MORGUNBLAÐIÐ Fimmtudagur 26. maí 1960 Engin smábylgja þegar hún kom Sig . Þórarinsson kom frá Hawai í gser SIGURÐUR Þórarinsson , jarðfræðingur , kom í gær heim frá Hawai , sem var sið - asti staðurinn í fyrirlestrar - ferð hans vestur um haf , þar sem hann hélt 16 fyrirlestra í 12 háskólum . Sigurður fór frá Hawai 22. maí , en flóð - bylgjan mikla á Kyrrahafi skall þar á ströndina aðfara - nótt þess 24 . Sigurður sagði í samtali við blaðamann Mbl . í gær , að strönd - in á Hawaiieyju sem bylgjan skall yfir , væri flöt og hættuleg að þessu leyti . Fólkið freistaðist til NeÖri deild : T \ ö stjórnar - frumvörp afgreidd NEÐRI deild afgreiddi fyrradag tvö af frumvórp - um ríkisstjórnarinnar . Var það frumvarpið um Verzl unarbanka íslands hf. , sen samþykkt var með aðeins mótatkvæði , og frumvarp ið um verðlagsmál , sen samþykkt var samhljóða Bæði þessi frumvörr komu til fyrstu umræðu Efri deild í gær . — Gerð Gylfi Þ. Gíslason , viðskiptt málaráðherra , þar greir fyrir þeim , en síðan fóru þau til athugunar í nefnd . Þess má einnig geta , að ríkisreikníngurinn 1957 heí ur nú verið endanlega af - greiddur í Efri deild og fær Neðri deild hann nú til meðferðar . að byggja nálægt sjónum , og hefði það einmitt borizt í tal í rabbi hans við jarðfræðinganna í Eldfjallarannsóknarstöðinni sem þarna er , hve erfiðlega gengi að fá fólkið til að byggja ekki svo nálægt sjónum . Líklega þyrfti smáflóðbylgju , til að koma því í skilning um þetta . En það var engin smáflóðbylgja þegar hún kom daginn eftir . Samt mun hafa orðið tiltölulega lítið tjón þár , því ströndin þarna megin er strjál - byggð . Þó fórust 50 — 60 manns . Borgin Honolulu er hinum meg - in á eyjunni og í hættu , þegar flóðbylgjurnar koma úr hinni átt - inni , eins og eftir jarðskjálfta . Missti af tveim eldgosum Um jarðskjálftana og flóðbylgj una miklu kvaðst Sigurður lítið vita nema af blaðafregnum . Þess - ar flóðbylgjur eru einkennilegar , sagði hann . Úti á rúmsjó verður maður lítið var við þær , því þær eru svo lágar . En þær geta verið mörg hundruð km . breiðar og fara með ofsahraða . Er þær mæta Iandi brotna þær og æða á Iand . Á Hawaii hélt Sigurður fyrir - lestur um íslenzk eldfjöll . En hann rétt missti af tveimur eld - gosum þar . — Eldgosin á Hawaii eru víst alveg stórkostlega falleg sagði hann . Hraunið er svo þunnt og spýtist upp eins og Geysisgos , getur farið allt upp í 450 m. hæð . Ég missti af þeirri sýn , en hraunið var enn volgt er ég kom þangað , og frá jarðfræðilegu sjón armiði jafn gott . Dyngjufjöll á Hawaii og íslandi Hawaii hefur líka annað sér - stakt , dyngjufjöll , eins og á ís - landi , en þar gjósa þau enn . Sigurður kom beina leið frá Hawaii um Los Angeles og New York , og tapaði einum degi á tíma mismuninum . Þetta er engin smá - ræðis vegalengd , því frá Los Ang eles til Hawaii er jafn langt og frá New York til Reykjavíkur . Fjárskaðar v / ð Djúp EINS og skýrt var frá í blaðinu á þriðjudag , kom hríðarveðrið , sem skall á við ísafjarðardjúp 20. þ.m. , víða illa við , þar vestra . Síðan veðrinu slotaði hafa menn verið að smala fénu saman , en gengur misjafnlega . Áður hefur verið sagt