Kynfræðin kenna að kyn hefur raunveruleg áhrif á menninguna sem við sköpum og að tjáning kynverundar er heilbrigðismál og mikilvæg hverri manneskju . Það sama gildir um trú og lífsskoðanir . Af því að að trú og lífsskoðun er samofin einstaklingnum og sjálfsmynd hans er ekki gott að hann þurfi að bæla hana . „ Þú færð eitt á hundrað krónur , en fimm fyrir tvö hundruð , “ sagði ungi maðurinn sem var kominn í Laugarneskirkju til að selja myndasögublöð um Ofurmennið og Köngulóarmanninn . Blöðin eru á íslensku og vel með farin en hann var búinn að lesa þau og vildi gjarnan að einhver annar fengi að njóta . Fjölmenningarsamfélagið er eitt af stóru málunum í dag og okkur finnst hvítasunnufrásögnin , þar sem lögð er áhersla á að kristin trú máir út þröskulda , múra , tungumál og stétt , eiga mikið erindi . Hvítasunnan er í raun fjölmenningarhátíð kirkjunnar . Fagnaðarboðskapurinn er ætlaður öllum og það er okkar hlutverk að búa til rými þar sem allir eru velkomnir . Á þessari föstu skulum við fasta á stóryrtar yfirlýsingar um annað fólk , hvort sem er í persónulegum samskiptum , á ræðustóli , í fjölmiðlum eða á netinu . Markmiðið með föstu er nefnilega að verða betri manneskja í betra samfélagi . Föstum á stóru orðin og sjáum hvort við njótum ekki öll góðs af . Drottningin af Montreuil er mynd um falleg samskipti sem einkennast af umhyggju fyrir þeim sem er ókunnugur og framandi . Þetta er ein fyrsta íslenska leikna kvikmyndin sem fjallar um Hrunið og hún ber góðan og mikilvægan umhyggjuboðskap inn í samfélagið okkar . Yrkisefni Braga Valdimars eru sótt í smiðju jólafrummyndanna um hlýju og öryggi , ljós í myrkri , börn og fjölskyldur . Þau snerta tilfinningastrengi í brjóstum okkar og hitta í mark . Vissulega er form og framsetning með öðrum hætti en í hefðbundnum jólasálmum og táknmyndirnar eru meðhöndlaðar á ýmsan hátt . Í sænsku verðlaunakvikmyndinni Verkamannabústaðirnir – Svinalängorna , eftir Pernillu August , erum við minnt á hvernig ljósið og skuggarnir geta fylgst að . Myndin hefst á aðventu , á Lúsíudeginum , þegar dæturnar tvær koma ljósum prýddar í svefnherbergi foreldranna sem þykjast vera sofandi . Í máli sínu lagði dr. Fortune ennfremur áherslu á að kynferðisofbeldi væri nefnt sínu rétta nafni . Þetta á sérstaklega við þegar ofbeldið á sér stað í samhengi kirkju og trúfélaga , vegna þess að þar stangast misbeitingin svo gróflega á við það traust og góðvild sem er forsenda kirkjustarfsins . Hryðjuverkin í Noregi minna okkur enn á ný á varnarleysi manneskjunnar andspænis illsku sem brýst út í ofbeldi sem meiðir og deyðir . Atburðirnir í Osló og Útey eru sláandi í eyðileggingu sinni og tilgangsleysi . Þeir vekja engin svör , aðeins spurningar og sorg . Jólin eru sú hátíð „ sem hjartanu er skyldust , “ orti Steinn Steinarr . Í kringum jólahátíðina eru iðulega dregin fram minningarbrot eldri kynslóða í ljóðum og frásögnum , sem varpa ljósi á hughrif og merkingu jólanna á liðnum tímum . En hvað einkennir jól samtímans ? „ Finnst þér að það eigi að banna búrkur á Íslandi ? “ Svo spurði Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir , þingkona