Skyndilokanir sem þessar hafa valdið mikilli röskun á starfsemi spítalans . Ekki fer á milli mála að bágborin hreinlætisaðstaða sjúklinga og starfsfólks , mikil nálægð sjúklinga og síendurtekin tilfærsla þeirra grefur undan sýkingavarnastarfi , hversu vel sem reynt er að standa að því . Spítalar geta verið varasamir staðir . Til forna reyndu menn að forðast spítala og einungis fátæklingar voru lagðir inn á slíkar stofnanir . Til eru viðvörunarorð frá árinu 1219 þar sem varað var við að leggja fólk með holdsveiki , sóttnæma sjúkdóma , ófrískar konur og ungabörn inn á spítalann í St. John í Bridgewater á Englandi ( 2 ) . Það var ekki fyrr en upp úr miðri 20. öld sem fæðingar á sjúkrastofnunum töldust nokkuð öruggar . Um miðja 19. öld gat Semmelweiss sér þess til að barnsfarasótt væri smitsjúkdómur og bærist hann með óhreinum höndum lækna og ljósmæðra . Tókst honum að sýna fram á að með sótthreinsun og handþvotti heilbrigðisstarfsmanna mátti draga mjög úr barnsfarasótt ( 3 ) . Nightingale gerði ýmsar athuganir á hönnun sjúkrahúsa sem hún byggði á reynslu sinni frá Krímstríðinu á 19. öld . Meðal annars taldi hún að öndunarfæraslím væri varasamt , einangra bæri sjúklinga og huga bæri loftræstingu ( 4 ) . Á síðari hluta 19. aldar var sums staðar tekið tillit til sýkingavarna við hönnun spítala . Árið 1875 var gerð var krafa um að John Hopkins spítali sem til stóð að byggja skyldi vera vel loftræstur og búinn sérstakri einangrunardeild fyrir sjúklinga með næmar sóttir ( 5 ) . Talið var til grundvallaratriða að loftræsting væri góð og að skilið yrði hæfilega á milli sjúklinga . Árið 1920 var bent á að sjúkrahús væru í raun hótel fyrir veikt fólk . Sjúklingar sem lagðir eru inn á spítala ættu sama rétt á einbýli með eigin salerni og þvottaaðstöðu og fólk sem gistir á venjulegum hótelum ( 6 ) . Sjúkrahúsið Royal Infirmary í Aberdeen í Skotlandi , sem byggt var á 7. áratug síðustu aldar , var sérstaklega hannað til að draga úr líkum á spítalasýkingum ( 7 ) . Engin herbergi með fleirum en fjórum sjúklingum voru leyfð og 41% herbergjanna voru einbýli . Öll herbergi voru loftræst með sérstökum síum til hreinsunar loftsins . Höfundur greinarinnar um aðstöðu sjúklinga á Landspítala bendir á að ekki sé að finna neina staðla hér á landi um hönnun sjúkrahúsa með tilliti til sýkingavarna . Erlendis er fjallað sérstaklega um að brýn nauðsyn sé á því sérfræðingar í sýkingavörnum séu hafðir með í ráðum við hönnun sjúkrastofnana á öllum stigum ( 8 , 9 ) . Spítalarnir á Íslandi eru börn síns tíma en ljóst er að sýkingavarnir hafa ekki verið í fyrirrúmi þegar þeir voru reistir á 20. öld nema í undantekningartilvikum . Á undanförnum árum hefur verið leitast við að bæta aðstöðu sjúklinga og sýkingavarnir við báða stóru spítala Landspítala en erfitt er um vik vegna upphaflegra hönnunargalla . Spítalasýkingar eru samfélaginu afar dýrar . Í Bandaríkjunum er talið að þær kosti samfélagið nálægt fimm milljörðum dollara árlega ( 10 ) . Fjárhagslegt tjón vegna spítalasýkinga hér á landi hefur ekki verið metið en ætla má að það hlaupi á hundruðum milljónum króna árlega . Ekki verður hjá því komist að ráðast sem allra fyrst í byggingu nýs Landspítala og eru ástæðurnar margar . Þegar ráðist verður í þá byggingu verða sýkingavarnir að vera í fyrirrúmi . Sjúklingar eiga þá kröfu að vera ekki í meiri hættu á að sýkjast innan spítala en utan hans . Vandinn sem steðjar að á 21. öldinni er vaxandi fjöldi sjúklinga með bælt ónæmiskerfi , aukning á sýklum sem eru ónæmir fyrir sýklalyfjum og vaxandi líkur á hættulegum heimssóttum , hvort sem þær eru af manna völdum eða náttúrulegum orsökum . HABL faraldurinn ætti að vera öllum enn í fersku minni .