LISTIR 42 LAUGARDAGUR 14. DESEMBER 2002 MORGUNBLAÐIÐ Skólavörðustíg 15 Sími 511 5656 Opið til kl. 22 alla daga til jóla Sendum í póstkröfu Atli Heimir Sveinsson - Tíminn og vatnið - 2 cd . ? Meistaraverk ? . B.J. Mbl . 7.12 . 2002 . Jóhann Jóhannsson - Englabörn Gullfalleg strengjatónlist úr samnefndu leikriti . ? ... áhrifarík og býr yfir mikilli fegurð ? . V.P. Mbl . 3.12 . 2002 . Gott úrval af djassi , heimstónlist , rokki , raftónlist , reggí og hljómplötum . Öll íslenska jólaútgáfan Mælum sérstaklega með tveimur diskum sem hlutu tilnefningar til Íslensku tónlistarverðlaunanna 2002 . Bjóðum tónlistarunnendur velkomna í verslun okkar Landsins mesta úrval af klassískri tónlist . Hinn vinsæli útvarpsmaður Halldór Hauksson veitir faglega ráðgjöf . Á KJARVALSSTÖÐUM stendur nú yfir sýning á verkum danska listamannsins Martin Bigum . Sýn - inguna nefnir hann ? The Homecom - ing , Or : The World According to Art ? , sem er eflaust tilvitnun í æv - intýralega skáldsögu John Irving , ? The World According to Garp ? . Á sýningunni eru aðallega málverk , en einnig er að finna ljósmyndir og einn skúlptúr á vegg sem virkar reyndar sem þrívíð mynd frekar en rýmis - verk . Bigum er nokkuð kunnur málari af yngri kynslóð listamanna í Dan - mörku . Þeir sem sáu Carnegie-sýn - inguna í Gerðarsafni árið 2001 kunna að muna eftir verkum hans á þeirri sýningu , en þau verk eru einnig á meðal myndanna á Kjarvalsstöðum . Bigum er ekki menntaður í listahá - skóla heldur kemur hann frá mynda - sögukúltúr . Hann starfaði sem teiknari hjá bandaríska myndasögu - blaðinu MAD Magazine en fékk ekki útrás fyrir listsköpun sína þar og hóf þá að mála á eigin forsendum og sýna í galleríum . Það er ekki óal - gengt að listamenn með annan bak - grunn en akademíska myndlistar - menntun nái í gegn í listheiminum . Nærtækt dæmi er landi Bigums , Per Kirkeby , sem var jarðfræðingur áð - ur en hann sneri sér að málverkinu og hefur menntun hans vafalaust sitt að segja um hvernig landslagið birt - ist í verkum hans . Nýjasta dæmið er Ron Mueck , einn af vinsælli mynd - listarmönnum Breta í dag , en hann lærði brúðugerð og gerði brúður fyr - ir sjónvarpsþættina Sesamy street áður en hann fór að fást við frjálsa listsköpun . Þegar Bigum sneri sér að myndlistinni fyrir um 10 ? 15 árum fór hann að velta fyrir sér stöðu myndlistar eins og hann sjálfur upp - lifði hana . Tók hann þá að tákngera myndlistina í skopmyndafígúru sem hann nefndi ? Art ? og er þessi fígúra ríkjandi í verkum hans fram til árs - ins 2000 . Art er klæddur grænum kufli og ber ljá líkt og dauðinn hefur verið túlkaður gegnum tíðina . Art er þó skondinn útlits og virðist yfirleitt vera í einhverjum vandræðum . Í seinni myndunum er Art oft að deyja . Hann er skotinn í bakið , fros - inn eða liggur á dánarbeði á spítala - stofu . Má túlka það sem upplifun Bigum á myndlistinni en jafnframt má líta svo á að Bigum sé að drepa Art til að losa sig við hann úr mynd - list sinni , sem hann svo gerði . Mynd - irnar eru dökkar og umhverfi oft drungalegt sem hefur kannski með skandinavískan bakrunn lista - mannsins að gera , sbr. muninn á Bigum og kollegum hans frá meg - inlandi Evrópu og Bandaríkjunum sem leita á sambærileg mið . Jafnvel í ljósmyndaröð sem hann tók í Tívolíi Kaupmannahafnar kýs hann að sýna okkur skemmtigarðinn þegar hann er lokaður að vetri til . Bigum er á þjóðlegum nótum