Í stóru rannsóknarverkefni eins og Lífstíll 9 og 15 ára Íslendinga er rannsóknarferlið bæði langt , margþætt og flókið . Hægt er að skipta rannsóknarferlinu niður í minnst fimm megin verkþætti þar sem hver og einn verkþáttur getur staðið sjálfstætt . Þessir fimm verkþættir eru : Undirbúningur , skipulag rannsóknar , hugmyndarsköpun , öflun leyfa og fjármögnun Úrvinnsla og meðferð gagna Kynning á niðurstöðum og túlkun Skrif vísindagreina og birting þeirra Margir lögðu hönd á plóg við gerð þessarar rannsóknar , bæði við framkvæmd hennar og gagnasöfnun , sem og við greinaskrif í vísindatímarit og fleira : Dr. Erlingur Jóhannsson , prófessor HÍ , var yfirstjórnandi verkefnisins og stýrði verkþáttum þess Dr. Inga Þórsdóttir , prófessor HÍ , hafði yfirumsjón með rannsóknum á mataræði Gestur Pálsson , sérfræðingur í barnalækningum . Barnaspítala Hringsins - Landspítala-Háskólasjúkrahúsi , kom að töku og meðferð blóðsýna Dr. Þórarinn Sveinsson , dósent HÍ , hafði yfirumsjón með hreyfimælingum og kom að þrekmælingum Dr. Sigurbjörn Árni Arngrímsson , dósent HÍ , hafði yfirumsjón með þrekmælingum og blóðþrýstingsmælingum Dr. Þórólfur Þórlindsson , prófessor HÍ , og Viðar Halldórsson , lektor HR , komu að uppsetningu spurningalista og sáu um framkvæmd þeirra Aðrir sem einnig aðstoðuðu við gagnaöflun og hafa skrifað vísindagreinar : Fjórir meistaranemar unnu meistaraverkefni sín úr gögnum rannsóknarinnar : Hafrún Eva Arnardóttir , MS í næringarfræði , lauk meistaragráðu frá Háskóla Íslands haustið 2005 . Titill ritgerðar : Diet and body composition of 9 - and 15 - year-old children in Iceland . Diana Elisabeth Markus , MS í næringarfræði , mun verja meistarprófsritgerð sína í næringarfræði við Háskólann í Kuopio á vormisseri 2006 . Handriti að ritgerðinni lauk hún í ágúst 2005 við Rannsóknarstofu í Næringarfræði við Háskóla Íslands og Landspítala-Háskólasjúkrahús . Titill ritgerðar : Dietary intake , blood lipids and fasting insulin levels in 15 - year-old Icelandic adolescents . Katla Sóley Skarphéðinsdóttir , MS í íþróttafræði , lauk meistaragráðu frá Norska Íþróttaháskólanum í Osló , Noregi 2007 . Titill rigerðar : Helserelatert form blant ni - og femtenåringer på Island med hensyn Að auki naut rannsóknarverkefnið stuðnings og aðstoðar m.a. frá starfsfólki Íþróttafræðaseturs HÍ á Laugarvatni , Rannsóknarstofu í Næringarfræði við HÍ og LSH , og starfsfólki Barnadeildar Hringsins . Niðurstöður Hér verða taldar upp helstu niðurstöður rannsóknarinnar , en að auki hafa niðurstöðurnar verið í ritrýndum greinum , á veggspjöldum , og með erindum og fyrirlestrum . Niðurstöður rannsóknarinnar sýndu að um 20% af þeim 9 og 15 ára íslensku börnum sem tóku þátt í rannsókninni voru of þung eða of feit . Ofþung börn hafa minna þrek en þau sem eru í kjörþyngd og því hærra sem fituhlutfall þátttakenda var , því minna hreyfðu þeir sig . Bæði 9 og 15 ára drengir hreyfa sig meira og hafa meira þrek en stúlkur á sama aldri . Athyglisvert er að þegar ferill ofþyngdar hjá börnum er skoðaður afturvirkt kemur í ljós að 51% barna sem eru of