Afleiðingarnar gætu valdið kerfislægri áhættu gagnvart efnahag Þýskalands , Evrópusambandsins og heimsins alls . Greiðslan var vegna fjármuna sem höfðu runnið frá Kaupþingi til Deutsche Bank síðustu vikurnar fyrir fall íslenska bankans vegna hins svokallaða CLN-strúktúrs . Samkvæmt áður óbirtum málsskjölum úr Hæstarétti Austur-karabískahafsins , þar sem mál tengd Bresku Jómfrúareyjunum – heimaríki aflandsfélaganna er Tortóla-eyja sem tilheyrir klasanum – sem Kjarninn hefur undir höndum var samkomulagið grundvallað á því að fullum trúnaði yrði haldið um það . Auglýsing Þar segir enn fremur að ákvörðun um Deutsche Bank um að semja sé fyrst og síðast grundvölluð á því að forðast „ skaðlega umfjöllun . “ Það er eins og þú sért að tala kínversku “ Á árinu 2008 réðst Kaupþing í margháttaðar tilraunir til að bjarga sér fyrir horn . Ein leið sem þeir geta gripið til er sú að kaupa einfaldlega tryggingu á því að hún gangi eftir . Ef t.d. Norski olíusjóðurinn hélt að Kaupþing gæti ekki borgað skuldirnar sínar í framtíðinni þá gátu þeir keypt skuldatryggingu á bankann . Ef álagið er hátt þýðir það að líkur á því að útgefandinn geti borgað skuldirnar sínar eru litlar . Ef það er lágt þá eru góðar líkur á því að hann geti staðið við skuldbindingar sínar . Árið 2005 var byrjað að versla með skuldatryggingar á Kaupþing . Mynd : EPA Skuldatryggingar gátu hins vegar haft mikil áhrif á getu banka til að fjármagna sig . Ef álagið hækkaði varð miklu dýrara fyrir þann banka að nálgast peninga til að reka sig . Á þeim tíma voru þeir að langstærstu leyti fjármagnaðir á markaði , en að litlu leyti með innlánum . Það gerði allt kerfið viðkvæmt fyrir samdrætti á alþjóðlegum fjármálamörkuðum . Upphaf hennar fyrir íslensku bankanna þrjá var hægt að rekja til hækkandi skuldatryggingaálags . Búnir að kaupa tryggingar og veðja á það að bankinn falli og þeir nýti sér það að í hvert skipti sem enginn aðili sé inni á markaðnum sem vilji taka áhættu í íslensku bönkunum að þá ýti markaðurinn upp og hann taldi að það þyrfti ekki marga aðila til þess að taka á móti þessu til þess að sjá það að markaðurinn væri ekkert raunverulegur . “ Í byrjun febrúar 2008 fundaði Sigurður Einarsson , þáverandi starfandi stjórnarformaður Kaupþings , ásamt sænskum starfsmanni Kaupthing Singer & Friedlander með þremur fulltrúum Deutsche Bank , sem hafði um áraraðir haft fínar tekjur af því að ráðleggja Kaupþingssamstæðunni . Á meðal þeirra sem sátu fundinn var Venky Vishwanathan , starfsmaður Deutsche Bank í London . Og , samkvæmt planinu , ætti skuldatryggingaálagið að lækka hratt . Lækkaði ekki , heldur hækkaði Sumarið 2008 hóf skuldatryggingaálagið hins vegar að hækka skarpt . Viðskipti yrðu síðan ef tilboðin mættust og við vissum til þess að álagið hafði hækkað tíu daga í röð án þess að nokkur viðskipti hefðu orðið ! Þær hækkanir Iíkt og aðrar voru tilefni neikvæðra frétta um stöðu bankans jafnt innanlands sem utan . “ Auglýsing Þann 13. júní 2008 funduðu Kaupþingsmenn aftur með Venky Vishwanathan . Á þessum fundi var rætt um möguleikann á því að eiga viðskipti með lánshæfistengd skuldabréf , eða CLN , til að lækka álagið . Sigurður Einarsson sagði í áðurnefndu vina og vandamanna-bréfi að Deutsche Bank hefði lagt til við Kaupþing að bankinn ætti að reyna að kaupa sjálfur þessar skuldatryggingar og sjá hvaða áhrif það myndi hafa á álagið . „ Hann hafði ekki verið sérstaklega tortryggður fram að þessum tíma . Sá áhugi leiddi til þess að málinu var vísað til Fjármálaeftirlitsins sem vísaði því til sérstaks saksóknara . Planið var eftirfarandi : Annars vegar myndi Kaupþingi lána þremur