Sjálfstæðisflokksins , dómsmálaráðherra á dögunum . Spurningin minnir okkur á djúpstætt þrætuepli í mörgum löndum í kringum okkur , þar sem takast á ólík sjónarmið tengd mannréttindum , svo sem trúfrelsi , tjáningarfrelsi og kvenfrelsi . Alvöru umhverfisníðs sem og andvaraleysi samfélagsins eru gerð góð skil í barnamyndinni um Palla löggubíl . Myndin er beinskeytt í gagnrýni sinni á yfirborðsmennsku græðgi og sýndarmennsku . Og hún er hvorki tilgerðarleg né leiðinleg þegar hún ber þennan boðskap á borð . Opnunarmynd Alþjóðlegrar kvikmyndahátíðar í ár er bandaríska myndin Cyrus . Í henni er sögð saga John og Molly . John er einhleypur , skildi við Jamie fyrir sjö árum . Hann sækir samt enn stuðning til hennar . Molly er einstæð móðir sem býr með syni sínum Cyrus . Hann er tuttugu og eins árs gamall mömmustrákur . Það skilar sér inn í nærsamfélagið þitt . Aðgreining hins opinbera frá trúarsetningum er óumdeilanlegt fyrirkomulag um vestrænan heim og einkenni nútímans . Það þýðir hins vegar ekki að ríkisvaldið sé ósnortið af veruleika trúar og trúfélaga eða tengsl kirkju og ríkis séu ekki til staðar í einhverri mynd á hverjum tíma . Þú ert í hópnum , ég stend með þér , ég tala vel um þig , ég geng með þér dálítinn spöl , ég deili með þér , ég heimsæki þig , ég bið fyrir þér . Þetta eru miskunnarverk samtímans . Þau kallast á við mannlegar þarfir eins og þær birtast hjá okkur Íslendingum í dag . Þeir sem hafa fylgst með þeim félögum í sjónvarpsþáttunum um næturvaktina , dagvaktina og fangavaktina , vita hvaða mann Georg Bjarnfreðarson hefur að geyma . Hann er óþolandi í stjórnsemi sinni og besservisserahætti sínum , fullur yfirlætis og hroka því hann veit alltaf best – hann er jú með FIMM háskólapróf . Við skiptum um sjónarhorn og förum inn í stóra byggingu þar sem uppreisnarmenn halda til . Sjáum unga konu sem hniprar sig saman með nýfætt barn sitt sem fæddist inn í þessar ótrúlegu aðstæður . Þjóðkirkjan heldur úti á þriðja hundrað starfsstöðvum og býður upp á fjölbreytt starf og góðan stuðning á krossgötum lífsins . Þjóðkirkjan vill mæta þörfum fólks í ólíkum aðstæðum lífsins út um allt land . Það er dýrmætt á tímum sem þessum að geta leitað til kirkjunnar . Kannski þurfum við ekki að hlusta og horfa á alla fréttatímana , lesa öll blöðin , fylgjast með á vísi.is og mbl.is á klukkutíma fresti eða oftar . Það gæti jafnvel verið gott að taka sér smá frí – daglega eða í það minnsta vikulega – og hugsa um eitthvað allt annað . Í vikunni las ég um ungan mann sem skrifaði lítið forrit og tengdi það við vafrann í tölvunni sinni . Forritið gerir aðeins eitt : Þegar textinn „ political correctness “ kemur fyrir á vefsíðu breytir það honum í „ treating people with respect “ . „ Pólitískur rétttrúnaður “ verður „ að mæta fólki með virðingu . “ Trúboðarnir brýna okkar . Ekki með því að segja : Eitt er best og miklu betra en annað heldur með því að spyrja út í gildismatið og spyrja um það hvernig og hvers vegna og setja fingurinn á það sem er kannski bara svolítið ranglátt og ætti að vekja okkur til umhugsunar . Það sama gera Svavar Knútur og T. V. Smith . Sveitaferðir eru ómissandi