Fortíðarþráin getur blásið mönnum kapp í kinn en hún breytir ekki þörfinni fyrir að taka mið af kennileitum samtímans og láta þau leiða sig áfram . Sveinn Yngvi Egilsson , prófessor í íslenskum bókmenntum við Háskóla Íslands , var í hópi fjögurra fræðimanna sem fluttu fyrirlestur hjá okkur að Kvoslæk í Fljótshlíð undir merkjum fullveldisafmælisins sumarið 2018 . Hann ræddi um um vinagleði : félagslega þýðingu bókmennta í þjóðernislegu samhengi . Undir lok árs 2019 gaf Hið íslenska bókmenntafélag út bók hans Ísland í Eyjahafinu sem fjallar um sama efni . Heiti bókarinnar vekur strax spurningar en Sveinn Yngvi segir í formála að hann fjalli um þætti úr sögu þjóðlegrar menningarsköpunar sem reist sé á alþjóðlegum viðmiðum og bætir við : „ Í titli bókarinnar er brugðið á leik með þá hugsun og Ísland sett niður einhvers staðar í Eyjahafinu . Höfundar og listamenn eins og Benedikt Gröndal og Sigurður [ Guðmundsson ] málari voru iðulega með hugann við Grikkland hið forna og það var útbreidd skoðun á 19. öld að Ísland væri einskonar Hellas Norðursins . “ Fortíðarþráin getur blásið mönnum kapp í kinn en hún breytir ekki þörfinni fyrir að taka mið af kennileitum samtímans og láta þau leiða sig áfram . Hvers vegna skyldu menn til dæmis vilja hverfa aftur til harkalegra kjaradeilna ? Það er þó krafa þeirra sem berjast undir merkjum endurreists sósíalistaflokks . Í Bakþönkum Fréttablaðsins í dag ( 11. janúar ) nefnir Pétur Blöndal stjórnmálabaráttu fimmta og sjötta áratuganna til sögunnar þegar Ólafur Thors leiddi Sjálfstæðisflokkinn og segir síðan um samtímann : „ Öll höfum við hag af lágri verðbólgu og vöxtum , litlu atvinnuleysi og örvun verðmætasköpunar til að standa undir velferðinni . Eins er sameiginlegt verkefni að tryggja hag hinna lakar settu . Það var þangað sem Ólafur [ Thors ] sótti köllun sína í stjórnmálum . Það hefði gefið honum tilefni til bjartsýni , að kaupmáttur hefur aukist um 55% síðustu tvo áratugi , þar af kaupmáttur lágmarkslauna um 85% . “ Fortíðin verður kveikja að háleitum markmiðum en menn verða að nýta tæki samtímans til að móta framtíðina . Aðferðum Sigurðar málara er ekki beitt nú á tímum til að kveikja ættjarðarást Íslendinga . Stjórnmálabarátta fimmta og sjötta áratugarins var barn síns tíma þótt markmiðin hafi ekki breyst . Síðan hefur til dæmis orðið bylting í fjölmiðlun . Flokksblöðin eru úr sögunni og beita verður allt öðrum aðferðum til að afla sér stuðnings en áður . Samtíma-stjórnmálamönnum hefur almennt tekist vel að halda þjóðarskútunni á réttri braut . Fullyrðingar um annað styðjast við annað en almenna mælikvarða við mat á árangri stjórnmálamanna . Einmitt þess vegna er reynt að ýta meginmálefnum til hliðar og stofnað og leitast við að sverta einstaklinga og flokka . Það er rétt sem Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir , varaformaður Sjálfstæðisflokksins , segir í Morgunblaðinu ( sunnudagsblaði 12. jan. ) : „ Samvinna íhaldssamra og frjálslyndra afla um framgang borgaralegra gilda hefur skipt sköpum fyrir samfélagsþróunina á Íslandi . Mikilvægt er að hún haldi áfram og verði áfram traust , þó að vitaskuld verði alltaf tekist á um gildi stöðugleikans annars vegar og breytinga hins vegar . “