Austri , 11. janúar 1894 , 4. árg. , 1. tbl. , forsíða : Greinarhöfundur hvetur Héraðsbúa til að styðja tilraunir Ottó Wathne til að koma á gufubátsferðum á Lagarfljóti . Um gufubátsferðir í Lagarfljótsós . Herra O. Wathne hlýtur því að kosta stórfé til að gjöra tilraun þessa . Það er vonandi að Austfirðingar láti ekki á sér standa , með að leggja fram sinn hluta af styrknum , og að þeir sýni það í verkinu , að það hafi verið sannmæli sem alþingismenn Austfirðinga sögðu um þetta á síð . Sýslunefndir Múlasýsla ættu því fúslega að leggja fram fé það er með þarf til að hrinda fyrirtækinu áfram , því ekki tjáir að biðja og biðja alltaf um fé úr landsjóði , en vilja sjálfir ekkert láta af hendi rakna . En slíkt er samt misskilningur . Gufubátsferðir upp í Lagarfljótsós eru aðeins byrjun til gufubátsferða eftir Lagarfljóti . Einu hindranirnar á leiðinni upp Fljótið , er Steinboginn og fossinn hjá Kirkjubæ . Það er víst enginn efi á því , ef ekki hagaði féleysi , að gjöra mætti skipaleið yfir Steinbogann , svo gufubáturinn , sem í Ósinn gengi , komist upp að fossi . Gufubátsferðir í Lagarfljótsós , eru eflaust hagur fyrir alla sem búa milli Héraðsfjalla , allt frá sjó til efstu byggða . Það er því sómi þjóðarinnar , ef hægt væri að koma á skipaferðum eftir fljótinu . Það yrði eitt með öðru til þess að reka það dáðleysisorð af oss Ísendingum , að vér álitum ómögulegt sem allar aðrar þjóðir álíta sjálfsagt að gjöra . Hér er því að ræða um ómetanlegt gagn , eins hins búsælasta hluta landsins , og þar að auki um mál sem væri heiður fyrir þjóðina ef það næði fram að ganga . Ísafold , 13. jan. 1894 , 21. árg. , 2. tbl. , forsíða : Í landsreikningi 1892 kemur fram að 32.300 kr. hafi verið varið til vegagerðar á fimm stöðum . kr. 11.480 c ) Í Norðurárdal frá Selöxl að Hvammsmúla ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ . Á söguöldinni sendu menn flugumenn til höfuðs óvinum sínum , þegar þeir af einhverjum ástæðum ekki treystust að ganga beint framan að þeim og ráða þannig niðurlögum þeirra . Hitt er nú orðið ljóst , að hún er send til höfuðs Árnesingum í heild sinni , þeim til óvirðingar og vissum framtíðar - og framfaramálum héraðs þess til stórtjóns ; að því skal ég leiða rök á öðrum stað og tíma , ef ég endist til . " Jafnskjótt og frumvarpið um brúargjörð á Ölfusá var samþykkt af þinginu 1887 , þá var þetta toll - og gæslumál þar með komið á dagskrá , því að þar stendur : " Um kostnað brúnni til viðhalds skal síðar ákveða með lögum " , og í næstu grein á undan : " Þegar brúin væri komin á , þá yrði með lögum fyrirskipað um gæsluna og viðhaldið , en aldrei við að búast , að héruðin mundu með öllu sleppa , og þau hafa sloppið betur en nokkur gat við búist á þeim tíma . á . Bera mundu menn vopn á mig , ef ég væri hlífarlaus . Lög þessi eru enn ekki staðfest og því ekki komin til framkvæmda . Menn vita þó , til hvers því er verið , og að því er ekki fleygt í einhverja bitlingsvömbina . Það skyldi þá vera eitt hið mest þarfaverk nú , að vekja upp ríg á milli héraðsmanna út úr þessu gjaldi , sem frá því fyrsta hafa fylgst að í þessu brúarmáli sem ein héraðsheild . Stjórnin leggur það til , að landssjóður leggi út 75.000 kr. endurgjaldslaust , og þingið samþykkir það í einu hljóði . Nei . Það er ekki svo hægt , að ámæla einstökum þingmönnum fyrir sérstök lög svo , að ekki sé gengið inn á þingið allt , þegar lögin eru samþykkt nálega í einu hljóði . Ég skrifa ekki þessa athugasemd til að verja mig sem þingmann í brúarmálinu , hvorki fyr né síðar . Það er auðséð , að honum hefir ekki verið orðið vel við , þegar hann rak sig á nafn mitt hjá sveitabóndanum , því í stað þess að hrekja " Sveitabóndann " með ástæðum , þá veitir hann sér með sínum alþekkta hógværa og netta rithætti inn á ritstjóra Ísafoldar , og lætur mig svo njóta af góðréttunum . Þorlákur Guðmundsson . Ísafold , 28. apríl 1894 , 21. árg. , 22. tbl. , bls. 86 : Hér er lögð fram tillaga um það hvernig best sé að flytja efnið í Þjórsárbrúna , en of seint að mati ritstjóra . Það kynni raunar að mega ryðja þar braut , er hjarn legði í ef heppilega viðraði , og mætti svo draga eftir henni . Eitt ráð er til þess , sem er ekki einungis óyggjandi , heldur og auðvelt og kostnaðarlaust í sjálfu sér , þar eð það liggur ekki í öðru en því , að gjöra fyr það , sem annars yrði gjört síðar , og þó ekki löngu síðar . Ráðið er það , að leggja nú í sumar er kemur veginn milli brúanna , að minnsta kosti austurhluta hans , svo langt vestureftir , að hann nái þangað , sem ísalög taka við á vetrum . Hún verður án efa lögð upp að Ölfusárbrú og svo þaðan eftir meginbyggð héraðsins , til Laxár eða Reykjarétta . Þó hún verði þannig ekki bein , er það bæði héraðinu hagnaður og landssjóði sparnaður . Það hefði þurft að koma með það fyrir þing eða á þingi í fyrra að minnsta kosti . Þingið samþykkti þá nefnilega ákveðið vegagerðaráform fyrir fjárhagstímabilið , hér um bil ; að ljúka við akveg bæði fyrir Hellisheiði og yfir Mosfellsheiði . Afganginum af vegabótafénu þ. á . mun að vísu eigi hafa verið ráðstafað með neinni þingsályktun ; en skammt hefði hann enst í veginn milli Ölfusár og Þjórsár eða austurkafla hans , sem höf. talar um , auk nauðsynlegs viðhalds á eldri vegum hingað og þangað , og þá hefði líka orðið enn að bíða eftir vegi að Kláffossbrúnni í Borgarfirði , er lögð var í fyrra , og hún þar með hálf-gagnslaus eitt árið enn . Ritstj. Austri , 29. maí 1894 , 4. árg. , 15. tbl. , forsíða : Þingmálafundur Múlasýsla fjallar um samgöngumálið . Þingmálafundur . Samgöngumálið : a . Fundurinn skorar á alþingi , að veita með fjárlögum ( og hina væntanlegu þingmenn að framfylgja því ) tiltölulega meira fé úr landsjóði til vega og brúargjörðar í Austuramtinu en í öðrum ömtum landsins , að minnsta kosti um fjárhagstímabilið 1896 - 97 . Austri , 22. júní 1894 , 4. árg. , 18. tbl. , bls. 70 : Sýslufundur Suður-Múlasýslu fjallar m.a. um samgöngumál . 8 . 14 . Var þá lagt fram bréf síra Magnúsar Bl . 100.00 til Hallormstaðaása ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ 100.00 til Þórudals ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ . Póstvegagjald 1894 er í sjóði ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ . . Ísafold , 30. júní 1894 , 21. árg. , 40. tbl. , bls. 158 : Þingmálafundur fyrir niðurhluta Borgarfjarðarsýslu áleit að leggja beri væntanlega flutningabraut alla leið niður á hinn fjölmenna Skipaskaga . Þingmálafundir . Flutningabrautina væntanlegu , um Borgarfjörð , áleit fund . að bæri að leggja alla leið niður á hinn fjölmenna Skipaskaga , er öll sýslan hefir svo mikil og margs konar skipti við , og treysti fund . landstjórninni til , að líta á þá nauðsyn á sínum tíma . Ísafold , 4. júlí 1894 , 21. árg. , 41. tbl. , forsíða : Mr. Vaughan frá Newcastle hefur tekið að sér að smíða Þjórsárbrúna fyrir 67.500 kr. en hann smíðaði áður Ölfusárbrúna . Þjórsárbrúin . Ætlar hann að láta brúarsporðana ná nokkuð upp á land beggja vegna , og kemst þannig af með minni stöpla en ella , en lengri verður brúin sjálf og meira hafið jafnvel en á Ölfusárbrúnni . Öll stöplahleðsla á að vera búin 1. sept. í sumar , og brúin á komin og fullger til umferðar 1. sept. að ári , ( 1895 ) , eftir nýlega gerðum samningi við ráðgjafann . Skip kemur með brúna sjálfa , járnbrú , nú á áliðnu sumri , til þess að veturinn megi nota til að koma henni að brúarstæðinu . Eins og kunnugt er , voru veittar allt að 75.000 kr. og sparast þá 7 ½ þús. kr. af þeirri fjárveitingu , nema ef einhverju þarf að kosta til umsjónar verkfræðings með brúarsmíðinu . Ísafold , 11. júlí 1894 , 21. árg. , 42. tbl. , forsíða : Greinarhöfundur ræðir stöðu samgöngumála og segir að ekki muni veita af hálfri 20. öldinni til að koma þeim í viðunandi horf . Samgöngur Enda þótt samgöngumál vor hafi tekið afarmiklum endurbótum á síðari árum , bæði hvað snertir samgöngur við útlönd og þó ekki síst samgöngur innanlands , hlýtur hverjum skynberandi manni að vera það ljóst , að ennþá er svo mikið ógjört til endurbótar í því efni , að ekki mun veita af hálfri 20. öldinni tilvonandi til þess , að þau geti verið komin í viðunanlegt horf . Væri ekkert á móti því , ef formælendur þess geta gefið tryggingu fyrir , að oss væri nokkru borgnara heldur en að hafa samið við áreiðanlegan skipaeiganda um ferðir þessar . Að minnsta kosti er mjög ísjárvert að binda sig skipkaupum , meðan engin vissa er fyrir , hversu stór skip samsvara flutningsþörfunum . Hætt er við , að þess konar skip reynist nokkuð dýr í samanburði við það gagn , er þau gjöra . Ætla ég að til þess þurfi að minnsta kosti 8 gufubáta kringum land allt , þannig , að einn gangi austanfjalls , frá Vík til Reykjaness , 2. á Faxaflóa , 3. á Breiðafirði , 4. á Ísafjarðardjúpi , 5. á Húnaflóa og Skagafirði , 6. á Eyjafirði og austur undir Langanes , 7. frá Langanesi til Seyðisfjarðar og hinn 8. þaðan til Papóss . Veitir alls ekkert af , að frá því í miðjum júní og fram í miðjan septbr . , kæmi gufuskip hingað á hverjum hálfsmánaðar fresti , annaðhvort beint frá Skotlandi eða fastalandi Evrópu um Granton . Í annan stað er óhentugt , að verða fyrir því , að póstferðir farist fyrir um háveturinn vegna þess , að póstskipið sé frosið inni í Eystrasalti , og ber því brýna nauðsyn til , að trygging fáist fyrir því , að gufuskip fari frá Esbjærg á Jótlandi hingað í hvert sinn er póstskipið getur ekki komist frá Kaupmannahöfn í tækan tíma . Er vonandi að Rangæingar hefjist nú handa , er þeir sjá brúna koma á Þjórsá , væntanlega að ári komandi , og kljúfi til þess þrítungan hamarinn , að brúa Rangárnar , einkum Ytri-Rangá , og hið sama má vænta af Árnesingum hvað snertir Laxá og Tungufljót , svo framarlega sem hentug brúarstæði finnast á þeim . Það væru afarmiklar framfarir að geta brúað 3 stærstu ár landsins á einum áratug . Hvað hin nýju vegalög snertir , má búast við , að allmörg ár líði áður þeim sé viðunandi fullnægt , sérstaklega er þess er gætt , að viðhaldskostnaður veganna hlýtur að aukast stórum er lagðir vegir lengjast , því til lítils er að leggja vegi án þess að þeim sé haldið sæmilega við . Má búast við ýmsum umkvörtunum yfir því , úr hinum og þessum héruðum , er látin verða sitja á hakanum , að þau þykist afskipt , en til lítils væri að hlaupa þannig eftir ósk allra með því að leggja nokkur hundruð faðma árlega í hverju héraði . Austri , 13. júlí 1894 , 4. árg. , 20. tbl. , forsíða : Otto Wathne hefur nú tekist að sigla upp í Lagarfljótsós en hafði áður gert þrjár misheppnaðar tilraunir til þess . Er það fyrirætlun hans að koma fljótlega á gufubátsferðum á efri hluta Lagarfljóts . Uppsiglingin í Lagarfljótsós . Uppsiglingin í Lagarfljótsós er nú á komin í góðu lagi fyrir dugnað og úthald Otto Wathne , og einhuga fylgi alþingismanna vorra Múlasýslubúa , bæði á alþingi og heima í héraði . Fór O. W. svo þegar með " Njörð " með ýmsum vörum upp í Lagarfljótsós . En skipið reyndist bæði of djúpskreytt og of langt til þess að snúa því eftir hinum mörgu grynningum sem eru í Fljótinu , og varð eigi hægt að hafa það til siglinga í Ósinn , og lítil nota af því síðan til annarra hluta , svo O. W. mun hafa haft nær 15.000 kr. skaða á þessari annarri tilraun til þess að komast í Ósinn . 9 stórpramma flutti O. W. inn í Ósinn , fermda með allskonar vörum til Héraðsmanna , og flutti svo aftur hingað ull fyrir þá til baka . Hann hefir aðeins tekið 1 kr. fyrir að flytja hestburðinn héðan af Seyðisfirði og innum Lagarfljótsós af matvöru , og hálfu minna fyrir borðvið , t.d. 1 kr. fyrir að flytja 12 borð , og sjá allir , hvílíkur hagnaður þvílíkur flutningur er öllum Úthéraðsmönnum um túnasláttinn , og þá mundi flutningurinn eftir efri hluta Lagarfljótsós alla leið upp í Fljótsdal vera Upphéraðsmönnum engu minna hagræðari sem vonandi er að alþingi styðji ( ólæsilegt ) framkvæmdum á með hæfilegri fjárveitingu á móts við kringumliggjandi héruð . Uppsiglingin á Lagarfljótsós er þá á komin , til ánægju fyrir alla þá , er unnið hafa að þessu mikilsverða fyrirtæki , og til stórhagnaðar fyrir helming Fljótsdalshéraðs , sem vonandi er að bráðum megi verða allt aðnjótandi þeirra hagsmuna , sem af henni leiða . Þess væri og óskandi , að þessi uppsigling í eitthvert stærsta vatnsfall landsins yrði til góðrar fyrirmyndar til þess að reynt væri að koma vörum uppí stórósana á hinum mikla hafnalausa svæði frá Reykjanesskaga austur að Lónsheiði , sem mundi verða til ómetanlegs gagns fyrir þessar blíðviðrasömustu sveitir landsins , en sem eiga svo langsótta aðflutninga , að mikið dregur frá bjargræðistímanum . Ísafold , 28. júlí 1894 , 21. árg. , 47. tbl. , forsíða : Höfundur þessa ferðapistils segir margar dagleiðir ógreiðari nú en fyrir 30 - 40 árum . Dálítill ferðapistill . IV . Það er mikið mein , að það skuli fylgt hafa hinum margítrekuðu vegagerðarréttarbótum um síðasta mannsaldur , að lagst hefir mjög niður að ryðja vegi . Hefir á því tímabili öll áherslan verið lögð á að gera vegi af nýju , svo lítil mynd sem á því hefir þó verið til skamms tíma og er enn víðast þar sem landssjóður kemur ekki nærri , en hætt að hugsa um að halda hinum eldri vegum nokkurn veginn færum með ruðningum . Hefir niðurstaðan orðið sú , að það er mörg dagleið ógreiðari nú og seinfarnari en fyrir 30 - 40 árum , bæði sakir þess , að hinir gömlu vegir eftir hestafæturna eru nú látnir óruddir , og að við hefir bæst ný torfæra , sem þá var óvíða til að dreifa , en það eru vegabrýr yfir fen og flóa , af þeirri list og kunnáttu gerðar , að brautin sú er , þegar frá líður , versta ófæran þar , og verða ferðamenn að fara á sig krók til að lesa sig áfram yfir mýrina einhversstaðar fjarri veginum ; er slíkt býsna algengt , og heldur vitaskuld áfram , meðan sú fásinna viðgengst , að þeir eru látnir vinna að slíku sem ekki kunna . Þarf ekki lengri ferð en þessa til þess að reka sig á nóg dæmi þess . - Vegurinn yfir Svínadal , milli Saurbæjar og Dala , er afleitur fyrir ruðningarleysi ; sömuleiðis eftir Bjarnadal og einkum upp á Bröttubrekku að sunnan , meðfram skemmdur þar með vegagerðarkáki " upp á gamla móðinn " ; að norðan hefir hann aftur á móti verið mikið vel ruddur í vor , alla leið niður á móts við Breiðabólsstað . Er það líklegast einn hinn fyrsti árangur af vorum allranýjustu vegalögum , er svo mæla fyrir , í 8. gr. : " Á þjóðveginum skal svo bæta torfærur með vegaruðning og brúargjörð , að þeir séu greiðir yfirferðar . " Ég man ekki eftir ruddum vegarspotta annarsstaðar þar vestra nema við Gilsfjörð sunnanverðan ; þeir höfðu rutt þar á sinn kostnað sína hlíða hvor , fyrir utan og innan Ólafsdal , nábúarnir tveir , Torfi í Ólafsdal og Eggert bóndi á Kleifum Jónsson , - alkunnur sæmdarmaður , snyrtimaður í bændaröð , prýðilega greindur og vel að sér , kominn nú hátt á sjötugsaldur . Ég hitti hann í Ólafsdal . Við höfðum eigi sést fram undir 30 ár . Austri , 2. ágúst 1894 , 4. árg. , 22. tbl. , bls. 86 : Á sýslunefndarfundi Norður-Múlasýslu var m.a. . fjallað um ýmiss samgöngumál . um uppsiglingu í Lagarfljótsós og tjáir amtsráðið sig fúst til á sínum tíma að láta sitt fylgi ekki eftir liggja til að styrkja uppsiglingu í Lagarfljótsós . Héraðslæknirinn á Vopnafirði skoraði á sýslunefndina að breyta sýsluveginum , þar sem hann liggur heim á verslunarstaðinn á Vopnafirði , því eins og hann væri nú lagður , þá væri ómögulegt að hafa þurra og hreinlega vegi milli húsanna í kaupstaðnum og ómögulegt að rækta blett í kringum húsin , vegna þess , hvað vegurinn lægi óreglulega ; væri það bæði óþokkalegt að sjá forarræsi sem ekki væri hægt að gjöra við , vegna þess , hvernig sýsluvegurinn lægi , og svo gæti líka í heilbrigðislegu tilliti stafað stór hætta af því , ef stórsóttir kæmu upp , því um sumartíma legði óþolandi ódaun uppúr þessum foraveitum . Sýslunefndin var þessu samþykk og eftir nokkrar umræður var samþykkt svohljóðandi fundarályktun . Gerir sýslunefndin samþykki sitt allt að kostnaðurinn við vegalagningu þess verði greiddur úr sýslusjóði , að því leyti sem hann hvílir ekki samkvæmt lögum á hreppavegasjóðnum . 19 . Oddviti lagði fram bréf amtmanns , dags. 27. okt. 1893 , þar sem hann samþykkir fyrir hönd amtráðsins , að nota megi allt hreppsgjald Jökuldalshrepps til dráttar , sem er á sýsluvegi í þeim hreppi . 21 . 