Íslenskt mál og almenn málfræði - 01.01.1982 , Blaðsíða 111 Um tvenns konar h-framburð 109 I mínum eigin framburði virðist mér vera ótvíræður munur á kamp ~ kamb ellegar volk ~ volg ( sbr. Höskuldur Þráinsson 1978a : 542 ) . Hins vegar renna á mig tvær grímur , ef ég bæti eignarfalls-essi við . Ég hygg , að hljóðmyndunarmunur sé á kamps og kambs ellegar á volks og volgs , og þann mun ætti að mega finna með rannsóknartækj - um , en ég efast um , að menn skynji hann yfirleitt . Rím er e. t . v . varasamur mælikvarði , en fróðlegt væri þó að vita , hvað menn telja geta rímað saman af því , sem nefnt er hér á eftir : ( 25 ) 1 bálks , dálks , jálks , kálks , skálks : fjálgs , njálgs , skjálgs 2 skelks , stelks : belgs , elgs , helgs , svelgs 3 dilks , mylks , stilks : sylgs 4 volks : volgs 5 fólks , hólks : dólgs 4 . Aldur og uppruni tvenns konar / f-framburðar Lengi hafa verið uppi kenningar um , að í fornu máli íslensku hafi verið til tvenns konar / , bæði tannmælt og rismælt . Stefán Einarsson taldi víst , að óraddað / á undan t - \ ætti rætur að rekja til tannmælta / - sins , en raddað / á undan p - \ og k - \ hefði verið rismælt að fornu og vel raddað . Hann færði hljóðfræðileg rök fyrir því , hvers vegna tannmælt / hafi afraddast fremur á undan t - \ en rismælt / á undan p - \ og k - \ . Raddað / á undan t - \ í tvenns konar / í-framburði , telur Stefán , að megi skýra að nokkru leyti sem arftaka rismælts / - s , en samt sé augljóst , að kerfisþvingun eigi drýgstan hlut að máli ( Stefán Einarsson 1928 - 29 : 265 - 267 ) . Fræðimönnum hefir lengi verið ljóst , að í mörgum íslenskum ritum allt síðan á 14. öld er skrifað Id , þar sem áður var Ið eða Iþ , og lld , þar sem áður var Id . Jakob Benediktsson ( 1960 ) hefir sýnt , að á undan d - \ hlýtur að hafa verið tvenns konar / í íslensku frá 14. öld og langt fram á 17. öld . Um það vitnar ekki einungis þessi ritháttur , heldur einnig rím skálda . í þeim kveðskap , sem athugaður var , er Id ( < / ð ) yfirleitt ekki rímað á móti lld ( < ld ) . Eftir rími skálda að dæma hefir þessi munur haldist norðanlands og vestan fram undir 1700 , en hverfur upp úr 1650 sunnan lands og austan . Fyrir u . þ. b . 60 árum rannsakaði Jón Helgason stafsetningu Skarðs - bókar ( ÁM 350 fol . ) , sem var skrifuð um og upp úr 1360. í Iýsingu Jóns kemur fram , að Id og lld er haldið reglulega sundur greindum