þung við 6 ára aldur eru það einnig við 15 ára aldur . Meðalþyngd barna er að aukast því að við 9 ára aldur voru börn fædd 1994 0,5 kg þyngri en börn fædd 1988 og að sama skapi eru tvöfalt fleiri börn skilgrind sem offeit í 1994 árganginum , bæði við 6 og 9 ára aldur . Hlutfall orkuefna í fæði barnanna var að jafnaði samkvæmt ráðleggingum , að undanskildum viðbættum sykri og mettaðri fitu sem voru hærri og neyslu mjúkrar fitu og trefjaefna sem var lægri en ráðlagt er . Ávaxta - og grænmetisneysla var lítil og hið sama gildir um fiskneyslu en hún var að meðaltali um 30 grömm á dag . Meðalneysla sætra drykkja var um hálfur lítri á dag og um 40% sykurs í fæði barnanna komu úr sætum drykkjum . Of þungir 9 ára drengir borðuðu meira magn af mat , sælgæti , sætum drykkjum og kjötvörum en drukku minna af mjólk en jafnaldrar þeirra í kjörþyngd . Of þungar 9 ára stúlkur og 15 ára drengir greindu sig ekki frá jafnöldrum sínum í orkuinntöku . Íþróttaþátttaka Íþróttaiðkun íslenskra barna og unglinga er algeng . Fleiri börn hreyfa sig og taka þátt í íþróttum innan íþróttafélaga 2003 - 2004 en 1992 . Skipuleg íþróttaiðkun er að aukast þar sem þeir sem stunda íþróttir æfa meira en áður og tengist það ýmsum þáttum í umhverfi íþróttanna . En þrátt fyrir aukna þátttöku í íþróttum og hreyfingu eru ýmsir kyrrsetuþættir orðnir fyrirferðarmiklir í lífi ungs fólks og piltar eyða meiri tíma í tölvuleiki og horfa meira á sjónvarp en stúlkur . Úrræði Þessar rannsóknarniðurstöður gefa til kynna að offita íslenskra barna sé mjög alvarlegt heilbrigðisvandamál , sérstaklega vegna þess að ástæður aukins hreyfingarleysis og offitu barna eru ekki alveg augljósar . Fullyrða má að offituvandinn eigi rætur sínar að rekja til þeirra miklu samfélags - og menningarlegu breytinga sem orðið hafa á undanförnum árum í verstrænum nútímaþjóðfélögum . Í ljósi þess verður í framtíðinni að grípa til markvissra samfélagslegra aðgerða til að drara úr mætti þess offituhvetjandi umhverfis sem fólk á Íslandi býr við . Aðgerðaáætlanir verða því að stefna að bættu mæðra - og unbarnaeftirliti , auknu vægi hreyfingar í skólastarfi leik - , grunn - og framhaldsskóla , sem og að tryggja að í skólum sé í boði hollur og næringarríkur matur . Nauðsynleg er að efla vitund og ábyrgð foreldra á mikilvægi hreyfingar og hollu og réttu mataræði fyrir alla í fjölskyldunni . Eftirfarandi skólar tóku þátt í rannsókninni : Austurbæjarskóli , Reykjavík Borgarhólsskóli , Húsavík Breiðholtsskóli , Reykjavík Brekkuskóli , Akureyri Grunnskólinn Egilsstöðum og Eiðum Grunnskóli Bláskógabyggðar , Laugarvatni Hrafnagilsskóli , Eyjafjarðarsveit Húsaskóli , Reykjavík Kópavogsskóli , Kópavogi Langholtsskóli , Reykjavík Litlulaugaskóli , Laugum Þingeyjarsveit Lundarskóli , Akureyri Oddeyrarskóli , Akureyri Reykjahlíðarskóli , Mývatnssveit Síðuskóli , Akureyri Stórutjarnaskóli , Þingeyjarsveit Samstarfsaðilar Rannsóknarverkefnið " Lífsstíll 9 og 15 ára Íslendinga " var unnið í samvinnu við marga aðila , m.a. : Grunnskólana sem tóku þátt ( sjá að ofan ) - þökkum börnunum kærlega fyrir þátttökuna