Evrópskir stjörnufræðingar hafa fundið reikistjörnu , álíka massamikla og jörðin , á braut um stjörnu í Alfa Centauri kerfinu . Evrópskir stjörnufræðingar hafa fundið reikistjörnu , álíka massamikla og jörðin , á braut um stjörnu í Alfa Centauri kerfinu — nálægasta stjörnukerfi við jörðina . Reikistjarnan er jafnframt sú léttasta sem fundist hefur í kringum stjörnu á borð við sólina . Reikistjarnan fannst með HARPS mælitækinu á 3,6 metra sjónaukanum í La Silla stjörnustöð ESO í Chile . Niðurstöðurnar verða birtar í vefútgáfu tímaritsins Nature þann 17. október 2012 . Alfa Centauri er ein bjartasta stjarnan á suðurhimninum og nálægasta stjörnukerfið við sólkerfið okkar — aðeins 4,3 ljósár í burtu . Um þrístirni er að ræða — kerfi tveggja stjarna áþekkum sólinni okkar , sem hringsóla hver um aðra og nefnast Alfa Centauri A og B , auk fjarlægari og daufari rauðri dvergstjörnu sem kallast Proxima Centauri [ 1 ] . Frá nítjándu öld hafa stjörnufræðingar velt vöngum yfir hugsanlegum reikistjörnum í þessu kerfi , nálægasta mögulega heimili lífs utan okkar sólkerfis . Þrátt fyrir sífellt nákvæmari leit fannst aldrei neitt , fyrr en nú . „ Mælingar okkar með HARPS mælitækinu ná yfir meira en fjögur ár og sýna lítið en raunverulegt merki um reikistjörnu á sveimi um Alfa Centauri B , sem hefur 3,2 daga umferðartíma , “ segir Xavier Dumusque ( Stjörnustöðinni í Genf í Sviss og Centro de Astrofisica da Universidade de Porto í Portúgal ) , aðalhöfundur greinar um rannsóknina . „ Þetta er stórkostleg uppgötvun sem hefur reynt til hins ýtrasta á tækni okkar ! “ Evrópsku stjörnufræðingarnir fundu reikistjörnuna með því að nema örlítið vagg á hreyfingu stjörnunnar Alfa Centauri B sem rekja má til þyngdartogs reikistjörnunnar [ 2 ] . Áhrifin eru sáralítil en valda því að stjarnan vaggar til og frá um 51 sentímetra á sekúndu ( 1,8 km/klst ) , álíka hratt og skríðandi smábarn . Aldrei áður hefur viðlíka nákvæmni náðst með þessari aðferð . Alfa Centauri B líkist sólinni okkar mjög en er örlítið minni og litlu daufari . Reikistjarnan nýfundna er rétt rúmlega massameiri en jörðin en í aðeins 6 milljón km fjarlægð frá sinni móðurstjörnu , miklu nær en Merkúríus er frá sólinni í sólkerfinu okkar . Alfa Centauri A er mörg hundruð sinnum lengra í burtu , en frá reikistjörnunni séð skini hún mjög skært á himninum . Árið 1995 fannst fyrsta reikistjarnan á braut um stjörnu á borð við sólina okkar en síðan hafa meira en 800 reikistjörnur fundist , flestar miklu stærri en jörðin og margar á stærð við Júpíter [ 4 ] . Helsta áskorun stjörnufræðinga nú er að finna reikistjörnu á stærð við jörðina í lífbelti annarrar stjörnu [ 5 ] . Nú hefur fyrsta skrefið verið stigið [ 6 ] . „ Þetta er fyrsta reikistjarnan með massa á við jörðina sem finnst í kringum stjörnu sem líkist sólinni okkar . Hún er mjög nálægt sinni móðurstjörnu og því alltof heit til þess að líf eins og við þekkjum það geti þrifist , en hún gæti verið ein reikistjarna af nokkrum í kerfinu , “ segir Stéphane Udry ( Stjörnustöðinni í Genf ) , einn af höfundum greinarinnar og meðlimur í rannsóknarhópnum . „ Fyrri niðurstöður okkar með HARPS , auk nýrra uppgötvana Keplerssjónaukans , sýna að meirihluta lágmassareikistjarna er að finna í kerfum sem þessum . “ „ Þessar niðurstöður marka stórt skref í átt til þess að við finnum tvíburasystur jarðar í næsta nágrenni við sólina okkar . Við lifum á spennandi tímum ! “ segir Xavier Dumusque að lokum . [ 1 ] Stjörnur í fjölstirnakerfum eru nefndar þannig að stórum bókstöfum er bætt aftan við nafn stjörnunnar . Alfa Centauri A er bjartasta stjarnan í kerfinu , Alfa Centauri B er aðeins daufari og Alfa Centauri C er mun daufari en kallast líka Proxima Centauri . Proxima Centauri er örlítið nær jörðinni en A og B og því formlega