24 . Oddviti lagði fram bréf amtmanns , dags. 14. nóvbr . Um sýsluvegagjörðir á komandi sumri var það ákveðið , að hver hreppur mætti verja sínu gjaldi til framhalds og viðhalds þeim vegabótum sem þegar er byrjað á . Sýslunefndin veitti leyfi til þess . Ennfremur bað hreppsnefndin um að sýslunefndin veitti leyfi sitt til þess að verja mætti 200 kr. úr hreppavegasjóði Seyðisfjarðarhrepps til að setja handrið , úr tré eða járni við báða brúarsporðana , og veitti nefndin leyfi til þess . vetri að vörðurnar yfir heiðina hafa bæði reynst of strjálar og of lágar , og ná ekki svo langt sem nauðsyn krefur . Auk þess vantar enn þá víða ofaníburð , er eigi varð fengin sökum fjárskorts og fjarlægðar , enda var vegurinn víða til bráðabyrgðar að eins ruddur , þar sem brýna nauðsyn ber til að hækka hann upp . Vantar og enn þá að halda veginum áfram ofan í byggð á báðar hliðar . Sýslunefndin verður því að halda því fram að óumflýjanlega nauðsynlegt sé , að enn þá verði veittar úr landsjóði 5.000 kr. , til að fullgjöra veginn , og felur oddvita sínum , að gjöra nauðsynlegar ráðstafanir í því efni . Ísafold , 4. ágúst 1894 , 21. árg. , 49. tbl. , bls. 195 : Fyrir Alþingi liggur nú frumvarp um að veita hlutafélagi einkaleyfi á að leggja járnbraut , m.a. frá Reykjavík og austur í Rangárvallasýslu og aðra norður í Eyjafjörð . Siglinga - og járnbrautafélag . Þá eru þeir Jens Pálsson og Jón Þórarinsson flutningsmenn að allmiklu frumvarpi um að veita hlutafélagi ( ensku ) einkaleyfi til að leggja járnbraut frá Reykjavík austur í Rangárvallasýslu , og aðra frá Reykjavík eða Akranesi norður í land allt til Eyjafarðar , sem og lengri eða styttri greina út frá þessum tveimur aðalbrautum innan sýslna þeirra , er þær liggja um . Félagið byrjar á því , að leggja járnbraut 50 mílur enskar austur frá Reykjavík og lætur eimlestir ganga eftir brautinni 6 sinnum í viku í minnsta lagi frá 15. apríl til 15. nóvember ár hvert , en aðra tíma eins oft og við verður komið sökum snjóa . Fyrir það áskilur félagið sér 50.000 kr. ársstyrk úr landssjóði í 30 ár . Jafnframt því tekur félagið að sér fyrir annan 50.000 kr. styrk á ári í 30 ár gufuskipsferðir bæði milli Englands og Íslands ( Faxaflóa ) og umhverfis landið . Millilandaskipið á að vera 800 smálestir að stærð og fara 2 ferðir á mánuði í minnsta lagi á sumrum , en 1 á mánuði á vetrum . Strandferðaskipið á að vera sífellt á ferð umhverfis landið frá 15. febrúar til 15. nóvember ár hvert . Höfuðstóll félagsins sé 6 milljónir ( 6.000.000 ) krónur , en má hækka upp í 10 milljónir . Hlutirnir séu 100 kr. hver . Félagið hefir varnarþing í Reykjavík . Ísafold , 4. ágúst 1894 , 21. árg. , 49. tbl. , forsíða : Hér er fjallað um þau áform sem uppi eru um járnbrautarlagningu hér á landi . Mikils háttar nýmæli . Þeir sem lengst komust og glæsilegastar vonir gerðu sér um framtíð landsins , hugsuðu sér fyrstu tilraunir í þá átt eftir svo sem hálfa öld eða vel það . Því að þó að ráðgjörðar séu í sambandi við járnbrautina fyrirhuguðu tíðar og stöðugar gufuskipsferðir bæði kring um land og til Englands , þá greiðir það ekki mikið fyrir fólksflutningum til Ameríku . Það er skemmstur spottinn af leiðinni . Er þeim skilyrðum lauslega lýst í alþingisfréttum í þessu blaði . Árnessýsla er það hérað landsins , er einna mestum búnaðarframförum ætti að geta tekið , og hefir þann kost að auki , að vera mjög nærri höfuðstaðnum . Væri þess konar járnbraut tekin í mál hér , er hægur vandi að fullyrða , að hún mundi aldrei svara kostnaði , þar sem einfaldar rentur af frumkostnaðinum til hennar , 10 mílna stúfs , yrðu allt að 400.000 kr . Hafi þeir þá sannfæringu , byggða vitanlega á marfalt meiri og betri þekkingu í slíkum efnum en vér höfum , hvað er þá um að tala ? Sé eingöngu á það litið , sem nefl . Nú vill svo vel til , að umfram það , er þetta hérað , Árnessýsla , hefir sér til ágætis sem mjög líklegt til mikilsháttar jarðarbóta , þá hefir það , eins og kunnugt er , langmest aðdráttarafl á öllu landinu fyrir útlenda ferðamenn ; enda vakir það óefað fyrir frumkvöðlum járnbrautaráforms þessa , að brautin muni verða til þess að margfalda aðstreymi þeirra hingað , einkum er henni fylgja tíðar , stöðugar og reglulegar gufuskipaferðir þaðan , sem mest er von skemmtiferðamanna og er einhver mesti siglingamiðdepill í heimi . Að fá gufuskip hingað frá Liverpool aðra hvora viku allt sumarið og á hverjum mánuði á vetrum ! d. vesturfarar þurfi ekki að bera það fyrir sig , að hér séu engir viðburðir hafðir til þess að koma landinu eitthvað á framfararekspöl hins menntaða heims . Því aðeins , að þjóðin vilji svo sem ekkert átak gera til þess að hafa sig upp , því aðeins getur hún sagt sér of vaxin fjárútlát þau , er hér er um að ræða . Og þá hitt , að geta sent fiskinn héðan smátt og smátt allt árið beint á hinn besta heimsmarkað , í stað þess að ryðja honum öllum þangað í einni þvögu á haustin , sölunni til stórmikils hnekkis . d. staðið í stað í meira en 30 ár , og verið alla tíða afar dýrt , við það sem annarsstaðar gerist , og svo mjög sem það hefir lækkað víðast ; og hefir það heft menn mjög frá utanferðum , í stað þess að þær hefði oss verið miklu hollara að væru örvaðar sem mest . Það þarf nákvæmrar og ítarlegrar rannsóknar og íhugunar við áður . Þjóðólfur , 7. ágúst 1894 , 46. árg. , 87. tbl. , bls. 147 : Enskir auðmenn vilja leggja fé í félag sem standi að járnbrautum og gufuskipaferðum . Lagafrumvarp liggur fyrir Alþingi um löggildingu slíks félags . Alþingi . Flutningsmenn Jens Pálsson og Jón Þórarinsson . Að fella málið beinlínis í þetta sinn er miður heppilegt . Það hefur gott af því að liggja á döfinni dálitla stund enn . til þess að vekja og örva hina íslensku þjóð til að lyfta sér upp yfir smásálarskapinn og taka duglega rögg á sig af eigin rammleik , þá erum vér þakklátir þeim mönnum , er hafa borið þetta nýmæli upp , enda þótt uppástunga þeirra fái ekki framgang . Þeir hafa þegar gert óbeinlínis gagn með því að vekja máls á þessu . Fyrir nokkrum árum hefði þetta verið talin fjarstæða , sem enginn hefði viljað líta við . Nú erum vér þó komnir svo langt , að vér þolum að heyra svona stórar upphæðir nefndar , án þess að bregða uppástungumönnum um flónsku eða fífldirfsku . Ísafold , 11. ágúst 1894 , 21. árg. , 51. tbl. , bls. 202 : “ Austurlandsvinur ” blandar sér í þá vinsælu umræðu , hvort leggja eigi veg um Fjarðarheiði eða Fagradal . Að svo mæltu vil ég fara nokkrum orðum um grein þá , er maðurinn , sem lagði vegina á Fjarðarheiði í fyrra , hefir ritað í 18. tbl . Þetta ár er enn ekkert hægt að segja um , hvernig vegurinn hefir staðist . Að lokum skal ég enn einu sinni bera það fram , að enginn vegur úr Héraði til Fjarða mun verða jafn góður og kostnaðarlítill og Fagradalsvegurinn til Búðareyrar . Ég vona , herra ritstjóri , að ég þurfi ekki oftar að ónáða yður , ég ætla nú , hvað sem tautar , að hætta að togast á við ritstjóra " Austra " út af þessu máli . Ritað í júlímánuði 1894 . Austurlandsvinur . Ísafold , 15. ágúst 1894 , 21. árg. , 52. tbl. , bls. 206 : Sigtryggur Jónasson útskýrði í fyrirlestri áætlanir um járnbrautir og gufuskipaferðir sem eru nú til umfjöllunar á Alþingi . frv . sterl , ef þeir fengju heimildarfélög frá hinu íslenska löggjafar - og fjárveitingarvaldi til járnbrautarlagningar hér m. m . Þannig væri komið undir komið frumvarp það , er nú lægi fyrir þinginu , og hann hefði klambrað saman , samhljóða því er slík lög gerðust í hinum enska heimi , og ætti það því að vera ekki mjög fjarri viti , úr því þar mætti notast við þannig orðuð lög . Að þessum tíðu ferðum ætti að geta orðið mikill hagur á ýmsa lund . Ekki þyrfti nema í eyris hækkun á verðinu fyrir hann nýjan til þess að landið græddi á því ¼ milj . kr. á ári , og það þó að ekki væri seldur nema helmingur aflans á þann hátt , þess er annars væri í kaupstað látinn hér . Ættu þannig löguð flutningstæki að duga hér í mörg ár . Fréttaþráð þyrfti og auðvitað að leggja meðfram brautinni ; það væri alstaðar ómissandi . Það væri þægilegt , að geta farið hér upp á Þingvöllum á 1 ½ kl.stund , dvalið þar daglangt og komið heim að kveldi aftur alveg óþreyttur . Járnbraut mundi draga að sér hingað mikinn straum útlendra ferðamanna , sem þá færu og að dveljast hér langdvölum , reisa sér sumarbústaði t . d. við Þingvallavatn , eins og þeir gerðu í Skotalands hálendi . Þar með mundi og skapast hagfelld sundurskipting atvinnuveganna ; er reynslan sýndi að hverri þjóð horfði til farsældar . Sumir ímynduðuð sér , að ekki væri hægt að leggja járnbrautir nema á jafnsléttu . En það væri nú löngu sannað með reynslu að mikil fjöll og firnindi stæðu alls eigi fyrir , svo sem Hamrafjöllin í Ameríku og fl . Hér ættu að vera 200 mílur enskar af fulldýrum og kostnaðarsömum járnbrautum , miðað við það sem er í Canada eftir fólksfjölda og landrými , en 400 af hinum . Lægi járnbraut norður í Eyjafjörð , væri það samt ekki nema á 3. hundr . Öll þing og allar landstjórnir í heimi legðu langmesta áherslu á , að efla og styrja hin bestu samgöngutæki , og lægi meira fé fólgið í járnbrautum en allir bankar heimsins hefðu að geyma . Englendingar væri stórir upp á sig , og mundu firrtast , ef ætlast væri til , að þeir gengi eftir mönnum hér ( þinginu ) um að fá að hætta sjálfir fé sínu . Mundi þess langt að bíða , að aðrir byðust til , ef þessir væri gerðir afturreka . Kvíðbogi fyrir því , að frumvarp þetta mundi eigi frá konungs staðfestingu , ef til kæmi virtist eigi hafa við neitt að styðjast , þar sem konungur hefði einmitt sjálfur tekið það fram í síðustu auglýsingu sinni til Íslendinga , að hann vildi fúslega styðja öll þau störf þingsins , sem lyti að heill og framförum landsins , - þó að ekki gæti hann aðhyllst stjórnarskrárfrumvarpið . Ísafold , 22. ágúst 1894 , 21. árg. , 54. tbl. , forsíða : Mikið er rætt um járnbrautarmálið á Þingi . Járnbrauta - og siglingamálið Þriðja umræðan um það mál í gær í neðri deild varð engu ósnaprari en hinar , og ærið lögn , 6 - 7 stundir . Sveinsson , Björn Sigfússon , Guðjón Guðlaugsson , Jón Jónsson , þm. Austur-Skaptf . Landssjóður Íslands skal greiða " Hinu íslenska siglinga - og járnbrautafélagi " : 1. 