Hvers vegna má segja bæði í gærkvöld og í gærkvöldi ? Eftir að hafa sent athugasemd til RÚV fékk ég til baka að það væri bæði rétt að segja í gærkvöld og í gærkvöldi . Þetta er ofar mínum skilningi svo endilega svarið sem fyrst ef þið hafið einhverja skýringu á þessu fyrirbæri . Orðið gærkvöld / gærkveld kemur nánast eingöngu fyrir með forsetningunni í sem getur tekið með sér bæði þolfall og þágufall . Orðið kvöld eitt og sér er alltaf endingarlaust í þolfalli en endar á -i í þágufalli , kvöldi . Í því orði er alveg ljóst að í tekur með sér þolfall - - við segjum Ég kem í kvöld , en alls ekki * Ég kem í kvöldi . En hvers vegna er þá hægt að segja í gærkvöldi ? Í gærkvöld er fast orðasamband og þess vegna hefur -i - endingin enga sérstaka þágufallsmerkingu þar . Orðið gærkveld kemur fyrir í fornu máli og þá er ævinlega ritað í gærkveld en þegar kemur fram á 16. öld fara að koma dæmi um í gærkveldi / gærkvöldi . Alla tíð síðan virðast þessar myndir hafa verið notaðar samhliða en í gærkvöldi þó mun algengara – dæmi um myndina gærkvöldi / gærkveldi á tímarit.is eru rúmlega fjórum sinnum fleiri en um gærkvöld . Það er því ljóst að löng og rík hefð er fyrir báðum myndum og fráleitt væri að telja aðra þeirra réttari en hina . Ekki er gott að segja hvernig það kom til að farið var að nota myndina gærkvöldi í þessu sambandi . Reyndar má líka finna dæmi um í kveldi / kvöldi frá svipuðum tíma og elstu dæmin um í gærkveldi , og í morgni kemur einnig fyrir um svipað leyti . Þetta gæti bent til þess að tilhneiging til að láta í stjórna þágufalli í stað þolfalls í þessum samböndum hafi komið upp á þessum tíma en síðan horfið aftur – nema í sambandinu í gærkvöldi . Ástæðan fyrir því að í gærkvöldi hélst í málinu , öfugt við í kvöldi og í morgni , er hugsanlega sú að gærkvöld kemur eingöngu fyrir í þessu sambandi eins og áður segir . Orðið kvöld er notað í margvíslegu samhengi og því skiptir máli hvort notuð er myndin kvöld eða kvöldi . Í gærkvöld er hins vegar fast orðasamband og þess vegna hefur -i - endingin enga sérstaka þágufallsmerkingu þar . Í gærkvöld og í gærkvöldi verða bara valfrjáls tilbrigði orðasambandsins .