32 SÍÐUR OG LESBÓK j ^ t 0 miM $ Stíb 42. tbl. 59. árg. SUNNUDAGUR 20 . FEBRUAR 1972 Prentsmiðja Morgunblaðsins Tultugasta þing Norðurlandaráðs var sett í gær ( laugardag ) í þinghúsinu í Helsinki . Myndin er frá setmingunni . 20. þing Norðurlandaráðs sett ; Sérstakt aukaþing í haust um markaðsmál ? Nýjar leiðir nauðsynlegar , segir Ib Stetter fráfarandi forseti ráðsins leiðir í samistarfi Noröuirflamda - þjóða , er samreamdust þeiim inýju Framh . á Ws . 2 Landhelgismálið : „ Getum ekki beðið lengur " — sagði Ólafur Jóhannesson , f orsætisráðherra í ræðu , á fundi Norðurlandaráðs ÓLAFTJR Jóhannesson , forsætis - ráðherra , tók þátt í alnieiuiu um - ræðunum á fundi Norðurlanda - ráðs í Helsinki laiiigardaginn 19. þ.m . Lagði hann þar höfuð - áherziu á að kynna málstað Is - lands í Iandhelgismálinu , en gerði einnig m.a. samstarfið í menningarmálum og viðhorfum til Ef nahagsbandalags Evrópu að umræðueifni . Um landlhelgisimialið sagði Ólal ur Jóhannessom m.a. , að öQl þjóð in stæði seim einn maður vörð urni það barátt'Umál , sem lagður hefði verið grundvöllur að fyrir aldarf jórðungi , þegar Alþingi , ár ið 1948 setti lög urn vísindalega verndun fiskimiða landgrumns - ins , grundivölluð á því sjónar - imiði , að fiskimiðin við IsHand vœru hluti af auðlinduim landsins innan sanngjarnrar fjarlægðar fró ströndum . Framkvæmd þessarar stefnu hefði reynzt erfið vegna hags - ímuma annarra þjóða , sem stund - að hefðu veiðar á íslandsmiðum . Þessir hagsmunir heíðu mótað hinar úreltu reglur um þrönga landheigi , sem ekki tækju neitt' tillit tl þess , að um auðlindir . strandríkisins væri að ræða . Sems betur ifer fyrir Islendinga værf þessi grundvallarhugsunarháttMt ; ekki lengur aðgenigilegur fyirii ! saimfélag þjóðanna og stæðu því vonir til , að á haÆréttarráðstefmu Sameinuðu þjóðanma á næsta árl yrði gengið frá hinum raunhætfa igrundvelli , sem er mat á aðstæð < um á hverjum stað . i „ En við getum eklki beðið lleng - ur , " sagði Ólafur . „ Sivaxandi þróun veiðitækni og hætta á sfi vaxandi ágangi erlendra veiði « sMpa imargra þjóða á íslandsmið um gæti leitt til tjóns á lífshags - munum íslendinga , seim eklki yrði bætt . Þess vegna heíur rfilk - isstjórn Islainds nú akveðið að færa út fiskveiðitakmörkin við ísland í 50 mílur hinn 1. septem - ber nk. " Óiafur Jóhannesson taOaði þvl næst um viðræður íslendinga við tvær þjóðir , sem mestra hags - Framh . á bls. 2 Ftná Bkmi Jóhaninssyni , Belsimki , 19. febrúar . Tuttugasta þing Norðurlanda - raðs var sett í saJ finnska þjóð - þingsins kl. 11 árdegis í dag . Þingið sitja fulltrúar þjóðþinga Norðurlanda , Færeyja og Álands - eyja , fjöldi ráðherra og gesta . Þöinigið var sett af dainska þing - imaQiininum Ib Stetter , firáfarandi dSorseta ráðsins , ein hamm tólk við þvt starfi af Jetns Otto Krag , er hainn varð fomsætisráðherira á my . 1 upphafi setningarræðu sinn - ar miimmtist Ib Stetiter tveggja ðátinma þingimanina , sem tóku miilkinfn þátt í störfuim Norður - aamdajráðs , Svians Lars Lairssons og Dainains Aksefls Lamsems . Tb Stetiter vék að því í ræðu sinni , að norræn samvinna væri nú á timamótum , vegna þess að Noregur og Danmörk haifa sótt um aðiid að EfinahagsbamdaJagi Evrópu , em hamm mimmti á að þjóðaratikvæðagiredðsJa færi fram í báðum lömdumum um aðildima . Þá mimmtist hamm á , að ísllamd , Svíþjóð og Fimmilamd hafa óskað efitir sérsamminiguim við EBE . Homn sagði , að það væri ijóst að hvernig sem þessiuim saimindmgum lyktaði , yxðu miklar breyt - ingar á markaðsmalum Evrópu vegna aðiildar Bretiands að EBE 1. janúar 1973 . Þessi þróun mundi vallda ýmsuim mikium vamdamáUum á sviöi norrænnar samvimmu . Eb Stetter sagðS , að það væri mikilvægt að fimma fQjótt nýjar Námaverkfallið í Bretlandi : Málamiðlunartillagan samþykkt eftir 13 tíma f und með Heath London , 19. febrúar — NTB SAMNINGANEFND námuverka - manna samþykkti kl. 2 sl. nótt að mæla með því að málamiðlunar tillagan um 20% launahækkun , yrði samþykkt . Þeir höfðu áður Nixon hvílist í Honolulu : Mao verður sennilega ekki á f lugvellinum Tveir fundir forsetans og formannsins ráðgerðir Honolulu , 19. febrúar . NTB . NIXON forseti mun eiga að minnsta kosti tvo fundi með Mao Tse-tung formanni í Kínaförinni en talið er ólíklegt að Mao mæti á flugvellinum til þess að taka á móti Nixon þegar hann kemur til Feking á mánudag . Fyrri fundur Maos og Nixons verður væntanlega haldinn á þriðjudag samkvæmt áreiðanlcgum heim - ildum í Honolulu , þar sem for - setinni dvelst nú . Stjómramálasiainmband Bamdaríkj - aminia og Kína verður ekki tekið upp að nýju nú þegar og án tafar , að því er blaðafulltrúi íor - setainis , Ronald Ziegler , sagðd blaðaimönnum er ferðaist með Nixon í Honolulu í morgun . Forsetinm er viss um þetta , sagði bl'aðafulltrúiínin , em hamn gerir sér vonir um að komið verði á stöðugu sambandi milli lamdanma í einhverri mymd . Nixon hefur tilkynint þing - miönmum að sögn Zieglera að hanm og kinverskir foryistumenm hafi þegar onðið ásáttir um að báðum aðilum sé frjálst að taka fyrir hvert það umræðuefmi sem þeir óska í viðræðununi , en fyirst og fremist skuli fjallað uim mál - efni sem eiinikum snerta aaimfoúð Bamdaríkjanma og Kína , en ekki málefnli seim snerta eitthvert þriðja ríki . Víetmiamimálið virðist því ekki mumu verða tekið tii ítariegrar meðferðar eies og talið hefur verið til þessa eamv kvæmrt sumum heimilduim , Frétt - ir frá Hamoi og Pekimig að undam - förrau hafa líka hmigið í þetssa átt . ÁRÁS A NIXON Peking-útvarpið gerði i gær - kvöldi harða árás á utanríkis - stefnu Banidarákjaforseta og hélt þvi fraan að Nixon hefði sýnt þegar hanm gerði Þjóðþingi Bandaríkjamma nýlega greim fyrir utaririíkisistefmu simmi að bamdar . heimvaldasinnar ætluðu ekki að breyta fjamdsamJegri af - stöðu sinmi gagnvart Kína . En lögð var áherzla á að kímverska Framh . á bls. 2 hafnað tilboðinu algerlega og staðið fast á kröfum sínum um 25% , en Edward Heath , forsætis ráðherra skarst þá persónulega í leikinn , og eftir 13 tíma fund á skrifstofu bans í Downingstræti númer 10 , fékkst fyrrnefnt sam þykki í gegn . Eftir fundinn sögðu samninga menm námuverkamanna , að þótt þeir hefðu ekki náð 25% beinni hækkun hefðu þeir fengið ýmsar hliðairkröfur samþykktar . Þeir sögðu einmig að verkfallsverðir yrðu nú kailaðir inn . Tilboðið verðux lagt fyrir námuverkamennina eftir helginaj og er búizt við endanlegri niður atöðu á miðvikudag eða fimmtu - dag , í næstu viku . Þetta er vereta verkfall sem Bretland hefur orð ið - fyrir síðan 1926 , og gera má ráð fyrir að margar vikur liðl áður en eðlilega ástand kemst á í landinu . Rafmagn verður t.d , skammtað enn um sinn . Þá eiga mörg fyrirtæki eftir að gera upp reikningana , og má bú ast við að mörg þeirra verði að leggja upp laupana vegna þess taps , sem þau hafa orðið að Mða í verkfailinu . Skákeinvígið : Rússar mótmæla að keppt verði í 2 borgum Moskvu , 18. febrúar , NTB . SOVÉZKA skáksambandið hef ur mótmælt þvi að einvígið um heimsnieistaratitilinn eigi að fara fram í tveim borgiun , segir Tass fréttastofan . Sem kimnugt er , gátu heimsmeistarinn Spassky , og áskorandinn Fisch - er , ekki orðið sammála um keppn isstað og formaður Alþjóða skák sambandsins , dr. Eiiwe ákvað þá að skipta einviginu milli Belgrad og Beykjavíkur . Fisoher hafði valið Belgrad , en Spassky Reykjavík . I mótmeéla - orðsendingu sovézka skaksam - bandsins , segir að það stríði a móti reglum alþjóðasambamdsins að halda heimsmeistarakeppnina í tveim borgum . Dr. Euwe hefur neitað þessu , og vísar til reg-ln - " anna þar sem skyrt er tekið fraæn að ef keppendurnir igeti ekM orðið ásáttir um stað , þá sé það forsetans að taka ákvörðun .