Hann hafði út úr blankheitum tekið saman Hálfa skósóla árið 1915 af því hann vantaði föt til jólanna . ... sá sem á hugsjónir verður aldrei leiður á sjálfum sér né öðrum . Hann skrifar kennslubók í esperantó og áróðursritið : Alþjóðamál og málleysur 1933 og sama ár gefur hann út Pistilin skrifaði : úrval af greinum og sendibréfum . Eg hefi svo mörg verkefni fyrirliggjandi að eg veit ekki á hverju byrja skal ( 3 ) . " Þessi ár eru einmitt hátindurinn á ferli Halldórs og það má geta sér til um að Þórbergur hafi átt bágt með sín skáldsöguáform í miðjum þeim hamförum . Þar næst koma ævisögur og alþýðuvísindi , þá náttúrufræði , stjörnufræði og loks skáldskapur , kvæði og skáldsögur . " ( 5 ) Og í framhaldi af því lét hann svo um mælt að ef hann hefði haft fullar hendur fjár og ekki þurft að skrifa sér til framfæris þá hefði hann einbeitt sér að dulspeki og ugglaust gert merkar uppgötvanir á þeim lendum . En frægasta pöntun sem Þórbergur mun hafa fengið var árið 1951 þegar hann hafði loks tekið upp þráðinn í eigin ævisögu þar sem séra Árni sleit hann og var kominn 300 bls. áleiðis í Suðursveitarkroniku sinni . Og nú var það ekki Ragnar í Smára eða Ríkisútvarpið heldur sjálfur Guð sem skipaði honum að víkja Suðursveit til hliðar og skrifa bókina um litlu manneskjuna : Sálminn um blómið . Sálmurinn um blómið markar tímamót á ritferli Þórbergs . Í einum eftirminnilegasta kafla Sálmsins greinir Þórbergur frá fæðingarhríðum verksins , vandkvæðunum sem hann á í með að finna tón bókarinnar og svo hamskiptunum þegar lausninni lýstur niður og honum opnast æðar til barnsins í sjálfum sér og færir því hina háþróuðustu frásagnartækni . Í Sálminum birtist heimssýn Þórbergs og heimsósómi , trúarjátning hans og ekki síst : listsýn . Fyrra bindi Sálmsins kom út árið 1954 og síðara bindið ári síðar - árið sem Halldór hreppti bókmenntaverðlaun Nóbels - og í síðara bindinu ágerast árásir Þórbergs á skáldsöguna um allan helming og verða nær því áráttubundnar . Þórbergur gerir harða hríð að skáldsögunni sem úrkynjuðu , úreltu og staglsömu formi sem kækirnir hafi hlaðist utan á eins og hrúðurkarlar . Ég bið ykkur að fyrirgefa mér hvað ég er oft búinn að segja " pena stúlkan úr Reykjavík . " ( 8 ) " Föstudagsmorguninn 1. júní rann upp stórkostlegasti gamandagur í lífi litlu manneskjunnar . Sobbeggi afi nefnir mánaðardaginn af því að hann er ekki að skrifaskáldsögu . Í skáldsögu má aldrei nefna mánaðardag . " Aðferð Þórbergs dregur dám af kúnst töframannsins sem beinir athygli fórnarlamba sinna út í bláinn til að geta betur framið list sína . Þótt sagan byggi á fólki sem átti sér nöfn og heimilisföng í lifanda lífi þá hagræðir Þórbergur efnisatriðum á þann veg að frásögnin nái mesta hugsanlega áhrifamætti -auk þess sem kappnóg er af algerlega ímyndaðri atburðarás . Sálmurinn er nýr stíláfangi á leið Þórbergs til meiri einfaldleika , markmiðið er að brjóta endalega af sér viðjar storknaðs bókmáls . Og þessarar þróunar sér enn frekar stað í verki því sem Þórbergur hélt áfram að Sálminum loknum : Suðursveitarbókunum . Steinarnir tala , Um lönd og lýði , Rökkuróperan og verk sem Þórbergur lauk aldrei við og birtist ekki fyrr en árið 1975 í heildarverkinu og þá undir nafninu Fjórða bók . Í Suðursveit er stórbrotin tilraun fullþroska