aflandsfélögum skráðum til heimilis á Bresku Jómfrúareyjunum 130 milljónir evra . Þau myndu svo lána 125 milljónir evra áfram til annars aflandsfélags sem hin þrjú áttu , sem myndi kaupa lánshæfistengd skuldabréf á Kaupþing af Deutsche Bank . Þær fimm milljónir evra sem eftir stæðu færu til þýska bankans sem þóknun . Það félag myndi sömuleiðis lána 125 milljónir evra áfram til félags sem hét Partridge ( að fullu í eigu Harlow og auðvitað skráð á Bresku Jómfrúareyjunum ) og borga Deutsche Bank sínar þóknanagreiðslur . Patridge keypti svo lánshæfistengdu skuldabréfin , líkt og Chesterfield . Hann tók það þó reyndar sérstaklega fram að sá hagnaður sem gæti myndast myndi renna til félaga í hans eigu sem væru skuldsett hjá Kaupþingi til að minnka áhættu bankans . Það hefði verið skýr fyrirvari sem Hreiðar Már hefði sett . Alls átti Chesterfield að geta hagnast um samtals 60 milljónir evra áður en yfir lauk ef allt hefði gengið upp . Upphaflega lánaði Kaupþing í Lúxemborg til viðskiptanna en sú áhætta var færð yfir á móðurbankann á Íslandi 29. ágúst 2008 . Um var að ræða svokölluð peningamarkaðslán án trygginga , án þess að lánshæfi félaganna sem fengu lánin væru metin og án þess að fyrir lægi samþykkt lánanefnda Kaupþings . Það verður að hafa í huga að á þessum tíma átti Kaupþing á Íslandi lítinn sem engan erlendan gjaldeyri og gat aldrei greitt þá skuldbindingu sem bankinn tók á sig í viðskiptunum . Því fóru engir alvöru peningar frá Íslandi til að borga fyrir CLN-snúninginn . Til að flækja þessa flækju enn frekar voru þessi lánshæfistengdu skuldabréf tvöfalt voguð , sem þýddi að Deutsche Bank tók upphaflega áhættu í viðskiptunum til jafns á móti Chesterfield og Partridge . Sá einhver var að sjálfsögðu Kaupþing , sem lánaði félögunum tveimur samtals 250 milljónum evra til að mæta veðköllunum . Í rannsóknargögnum sést að hvorki Chesterfield né Partridge , né raunverulegir eigendur félaganna , voru krafin um þessar greiðslur eða beðin um að samþykkja lántökur vegna þeirra . Deutsche Bank sendi einfaldlega tölvupóst til Kaupþings þar sem yfirmenn bankans tóku ákvörðun um lánveitingarnar . Sá Ármann sem hann nefnir er Þorvaldsson og var framkvæmdastjóri Kaupthing Singer & Friedlander í Bretlandi . Auglýsing Guðní Níels svaraði og sagði að Deutsche Bank væru ferlega erfiðir við Kaupþing annarsstaðar á þessum tíma og lagði til að bjóða þeim að leggja inn íslenskar krónur frekar en evrur . Hin lánshæfistengdu skuldabréf voru orðin verðlaus í lok ofangreinds tímabils . Á nokkrum vikum hafði rúmlega hálfur milljarður evra tapast og eftir stóð ekkert nema risaskuld eignarlausra aflandsfélaga við Kaupþing . Vegna þessa hafði Kaupþing þegar lánað eignarlausu félagi Sheikh Al Thani , Brooks limited , 50 milljónir dala inn á reikning í Lúxemborg , sem átti að vera fyrirframgreiðsla á hagnaði hans vegna viðskiptanna . Það var semsagt búið að greiða út hagnað áður en viðskiptin voru framkvæmd . Þessir peningar voru síðan notaðir til að lágmarka tjón Sheikhsins af kaupunum á bréfum í Kaupþingi í miðju bankahruni . Við töldum að það væri mikilvægt að athuga hvort þessi markaður væri raunverulegur eða ekki og við töldum að þetta væri gott fyrir þessa viðskiptavini , sem voru stórir viðskiptavinir og borguðu okkur fullar þóknanir og skulduðu okkur náttúrulega peninga , svo það að staða þeirra mundi batna væri gott fyrir bankann “ . Í títtnefndu bréfi til vina og vandamanna réttlæti Sigurður Einarsson það að Kaupþing hefði mætt veðköllum Deutsche Bank á sama tíma og bankakerfið var að hrynja . Í fjölmiðlum er nú efast um skynsemi þess sem er kallað að færa fjármuni