nálægasta stjarnan við sólkerfið okkar . [ 2 ] HARPS mælir sjónstefnuhraða stjörnu — hraða hennar í átt til eða frá jörðinni — með mikilli nákvæmni . Reikistjarna á braut um stjörnu veldur því að stjarnan sveiflast reglulega til og frá fjarlægum athuganda á jörðinni . Vegna Dopplerhrifa veldur þessi breyting á sjónstefnuhraðanum færslu í litrófi stjörnunnar að lengri bylgjulengdum þegar hún fjarlægist ( kallað rauðvik ) en að styttri bylgjulengdum þegar hún nálgast okkur ( kallað blávik ) . Hægt er að mæla þessa örlitlu breytingu í litrófi stjörnunnar með nákvæmum litrófsritum eins og HARPS og finna þannig reikistjörnu . [ 3 ] Með sjónstefnumælingum geta stjörnufræðingar einungis áætlað neðri mörk á massa reikistjörnunnar , því mat á massanum veltur líka á brautarhallanum miðað við sjónlínuna , sem er óþekktur . Tölfræðilega er þessi lágmarksmassi oft mjög nærri raunmassa reikistjörnunnar . [ 4 ] Hingað til hefur Keplerssjónauki NASA fundið 2.300 hugsanlegar reikistjörnur með annarri aðferð — leit að örlítili birtuminnkun stjörnu þegar reikistjarna gengur fyrir hana ( þverganga ) og hylur hana að hluta . Þær reikistjörnur sem hafa fundist með þessari þvergönguaðferð eru alla jafna mjög fjarlægar . Reikistjörnurnar sem fundist hafa með HARPS eru á braut um tiltölulega nálægar stjörnur en nýjasta uppgötvunin er sú nálægasta . Þessar reikistjörnur eru þess vegna heppilegri til frekari mælinga í kjölfarið , eins og á lofthjúpi reikistjörnunnar . [ 5 ] Lífbelti ( habitable zone ) er mjótt svæði í kringum stjörnu þar sem vatn getur verið á fljótandi formi ef aðstæður eru réttar . [ 6 ] ESPRESSO , Echelle SPectrograph for Rocky Exoplanet and Stable Spectroscopic Observations , er litrófsriti sem verður komið fyrir í Very Large Telescope . Verið er að leggja lokahönd á hönnun ritans og verður hann tekinn í notkun síðla árs 2016 eða snemma árs 2017 . ESPRESSO mun ná að greina sjónstefnuhraða niður í 0,35 km/klst eða minna . Til samanburðar veldur jörðin 0,32 km/klst sjónstefnuhraða á sólinni . Þessi upplausn ætti að gera ESPRESSO kleift að finna reikistjörnur á stærð við jörðina í lífbeltum annarra stjarna . ESPRESSO samstarfið lýtur stjórn þeirra stjörnufræðinga sem gerðu uppgötvunina sem hér er lýst . Sagt er frá þessari rannsókn í greininni „ An Earth mass planet orbiting Alpha Centauri B “ sem birtist í vefútgáfu tímaritsins Nature þann 17. október 2012 . Á Paranalfjalli starfrækir ESO Very Large Telescope , fullkomnustu stjörnusjónauka heims sem notaðir eru til athugana á sýnilegu ljósi og tvo kortlagningarsjónauka . Þetta er þýðing á fréttatilkynningu ESO eso 1241 . Tengdar myndir Þessi teikning sýnir reikistjörnu á braut um stjörnuna Alfa Centauri B sem tilheyrir þrístirnakerfinu sem er næst jörðinni . Alfa Centauri B er bjartasta fyrirbærið á himninum en hitt bjarta fyrirbærið er Alfa Centauri A. Sólin okkar sést efst til hægri . Reikistjarnan fannst í gögnum HARPS litrófsritans á 3,6 metra sjónaukanum í La Silla stjörnustöð ESO í Chile . Mynd : ESO / L. Calçada Þessi teikning sýnir reikistjörnu á braut um stjörnuna Alfa Centauri B sem tilheyrir þrístirnakerfinu sem er næst jörðinni . Alfa Centauri B er bjartasta fyrirbærið á himninum en hitt bjarta fyrirbærið er Alfa Centauri A. Sólin okkar sést efst til hægri . Reikistjarnan fannst í gögnum HARPS litrófsritans á 3,6 metra sjónaukanum í La Silla stjörnustöð ESO í Chile . Mynd : ESO / L. Calçada Þessi víðmynd sýnir björtu stjörnuna Alfa Centauri en hún var búin til úr ljósmyndum sem teknar voru í Digitized Sky Survey 2 verkefninu . Stjarnan virðist stór vegna ljósdreifingar í sjóntækjum sjónaukans sem og á ljósmyndinni . Alfa Centauri er nálægasta fastastjarnan við sólkerfið okkar . Mynd : ESO / Digitized Sky Survey 2 . Þakkir : Davide de Martin