% frá árinu 2017 þegar þau námu tæpum 33,4 milljörðum . Meginmarkmið stjórnvalda er að íslenskir háskólar og alþjóðlega samkeppnishæfar rannsóknastofnanir skapi þekkingu , miðli henni og undirbúi nemendur til virkrar þátttöku í þekkingarsamfélagi nútímans og til verðmætasköpunar sem byggist á hugviti , nýsköpun og rannsóknum . Þá er einnig unnið að gerð stefnu um starfsemi rannsókna - , fræða - og þekkingarsetra og ráðgert að birta og hefja innleiðingu á stefnu Íslands um opinn aðgang að rannsóknaniðurstöðum og rannsóknagögnum . Námsaðstoðin sem sjóðurinn mun veita verður áfram í formi lána á hagstæðum kjörum og til viðbótar verða beinir styrkir vegna framfærslu barna og 30% niðurfelling á hluta af námslánum við lok prófgráðu innan skilgreinds tíma . Kerfið miðar að því að bæta fjárhagsstöðu háskólanema , ekki síst þeirra sem hafa börn á framfæri , og skapa hvata til að nemar klári nám sitt á tilsettum tíma . Á yfirstandandi haustþingi mun ég mæla fyrir frumvarpi þessa efnis og vil ég þakka námsmönnum sérstaklega fyrir virkilega gæfu - og árangursríkt samstarf við smíði þess . Markmið okkar er efla rannsóknir , vísindamenntun og tækniþróun í landinu og gera íslenskt vísindasamfélag enn betur í stakk búið til þess að taka þátt í alþjóðlegu vísindasamstarfi . Vel fjármagnaðir samkeppnissjóðir í rannsóknum styrkja framúrskarandi vísinda - og nýsköpunarstarf á öllum sviðum . Sá árangur sem íslenskt vísindafólk hefur náð á undanförnum árum er framúrskarandi og því er mikilvægt að halda áfram að styðja myndarlega við málaflokkinn . Aukinn stuðningur er við starf safna í landinu með hækkuðu framlagi sem nemur 100 milljónum kr. til Safnasjóðs sem úthlutar til verkefna og rekstrarstyrkjum til viðurkenndra safna . Þá hækka framlög til þriggja höfuðsafna þjóðarinnar , Þjóðminjasafns Íslands , Listasafns Íslands og Náttúruminjasafns Íslands um 15 milljónir kr . Áfram er unnið að tillögum að byggingu nýs þjóðarleikvangs í knattspyrnu í Laugardal og unnið eftir nýrri íþróttastefnu sem var samþykkt nú í ár . Í fjárlagafrumvarpinu er eyrnamerkt fjármagn til stuðnings fjölmiðlum í samræmi við sáttmála ríkisstjórnarflokkanna . Ég mun leggja það fram á haustþingi en það heimilar opinberan stuðning við einkarekna fjölmiðla vegna öflunar og miðlunar frétta og fréttatengds efnis . < span style = " color : #4a4a4a ; font-family : ' Fira Sans' ; font-size : 16 px ; font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Fréttablaðinu & nbsp ; 6. september 2019 . Miklu af þeirri þjónustu sem við áður sóttum til fyrirtækja eða opinberra aðila sinnum við nú sjálf í gegnum snjallsíma . Fjórða iðnbyltingin krefur okkur með sínum öru samfélags - og tæknibreytingum um nýja nálgun á ýmis kerfi , þar með talið menntun og starfsþjálfun af öllu tagi . Þegar ég heimsótti nemendur á þessari nýju braut í vikunni spurði ég þá af hverju þetta nám hefði orðið fyrir valinu . Svörin voru margvísleg en eitt stóð upp úr : „ Við vitum hversu mikilvægt það er að við höfum góðan skilning á forritun , bæði til að skilja samfélagið og hvað bíður okkar . “ Ég óska Verzlunarskólanum og Samtökum verslunar og þjónustu til hamingju með þennan áfanga og nýja námið . < span style = " color : #4a4a4a ; font-family : ' Fira Sans' ; font-size : 16 px ; font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Morgunblaðinu 5. september 2019 . Málefnið sem sett er í forgrunn átaksins er misnotkun lyfseðilsskyldra lyfja og ótímabær dauði ungmenna vegna þeirra . Við þurfum að vera vakandi fyrir afleiðingum þeirrar þróunar því hún snertir okkur öll . Samkvæmt niðurstöðum könnunar Rannsókna & amp ; greiningar frá 2018 höfðu 8% framhaldsskólanema undir 18 ára aldri notað morfínskyld verkjalyf án lyfseðils oftar en einu sinni um ævina og 12% framhaldsskólanema eldri en 18 ára . Tæp 11% grunnskólanema í 10. bekk höfðu tekið svefntöflur eða róandi lyf án lyfseðils einu sinni eða oftar um ævina sem ekki var ávísað á þau og 1,5% höfðu reynt örvandi lyf sem ekki voru þeim ætluð . < span style = " color : #4a4a4a ; font-family : ' Fira Sans' ; font-size : 16 px ; font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Morgunblaðinu 30. ágúst 2019 . Þar undirrituðum við samning um langþráða byggingu – Hús íslenskunnar . Það mun hýsa fjölbreytta starfsemi Stofnunar Árna Magnússonar í íslenskum fræðum og Íslensku - og menningardeild Háskóla Íslands . Í kjölfar handritamálsins svonefnda var mörgum handritum skilað á árunum 1971 - 1997 en tæplega 1400 þeirra eru enn í Kaupmannahöfn . Í vikunni var málið rætt í ríkisstjórn og í framhaldinu samþykkt að skipa starfshóp sem fara mun yfir næstu skref . Þegar hafa verið kynntar ýmsar leiðir í þá veru sem meðal annars tengjast máltækni og útgáfu bóka á íslensku . Með þingsályktuninni , og þeim 22 aðgerðum sem þar eru tilgreindar , er markmiðið að ná ennþá betur utan um það mikilvæga og viðvarandi verkefni stjórnvalda að tryggja að íslenska verði áfram notuð á öllum sviðum íslensks samfélags . Verkefnið er spennandi og ánægjulegt hversu margir sýna því áhuga og vilja leggja því lið . Til að íslenskan verði áfram gjaldgeng og okkar sjálfsagða mál hafa stjórnvöld fjárfest í máltækniáætlun fyrir íslensku . Markmið hennar er að tryggja að hægt sé að nota íslensku í samskiptum við tæki og í allri upplýsingavinnslu . Það eru forréttindi fyrir fámenna þjóð að tala eigið tungumál og við ætlum að snúa vörn í sókn fyrir íslenskuna . Við berum öll sameiginlega ábyrgð á framtíð tungumálsins og ég bind vonir við að með Húsi íslenskunnar muni rannsóknir og miðlun á því sviði eflast og dafna , okkur öllum til heilla . < span style = " font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; font-family : ' Fira Sans' ; font-size : 16 px ; color : #4a4a4a ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Morgunblaðinu 27. ágúst 2019 . Rúmlega 550 nýnemar hófu nám sitt við Menntavísindasvið Háskóla Íslands í vikunni , en kennaranám er einnig í boði við þrjá aðra háskóla hér á landi . Þá fjölgaði einnig umsóknum um nám leiðsagnakennara . Það er mér mikið fagnaðarefni að vísbendingar eru um að aðgerðir sem við réðumst í sl. vor til þess að fjölga kennurum séu þegar farnar að skila árangri . Til þess að mæta áskorunum framtíðarinnar þurfum við enn fleiri fjölhæfa og drífandi kennara og það er einkar ánægjulegt að fleiri íhugi nú að starfa á þeim vettvangi . Í því tilliti munu ný lög um menntun , hæfni og ráðningu kennara og skólastjórnenda við leik , grunn og framhaldsskóla taka gildi í janúar á næsta ári . Með þeim er lögfestur hæfnirammi um menntun og hæfni kennara og skólastjórnenda , í takt við alþjóðlega þróun , sem lýsir betur þeirri hæfni sem kennarar þurfa að búa yfir til samræmis við þá ábyrgð sem felst í starfi þeirra . Lögin eru mikilvægt skref í þá átt að tryggja betur réttindi og starfsöryggi kennara óháð skólastigum og sveigjanleika innan skólakerfisins . Þannig er stuðlað að aukinni viðurkenningu á störfum kennara og faglegu sjálfstæði þeirra sem aftur verður til þess að efla skólaþróun og fjölga tækifærum fyrir skólafólk . < span style = " color : #4a4a4a ; font-family : ' Fira Sans' ; font-size : 16 px ; font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Morgunblaðinu 17. ágúst 2019 . Flestir hugsa til skólasetningar með ákveðinni tilhlökkun en því miður fylla þau tímamót suma nemendur bæði kvíða og óöryggi . Við vitum að líðan nemenda í íslenskum grunnskólum er almennt góð ; samkvæmt könnun Rannsóknastofu í tómstundafræðum við Háskóla Íslands líður um 90% grunnskólanemenda vel eða þokkalega í skólanum en fyrir þá nemendur , og aðstandendur þeirra , sem ekki tilheyra þeim hópi skiptir slík tölfræði litlu . Það er því mikið í húfi fyrir samfélagið að vinna gegn einelti . Einelti á aldrei að líðast , hjálpumst að við að uppræta það . < span style = " color : #4a4a4a ; font-family : ' Fira Sans' ; font-size : 16 px ; font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Fréttablaðinu 14. júlí 2019 . Fyrstu íbúðarkaupum hefur almennt fjölgað meira en annars konar íbúðarkaupum sl. 10 ár en á öðrum ársfjórðungi 2019 var hlutfall fyrstu kaupenda 28% samanborið við tæp 8% árið 2009 en það er 250% hlutfallsaukning . Í skýrslunni kemur einnig fram að hærra hlutfall fyrstu íbúðarkaupenda gefi vísbendingar um að auðveldara sé að safna fyrir íbúð en áður . Sú lækkun kemur öllum lántakendum íbúðalána til góða og eykur ráðstöfunartekjur heimilanna . Að auki hafa frumvarpsdrög um Stuðningssjóð íslenskra námsmanna , nýtt námsstyrkja - og lánakerfi , verið kynnt . Í því felst meðal annars að við munum fella niður 30% af höfuðstól námslána að ákveðnum skilyrðum uppfylltum og auka stuðning við fjölskyldur með því að veita styrk til framfærslu barna í stað lána eins og gert er í dag . < p > < span > < span style = " font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; font-family : ' Fira Sans' ; font-size : 16 px ; color : #4a4a4a ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Morgunblaðinu 19. júlí 2019 . Fram kemur að ef íbúum þjóðríkis fjölgar og þeir eflast sem einstaklingar væri um að ræða skýra vísbendingu um gott stjórnarfar . Ísland hefur á síðustu öld borið gæfu til þess að uppfylla þessi skilyrði , þ.e. fjölgun íbúa , aukin tækifæri fyrir einstaklinga ásamt því að þjóðartekjur hafa hækkað . Hins vegar þurfum við stöðugt að vera á tánum og tilbúin til að styrkja grunnstoðir samfélagsins . Lánsþegum hjá Lánasjóði íslenskra námsmanna hefur fækkað verulega á undanförnum árum & nbsp ; á sama tíma og margir íslenskir námsmenn á Norðurlöndum kjósa frekar að taka lán hjá norrænum lánasjóðum en þeim íslenska . Auka þarf samkeppnishæfni íslenska kerfisins , því annars er hætta á spekileka vegna þessa , þ.e. að nemar hugi frekar að því að setjast að þar sem þeir hafa fjárhagslegar skuldbindingar . Nýtt frumvarp mun breyta þessu en að auki munu námsmenn njóta bestu vaxtakjara sem ríkissjóði Íslands býðst á lánamörkuðum að viðbættu lágu álagi . & nbsp ; Í núverandi námslánakerfi er lánað fyrir framfærslu barna en með nýju fyrirkomulagi geta lánþegar fengið styrk vegna slíkrar framfærslu . Markmið allra stjórnvalda á að vera að styrkja samfélagið sitt , þannig að það sé eftirsóknarvert til búsetu . Frumvarpsdrög til nýrra laga um Stuðningssjóð íslenskra námsmanna er liður í því að efla samfélagið okkar . < / span > < / p > < p > Rannsóknir , vísindi og hagnýting hugvits eru forsendur fjölbreytts atvinnulífs , velferðar og styrkrar samkeppnisstöðu þjóða . Ísland stendur framarlega í alþjóðlegu vísindasamstarfi og hafa stjórnvöld lagt áherslu á að bæta stoðkerfi rannsókna og vísinda enn frekar ásamt því að auka möguleika íslenskra vísindamanna í alþjóðlegu samstarfi . Þá verður stjórn Rannsóknasjóðs veitt heimild til þess að taka þátt í samfjármögnun alþjóðlegra rannsóknaáætlana í samstarfi við erlenda rannsóknasjóði . Slík samfjármögnun felur í sér að rannsóknasjóðir frá mismunandi löndum koma sér saman um áætlanir með áherslu á sérstök svið ásamt því að mat umsókna verður unnið af sameiginlega skipuðum fagráðum . Þessi breyting mun opna fleiri dyr fyrir íslenska vísindamenn í alþjóðlegu vísindasamstarfi og ýta undir nánara samstarf rannsóknasjóða . Þau gera Íslandi kleift að gerast aðili að samtökum um evrópska rannsóknarinnviði ( e. ERIC ) . Með því opnast tækifæri fyrir íslenskt vísindasamfélag til að taka þátt í samstarfi um uppbyggingu og rekstur framúrskarandi rannsóknarinnviða sem eru af þeirri stærðargráðu að ógerningur er fyrir einstök ríki að fjármagna þá upp á eigin spýtur . Eins er áframhaldandi þátttaka Stofnunar Árna Magnússonar í íslenskum fræðum í CLARIN , evrópska innviðaverkefninu á sviði máltækni , tryggð sem og þátttaka Félagsvísindastofnunar í evrópsku félagsvísindakönnuninni ESS . Eitt af því sem einkennir íslenskt vísindasamfélag er mikil virkni í alþjóðasamstarfi enda er fjölþjóðlegt samstarf íslenskum rannsóknum nauðsynlegt . Við munum halda áfram að efla Ísland í slíku samstarfi enda höfum við mörgu að & nbsp ; miðla á því sviði . < / p > < span style = " color : #4a4a4a ; font-family : ' Fira Sans' ; font-size : 16 px ; font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Fréttablaðinu 12. júlí 2019 . Frumvarpið er afurð heildarendurskoðunar á lögum um Lánasjóð íslenskra námsmanna . Markmið þess er að tryggja þeim sem falla undir lögin tækifæri til náms án tillits til efnahags og stöðu að öðru leyti , með því að veita námsmönnum fjárhagslega aðstoð í formi námslána og styrkja . Í núverandi námslánakerfi er lánað fyrir framfærslu barna en með nýju fyrirkomulagi geta lánþegar fengið styrk vegna slíkrar framfærslu . Ákvæði þetta er nýmæli en markmiðið með styrknum er að jafna aðstöðu lánþega sem eiga börn og annarra lánþega , og koma í veg fyrir hærri skuldsetningu þeirra að námi loknu . Gert er ráð fyrir að styrkur til framfærslu hvers barns sé í samræmi við námstíma námsmanns að hámarki 96 mánuðir . Ríkisstjórnin leggur ríka áherslu á að styðja enn betur við barnafólk en í ársbyrjun voru til að mynda óskertar hámarksgreiðslur úr fæðingarorlofssjóði hækkaðar um rúm 15% og er lenging samanlagðs réttar foreldra til fæðingarorlofs úr 9 mánuðum í 12 í farvatninu . Með Stuðningssjóði íslenskra námsmanna munum við styðja betur við barnafólk sem þiggur lán hjá sjóðnum á meðan á námi stendur . Ég þakka námsmannahreyfingunni og þeim fjölmörgu sem komið hafa að undirbúningi þessa tímamótafrumvarps og hvet áhugasama til þess að kynna sér frumvarpsdrögin sem nú eru aðgengileg í samráðsgátt stjórnvalda . < span style = " font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; font-family : ' Fira Sans' ; font-size : 16 px ; color : #4a4a4a ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Morgunblaðinu 9. júlí 2019 . Að þeim hefur verið unnið á vettvangi mennta - og menningarmálaráðuneytisins um hríð , í góðu samstarfi við helstu hagsmunaaðila . Markmiðið nýs kerfis er aukið jafnrétti til náms , jafnari styrkir til námsmanna , betri nýting opinbers fjár og aukinn stuðningur við fjölskyldufólk . Þetta er róttæk breyting á núverandi fyrirkomulagi sem mun stuðla að betri stöðu námsmanna að námi loknu . Það er mikil kjarabót fyrir námsmenn en styrkurinn er í formi niðurfellingar sem kemur til framkvæmda að námi loknu . Breytingarnar munu meðal annars hafa í för með sér að námsaðstoð ríkisins verður gagnsærri , staða þeirra námsmanna sem þurfa á frekari styrkjum að halda sökum félagslegra aðstæðna verður efld og aukið jafnræði verður milli námsmanna . Þá veitir nýja & nbsp ; fyrirkomulagið lánþegum meira frelsi til þess að velja hvernig þeir haga sínum lánamálum , til dæmis með því að lánþegar geta við námslok valið hvort þeir endurgreiði námslán sín með óverðtryggðu eða verðtryggðu skuldabréfi . Nýtt styrkja - og námslánakerfi er að fullu fjármagnað en að auki verða framlög til sjóðsins endurskoðuð árlega miðað við fjölda lánþega hverju sinni . Ég þakka námsmannahreyfingunni og þeim fjölmörgu sem komið hafa að undirbúningi þessa tímamótafrumvarps og hvet áhugasama til þess að kynna sér frumvarpsdrögin sem nú eru aðgengileg í samráðsgátt stjórnvalda < span > < span style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Fira Sans' ; font-weight : 600 ; color : #4a4a4a ; font-size : 16 px ; line-height : 25 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Morgunblaðinu 1. júlí 2019 . Það var sérlega ánægjulegt að hitta samstarfsráðherrann frá Færeyjum og við áttum uppbyggilegan fund þar sem fram komu ýmsar hugmyndir um frekara samstarf á milli landanna . Okkur er báðum umhugað um stöðu og þróun okkar móðurmála , íslenskunnar og færeyskunnar . Bæði tungumál standa frammi fyrir sömu áskorunum vegna örrar tækniþróunar . Með þeirri áætlun vilja íslensk stjórnvöld tryggja að íslenskan verði gjaldgeng í stafrænum heimi , rafrænum samskiptum og upplýsingavinnslu sem byggist á tölvu - og fjarskiptatækni . Ákveðið hefur verið að efna til formlegs samstarfs ríkjanna , þar sem ríkin deila sinni reynslu og þekkingu á sviði máltækni . Aukinheldur samþykkti Alþingi einnig á dögunum þingsályktunartillögu um samstarf vestnorrænu landanna , Íslands , Færeyja og Grænlands , á sviði tungumála og þróunar þeirra í stafrænum heimi . Þar er lagt til að fulltrúar landanna taki saman skýrslu um stöðu og framtíðarhorfur tungumálanna þriggja ásamt yfirliti um máltæknibúnað sem til staðar er fyrir hvert málanna . Við getum , hvert og eitt okkar , tekið þátt í að þróa tungumálið okkar , móta það og nýta á skapandi hátt . Það er ánægjulegt að við getum lagt okkar af mörkum á þeirri vegferð til frændþjóða okkar – því öll eigum við það sammerkt að vilja að móðurmálin okkar dafni og þróist til framtíðar . < span style = " color : #4a4a4a ; font-family : ' Fira Sans' ; font-size : 16 px ; font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Morgunblaðinu 21. júní 2019 . Það er fagnaðarefni en með þeim er lögfestur hæfnirammi um menntun og hæfni kennara og skólastjórnenda sem lýsir betur þeirri hæfni sem kennarar þurfa að búa yfir til samræmis við þá ábyrgð sem felst í starfi þeirra . Ég er þakklát þeim fjölmörgu sem lögðu hönd á plóg við undirbúning þessa mikilvæga máls en lögin eru árangur góðrar samvinnu allra helstu hagsmunaaðila . Við viljum að allir sem leggja stund á kennslu - og uppeldisstörf í leik - , grunn - , og framhaldsskólum hafi menntun í samræmi við störf sín og ábyrgð . Þessi nýju lög eru framfaraskref í þá átt og að mínu mati munu þau skapa fleiri tækifæri fyrir kennara til þess að þróa sig í starfi , og stuðla að meiri samfellu og samstarfi skólastiga . Aukin áhersla á starfsþróun kennara og gæði skólastarfs í nýju lögunum er ennfremur til samræmis við markmið okkar um að efla starfsumhverfi kennara og stuðla að faglegu sjálfstæði þeirra líkt og kveðið er á um í stjórnarsáttmála . Þá fjölgar einnig umsóknum um nám leiðsagnakennara . Þessar tölur gefa tilefni til ákveðinnar bjartsýni og í samhengi við þá færnispá um kennaraþörf sem við vinnum eftir nú má leiða að því líkum að við séum á undan áætlun gangi hagstæðar sviðsmyndir eftir um útskriftir kennaranemanna . Við viljum skapa kennurunum okkar gott starfsumhverfi og spennandi tækifæri , nýju lögin eru þýðingarmikill hluti af því verkefni . < span style = " color : #4a4a4a ; font-family : ' Fira Sans' ; font-size : 16 px ; font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Morgunblaðinu 12. júní 2019 . Fyrir unga lesendur skiptir það hins vegar lykilmáli hversu mikið , hversu oft og hvers konar efni þeir lesa . Rannsóknir sýna að til þess að koma í veg fyrir slíka afturför dugar að lesa 4 - 5 bækur yfir sumarið , eða lesa að jafnaði tvisvar til þrisvar í viku í um það bil 15 mínútur í senn . Í þessu samhengi má segja að hver mínúta skipti máli . Því eru skemmtilegar bækur og hæfilega flóknir textar besta hvatningin sem getum fært ungum lesendum . Hver einasti texti er tækifæri , hvort sem hann er í bók , á blaði eða á skjá og sem betur fer eru ungir lesendur áhugasamir um allt mögulegt . Það hefur sannarlega mælst vel fyrir og því til stuðnings segir það sitt að Kvennahlaupið hefur lengi verið stærsti einstaki íþróttaviðburðurinn á Íslandi . Þátttaka í hlaupinu hefur aukist jafnt og þétt og ár hvert hlaupa þúsundir kvenna um allt land og njóta þess að hreyfa sig saman . Dætur , mæður , frænkur , systur og vinkonur taka þátt og þar eru börn , ungmenni og karlar einnig velkomin . Við ættum að nýta öll slík tækifæri , ekki síst þegar þau stuðla að slíkum sameiningarkrafti og henta þátttakendum á öllum aldri . Fjöldamargir sjálfboðaliðar hafa lagt verkefninu lið og tekið þátt í að skapa skemmtilega stemningu fyrir þátttakendur . Án þeirra hefði hlaupið ekki blómstrað eins og raun ber vitni . Ég óska þátttakendum og aðstandendum hjartanlega til hamingju með þessi merku tímamót og hlakka til að taka þátt í Kvennahlaupum framtíðarinnar . < span > < span style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Fira Sans' ; font-weight : 600 ; color : #4a4a4a ; font-size : 16 px ; line-height : 25 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Morgunblaðinu 17. júní 2019 . Allar götur síðan frá fullveldi og lýðveldisstofnun hafa lífskjör á Íslandi aukist verulega en þjóðartekjur hafa vaxið mikið . Hrein erlend staða þjóðarbúsins er jákvæð sem nemur 21% af landsframleiðslu , sem þýðir að erlendar eignir þjóðarinnar erum mun meiri en skuldir . Tímamót sem þessi gefa okkur færi á að líta um öxl en ekki síður horfa björtum augum til framtíðar . Íslensk stjórnvöld hafa í þessu samhengi kynnt heildstæða áætlun sem miðar að því að styrkja stöðu íslenskunnar . Aðgerðirnar snerta ólíkar hliðar þjóðlífsins en markmið þeirra ber að sama brunni ; að tryggja að íslenska verði áfram notuð á öllum sviðum samfélagsins . Nýverið náðist sá ánægjulegi áfangi að Alþingi samþykkti samhljóða þingsályktunartillögu mína um eflingu íslensku sem opinbers máls á Íslandi . Megininntak hennar verða aðgerðir í 22 liðum sem snerta m.a. skólastarf , menningu , tækniþróun , nýsköpun , atvinnulíf og stjórnsýslu . Aukinheldur er kennarastarfið mikilvægasta starf samfélagsins , því það leggur grunninn að öllum öðrum störfum . Þar gegnir menntakerfið mikilvægu hlutverki en fjölmargir íslenskir námsmenn fara erlendis til þess að sækja sér þekkingu og að sama skapi kemur fjöldinn allur af erlendum námsmönnum hingað til lands í sömu erindagjörðum . Námsmenn verða á sinn hátt sendiherrar þeirra ríkja þar sem þeir dvelja , þó dvölin sé ekki löng geta tengslin varað alla ævi . Dæmin sanna að námsdvöl erlendis verður oft kveikja að mun dýpri og lengri samskiptum og það byggir brýr milli fólks og landa sem annars hefðu aldrei orðið til . Við sem þjóð búum að slíkum tengslum því með þeim ferðast þekking , skilningur , saga , menning og tungumál . Meðal þeirra helstu er gott læsi á upplýsingar og gagnrýnin hugsun til að greina rétt frá röngu . Það var raunsær hugsjónamaður sem kom okkur á braut sjálfstæðis . Gagnrýnin hugsun er að mínu mati það sem einna helst mun stuðla að jákvæðri þróun þessara tveggja lykilþátta ; lýðræðisins og tungumálsins . Það sem helst vinnur gegn þeim eru áhuga - og afskiptaleysi . Virk þátttaka og rýni til gagns skila okkur mestum árangri , hvort sem verkefnin eru lítil eða risavaxin . Þjóðir sem annast sín eigin málefni sjálfar eru frjálsar og þeim vegnar betur . Ég óska okkur öllum til hamingju með 75 ára afmæli lýðveldisins Íslands og ég vona að sem flestir gefi sér tækifæri til þess að taka þátt í viðburðum sem skipulagðir eru víða um land af þessu hátíðlega tilefni . < p > < span style = " color : #4a4a4a ; font-family : ' Fira Sans' ; font-size : 16 px ; font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Fréttablaðinu 17. júní 2019 . Þegar við hugsum til þess sem helst hefur mótað lýðveldið okkar og það sem skilgreinir okkur sem þjóð er ljóst að menningin , tungumálið og bókmenntirnar eru í lykilhlutverki . < / p > < p > Við getum horft til afmælisbarns dagsins , Jóns Sigurðssonar forseta , í því samhengi . Hann hafði djúpstæð áhrif á Íslandssöguna sem fræði - og stjórnmálamaður , og fræðistörfin mótuðu um margt orðræðuhans á vettvangi stjórnmálanna . Það var raunsær hugsjónamaður sem kom okkur á braut sjálfstæðis . < / p > < p > Lýðræðið gerir okkur að frjálsum borgurum og veitir okkur tækifæri til virkrar þátttöku í mótun samfélagsins . Sú elja og þrautseigja sem forfeður okkar sýndu í sjálfstæðisbaráttu þjóðarinnar lagði grunninn að þeim stað sem við erum á í dag . Það er okkar og komandi kynslóða að halda áfram á þeim grunni . Ég óska okkur öllum til hamingju með 75 ára afmæli lýðveldisins Íslands . < / p > < span style = " font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; font-family : ' Fira Sans' ; font-size : 16 px ; color : #4a4a4a ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur mennta - og menningarmálaráðherra sem birtist í Morgunblaðinu 8. júní 2019 . Það er sérlega gleðilegt að finna þann meðbyr sem er með tillögunni bæði á þinginu og úti í samfélaginu . Það er pólitísk samstaða um að leggja í vegferð til að vekja sem flesta til vitundar um mikilvægi þess að við höldum áfram að tala íslensku í þessu landi . Við eigum að nota okkar litríka og lifandi tungumál til allra hluta , hvort sem er í starfi eða leik . Við eigum að skapa , skrifa , lesa og syngja á henni – og kannski það sem er mikilvægast : við eigum að leika okkur með hana . Í ályktuninni eru tilteknar 22 aðgerðir til að ná þessum markmiðum . Þær ná til skólanna , inn á heimilin , inn í snjalltækin , til allra listgreina , út í atvinnulífið , inn í stjórnsýsluna , til ferðaþjónustunnar , inn í fjölmiðlana , til bókaútgáfunnar , inn á bókasöfnin , inn í tölvuheiminn og út á göturnar . Við viljum ná til allra , hvar sem þeir eru . Aukin áhersla verður lögð á fræðslu til foreldra og uppalenda ungra barna um mikilvægi þess að leggja grunn að málþroska og læsi barna strax í bernsku . Íslenskan er listræn , sama í hvaða formi listin birtist . Við höfum hafið ákveðna vegferð og þær aðgerðir sem lagðar eru til snerta velflest svið þjóðfélagsins . < span style = " color : #4a4a4a ; font-family : ' Fira Sans' ; font-size : 16 px ; font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Fréttablaðinu 4. júní 2019 . Aðgerðirnar eru liður í viðbrögðum stjórnvalda við gjaldþroti Wow air í lok mars . Með menntun stuðlum við að framþróun og uppbyggingu og þegar mæta þarf áskorunum af þessu tagi horfum við sérstaklega til aðgerða sem skapað geta tækifæri til framtíðar . Hlutverk hans var að móta aðgerðaáætlun sem byggir á sýn heimamanna og stjórnvalda ásamt því að vakta og miðla upplýsingum um stöðu og þróun mála , með sérstakri áherslu á greiningu á aðstæðum þeirra hópa sem verst stæðu . Markmið aðgerðanna er meðal annars að aðgengi að námi á öllum skólastigum sé tryggt , að þjónusta við fólk með annað móðurmál en íslensku sé tryggð og að ekki verði fall í þátttöku barna og ungmenna í frístunda - og íþróttastarfi eða tónlistarnámi . Þá er sérstök áhersla á að fyrirbyggja athafnaleysi yfir sumarmánuðina m.a. með sumarstarfsemi menntastofnana á svæðinu . Teknar hafa verið saman hugmyndir þeirra sem nýst geta ólíkum hópum á svæðinu . Í fyrri hluta áætlunarinnar verður meðal annars áhersla á íþrótta - og æskulýðsstarf , raunfærnimat með náms - og starfsráðgjöf og styttri námslínur og námskeið . < span style = " color : #4a4a4a ; font-family : ' Fira Sans' ; font-size : 16 px ; font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Morgunblaðinu 3. júní 2019 . Tími skólaslita og útskrifta hjá yngri kynslóðinni , skólaveturinn að baki og allt sumarið framundan . Kennarar eru líka hreyfiafl okkar til góðra verka og framfara í íslensku menntakerfi en starf og árangur kennara byggir á sjálfstæði þeirra og fagmennsku , næmni fyrir einstaklingnum og þeim ólíku leiðum sem henta hverjum nemenda til að byggja upp hæfni sína . Þannig fjölgaði umsóknum um framhaldsnám til kennsluréttinda í leik - og grunnskólakennaranámi við Háskóla Íslands um 30% miðað við meðaltal síðustu fimm ára samkvæmt upplýsingum frá Menntavísindasviði Háskóla Íslands og umsóknum í listkennsludeild Listaháskóla Íslands jókst um 122% frá síðasta ári . Þetta eru að mínu mati góðar vísbendingar um að við séum á réttri leið . Kennarastarfið er enda spennandi kostur sem býður upp á fjölbreytta starfsmöguleika og mikið starfsöryggi . Það er eftirtektarverð gróska í íslenskum skólum þessi misserin og mikil og þörf umræða um skólastarf og hlutverk þess til framtíðar . Ég fagna því um leið og ég óska kennurum , nemendum og öðru skólafólki gleðilegs sumars . Umræðurnar snerust mikið til um stöðu barna og ungmenna með annað móðurmál en íslensku . Rannsóknir benda til þess að ein helsta áskorun íslensks menntakerfis sé staða slíkra nemenda en hlúa þarf mun betur að námsframvindu þeirra . Niðurstöður alþjóðlegu menntakönnunarinnar PISA staðfesta mikilvægi þess , skólasókn innflytjenda í framhaldsskóla er minni en annarra nemenda og vísbendingar eru um að brottfall sé algengara meðal þeirra og aðsókn í háskóla minni . Einnig höfum við þegar gripið til beinna aðgerða til að bæta þjónustu með því að þrefalda framlög til sérstakrar íslenskukennslu . Umsóknum um framhaldsnám til kennsluréttinda í leik - og grunnskólakennaranámi við Háskóla Íslands fjölgar um 30% miðað við meðaltal síðustu fimm ára samkvæmt upplýsingum frá Menntavísindasviði Háskóla Íslands . Þá hefur fjöldi umsókna í listkennsludeild Listaháskóla Íslands aukist um 122% frá síðasta ári , ekki síst vegna tilkomu nýrrar námsleiðar við deildina fyrir nemendur sem hafa grunngráðu í öðru en listum en vilja bæta við sig meistaranámi í kennslufræðum . Kennarastarfið er enda spennandi kostur sem býður upp á fjölbreytta starfsmöguleika og mikið starfsöryggi . Það er eftirtektarverð gróska í íslenskum skólum þessi misserin og ég finn sjálf fyrir miklum meðbyr með menntamálum og umræðunni um íslenskt skólastarf til framtíðar . Frumvarpið er í meðförum þingsins en samþykkt þess mun leiða til meiri sveigjanleika , flæðis kennara milli skólastiga og að gæði menntunar og fjölbreytileiki hennar aukist . Einnig er breytingunum ætlað að stuðla að aukinni viðurkenningu á störfum kennara og faglegu sjálfstæði þeirra ásamt því að styðja við nýliðun í kennarastétt . Til þess að mæta áskorunum framtíðarinnar þurfum við fjölhæfa og drífandi kennara . Það er sérlega ánægjulegt að fleiri íhugi nú að starfa á þeim vettvangi og taka þannig mikilvægan þátt í mótun framtíðarinnar . < span style = " color : #4a4a4a ; font-family : ' Fira Sans' ; font-size : 16 px ; font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Morgunblaðinu 18. maí 2019 . Dæmi um íslenska mennta - og listamenn sem öfluðu sér þekkingar erlendis eru Snorri Sturluson sem á 13. öld fór til Noregs og Svíþjóðar , Einar Jónsson myndhöggvari sem á 19. og 20. öldinni dvaldi í Kaupmannahöfn , Róm , Berlín og Ameríku og Gerður Helgadóttir , einnig myndhöggvari , sem nam við skóla í Flórens og París . Samningurinn markar tímamót fyrir bæði íslenska og kínverska námsmenn en hann stuðlar að gagnkvæmri viðurkenningu á námi milli landanna og eykur samstarf á háskólastiginu . Kína hefur gert hliðstæða samninga við rúmlega 50 önnur ríki , þar á meðal við hin norrænu löndin . Rúmlega 30 kínverskir námsmenn stunda nú nám á Íslandi en um 30 Íslendingar stunda nám í Kína á ári hverju en íslenskir háskólar eiga þegar í margvíslegu samstarfi við kínverska háskóla . Ljóst er að fjölmörg tækifæri eru í samstarfi ríkjanna hvað varðar menntun , viðskipti , rannsóknir og nýsköpun . Þar má nefna sjávarútvegsafurðir , lambakjöt og snyrtivörur . Ljóst er að japanska hagkerfið er öflugt með stóran heimamarkað , sem hægt er að efla enn frekar á komandi árum . Á fundi með Chris Skidmore , ráðherra háskóla - , nýsköpunar - og vísindamála Bretlands , nýverið ræddi ég möguleika á lækkun skólagjalda fyrir íslenska námsmenn í Bretlandi . Okkur miðar vel áfram í að auka alþjóðlegt menntasamstarf og eru framangreind dæmi um aukið samstarf við ein stærstu hagkerfi veraldar gott dæmi um slíkt . Ég er sannfærð um að ávinningurinn fyrir íslenskt samfélag verði verulegur og muni hafa jákvæð áhrif á lífskjör Íslands til framtíðar . Gildistaka hans felur í sér gagnkvæma viðurkenningu háskólanáms milli landanna og mun auðvelda til muna nemendaskipti milli íslenskra og kínverskra háskóla . Á fundi þar ræddi ég við samstarfsráðherra minn , Chen Baosheng menntamálaráðherra Kína , um mikilvægi menntasamstarfs landanna og þau sóknarfæri sem í þeim felast . Því er meðal annars að þakka að námsgráður hafa auknum mæli verið staðlaðar og samræmdrar milli landa . Það hafa orðið gríðarleg umskipti í kínversku samfélagi á undanförnum áratugum og þau hafa skapað fjöldamörg tækifæri fyrir aukna samvinnu . Á sama tíma hefur íslenskt íþróttafólk náð góðum árangri í ýmsum greinum . Í fyrsta lagi að umhverfi íþróttanna sé öruggt fyrir iðkendur og starfsfólk . Í öðru lagi tryggja gott aðgengi fyrir iðkendur óháð uppruna þeirra og aðstæðum og í þriðja lagi að styrkja faglega umgjörð íþróttastarfs í landinu . Virk þátttaka og aðgengi allra að íþróttastarfi verða áframhaldandi leiðarstef í íþróttastefnu stjórnvalda en að auki leggjum við nú sérstaka áhersla á þátttöku ungmenna með annað móðurmál