50.000 kr. með því skilyrði að það byggi stál eða járnbraut frá Reykjavík að minnsta kosti austur að Þjórsá , og láti lestir , er flutt geti farþega og vörur , ganga eftir járnbrautinni að minnsta kosti sex sinnum á viku , á tímabilinu frá 15. apríl til 15. nóvember ár hvert og hina mánuði ársins eins oft og við verður komið sökum snjóa . Ísafold , 8. september 1894 , 21. árg. , 59. tbl. , bls. 284 : Stöplarnir eru tilbúnir fyrir Þjórsárbrúna en einhver mistök virðast hafa átt sér stað . Er þess til getið , að í uppdrætti þeim eða mælingunni , sem hann var eftir gerður , hafi verið einhver slysavilla , er missmíðinni hefir valdið . Nú er mannvirkjafræðingur landsstjórnarinnar , Sigurður Thoroddsen , þar eystra að skoða fráganginn á stöplunum eða taka þá út , og mun geta sagt með rökum , hve mikil skekkjan er ; og hlýtur brúarsmiðurinn auðvitað að laga hana hið bráðasta ; því 1. septbr . að sumri á brúin að vera komin á ána og fullger að öllu . Ísafold , 29. september 1894 , 21. árg. , 65. tbl. , forsíða : Af 550.000 kr. útgjöldum Landssjóðs fóru 60.000 kr. til vegabóta . Landsreikningurinn 1893 með samanburði við fyrri ár Með leyfi landshöfðingja birtast hér helstu atriði úr þeim reikningi , óendurskoðuðum , eins og tíðkast hefir að undanförnu . Helsti kostnaðurinn var : Til Kláffossbrúarinnar ( á Hvítá ) ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ . 5.933 kr . 2.627 kr . Ofaníburður og aðgerð á veginum frá Reykjavík upp að Svínahrauni ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ . 2.537 kr . 1.856 kr . Ísafold , 29. sept. 1894 , 21. árg. , 65. tbl. , bls. 258 : Sumir telja það besta ráð fyrir Héraðsmenn að koma á vöruflutningum um Lagarfljót en aðrir telja vegi betri . Um gufubátaferðirnar fyrirhuguðu eftir Lagarfljóti skal ég aðeins drepa á , að þó öllu , sem lagt yrði af landssjóði fyrir allt landið til brúa - og vegagjörða , yrði varið um næstu 2 ár til að kosta skurði fram hjá torfærunum í fljótinu , svo komist yrði með gufubáta upp í fljótsbotn , mundi það lítið hrökkva . Úthald gufubátanna sjálfra mundi heldur ekki verða neitt smáræði . Þar er nóg dýpi , nokkuð stórt svið yfir að fara , og efstu sveitirnar svo vel efnum farnar , að þeim mundi ef til vill veita hægt að kosta bátinn af eigin rammleik , ef þær endilega upp á mont vilja heldur hafa gufubát til flutninga en góðan akveg . Gamall Héraðsbúi . Ísafold , 3. okt. 1894 , 21. árg. , 66. tbl. , bls. 262 : Hans Ellefsen gefur skotmannshlut af hval til vegagerðar á Skaganum . Sést á því , að hreppsnefndin hefir fyllilega og fúslega uppfyllt hin áðurnefndu skilyrði . Ísafold , 3. nóvember 1894 , 21. árg. , 72. tbl. , forsíða : Séra Ólafur Ólafsson í Arnarbæli skrifar hér um það óhagræði sem bændur við fjölfarna þjóðvegi búa við . Ferðalög og fjárrekstrar eftir síra Ólaf Ólafsson í Arnarbæli Það er kunnugra en frá þurfi að segja , að um Ölfussveit og Ölfusafrétt liggur einn hinn fjölfarnasti þjóðvegur landsins ; má segja , að á flestum tímum árs slitni umferðin nærfellt aldrei á þeim vegi , þótt mest sé hún vitanlega bæði haust og vor . Það er sjálfsagt að játa það , að um þennan veg fara fjöldamargir - ég vil vona flestir - , sem haga ferðum sínum og koma fram sem heiðarlegir menn í alla staði og vilja engum mein eða ágang gjöra ; en hitt er líka jafnsatt , að innan um slæðast einstaka " misjafnir sauðir " . Það má nefna dæmi þess , að kindur hafa verið reknar úr rekstri í sumar úr heimahögum í Ölfusi og suður á Hellisheiði , suður fyrir Hellisheiði , niður í Svínahraun og alla leið niður að Elliðaám , skildar þar úr og látnar þar eftir í algjöru hirðingarleysi . Ég held nú , að þetta sé oftast óviljaverk ; en hitt er satt , að þau óviljaverk eiga ekki að koma fyrir . Þannig það tvisvar fyrir í sumar , að einn maður fór suður með 50 - 60 fjár og klyfjahesta að auki . Var þá ályktað , að leita til hlutaðeigandi stjórnarvalda og reyna að fá einhverjar reglur settar um sauðfjárrekstra um sveitina og einkum um afréttinn . Vona menn nú það tvennt , að yfirvöldin bregðist á sínum tíma vel og skörulega við þessu máli , sem snertir líka fleiri sveitir en þessa ; og að allir heiðvirðir menn , hvort sem þeir eru úr austri eða vestri , hagi svo ferðum sínum og manni svo rekstra sína , að sem sjaldnast verði ástæða til að kvarta . Ísafold , 8. desember 1894 , 21. árg. , 79. tbl. , bls. 314 : Erlendur Zakaríasson skoðar sýsluvegina í Árnessýslu að áskorun sýslumanns og gerir tillögur um úrbætur . Um sýsluvegina í Árnessýslu . Haustið 1892 skoðaði ég sýsluvegina í Árnessýslu , eftir áskorun sýslumanns , og átti að segja álit mitt um , hvað gera skyldi til viðreisnar sýsluveginum . Tíminn var af skornum skammti , sem ég hafði til að ferðast um sýsluna , en ég reyndi eftir megni að kynna mér málið , og sendi sýslunefndinni skýrslu um ferðina og hvað mér virtist ráð að gera . Þegar maður er fenginn , sem kann að verkinu , þá getur hann vandið menn við vinnuna - það er hægt að fá góða verkamenn í Árnessýslu ; þar eru yfirleitt vel duglegir menn - og sagt til , hvaða verkfæri eigi að nota við vinnuna . Það er mikið í það varið , að hafa hin réttu verkfæri . Tökum til dæmis Mela - eða Nesbrúna . Sýslunefndarmennirnir í þeim hreppum , sem vegurinn liggur eftir , hafa hver sinn hluta til aðgerðar , hver í sínu umdæmi , og mun enginn geta sagt , að það verk lofi meistarann ; það er eitthvað annað . Verði þessari aðferð haldið áfram má hamingjan vita , hvað vegurinn verður mjór á endanum . Það er vitaskuld , að meira verður að leggja til vegarins heldur en gert hefur verið að undanförnu - 200 eða 300 kr. á ári , - en þá væru peningaútlátin einu sinni fyrir allt . Væri haganlega að farið , mundi ekki kosta meira en 2000 - 2500 kr. að gera þennan veg góðan . Hinu má svar á þá leið , að það er ekki víst hvar flutningbrautin verður látin liggja , þó margt mæli með því að hin liggi frá Ölfusárbrúnni fyrir austan Sandvík , þar beint niður yfir Breiðumýri og lendi skammt fyrir austan Eyrarbakka . Þetta er ekki mögulegt að ákveða fyr en búið er að rannsaka á fleiri stöðum . Ísafold , 29. desember 1894 , 21. árg. , 89. tbl. , forsíða : Hér er fjallað um vegagerðir sem unnið var við á liðnu sumri , aðallega í Borgarfirði , á Mosfellsheiði og á Hellisheiði . Vegagerð 1894 Það var unnið í sumar að vegagerð á landssjóðs kostnað á 3 stöðum : í Borgarfirði , á Mosfellsheiði og Hellisheiði , auk þess sem talsverð vina fór í viðgerð og viðhald ( ofaníburð ) á veginum frá Elliðaám upp í Fóelluvötn , - syðri hluta Hellisheiðarvegarins . fyrir norðan Hvítá , " af Síðumúlahálsi eftir svokölluðu Húsasundi og norður í Kleifar " , og fyrir sunnan Hvítá " frá Kláffossbrúnni og suður á Hamramela ( upp í Rjúpnalág , ) " rétt að segja 4 rastir . og framundir septemberlok , með 23 - 24 verkamönnum lengst af , auk verkstjóra . En þar í felst einnig vinna að stöplahleðslu við brúna yfir Flókadalsá , er lögð var í sumar , um 250 dagsverk . Auk þess 1 kr. í fæðispeninga á sunnudögum . Kaup verkamanna alls 7.846 kr. ; annar kostnaður nær 900 kr. , þar af helmingur hestaleiga . Brúin liggur 4 - 55 föðmum ofar en vegurinn gamli yfir ána , efst í gljúfrapetti þar dálitlu . Það var framhald vegarins upp með Seljadal að austan , sem hann lagði að nýju , nær 4 ½ röst , því nær hallalaust . Það kostaði rúml. 9.600 kr . Að Hellisheiðarveginum var unnið í tvennu lagi . og hélt áfram til 9. okt . Hann byrjaði við Hengladalsá , uppi á heiðinni austarlega , og komst spölkorn niður fyrir Kamba , hér um bil 4 rastir alls . Vinnuliðið 33 - 35 , frá miðjum maí fram í miðjan október , með sömu kjörum og á hinum stöðunum , og kostnaður við þann vegarkafla rúmar 15.000 kr . Sem nærri má geta , þurfti ákaflega miklar sneiðingar til þess að fá veginn svona óbrattan , og eru þær á 18 stöðum svo krappar , að geisli bogans er ekki nema 2 ½ - 4 faðmar . Eru slíkir vegir stórum mun traustari og haldbetri en ella , og svarar það sjálfsagt hinum aukna kostnaði , þar sem leið er fjölfarin . Á sumri komanda mun verða lokið við Hellisheiðarveginn , háheiðina , ásamt dálitlum kafla fyrir neðan heiðina , beggja megin Varmárbrúarinnar , og verður þá kominn akvegur alla leið frá Reykjavík austur að Ölfusárbrú , nema hvað gera þarf samt enn talsvert við Svínahraun til þess , og svo er aðeins reiðvegur spölkorn fram með Ingólfsfjalli . Tenging í allt