17.12.2007 Kvæði gríska skáldsins Hesíódosar , Goðakyn og Verk og dagar , eru meðal mikilvægustu heimilda okkar um gríska goðafræði . Í kvæðinu Goðakyni segir meðal annars frá tilurð heimsins og guðanna , hvernig heimurinn , kosmos , varð til úr ginnungargapinu kaos , og hvernig jörðin gat af sér himininn en þau áttu saman Krónos , ... 2.8.2000 Upphafleg spurning var sem hér segir : Hvað veldur því að aðeins eru 28 dagar í 1 mánuði , 30 dagar í 4 mánuðum og 31 dagur í 7 mánuðum en ekki 31 dagur í 5 mánuðum og 30 dagar í 7 ? Misjöfn lengd almanaksmánaðanna á sér sögulegar rætur . Núgildandi regla er sú sem Júlíus Cæsar valdi þegar hann kom skipan á tímatal ... 4.4.2006 Dagatalið var í fyrstu tæki til að greina á milli hátíðis - og hvíldardaga og vinnudaga bænda . Hjá Rómverjum til forna hófst árið í mars . Elstu heimildir um tímatal Rómverja greina frá því að þá hafi árið ( lat. annus ) verið fjórir mánuðir sem báru nöfn sem við þekkjum úr rómverskri goðafræði : Mars , apríl , maí og jú ... 11.8.2005 Það er rétt hjá spyrjanda að þarna er nokkurt tölulegt ósamræmi þó að það sé ekki nákvæmlega eins og lýst er í spurningunni . Skýringin á því að það viðgengst er hins vegar fyrst og fremst sú að við erum ekki að lýsa tímalengd sem er alltaf eins heldur meðaltali sem einstök tilvik víkja talsvert frá í báðar áttir . ... 16.1.2013 Sögnin að elda er til í tvenns konar beygingu veikra sagna . Hún beygist annars vegar eftir öðrum flokki veikra sagna og þá í þátíð eldi / elti . Merkingin er ‛ fá til að loga , tendra ’ . Hún er notuð ópersónulega í sambandinu það eldir … ‛ það birtir , dagar ’ til dæmis það eldir af degi . Í eldra máli var notað ... 3.12.2000 Upphafleg spurning var : Okkur er kennt að það séu 365 dagar í einu ári , jafnframt að það séu 52 vikur í einu ári og 7 dagar í vikunni ! Ef við margföldum 7 * 52 fáum við út 364 . Hvernig stendur á þessum mismun ? Eins og fjallað er um í svari Þorsteins Vilhjálmssonar við spurningunni Er hægt að finna út hvort tilteki ... 13.10.2006 Spurningin í heild var : Hafa skrif Platons og Aristótelesar verið útbreidd og þekkt frá því þau voru skrifuð eða nutu þau athygli löngu seinna og þá hvenær ? Verk Platons Platon var orðinn frægur heimspekingur þegar hann var enn á lífi . Hann hafði þónokkur áhrif á samtímamenn sína , ekki síst aðra heimspekinga .... 26.3.2009 Í Völuspá segir frá upphafi heimsins og endalokum hans og ragnarökum eða endalokum guðanna , sem verða vegna hegðunar þeirra sjálfra og manna . Sams konar heimsslitabókmenntir voru ekki til hjá Forngrikkjum eða Rómverjum . Þar segir hvergi frá endalokum guðanna og endalokum heimsins – nema þá ef með er talin Opinberu ... 29.9.2006 Sum eldgos standa aðeins yfir í nokkrar klukkustundir á meðan önnur standa yfir í ár , áratugi eða jafnvel árhundruð . Á heimasíðunni Volcano World , þar sem finna má svör sérfræðinga við öllum hugsanlegum spurningum um eldgos , er meðal annars fjallað um lengd eldgosa . Þar kemur fram að af þeim 3.211 eldgosum sem ... 14.12.2007 Helstu heimildirnar um gríska goðafræði eru kvæði skálda á borð við Hómer og Hesíódos sem báðir voru uppi á 8. öld f.Kr . Í Hómerskviðum er ekki fjallað um tilurð mannkyns . Um efni þeirra má lesa í svari sama höfundar við spurningunni Um hvað fjalla Hómerskviður ? Í kvæði Hesíódosar Verk og dagar segir frá tilurð ... 15.7.2010 Daglegur hámarkshiti er aðgengilegur á skeytastöðvum frá 1949 og frá veðurfarsstöðvum frá og með 1961 ( sjá svar við spurningunni Hver er munurinn á veðurfarsstöð og skeytastöð ? ) . Almennt aukast líkur á 20 stiga hita með fjölgun stöðva , en er auðvitað einnig háð dreifingu þeirra . Veðurfarsstöðvarnar 1949 til 1960 , ... 29.6.2006 Með hlaupári er átt við almanaksár sem er einum degi lengra en venjulegt ár , og er þá 366 dagar en ekki 365 . Í svokölluðum nýja stíl ( gregoríanska tímatalinu ) er hlaupár þegar talan fjórir gengur upp í ártalinu . Undanskilin reglunni eru aldamótaár , en þau eru ekki hlaupár nema talan 400 gangi upp í ártalinu . Aukad ... 23.11.2012 Lærdómsritið Síðustu dagar Sókratesar hefur að geyma þrjú verk eftir Platon þar sem Sókrates er í aðalhlutverki . Sigurður Nordal kemst svo að orði í inngangi sínum : Með viðræðum sínum vildi [ Sókrates ] vekja [ lærisveinana ] til sjálfstæðrar hugsunar , leiða innsta eðli þeirra í ljós og hjálpa því til þroska . Þessari ... 21.3.2003 Meðal meðgöngutími kanína er 31 dagur en meðgöngutíminn getur verið frá 29 - 35 dagar . Fyrir þá sem halda kanínur í búri er yfirleitt ekki ráðlagt að hafa kanínuunga skemur en 4 vikur á spena og í umsjón móður sinnar . Mynd : Dýrin í sveitinni ... 5.5.2004 Í svari Jóns Más Halldórssonar við spurningunni Hvað er meðgangan löng hjá köttum , hundum , hestum , kúm og svínum ? kemur fram að meðgöngutími hunda er að meðaltali 56 - 58 dagar . Öll ræktunarafbrigði hunda hafa sama meðgöngutíma , hvort sem um er að ræða risavaxinn stórdana eða mexíkóskan dverghund ....