en íslensku , jafnrétti og nánara samstarf innan íþróttahreyfingarinnar . Fram kemur að mikilvægt sé að hlutverk og skipulag starfseininga í íþróttastarfi sé metið reglulega og að endurskoða megi verkefni , fjölda og skipulag íþróttahéraða landsins . Þá sé brýnt að auka samvinnu Íþrótta og Ólympíusambands Íslands og Ungmennafélags Íslands til að einfalda , styrkja og samræma verkefni þeirra með það að markmiði að efla íþróttastarf í landinu . Íþróttaþing ÍSÍ þar sem fulltrúar íþróttahreyfingarinnar mættu til að stilla saman strengi sína . Þar var ánægjulegt að finna þann kraft sem einkennir starf innan hreyfingarinnar . Grunnur íþróttastarfs í landinu er traustur og aðstaða til íþróttaiðkunar almennt góð . Það er kappsmál okkar allra að halda áfram á þeirri braut og gera gott starf enn betra . Besta leiðin til þess að stuðla að auknum framförum og uppbyggingu er með menntun og áreiðanlegum upplýsingum . Fyrir okkur , sem og aðrar þjóðir , er brýnt að þekking fái að ferðast og hafa áhrif til góðs . Ísland og Bretland eiga náið samstarf á sviði mennta - og vísindamála en síðan 2014 hafa rúmlega 2.000 nemendur í ríkjunum farið í nemenda - og starfsmannaskipti í gegnum Erasmus + áætlunina . Þá er Bretland eitt helsta samstarfsland Íslands á vísindasviðinu í Sjóndeildarhring 2020 ( e. Horizon 2020 ) , áttundu rannsókna - og nýsköpunaráætlun Evrópusambandsins . Þetta myndi þýða mögulega lækkun á skólagjöldum fyrir íslenska námsmenn við breska háskóla en sem stendur greiða íslenskir nemendur hærri skólagjöld við breska háskóla en námsmenn frá ríkjum Evrópusambandsins . < span style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Fira Sans' ; font-weight : 600 ; color : #4a4a4a ; font-size : 16 px ; line-height : 25 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Morgunblaðinu 26. apríl 2019 . Viðbyggingin mun hýsa félagsrými nemenda og stórbæta aðstöðu þeirra . Nemendur við skólann eru rúmlega 830 , á starfs - , bók - og verknámsbrautum . Fjórða iðnbyltingin er hafin og hún felur í sér sjálfvirknivæðingu á öllum sviðum atvinnulífs og samfélags . Það er mikilvægt að hver og einn nemandi geti fundið nám við sitt hæfi . < span style = " color : #4a4a4a ; font-family : ' Fira Sans' ; font-size : 16 px ; font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Morgunblaðinu 25. apríl 2019 . Yfirskrift sýningarinnar er „ Að vera kjur eða fara burt ? “ en höfundurinn ungi valdi að kljást við þá eilífðarspurningu í æskuverki sínu en samband Íslands við umheiminn er eitt helsta viðfangsefni sögunnar . Íslenskt samfélag var í örri mótun og þegar við hugsum til þess í dag hverjir það voru helst sem skilgreindu okkar samfélag áratugina á eftir þá leitar hugurinn ekki síst til skálda og listamanna . Það hefur sitthvað verið skrifað , rýnt og rannsakað um verk og lífshlaup þessara þriggja og þeir á köflum skilgreindir út frá því sem aðgreindi þá og sameinaði . Mér finnst einkar athyglisvert að hugsa til þess hvers konar samfélag mótaði þessa menn , hvað nærði metnað þeirra , sköpunarþrá og hugsjónir á sínum tíma . Saga þessa verks er að mínu mati góð áminning þess fyrir okkur öll að huga vel að bernskuverkum . Að fagna þeim og hlusta á raddir unga fólksins okkar . Þó hinn sautján ára Halldór Guðjónsson hafi verið fremur óvenjulegur ungur maður , og kominn til meiri þroska en flestir jafnaldrar hans þá og ekki síður nú , þá var hann ungmenni með erindi við heiminn . Það varð gæfa landsmanna og lesenda um allan heim að höfundurinn auðgaði með verkum sínum íslenskar bókmenntir og þar með bókmenntir heimsins með stílsnilli , hugviti og innsýn , og gerir enn . Til þessa hefur ekki verið nein löggjöf í gildi um slíka skóla en markmiðið með nýja frumvarpinu er að renna stoðum undir starfsemi þeirra . Meðal ástæðna brotthvarfs úr framhaldsskólunum okkar er ákveðin einsleitni í námsvali og það að nemendur finna sig ekki í námi . Það er vel að fjölbreytni námsframboðs hér á landi hefur aukist , ekki síst á framhaldsskólastiginu og að fleiri nemendur séu opnir fyrir námskostum t.d. á sviði verk - og tæknigreina . Í dag starfa LungA-skólinn og Lýðháskólinn á Flateyri eftir hugmyndafræði lýðskóla og á forsvarsfólk þeirra lof skilið fyrir frjótt og gott starf . Skólarnir hafa glætt nærsamfélög sín auknu lífi og gefið nemendum úr ýmsum áttum tækifæri til að dvelja þar . Þar eru meðal annars sett fram skilyrði um stjórnskipan lýðskóla , lágmarkstarfstíma og lágmarksfjölda nemenda . Einnig eru ákvæði um forvarnir og réttindi nemenda , aðbúnað og öryggi , hæfni starfsfólks og fyrirkomulag náms . Þá er mælst til þess að nám í lýðskólum nýtist nemendum til frekari verkefna eða til áframhaldandi náms m.a. með aðferðum raunfærnimats , sem er þekkt aðferðafræði á vettvangi framhaldsskóla og framhaldsfræðslu . Hann var talsmaður þess að hér á landi væri öflugt og fjölbreytt menntakerfi , þar sem meðal annars væri lögð áhersla á ræktun mannsandans og að nemendur gætu öðlast aukið sjálfstraust . Nýtt frumvarp um lýðskóla skapar svo sannarlega umgjörð utan um fjölbreyttari valkosti í íslensku menntakerfi og eykur líkurnar á að nemendur finni nám við hæfi . < span style = " box-sizing : border-box ; font-weight : 600 ; color : #4a4a4a ; font-size : 16 px ; line-height : 25 px ; font-family : ' Fira Sans' ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Morgunblaðinu 5. apríl 2019 . Samningurinn er í senn framsýnn og ánægjuleg afurð þrotlausrar vinnu aðila vinnumarkaðarins í samvinnu við stjórnvöld undanfarna mánuði . Aðgerðirnar eru viðamiklar og snerta margar hliðar þjóðlífsins sem miða allar að því sama ; að auka lífskjör og lífsgæði á Íslandi . Þær leggjast ofan á þá kraftmiklu innviðafjárfestingu sem hefur átt sér stað í tíð þessarar ríkisstjórnar í mennta - og menningarmálum , félags - og heilbrigðismálum , samgöngu - og umhverfismálum og nýsköpunar - og vísindamálum . Ég vil einnig geta þess að vinna við heildarendurskoðun á Lánasjóði íslenskra námsmanna gengur mjög vel en í nýju námsstyrkja - og lánakerfi munum við fella niður 30% af höfuðstóli námsmanna að ákveðnum skilyrðum fullnægðumauk þess að framfærsla barna verður í formi styrkja í stað lána eins og er í dag . Að auki höfum við hækkað frítekjumark námsmanna um 43% . Markviss skref til afnáms verðtryggingar verða tekin , sveigjanleiki aukinn á vinnustöðum , íbúðakaup gerð auðveldari , tekjuskattur lækkaður , laun hækkuð , barnabætur auknar og fæðingarorlof lengt . Árangur sem þessi er ekki sjálfgefinn . Hann er afrakstur samvinnu fjölda aðila sem allir hafa sama markmið að leiðarljósi , að gera gott land enn betra . < p > < strong > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Morgunblaðinu 30. mars 2019 . < / strong > < / p > < p > Íslenska þjóðarbúið stendur frammi fyrir áskorunum um þessar mundir í tengslum við stöðu efnahagsmála . Engu að síður er staða ríkissjóðs sterk og viðnámsþróttur þjóðarbúsins meiri en oft áður . Á menningarsviðinu er horft til þess að allir landsmenn , óháð efnahag og búsetu , geti aukið lífsgæði sín með því að njóta og taka þátt í öflugu og fjölbreyttu menningar , lista - , íþrótta - og æskulýðsstarfi . Það er eindregin skoðun mín að kennarastarfið sé mikilvægasta starf samfélagsins þar sem það leggur grunninn að öllum öðrum störfum . Í fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar er að finna fullfjármagnaðar aðgerðir til þess að fjölga kennurum . Markmiðið með nýju kerfi er aukið jafnrétti til náms og skilvirkni , jafnari styrkir til námsmanna , betri nýting opinbers fjár og aukinn stuðningur við fjölskyldufólk . En í lok árs 2018 er áætlað að það nemi rúmum 13 milljörðum kr . Staða sjóðsins er því mjög sterk og skapar hún kjöraðstæður til að ráðast í kerfisbreytingar sem bæta kjör námsmanna . Nýtt styrkja - og námslánakerfi er að fullu fjármagnað en að auki verða framlög til sjóðsins endurskoðuð árlega miðað við fjölda lánþega hverju sinni . Lánasjóðurinn er eitt mikilvægasta jöfnunartæki sem við eigum og það er mikilvægt að búa þannig um hnútanna að svo verði áfram raunin . Við höfum verið að hækka framlög til menningarmála síðan 2017 þegar þau námu um 12 milljörðum króna . Lögð er áhersla á að bæta aðgengi að menningu og listum , ekki síst fyrir börn og ungmenni , efla verndun á menningararfi þjóðarinnar , rannsóknir og skráningu . Einnig verður lögð áhersla á að bæta umgjörð og auka gæði í skipulögðu íþrótta - og æskulýðsstarfi . Til skoðunar er sá möguleiki að setja á stofn barna - og vísindasafn til að efla og styrkja áhuga ungu kynslóðarinnar á menningu , vísindum og tækni . Við höldum áfram að styðja við íslenskt efnahagslíf með því að fjárfesta í slíkum grunnstoðum og bæta þannig lífskjörin í landinu . < / p > < strong > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Morgunblaðinu 27. mars 2019 . Aðgerðirnar snerta ólíkar hliðar þjóðlífsins en markmið þeirra allra ber að sama brunni ; að tryggja að íslenska verði áfram notuð á öllum sviðum samfélagsins . Um er að ræða orðalista á íslensku , ensku og pólsku sem tengjast fjölbreyttum störfum í ferðaþjónustu . Markmið þessa fagorðalista er að efla samskipti og auka íslenskukunnáttu á vinnustöðum . Orðalistarnir eru aðgengilegir á vefnum , þar sem einnig má hlusta á framburð orða og hugtaka á íslensku , og á veggspjöldum sem dreift verður til ferðaþjónustuaðila . Íslenskan er okkar mál og þetta framtak er kærkomin hvatning fyrir fleiri til þess að vekja athygli á tungumálinu og hvetja fleiri til þess að læra það . Við kynntum í vetur vitundarvakningu undir merkjum slagorðsins Áfram íslenska og það gleður mig að ferðaþjónustan svari því kalli og taki virkan þátt með þessum hætti . Vitundarvakningunni er ætlað að minna okkur á að framtíð tungumálsins er og verður á ábyrgð okkar allra , íslenskan er lifandi samskiptatæki og okkar sjálfsagða mál . Uppbyggileg umræða og fræðsla í samfélaginu um fjölbreytileika íslenskunnar er líka mikilvæg fyrir nýja málnotendur og auka þarf þolinmæði gagnvart íslensku með erlendum einkennum . Orð eru til alls fyrst . < span > < strong > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Morgunblaðinu 18. mars 2019 . Hún er undirstaða og fjöregg íslenskrar menningar og hún er skólamálið okkar . Að henni standa sjö íslenskukennarar við Háskóla Íslands og Háskólann á Akureyri auk meistara - og doktorsnema við skólana . Niðurstöðurnar sýna jákvætt og virðingarvert starf en einnig ýmislegt sem betur má fara . Kennarar og skólafólk eru lykilaðilar í því að vekja áhuga nemenda á íslensku máli en slíkur áhugi er forsenda þess að íslenskan þróist og dafni til framtíðar . < / a > & nbsp ; < span style = " font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; font-size : 16 px ; color : #4a4a4a ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Morgunblaðinu 15. mars 2019 . Þar munu 33 skólar á framhaldsskólastigi kynna fjölbreytt námsframboð , bæði verklegt og bóklegt , og svara spurningum um námsframboð og inntökuskilyrði . Þessi viðburður er jafnan fjölsóttur enda gefst þar einstakt tækifæri til þess að kynnast námsframboði og starfstækifærum sem standa til boða hér á landi . Það er gleðilegt að sjá að vísbendingar eru um að aðgerðir í þá veru séu farnar að skila árangri , m.a. með fjölgun umsókna í iðnnám . Sem menntamálaráðherra hef ég beitt mér fyrir betra samtali milli menntakerfisins og atvinnulífsins en ráðuneytið og hagsmunafélög á þeim vettvangi standa sameiginlega að ýmsum hvatningarverkefnum sem þessu máli tengjast , t.d. Verksmiðjunni , nýrri hugmyndasamkeppni fyrir nemendur í efstu bekkjum grunnskóla , #Kvennastarf sem miðar að því að fjölga konum í iðn - og verkgreinum og GERT-verkefnið sem tengir skóla og fyrirtæki með það að markmiði að auka áhuga nemenda á raunvísindum og tækni . Þá höfum við forgangsraðað fjármunum í þágu starfs - og verknáms með því að hækka reikniflokka þess náms , afnumið efnisgjöld og tryggt framlög til að efla kennsluinnviði fyrir verk - og starfsnám , t.d. með bættri verknámsaðstöðu í Fjölbrautaskólanum í Breiðholti og Borgarholtsskóla . Þau tækifæri sem bjóðast að námi loknu eru bæði mörg og spennandi enda mikil eftirspurn eftir slíkri menntun í atvinnulífinu . Til marks um gæði námsins sem í boði er má geta þess að íslenskir keppendur náðu sínum besta árangri í evrópukeppni iðnnema á síðasta ári en hópurinn hlaut þá þrjár viðurkenningar fyrir framúrskarandi árangur auk silfurverðlauna Ásbjörns Eðvaldssonar sem keppti þar í rafeindavirkjun . Hvatt er til þess að gestir komi og prófi sem flestar þeirra og spreyti sig t.d. á því að teikna grafík í sýndarveruleika , smíða , stýra vélmenni , splæsa net eða krulla hár . Þessi kynning er mikilvæg því það að sjá , upplifa og taka þátt tendrar oft meiri áhuga og innsýn en að lesa bæklinga eða skoða heimasíður . Við lifum á spennandi tímum þar sem störf eru að þróast og breytast en nægt rými er fyrir atorku og hugkvæmni ungs fólks . Eitt þeirra verkefna sem mér er einna hugstæðast nú er hvernig við getum , á breiðum samfélagslegum grundvelli , unnið úr þeim upplýsingum sem fram hafa komið gegnum #églíka - frásagnir ólíkra hópa af kynferðislega áreitni og ofbeldi . Í fyrsta lagi að leiðbeina einstaklingum sem upplifað hafa kynferðislega eða kynbundna áreitni eða ofbeldi í skipulögðu starfi íþróttafélaga og æskulýðssamtaka . Þá yrði honum falið að aðstoða félög við að gera viðbragðsáætlanir til þess að hægt sé að bregðast sem best við slíkum atvikum . Einnig hefði ráðgjafinn einnig það hlutverk að fræða og miðla upplýsingum um málefnið . Samfélagið er að ganga í gegnum ákveðna vitundarvakningu nú um stundir um málefni sem tengjast kynferðislegri áreitni og ofbeldishegðun . Þetta er aðeins ein aðgerð af mörgum sem nú eru í mótun eða að komast til framkvæmda í kjölfar & nbsp ; #églíka - byltinganna . Raunar mætti segja að við séum enn í byltingunni miðri . Staðan nú og eftirmálar #églíka verða þannig til umræðu á stórri alþjóðlegri ráðstefnu í Reykjavík í haust og er hún liður í formennsku Íslands í Norrænu ráðherranefndinni . Í stjórnarsáttmálanum er sérstaklega kveðið á um mikilvægi þess stuðla að viðurkenningu á störfum kennara og efla faglegt sjálfstæði þeirra . Einnig er þar áréttað til að bregðast megi við yfirvofandi skorti á kennurum hér á landi þurfi ríki , sveitarfélög og stéttarfélög að vinna vel saman . Ef miðað er við óhagstæðustu sviðsmynd mannfjöldaþróunar og óbreyttan fjölda útskrifaðra grunnskólakennara gera spár okkar ráð fyrir að manna þurfi tæplega 1200 kennarastöður í grunnskólum með starfsfólki án kennsluréttinda eftir fjögur ár , 2023 . Þá yrði hlutfall starfsfólks starfandi við kennslu án kennsluréttinda 25% en samsvarandi hlutfall var 8,6% árið 2017 . Ljóst er að þegar vantar leikskólakennara í um 1800 stöðugildi til þess að uppfylla ákvæði laga um hlutfall fagmenntaðra leikskólakennara . Markmið þessa er að stuðla að því að nemar sem komnir eru af stað í M.Ed. nám klári nám sitt á tilsettum tíma og að þeir skili sér til kennslu að námi loknu . Lagt er upp með að innan starfsnámsins verði gætt að því að nemar hafi svigrúm til að vinna að lokaverkefni sínu . Með þessari aðgerð er einnig stefnt að auknu flæði þekkingar milli háskóla annars vegar og leik - og grunnskóla hins vegar . Um er að ræða átaksverkefni sem verður endurmetið reglulega með það að leiðarljósi að efla kennaranám enn frekar . Til þess að mæta þeirri áskorun verður gert átak í því að fjölga leiðsagnakennurum í íslenskum skólum , en það eru starfandi kennarar sem hafa sérþekkingu á því að taka á móti og þjálfa nýja kennara til starfa . Boðið eru upp á 30 eininga nám fyrir starfandi kennara sem dreifist á þrjár annir , við bæði Háskólann á Akureyri og Háskóla Íslands , þar sem kennarar geta bætt við sig sérhæfingu í starfstengdri leiðsögn . Mennta - og menningarmálaráðuneytið mun styrkja skólana til þess að fjölga slíkum kennurum og er markmiðið að eftir fimm ár verði 150 leiðsagnakennarar starfandi . Styrkurinn samsvarar innritunargjöldum í námið og verða forsendur hans meðal annars þær að skólastjóri styðji umsókn kennara í námið og hins vegar að tryggja þurfi jafna dreifingu þessara styrkja milli skóla