16 siður trðiwilöiM 43. árgangur 160. tbl. — Þriðjudagur 19. júlí 1955 Prentsmiðja Morgunblaðsins Genfarráðstefnan var sett í gœrmorgun Leiðtogar f jórveldanna fluttu allir ræður og lýstu viihorfum stjórna sinna Kauphækkanirnar vegna verkfallsins kosta bæjar - sjóð 8 V2 millj. króna Kommúnistar , krafar og Framsékn neita að afla fekna fl ! að borga verkamönnum kaup þeirra ÞAB er nú ljóst orðið að útgjöld bæjarsjóðs Reykjavíkur vegna kauphækkana eftir hina nýju kjarasamninga munu aukast um 8,6 millj. kr . Vegna þessa verður ekki hjá því komizt að hækka útsvör sem því nemur . if - Var haldinn i gær auka-bæjarstjórnarfundur um þetta mál og þar samþykkt að gera þær breytingar á fjárhagsáætlun bæjar - ins , sem óhjákvaemilegar eru vegna þessara auknu útgjalda . -jAr Það vakti nokkra furðu á bæjarstjórnarfundinum , að full - trúar kommúnista og Alþýðuflokksfulltrúinn Óskar Hallgrímsson , sem á sinum tíma stóðu fyrir hinum miklu kaupkröfum og verk - falli í marzmánuði s.I. sýndu nú það algera manndómsleysi að standa gegn því að fjár væri aflað til að greiða kauphækkanirnar sem um var samið í lok verkfallsins . if Sérstaka athygli vakti það að kommúnistar greiddu atkvæði gegn því að bæjarsjóður innti af hendi framlag sitt til Atvinnu - leysistryggingasjóðs , sem er um 3 milljón kr . Er þessi framkoma þeirra með öllu óskiljanleg , nema þeir ætlist til þess að Reykjavík rjúfi það samkomulag sem gert var til lausnar verkfallsins . LAUSN VERKFALLSINS Eins og menn rekur minni til var hið mikla verkfall á fyrri hluta þessa árs leyst með nokk - urri beinni kauphækkun , að visi - töluskerðing var afnumin og einnig með því að stofnaður skyldi atvinnuleysistrygginga - sjóður með framlagi ríkissjóðs , bæjarfélaga og atvinnurekenda . Hver maður hlaut að sjá það , að þetta samkomulag hlyti að hafa verulega aukin útgjöld í för með sér fyrir Reykjavíkurbæ , enda er það nú komið í ljós . Bæj - arfélagið getur þá með engu öðru móti en aukningu ' útsvaranna staðið undir þessum aukna kostnaði . ÚTGJÖLD BÆJARSJÓÐS AUKAST En svo undarlega vildi til í gær , að bæjarfulltrúar kommún - ista og einn bæjarfulltrúi Al - þýðuflokksins , sem þó átti sæti í samninganefnd um lausn verk - fallsins komu nú allir eins og af fjöllum og létust ekki hafa haft nokkra hugmynd um að útgjöld bæjarsjóðs myndu aukast við kauphækkanirnar . Hér skal aðeins stuttlega gerð grein fyrir því hver útgjalda - aukning bæjarsjóðs af verkfall - inu og kauphækkununum er , en endurskoðunardeild bæjarins hefur samið greinargerð yfir það . 1 ) Framlag frá Reykjavík sem sveitarfélagi til atvinnuleysis - tryggingasjóðs 3 milljónir kr. 2 ) Hækkun á áætluðum launa - bótum . Er það m. a . hækkun sem stafar af breytingum á kaupi fastra starfsmanna og hækkunar á kaupi verkfræðinga . 1.1 milljón kr. 3 ) Kauphækkanir vegna kjara - samninga 29. apríl . — Auk þess framlag frá Reykjavík sem at - vinnurekanda til atvinnuleysis - tryggingasjóðs . 3 milljónir kr. 4 ) Útgjaldaaukning vegna vísi - töluhækkunar er áætluð um 1.5 milljón kr . Samtals nemur þessi beina út - gjaldaukning 8.6 milljón kr . Borgarstjóri gerði bæjarfull Frh. á bls. 2 Rússlandssérfræðingurinn Newsweek segir : Allir hötuðu Bería , — en hann haf naði hungurstefnu Stalins og var skotinn Hvers vegna var Malenkov ekki líka skotinn ? RÚSSLANDSMÁLASÉRFRÆÐINGUR bandaríska vikublaðsins Newsweek , Leon Volkov , hefur nýlega ritað grein um fall | » eirra Bería og Malenkóvs og segist hann styðjast við nýjustu tekýrsíur , sem borizt hafa frá Rússlandi . 