út úr bankanum vikurnar fyrir fall hans . Þetta er skýring þeirra fjármagnsflutninga . Enginn hagnaður hefur orðið til vegna sérstakra samninga við valinn hóp viðskiptavina bankans eða eigenda og engar fyrirframgreiðslur hafa átt sér stað eða voru fyrirhugaðar til viðskiptavina eins og látið hefur verið í veðri vaka í fjölmiðum . Umræðuefnið var lán sem Kaupþing í Lúxemborg átti að veita Chesterfield . Hvorugum þótti mikið til málsins koma . Sölvi sagði að „ Hraðlyginn Guðmundsson CEO hérna í Lux sagði mér að þú sæir um skjalagerð vegna þess , vegna lánveitinga , kannastu eitthvað við málið og hversu mikið veistu ? “ Og á ekkert að fara hátt greinilega . Það verður að gera þessum mönnum einhvern greiða . “ „ Bara að leyfa honum að vera með svo , af því að hann er búinn að tapa einhverju undanfarið eins og aðrir . [...] Af því að hann er að , ja það er reyndar engin lygi hann er að hjálpa bankanum ansi mikið hann er að taka að sér hitt og þetta sem að ekki er gott varðandi bankann hann er að súrna út af öðrum [...] En hann og Maggi eru ... eiginlega of nánir . “ Sölvi bað síðar í samtalinu um að fá upplýsingar um framkvæmdina senda á tölvupósti en Guðmundur var tregur til þar sem að málið væri „ top secret “ . Sölvi ræddi málið aftur síðar sama dag við Guðmund og sagði : „ Þetta er einka business , einka , þetta er einkavinavæðing , að mínu mati sko , eitthvað sem myndi ekkert sérstaklega þola skoðun hluthafafundar að bankinn lætur pening inn í þetta dæmi án raunverulegra trygginga , kúnninn fær allt upside-ið , ef að bankinn gengur vel og álagið lækkað þá eru allir glaðir og við fáum endurgreitt ef ekki þá fer bankinn á hausinn og tapar líka þessum peningum í stærra gjaldþroti . [...] Þeir ræddu síðan um hækkandi skuldatryggingaálag Kaupþing og Sölvi sagði að ef „ þetta endurspeglar einhverja raunverulega áhættu , þetta segir það að það séu verulegar líkur á því að bankinn verði gjaldþrota á 12 mánuðum . “ Og aftur líka að vera að greiða þetta allt saman út án þess að þetta væri properly skjalað og þetta væri skjalað á viðeigandi hátt , var nú ekki beint til að minnka áhættuna heidur . “ Þegar hann var spurður um hvað honum fyndist um það þegar Kaupþing fór að mæta veðköllum Deutsche Bank á síðustu metrum tilveru sinnar sagðist Halldór Bjarkar bara hafa klórað sér í hausnum yfir því . „ Það er engin leið að réttlæta það að þessir aðilar hafi átt að fá þennan hagnað án áhættu . “ Sannfærður um að þeir hafi verið „ teknir “ Ýmsir úr efsta lagi Kaupþingsstjórnenda virðast líka hafa skipt um skoðun á því hversu góð CLN-viðskiptin voru . Þann 17. mars 2010 ræddu Hreiðar Már og Guðmundur Þór Gunnarsson til að mynda saman í síma . Hreiðar Már : Teknir af þeim ? Guðmundur : Já . Guðmundur : Þeir hafa bara ... Hreiðar Már : Þeir græddu 500 milljónir á okkur . Þeir þarna . Guðmundur : Já . Hreiðar Már : Og , og , og ég held að þetta sé hluti af því af hverju Venky er mjög svona „ friendly “ gagnvart mér . Guðmundur : Já . Þú veist , ég bara ... , þetta er bara svona … , ég er að leggja saman tvo og tvo . „ Þessi ákæra er röng og ég er saklaus “ Ljóst var nokkuð fljótlega eftir hrun að eftirlitsaðilar og rannsakendur töldu ýmislegt athugavert við CLN-málið . Auglýsing Ákæra var gefin út i CLN-málinu í apríl 2014 . Hreiðar Már , Sigurður og Magnús voru þeir sem voru ákærðir . Tveimur fyrstnefndu var gefið að sök að hafa framið stórfelld umboðssvik en Magnús var ákærður fyrir hlutdeild í þeim . Þessi ákæra er röng og ég er saklaus . “ Samkomulagið sem fjallað var um hér í byrjun . Kjarninn hefur þær stefnur undir höndum , en í þeim er rakin atburðarrás