og landshluta . Ef við stefnum að því að eiga framúrskarandi vísindamenn , listamenn , frumkvöðla , blaðamenn , múrara , íþróttafólk , viðskiptafræðinga , stjórnmálafræðinga eða stýrimenn þurfum við að eiga góða kennara . Fagmennska kennaranna – elja , trú og ástríða er það sem stuðlar að framförum fyrir okkur öll . Grunnurinn að öllum störfum í samfélaginu er lagður af kennurum og því er starf þeirra sérstaklega mikilvægt vegna þessa . Í stjórnarsáttmálanum er boðuð stórsókn í menntamálum og mikilvægur liður í henni er að bæta starfsumhverfi kennara og stuðla að nýliðun . Kennarafrumvarpið , ný lög um menntun , hæfni og ráðningu kennara og skólastjórnenda , er leið að því markmiði en frumvarpsdrög þess eru nú aðgengileg í Samráðsgátt stjórnvalda . Með þeim mun sveigjanleiki aukast og þekking flæða í meira mæli á milli skólastiga en áður . Við teljum að frumvarpið muni stuðla að aukinni viðurkenningu á störfum kennara og auka faglegt sjálfstæði þeirra sem og styrkja stöðu kennara í íslensku samfélagi og innan skólakerfisins . Frumvarpið er einn liður af mörgum í heildstæðri nálgun stjórnvalda til að efla menntun á Íslandi . Á morgun , fimmtudag , verða kynntar sértækar aðgerðir sem snúa að því efla kennaranám og fjölga kennaranemum . Frumvarpið var unnið í samráði við helstu félagasamtök íslenskra kennara , Samband íslenskra sveitarfélaga og kennaramenntunarstofnanir . < span style = " color : #4a4a4a ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; font-size : 16 px ; font-weight : 600 ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Morgunblaðinu 18. febrúar 2019 . Leikirnir varpar ljósi á það besta í íþróttalífi þjóðarinnar , þ.e. þrautseigju og baráttu leikmannanna , ásamt því að draga fram samkennd og stemningu sem ríkir milli liðanna og stuðningsmanna þeirra . Annað mikilvægt skref fyrir umgjörð og starfsemi íþrótta var stigið árið 1912 þegar að skipulagt samstarf íþróttafélaga í landinu hófst með stofnun Íþróttasambands Íslands ( ÍSÍ ) . Alþingi hafði stuttu áður , árið 1940 , sett íþróttalög og komið á fót embætti íþróttafulltrúa ríkisins . Það er engin tilviljun að við Íslendingar náum langt í hinum ýmsu greinum íþróttanna . < span style = " box-sizing : border-box ; font-weight : 600 ; color : #4a4a4a ; font-size : 16 px ; line-height : 25 px ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Fréttablaðinu 14. febrúar 2019 . Góð samvinna þessara aðila gerir okkur betur kleift að auka samkeppnishæfni Íslands . Dæmi um árangursríka samvinnu af því tagi er nýlegt samkomulag menntamálaráðuneytisins við Keili um nýja námsleið til stúdentsprófs í tölvuleikjagerð en þar komu Samtök iðnaðarins , Samtök leikjaframleiðanda og Samtök verslunar og þjónustu öll að borðinu . Námið er framfaraskref , þar sem það svarar áhuga ungs fólks á menntun í skapandi greinum og svarar ákalli atvinnulífsins eftir vel menntuðu og sérhæfðu starfsfólki í þeim geira . Tölvuleikjaiðnaðurinn hefur vaxið ört undanfarin ár en uppsöfnuð velta hans hér á landi nam um 68 milljörðum kr. á árunum 2009 - 2017 . Innan iðnaðarins fyrirfinnast fjölbreytt , spennandi og verðmæt störf sem byggja á hugviti . Það er okkar að tryggja að menntakerfið geti sem best mætt fjölbreyttum nemendahópum og þörfum samfélagsins á hverjum tíma en það er eitt af markmiðum í þeirri vinnu sem nú stendur yfir við mótun menntastefnu Íslands til ársins 2030 . Það verður spennandi að sjá hvaða viðtökur þessi nýja námsleið fær þegar skráning hefst síðar í vetur . Ég hvet alla til þess að kynna sér þá fjölbreyttu námskosti sem bjóðast í íslenskum skólum og vera vakandi fyrir þeim tækifærum sem opnast með aukinni menntun og nýrri þekkingu . Grunnurinn að þeirri velgengni er metnaðarfullt tónlistarnám um allt land í gegnum tíðina , sem oftar en ekki er drifið áfram af framsýnu hugsjónarfólki . Þjóðin stendur í þakkarskuld við einstaklinga sem hafa auðgað líf okkar með tónlistinni og bæði gleður og sameinar . Á síðasta ári var gerð hagrannsókn á tekjum tónlistarfólks og hagrænu umhverfi tónlistargeirans á Íslandi . Helstu niðurstöður hennar voru að heildartekjur íslenska tónlistariðnaðarins á árunum 2015 - 16 voru um það bil 3,5 milljarðar kr. , auk 2,8 milljarða kr. í afleiddum gjaldeyristekjum til samfélagsins vegna komu tónlistarferðamanna til landsins . Ljóst er að þetta er umfangsmikill iðnaður á Íslandi sem drifinn er áfram af sköpun og hugviti . Það er ótrúlega verðmætt og mikil viðurkenning fyrir Ísland að okkar tónlistarfólk hafi burði til að verða leiðandi í kvikmyndatónlist á heimsvísu ásamt því að laða til landsins hæfileikaríkt fólk frá öllum heimsins hornum . Stjórnvöld vilja að skapandi greinar á Íslandi séu samkeppnishæfar og telja nauðsynlegt að þær nái að dafna sem best . Mikilvæg skref hafa verið stigin í uppbyggingu menningarhúsa á landsbyggðinni en ljóst að þau hafa sannað gildi sitt víða um land og haft ótvíræð jákvæð margfeldisáhrif á tónlistar - og menningarlíf bæja og nærsamfélaga . Höldum áfram veginn og styðjum við skapandi greinar sem auðga líf okkar svo mjög . < span style = " box-sizing : border-box ; font-weight : 600 ; line-height : 25 px ; background-color : #ffffff ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; font-size : 16 px ; color : #4a4a4a ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Morgunblaðinu 26. janúar 2019 . Í vikunni mælti ég fyrir frumvarpi um breytingar á lögum um opinberan stuðning við vísindarannsóknir . Góðir rannsóknarinnviðir stuðla að auknum gæðum í rannsóknastarfi , samstarfi um rannsóknir og hagnýtingu þekkingar í þágu lands og þjóðar . Á árinu 2018 bárust 67 umsóknir að upphæð 679 milljónum kr. til Innviðasjóðs og voru 27 þeirrar styrktar , að upphæð alls 296 milljónum kr. eða 43,6% umbeðinnar upphæðar . Nýlega voru skilgreindar í opnu samráði þær samfélagslegu áskoranir sem brýnast er talið að íslenskt vísindasamfélag takist á við . Innviðasjóður mun meðal annars gegna mikilvægu hlutverki í því að mæta þeim áskorunum . Það er ánægjulegt að geta þess að íslenskir vísindamenn eru eftirsóttir í alþjóðlegu samstarfi og hafa staðið sig einstaklega vel . Skýrt dæmi um það er árangur íslenskra aðila í Sjóndeildarhring 2020 ( e. Horizon 2020 ) , áttundu rammaáætlun Evrópusambandsins um rannsóknir og nýsköpun . Í gegnum þá áætlun hafa um 8 milljarðar kr. runnið til íslenskra aðila frá árinu 2014 og er árangurshlutfallið rúmlega 18% sem telst mjög gott . Annað dæmi eru úthlutanir Evrópska rannsóknarráðsins sem styður við brautryðjandi rannsóknir færustu vísindamanna heims , en fjórir íslenskir vísindamenn hafa fengið styrk frá ráðinu á síðustu árum . Fundurinn verður haldinn í Japan . Ákvörðun þessi var tekin á hliðstæðum ráðherrafundi um vísindi norðurslóða í Berlín 2018 . Sá fundur var skipulagður í samstarfi Þýskalands , Finnlands og framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins og sóttu hann leiðtogar 25 ríkja auk fulltrúa Evrópusambandsins og sex samtaka frumbyggja . Fyrrnefnt frumvarp er mikilvægt skref í að efla umgjörð vísindastarfs og mun færa okkur fram á veginn á því sviði . Niðurstöðurnar byggja á svörum rúmlega 7.000 nemenda á landinu öllu sem þátt tóku í rannsókninni í fyrra . Rannsóknin er lögð fyrir á fjögurra ára fresti fyrir nemendur í 6. , 8. og 10. bekk . Þar koma fram margar áhugaverðar niðurstöður en mig langar að nefna hér þrennt sem vekur sérstaka athygli mína . Langflestir treysta kennara sínum vel og virðist það eiga við nemendur í öllum landshlutum . Þetta eru afar jákvæð tíðindi fyrir kennara landsins . Í þessu felast mikil sóknarfæri sem hægt er að byggja á og nýta til að efla menntun í landinu enn frekar . Það er samvinnuverkefni skólasamfélagsins , foreldra , sveitarfélaga og atvinnulífs . Séu styrkleikarnir nýttir sem skyldi og tekist á við áskoranir á réttan hátt eru okkur allir vegir færir til þess að byggja upp framúrskarandi menntakerfi til framtíðar . < span > < / span > < h 5 style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; line-height : 25 px ; color : #4a4a4a ; margin-top : 30 px ; margin-bottom : 20 px ; font-size : 16 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Morgunblaðinu 11. janúar 2019 . < / h 5 > Meðal mikilvægustu verkfæra unga fólksins okkar , sem móta munu framtíð samfélagsins , eru samvinnuhæfni , frumkvæði , skapandi hugsun og það að geta unnið með upplýsingar og tækni á fjölbreyttan hátt . Fjórða iðnbyltingin krefur okkur með sínum öru samfélags - og tæknibreytingum um nýja nálgun á ýmis kerfi , þar með talið menntun og starfþjálfun af öllu tagi . Sú Verksmiðja er hugmynda - og uppfinningakeppni þar sem nemendur í efstu bekkjum grunnskóla raungera og útfæra hugmyndir sínar með aðstoð leiðbeinenda , fagfólks , fyrirtækja og hvetjandi sjónvarpsefnis . Verkefni þetta er unnið í góðu samstarfi m.a. milli Samtaka iðnaðarins , Nýsköpunarmiðstöðvar Íslands og Ríkisútvarpsins og framkvæmt með stuðningi mennta - og menningarmálaráðuneytisins . Markmið þessa verkefnis er að hvetja ungmenni til að veita hugmyndum sínum og hæfileikum athygli , efla nýsköpun og fjalla á margvíslegan hátt um tækifæri sem felast í iðn - og tæknimenntun . Aukin áhersla á nýsköpun og frumkvöðlafræðslu eflir unga fólkið okkar og kynnir þeim ný tækifæri og námsleiðir . < span > < / span > < h 5 style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; line-height : 25 px ; color : #4a4a4a ; margin-top : 30 px ; margin-bottom : 20 px ; font-size : 16 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Fréttablaðinu 8. janúar 2019 . < / h 5 > Hvað lærðir þú í dag ? “ er algeng spurning á heimilum á þessum tíma árs . Þar eru ýmsir valkostir í boði en fræðsluaðilar og skólar um allt land keppast nú við að kynna námsleiðir sínar , þjónustu og ráðgjöf . Á tímum mikilla breytinga þurfum við öll að huga að þróun okkar eigin hæfni og þekkingar og leyfa forvitninni og fróðleiksþorstanum að ráða för . Námstækifærin blasa víða við og galdurinn virðist vera að velja og hafna úr hafsjó upplýsinga og að þekkja réttindi sín og áhugasvið . Því þegar vel er á málum haldið er aukin menntun í víðum skilningi tæki til jafnaðar og ábata fyrir alla . Það er okkar hlutverk að skapa aðstæður fyrir fjölbreytilega þekk ingar miðlun en í því samhengi má nefna að á vettvangi mennta - og menningarmálaráðuneytisins er nú m.a. unnið að endurskoðun laga um fullorðinsfræðslu og að frumvarpi um lýðskóla . < span > < / span > < h 5 style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; line-height : 25 px ; color : #4a4a4a ; margin-top : 30 px ; margin-bottom : 20 px ; font-size : 16 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Morgunblaðinu 02. janúar 2019 . Sú hæfni og færni ræðst ekki síst af gæðum menntakerfa í viðkomandi landi . Kennarar bera uppi menntakerfin og eru því lykilaðilar í mótun samfélaga til framtíðar . Alþjóðavæðing og örar tæknibreytingar gera enn ríkari kröfu á að stjórnmálin forgangsraði í þágu menntunar . Fram kemur að mikilvægt sé að stuðla að viðurkenningu á störfum kennara , efla faglegt sjálfstæði þeirra og leggja áherslu á skólaþróun á öllum skólastigum . Jafnframt kemur fram að bregðast þurfi við kennaraskorti með samstarfi ríkis , sveitar - og stéttarfélaga . Þetta er þó einungis upphaf þeirrar vegferðar sem framundan er hjá þjóðinni . Afar brýnt er að það verði þjóðarsátt um starfskjör kennara og skólastjórnenda . Það er forsenda þess að Ísland verði með framúrskarandi menntakerfi . < span > < / span > < h 5 style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; line-height : 25 px ; color : #4a4a4a ; margin-top : 30 px ; margin-bottom : 20 px ; font-size : 16 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Fréttablaðinu 31. desember 2018 . < / h 5 > Í kvöld tökum við á móti nýju ári og kveðjum viðburðaríkt ár sem hefur einkennst af skemmtilegum og krefjandi áskorunum . Á slíkum tímamótum staldrar fólk gjarnan við og lítur yfir farinn veg . Það felur í sér 25% endurgreiðslu vegna beins kostnaðar við útgáfu íslenskra bóka en áætluð framlög eru um 400 milljónir kr. á ári . Að auki verður stofnaður sérstakur barna - og unglingabókasjóður . Rekstrarumhverfi þeirra er hins vegar erfitt . Í því felst að þróa tæknilausnir sem munu gera okkur kleift að eiga samskipti við tækin okkar á íslensku . < h 5 style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; line-height : 25 px ; color : #4a4a4a ; margin-top : 30 px ; margin-bottom : 20 px ; font-size : 16 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Morgunblaðinu 19. desember 2018 . < / h 5 > < p > Nú líður að jólum en þau eru tími samveru með ástvinum og ættingjum . Einnig eru þau tími lesturs og bóka . Hátíðarnar eru kærkomin tilbreyting frá amstri hversdagsins og það er gleðilegt hversu margir njóta þess að lesa um jólin . Miðstöð íslenskra bókmennta lét nýlega gera könnun á viðhorfi þjóðarinnar til bóklestrar en niðurstöðurnar gefa sterkar vísbendingar um að lestur sé enn í dag mikilvægur þáttur í lífi landsmanna og að viðhorf fólks sé jákvætt í garð bókmennta , lestrar og opinbers stuðnings við bókmenntir . Ástæður þess má einna helst rekja til breyttrar samfélagsgerðar og örrar tækniþróunar því aukið framboð lesefnis og myndefnis á netinu hefur leitt til þess að lestur bóka á íslensku hefur minnkað . Þessi þróun skapar ákveðna ógn við tungumálið en til þess að mæta því , og fleiri áskorunum sem að íslenskunni standa , verður á nýju ári sett á laggirnar nýtt stuðningskerfi sem heimilar 25% endurgreiðslu vegna beins kostnaðar við útgáfu bóka á íslensku . Markmiðið með því er að auka lestur og efla bókaútgáfu í landinu og er þetta fyrsta skrefið í heildstæðum aðgerðum stjórnvalda til stuðnings íslenskri tungu . Fyrir marga er það einn hápunktur jólanna að sökkva sér ofan í góða bók á aðfangadagskvöld . Megi sem flestir lesendur , á öllum aldri , finna þá ánægju og gleði þessi jólin . Með sambandslögunum milli Íslands og Danmerkur , sem gildi tóku 1. desember 1918 , var það viðurkennt að Ísland væri fullvalda og frjálst ríki og hefur dagurinn því sérstöðu í sögu okkar . Í stjórnarsáttmálanum boðuðum við stórsókn í menntamálum og samþykkt fjármálaáætlun næstu ára ber þess skýr merki . Mikilvægt er að stuðla að viðurkenningu á störfum kennara , efla faglegt sjálfstæði og leggja áherslu á skólaþróun á öllum skólastigum því kennarar eru lykilfólk í mótun framtíðarinnar . Fjölþættar aðgerðir sem snúa að nýliðun kennara verða brátt kynntar en við höfum unnið að þeim í góðu samstarfi við skólasamfélagið . Aðgerðir á því sviði snúast meðal annars um aukin framlög til framhaldsskólastigsins , betri kortlagningu á brotthvarfsvandanum og bættri geðheilbrigðisþjónustu fyrir nemendur framhaldsskólanna . Niðurstöður útreikninga á árlegu nýnemabrotthvarfi sýna að það hefur minnkað miðað við gögn síðustu þriggja ára og er það vel , sem og að nú hefur svokölluð „ 25 ára regla “ verið afnumin . Það er ánægjulegt að atvinnuleysi hjá háskólamenntuðum er mjög lágt hér á alþjóðlegan mælikvarða . Aðgerðirnar snerta ólíkar hliðar þjóðlífsins en markmið þeirra ber að sama brunni ; að tryggja að íslenska verði áfram notuð á öllum sviðum samfélagsins . Þeim til grundvallar er eindreginn vilji til að tryggja framgang tungumálsins , t.a.m. með stuðningi við bókaútgáfu , einkarekna fjölmiðla , máltækni og menntun . Á næstunni mun ég leggja fram þingsályktunartillögu um að efla íslensku sem opinbert mál hér á landi . Megininntak hennar verða aðgerðir í 22 liðum sem snerta m.a. skólastarf , menningu , tækniþróun , nýsköpun , atvinnulíf og stjórnsýslu . Hvoru tveggja er okkur mikilvægt til að ná þeim metnaðarfullu markmiðum sem við höfum sett okkur . < / h 5 > Í nýlegri úttekt Alþjóðagjaldeyrissjóðsins á íslensku efnahagslífi er vísað til þess að efnahagsstefna landsins þurfi að miða að því að efla viðnámsþrótt hagkerfisins . Þar kemur fram að efnahagur heimila , fyrirtækja og efnahagsreikningur hins opinbera hafi styrkst mikið á undanförnum árum en þar sem hagkerfið sé lítið og því næmt fyrir áföllum sé nauðsynlegt að verja það fyrir hagsveiflum . Því sé mikilvægt að ríkið móti stefnu sem eykur vaxtarmöguleika íslensks hagkerfis