1 Volkov segir , að það sé nú augljóst mál , að Bería og Malenkóv hafi verið nánir samstarfsmenn . — Eftir dauða Stalíns urðu þeiv valdamestu leiðtogar Sovétríkjanna , tóku höndum saman í stjórn landsins og hugðust m. a . bæta kjör þjóðarinnar . Voru þeir orðnir leiðir á hungurstefnu Stalíns , Og eins og menn muna , var þvi lýst yfir , þegar Malenkóv tók við völdum , áð kjör almennings yrðu stórbætt . Þá ségir og í grein Volkovs , að þeir félagar hafi haft í hyggju að sleppá þúsundum þræla úr fangabúðum og reyna að stjórna ríkinu án þrælabúðavinnu . GERÐU UPPSTEIT En fyrirætlanir þeirra mistók - ust með óllu , eins og kunnugt er . Bería var skotinn , Malenkov var látinn segja af sér forsætisráð - herraembætti og nýir leiðtogar tóku við . — Skömmu áður en Bería var drepinn , gerðu um 100 þús. fangar í þrælabúðunum í Vorkuta verkfall , en sérfræðing - um ber saman um , að slíkt hefði þeim ekki verið unnt nema ör - yggislögreglan hefði komið þeim til hjálpar . Sú var einnig raunin á : þegar öryggislögreglumennii-n - ir í fangabúðunum fréttu um handtöku foringja síns , gerðu þeir uppsteyt , en bæði þeir og fangarnir urðu að lúta í lægra haldi . VINSÆLDIR BJÖRGUÐU MALENKOV Stefna Malenkovs * varð fljótt mjög vinsæl meðal almennings í Rússlandi . Segir Volkov , að það hafi bjargað honum frá dauða , en aftur á móti bafi hinir nýju leið - togar verið óhræddir að koma Bería fyrir kattarnef , þar eð hann og lögregla hans hafi verið ákaf - lega óvinsæl . — Þegar Malenkov hafði misst hinn vopnaða bak - hjarl sinn — rússnesku öryggis - lögregluna — var hann unninn og settur frá . * • • ' Þessar nýju upplýsingar Rúss - landsmálasérfræðingsins koma mönnum kannski nokkuð spánskt fyrir sjónir , því að hingað til hef - ir Bería ætíð verið álitinn einn - Framh . á bls. 2 Leiðin til Genfar LEIÐIN til Genfar hefir verið löng og torsótt . — Helztu vörðurnar eru þessar : 8. febrúar : Malenkov lætur af embætti forsætisráð - herra . Bulganin tekur við . 5. apríl : Churchill dregur sig í hlc , áður en draumur hans um fjórveldafund verður að veruleika . — Eden tekur við . 9. april : Rússar tilkynna , að þeir séu fúsir að undirrita friðarsamninga við Austur - rikismenn . — Um 300 fund - ir voru haldnir áður en Rússar tóku þessa ákvörð - un . 5. maí : Vestur-Þýzkaland öðl - ast sjálfstæði . 10. maí : Vesturveldin stinga upp á því , að fjórveldafund - ur verði haldinn . 15. maí : Austurrískir friðar - samningar undirritaðir . — Landið verður hlutlaust , og Molotov vill , að Þýzka - land verði það einnig . 25. júní : Á 10 ára afmæli S. Þ. lýsir Molotov því yfir að Bandaríkin og Kanada geti tekið þátt í evrópsku varn - arkerfi , ef þau hafa hug á . 6. júli : Eisenhower segir , að Vesturveldin séu fús til að breyta afvopnunartillögum sínum . 9. júlí : Moskvuútvarpið segir , að tími sé kominn til að hin - ir fyrrverandi bandamenn í siðustu styrjöld taki hönd - um saman . 