Hoplítarnir voru undirstaða herveldis Spörtu og drottnunarstöðu hennar innan Pelópsskagasambandsins . Útbúnaður hoplítanna var því mjög misjafn en samanstóð yfirleitt af um 2,7 metra löngu spjóti , stuttu sverði , hringlaga skildi sem var um 1 metri í þvermál , brjóstplötu og stórum bronshjálmi . Þessir bardagar stóðu yfirleitt ekki lengur en klukkutíma og enduðu með því að þeir sigruðu köstuðu vopnum og verjum og flúðu af vettvangi . Með þessum aðferðum varð mannfall andstæðingsins í bardaga meira en ella og hægt var að stunda hernað í því augnamiði að lýja her og efnahag andstæðingsins . Sjóveldi Aþenu byggðist á þríæringum sem voru róðraskip með þremur röðum ára hver yfir annarri á hvorri hlið . Áhafnirnar þurftu að vera geysilega vel þjálfaðar og einbeittar til að geta beitt skipunum í orrustu því bardagatæknin gekk út á snögga snúninga , örar hraðabreytingar og að róa hraðar en andstæðingurinn . Vegna þess hve áhöfnin þurfti að vera vel samhæfð voru einungis frjálsir menn notaðir sem ræðarar . Það er mjög sennileg skýring en ekki síður sú að ásókn Aþenu í nýlendur Korinþu á Sikiley og stöðug útþensla varð til þess að skarst í odda . Spartverjar gátu ekki horft upp á að Aþeningar færu svona með bandalagsríki sín í Pelópskagasambandinu og því gripu þeir til vopna árið 431 f. Kr . Aþenuborg var staðsett á Attíkuskaga en undirstaða gríðarlegs auðs hennar lá í skattheimtu á grísku borgríkjunum í Sjóbandalaginu í og við Eyjahafið . Períkles féll hins vegar fyrir farsótt sem geisaði í yfirfullri borg Aþenu , ásamt fjórðungi borgarbúa . Þrátt fyrir þetta gekk Spartverjum illa í hernaðinum því hoplítarnir urðu ávallt að snúa heim til að sinna uppskerunni og vakta þræla sína , helotana , svo þeir gripu ekki til uppreisnar . Arftaki Períklesar , demagóginn Kleon , var djarfari og beitti flotanum til að gera strandhögg meðfram ströndum andstæðingsins og byggði upp varðstöðvar um Pelópsskagann . Árið 425 f.Kr. unnu Aþeningar óvæntan stórsigur þegar þeim auðnaðist að fanga 3 - 400 hoplíta Spörtu á eynni Sphaeteria . Friður Níkíasar varði í sex ár . Svo virðist sem Aþeningar hafi haft á prjónunum áætlanir um að leggja Sikiley undir sig og nýta sér síðan auðlegð eyjarinnar til að sigra Spörtu . Þeim barst hins vegar njósn af fyrirætlunum Aþeninga með hershöfðingjanum Alkibíadesi sem hafði flúið Aþenu vegna ásakana um guðlast , auk þess sem Sýrakúsa sendi hjálparbeiðni . Þrátt fyrir stöðuga liðsstyrki Aþeninga guldu þeir afhroð árið 413 f.Kr . Þannig gátu þeir meinað Aþeningum að yrkja jarðir í nágrenni borgarinnar árið um kring . Þetta varð ein meginorsök ósigurs Aþenu . Pelópskagasambandið var seint til að aðstoða uppreisnarríkin og því koðnaði uppreisn margra þeirra fljótlega niður . Floti Aþenu , undir stjórn Alkibíadesar , vann mikla sigra á flota Spartverja og árin 410 - 406 f.Kr. náðu Aþeningar að vinna aftur ríki sitt að miklu leyti fyrir tilstilli hans . Leiðtogar lýðræðisins höfnuðu enn á ný friðartilboðum Spartverja og flotar beggja áttust áfram við og skiptust á skin og skúrir . Aþena gafst skilyrðislaust upp ári síðar því engin leið var fyrir hana að brjóta á bak aftur hafnarbann Spörtu . Þess var ekki langt að bíða að Filippus II konungur Makedóníu innlimaði grísku borgríkin .