og styðji við samkeppnishæfni landsins . Það má meðal annars sjá í auknum framlögum og fjárfestingu á sviði menntamála . < span > < / span > < h 5 style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; line-height : 25 px ; color : #4a4a4a ; margin-top : 30 px ; margin-bottom : 20 px ; font-size : 16 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Fréttablaðinu 19. nóvember 2018 . < / h 5 > Á degi íslenskrar tungu sl. föstudag kynnti ég vitundarvakningu um mikilvægi íslenskunnar . Sú ber yfirskriftina Áfram íslenska ! Með þingsályktunartillögunni , og þeim 22 aðgerðum sem þar eru tilgreindar , er markmiðið að ná enn þá betur utan um það stóra og viðvarandi verkefni stjórnvalda að tryggja að íslenska verði áfram notuð á öllum sviðum íslensks samfélags . Sérstaða þjóðtungunnar , gildi hennar og fjölbreytni er sá grunnur sem vitundarvakningin okkar byggir á . Vitundarvakning af þessu tagi þarf að eiga sér stað sem víðast í samfélaginu og því verður á næstunni leitað eftir víðtæku samstarfi um hana , m.a. við stofnanir , atvinnulíf og félagasamtök . Við getum öll tekið virkan þátt í því að þróa íslenskuna , móta hana og nýta hana á skapandi hátt . Framtíð íslenskunnar er í okkar höndum – og á okkar vörum . Dagurinn hefur fest sig í sessi í hugum landsmanna og margir nýta hann til að fagna því sem vel er gert og minna á mikilvægi tungumálsins . Íslenskan skipti sköpum í sjálfstæðisbaráttu okkar og athyglivert er hversu mikla áherslu forystufólk á þeim tíma lagði á mikilvægi tungumáls og menntunar . Þegar litið er um öxl má með sanni segja að vel hafi tekist til við að auka lífsgæði á Íslandi . Við þurfum hins vegar alltaf að vera meðvituð um þá samkeppni sem ríkir um mannauðinn og keppa að því að lífskjör séu góð og standist alþjóðlegan samanburð . Á tímum örrar alþjóðavæðingar og tæknibyltinga er mikilvægt að undirstrika stöðu þjóðtungunnar . Vaxandi áhrif tölvu - og samskiptatækni á daglegt líf krefjast aðgerða af hálfu stjórnvalda til að tryggja að tungumál líkt og íslenska séu gjaldgeng í nútímasamskiptum . Nauðsynlegt er að snúa vörn í sókn fyrir íslenskuna svo hún megi þróast og dafna til framtíðar . Ábyrgðin á því viðvarandi verkefni hvílir hjá stjórnvöldum og atvinnulífi hvers tíma . Yfirvöld í Lúxemborg hafa hugað lítt að því að tæknivæða lúxemborgísku og því fer notkun hennar dvínandi . Megininntak hennar verða aðgerðir í 22 liðum sem snerta m.a. skólastarf , menningu , tækniþróun , nýsköpun , atvinnulíf og stjórnsýslu . Hún er full af spennandi áskorunum og tækifærum . Vinnum að því saman að allt sé hægt á íslensku . < span > < / span > < h 5 style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; line-height : 25 px ; color : #4a4a4a ; margin-top : 30 px ; margin-bottom : 20 px ; font-size : 16 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Morgunblaðinu 9. nóvember 2018 . < / h 5 > Okkur ber skylda til þess að hlúa sem best að velferð barna og ungmenna og tryggja þeim tækifæri til þess að þroskast og dafna . Menntakerfið er eitt mikilvægasta jöfnunartæki okkar og þar er lagður grunnur að tækifærum framtíðarinnar . Samkvæmt nýjustu skýrslu Efnahags - og framfarastofnunarinnar ( e. OECD ) um menntatölfræði eru meginstyrkleikar íslenska menntakerfisins gott aðgengi að menntun og góð samskipti nemenda og kennara . Í þeirra tölum hefur einnig komið fram að íslenskt skólakerfi einkennist af jöfnuði . Niðurstöður PISA-rannsóknarinnar 2015 sýndu að 29% íslenskra drengja væru í lægstu hæfniþrepum prófsins og gætu ekki lesið sér til gagns . Á Íslandi eru fleiri karlar á aldrinum 25 - 34 ára án framhaldsskólamenntunar en í flestum öðrum vestrænum ríkjum . Menntunarstig þjóðarinnar hefur aukist mjög á sl. tíu árum , en háskólamenntuðum konum hef fjölgað mun hraðar en körlum þannig voru konur tveir af hverjum þremur sem brautskráðust af háskólastigi hér á landi á árunum 2015 - 2016 . Að undanförnu höfum við gripið til aðgerða til að sporna við brotthvarfi úr framhaldsskólum m.a. með því að veita auknum framlögum til skólanna til að mæta nemendum í brotthvarfshættu , hefja skimun fyrir brotthvarfi og vinna að bættri geðheilbrigðisþjónustu fyrir nemendur í samstarfi við heilbrigðisráðuneytið . Markmiðið er skýrt ; að tryggja sem best að börn og ungmenni fái heildstæða og samhæfða þjónustu þvert á stofnanir og kerfi . Hún felur í sér að börn og ungmenni fái aðstoð og hjálp sem fyrst á lífsleiðinni og þeim sé veitt liðsinni áður en vandi þeirra ágerist . Við náum mestum árangri með snemmtækri íhlutun þegar allir leggja sig fram við að eyða þeim hindrunum sem geta skapast milli málefnasviða , stjórnsýslustiga og stofnana þegar kemur að því flókna verkefni að stuðla að velferð barna . Við viljum gera enn betur og sóknarfærin eru víða . Menntatölfræði og niðurstöður rannsókna eru mikilvæg innlegg í þá stefnumótun sem nú stendur yfir vegna mótunar menntastefnu til ársins 2030 . Eitt af því sem er til skoðunar þar er hvernig við getum forgangsraðað með skilvirkari hætti í þágu þeirra sem mæta áskorunum í menntakerfinu , hvort sem það eru drengir eða stúlkur . < span > < / span > < h 5 style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; line-height : 25 px ; color : #4a4a4a ; margin-top : 30 px ; margin-bottom : 20 px ; font-size : 16 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Morgunblaðinu 2. nóvember 2018 . Þrjú áhersluatriði íslensku formennskunnar snúa að sjálfbærri ferðamennsku í norðri , hafinu og ungu fólki á Norðurlöndunum en viðfangsefni okkar á menningarsviðinu tengjast einkum hinu síðastnefnda . Þar er sérstök áhersla lögð á þátttöku og samræðu þeirra um mennta - og menningarmál og heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna . Á þessu ári förum við einnig með formennsku í norrænu barna - og ungmennanefndinni NORDBUK en eitt af markmiðum hennar er að efla samtakamátt og þátttöku ungs fólks á Norðurlöndunum í samfélagslegum verkefnum og lýðræðisferlum . Á fundinum í Osló urðu þau tímamót að íslenska og finnska voru í fyrsta sinn formlega skilgreind sem opinber mál Norðurlandaráðs og er það mikið framfaraskref . Þá munum við skipuleggja tvær ráðstefnur þar sem málefni Menningarmálastofnunar Sameinuðu þjóðanna ( e. UNESCO ) um heimsminjar og menningarerfðir verða í brennidepli . Á vettvangi fjölmiðlunar munum við gera átak í að efla fjölmiðlun sem tæki gegn falsfréttum og upplýsingaóreiðu . Á sviði íþrótta - og æskulýðsmála er ráðgert að skipuleggja hliðarviðburði á stórri ráðstefnu íslensku formennskunnar um #églíka - byltinguna næsta haust . Það er sérlega ánægjulegt að tvenn verðlaun hlotnuðust íslensku listafólki að þessu sinni ; rithöfundinum Auði Övu Ólafsdóttur sem hlaut bókmenntaverðlaunin fyrir skáldsöguna Ör og aðstandendum kvikmyndarinnar Kona fer í stríð sem fengu kvikmyndaverðlaunin . Verðlaun þessi munu án efa auka hróður fyrrgreindra verka og listamanna enn frekar . < / h 5 > Samkvæmt nýjustu skýrslu Efnahags - og framfarastofnunarinnar um menntatölfræði eru meginstyrkleikar íslenska menntakerfisins gott aðgengi að menntun og góð samskipti nemenda og kennara . Skýrslan „ Menntun í brennidepli “ tekur nú í fyrsta sinn mið af heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna og er því sérstaklega fjallað þar um jöfn tækifæri til náms og hvernig félagslegar aðstæður , uppruni og kyn hafa áhrif á skólasókn og menntunarstig . Þetta er umtalsverð aukning á svo skömmum tíma og ekki síst þegar tekið er tillit til þess að þrátt fyrir hana telst atvinnuleysi hjá háskólamenntuðum mjög lágt hér á alþjóðlegan mælikvarða . Ísland stendur áberandi vel að vígi að þessu leyti , þrátt fyrir að brotthvarf úr námi hafi verið viðvarandi á framhaldsskólastigi . Ef litið er á aldursbilið 18 til 24 ára eru aðeins 5% íslenskra ungmenna hvorki í skóla né vinnu og er það lægsta hlutfall meðal ríkja OECD . Ungt fólk notfærir sér í auknum mæli tækifæri í atvinnulífinu og frestar skólagöngu en snýr aftur eftir að hafa náð sér í starfsreynslu . Hvort þetta er jákvætt eða neikvætt er matsatriði , en sú hætta er fyrir hendi að hópar hverfi alfarið frá námi og ljúki ekki skólagöngu á framhaldsskólastigi . Tekið verður mið af skýrslum og greiningarvinnu sem fyrir liggja og sjónum beint að þessum áskorunum í yfirstandandi vinnu við mótun menntastefnu Íslands til ársins 2030 . Um leið og við fögnum fjölgun háskólamenntaðra á Íslandi vil ég einnig óska Bandalagi háskólamanna til hamingju með 60 ára starfsafmæli félagsins . Málefni norðurslóða snerta nær allar hliðar íslensks samfélags og eru forgangsmál í stefnumótun stjórnvalda . Eitt af þeim málefnum sem efst eru á baugi á ráðstefnu Hringborðs norðursins sem nú stendur yfir í Reykjavík eru áskoranir sem örar samfélags - og náttúrufarsbreytingar vegna hlýnunar jarðar hafa í för með sér fyrir íbúa á norðurslóðum . Viðbrögð okkar við þeim munu skipta miklu fyrir lífsgæði framtíðarinnar og því er brýnt að stefnumótun ríkja á svæðinu byggist á gagnreyndri þekkingu , yfirsýn og góðri samvinnu . Markmið vísindanefndarinnar er að stuðla að samstarfi um rannsóknir á Norðurheimskautssvæðinu og veita ráðgjöf til alþjóðasamfélagsins um málefni norðurslóða . Vettvangur sem þessi er mikilvægur fyrir íslenskt vísindasamfélag og veitir vísindamönnum okkar aðgang að öflugasta tengslaneti vísindamanna á norðurslóðum og eykur jafnframt möguleika þeirra til alþjóðlegs samstarfs . Íslensk stjórnvöld hafa einnig átt í farsælu samstarfi við Fulbright-stofnunina um samstarf á sviði norðurslóðafræða , en á þeim vettvangi eru fræðimenn styrktir til kennslu og rannsóknastarfa . Þetta eru athyglisverð orð og áminning til okkar um mikilvægi þess að íbúar þessa svæðis komi að mótun stefnunnar . Til að meta til fulls þá margbrotnu félagslegu , menningarlegu og sögulegu þætti sem tengjast því stóra verkefni að aðlagast örum samfélags - og náttúrufarsbreytingum er áríðandi að horfa til þess mannauðs og þekkingar sem til staðar er á hverju svæði fyrir sig . Þá veitir stofnunin einnig stuðning til framhaldsnáms í heimskautarétti sem kennt er við Háskólann á Akureyri þar sem nemendur fræðast meðal annars um viðfangsefni öryggismála , leitar - og björgunarstarfa , auðlinda og líffræðilegs fjölbreytileika í tengslum við heimskautin tvö . Hagmunir Íslands felast í því að nýta tækifæri sem fylgja þeirri stöðu með ábyrgum og sjálfbærum hætti . Auknum siglingum og annarri starfsemi fylgja sóknarfæri en líka áskoranir fyrir umhverfi , lífríki og lífshætti . Þessu til viðbótar hafa norðurskautsríkin í sameiningu komið að mótun siglingareglna á norðurslóðum , sem Alþjóðasiglingamálastofnunin gefur út . Öll þessi samvinna miðar að því að auka umhverfismeðvitund byggða á vísindalegum rannsóknum . Við eigum að halda áfram að leggja áherslu á málefni norðurslóða í víðum skilningi ; tryggja stöðu okkar sem strandríkis innan svæðisins og taka virkan þátt í alþjóðlegri vísindasamvinnu er því tengist . < span > < / span > < h 5 style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; line-height : 25 px ; color : #4a4a4a ; margin-top : 30 px ; margin-bottom : 20 px ; font-size : 16 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Fréttablaðinu 22. október 2018 . Það er kærkomin tilbreyting að líta upp úr námsefninu bæði fyrir nemendur og kennara og vonandi gefst sem flestum færi á að njóta samverustunda í fríinu . Við vitum að þeirri færni hefur farið hrakandi og ýmislegt hefur þegar verið gert til þess að snúa þeirri þróun við og efla læsi barna og unglinga . Í liðinni viku mælti ég fyrir frumvarpi sem heimilar endurgreiðslu 25% kostnaðar vegna útgáfu bóka á íslensku . Þeirri aðgerð er ætlað að hvetja til aukinnar útgáfu bóka , á prenti og rafrænum miðlum og auka þannig framboð og fjölbreytni efnis fyrir íslenska lesendur . Til þess að stuðla að bættu læsi þurfa allir aldurshópar , og ekki síst börn og ungmenni , að geta nálgast áhugavert og fjölbreytt lesefni á íslensku . Útgáfa bóka er ein af mikilvægustu stoðum íslenskrar menningar . & nbsp ; Frá því að land var numið á Íslandi höfum við skrifað og lesið til að skilja okkur sjálf . Það er tungumálið okkar sem geymir þann galdur . < span > < / span > < h 5 style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; line-height : 25 px ; color : #4a4a4a ; margin-top : 30 px ; margin-bottom : 20 px ; font-size : 16 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Morgunblaðinu 5. október 2018 . < / h 5 > Alþjóðlegur dagur kennara er í dag , 5. október . Af því tilefni var haldið skólamálaþing á vegum Kennarasambands Íslands í gær undir yfirskriftinni „ Íslenska er stórmál “ . Þar er meðal annars fjallað um net - og snjalltækjanotkun barna , viðhorf þeirra og áhuga á ensku , málkunnáttu og málumhverfi . Kennarar eru einir af mikilvægustu áhrifavöldum sem unga fólkið okkar kemst í tæri við . Þeir skipta sköpum fyrir framtíð íslenskunnar og góð þekking þeirra , áhugi og ástríða fyrir tungumálinu getur svo auðveldlega smitast til nemenda . < span > < / span > < h 5 style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; line-height : 25 px ; color : #4a4a4a ; margin-top : 30 px ; margin-bottom : 20 px ; font-size : 16 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Morgunblaðinu 26. september 2018 . Á ferðum mínum undanfarna mánuði hef ég komið inn í ófáa slíka og hitt þar metnaðarfullt skólafólk og öfluga nemendur . Þar er unnið geysilega fjölbreytt og mikilvægt uppbyggingarstarf alla daga . Framhaldsskólastigið er brúin milli bernskunnar og fullorðinsáranna bæði hvað varðar nám og þroska . Við viljum að nemendur í öllum landshlutum hafi aðgengi að fjölbreyttu starfsnámi , ekki síður en bóknámi , sem uppfyllir kröfur næsta skólastigs og atvinnulífsins . Í fjárlagafrumvarpinu er gert ráð fyrir 224 milljóna kr. hækkun til reksturs framhaldsskóla og er lögð sérstök áhersla á að hækka verð reikniflokka starfs - og verknáms . Einnig eru framlög tryggð til að efla kennsluinnviði fyrir verk - og starfsnám , t.d. bætta verknámsaðstöðu í Fjölbrautaskólanum í Breiðholti og Borgarholtsskóla . Enn fremur er unnið að þróun rafrænna ferilbóka fyrir nemendur í starfnámi og einföldun í skipulagi námsins . Slíkt eykur ekki aðeins ánægju nemenda heldur dregur einnig úr líkum á brotthvarfi . Umfangsmikil verkefni sem við vinnum að á framhaldsskólastiginu eru meðal annars að sporna gegn brotthvarfi , stuðla að bættri líðan nemenda og styðja betur við nemendur sem hafa annað móðurmál en íslensku . < span > < / span > < h 5 style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; line-height : 25 px ; color : #4a4a4a ; margin-top : 30 px ; margin-bottom : 20 px ; font-size : 16 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Fréttablaðinu 24. september 2018 . < / h 5 > Hagvöxtur hér á landi verður í framtíðinni fremur drifinn áfram af hugviti en auðlindum . Með því fæst meira jafnvægi í þjóðarbúskapinn og minni líkur eru á sveiflukenndum vexti í efnahagslífinu . Þetta eru háar fjárhæðir en sýnt er að hver króna sem fer í fjárfestingu á háskólastiginu skilar sér áttfalt til baka til samfélagsins . Í fjárlagafrumvarpinu er einnig fylgt eftir áherslum um nýliðun kennara með sérstöku 50 milljóna kr. framlagi til endurskoðunar á kennaranámi . Vinnu við endurskoðun á LÍN miðar vel áfram og er stefnt að því að frumvarp þess efnis fari í opið samráð á fyrri hluta ársins 2019 . Sé miðað við nýjasta meðaltal Efnahags - og framfarastofnunarinnar ( e. OECD ) um framlag á hvern háskólanemanda stefnir í að árið 2020 hafi Ísland náð því markmiði eins og ráðgert er í sáttmála ríkisstjórnarinnar . Menntun er forsenda samkeppnishæfni okkar til framtíðar og því þurfa fjárfestingar okkar að taka mið af . < span > < / span > < h 5 style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; line-height : 25 px ; color : #4a4a4a ; margin-top : 30 px ; margin-bottom : 20 px ; font-size : 16 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Morgunblaðinu 17. september 2018 . Orð þessi eru höfð eftir Malölu Yousafzai , ungri pakistanskri konu sem barist hefur fyrir réttindum barna og þá ekki síst stúlkna til þess að fá að ganga í skóla . Bækur breyta heiminum á hverjum degi ; þær eru einn farvegur hugsana okkar , ímyndunarafls , skoðana og sagna og í fjölbreytileika sínum auðga þær tilveru okkar , fræða og skemmta . Að auki hefur bóksala í landinu dregist verulega saman eða um 36% á síðustu 10 árum . Ástæður þess má einna helst rekja til breyttrar samfélagsgerðar og örrar tækniþróunar því aukið framboð lesefnis og myndefnis á netinu hefur leitt til þess að lestur bóka á íslensku hefur minnkað verulega . Þessi þróun skapar ógn við tungumálið . Það er ekki síst á herðum íslenskrar bókaútgáfu að bregðast við þessum breyttum aðstæðum . Rithöfundar hafa sannarlega fundið fyrir þeim samdrætti sem orðið hefur í sölu íslenskra bóka og þeirra hagsmunir eru samofnir árangri útgefenda . Ég er sannfærð um að þessar aðgerðir séu til þess fallnar að auka framboð , fjölbreytni og sölu á íslenskum bókum til framtíðar . Þær munu stuðla að lækkun á framleiðslukostnaði bóka og auka þannig svigrúm til kaupa á vinnu og þjónustu . Þessar aðgerðir eiga fyrirmynd í endurgreiðslum vegna kvikmyndagerðar og hljóðritunar hér á landi en þær hafa reynst vel á þeim vettvangi og haft jákvæða keðjuverkun í för með sér . < span > < / span > < h 5 style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; line-height : 25 px ; color : #4a4a4a ; margin-top : 30 px ; margin-bottom : 20 px ; font-size : 16 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Fréttablaðinu 14. september 2018 . < / h 5 > Á dögunum voru kynntar aðgerðir sem miða að því að styrkja stöðu íslenskrar tungu . Þær snerta ólíkar hliðar þjóðlífsins en markmið þeirra allra ber að sama brunni ; að tryggja að íslenska verði áfram notuð á öllum sviðum íslensks samfélags . Heildstæð nálgun okkar til stuðnings íslenskunni tengist meðal annars íslenskum fjölmiðlum og þeirra hlutverki í framþróun tungumálsins okkar ; þeir spegla sögu okkar og sjálfsmynd . Þar mun mestu muna um ritstjórnarsjóð sem veita mun endurgreiðslur vegna hluta ritstjórnarkostnaðar einkarekinna fjölmiðla . Skilyrði fyrir slíkum endurgreiðslum verða skýr og einföld og styrkveitingar hans fyrirsjáanlegar og óháðar tæknilegum útfærslum . Frumvarp þess efnis mun fara í opið samráð síðar í vetur og verður síðan lagt fyrir í ársbyrjun 2019 . Til skoðunar er að skattleggja kaup á erlendum netauglýsingum til þess að jafna stöðu innlendra fjölmiðla og erlendra vefmiðla sem taka til sín ört stækkandi hluta auglýsingamarkaðar . Í þessu horfum við til nágrannalanda okkar og Evrópuríkja sem einnig hafa sambærileg mál til skoðunar . Sérstök áhersla verður þar lögð á efni sem ætlað er börnum og ungmennum . Það er von mín og vissa að þessar aðgerðir muni breyta miklu fyrir rekstrarumhverfi þeirra strax á næsta ári . Þessi orð frú Vigdísar Finnbogadóttur eru orð að sönnu og eiga erindi við okkar samfélag . Markmiðin eru skýr ; við ætlum að stuðla að blómlegri bókaútgáfu á íslensku , auknum lestri og bættu læsi – ekki síst hjá börnum og ungmennum . Staðreyndirnar eru að læsi barna og ungmenna hefur hrakað og bóksala hefur dregist saman um 36% á síðustu tíu árum . Við það verður ekki unað hjá bókaþjóðinni sjálfri . Þetta þýðir að íslensk bókaútgáfa mun njóta um 400 milljóna króna stuðnings á komandi ári . Þeir spegla sögu okkar og styðja við og viðhalda íslenskri tungu . Að því sögðu liggur fyrir að rekstrarumhverfi einkarekinna fjölmiðla hér á landi er erfitt , meðal annars vegna samkeppni á innlendum og alþjóðlegum auglýsingamarkaði og örrar tækniþróunar . Til þessa hafa einkareknir fjölmiðlar á Íslandi verið þeir einu á Norðurlöndunum sem ekki njóta opinbers stuðnings . Þessar aðgerðir snúa meðal annars að endurgreiðslu hluta ritstjórnarkostnaðar rit - og ljósvakamiðla , styrkjum vegna textunar og talsetningar , samræmingu skattlagningar á auglýsingum svo íslenskir fjölmiðlar standi jafnfætis erlendum netmiðlum og minni umsvifum Ríkisútvarpsins á auglýsingamarkaði . Við viljum öflugt Ríkisútvarp í almannaeigu og eitt af meginmarkmiðum þess samkvæmt útvarpslögum er að stuðla að varðveislu íslenskunnar . Við viljum ekki skerða þjónustuna en ég tel sanngjarnt að við horfum til þess að jafna stöðuna á fjölmiðlamarkaði . Fjölmiðla sem miðla vönduðu fréttaefni á íslensku og efla þannig lýðræðislega umræðu . Þessar aðgerðir eru löngu tímabærar og til þess fallnar að bæta mjög rekstrarumhverfi íslenskra fjölmiðla , lesendum , áhorfendum og hlustendum til hagsbóta . Í því felst að þróa og byggja upp tæknilega innviði sem nauðsynlegir eru til þess að brúa bil milli talmáls og búnaðar , s.s. talgreini , talgervil , þýðingarvél og málrýni / leiðréttingarforrit . Verkáætlunin er að fullu fjármögnuð í núverandi fjármálaáætlun , en áætlaður heildarkostnaður ríkisins við hana er 2,2 milljarðar króna á tímabilinu . Þar eru aðgerðir í 22 liðum sem snerta flest svið þjóðlífsins en helsta markmið þeirra er að íslenska verði áfram notuð á öllum sviðum samfélagsins . Meðal aðgerða þar eru að settar verði viðmiðunarreglur um notkun íslensku og annarra tungumála í upplýsinga - og kynningarefni og fjölþættar aðgerðir sem tengjast íslenskunni og menntakerfinu . Það er viðeigandi að það skref sé stigið nú á aldarafmæli fullveldisins . Saga þjóðar okkar verður áfram skrifuð og hana ætlum við að skrifa á íslensku . < span > < / span > < h 5 style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; line-height : 25 px ; color : #4a4a4a ; margin-top : 30 px ; margin-bottom : 20 px ; font-size : 16 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Morgunblaðinu 7. september 2018 . < / h 5 > Það er mikilvægt að allir hafi jöfn tækifæri til menntunar og geti fundið nám við sitt hæfi . Við viljum tryggja öllum börnum og ungmennum slík tækifæri og er það leiðarljósið við gerð nýrrar menntastefnu fyrir Ísland til ársins 2030 . Markmiðið er einfalt ; íslenskt menntakerfi á að vera framúrskarandi og byggja undir samkeppnishæfni hagkerfisins til langrar framtíðar . Liður í því er að halda áfram með þróa menntun fyrir alla eða menntun án aðgreiningar sem reynst hefur vel að mörgu leyti . Samningurinn er leiðarvísir að því hvernig tryggja skuli fötluðum mannréttindi og tækifæri til jafns við aðra en í 24. grein hans er sérstaklega fjallað um menntun . Það er mikilvægt að við leitum allra færra leiða til að uppfylla þær alþjóðlegu skuldbindingar sem við höfum undirgengist í þessum efnum . Þegar hefur verið hrint af stað vinnu á vegum mennta - og menningarmálaráðuneytisins þar sem fram munu koma tillögur til úrbóta um aðgengi fatlaðs fólks að námi og / eða störfum að loknum framhaldsskóla . Mikilvægt verður að stilla saman strengi þeirra sem að þurfa að spila saman í þessum efnum m.a. með velferðarráðuneytinu , sveitarfélögum sem og öðrum hagsmunaaðilum . Ljóst er að bætt yfirsýn , upplýsingagjöf og aukin áhersla á samstarf og samfellu í skóla - og velferðarmálum mun hjálpa okkur að mæta þeim áskorunum sem að bíða okkar og stuðla að betra samfélagi og tækifærum fyrir okkur öll . Að sögn Gröver er hægt að sjá marktækar framfarir í orðaforða , frásagnarhæfni og skilningi á sjónarhornum annarra með ákveðnum aðferðum og inngripi . Hún er meðal virtustu fræðimanna heims á sviði málþroska og læsis og hefur stýrt tímamótarannsóknum á læsi og lesskilningi barna og ungmenna sem orðið hafa leiðarljós í stefnumótun á öllum skólastigum í Bandaríkjunum . Það er samfélagslegt verkefni að bæta læsi og lestrarfærni á Íslandi , þar höfum við allt að vinna . < span > < / span > < h 5 style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; line-height : 25 px ; color : #4a4a4a ; margin-top : 30 px ; margin-bottom : 20 px ; font-size : 16 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Morgunblaðinu 20. ágúst 2018 < / h 5 > Nýsköpun og hagnýting hugvits er forsenda fjölbreytts atvinnulífs , velferðar og styrkrar samkeppnisstöðu þjóða . Í stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar er lögð rík áhersla á mikilvægi rannsókna og viljann til þess að efla þær með fjölbreyttum hætti . Mikilvægur liður í því fyrir okkur Íslendinga er samstarf við vísindamenn , fyrirtæki og stofnanir erlendis . Það hefur skapað grunn að víðtæku og farsælu samstarfi íslenskra stofnana og fyrirtækja við erlenda aðila til mikilla hagsbóta fyrir íslenskt samfélag . Sem dæmi um slíkt má nefna styrk sem Unnur Anna Valdimarsdóttir , prófessor í faraldsfræði við læknadeild HÍ , hlaut ásamt sínu samstarfsfólki til þess skoða þátt erfða í heilsufari og sjúkdómsáhættu í kjölfar áfalla , og styrk sem Inga Dóra Sigfúsdóttir , prófessor við sálfræðisvið HR , hlaut ásamt sínu samstarfsfólki til þess að rannsaka áhrif umhverfis á andlega líðan , heilsu og hegðun barna og unglinga . Þar af námu beinir styrkir til íslenskra aðila um 7,6 milljörðum kr. , eða um 10% á tímabilinu frá ársbyrjun 2014 fram í mars á þessu ári . Nú er vinna hafin við níundu rannsóknar - og nýsköpunaráætlunina , 2021 - 2027 , en meðal nýjunga í þeirri áætlun er aukið fjármagn til nýsköpunar , áhersla á stór þverfagleg verkefni , opinn aðgang að þekkingu og einföldun regluverks . Mikilvægt er að Ísland haldi áfram að vinna á grundvelli EES-samningsins á þessu sviði og að Íslendingar geti sótt enn frekar fram í rannsóknum og nýsköpun til framtíðar . Ísland og Noregur vinna nú að því í sameiningu að tryggja að nýja rannsóknaráætlunin taki tillit til sérstöðu EES / EFTA-ríkjanna í þessu samhengi líkt og fyrri áætlanir hafa gert . Við viljum halda áfram að skapa þekkingarsamfélag þar sem rannsóknir og nýsköpun skila sér út í samfélagið með betri menntun , betri heilsu og betri efnahag . Þannig gerum við okkur gildandi í tæknibyltingu framtíðarinnar og höldum Íslandi í fremstu röð . < span > < / span > < h 5 style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; line-height : 25 px ; color : #4a4a4a ; margin-top : 30 px ; margin-bottom : 20 px ; font-size : 16 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Fréttablaðinu 20. ágúst 2018 . Vinna er hafin við mótun nýrrar menntastefnu til ársins 2030 sem mun setja í forgang þær áskoranir sem íslenskt samfélag stendur frammi fyrir í mennta - , atvinnu - og velferðarmálum . Þetta verkefni er unnið í breiðu samráði og nú í haust fer af stað fundaröð , úti um allt land , þar menntakerfið okkar og ný menntastefna verður til umfjöllunar . Hagsæld framtíðarinnar grundvallast að miklu leyti á gæðum menntunar . Ekki er hægt að spá með mikilli nákvæmni um framtíðina en við getum hins vegar undirbúið okkur fyrir hana . Þessi vinna er okkur mikilvæg og getur kortlagt betur samspil atvinnulífs og menntakerfis og stuðlað að því að þau vinni betur saman . Sífellt fleiri ríki heims átta sig nú á mikilvægi þess að sýna aukna framsýni í stefnumótun ólíkra málaflokka . Afar brýnt er að mótun menntastefnu til ársins 2030 taki mið af færniþörf efnahagslífs framtíðarinnar . Við mótun nýrrar menntastefnu munum við rýna í þau gögn , rannsóknir og tölfræði sem fyrir liggja og einnig horfa til þess sem best hefur reynst í löndunum í kringum okkur . Það er brýnt að stefnumótun byggi ávallt á bestu þekkingu hverju sinni – þannig tryggjum við að menntakerfið sé samkeppnishæft og þjóni best þörfum nemenda sinna og samfélagsins í heild . < span > < / span > < h 5 style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; line-height : 25 px ; color : #4a4a4a ; margin-top : 30 px ; margin-bottom : 20 px ; font-size : 16 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Morgunblaðinu 10. ágúst 2018 . < / h 5 > Hver er besta leiðin til þess að stuðla að framförum og uppbyggingu ? Svarið er einfalt . Í vikunni fengum við góða gesti þegar ráðherra mennta - og vísindamála Japana , hr. Toshiei Mizuochi , sótti Ísland heim . Aðalefni okkar fundar var aukið samstarf á sviði menntunar og rannsókna . Við ræddum meðal annars mikilvægi skiptináms og menningartengsla , jafnrétti og möguleika þess að koma á formlegum samstarfssamningi ríkjanna á sviði tækni og vísinda líkt og Norðmenn , Svíar og Danir hafa gert . Það er gaman að segja frá því að þegar eru í gildi 34 samstarfssamningar milli íslenskra háskóla og háskóla í Japan og hafa fræðimenn landanna birt liðlega 300 sameiginlegar vísindagreinar , m.a. á sviði jarðfræði , stærðfræði , erfðafræði og stjörnufræði . Þessi tilvitnun er eignuð sagnfræðingnum og rithöfundinum Henry Adams og hún lýsir einna mikilvægasta ábyrgðarhlutverki okkar allra , áhrifunum sem við getum haft á annað fólk . Á því sviði hafa kennarar sannarlega ákveðna sérstöðu . Það er ljóst af sögum af Auði að hún lagði sig fram við að liðsinna öðrum , hún skapaði samfélag í kringum sig og var einkar lagin við að láta fólki líða vel . Hún var réttnefndur fjölfræðingur , fljót að tileinka sér nýja hluti og þekkingu . Framlag Auðar til íslenskt handverks er lofsvert . Hún skrifaði fjölda greina um vefnað , prjón og handverk auk þess að vinna að hannyrðum og hönnun . Hún hlaut stórriddarakross hinnar íslensku fálkaorðu fyrir framlag til íslenskrar menningar árið 2002 . Ég hvet alla sem tækifæri hafa til þess að kynna sér líf og starf Auðar Laxness . Áhrifa hennar gætir á ótal stöðum , sem við erum þakklát fyrir í dag . Við viljum gera enn betur í því að styrkja vitund barna og ungmenna um menningararf okkar og auka læsi þeirra á menningu . Börn og ungmenni munu móta íslenskt samfélag í framtíðinni – næstu 100 ár fullveldis Íslendinga eru þeirra . Fullveldinu var fagnað hóflega í ljósi þess sem undan hafði gengið en árið 1918 færði íslensku þjóðinni aukinn rétt og varðaði mikilvægan áfanga á leið okkar til sjálfstæðis . Því verðum við að vera meðvituð um þær áskoranir sem við stöndum frammi fyrir og takast á við þær af festu . Við viljum bregðast við þessu og liður í því er framkvæmd á máltækniáætlun fyrir íslensku 2018 - 2022 . Því vil ég vil brýna alla til þess að leggja sitt af mörkum við að rækta það . Staðreyndin er sú að landfræðileg lega Íslands er afar dýrmæt og mikilvægi hennar mun aukast í framtíðinni . Í stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar er kveðið á um að skoðaðar verði leiðir til að setja skilyrði við kaup á landi sem taka mið af stefnu stjórnvalda um þróun byggða , landnýtingu og umgengni um auðlindir . Alþingismönnum ber að varðveita þetta umboð af mikilli kostgæfni og það er okkar hlutverk að tryggja að opinber stefnumótun taki ávallt mið af því . Á dögum sem þessum , þegar við horfum 100 ár aftur í tímann fyllumst við flest þakklæti fyrir þær ákvarðanir sem tryggðu okkur þessi réttindi . Hugurinn leitar síðan óneitanlega til framtíðar og þeirra verkefna sem bíða okkar , það er okkar að tryggja þá farsæld . & nbsp ; < / p > < p > Höfundur er Lilja Alfreðsdóttir < / p > < p > < span style = " font-size : 12 pt ; font-family : ' Times New Roman' , serif ; " > < / span > < / p > < span > < / span > < h 5 style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; line-height : 25 px ; color : #4a4a4a ; margin-top : 30 px ; margin-bottom : 20 px ; font-size : 16 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Morgunblaðinu 18. júlí 2018 . < / h 5 > Haldið er upp á það í dag að 100 ár eru frá því að samningnum um fullveldi Íslands var lokið með undirritun sambandslaganna sem tóku gildi 1. desember 1918 . Sjálfstæðisbaráttan einkenndi 19. öldina og markaði endurreisn Alþingis Íslendinga . Frelsisþráin var mikil og snerist stjórnmálaumræðan einkum um það hvernig Íslendingar myndu ráða sínum málum sjálfir . Hins vegar er það svo að þrátt fyrir að íslensku samfélagi hafi vegnað vel á fullveldistímanum er ekki sjálfgefið að svo verði næstu 100 árin . Þá getur fólk talað við tækin sín á ensku . Því vil ég brýna alla til þess að leggja sitt af mörkum við að rækta það . Í ríkisstjórnarsáttmálanum er kveðið á um að skoðaðar verði leiðir til að setja skilyrði við kaup á landi sem taka mið af stefnu stjórnvalda um þróun byggða , landnýtingu og umgengni um auðlindir . Það er nauðsynlegt að marka skýrari stefnu í þessu máli . Umboðið sem kjörnir fulltrúar hljóta í kosningum er afar þýðingarmikið og mikilvægt að styðja við það . Alþingismönnum ber að varðveita þetta umboð af mikilli kostgæfni og það er okkar hlutverk að tryggja að opinber stefnumótun taki ávallt mið af því . Alþingismenn eru kjörnir til að framfylgja málum sem þeir fá umboð til í kosningum . Pólitískt eignarhald á stefnumótun er lykilatriði í því að hún sé farsæl og sjálfbær . Ef kjörnir fulltrúar framkvæmdavaldsins missa sjónar á umboði sínu og hlutverki gagnvart kjósendum er lýðræðið sjálft í hættu . Á dögum sem þessum , þegar við horfum 100 ár aftur í tímann , fyllumst við flest þakklæti fyrir þær ákvarðanir sem tryggðu okkur þessi réttindi . Hugurinn leitar síðan óneitanlega til framtíðar og þeirra verkefna sem bíða okkar , það er okkar að tryggja þá farsæld . Það er framhald Söguboltans , samstarfsverkefnis mennta - og menningarmálaráðuneytis , barnabókahöfunda og RÚV sem skipulagt var í tengslum við þátttöku landsliðsins í heimsmeistaramótinu í júní en þar tvinnum við saman tvær ástríður landsmanna , fótbolta og bókmenntir . Það eru kannski ekki verðlaun í boði fyrir okkur fullorðna fólkið önnur en lestraránægjan – en hún er líka heilmikils virði . < span > < / span > < h 5 style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; line-height : 25 px ; color : #4a4a4a ; margin-top : 30 px ; margin-bottom : 20 px ; font-size : 16 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Morgunblaðinu 3. júlí 2018 . Sú vinna fer einkar vel af stað og sem dæmi hefur innrituðum nemendum á verk - og starfsnámsbrautum framhaldsskóla fjölgað um 33% frá fyrra ári . Við höfum unnið ötullega í góðu samstarfi við hagaðila að því að kynna kennaranámið og það er að skila árangri . Eitt það mikilvægasta tel ég þann áhuga og samvinnuvilja sem ég skynja á ferðum mínum og fundum – ég hef engan hitt enn sem ekki hefur skoðun á skóla - og menntamálum . Enda snerta menntamál okkur öll og ekki síst þegar horft er til þess samfélags sem við viljum skapa okkur til framtíðar . < span > < / span > < h 5 style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; line-height : 25 px ; color : #4a4a4a ; margin-top : 30 px ; margin-bottom : 20 px ; font-size : 16 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Morgunblaðinu 23. júní 2018 . Stúlkum sem stunda íþróttir hefur fjölgað verulega að undanförnu og er það mjög jákvæð þróun . Í fjármálaáætlun 2019 - 2023 eru kyngreindir mælikvarðar með markmiðum um að auka gæði í skipulögðu íþrótta - og æskulýðsstarfi , ásamt markmiði um að efla stuðning við afreksíþróttafólk . Árangur Íslands í íþróttamálum vekur athygli út fyrir landsteinana og við höfum þar mörgu að miðla . < h 5 style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; line-height : 25 px ; color : #4a4a4a ; margin-top : 30 px ; margin-bottom : 20 px ; font-size : 16 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist í Morgunblaðinu , 14. júní 2018 . Í þessu samhengi langar mig að nefna þrennt sem skiptir máli til að styrkja umgjörðina í kringum við íþróttirnar . Það skiptir sköpum að öll börn njóti jafnra tækifæra til þátttöku í íþrótta - og tómstundastarfi , en rannsóknir hafa sýnt fram á jákvæð áhrif þess að taka þátt í slíku starfi . Með því viljum við tengja saman íþróttir og menningu og kynna þá miklu grósku sem á sér stað á báðum þessum sviðum . < / h 5 > Menntakerfi gegna lykilhlutverki í samkeppnishæfni þjóða . Að auki þarf það að veita menntun fyrir alla og þar með mæta mismunandi þörfum einstaklingsins . Fyrirhuguð er skýrari stefnumótun fyrir útgáfu námsgagna og endurskoðun námsmats . Nú þegar hún er til umræðu finnst mér mikilvægt að staldra við og skoða þróun framlaga á mikilvægum málefnasviðum sem heyra undir mennta - og menningarmálaráðuneytið . Fjárheimildir framhaldsskólastigsins voru auknar verulega á þessu ári , um rúma 1,2 milljarða frá fyrra ári , þær munu halda áfram að hækka miðað við ríkisfjármálaáætlun , eða um 4,3% að raunvirði frá árinu 2017 til 2023 . Framlög á hvern ársnema á framhaldsskólastigi halda líka áfram að hækka , þau hækkuðu um 6,5% frá fyrra ári og gert er ráð fyrir 8% hækkun á næsta ári , miðað við að hækkun á málefnasviðinu fari í rekstur framhaldsskólanna . Framlögin jukust um 15,2% að nafnvirði milli áranna 2016 og 2018 en vísbendingar eru um að sú aukning sé umfram það sem gerst hefur í öðrum Evrópuríkjum . Ráðgert er að fjárveitingar til háskólastigsins muni halda áfram að aukast og hækki upp í 47,2 milljarða kr. árið 2023 , sem þá er vöxtur upp á tæp 12% á tímabilinu . Ríkisfjármálaáætlun 2019 - 2023 gerir ráð fyrir að útgjaldasvigrúm málefnasviðsins muni haldast í því horfi út tímabilið . Að auki gefur ríkið eftir umtalsverðar skatttekjur þegar virðisaukaskattur á bækur verður afnuminn í byrjun árs 2019 . Ekki liggur fyrir ennþá hversu mikil tekjuminnkun ríkissjóðs verður vegna þessa og margar breytur geta haft áhrif á þá endanlegu fjárhæð . Vonir standa til þess að þessi aðgerð muni hafa jákvæða keðjuverkun í för með sér fyrir bæði íslenska útgáfu og aðra menningarneyslu . Hvoru tveggja er okkur mikilvægt til að ná þeim metnaðarfullu markmiðum sem við höfum sett okkur . < p > < span style = " box-sizing : border-box ; font-weight : 600 ; line-height : 25 px ; background-color : #ffffff ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; font-size : 16 px ; color : #4a4a4a ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist & nbsp ; í Morgunblaðinu 5. júní 2018 . < / span > < / p > < p > Undanfarið hafa framhaldsskólar víða um land útskrifað nemendur af hinum ýmsu námsbrautum . Útskriftardagurinn er gleðidagur sem staðfestir farsæl verklok á námi sem unnið hefur verið að með þrautseigju og dugnaði . < / p > < p > Tímamót sem þessi opna líka nýja og spennandi kafla , blása okkur byr í seglin til þess að setja ný markmið og ná enn lengra á lífsins leið . Foreldrar fyllast stolti og kennararnir líka , þeir eiga sitt í árangri og sigrum nemendanna . Hann mætti á sviðið í hjólastól , þar sem hann hafði lamast í hestaslysi nokkrum árum áður . Ræða hans var mjög áhrifamikil og ég man hana enn því boðskapurinn er mér dýrmætur . Í öðru lagi , lagði hann áherslu á að sýna þakklæti og samkennd gagnvart ástvinum okkar , kennurum og þeim sem við hittum á lífsins leið . Í þriðja lagi talaði hann um þrautseigjuna og hvernig hún er oft forsenda þess að við getum náð árangri . Þeir hefja næstu vegferð vel nestaðir af þekkingu , reynslu og vináttu sem hefur áunnist í framhaldsskólum landsins . Megi framhaldið verða gæfuríkt hvert sem ferðinni kann að vera er heitið . Framtíðin er full af tækifærum . Stefnu um uppbyggingu menningarhúsa á landsbyggðinni má rekja til ársins 1999 og fyrsti menningarsamningurinn milli ríkis og sveitarfélaga var gerður árið 1996 . Segja má að ákvarðanir á þessum sviðum beri síðan ávöxt á hverjum degi því aðstaða og fagleg umgjörð um menningarstarf er nauðsynleg þegar tryggja á aðgengi almennings að menningarstarfsemi . < / h 5 > Miklar félags - og efnahagslegar framfarir hafa átt sér stað á Norðurlöndum á liðinni öld . Þessa dagana er unnið að tillögum sem miða að því að bæta þessa stöðu . Ákveðin verkþekking getur glatast ef ekki verður farið í markvissar aðgerðir á næstu árum . Staðreyndin er sú að mun færri eru í starfsnámi á Íslandi eða um 32 prósent meðan þetta hlutfall er um 50 prósent í Noregi og öðrum ríkjum í Evrópu . Við verðum í auknum mæli að horfa til ríkja sem ná árangri og leita lausna sem eru raunhæfar . Háskóla - og vísindakerfi Norðurlanda byggja á sterkum grunngildum þar sem akademískt frelsi er tryggt . Jafnframt þurfum við að sjá til þess að háskólar geti tekist á við áskoranir samtímans og halda í það sem hefur tryggt árangursríkan framgang norrænna samfélaga . Markmið okkar er að Norðurlöndin verði áfram leiðandi á sviði þekkingar og hæfni . Til að ná því markmiði þurfum við að vinna saman þvert á landamæri . Í sameiningu geta Norðurlöndin , Færeyjar , Grænland og Álandseyjar haldið áfram að vera hnattræn fyrirmynd þekkingar og velferðar . Til að mynda efndu nemendur í Hagaskóla til málþings í vetur undir yfirskriftinni „ Barnið vex en bókin ekki “ . Lestrarfærni er forsenda virkrar þátttöku í lýðræðissamfélagi og nauðsynleg til að hver og einn geti nýtt hæfileika sína til fulls . Bókmenntir er samofnar sögu okkar og við ætlum í sameiningu að tryggja að svo verði áfram . Nýju barna - og unglingabókastyrkirnir eru liður í því að fjölga þeim fjársjóðum sem íslenskar bókmenntir hafa að geyma . Gætt var að því að þau væru ekki íþyngjandi fyrir sveitarfélögin , ættu frekar að vera leiðbeinandi en þó með það að markmiði að aðbúnaður barna á grunnskólaaldri sem dvelja á frístundaheimilum og skóladagvistum sé góður og að tryggt sé að faglega verði staðið að rekstri slíkrar þjónustu . < / h 5 > Til grundvallar þeirri menntastefnu sem lögfest er á Íslandi er það mannréttindasjónarmið að allir fái jöfn tækifæri til náms . Mörg verkefni eru þó enn óunnin en besti árangurinn mun nást með góðri samvinnu . Öflugt skólastarf mun skila okkur farsæld til framtíðar . Gott samstarf , upplýstar ákvarðanir og þrek til að framkvæma og vinna sameiginlega að breytingum er leiðarljós okkar sem viljum þróa íslenska menntastefnu til framtíðar . Langflest bókaforlögin eru því smá í sniðum og hafa ekki haft tækifæri til að byggja upp sterka eiginfjárstöðu . Afnám virðisaukaskatts á bækur er mikilvægur áfangi á þeirri leið . < / h 5 > Öflugt menntakerfi er ein af undirstöðum kraftmikils og fjölbreytts efnahagslífs og stöðugleika . Sýnt er að menntun og rannsóknir styðja við lýðræði , gagnrýna og skapandi hugsun , sjálfbærni og þar með velferð . Háskólastigið gegnir lykilhlutverki í að efla rannsóknir og þróun í góðu samstarfi við atvinnulífið . Rannsóknir sýna að einni krónu sem fjárfest er í háskólastiginu skilar sér áttfalt til baka . Auk kennslu og rannsókna innan skólanna styðja þeir við þekkingarstarfsemi af ýmsu tagi , tryggja menntun fagfólks fyrir íslenskt atvinnulíf , styðja við menningu og listir og stuðla að upplýstri samfélagsumræðu og nýsköpun . Innan skólanna fer hluti þessa fjár í að efla rannsóknir og þróun . Öflugt rannsóknarstarf er lykilþáttur í þekkingarsköpun í nútímasamfélagi ; með því að ýta undir tengsl rannsókna í háskólum við nýsköpunarstarf og atvinnulíf má auka efnahagsleg áhrif háskólastarfs . Hvetjandi námsumhverfi og fjölbreyttir valkostir í starfs - og verknámi eru einnig mikilvægir . Öflugt kennaranám í takt við þarfir samfélagsins stuðlar að þróun á öllum skólastigum en tryggja þarf að fjármagn sé til staðar til þess að hægt sé að snúa þar vörn í sókn . Það eru sannarlega spennandi tímar framundan í náms - og starfsþróun kennara , því þeir eru fólkið sem mun móta framtíð okkar . Námsleiðin var ein af tillögum starfshóps forsætisráðherra um aðgerðaráætlun fyrir Vestfirði sem unnin var árið 2016 og samþykkt af þáverandi ríkisstjórn . Með auknu samstarfi má nýta mannauð og aðstöðu betur og stórauka aðgengi nemenda og fræðimanna að auðlindum menningar og náttúru landsins . Slíkt stuðlar að fleiri starfstækifærum á landsbyggðinni og að fjölbreyttari og sterkari samfélögum . Frá árinu 2012 hefur framhaldsskólum verið heimilt að forgangsraða umsóknum um skólavist eftir tiltekinni flokkun á umsækjendum . Sérstaklega í ljósi þess að framlög til framhaldsskólastigsins voru aukin um 1.290 milljónir milli 2017 og 2018 og í ofanálag eru framlög á nemanda hærri í kjölfar styttingar náms til stúdentsprófs , en framhaldsskólarnir halda þeim fjármunum sem sparast vegna styttingarinnar . Þessi aðgerð er skref í þá átt . Nú eru drög að breytingum á fyrrgreindri reglugerð komin í opið samráð á vef samráðsgáttarinnar . Öllum er frjálst að senda inn umsögn eða ábendingar um drögin í gegnum samráðsgáttina en markmið hennar er að auka gagnsæi og möguleika almennings og hagsmunaaðila á þátttöku í stefnumótun , reglusetningu og ákvarðanatöku opinberra aðila . Þar er helst að geta framhaldsfræðslu , sem boðin er um allt land og lögð hefur verið áhersla á að efla og styrkja með auknum fjárframlögum á síðustu árum . Þá geta nemendur á þessum aldri sótt aðfaranám í staðnámi eða fjarnámi . Það eiga því allir að komast að í framhaldsskólunum sem sækja um , uppfylli þeir þau inntökuskilyrði sem skólarnir setja hverju sinni . Það að vera yngri en 25 ára er ekki inntökuskilyrði . < / strong > < / p > < p > Nemendum í 9. bekk gefst kostur á að þreyta að nýju könnunarpróf í ensku og íslensku en margir þeirra tóku próf við óviðunandi aðstæður fyrr í mánuðinum . Þátttaka í könnunarprófunum verður valkvæð en þeir nemendur sem luku prófunum fá afhentar niðurstöður úr þeim . Öllum býðst svo að þreyta sambærileg könnunarpróf að nýju í vor eða haust enda er það lögbundin skylda menntamálayfirvalda að bjóða nemendum mat á námsstöðu sinni . < / p > < p > En þýðir þetta endalok rafrænna prófa ? Það kom ótvírætt fram á samráðsfundi í liðinni viku með fulltrúum frá nemendum , Skólastjórafélagi Íslands , Félagi grunnskólakennara , Sambandi íslenskra sveitarfélaga , félagi fræðslustjóra , samtökunum Heimili og skóla , umboðsmanni barna , Menntamálastofnun og sérfræðingahópi um framkvæmd samræmdra könnunarprófa að rafrænar lausnir í skólastarfi séu komnar til að vera þar sem þær bjóða upp á marga kosti til að þróa skólastarf . Því er ég sammála . & nbsp ; < / p > < p > Það er hins vegar eðlilegt í kjölfar mislukkaðrar framkvæmdar líkt og um daginn , að staldra við og spyrja hvað betur megi fara og hvað þarf að laga í stóra samhenginu . Það er til dæmis ljóst aðskiptar skoðanir eru um samræmd könnunarpróf , markmið þeirra og tilgang . & nbsp ; < / p > < p > Það er því sjálfsagt að ræða um hugmyndafræðina sem liggur að baki lagaskyldunni um samræmd próf , þótt hún tengist ekki framkvæmd prófanna nú . Á fyrrnefndum samráðsfundi var ákveðið að setja á laggirnar vinnuhóp hagsmunaaðila , sem geri tillögu að framtíðarstefnu um fyrirkomulag samræmdra könnunarprófa . Leitað verður eftir tilnefningum í hópinn í vikunni og óskað verður eftir tillögum fyrir árslok . & nbsp ; < / p > < p > Við eigum á hverjum tíma að rýna grunnskólalögin og raunar skólakerfið allt , og velta því fyrir okkur hvernig við búum nemendur sem best undir framtíðina . Samfélagið er að breytast og það er fullkomlega eðlilegt að skólakerfið breytist samhliða . Það er von mín að aðkoma allra ofangreindra aðila verði til þess að fundin verði farsæl lausn sem mun gera menntakerfið betra til framtíðar . & nbsp ; < / p > < p > Það er ríkur vilji í samfélagi okkar að bæta menntakerfið og það er löng hefð fyrir því að leggja áherslu á gildi læsis og menntunar á Íslandi . Tækifærið til að efla umgjörð menntakerfisins er núna , nýtum það til framfara og höfum að leiðarljósi að menntun er fyrir alla . < / p > < img alt = " " src = " / lisalib / getfile.aspx ? itemid = 70 a 2064b - 1567 - 11 e 8-9428-005056 bc 530c & amp ; proc = Myndir 1920 " / > < p > & nbsp ; < / p > < h 4 > < span > < strong > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist fyrst í Morgunblaðinu 19. mars 2018 . < / strong > < / span > < / h 4 > < p > Nemendum í 9. bekk gefst kostur á að þreyta að nýju könnunarpróf í ensku og íslensku en margir þeirra tóku próf við óviðunandi aðstæður fyrr í mánuðinum . Á fyrrnefndum samráðsfundi var ákveðið að setja á laggirnar vinnuhóp hagsmunaaðila , sem geri tillögu að framtíðarstefnu um fyrirkomulag samræmdra könnunarprófa . < / p > < span > < / span > < h 5 style = " box-sizing : border-box ; font-family : ' Open Sans' , sans-serif ; line-height : 25 px ; color : #4a4a4a ; margin-top : 30 px ; margin-bottom : 20 px ; font-size : 16 px ; background-color : #ffffff ; " > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra , sem birtist fyrst í Fréttablaðinu 22. febrúar 2018 . Að frátöldum rekstri veigamikilla stofnana eins og Listasafni Íslands lýtur hlutverk ríkisins á þessu sviði einkum að því að búa í haginn fyrir starf sem aðrir eiga frumkvæði að og stuðla að því eftir föngum að slíkt frumkvæði fái notið sín . < / h 5 > < h 4 > Fjármálalæsi er grunnfærni < / h 4 > < p > Fjármálalæsi er grunnfærni sem er mikilvæg samfélagi okkar . Fjármálalæsi er eitt af þessum valkvæðu sviðum og hefur verið í boði síðan árið 2012 . Þægindin geta verið skammvinn ef greitt aðgengi að lánsfé verður til þess að fólk steypir sér í óhóflegar skuldir umfram