blaðaefni ársins 1894 Austri , 11. janúar 1894 , 4. árg. , 1. tbl. , forsíða : Greinarhöfundur hvetur Héraðsbúa til að styðja tilraunir Ottó Wathne til að koma á gufubátsferðum á Lagarfljóti . Um gufubátsferðir í Lagarfljótsós . Herra O. Wathne hlýtur því að kosta stórfé til að gjöra tilraun þessa . Það er vonandi að Austfirðingar láti ekki á sér standa , með að leggja fram sinn hluta af styrknum , og að þeir sýni það í verkinu , að það hafi verið sannmæli sem alþingismenn Austfirðinga sögðu um þetta á síð . Sýslunefndir Múlasýsla ættu því fúslega að leggja fram fé það er með þarf til að hrinda fyrirtækinu áfram , því ekki tjáir að biðja og biðja alltaf um fé úr landsjóði , en vilja sjálfir ekkert láta af hendi rakna . En slíkt er samt misskilningur . Gufubátsferðir upp í Lagarfljótsós eru aðeins byrjun til gufubátsferða eftir Lagarfljóti . Einu hindranirnar á leiðinni upp Fljótið , er Steinboginn og fossinn hjá Kirkjubæ . Það er víst enginn efi á því , ef ekki hagaði féleysi , að gjöra mætti skipaleið yfir Steinbogann , svo gufubáturinn , sem í Ósinn gengi , komist upp að fossi . Gufubátsferðir í Lagarfljótsós , eru eflaust hagur fyrir alla sem búa milli Héraðsfjalla , allt frá sjó til efstu byggða . Það er því sómi þjóðarinnar , ef hægt væri að koma á skipaferðum eftir fljótinu . Það yrði eitt með öðru til þess að reka það dáðleysisorð af oss Ísendingum , að vér álitum ómögulegt sem allar aðrar þjóðir álíta sjálfsagt að gjöra . Hér er því að ræða um ómetanlegt gagn , eins hins búsælasta hluta landsins , og þar að auki um mál sem væri heiður fyrir þjóðina ef það næði fram að ganga . Ísafold , 13. jan. 1894 , 21. árg. , 2. tbl. , forsíða : Í landsreikningi 1892 kemur fram að 32.300 kr. hafi verið varið til vegagerðar á fimm stöðum . kr. 11.480 c ) Í Norðurárdal frá Selöxl að Hvammsmúla ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ . Á söguöldinni sendu menn flugumenn til höfuðs óvinum sínum , þegar þeir af einhverjum ástæðum ekki treystust að ganga beint framan að þeim og ráða þannig niðurlögum þeirra . Hitt er nú orðið ljóst , að hún er send til höfuðs Árnesingum í heild sinni , þeim til óvirðingar og vissum framtíðar - og framfaramálum héraðs þess til stórtjóns ; að því skal ég leiða rök á öðrum stað og tíma , ef ég endist til . " Jafnskjótt og frumvarpið um brúargjörð á Ölfusá var samþykkt af þinginu 1887 , þá var þetta toll - og gæslumál þar með komið á dagskrá , því að þar stendur : " Um kostnað brúnni til viðhalds skal síðar ákveða með lögum " , og í næstu grein á undan : " Þegar brúin væri komin á , þá yrði með lögum fyrirskipað um gæsluna og viðhaldið , en aldrei við að búast , að héruðin mundu með öllu sleppa , og þau hafa sloppið betur en nokkur gat við búist á þeim tíma . á . Bera mundu menn vopn á mig , ef ég væri hlífarlaus . Lög þessi eru enn ekki staðfest og því ekki komin til framkvæmda . Menn vita þó , til hvers því er verið , og að því er ekki fleygt í einhverja bitlingsvömbina . Það skyldi þá vera eitt hið mest þarfaverk nú , að vekja upp ríg á milli héraðsmanna út úr þessu gjaldi , sem frá því fyrsta hafa fylgst að í þessu brúarmáli sem ein héraðsheild . Stjórnin leggur það til , að landssjóður leggi út 75.000 kr. endurgjaldslaust , og þingið samþykkir það í einu hljóði . Nei . Það er ekki svo hægt , að ámæla einstökum þingmönnum fyrir sérstök lög svo , að ekki sé gengið inn á þingið allt , þegar lögin eru samþykkt nálega í einu hljóði . Ég skrifa ekki þessa athugasemd til að verja mig sem þingmann í brúarmálinu , hvorki fyr né síðar . Það er auðséð , að honum hefir ekki verið orðið vel við , þegar hann rak sig á nafn mitt hjá sveitabóndanum , því í stað þess að hrekja " Sveitabóndann " með ástæðum , þá veitir hann sér með sínum alþekkta hógværa og netta rithætti inn á ritstjóra Ísafoldar , og lætur mig svo njóta af góðréttunum . Þorlákur Guðmundsson . Ísafold , 28. apríl 1894 , 21. árg. , 22. tbl. , bls. 86 : Hér er lögð fram tillaga um það hvernig best sé að flytja efnið í Þjórsárbrúna , en of seint að mati ritstjóra . Það kynni raunar að mega ryðja þar braut , er hjarn legði í ef heppilega viðraði , og mætti svo draga eftir henni . Eitt ráð er til þess , sem er ekki einungis óyggjandi , heldur og auðvelt og kostnaðarlaust í sjálfu sér , þar eð það liggur ekki í öðru en því , að gjöra fyr það , sem annars yrði gjört síðar , og þó ekki löngu síðar . Ráðið er það , að leggja nú í sumar er kemur veginn milli brúanna , að minnsta kosti austurhluta hans , svo langt vestureftir , að hann nái þangað , sem ísalög taka við á vetrum . Hún verður án efa lögð upp að Ölfusárbrú og svo þaðan eftir meginbyggð héraðsins , til Laxár eða Reykjarétta . Þó hún verði þannig ekki bein , er það bæði héraðinu hagnaður og landssjóði sparnaður . Það hefði þurft að koma með það fyrir þing eða á þingi í fyrra að minnsta kosti . Þingið samþykkti þá nefnilega ákveðið vegagerðaráform fyrir fjárhagstímabilið , hér um bil ; að ljúka við akveg bæði fyrir Hellisheiði og yfir Mosfellsheiði . Afganginum af vegabótafénu þ. á . mun að vísu eigi hafa verið ráðstafað með neinni þingsályktun ; en skammt hefði hann enst í veginn milli Ölfusár og Þjórsár eða austurkafla hans , sem höf. talar um , auk nauðsynlegs viðhalds á eldri vegum hingað og þangað , og þá hefði líka orðið enn að bíða eftir vegi að Kláffossbrúnni í Borgarfirði , er lögð var í fyrra , og hún þar með hálf-gagnslaus eitt árið enn . Ritstj. Austri , 29. maí 1894 , 4. árg. , 15. tbl. , forsíða : Þingmálafundur Múlasýsla fjallar um samgöngumálið . Þingmálafundur . Samgöngumálið : a . Fundurinn skorar á alþingi , að veita með fjárlögum ( og hina væntanlegu þingmenn að framfylgja því ) tiltölulega meira fé úr landsjóði til vega og brúargjörðar í Austuramtinu en í öðrum ömtum landsins , að minnsta kosti um fjárhagstímabilið 1896 - 97 . Austri , 22. júní 1894 , 4. árg. , 18. tbl. , bls. 70 : Sýslufundur Suður-Múlasýslu fjallar m.a. um samgöngumál . 8 . 14 . Var þá lagt fram bréf síra Magnúsar Bl . 100.00 til Hallormstaðaása ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ 100.00 til Þórudals ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ . Póstvegagjald 1894 er í sjóði ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ . . Ísafold , 30. júní 1894 , 21. árg. , 40. tbl. , bls. 158 : Þingmálafundur fyrir niðurhluta Borgarfjarðarsýslu áleit að leggja beri væntanlega flutningabraut alla leið niður á hinn fjölmenna Skipaskaga . Þingmálafundir . Flutningabrautina væntanlegu , um Borgarfjörð , áleit fund . að bæri að leggja alla leið niður á hinn fjölmenna Skipaskaga , er öll sýslan hefir svo mikil og margs konar skipti við , og treysti fund . landstjórninni til , að líta á þá nauðsyn á sínum tíma . Ísafold , 4. júlí 1894 , 21. árg. , 41. tbl. , forsíða : Mr. Vaughan frá Newcastle hefur tekið að sér að smíða Þjórsárbrúna fyrir 67.500 kr. en hann smíðaði áður Ölfusárbrúna . Þjórsárbrúin . Ætlar hann að láta brúarsporðana ná nokkuð upp á land beggja vegna , og kemst þannig af með minni stöpla en ella , en lengri verður brúin sjálf og meira hafið jafnvel en á Ölfusárbrúnni . Öll stöplahleðsla á að vera búin 1. sept. í sumar , og brúin á komin og fullger til umferðar 1. sept. að ári , ( 1895 ) , eftir nýlega gerðum samningi við ráðgjafann . Skip kemur með brúna sjálfa , járnbrú , nú á áliðnu sumri , til þess að veturinn megi nota til að koma henni að brúarstæðinu . Eins og kunnugt er , voru veittar allt að 75.000 kr. og sparast þá 7 ½ þús. kr. af þeirri fjárveitingu , nema ef einhverju þarf að kosta til umsjónar verkfræðings með brúarsmíðinu . Ísafold , 11. júlí 1894 , 21. árg. , 42. tbl. , forsíða : Greinarhöfundur ræðir stöðu samgöngumála og segir að ekki muni veita af hálfri 20. öldinni til að koma þeim í viðunandi horf . Samgöngur Enda þótt samgöngumál vor hafi tekið afarmiklum endurbótum á síðari árum , bæði hvað snertir samgöngur við útlönd og þó ekki síst samgöngur innanlands , hlýtur hverjum skynberandi manni að vera það ljóst , að ennþá er svo mikið ógjört til endurbótar í því efni , að ekki mun veita af hálfri 20. öldinni tilvonandi til þess , að þau geti verið komin í viðunanlegt horf . Væri ekkert á móti því , ef formælendur þess geta gefið tryggingu fyrir , að oss væri nokkru borgnara heldur en að hafa samið við áreiðanlegan skipaeiganda um ferðir þessar . Að minnsta kosti er mjög ísjárvert að binda sig skipkaupum , meðan engin vissa er fyrir , hversu stór skip samsvara flutningsþörfunum . Hætt er við , að þess konar skip reynist nokkuð dýr í samanburði við það gagn , er þau gjöra . Ætla ég að til þess þurfi að minnsta kosti 8 gufubáta kringum land allt , þannig , að einn gangi austanfjalls , frá Vík til Reykjaness , 2. á Faxaflóa , 3. á Breiðafirði , 4. á Ísafjarðardjúpi , 5. á Húnaflóa og Skagafirði , 6. á Eyjafirði og austur undir Langanes , 7. frá Langanesi til Seyðisfjarðar og hinn 8. þaðan til Papóss . Veitir alls ekkert af , að frá því í miðjum júní og fram í miðjan septbr . , kæmi gufuskip hingað á hverjum hálfsmánaðar fresti , annaðhvort beint frá Skotlandi eða fastalandi Evrópu um Granton . Í annan stað er óhentugt , að verða fyrir því , að póstferðir farist fyrir um háveturinn vegna þess , að póstskipið sé frosið inni í Eystrasalti , og ber því brýna nauðsyn til , að trygging fáist fyrir því , að gufuskip fari frá Esbjærg á Jótlandi hingað í hvert sinn er póstskipið getur ekki komist frá Kaupmannahöfn í tækan tíma . Er vonandi að Rangæingar hefjist nú handa , er þeir sjá brúna koma á Þjórsá , væntanlega að ári komandi , og kljúfi til þess þrítungan hamarinn , að brúa Rangárnar , einkum Ytri-Rangá , og hið sama má vænta af Árnesingum hvað snertir Laxá og Tungufljót , svo framarlega sem hentug brúarstæði finnast á þeim . Það væru afarmiklar framfarir að geta brúað 3 stærstu ár landsins á einum áratug . Hvað hin nýju vegalög snertir , má búast við , að allmörg ár líði áður þeim sé viðunandi fullnægt , sérstaklega er þess er gætt , að viðhaldskostnaður veganna hlýtur að aukast stórum er lagðir vegir lengjast , því til lítils er að leggja vegi án þess að þeim sé haldið sæmilega við . Má búast við ýmsum umkvörtunum yfir því , úr hinum og þessum héruðum , er látin verða sitja á hakanum , að þau þykist afskipt , en til lítils væri að hlaupa þannig eftir ósk allra með því að leggja nokkur hundruð faðma árlega í hverju héraði . Austri , 13. júlí 1894 , 4. árg. , 20. tbl. , forsíða : Otto Wathne hefur nú tekist að sigla upp í Lagarfljótsós en hafði áður gert þrjár misheppnaðar tilraunir til þess . Er það fyrirætlun hans að koma fljótlega á gufubátsferðum á efri hluta Lagarfljóts . Uppsiglingin í Lagarfljótsós . Uppsiglingin í Lagarfljótsós er nú á komin í góðu lagi fyrir dugnað og úthald Otto Wathne , og einhuga fylgi alþingismanna vorra Múlasýslubúa , bæði á alþingi og heima í héraði . Fór O. W. svo þegar með " Njörð " með ýmsum vörum upp í Lagarfljótsós . En skipið reyndist bæði of djúpskreytt og of langt til þess að snúa því eftir hinum mörgu grynningum sem eru í Fljótinu , og varð eigi hægt að hafa það til siglinga í Ósinn , og lítil nota af því síðan til annarra hluta , svo O. W. mun hafa haft nær 15.000 kr. skaða á þessari annarri tilraun til þess að komast í Ósinn . 9 stórpramma flutti O. W. inn í Ósinn , fermda með allskonar vörum til Héraðsmanna , og flutti svo aftur hingað ull fyrir þá til baka . Hann hefir aðeins tekið 1 kr. fyrir að flytja hestburðinn héðan af Seyðisfirði og innum Lagarfljótsós af matvöru , og hálfu minna fyrir borðvið , t.d. 1 kr. fyrir að flytja 12 borð , og sjá allir , hvílíkur hagnaður þvílíkur flutningur er öllum Úthéraðsmönnum um túnasláttinn , og þá mundi flutningurinn eftir efri hluta Lagarfljótsós alla leið upp í Fljótsdal vera Upphéraðsmönnum engu minna hagræðari sem vonandi er að alþingi styðji ( ólæsilegt ) framkvæmdum á með hæfilegri fjárveitingu á móts við kringumliggjandi héruð . Uppsiglingin á Lagarfljótsós er þá á komin , til ánægju fyrir alla þá , er unnið hafa að þessu mikilsverða fyrirtæki , og til stórhagnaðar fyrir helming Fljótsdalshéraðs , sem vonandi er að bráðum megi verða allt aðnjótandi þeirra hagsmuna , sem af henni leiða . Þess væri og óskandi , að þessi uppsigling í eitthvert stærsta vatnsfall landsins yrði til góðrar fyrirmyndar til þess að reynt væri að koma vörum uppí stórósana á hinum mikla hafnalausa svæði frá Reykjanesskaga austur að Lónsheiði , sem mundi verða til ómetanlegs gagns fyrir þessar blíðviðrasömustu sveitir landsins , en sem eiga svo langsótta aðflutninga , að mikið dregur frá bjargræðistímanum . Ísafold , 28. júlí 1894 , 21. árg. , 47. tbl. , forsíða : Höfundur þessa ferðapistils segir margar dagleiðir ógreiðari nú en fyrir 30 - 40 árum . Dálítill ferðapistill . IV . Það er mikið mein , að það skuli fylgt hafa hinum margítrekuðu vegagerðarréttarbótum um síðasta mannsaldur , að lagst hefir mjög niður að ryðja vegi . Hefir á því tímabili öll áherslan verið lögð á að gera vegi af nýju , svo lítil mynd sem á því hefir þó verið til skamms tíma og er enn víðast þar sem landssjóður kemur ekki nærri , en hætt að hugsa um að halda hinum eldri vegum nokkurn veginn færum með ruðningum . Hefir niðurstaðan orðið sú , að það er mörg dagleið ógreiðari nú og seinfarnari en fyrir 30 - 40 árum , bæði sakir þess , að hinir gömlu vegir eftir hestafæturna eru nú látnir óruddir , og að við hefir bæst ný torfæra , sem þá var óvíða til að dreifa , en það eru vegabrýr yfir fen og flóa , af þeirri list og kunnáttu gerðar , að brautin sú er , þegar frá líður , versta ófæran þar , og verða ferðamenn að fara á sig krók til að lesa sig áfram yfir mýrina einhversstaðar fjarri veginum ; er slíkt býsna algengt , og heldur vitaskuld áfram , meðan sú fásinna viðgengst , að þeir eru látnir vinna að slíku sem ekki kunna . Þarf ekki lengri ferð en þessa til þess að reka sig á nóg dæmi þess . - Vegurinn yfir Svínadal , milli Saurbæjar og Dala , er afleitur fyrir ruðningarleysi ; sömuleiðis eftir Bjarnadal og einkum upp á Bröttubrekku að sunnan , meðfram skemmdur þar með vegagerðarkáki " upp á gamla móðinn " ; að norðan hefir hann aftur á móti verið mikið vel ruddur í vor , alla leið niður á móts við Breiðabólsstað . Er það líklegast einn hinn fyrsti árangur af vorum allranýjustu vegalögum , er svo mæla fyrir , í 8. gr. : " Á þjóðveginum skal svo bæta torfærur með vegaruðning og brúargjörð , að þeir séu greiðir yfirferðar . " Ég man ekki eftir ruddum vegarspotta annarsstaðar þar vestra nema við Gilsfjörð sunnanverðan ; þeir höfðu rutt þar á sinn kostnað sína hlíða hvor , fyrir utan og innan Ólafsdal , nábúarnir tveir , Torfi í Ólafsdal og Eggert bóndi á Kleifum Jónsson , - alkunnur sæmdarmaður , snyrtimaður í bændaröð , prýðilega greindur og vel að sér , kominn nú hátt á sjötugsaldur . Ég hitti hann í Ólafsdal . Við höfðum eigi sést fram undir 30 ár . Austri , 2. ágúst 1894 , 4. árg. , 22. tbl. , bls. 86 : Á sýslunefndarfundi Norður-Múlasýslu var m.a. . fjallað um ýmiss samgöngumál . um uppsiglingu í Lagarfljótsós og tjáir amtsráðið sig fúst til á sínum tíma að láta sitt fylgi ekki eftir liggja til að styrkja uppsiglingu í Lagarfljótsós . Héraðslæknirinn á Vopnafirði skoraði á sýslunefndina að breyta sýsluveginum , þar sem hann liggur heim á verslunarstaðinn á Vopnafirði , því eins og hann væri nú lagður , þá væri ómögulegt að hafa þurra og hreinlega vegi milli húsanna í kaupstaðnum og ómögulegt að rækta blett í kringum húsin , vegna þess , hvað vegurinn lægi óreglulega ; væri það bæði óþokkalegt að sjá forarræsi sem ekki væri hægt að gjöra við , vegna þess , hvernig sýsluvegurinn lægi , og svo gæti líka í heilbrigðislegu tilliti stafað stór hætta af því , ef stórsóttir kæmu upp , því um sumartíma legði óþolandi ódaun uppúr þessum foraveitum . Sýslunefndin var þessu samþykk og eftir nokkrar umræður var samþykkt svohljóðandi fundarályktun . Gerir sýslunefndin samþykki sitt allt að kostnaðurinn við vegalagningu þess verði greiddur úr sýslusjóði , að því leyti sem hann hvílir ekki samkvæmt lögum á hreppavegasjóðnum . 19 . Oddviti lagði fram bréf amtmanns , dags. 27. okt. 1893 , þar sem hann samþykkir fyrir hönd amtráðsins , að nota megi allt hreppsgjald Jökuldalshrepps til dráttar , sem er á sýsluvegi í þeim hreppi . 21 . 