í fleiri verkum en í Tívolí ljósmyndaröðinni . Verkið ? Sjálfsmynd ( sem H.C. Andersen : Skugginn ) ? er tilvitnun í þekkt æv - intýri Andersen sem fjallar um mann sem glatar skugga sínum . Þeir hittast aftur mörgum árum síðar og þá er skugginn orðinn einstaklingur . Athyglisvert er að Bigum skuli finna sjálfan sig í skugganum en ekki manninum , þ.e. sá sem týnist og í leit sinni að eiganda sínum finnur sjálfan sig . Má tengja það við leitina sem á sér stað í listsköpuninni og einnig við yfirskrift sýningarinnar ? The Home - comin ? ( Heimkoman ) , en ? að koma heim ? er gjarnan notað þegar mann - eskja ? finnur sjálfa sig ? . Bigum heldur áfram að vinna með ? skugg - ann ? í fleiri málverkum . Í verkinu ? Skugginn ( með blómum ) ? er hann skylmingarkappi og í ? Hunter & the Hunted ? starir fjöldi af fólskulegum skuggum á spegilmynd sína . Það síð - arnefnda útfærir listamaðurinn bæði í málverki og ljósmynd og verð ég að segja að málverkið virkar mun sterkara á mig en ljósmyndin . Sem listmálari lætur Bigum efn - istök ekki tala fyrir tilfinningar sínar og upplifanir , heldur styðst hann við teiknimyndastíl og notar frásagnar - eiginleika mynda sérlega vel . Þrátt fyrir myndasögustílinn byggjast málverkin á persónulegri mynd - sköpun sem þó stendur áhorfenda - num opin og á sinn hátt getur hann lesið í myndirnar og túlkað þær að vild . Myndasögur í málverki MYNDLIST Listasafn Reykjavíkur ? Kjarvalsstaðir Safnið er opið daglega frá kl. 10 ? 17 . Sýn - ingunni lýkur 5. janúar . MÁLVERK , LJÓSMYNDIR OG SKÚLPTÚR MARTIN BIGUM Sjálfsmynd Bigum sem ? Skugginn ? í ævintýri H.C. Andersen . Jón B.K. Ransu ? FALL Íkarusar ? heitir sýning sem nemendur við Listaháskóla Íslands opna hjá Sævari Karli í Bankastræti í dag , laugardag , kl. 16 . ? Sýningin er þannig til komin að nemendur við Listaháskólann hafa verið á námskeiði hjá mér , sem heit - ir ? Fall Íkarusar ? , segir Halldór Björn Runólfsson lektor við skólann . ? Námskeiðið fjallar um það fyr - irbæri í nútíma - og samtímalist , ef til vill á það við um allar listir , að stefnur koma fram með miklu og hetjulegu offorsi , en mýkjast svo jafnharðan upp og leita óðar á dýpt - ina . Þannig er jafnan ýtt úr vör með mikilli og bjartsýnni karlmennsku , sem jafnharðan snýst upp í fágaða djúpköfun þegar Íkarus missir flug - ið , vængir hans bráðna , og hann steypist óhjákvæmilega í hafið . Margt bendir til að svona hafi list - irnar alltaf artað sig frá dögum Forn-Grikkja , eins og sjá má á þró - un harmleiksins frá Æskilosi til Evr - ipídesar . Hugmyndina að sýningu áttu nemendur mínir í Listaháskólanum , á áðurnefndu námskeiði , ? Fall Ík - arusar ? , sem jafnframt er heiti sýn - ingarinnar , og eru þeir um 20 að tölu , ef mig misminnir ekki . Þeir hafa verið að kanna þessa þróun í samtímanum , einkum hvernig þetta snýr að kynjahugmyndunum , hinu karlmannlega og kvenlega . Þar virðist þetta koma berlega í ljós í því að hörkuleg , karlmannleg framsetn - ing hrindir úr vör nýjum stefnum , en síðan tekur við mjúkleg , kvenleg , og margslungin úrvinnsla , sem flyt - ur næstu kynslóðum kyndilinn . ? Nemendurnir sýna hvers kyns verk í sýningasal Sævars Karls en jafnframt á öðrum stöðum í versl - uninni . Flest verkin munum þó vera málverk . Sýningin stendur til 19. desem - ber . Karlmann - leg gildi hopa fyrir hinum kvenlegu Svefn skynseminnar ; verk eftir Elísabetu Olku .