hluti af vori leikskólabarna . Íslensku þjóðinni var boðið í eina slíka , nánar tiltekið var okkur boðið að fylgjast með sauðburði að Syðri-Hofdölum í Skagafirði í heilan sólarhring . Þessi sveitaferð átti meira að segja sitt eigið hashtagg . Ég vann internetið í síðustu viku . Ég virkur á samfélagsmiðlinum twitter og fæ tilkynningar þegar einhverjum líkar við það sem ég skrifa , þegar einhver ber það áfram með því að rítvíta og svo auðvitað þegar einhver bætist við í hóp þeirra sem fylgjast með mér á twitter . Það mætti útfæra þetta þannig að við notuðum tækin og tæknina til góðs og létum þau ekki koma í veg fyrir uppbyggileg samskipti . Við gætum fastað á það að vera fjarverandi þótt við séum nálæg í holdi . Fastað á neikvæðni á netinu . Fastað á komment sem brjóta niður , en skilið þess í stað eftir okkur spor , myndir , orð sem byggja upp . Biblían er fjölbreytt rit . Fjölbreytnin er svo mikil að hún jafngildir því að þú hefðir í einni bók Sonnettur Shakespeare , lagasafn frá upphafi tuttugustu aldar , innganginn að Gagnrýni hreinnar skynsemi eftir Immanúel Kant , bréf heilags Anselms og búta úr Kantaraborgarsögum eftir Chaucer . Allt í einni bók . Þó er ritunartími Biblíunnar lengri en ritunartími þessara bóka . Eitthvað þungt . Ég ætla að tala um Jesús og um okkur og nota til þess fjóra stutta texta úr Biblíunni . Svo ætla ég að gefa ykkur einn lykil að jólunum . Lykil sem virkar svolítið eins og „ Jólin fyrir byrjendur “ og eiginlega líka lengra komna . Hann útskýrir merkingu jólanna . Hvers konar reglur skyldu svo gilda ? Í liðunum eru líka litlir og stórir krakkar , strákar og stelpur , ungir og eldri . Lífið og dauði mætast í kirkjunni . Við berum börn til skírnar og fögnum lífinu og við þökkum og kveðjum í útförinni . Það er mikið um að vera í kirkjunni okkar í hverri viku . Hver viðburður segir okkur hluta af sögunni um kirkjuna og hið kristna líf . En hvernig komumst við að því hvað það er að vera kristin manneskja ? Við undirbúum brúðveislu og athöfn af kostgæfni . Búum jafnvel til gátlista og fáum gott fólk til að aðstoða okkur . Þegar ég gúgglaði orðin „ Vilhjálmur Kate hjónaband “ þá fékk ég 14400 niðurstöður á íslensku . Er eitthvað sérstakt við annan dag jóla , spyrja Baggalútarnir , í einu af lögunum sínum sem eru fyrir löngu orðin að föstum lið í jólalagasyrpunni sem við hlustum á í aðdraganda jólanna . Er einhver sem fæddist þann dag ? Á dagurinn sér sögu ? Á hann sér tilgang ? Á hann einkennislag ? Við gerum hlé . Og við ljúkum henni eftir tvo sólarhringa að morgni páskadags . Umhyggjan og forsjá Guðs , sem Ísraelsþjóðin upplifir í þrengingum sínum , kallast á við sjálfbærnishugsun dagsins í dag . Hver og einn fékk að safna sér því magni af mat sem hann þurfti . Brauðið sem Guð gefur til matar er í samræmi við þarfir hvers og eins og sérhver safnaði því sem hann þurfti til matar . Getur verið að í þínu lífi sé barn sem bíður eftir tíma , eftir eyra til að hlusta á sig , eftir ráðleggingum , eftir ást og umhyggju . Getur verið að þú getir verið ljós í lífi barns , og gefir því kjark og kærleika , svo það geti fótað sig í lífinu sem glöð og