sem hefur ekki áður komið fram opinberlega . Alls voru þrjú mál verið höfðuð gegn Deutsche Bank í þessum tilgangi , meðal annars í Bretlandi og á Íslandi . Í maí 2015 greindi Bloomberg fréttaveitan frá því að Venky Vishwanathan hefði verið sendur í leyfi . Ástæðan var CLN-málið . Hann var síðar rekinn frá bankanum og höfðaði mál á hendur honum í september 2016 vegna óréttmætrar uppsagnar . Hinn helmingurinn fór til Chesterfield og Partridge , þar sem Kaupþing var eini kröfuhafinn . Um 10 prósent af 212,5 milljónum evra varð þó eftir hjá skiptastjórnum þeirra félaga og eru enn fastir þar , vegna þess að Kevin Stanford tókst að láta frysta þá peninga vegna deilna um eignarhald á Trenvis . Innan bús Kaupþings var litið svo á að samkomulagið væri einfaldlega viðurkenning á því að þarna hefðu lögbrot átt sér stað . Í málsskjölunum kemur einnig skýrt fram að bankinn hafi talið það betri valkost að greiða þessa háu upphæð til baka frekar en að innihald málsins yrði gert opinbert alþjóðlega . Þegar málið var tekið fyrir í héraðsdóm síðastliðið sumar fullyrti Hreiðar Már að eftir að samkomulagið milli Deutsche Bank og Kaupþings hafi verið gert lægi ljóst fyrir að Kaupþing hefði ekki orðið fyrir tjóni af völdum viðskiptanna . Endurgreiðslur til félags utan um eftirstandandi eignir bankans og skiptastjóra hans námu vissulega stórum hluta þeirra upphæðar sem lánað var til CLN-viðskiptanna , en duguðu ekki til að greiða til baka alla upphæðina . Því meira sem innheimtist , þvi hærri verða launin Í þeim gögnum sem Kjarninn hefur undir höndum kemur fram að Paul Copley , forstjóri Kaupþings á Íslandi , hafi skrifað undir samkomulagið fyrir hönd félagsins . Kjarninn greindi frá því í síðustu viku að stjórn og forstjóri Kaupþings hafi samtals verið með 1.216 milljónir króna í laun í fyrra . Á meðal þeirra eigna var auðvitað krafan á Deutsche Bank sem var lengi vel metin á krónur núll en skilaði svo tugum milljarða króna til félagsins . Í símtali milli Davíðs Oddssonar og Geirs H. Haarde , þáverandi forsætisráðherra Íslands , sem fór fram 6. október 2008 , þar sem þeir ræða 500 milljón evra lánveitingu Seðlabanka Íslands til Kaupþing í svokölluðu neyðarlánasímtali , þá ræða þeir um að þarna sé um að ræða peninga sem voru settir til geymslu inni í Seðlabankanum og höfðu veirð ætlaðir til annarra verka . Segir neyðarlánin hafa endað hjá bandarískum áhættusjóðum Svein Harald Øygard , sem um tíma var seðlabankastjóri á Íslandi , fjallar um þessi mál í bók sinni „ Í víglínu íslenskra fjármála “ sem kom nýverið út á íslensku . Þar bendir hann meðal annars á að þegar greiðslan frá Deutsche Bank barst , á fyrsta ársfjórðungi 2017 , hafi verið búið að leysa upp slitastjórn Kaupþings . „ Áður hafði hún náð „ samsettum samningi “ við skuldunautana [...] Þannig bærust allar greiðslur skuldunautum . Þannig fóru peningar skattgreiðenda frá Seðlabankanum til Kaupþings , til áðurnefndra fyrirtækja á aflandseyjunum , og loks við uppgjör til lánadrottna Kaupþings , en það voru einkum bandarískir áhættusjóðir . “ Fréttaskýringin byggir að uppistöðu á nýjum og áður óbirtum gögnum um samkomulag Kaupþings við Deutsche Bank , á kafla um CLN-málið sem birtist í bókinni Kaupthinking – Bankinn sem átti sig sjálfur eftir höfund fréttaskýringarinnar sem kom út haustið 2018 , annarra gagna úr rannsóknum á þessu máli og á samtölum við heimildarmönnum sem komu að málinu á mismunandi stigum . Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar , stærstur hluti þeirra aðsendar greinar . Okkar tryggð er aðeins við lesendur . Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari .