Uppeldi og menntun - 16.02.2007 , Blaðsíða 68 68 HVERNIG RÆTT IST SPÁ IN ? anna . Beitt var aðferðinni beinum fyrirmælum ( Direct Instruction ; DI 4 ) ( Engelmann og Carnine , 1991 ) til að frumkenna ( leggja inn ) ný þekkingaratriði , sem voru málhljóð íslensku bókstafanna og blöndun þeirra . Frumkennslunni var fylgt eftir jafnharðan með hnitmiðaðri færniþjálfum ( Precision Teaching ; PT ) ( Lindsley , 1972 ) til að æfa flæði og öryggi í lestrinum og til að mæla hversu vel frumkennslan hafði skilað sér ( White , 1986 ) . Lestrarkennslan var þjónusta sem veitt var samkvæmt beiðni foreldra nemand - ans og var stefnt að því að nemandinn yrði tæknilega læs . Í alþjóðlegu samhengi má með nokkurri einföldun segja að tekist sé á um tvær meg - instefnur í lestrarkennslu . Í höfuðdráttum er deilt um það hvort gagnlegra sé að kenna lestur með orðaaðferð ( sight words ) og út frá merkingu tungumálsins ( whole language ) ( Daniels , Zemelman , og Bizar , 1999 ) , eða með því að byggja kennsluna á eindum við - fangsefnisins , svokallaðri hljóðaaðferð ( phonics ) ( Lundberg , 1994 ) . Nánari umfjöllun og yfirlit um röksemdir fyrir hvorri stefnu fyrir sig sem og greining á notagildi þriðju leiðarinnar , að blanda orðaaðferð og hljóðaaðferð saman ( balanced reading ) ( Pressey , 1999 ) , eru utan ramma greinarinnar . Hér skal þó bent á að þegar fjallað er um hljóða - aðferð í lestrarkennslu getur það þýtt a.m.k. tvennt sem þar af leiðandi er ekki ? sjálf - krafa ? sambærilegt . Lestrarkennslan sem hér verður lýst og hljóðrænn undirbúningur hennar fól í sér samtengjandi ferli frá hinni smæstu eind ? málhljóðinu , hljóðungnum ( phone ) og upp í stærri , samsettar heildir , þ.e. atkvæði , orð og setningar . Sú leið gengur í gagnstæða átt við það sundurgreinandi ferli sem nú tíðkast . Þar er unnið út frá stærri heildum , þ.e. setningum og fjölkvæðum orðum , niður í smærri einingar ; fyrst atkvæði og áfram niður í stakar eindir -hljóðungana ( Ásthildur Bj . Snorradóttir og Valdís B. Guðjónsdóttir , 2001 ) . Aðferðirnar bein fyrirmæli og hnitmiðuð færniþjálfun hafa þróast hvor í sínu lagi í meira en fjóra áratugi . Fáar kennsluaðferðir ef nokkrar hafa verið rannsakaðar jafn rækilega og bein fyrirmæli , og er ljóst að hún ber af öðrum skoðuðum aðferðum um mældan árangur nemenda ( Slocum , 2004 ) . Hnitmiðuð færniþjálfun er hins vegar ekki kennsluaðferð í hefðbundinni merkingu , heldur þjálfunar - og mælitækni sem skapað hefur verðmætan banka haldbærra gagna um árangur í kennslu ( Kubina , Morrison og Lee , 2002 ) . Eftir kennslu með beinum fyrirmælum á nemandinn að geta framkvæmt rétt það sem verið var að kenna honum . Og eftir hnitmiðaða færniþjálfun , sem kemur í beinu framhaldi , á nemandinn að hafa hina nýju kunnáttu á hraðbergi , þ.e. að geta beitt henni án þess að þurfa að hugsa sig um fyrst . Reynslugögn um lestur sem sýna nákvæmni og hraða eftir slíka kennslu eru allrar athygli og skoðunar verð . Ekki veit höfundur til þess að DI ? PT tvennan hafi áður verið notuð til að kenna lestur á íslensku . Bein fyrirmæli ( Direct Instruction ; DI ) Bein fyrirmæli einkennast af gagnvirku ferli og fylgja líkaninu sýna ? leiða ? prófa ( model ? lead ? test ) . Í hverri umferð byrjar kennarinn á því að kynna eitt afmarkað atriði 4 Direct Instruction er skrásett vörumerki á tiltekinni kennsluaðferð , sérhönnuðu kennsluefni og námskrá . Í kennslunni sem hér er lýst er aðeins átt við framkvæmd kennslunnar en hvorki nám - skrá né námsefni , þar sem slíkt efni hefur enn ekki verið gefið út á íslensku .