Auk aðstandenda gagnasafnanna sem Málið sækir efni sitt til hafa aðrir starfsmenn lagt ritstjórninni lið við hönnun og undirbúning , m.a . Vefgáttin málið.is var opnuð 2016 á degi íslenskrar tungu , 16. nóvember . Hvað varðar mismunandi markmið og innihald gagnasafnanna má meðal annars benda á að Beygingarlýsing íslensks nútímamáls geymir orð og beygingar sem tíðkast í íslensku og hún er fyrst og fremst unnin í anda lýsandi málfræði – enda þótt einnig sé að finna þar athugasemdir og ábendingar um notkun . Í safninu eru nú tæplega 260 þús. beygingardæmi . Skal í því sambandi bent á eigin vef Íðorðabankans . Hún miðlar fróðleik , skýringum og skýringatilgátum um uppruna og söguleg vensl íslenskra orða og orðmynda , jafnt úr fornu máli sem úr nútímaíslensku . Orðsifjabókin kom út á prenti 1989 á vegum Orðabókar Háskólans . MálfarsbankinnMálfarsbankinn geymir safn stuttra greina um málfarsleg efni . Þar er leitast við að benda á málnotkun sem almennt hefur verið talin best við hæfi í málsniðum vandaðs og hefðbundins íslensks ritmáls og í vönduðu töluðu máli . Efni Málfarsbankans á meðal annars rætur í svörum sem tekin hafa verið saman við málfarsráðgjöf á Íslenskri málstöð og síðar Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum . Notendur geta raðað gagnasöfnunum sjö innbyrðis að eigin ósk með því að draga heiti þeirra með músinni upp eða niður á skjánum . Hægt er að loka fyrir niðurstöður úr tilteknu safni á skjánum . Í vinstra horni neðst er hnappur með tenglum í alla vefi Stofnunar Árna Magnússonar í íslenskum fræðum og samstarfsaðila . Hér má m.a. finna fleiri vefi um mál og málnotkun , á borð við Ritmálssafnið , Risamálheildina , Nýyrðavefinn og ISLEX , auk Málsins og gagnasafna innan þess . Oft hef ég verið spurður að því hvað liggi að baki no. uppástunga og so . stinga upp á e-u . Það er nokkuð flókið að gera grein fyrir þeim breytingum sem að baki liggja en til einföldunar og yfirlits má draga fram eftirfarandi mynd ( mjög einfaldaða ) : ( 1 ) stinga fingri á e-ð ‘ benda á e-ð ( með gagnrýni ) ’ ( s 17 ) > ( 2 ) stinga á e-ð ‘ benda á e-ð ( gagnrýna ) ’ ( s 16 ) > ( 3 ) stinga fingri upp á e-ð ‘ benda fingri á e-ð ( með gagnrýni ) ’ ( s 17 ) > ( 4 ) stinga á e-u ‘ benda á ’ ( s 17 ) > ( 5 ) stinga upp á e-u ‘ e-u benda á ’ ( m 17 ) > ( 6 ) stinga upp á e-u ‘ gera tillögu um ’ ( s 18 ) . Eins og sjá má fléttast hér saman breytingar á mynd ( fallstjórn ) og merkingu en allt gengur þetta nokkurn veginn upp ef dæmum um þetta er raðað í tímaröð : ( 1 ) stingur hér guðspjallamaðurinn svo sem fingri á spádóma Kristí ( s 17 ( FörstPass I , IIIr ( OHR ) ) ) ; H [ eilagur ] andi hefir ... svo sem með fingri stungið á páfann og hans höndlan ( s 17 ( SigwHöf Y , IVr ( OHR ) ) ) . ( 2 ) að mótstöðumenn vorir væri til dæmdir að láta í ljósi það fyrsta bréf , sem þetta bréfið stingur á ( Morð 107 ( 1595 ) ) ; Heldur stingur hann á fár einar opinberanir , þær sem helstar voru ( s 16 ( GÞPost LI , Vir ( OHR ) ) ) , ( 3 ) Upp á þennan klæðalitinn stingur svo sem fingri , hinn heilagi Jóhannes ( s 17 ( GÞorlPost II , Þþ Vir ( OHR ) ) ) . ( 4 ) Einasta leyfist mér að stinga þetta sinn á því , sem víst er og allir sjá ( Landsn II , 123 ( 1770 ) ) ; Séra Jón Egilsson stingur á í sínum annál ( f 18 ( JHSkól 9 ) ) . ( 5 ) Af því uppbyrjun þessa máls og inngangur rís af Jóni yngra Jónssyni , svo sem upp á stingur sá fyrsti framsetti póstur þá ... ( m 17 ( JMPísl 50 ) ) . ( 6 ) stungu samt upp á alls engu ( f 19 ( Hjálm 6 ) ) ; Mér hefur komið til hugar að stinga upp á því ( Rvp II , 113 ( 1848 ) ) ; hvort það sem þeir stinga upp á sé samkvæmt því , sem landið sé fært um af eiginn rammleik ( Rvp II , 178 ( 1848 ) ) ; Björn Gunnlaugsson stakk líka upp á því ( Snp II , 118 ( 1836 ) ) ; Hann stakk upp á alls kyns gamansemi ( s 18 ( Kvöldv II , 25 ( OHR ) ) ) . Lesendur sjá vitaskuld að dæmin gefa ekki alls kostar rétta mynd . Elstu kunn dæmi um ( 1 ) stinga fingri á e-ð eru t.d. frá 17. öld en elstu kunn dæmi um ( 2 ) stinga á e-ð eru frá 16. öld þótt orðskipun ( 2 ) hljóti að vera yngri en orðskipun ( 1 ) . Þetta stafar af því að tilviljun getur ráðið því hvað ratar á bók eða í handrit og því getur verið nauðsynlegt að lesa með varfærni svolítið í heimildirnar . Á 16. öld hljóp mikill vöxtur í notkun ao. með fs. ( af > út af ) og því eru breytingarnar stinga upp á e-ð ( s 17 ) og stinga upp á e-u ( m 17 ) í samræmi við það sem vænta má . Elsta vísbending sem eg hef rekist á um merkingarbreytinguna ‘ benda á ’ > ‘ leggja til ’ er úr Heilræðavísum Jóns Bjarnasonar ( í Vísnabókinni ) : * Ósáttum yfir settureigir þú dóm að segjasting á úrskurð öngvanáður en hlýðir báðum . Annars kappinn kunnurkallast rétti hallaen þótt efna kunniálykt sanna á máli ( f 17 ( Vísn 380 ) ) . Úr nútímamáli er kunnugt orðasambandið styðja fingri á e-ð ‘ benda á e-ð ; gera sér ( nákvæma ) grein fyrir e-u ’ : Hann getur þó ekki stutt fingri á neitt atvik , það er ekkert sem styður þennan grun ( JKSt 07 , 64 ) ; hafði honum alltaf fundist eitthvað leiðinlegt við þessar línur , án þess að geta stutt fingri á hvað það nákvæmlega var ( BÓl 37 ) . Það mun fengið úr ensku og á ekkert skylt við stinga fingri á . Loks er þess að geta að elstu dæmi um no. uppástunga eru frá miðri 19. öld : margar uppástungur hafa komið fram á seinni árum til breytingar ( NF VII , 2 ( 1847 ) ) . Eftirminnileg orð Árna Magnússonar : tók eg mér fyrir [ hendur ] , einn dag í vetur , að hlaupa í gegnum [ ‘ renna hratt yfir ’ ] þessa sömu bók [ síðustu útgáfu Hallgrímssálma ] : Sé eg það er fleira en eitt sem einn hótfyndinn [ ‘ aðfinningasamur , smásmugall ’ ] gæti þar ástungið [ ‘ gagnrýnt ’ ] ( ÁMPriv 590 ( 1705 ) ) . stinga ( st. ) s . ‘ reka e-ð oddhvasst í ; sauma á tiltekinn hátt ; flétta , splæsa ; kasta e-u ( áfram og ) niður á við ( t.d. á kaf ) ; særa , erta , … ’ ; sbr. fær. , nno . og sæ. stinga og gd . stinge í svipaðri merkingu . Sbr. og fe . stingan ‘ reka í , reka í gegn ’ , ne . sting . Af sama toga er líkl. gotn . usstagg bh. af * usstaggan ‘ stinga út ( úr ) ’ . Af germ . * steng - , ie . * stengh - , sbr. lith. sténgiu , sténgti ‘ streitast ’ , gr. stákhy ̄ s ‘ ax ’ ( < * stn ̥ gh - , hvarfstig ) ; sbr. ie . * stegh - í steggur ( 1 ) ( án nefhljóðs-innskeytis ) . Af stinga eru leidd no. stingi k . og stingur k . ‘ oddhvass stjaki ; verkur , … ’ , fd . , sæ. og fe . sting ( s.m. ) , sbr. og d. , fd . og nno . styng og fsæ . stynger , stiunger ( < * stengwa - ? ) . Sjá stanga , stingl , -stingull , stunga , stöng og stöngull .