höfundar til að blaðsetja mannlíf í heimabyggð sinni , tilraun til heildarmyndar af uppruna skáldsins og jafnframt niðurstaða af áratugalöngum hugleiðingum og tilraunum um söguritun og frásagnartækni . Þær bókmenntir sem Þórbergur lætur sig dreyma um eru dagbækur frá upphafi Íslandsbyggðar með tilheyrandi veðurlýsingum , staðarlýsingum , persónulýsingum og atburðarás . En skilningarvit manna verða æ sljórri eftir því sem tímar líða - og með útvarpsgargi og vélarbrölti taldi Þórbergur illa horfa um móttökuskilyrði sálarinnar . Og það er skemmst frá því að segja að Suðursveitarsyrpu Þórbergs var tekið af nokkru fálæti þegar hún kom út í lok sjötta áratugarins . En tómlæti lesenda og tregða höfðu áhrif á Þórberg , þess gætir strax í annarri bók : Um lönd og lýði - á einum stað er vikið að gamalli heimild um mannskaða á sjó . Heimildin lætur þess ógetið hvað skipin voru mörg sem fórust og Þórbergur sendir lesendum tóninn : " Það hefði líka verið of þreytandi nákvæmni . " ( 12 ) Og í Fjórðu bók er hann á einum stað að tala um áhald sem hann fann upp til að mæla vegalengdir en hættir svo við í miðju kafi og segir : " Ég nenni ekki að lýsa því hér . " Kannski hefur hann veðjað á aðra tíma og nýtt fólk , vitandi að það sem er í seilingu í dag er gjarnan úr sjónmáli á morgun - lítill sproti er fyrr en varir orðinn að voldugu tré - og undir krónur þess mundu kynslóðir framtíðarinnar safnast . ( Erindi á ráðstefnu Félags áhugamanna um bókmenntir helgaðri Þórbergi Þórðarsyni , 3. júní 1989 ) . Gegnumsýrður af heilögum innblæstri sem blóðmörskeppur í blásteinslegi , titrandi af hamstola lyftingu , vaggandi af ómþýðum englaröddum , er til mín hljóma gegnum gengishrun og öreigahróp vorrar vesölu jarðar , tvíhendi ég pennastöngina þér til dýrðar , þér til eilífrar dýrðar og vegsömunar , sáluhjálpar og syndakvittunar , hvar af þú ljómar og forklárast eins og sólbakaður saltfiskur frammi fyrir lambsins stól . Mér er og gefin sú gáfa að geta hugsað og rannsakað vísindalega . Það lá opið fyrir mér að þekkja áttir . Þetta er sjávahljóð sem berst frá hafinu . Það var komið nýtt haf á hverjum morgni á Breiðabólsstaðarbæjunum " ......... " Þegar mikið brim var , þá var sjávarhljóðið einn óslitinn niður , þungur , dimmur , djúpur , alvarlegur , og með margs konar tilbrigðum , og þegar mest gekk á , fannst manni hann vera líka undir jörðinni . Sá sem veitir mannkyninu fegurð er mikill velgerðarmaður þess . Íslenskur aðall Flestir eru sælir í þeirri leyndu hugsun , að þeir séu vitrari og betri en aðrir menn . Líkami minn er undurfínt hljóðfæri sem englar himinsins og djöflar undirheimsins leika á til skiptis . En síðan ver ég oft miklum tíma í að endurbæta efnið og fága stílinn , því að þar á vandvirkni mín sér engin takmörk , ef annað brýnna kallar ekki að . Hún var næstum ein persóna Guðdómsins . Það gerði ég líka . ( Í Suðursveit bls 27 ) Þegar fyrsta svell lagði á polla á haustin , þá fannst manni vera búið að skapa nýjan heim , þegar maður kom út fyrsta frostmorguninn . Þess vegna eru flest hjónabönd tilbeiðslulausasta ásigkomulag í alheiminum . Mitt rómantíska æði Hefur nokkurn tíma verið uppi Íslendingur sem er eins eðlilegur í sér og ég Hönnuðir Arkitekt og hönnuður byggingar eru Sveinn Ívarsson og Jón Þórisson .