24 . Oddviti lagði fram bréf amtmanns , dags. 14. nóvbr . Um sýsluvegagjörðir á komandi sumri var það ákveðið , að hver hreppur mætti verja sínu gjaldi til framhalds og viðhalds þeim vegabótum sem þegar er byrjað á . Sýslunefndin veitti leyfi til þess . Ennfremur bað hreppsnefndin um að sýslunefndin veitti leyfi sitt til þess að verja mætti 200 kr. úr hreppavegasjóði Seyðisfjarðarhrepps til að setja handrið , úr tré eða járni við báða brúarsporðana , og veitti nefndin leyfi til þess . vetri að vörðurnar yfir heiðina hafa bæði reynst of strjálar og of lágar , og ná ekki svo langt sem nauðsyn krefur . Auk þess vantar enn þá víða ofaníburð , er eigi varð fengin sökum fjárskorts og fjarlægðar , enda var vegurinn víða til bráðabyrgðar að eins ruddur , þar sem brýna nauðsyn ber til að hækka hann upp . Vantar og enn þá að halda veginum áfram ofan í byggð á báðar hliðar . Sýslunefndin verður því að halda því fram að óumflýjanlega nauðsynlegt sé , að enn þá verði veittar úr landsjóði 5.000 kr. , til að fullgjöra veginn , og felur oddvita sínum , að gjöra nauðsynlegar ráðstafanir í því efni . Ísafold , 4. ágúst 1894 , 21. árg. , 49. tbl. , bls. 195 : Fyrir Alþingi liggur nú frumvarp um að veita hlutafélagi einkaleyfi á að leggja járnbraut , m.a. frá Reykjavík og austur í Rangárvallasýslu og aðra norður í Eyjafjörð . Siglinga - og járnbrautafélag . Þá eru þeir Jens Pálsson og Jón Þórarinsson flutningsmenn að allmiklu frumvarpi um að veita hlutafélagi ( ensku ) einkaleyfi til að leggja járnbraut frá Reykjavík austur í Rangárvallasýslu , og aðra frá Reykjavík eða Akranesi norður í land allt til Eyjafarðar , sem og lengri eða styttri greina út frá þessum tveimur aðalbrautum innan sýslna þeirra , er þær liggja um . Félagið byrjar á því , að leggja járnbraut 50 mílur enskar austur frá Reykjavík og lætur eimlestir ganga eftir brautinni 6 sinnum í viku í minnsta lagi frá 15. apríl til 15. nóvember ár hvert , en aðra tíma eins oft og við verður komið sökum snjóa . Fyrir það áskilur félagið sér 50.000 kr. ársstyrk úr landssjóði í 30 ár . Jafnframt því tekur félagið að sér fyrir annan 50.000 kr. styrk á ári í 30 ár gufuskipsferðir bæði milli Englands og Íslands ( Faxaflóa ) og umhverfis landið . Millilandaskipið á að vera 800 smálestir að stærð og fara 2 ferðir á mánuði í minnsta lagi á sumrum , en 1 á mánuði á vetrum . Strandferðaskipið á að vera sífellt á ferð umhverfis landið frá 15. febrúar til 15. nóvember ár hvert . Höfuðstóll félagsins sé 6 milljónir ( 6.000.000 ) krónur , en má hækka upp í 10 milljónir . Hlutirnir séu 100 kr. hver . Félagið hefir varnarþing í Reykjavík . Ísafold , 4. ágúst 1894 , 21. árg. , 49. tbl. , forsíða : Hér er fjallað um þau áform sem uppi eru um járnbrautarlagningu hér á landi . Mikils háttar nýmæli . Þeir sem lengst komust og glæsilegastar vonir gerðu sér um framtíð landsins , hugsuðu sér fyrstu tilraunir í þá átt eftir svo sem hálfa öld eða vel það . Því að þó að ráðgjörðar séu í sambandi við járnbrautina fyrirhuguðu tíðar og stöðugar gufuskipsferðir bæði kring um land og til Englands , þá greiðir það ekki mikið fyrir fólksflutningum til Ameríku . Það er skemmstur spottinn af leiðinni . Er þeim skilyrðum lauslega lýst í alþingisfréttum í þessu blaði . Árnessýsla er það hérað landsins , er einna mestum búnaðarframförum ætti að geta tekið , og hefir þann kost að auki , að vera mjög nærri höfuðstaðnum . Væri þess konar járnbraut tekin í mál hér , er hægur vandi að fullyrða , að hún mundi aldrei svara kostnaði , þar sem einfaldar rentur af frumkostnaðinum til hennar , 10 mílna stúfs , yrðu allt að 400.000 kr . Hafi þeir þá sannfæringu , byggða vitanlega á marfalt meiri og betri þekkingu í slíkum efnum en vér höfum , hvað er þá um að tala ? Sé eingöngu á það litið , sem nefl . Nú vill svo vel til , að umfram það , er þetta hérað , Árnessýsla , hefir sér til ágætis sem mjög líklegt til mikilsháttar jarðarbóta , þá hefir það , eins og kunnugt er , langmest aðdráttarafl á öllu landinu fyrir útlenda ferðamenn ; enda vakir það óefað fyrir frumkvöðlum járnbrautaráforms þessa , að brautin muni verða til þess að margfalda aðstreymi þeirra hingað , einkum er henni fylgja tíðar , stöðugar og reglulegar gufuskipaferðir þaðan , sem mest er von skemmtiferðamanna og er einhver mesti siglingamiðdepill í heimi . Að fá gufuskip hingað frá Liverpool aðra hvora viku allt sumarið og á hverjum mánuði á vetrum ! d. vesturfarar þurfi ekki að bera það fyrir sig , að hér séu engir viðburðir hafðir til þess að koma landinu eitthvað á framfararekspöl hins menntaða heims . Því aðeins , að þjóðin vilji svo sem ekkert átak gera til þess að hafa sig upp , því aðeins getur hún sagt sér of vaxin fjárútlát þau , er hér er um að ræða . Og þá hitt , að geta sent fiskinn héðan smátt og smátt allt árið beint á hinn besta heimsmarkað , í stað þess að ryðja honum öllum þangað í einni þvögu á haustin , sölunni til stórmikils hnekkis . d. staðið í stað í meira en 30 ár , og verið alla tíða afar dýrt , við það sem annarsstaðar gerist , og svo mjög sem það hefir lækkað víðast ; og hefir það heft menn mjög frá utanferðum , í stað þess að þær hefði oss verið miklu hollara að væru örvaðar sem mest . Það þarf nákvæmrar og ítarlegrar rannsóknar og íhugunar við áður . Þjóðólfur , 7. ágúst 1894 , 46. árg. , 87. tbl. , bls. 147 : Enskir auðmenn vilja leggja fé í félag sem standi að járnbrautum og gufuskipaferðum . Lagafrumvarp liggur fyrir Alþingi um löggildingu slíks félags . Alþingi . Flutningsmenn Jens Pálsson og Jón Þórarinsson . Að fella málið beinlínis í þetta sinn er miður heppilegt . Það hefur gott af því að liggja á döfinni dálitla stund enn . til þess að vekja og örva hina íslensku þjóð til að lyfta sér upp yfir smásálarskapinn og taka duglega rögg á sig af eigin rammleik , þá erum vér þakklátir þeim mönnum , er hafa borið þetta nýmæli upp , enda þótt uppástunga þeirra fái ekki framgang . Þeir hafa þegar gert óbeinlínis gagn með því að vekja máls á þessu . Fyrir nokkrum árum hefði þetta verið talin fjarstæða , sem enginn hefði viljað líta við . Nú erum vér þó komnir svo langt , að vér þolum að heyra svona stórar upphæðir nefndar , án þess að bregða uppástungumönnum um flónsku eða fífldirfsku . Ísafold , 11. ágúst 1894 , 21. árg. , 51. tbl. , bls. 202 : “ Austurlandsvinur ” blandar sér í þá vinsælu umræðu , hvort leggja eigi veg um Fjarðarheiði eða Fagradal . Að svo mæltu vil ég fara nokkrum orðum um grein þá , er maðurinn , sem lagði vegina á Fjarðarheiði í fyrra , hefir ritað í 18. tbl . Þetta ár er enn ekkert hægt að segja um , hvernig vegurinn hefir staðist . Að lokum skal ég enn einu sinni bera það fram , að enginn vegur úr Héraði til Fjarða mun verða jafn góður og kostnaðarlítill og Fagradalsvegurinn til Búðareyrar . Ég vona , herra ritstjóri , að ég þurfi ekki oftar að ónáða yður , ég ætla nú , hvað sem tautar , að hætta að togast á við ritstjóra " Austra " út af þessu máli . Ritað í júlímánuði 1894 . Austurlandsvinur . Ísafold , 15. ágúst 1894 , 21. árg. , 52. tbl. , bls. 206 : Sigtryggur Jónasson útskýrði í fyrirlestri áætlanir um járnbrautir og gufuskipaferðir sem eru nú til umfjöllunar á Alþingi . frv . sterl , ef þeir fengju heimildarfélög frá hinu íslenska löggjafar - og fjárveitingarvaldi til járnbrautarlagningar hér m. m . Þannig væri komið undir komið frumvarp það , er nú lægi fyrir þinginu , og hann hefði klambrað saman , samhljóða því er slík lög gerðust í hinum enska heimi , og ætti það því að vera ekki mjög fjarri viti , úr því þar mætti notast við þannig orðuð lög . Að þessum tíðu ferðum ætti að geta orðið mikill hagur á ýmsa lund . Ekki þyrfti nema í eyris hækkun á verðinu fyrir hann nýjan til þess að landið græddi á því ¼ milj . kr. á ári , og það þó að ekki væri seldur nema helmingur aflans á þann hátt , þess er annars væri í kaupstað látinn hér . Ættu þannig löguð flutningstæki að duga hér í mörg ár . Fréttaþráð þyrfti og auðvitað að leggja meðfram brautinni ; það væri alstaðar ómissandi . Það væri þægilegt , að geta farið hér upp á Þingvöllum á 1 ½ kl.stund , dvalið þar daglangt og komið heim að kveldi aftur alveg óþreyttur . Járnbraut mundi draga að sér hingað mikinn straum útlendra ferðamanna , sem þá færu og að dveljast hér langdvölum , reisa sér sumarbústaði t . d. við Þingvallavatn , eins og þeir gerðu í Skotalands hálendi . Þar með mundi og skapast hagfelld sundurskipting atvinnuveganna ; er reynslan sýndi að hverri þjóð horfði til farsældar . Sumir ímynduðuð sér , að ekki væri hægt að leggja járnbrautir nema á jafnsléttu . En það væri nú löngu sannað með reynslu að mikil fjöll og firnindi stæðu alls eigi fyrir , svo sem Hamrafjöllin í Ameríku og fl . Hér ættu að vera 200 mílur enskar af fulldýrum og kostnaðarsömum járnbrautum , miðað við það sem er í Canada eftir fólksfjölda og landrými , en 400 af hinum . Lægi járnbraut norður í Eyjafjörð , væri það samt ekki nema á 3. hundr . Öll þing og allar landstjórnir í heimi legðu langmesta áherslu á , að efla og styrja hin bestu samgöngutæki , og lægi meira fé fólgið í járnbrautum en allir bankar heimsins hefðu að geyma . Englendingar væri stórir upp á sig , og mundu firrtast , ef ætlast væri til , að þeir gengi eftir mönnum hér ( þinginu ) um að fá að hætta sjálfir fé sínu . Mundi þess langt að bíða , að aðrir byðust til , ef þessir væri gerðir afturreka . Kvíðbogi fyrir því , að frumvarp þetta mundi eigi frá konungs staðfestingu , ef til kæmi virtist eigi hafa við neitt að styðjast , þar sem konungur hefði einmitt sjálfur tekið það fram í síðustu auglýsingu sinni til Íslendinga , að hann vildi fúslega styðja öll þau störf þingsins , sem lyti að heill og framförum landsins , - þó að ekki gæti hann aðhyllst stjórnarskrárfrumvarpið . Ísafold , 22. ágúst 1894 , 21. árg. , 54. tbl. , forsíða : Mikið er rætt um járnbrautarmálið á Þingi . Járnbrauta - og siglingamálið Þriðja umræðan um það mál í gær í neðri deild varð engu ósnaprari en hinar , og ærið lögn , 6 - 7 stundir . Sveinsson , Björn Sigfússon , Guðjón Guðlaugsson , Jón Jónsson , þm. Austur-Skaptf . Landssjóður Íslands skal greiða " Hinu íslenska siglinga - og járnbrautafélagi " : 1. 50.000 kr. með því skilyrði að það byggi stál eða járnbraut frá Reykjavík að minnsta kosti austur að Þjórsá , og láti lestir , er flutt geti farþega og vörur , ganga eftir járnbrautinni að minnsta kosti sex sinnum á viku , á tímabilinu frá 15. apríl til 15. nóvember ár hvert og hina mánuði ársins eins oft og við verður komið sökum snjóa . Ísafold , 8. september 1894 , 21. árg. , 59. tbl. , bls. 284 : Stöplarnir eru tilbúnir fyrir Þjórsárbrúna en einhver mistök virðast hafa átt sér stað . Er þess til getið , að í uppdrætti þeim eða mælingunni , sem hann var eftir gerður , hafi verið einhver slysavilla , er missmíðinni hefir valdið . Nú er mannvirkjafræðingur landsstjórnarinnar , Sigurður Thoroddsen , þar eystra að skoða fráganginn á stöplunum eða taka þá út , og mun geta sagt með rökum , hve mikil skekkjan er ; og hlýtur brúarsmiðurinn auðvitað að laga hana hið bráðasta ; því 1. septbr . að sumri á brúin að vera komin á ána og fullger að öllu . Ísafold , 29. september 1894 , 21. árg. , 65. tbl. , forsíða : Af 550.000 kr. útgjöldum Landssjóðs fóru 60.000 kr. til vegabóta . Landsreikningurinn 1893 með samanburði við fyrri ár Með leyfi landshöfðingja birtast hér helstu atriði úr þeim reikningi , óendurskoðuðum , eins og tíðkast hefir að undanförnu . Helsti kostnaðurinn var : Til Kláffossbrúarinnar ( á Hvítá ) ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ . 5.933 kr . 2.627 kr . Ofaníburður og aðgerð á veginum frá Reykjavík upp að Svínahrauni ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ . 2.537 kr . 1.856 kr . Ísafold , 29. sept. 1894 , 21. árg. , 65. tbl. , bls. 258 : Sumir telja það besta ráð fyrir Héraðsmenn að koma á vöruflutningum um Lagarfljót en aðrir telja vegi betri . Um gufubátaferðirnar fyrirhuguðu eftir Lagarfljóti skal ég aðeins drepa á , að þó öllu , sem lagt yrði af landssjóði fyrir allt landið til brúa - og vegagjörða , yrði varið um næstu 2 ár til að kosta skurði fram hjá torfærunum í fljótinu , svo komist yrði með gufubáta upp í fljótsbotn , mundi það lítið hrökkva . Úthald gufubátanna sjálfra mundi heldur ekki verða neitt smáræði . Þar er nóg dýpi , nokkuð stórt svið yfir að fara , og efstu sveitirnar svo vel efnum farnar , að þeim mundi ef til vill veita hægt að kosta bátinn af eigin rammleik , ef þær endilega upp á mont vilja heldur hafa gufubát til flutninga en góðan akveg . Gamall Héraðsbúi . Ísafold , 3. okt. 1894 , 21. árg. , 66. tbl. , bls. 262 : Hans Ellefsen gefur skotmannshlut af hval til vegagerðar á Skaganum . Sést á því , að hreppsnefndin hefir fyllilega og fúslega uppfyllt hin áðurnefndu skilyrði . Ísafold , 3. nóvember 1894 , 21. árg. , 72. tbl. , forsíða : Séra Ólafur Ólafsson í Arnarbæli skrifar hér um það óhagræði sem bændur við fjölfarna þjóðvegi búa við . Ferðalög og fjárrekstrar eftir síra Ólaf Ólafsson í Arnarbæli Það er kunnugra en frá þurfi að segja , að um Ölfussveit og Ölfusafrétt liggur einn hinn fjölfarnasti þjóðvegur landsins ; má segja , að á flestum tímum árs slitni umferðin nærfellt aldrei á þeim vegi , þótt mest sé hún vitanlega bæði haust og vor . Það er sjálfsagt að játa það , að um þennan veg fara fjöldamargir - ég vil vona flestir - , sem haga ferðum sínum og koma fram sem heiðarlegir menn í alla staði og vilja engum mein eða ágang gjöra ; en hitt er líka jafnsatt , að innan um slæðast einstaka " misjafnir sauðir " . Það má nefna dæmi þess , að kindur hafa verið reknar úr rekstri í sumar úr heimahögum í Ölfusi og suður á Hellisheiði , suður fyrir Hellisheiði , niður í Svínahraun og alla leið niður að Elliðaám , skildar þar úr og látnar þar eftir í algjöru hirðingarleysi . Ég held nú , að þetta sé oftast óviljaverk ; en hitt er satt , að þau óviljaverk eiga ekki að koma fyrir . Þannig það tvisvar fyrir í sumar , að einn maður fór suður með 50 - 60 fjár og klyfjahesta að auki . Var þá ályktað , að leita til hlutaðeigandi stjórnarvalda og reyna að fá einhverjar reglur settar um sauðfjárrekstra um sveitina og einkum um afréttinn . Vona menn nú það tvennt , að yfirvöldin bregðist á sínum tíma vel og skörulega við þessu máli , sem snertir líka fleiri sveitir en þessa ; og að allir heiðvirðir menn , hvort sem þeir eru úr austri eða vestri , hagi svo ferðum sínum og manni svo rekstra sína , að sem sjaldnast verði ástæða til að kvarta . Ísafold , 8. desember 1894 , 21. árg. , 79. tbl. , bls. 314 : Erlendur Zakaríasson skoðar sýsluvegina í Árnessýslu að áskorun sýslumanns og gerir tillögur um úrbætur . Um sýsluvegina í Árnessýslu . Haustið 1892 skoðaði ég sýsluvegina í Árnessýslu , eftir áskorun sýslumanns , og átti að segja álit mitt um , hvað gera skyldi til viðreisnar sýsluveginum . Tíminn var af skornum skammti , sem ég hafði til að ferðast um sýsluna , en ég reyndi eftir megni að kynna mér málið , og sendi sýslunefndinni skýrslu um ferðina og hvað mér virtist ráð að gera . Þegar maður er fenginn , sem kann að verkinu , þá getur hann vandið menn við vinnuna - það er hægt að fá góða verkamenn í Árnessýslu ; þar eru yfirleitt vel duglegir menn - og sagt til , hvaða verkfæri eigi að nota við vinnuna . Það er mikið í það varið , að hafa hin réttu verkfæri . Tökum til dæmis Mela - eða Nesbrúna . Sýslunefndarmennirnir í þeim hreppum , sem vegurinn liggur eftir , hafa hver sinn hluta til aðgerðar , hver í sínu umdæmi , og mun enginn geta sagt , að það verk lofi meistarann ; það er eitthvað annað . Verði þessari aðferð haldið áfram má hamingjan vita , hvað vegurinn verður mjór á endanum . Það er vitaskuld , að meira verður að leggja til vegarins heldur en gert hefur verið að undanförnu - 200 eða 300 kr. á ári , - en þá væru peningaútlátin einu sinni fyrir allt . Væri haganlega að farið , mundi ekki kosta meira en 2000 - 2500 kr. að gera þennan veg góðan . Hinu má svar á þá leið , að það er ekki víst hvar flutningbrautin verður látin liggja , þó margt mæli með því að hin liggi frá Ölfusárbrúnni fyrir austan Sandvík , þar beint niður yfir Breiðumýri og lendi skammt fyrir austan Eyrarbakka . Þetta er ekki mögulegt að ákveða fyr en búið er að rannsaka á fleiri stöðum . Ísafold , 29. desember 1894 , 21. árg. , 89. tbl. , forsíða : Hér er fjallað um vegagerðir sem unnið var við á liðnu sumri , aðallega í Borgarfirði , á Mosfellsheiði og á Hellisheiði . Vegagerð 1894 Það var unnið í sumar að vegagerð á landssjóðs kostnað á 3 stöðum : í Borgarfirði , á Mosfellsheiði og Hellisheiði , auk þess sem talsverð vina fór í viðgerð og viðhald ( ofaníburð ) á veginum frá Elliðaám upp í Fóelluvötn , - syðri hluta Hellisheiðarvegarins . fyrir norðan Hvítá , " af Síðumúlahálsi eftir svokölluðu Húsasundi og norður í Kleifar " , og fyrir sunnan Hvítá " frá Kláffossbrúnni og suður á Hamramela ( upp í Rjúpnalág , ) " rétt að segja 4 rastir . og framundir septemberlok , með 23 - 24 verkamönnum lengst af , auk verkstjóra . En þar í felst einnig vinna að stöplahleðslu við brúna yfir Flókadalsá , er lögð var í sumar , um 250 dagsverk . Auk þess 1 kr. í fæðispeninga á sunnudögum . Kaup verkamanna alls 7.846 kr. ; annar kostnaður nær 900 kr. , þar af helmingur hestaleiga . Brúin liggur 4 - 55 föðmum ofar en vegurinn gamli yfir ána , efst í gljúfrapetti þar dálitlu . Það var framhald vegarins upp með Seljadal að austan , sem hann lagði að nýju , nær 4 ½ röst , því nær hallalaust . Það kostaði rúml. 9.600 kr . Að Hellisheiðarveginum var unnið í tvennu lagi . og hélt áfram til 9. okt . Hann byrjaði við Hengladalsá , uppi á heiðinni austarlega , og komst spölkorn niður fyrir Kamba , hér um bil 4 rastir alls . Vinnuliðið 33 - 35 , frá miðjum maí fram í miðjan október , með sömu kjörum og á hinum stöðunum , og kostnaður við þann vegarkafla rúmar 15.000 kr . Sem nærri má geta , þurfti ákaflega miklar sneiðingar til þess að fá veginn svona óbrattan , og eru þær á 18 stöðum svo krappar , að geisli bogans er ekki nema 2 ½ - 4 faðmar . Eru slíkir vegir stórum mun traustari og haldbetri en ella , og svarar það sjálfsagt hinum aukna kostnaði , þar sem leið er fjölfarin . Á sumri komanda mun verða lokið við Hellisheiðarveginn , háheiðina , ásamt dálitlum kafla fyrir neðan heiðina , beggja megin Varmárbrúarinnar , og verður þá kominn akvegur alla leið frá Reykjavík austur að Ölfusárbrú , nema hvað gera þarf samt enn talsvert við Svínahraun til þess , og svo er aðeins reiðvegur spölkorn fram með Ingólfsfjalli .