góð manneskja ? Verkfræðingar og prestar eiga eitt sameiginlegt . Fimir fingur fléttuðu þræðina saman . Þetta er svona ... vinaband ... viltu eiga það ? “ Ég er hræddur . Það er að koma svínaflensa . Og hún gæti orðið mjög skæð og við vitum ekki hvernig þetta verður . Ég er hræddur . Það er víst kominn tími á Kötlugos . Og þegar það gerist þá verða hamfarnirnar miklar og það gæti orðið stórflóð og öskufallið gæti haft mikil áhrif . Pabbi , hver setti Jesú á krossinn ? “ spurði barnið föður sinn . Fjölskyldan var stödd í sumarfríi erlendis og hafði þennan dag heimsótt klaustur . Þar var að finna mikið safn listaverka og ein myndanna sem varð á vegi þeirra var altaristafla frá miðöldum . Hún sýndi krossfestinguna . Pétur er klettur . Bjarg . Hann er leiðtogi lærisveinanna . Út frá hverju getum við kallað hann klett trúaðra ? Klett meðal lærisveinanna ? Klett lærisveinanna ? Klett kirkjunnar ? Í síðustu viku fjallaði Morgunblaðið um könnun á því hvað við Íslendingar teljum vert fórnar og áhættu . Þar kom fram að þorri Íslendinga telur að málefni eins og mannréttindi , heimsfrið , baráttu við fátækt , gegn kynþáttafordómum , jafnrétti og umhverfismál verð fórnar og áhættu . Að vera kristinn , segir Rowan Williams erkibiskup af Kantaraborg , er öðru fremur spurning um traust - en ekki að taka undir tilteknar kenningar . Traustið til Guðs kemur fyrst , kenningarnar fylgja á eftir . Þessi áhersla á traustið er sýnileg þegar við upphaf lífsins , þegar barn er borið til skírnar . Fyrst var textinn lesinn af sjónarhóli sögunnar - bókstafsins : frá hverju greinir þessi texti úr Biblíunni ? Og hugmynd kviknaði um reglulegan hvíldardag - Sabbatsdag . Ekki þó í hinni hefðbundnu gyðinglegu merkingu . Nei , þau ákváðu að taka sér tækni-hvíldardag . Einn dag í viku þegar slökkt var á öllu : Á farsímum og tölvum , á sjónvörpum og útvarpi , á sítengingunni sem er allt-um-vefjandi en getur um leið orðið algjörlega-þrúgandi . Ágætt dæmi um það hvernig vinnan getur orðið vandamál er að finna í nýlega kvikmynd sem sýnd er í kvikmyndahúsum um þessar mundir . Myndin heitir Keeping Mum og er hin ágætasta gamanmynd . Keeping Mum segir frá presti einum – Walter Goodfellow - og fjölskyldu hans í söfnuði Little Wallop á Englandi . Presturinn lifir fyrir vinnuna og fátt annað kemst að . Michelle er bæði blind og heyrnarlaus , einu samskipti hennar við umheiminn eru í gegnum snertingu og lykt og bragð . Hún talar og heyrir með fingrunum . Þegar hún lærir stafrófið í fyrsta skipti þá er það ekki hið hefðbundna abc stafróf . Nei , hennar stafróf hefst á stöfunum SVART . Því heimurinn hennar er svartur . Kvikmyndin Stalker fjallar um ferðalag þriggja manna – Rithöfundar , Prófessors og Kennara sem er leiðsögumaður hinna tveggja . Ferðalagi þremenninganna hefur verið líkt við einskonar Emmaus göngu , en við getum líka séð í því hliðstæðu við föstugöngu hinna trúuðu . Í morgunlestri dagsins færir Páll í orð upplifun sína af áhrifum Krists í eigin lífi . „ S. Lewis , það er vetur og talandi bjór tekur til máls . Ég hef velt því fyrir mér upp á síðkastið hver sé staða sorgarinnar í samfélaginu okkar ? Mín tilfinning hefur verið sú að við séum býsna dugleg fyrst um sinn , fyrstu dagana og jafnvel vikurnar eftir andlát er mikið hringt , huggað . En svo fækkar símtölunum , færri spyrja hvernig líðanin sé . Morgunlestur þessa miðvikudags fjallar um fjölskyldubönd . Þar segir :  Og hann leit á þá , er kringum hann sátu , og segir : Hér er móðir mín og bræður mínir ! Hver , sem gjörir vilja Guðs , sá er bróðir minn , systir og móðir .  