greiðslugetu . < / p > < h 4 > < a href = " / lisalib / getfile.aspx ? Allur heimurinn sameinast til þess að fylgjast með leikunum og hvetja áfram sína keppendur með ráðum og dáð . < / p > < p > Að þessu sinni eru Vetrarólympíuleikarnir í Pyeongchang sögulegir , þar sem að ríkin tvö á Kóreuskaga munu mynda sameiginlegt lið í íshokkí kvenna en það er í fyrsta sinn síðan Kóreustríðið var háð . Stjórnvöld lögðu mikinn metnað í leikana og í kjölfarið komst á betra jafnvægi í samskiptum þeirra og annarra lykilaðila í alþjóðlegum samskiptum . < / p > < p > Íbúar Suður-Kóreu eru hóflega bjartsýnir á jákvæða framvindu í samskiptum ríkjanna í kjölfar Ólympíuleikanna en hins vegar er það svo að ákveðin von hefur skapast í anda leikanna . Enn á ný sannast mikilvægi íþróttanna í alþjóðasamvinnu og vonandi verður þetta vísirinn að hverju góðu . Heimsminjasamningur UNESCO var samþykktur árið 1972 og þykir hafa heppnast vel . Af 195 ríkjum sem eiga aðild að UNESCO hafa 193 fullgilt hann sem er mjög hátt hlutfall . Þó svo heimsminjaskráin sé sá hluti samningsins sem hvað mestrar athygli nýtur meðal almennings , þá fjallar hann um margt annað , m.a. skuldbindingar ríkja til að gæta vel að menningar - og náttúruarfi sínum í hvívetna , hvort sem minjarnar eru þýðingarmiklar fyrir nánasta umhverfið , landið allt eða heiminn . < / p > < h 4 > Krefjandi ferli < / h 4 > Það eru mörg atriði sem þarf að huga að til að komast á heimsminjaskrána . Frá upphafi hafa mennta - og menningarmálaráðuneytið og umhverfis - og auðlindaráðuneytið sem bera ábyrgð á samningnum hér á landi unnið náið saman að innleiðingu hans og hefur það vakið athygli í alþjóðasamfélaginu . Nú þegar eru tveir staðir á Íslandi á heimsminjaskrá UNESCO , annars vegar Þingvellir ( 2004 ) og hins vegar Surtsey ( 2008 ) . Að hafa stað á heimsminjaskrá UNESCO innan sinna vébanda er um allan heim talin óskastaða fyrir sérhvert sveitarfélag og komast færri að en vilja . Ég efa ekki að byggðirnar í nágrenni garðsins og umhverfis hann munu styrkjast komist þjóðgarðurinn á heimsminjaskrána . Síðast en ekki síst vil ég þakka öllu því fólki sem vann á metnaðarfullan hátt að gerð tilnefningarinnar . Ég er full bjartsýni á að Vatnajökulsþjóðgarður bætist við heimsminjaskránna árið 2019 og verði þar að leiðandi þriðji staðurinn á Íslandi sem fer á heimsminjaskrá UNESCO . Svo dæmi séu tekin var 1985 helgað tónlistinni , 1990 var helgað ferðamennsku , 2001 tungumálum og 2011 mikilvægi sjálfboðaliðastarfs . Undir hana geta fallið handverk , fornleifar , hús og mannvirki , gripir , bátar , sögur og ótal margt fleira . Mér er sagt að það hafi fyrst birst á prenti árið 1923 . Það er skemmtilegt og lýsandi að það var blaðið Lögberg , sem Vestur-Íslendingar gáfu út í Kanada – og gefa reyndar enn út , sem færði okkur þetta orð . Á þeim tíma var það Íslendingum , sem flust höfðu búferlum til Vesturheims og niðjum þeirra , mjög ofarlega í huga hverjir þeir væru í raun og veru , hvernig arfinum að heiman , tungu , bókmenntum og sögu , mundi vegna í nýja heiminum . Aðrar þjóðir hafa einnig sótt rök fyrir fullveldi sínu og sjálfstæði til tungu sinnar og menningar . Og að um leið sé þetta eitt merkasta framlag okkar til að auðga heimsmenninguna . Það nær til allra greina menningarlífsins og listanna , en það nær einnig til gömlu húsanna okkar , til manngerðs umhverfis af ýmsu tagi , til verkfæra og verkmenningar fyrri tíðar , til örnefna , þjóðsagna , þjóðsiða og þjóðtrúar svo nokkuð sé nefnt . Og loks þarf að miðla upplýsingum um menningararfinn , um rannsóknir á honum og um varðveislu hans fyrir komandi kynslóðir . Miðlunin er forsenda þess að hægt sé að skapa skilning á gildi menningararfsins og afla aukins fjár til að sinna verkefnum , og því skiptir miklu máli hvernig til tekst á þessu sviði . Ákveðið hefur verið að hér á landi skuli sérstök áhersla lögð á strandmenningu í dagskrá ársins . < h 2 > Menntun eykur lífsgæði < / h 2 > Menntun fatlaðs fólks er mikilvæg og eykur lífsgæði og tækifæri til muna . Í heimsókn minni í skólann var ánægjulegt að sjá nemendur og fagfólk vinna vel saman . Með því að leggja kapp á fagmennsku og sterka umgjörð er gott aðgengi tryggt og skilyrði fyrir afreksfólk gerð betri . < / p > < p > < em > Greinin birtist fyrst í Morgunblaðinu þann 22. janúar , 2018 . < / em > < / p > < span > < / span > < p style = " text-align : justify ; " > < span style = " text-align : left ; " > Samfélög sem eru drifin & nbsp ; áfram af hugviti og nýsköpun verða leiðandi á meðal þjóða á komandi & nbsp ; árum . & nbsp ; Ljóst er að kennsla og rannsóknir munu eflast með þessari stefnumótun ásamt því að alþjóðlegt samstarf mun styrkjast . Framlög til rannsókna voru aukin í fjárlögunum 2018 ásamt því að hækka framlög til Aldarafmælissjóð Háskóla Íslands en aukningin nemur tæpum 12% . Vegna þessa er mikilvægt að byggja brú á milli rannsókna og atvinnulífsins til að samfélagið allt sé betur undirbúið fyrir þessa þróun . < / p > < p > Það felast mörg tækifæri & nbsp ; í tæknibyltingunni fyrir fámenna en vel menntaða þjóð ef rétt er haldið á málum . Við þurfum að einblína á menntun og efla öll skólastigin til að geta tekist á við þær samfélagslegu áskoranir sem framtíðin ber í skauti sér . Í öðru lagi á að styrkja allt utanumhald með verk - og starfsþjálfun . Í þriðja lagi á að bæta og einfalda aðgengi nemenda að verk - og starfsnámi . Að auki mun þetta styrkja réttindi starfsnámsnemenda , þar sem ætlunin er að nemasamningar verði vistaðir í ferilbókinni . Í sáttmála ríkisstjórnarinnar er boðað til stórsóknar í menntamálum þar sem skapandi og gagnrýnin hugsun , læsi og þátttaka í lýðræðissamfélagi verður áfram undirstaða íslenska skólakerfisins . Nýsköpun á sér stað í öllum atvinnugreinum og er drifin áfram af færni , þekkingu og getu til þess að þróa nýjar hugmyndir og hrinda þeim í framkvæmd . Framlög til þessara stofnana hækka um 1.290 milljónir króna miðað við fjárlög 2017 , eða 4,4% . < / p > < h 4 > Öflugra háskólastig < / h 4 > < p > Hver króna sem sett er í háskólastigið skilar sér áttfalt til baka . Þannig er stuðlað að því að háskólar á Íslandi standi jafnfætis nágrannaríkjunum að gæðum háskólamenntunar og rannsókna . Listaháskóli Íslands gegnir mikilvægu hlutverki í að varða þá leið og mennta nemendur í listskapandi greinum . < / p > < h 4 > Stórsókn í menntamálum < / h 4 > < p > Ríkisstjórnin hefur hafið stórsókn í menntamálum líkt og ofangreind yfirferð sýnir svart á hvítu . < / p > < p > < em > < a href = " / lisalib / getfile.aspx ? itemid = c 536662f - f 461 - 11 e 7-9421-005056 bc 4 d 74 " > Greinin birtist í Morgunblaðinu þann 6. janúar 2018 < / a > . < / em > < / p > < p > Breska þjóðin ákvað í þjóðaratkvæðagreiðslu á síðasta ári að ganga úr Evrópusambandinu og því mun framtíðarskipulag Evrópu taka breytingum . Einstaklingi sem hefur aflað sér faglegrar menntunar og hæfis til starfs í einu af aðildarríkjum EES-samningsins er heimilt að starfa hvar sem er innan evrópska efnahagssvæðisins með sömu réttindum og skyldum og heimamenn . Þátttakan hefur skilað miklu fyrir bæði einstaklinga og mennta - , menningar - og vísindakerfið í landinu . Íslenskir höfundar njóta þannig aukinnar verndar á verkum sínum umfram það sem gengur og gerist í ýmsum alþjóðlegum samningum . Brýnt er að tryggja hagsmuni þessu tengdu í framtíðinni . < / p > < p > Íslensk stjórnvöld munu halda áfram að sinna hagsmunagæslu vegna Brexit og fylgjast náið með framvindu úrsagnarferlisins . Það er mikilvægt að viðhalda góðum og nánum samskiptum við Bretland , sem er okkar helsta viðskiptaþjóð , og efla þau til framtíðar . < / p > < p > < a href = " / lisalib / getfile.aspx ? itemid = 367 ae 412 - f 092 - 11 e 7-9423-005056 bc 530c " target = " _ blank " > Greinin birtist í Morgunblaðinu þann 3. janúar 2018 < / a > < / p > < p > & nbsp ; < / p > < p > & nbsp ; < / p > < p > Kjör á íþróttamanni ársins fer fram í dag . Þetta er mikilvæg hefð í íslensku íþróttalífi landans þar sem árið er gert upp . Íþróttafólk ársins í öllum greinum kemur saman og tekur við viðurkenningum fyrir góðan árangur á árinu sem er að líða . Þessi viðburður á sér sögu frá árinu 1956 þegar nokkrir starfandi íþróttafréttamenn stofnuðu Samtök íþróttafréttamanna 14. febrúar til þess að vinna að betri aðstöðu við störf sín á vettvangi . Viðburðurinn skipar mikilvægan sess í hugum manna og ávallt sýnist sitt hverjum um valið hverju sinni , sem er til merkis um ástríðu Íslendinga á íþróttum . Stjórnvöld hafa með nýlegum samningum við íþróttahreyfinguna lagt aukinn stuðning til afreksstarfs til þess að styðja betur við þessa þróun og efla árangur afreksíþróttafólks enn frekar . Reglulega sameinar það okkur fyrir framan sjónvarpsskjái vítt og breitt um landið og veitir ungu fólki innblástur til að stunda íþróttir , leggja sig fram og ná langt . Hægt er að taka undir þau góðu orð . Hinir fjölmörgu sjálfboðaliðar sem starfa innan íþróttahreyfingarinnar eiga mikið lof skilið fyrir framlagi sitt í þágu íþróttahreyfingarinnar . Einnig eru sterkar vísbendingar og fleiri rannsóknir sem sýna fram á sterkt samband á milli aukinnar hreyfingar og frammistöðu í námi . < h 3 > Afreksíþróttir og stórmót framundan < / h 3 > Á undanförnum árum hefur afreksfólk okkar Íslendinga náð einstökum árangri . Íslenska karlalandsliðið í handknattleik heldur í byrjun næsta árs til Króatíu og tekur þátt í Evrópukeppninni . Íþróttamaður ársins er kjörinn úr hópi sem að mati íþróttafréttamanna eru taldir hafa skarað framúr á árinu . Eftir að samtökin tóku upp samstarf við ÍSÍ , þar sem öllum íþróttagreinum eru gerð skil áður en íþróttamaður ársins er kjörinn úr hópi 10 efstu íþróttamanna , hefur viðburðurinn stækkað talsvert . Sitt sýnist þó hverjum um valið hverju sinni , sem er til merkis um þá ástríðu sem Íslendingar hafa fyrir íþróttum . Að lokum óska ég öllum gleðilegrar hátíðar og farsældar á nýju ári . < / p > < p > < em > < a href = " / lisalib / getfile.aspx ? Markmiðið hennar að tryggja að hægt sé að nota íslensku í samskiptum við tæki og í allri upplýsingavinnslu , og um leið varðveita dýrmæta tungumálið okkar til framtíðar . Talgervlar eru notaðir til þess að lesa texta , til dæmis úr greinum , af vefsíðum eða jafnvel heilu bækurnar , og breyta þeim í talað mál . Þetta mun auka lífsgæði fólks með lestrarörðugleika , og gera því kleift að njóta þeirrar fjölbreyttu flóru upplýsinga sem ritmálið geymir . Fólk mun meðal annars geta valið um mismunandi karl - og kvennraddir til að hlýða á . Í krefjandi náms - og starfsumhverfi , þar sem tímapressa er meiri , getur hugbúnaður sem þessi nýst til hægðarauka við að skila af sér vel unnum textum sem standast gæðakröfur . Þetta er allt í senn ; uppspretta velsældar , hornsteinn framfara og rót aukinna lífsgæða . Hver króna sem við leggjum inn í háskólastigið skilar sér áttfalt út í hagkerfið og strax á næsta ári mun ríkisstjórnin auka fjárfestingu í háskólastiginu um 2.800 milljónir króna . Auk þess verður meiri áhersla á raun - og tæknigreinar á framhaldsskólastigi . Ein slík er fyrirhuguð breyting á námslánakerfinu , þar sem ætlunin er að auka hvata til góðrar ástundunar og breyta lánareglum LÍN – Lánasjóðs íslenskra námsmanna – svo hluti lána breytist í námsstyrk , klári nemandi nám sitt á tilsettum tíma . Fyrsta skrefið verður að afnema virðisaukaskatt á bókum , svo rithöfundar og útgefendur hafi meira svigrúm til að bregðast við krefjandi aðstæðum . Reglulega tekst þessu fólki að veita okkur innblástur og að gera okkur stolt . < / p > < p > Góðar stundir og njótið aðventunnar . Samvinnu einstaklinga , stofnana og fyrirtækja , bæði innanlands og í erlendu samstarfi líkt og þessi ráðstefna sem hér hefur verið skipulögð ber vitni um . Í GOAL-verkefninu , ráðgjöf og leiðsögn fyrir fullorðna ( Guidance and Orientation for Adult Learners ) , sem Fræðslumiðstöð atvinnulífsins tók að sér að stýra fyrir hönd mennta - og menningarmálaráðuneytisins , hefur einmitt verið unnið að því að efla samstarf margra stofnana í þróunarverkefni sem tengist innihaldi námsráðgjafar fyrir þá einstaklinga sem hvað síst sækja í nám . Í því koma verðmæti samstarfs einkar vel fram , bæði samstarfs aðila innanlands og milli þeirra aðildarríkja sem taka þátt í verkefninu . Bæði raunfærni ¬ matið og vottuðu námsleiðirnar hafa að markmiði að staðfesta og auka hæfni í starfi og opna leiðir inn í framhaldsskóla , aðfaranám að háskólum eða á vinnumarkaði . Náms - og starfsráðgjöf innan framhaldsfræðslu hefur vaxið og eflst á undanförnum árum og markað sér skýrari sess innan menntakerfisins . Viðleitni stjórnvalda til þess að auka veg náms - og starfsráðgjafar hefur m.a. falist í því að sett voru lög um náms - og starfsráðgjafa árið 2009 í þeim tilgangi að styrkja stöðu greinarinnar með lögverndun hennar . Ráðgjöfinni er ætlað að auðvelda fólki , á hvaða aldri sem er og við hvaða aðstæður sem er , að átta sig á styrk sínum , færni og áhuga til að eiga auðveldara með að ákveða stefnu í námi og starfi . Náms - og starfsráðgjöf gegnir lykilhlutverki í þessum breyttu aðstæðum þar sem mikilvægt er að taka vel ígrundaðar ákvarðanir og fyrir fólk á vinnumarkaði að geta leitað að upplýsingum um nám og störf hvar og hvenær sem er . Ýmiss vandi , s.s. námserfiðleikar , veikindi og persónulegar aðstæður getur haft þau áhrif að fólk festist í láglaunastörfum eða verður óvirkt á vinnumarkaði . Mikilvægt er að stofnanir vinni saman að því að greina vanda einstaklings og vísa honum áfram til þeirra aðila sem helst geta sinnt þörfum hans hverju sinni – að styðja þróun einstaklingsins til að gera honum kleift að huga að námi og starfsþróun . Nú , níu árum síðar , er hafin vinna við endurskoðun þessara laga og mun nýtt frumvarp væntanlega verða lagt fram á næsta ári . < / p > < h 3 > Besta áhættuvörn hagkerfisins < / h 3 > < h 4 > Grein eftir Lilju Alfreðsdóttur , mennta - og menningarmálaráðherra < / h 4 > < p > Það er ánægjulegt að lánshæfiseinkunn ríkissjóðs Íslands hafi hækkað hjá Fitch Ratings í A flokk . Í þriðja lagi hefur verðbólga verið stöðug og undir verðbólgumarkmiði Seðlabanka Íslands . Í fyrsta lagi þarf þróunin á vinnumarkaði að vera með þeim hætti að stöðugleiki ríki áfram . Mikill verðbólguþrýstingur mun skaða allt hagkerfið og verður erfitt að vinda ofan af þróun sem mun leiða af sér víxlhækkun launa og verðlags . Til þess að auka hagsæld og velsæld á Íslandi þurfum við að fjárfesta í fjölbreyttu menntakerfi , sem undirbýr samfélagið okkar fyrir áskoranir tæknibyltingarinnar , ásamt því að vera besta áhættuvörn hagkerfisins . Eitt meginmarkmið nýrrar ríkisstjórnar er að efla menntakerfið með hagsmuni alls samfélagsins að leiðarljósi . < / p > < span > Greinin birtist í Morgunblaðinu , 11. desember 2017 . Hér verðum við að að skipa okkur í fremstu röð og horfa til ríkja sem standa hvað best er stefnumótun varðar . Hvers vegna velja kennarar að starfa við annað en það sem þeir mennta sig til ? Meginhlutverk vinnunnar er stuðla skal að auknum gæðum skólastarfs og framförum í þágu samfélagsins . Brýnt að að allt samfélagið taki þátt í þessari vegferð til að vel takist . itemid = b 70 f 5331 - d 6 af - 11 e 7-9420-005056 bc 4 d 74 " > Spennandi tímar í menntamálum < / a > - Morgunblaðið , 1. desember 2017 ( PDF ) < / li > < / ul > < p > < img src = " / lisalib / getfile.aspx ? itemid = e 45 ddf 07 - d 5 e 5 - 11 e 7-9422-005056 bc 530c & amp ; proc = SmallImage " alt = " Lilja Alfreðsdóttir " style = " float : right ; " / > Í upphafi síðustu aldar lögðu íslensk stjórnvöld mikla áherslu á menntamál í aðdraganda fullveldisins , þrátt fyrir að vera eitt fátækasta ríki Evrópu . Árið 1907 samþykkti Alþingi ný fræðslulög en fram að þeim tíma var fræðsla á ábyrgð heimilanna . < / p > < p > Nýja ríkisstjórnin boðar stórsókn í menntamálum með hagsmuni samfélagsins að leiðarljósi . Liður í því er að tryggja framhaldsskólunum frelsi og fjármagn til eigin stefnumótunar . Meta þarf hvar vel hefur tekist hjá þjóðinni og hvað megi gera betur . Til að vel takist í þróun menntamála þarf allt samfélagið að taka þátt í þeirri vegferð . < / p > < p > Höfundur er mennta - og menningarmálaráðherra . & nbsp ; < / p >