Kristín Marja Baldursdóttir er lærður kennari og kenndi við grunnskóla Reykjavíkur á árunum 1975 - 1988 . Eftir henni hefur verið unnin leikgerð sem sett var upp hjá Leikfélagi Reykjavíkur og samnefnd kvikmynd byggð á bókinni kom út haustið 2001 . Kristín Marja hefur skrifað fjórar aðrar skáldsögur , smásagnasafn og auk þess ritað ævisögu Vilborgar Dagbjartsdóttur , skáldkonu . Hin 12 ára gamla Agga stendur í fjörunni einn páskadagsmorgun þegar Freyja , frænka hennar birtist öllum að óvörum í þorpinu eftir 7 ára dvöl í Ameríku . Maðurinn hennar , sem var liðsforingi í bandaríska hernum , hefur dáið úr hjartaslagi og hún ákveðið að snúa heim . Hún flytur inn til ömmu og afa Öggu með 7 koffort full af fötum og fyllir húsið af ilmi allra heimsins ilmvatna og krema . Freyja er fögur , líkust álfadrottningu , með mjaðmasítt hár , rauðar varir , fullkomlega vaxin , hávaxin og grönn , en með ísköld , jökulblá augu . Öggu líkar illa við hana frá byrjun . Hún kunni ekki við þessa konu . Hún var öðruvísi . Hún var of fín og það var kalt í kring um hana . Hún talaði mjúklega en augun voru eins og jökull . ( bls. 9 ) Freyja snýr friðsælu bæjarlífinu á hvolf , heillar alla karlmenn upp úr skónum , vekur reiði ráðsettra frúa og hagar sér þvert á allar siðareglur samfélagsins . Það dirfist enginn að stoppa þessa dularfullu og stórhættulegu fegurðardís með augun köldu . Mávahlátur gerist í litlu sjávarplássi á Íslandi í kring um árið 1950 , skömmu eftir seinni heimsstyrjöldina , og spannar um það bil 3 ár . Agga er aðalsögupersónan . Frásögnin er í 3. persónu en hugsanir Öggu og minningar fléttast inn í hana . Foreldrar Öggu dóu úr berklum þegar hún var aðeins mánaðargömul og er hún alin upp hjá ömmu sinni og afa , móðursystrum sínum og afasystur . Á heimilinu er sannkallað kvennaveldi þar sem afi Öggu er sjómaður og er því sjaldan heima . Konurnar ráða andrúmsloftinu í bænum en karlarnir standa lítilhugaðir hjá , yfir sig hrifnir af Freyju . Það er kreppa á sögutímanum , allar nauðsynjar eru af skornum skammti og miklar stjórnmálalegar sviptingar í samfélaginu . Einkum eru áberandi átökin milli kratanna og Íhaldsins og kristallast þau í afa Öggu . Hann er harðskeyttur krati og segir fátt sem ekki tengist stjórnmálum . Agga sjálf er útundan á heimili sínu þar sem hún er of ung til að teljast til kvenna . Hún lætur það þó ekki stoppa sig og fylgist með öllu sem gerist , ýmist falin bak við bók , á stigaganginum eða undir sófa . Þannig tekst henni að gera sér glögga mynd af því sem fram fer og þótt hún skilji það ekki allt hefur hún á því sterkar skoðanir . Þar sem hún er enn barn og þarf ekki að hugsa um óskráðar reglur samfélagsins , stéttaskiptingu og virðingu fjölskyldunnar , getur hún horft á það utan frá , án þess að vera bundin af siðareglum . Í þorpinu er skýr virðingarstigi og eru samskiptin eftir því . Freyja er fædd og uppalin í þorpinu , óskilgetin dóttir almúgakonu , og væri undir venjulegum kringumstæðum föst á botni virðingarstigans . Í æsku var hún þybbin og varð fyrir einelti vegna þess . Það hafði djúpstæð áhrif á hana og þjáist hún af lotugræðgi sem fullorðin manneskja . Eftir heimkomuna frá Ameríku er hún háskakvendi sem rænir athygli allra í bænum , stingur undan dóttur helstu góðborgara bæjarins og gengur þvert á allar siðareglur samfélagsins með því að fremja morð : hún brennir inni ofbeldisfullan eiginmann bestu vinkonu sinnar . Agga kemst ein á snoðir um þetta en enginn trúir henni . Hún reynir að sannfæra lögreglufulltrúa bæjarins – sem er vinur hennar – um hvernig í pottinn sé búið og hvernig innræti Freyju sé en hann leggur ekki trúnað á orð barns , frekar en nokkur annar . Undir lok bókarinnar trúir hann loks á frásögn hennar , enda hefur Freyja þá drepið annan mann , en þá dregur Agga orð sín til baka og segist hafa logið öllu saman . Hvers vegna ? Hvers vegna ákveður hún að hylma yfir með manneskju sem framið hefur glæpi gegn samfélaginu og henni hefur geðjast illa að frá upphafi ? Agga hefur tapað frelsi barnsins og sér sig knúna til að taka afstöðu . Hefur hún líka misst sjálfstæða og gagnrýna hugsun með kynþroskanum ? Hefur hún gengist samfélaginu á hönd , ákveðið að gera einfaldlega eins og hinar konurnar í fjölskyldunni og hylma yfir með frænku sinni ? Eða hefur hún ákveðið að taka þátt í uppreisn Freyju gegn kúgun samfélagsins , jafnvel þótt Freyja hafi snúið allri tilveru hennar á hvolf ? Sér hún réttlæti í gerðum Freyju og möguleika á betra lífi ef hún gerir hið sama ? Eða var hún kannski einfaldlega enn fúl út í Magnús lögreglufulltrúa fyrir að trúa sér ekki ? Við þessum spurningum eru engin einhlít svör .