frá kind - um , sem saknað er í Snæfjalla - hreppi , en í gær símaði fréttarit - ari blaðsins á Þúfum , að flest fé vantaði í Nauteyrarhreppi , um 30 kindur á Laugalandi , en ein fannst dauð . Er óttazt að nokkuð af fé þessu hafi farizt . Sauðburður var ekki byrjaður þar . Á öðrum bæjum en Lauga - landi er flest féð fundið , sumt dregið lifandi úr sköflum . Ber Minjasafn um Ein - ar Benediktsson STJÓRN Útgáfufélagsins Braga hefur ákveðið að efna til minja - safns um Einar Benediktsson skáld , og safna ýmsum munum , sem voru í eigu hans . — Hefur stjórn félagsins falið Þóroddi Guðmundssyni frá Sandi að vinna að undirbúningi þessa máls , en hann hefur kynnt sér slík minjasöfn í Skotlandi . Flyt - ur Þóroddur Guðmundsson er - indi í útvarpið í kvöld um hið fyrirhugaða minjasafn uro Rinar Benediktsson . mikið á doða . Þá varð einng mik - ið tjón á æðarvarpi í Æðey , því að hreiðrin fennti í kaf . Góð byrjun hval - vertíðarinnar 13 búrhveli úr fyrstu veiðiför ÞAÐ var handagangur í öskj - unni í hvalstöðinni í Hvalfirði í gærmorgun , er fréttamaður Mbl . kom þangað upp eftir . Allir fjórir hvalbátarnir höfðu komið inn til stöðvarinnar þá um nótt - ina , með samtals 13 hvali í togi . Bátarnir höfðu verið ú'ti í u.þ.b. tvo sólarhringa um 190 mílur út af firðinum og var þetta fyrsta veiðiferðin á nýbyrjaðri vertið . Loftur Bjarnason forstjóri hf . Hvals tjáði Mbl . að þetta sé bezti byrjunarafli í sögu fyrirtækis - ins , . Var hér eingöngu um búr - hveli að ræða , en þau fara í bræðslu . Það tekur fjóra tíma að gera að hverri skepnu , og voru allir starfsmenn stöðvar - innar að verki í gærmorgun en í flæðarmálinu og við bryggju - sporðinn lágu 9 hvalir og biðu meðferðar . Þegar bátarnir hafa dregið hvalinn að síðunni er þegar sprautað í hann efni sem nefnt er „ acronise " . Er það gert til að verja hann skemmdum , og þá er óhætt að láta hann liggja óverkaðan um nokkurn tíma án þess að eiga á hættu lað hann skemmist . \ Myndirnar hér að ofan vdru teknar í Hvalfirði í gærmorgun og sýna þegar lengd hvalsinsfíer mæld , og skurðarmaðurinn riýr sig til atlögu með flugbeitta sveðju í hendi Ljósm. Mbl . Marl Útsvarsmálib mikib rætt í Nebri deild Þar stendur nú yfir 2. umrœða um bráðq - birgðabreytingar stjórnarinnar & von a barni RÓM , 25. maí . — Leikkonan Jayne Mansfield tilkynnti hér í dag , að hún ætti innan tíðar von á barni með manni sínum , „ kjöt - fjallinu " Mickey Hargitay , sem er ungverskur að ætterni . / * NA IShnúhr S SVSOhnúhr ) i Snjikoma t ÚH V Stiirír K Þrumur ' / / R * qn \ v / traai KuUaskil Hilaskil H HotS HLÝINDI halda áfram og eru ekki líkur fyrir frosti hér á landi næstu daga . Hlýindin , sem ollu norðanáttmni á dög - unum voru yfir Mið-Svíþjóð á hádegi í gær og ollu norð - lægri átt í Noregi . Á kortinu er regnsvæði fyr - ir vestan ísland . Það náði inn yfir Vestfirði og Snæfellsnes og olli þar talsverðri úrkomu i gær . Annað regnsvæði var að nálgast landið úr suðri , og enn sunnar hið þriðja . Má því búast við vætutíð sunnan lands næstu daga . Norðan - og Austanlands verður hins veg - ar þúrrara og skemmtilegra veður . - Veðurspáin kl. 10 í gær - kvöldi : SV-land , Faxafl . , VS-mið og Faxafl.mið : S og SV kaldi , smáskúrir en bjart á milli . Breiðafjörður , Vestfirðir , Breiðafj.mið og Vestfj.mið : SA-kaldi og rigning í nótt , en S-kaldi og skúrir á morg - un . Norðurland til Austfj . og Norðurmið til Austfj.miða : SA kaldi og víða rigning í nótt , en sunnan gola og léttskýjað á morgun . SA-land og SA-mið : SV gola og úrkomulítið með morgninum , en SA kaldi og dálítil rigning síðdegis . ÚTSVARSMALIN voru rædd í 4% klukkustund í Neðri deild Alþingis í gær og lauk þó ekki 2. umræðu um frum - varp ríkisstjórnarinnar um þau efni . Eins og skýrt var frá í Mbl . í gær , voru mál þessi tekin fyrir að nýju á fundi deildarinnar í fyrradag , þegar félagsmálanefnd hafði lokið athugun sinni á frum varpi ríkisstjórnarinnar um bráð abirgðabreytingu á útsvarslög - unum . Umræður um frumvarpið héldu svo áfram á fundi Neðri deildar í fyrrakvöld og töluðu þá þeir Gunnar Jóhannesson , Hall - dór E. Sigurðsson og Skúli Guð - mundsson , sem allir höfðu sitt - hvað við frumvarpið að athuga . Þegar fundur í Neðri deild hófst kl. 13% í gær svaraði Guðlaugur Gíslason framkom - inni gagnrýni , en því næst töl - uðu þeir hver á eftir öðrum Eysteinn Jónsson , Einar Olgeirs - son og Jón Skafta-soii og stóðu ræður þeirra fram til klukkan tæplega 19 , að undanskildu klukkutíma kaffihléi milli kl. 16 og 17 . Gagnrýndu þeir stjórnar - andstæðingar ýmis ákvæði frumvarpsins , m.a. þá útsvars - stiga , sem fyrirhugað er að lög - festa , svo og þau ákvæði frum - varpsins , sem setja samvinnufé - lögin á bekk með öðrum fyrir - tækjum að þvi er greiðslu veltu - útsvars snertir , á þeim stöðum , sem þau útsvör verða á annað - borð tíðkuð . Þess má geta , að stjórnarandstæðingar voru síður en svo sammála í gagnrýni sinni á frumvarpinu og viku þvi einn - ig orðum hver að öðrum í ræð - um sínum , þó að vonum kvæði mun minna að þeim innbyrðis ýfingum þeirra en ádeilum á stjórnarflokkana . Mælendaskrá var ekki tæmd , þegar fundi lauk , og var umræð unni því frestað . 2000 . sýningin í þjóðleikhúsinu í KVÖLD verður tvöþúsund - asta sýningin á leiksviði Þjóð - leikhússins og svarar það til að um 200 sýningar hafi að jafnaði verið á ári s.l. 10 ár . Á þessum tíma hefur þjóðleik - húsið tekið til meðferðar 120 verkefni , . „ í Skálholti " verður sýnt í kvöld í 10. sinn . Aðsókn að þess - um leik hefur verið ágæt , en sýningum verður nú hætt á því í bili vegna annarra verkefna sem sýnd eru á „ Listahátíðinni . " SÍIdarverðið 110 kr. málið sjAvarUtvegsmAlarAð - HERRA hefur ákveðið að fengn um tillögum stjórnar Síldarverk - smiðja ríkisins , að verð á sumar - veiddri síld fyrir Norður - og Austurlandi til bræðslu verði í sumar kr. 110.00 fyrir hvert mál síldar . Reyniet síld , sem afhent er síldarverksmiðjunum til bræðslu , óvananlega fitulítil , er þeim heim ilt að ákveða lægra verð en að framan greinir fyrir þá síld . Þá er verksmiðjunum heimilað að taka til vinnslu af þeim , er þess kynnu að óska og greiða þá við móttöku 85% af áætlunarverð inu , kr. 110.00 , þ.e. kr. 93.50 , og eftirstöðvarnar , ef einhverjar verða , þegar reikningar verk - smiðjanna hafa verið gerðir upp .