16. júlí : Utanríkisráðherrar Vesturveldanna ræða undir búning fjórveldafundar í París . Utanríkisráðherrar Atlantshaf sbandalagsrí k j - anna koma saman til fund - ar til að ráðgast um Genf - arfundinn . Óeirðir í Casablanka CASABLANCA , 18. júlí — Mikl - ar óeirðir hafa verið hér í fjóra daga | samfleytt . — Hófust þær með því , að Evrópumenn réðust inn í Arabahverfin og fóru þar með ránum og rupli , drápu menn og misþyrmtu . ¦ Ar Síðan hefir hin mesta ógnar - öld verið í landinu og hafa 63 menn | verið drepnir , 14 Evrópu - búar ; bg 49 Arabar . — Er ekkert lát á -óeirðum og útlitið síður en svo gptt . — Reuter . I anda Locarno - samþykktarinnar GENF : — Mikið er um það rætt að bornar verði fram á Genfar - ráðstéfnunni tillögur um öryggis - bandálag i Evrópu i anda Loc - arno-jsamþykktarinnar frá 1925 . — Aðal atriði Locarno-samnings - ins voru þessi : 1 ) Fimm ríki — Þýzkaland , Belgía , Frakkland , Bretland og ítalia — tóku að sér að varðveita friðihn í Vestur-Evrópu . 2 ) Bretland og ítalía voru Frh. á bls. 2 . Einkóaskeyti til Mbl . frá Reuter-NTB . GENF , 18. júlí — í morgun var Genfarráðstefnan sett í Þjóðabandalags höllinni gömlu . — Eisenhower , for - seti Bandaríkjanna , var í forsæti og stjórnaði þessum fyrsta fundi „ hinna fjög - urra stóru " , enda er hann eini þjóðhöfðinginn , sem ráðstefnuna situr . — Ráð - stefnan hófst með því , að Eisenhower flutti ræðu , en síðan töluðu leiðtogar hinna landanna þriggja , Faure , forsætisráðherra Frakka , Eden , forsætisráðherra Breta og loks Bulganin , for - sætisráðherra Ráðstjórnar - ríkjanna . Þegar Eisenhower kom í fund - arsalinn heilsaði hann öllum full - trúum Rússa riieð handabandi , en gekk fyrst að sínum gamla vini , Sjúkoff hermálaráðherra . Rædd - ust þeir við stundarkorn , og segja fréttamenn , að þeir hafi einkum spurt um fjölskyldumál hvors annars . — Eins og kunnugt - er , kynntust þeir eftir stríðið , þegar þeir höfðu báðir aðalbækistöðv - ar sínar í Þýzkalandi . Tókst með þeim góð vinátta , sem ætíð hefir haldizt síðan . KRUSJEFF — HÆGRI HÖND BULGANINS Eins og kunnugt er , fór Krus - jeff með Bulganin til Genfar og urðu nokkur vandræði út af því , hvar hann skyldi sitja . í morgun var fram úr þessu ráðið , og sit - ur hann hægra megin við Bulg - anin . Fundinn í morgun sátu einnig utanríkisráðherrar fjór - veldanna , þeir Dulles , MacMill - an , Molotov og Piney . Þá hafa leiðtogarnir með sér 10 sérfræð - inga , sem eru þeim til aðstoðar á fundunum . KURR HJÁ RÚSSUM f ræðu sinni sagði Eisenhower m. a . , að eitt helzta vandamálið , sem leysa þyrfti , væri sameining Þýzkalands í eitt ríki . Þá sagði forsetinn einnig , að Bandaríkja - menn litu svo á , að allar þjóðir ættu að kjósa sér eigið stjórnar - far . Það væri skoðun Bandarikja manna , að þjóðunum austan Járn tjalds hefði ekki verið gefinn kostur á því . Viidu Bandaríkja - menh , að þessu yrði kippt í lag hið fyrsta . — Fréttamenn segja , að nokkur kurr hafi orðið í rúss - nesku herbúðunum , þegar forseti Bandaríkjanna minntist á þetta mál , enda hafa þeir lýst því yfir áður , að þeir vilji ekki ræða það í Genf . ÖRYGGISLEYSI \ ] [ KOMMÚNISMANS Eisenhower bætti því við , að útþenslusíefna kommúnismans hefði haft ótta og örvæntingu í för með sér , og yrði nú að finna leiðir til að stöðva hana , svo að hægt væri að lægja öldur kalda ¦ Frh. á bls. 2 .