Fjölskyldan og hefðbundin fjölskyldubönd eru útvíkkuð svo að þau ná ekki aðeins yfir þá sem tengjast blóðböndum , heldur ná þau yfir alla sem eiga ákveðið samband við Guð . Því sambandi er lýst með orðalaginu að gjöra vilja Guðs . Í dag langar mig að tala við ykkur um vefnað . Spurningar og játningar eru íhugunarefni okkar á Pétursmessu í ár . Morgunlestur þessa dags geymir þekkta spurningu og henni er svarað með enn þekktari játningu : " Hvern segið þér mig vera , " spyr Jesús . " Þú ert Kristur , sonur hins lifanda Guðs , " svarar Pétur . Gamall maður – Alvin Straight - ferðast á garðsláttuvél 300 kílómetra leið til að hitta Lyle bróður sinn . Hvers vegna ? Af því að þeir eiga óuppgerðar sakir og hann finnur og veit að það þarf að klára málin áður en annar þeirra yfirgefur þennan heim . Hann þarf að sættast við bróður sinn . Á Ólympíuleikum í Grikklandi til forna ríkti ekki sami ólympíuandi og oft er nefndur í kringum nútíma Ólympíuleika . Þar skipti með öðrum orðum ekki öllu máli að vera með heldur að sigra . Og það voru engin silfurverðlaun og engin bronsverðlaun . Verðlaunin voru aðeins ein og þau komu í hlut sigurvegarans . Í teiknimyndinni um Leitina að Nemo er að finna eftirminnilegt atriði . Fiskarnir Marlin og Dory eru á leið til Sidney í Ástralíu ( að leita að Nemo syni Marlins ) þegar þau eru gleypt af hval . Orðaskipti þeirra í hvalnum endurspegla vanda sem Marlin glímir við í eigin lífi . Dory - sem segist geta talað við hvali - spyr hvalinn hvað sé á seyði . Í bókinn Þorðu að vera foreldri segir sálfræðingurinn Alf B. Svensson frá sænskri rannsókn á samskiptum foreldra og barna . Þar koma fram sláandi upplýsingar um tímann sem meðaljóninn og -gunnan gefa sér í samtal við börnin sín . Ef undanskildar eru stuttar skipanir , kvabb eða annað slíkt eins og : “ Farðu núna í skóna þína …  eða “ Borðaðu matinn þinn …  þá tala foreldrar barna í leikskólum og yngri bekkjum grunnskóla í Svíþjóð að meðaltali við börnin sín í þrjár og hálfa mínútu á dag . Þrjár og hálfa mínútu . Þetta er ekkert hrós heldur áfellisdómur samfélags yfir sér . Morgunlestur þessa dags er fyrri hluti frásögunnar er syninum týnda í Lúkasarguðspjalli . Reyndar hefur þessi frásögn líka verið nefnd öðrum nöfnum : Góði faðirinn – tveir synir . Morgunlestur þessa miðvikudags í vikunni eftir páska hefst á orðunum : „ Minnst þú Jesú Krists , hans sem risinn er upp frá dauðum ... “ Þetta er kjarngóð áminning hjá Páli og vel viðeigandi í vikunni eftir páska . Þarna útlistar hann verkefni næstu vikna , daganna fram að hvítasunnu : Minnstu Jesú Krists , hans er risinn er upp frá dauðum . Hugleiddu hvað upprisan merkir : Fyrir heiminn , mannfólkið , fyrir þig .