Stefndi er Samtök atvinnulífsins , kt. 680699-2919 , Borgartúni 35 , Reykjavík f.h . Landsambands íslenskra útvegsmanna , kt. 420269-0649 , Borgartúni 35 , Reykjavík , vegna Útvegsbændafélags Vestmannaeyja , kt. 560371-0209 , Flötum 25 , Vestmannaeyjum , f.h . Ufsabergs ehf. , kt. 550371-0149 , Hraunslóð 2 , Vestmannaeyjum . Dómkröfur stefnanda Aðalkrafa Að dæmt verði að með því að halda til veiða á sjómannadaginn 2. júní 2002 hafi stefndi brotið gegn grein 1.14 . og 6.05 . í kjarasamningi milli Sjómannasambands Íslands og Samtaka atvinnulífsins vegna Landssambands íslenskra útvegsmanna . Að dæmt verði að með því að halda Gullbergi VE - 292 strax til veiða að löndun lokinni í Noregi , án þess að veita áhöfn hafnarfrí í heimahöfn , hafi stefndi brotið gegn grein 1.14 . Jafnframt er þess krafist að stefndu verði dæmd til greiðslu málskostnaðar auk álags er nemi virðisaukaskatti . Stefndi Ufsaberg ehf. gerir út nótaveiðiskipið Gullberg VE - 292 . Á sjómannadaginn 2. júní 2002 var skipið við veiðar í svonefndri Síldarsmugu , þ.e. á afmörkuðu svæði norðaustur af Íslandi sem markast af lögsögu Íslands , Noregs og Færeyja . Gullbergið fór frá Vestmannaeyjum 19. maí 2002 til veiða á síld og landaði fyrsta aflanum í norskt vinnsluskip 25. maí . Var veitt og selt í norsk vinnsluskip á miðunum frá 25. maí til 8. júní . Ekki var landað í norskri höfn fyrr en 12. júní þar sem fram til þess tíma hafði fengist betra verð með sölu í vinnsluskipin . Verið var á síldveiðum fram til 24. júní . Eftir síldveiðarnar var stoppað fram til 8. júlí að farið var á loðnu . Taldi stefndi með vísan til þessa það vera misskilning að kjarasamningur hefði verið brotinn . Af hálfu stefnda er á það bent að í maí 2002 hafi áhöfninni verið greint frá því að ætlunin væri að fara um miðjan mánuðinn norður í höf til veiða á norsk-íslenskri síld . Síldin yrði seld í norsk vinnsluskip á miðunum eða í landi í Noregi eftir því hvar fengist best verð fyrir hana . Þá hafi verið greint frá því að skipið myndi verða úti um sjómannadagshelgina . Hafi skipverjar verið samþykkir því að fara á síldveiðarnar og vera úti um sjómannadagshelgina , enda búnir að vera í löngu stoppi eftir að hætt var á loðnu . Skipverjar hafi haft frjálst val um það hvort þeir vildu fara með eða vera heima . Þar sem svo virtist að upp væri risinn ágreiningur milli aðila kjarasamningsins um túlkun greinar 1.14 . í kjarasamningi var þess óskað að Sjómannasamband Íslands tæki afstöðu til málsins . Ofangreindum sjónarmiðum var komið á framfæri við stefnda með bréfi , dags. 18. júlí 2002 , en þeim var ekki svarað . Telur stefnandi einsýnt að ekki verði leyst úr ágreiningi þessum án atbeina Félagsdóms . Þar komi fram að skipverjum skuli tryggt hafnarfrí frá kl. 12 á hádegi á laugardegi fyrir sjómannadag til kl. 12 á mánudegi . Tekið sé fram að skipverjar séu ekki skyldir til vinnu á framangreindu tímabili nema öryggi skips sé í hættu eða undantekningarákvæði 3. mgr. greinar 1.14 . eigi við en samkvæmt því séu ákvæði um hafnarfrí frávíkjanleg sé um að ræða skip sem ætlað sé að sigla með afla sinn á erlendan markað enda sé skipsáhöfn kunn sú fyrirætlan áður en veiðiferð hefst . að á síldveiðum skuli skipverjar eiga frí á sjómannadaginn og hafi ákvæðið ekki að geyma neinar undanþágur þar frá . Að mati stefnanda sé ljóst að stefndi hafi brotið gegn fyrirmælum kjarasamnings aðila er varði hafnarfrí , sbr. grein 1.14 . Af hálfu stefnda hafi verið vísað til þess að heimilt hafi verið að víkja frá meginreglunni um hafnarfrí á sjómannadaginn þar sem afla Gullbergs VE - 292 hafi verið landað í Noregi og því eigi undantekningarákvæði 3. mgr. 5. gr. laga nr. 20 / 1987 við , sem sé efnislega samhljóða 1. málslið 3. mgr. greinar 1.14 . í kjarasamningi aðila . Á því er byggt af hálfu stefnanda að málatilbúnaður stefnda í þessum efnum eigi ekki við rök að styðjast af tveimur ástæðum . kveði berum orðum á um að skipverjar skuli njóta hafnarfrís á sjómannadag . , að vera á veiðum á sjómannadaginn , að stefndi hafi brotið gegn ákvæðum kjarasamnings með því að veita skipverjum ekki hafnarfrí þegar veiðiferð lauk með löndun í Noregi . Engin rök hafi verið færð fram af hálfu stefnda fyrir því að heimilt hafi verið að víkja frá ákvæðum kjarasamnings í þessum efnum og sé brot stefnda því ótvírætt fyrirliggjandi . , sbr. grein 6.05 . Stefnandi byggir málsókn sína á meginreglum vinnuréttar , lögum nr. 80 / 1938 og gildandi kjarasamningi aðila . Krafa um málskostnað styðst við 130. gr. laga nr. 91 / 1991 . Krafist er álags á málskostnað er nemi virðisaukaskatti , stefnandi sé ekki virðisaukaskattsskyldur og beri því nauðsyn til þess að fá álag er honum nemi dæmt úr hendi gagnaðila . Málsástæður og lagarök stefnda Stefndi byggir sýknukröfu sína á því að hann hafi farið að ákvæðum kjarasamninga og laga nr. 20 / 1987 þegar ákveðið hafi verið að fara til veiða á norsk - íslensku síldinni 19. maí 2002 . Skipverjar hafi , í samræmi við ákvæði greinar 1.14 . í kjarasamningi , verið látnir vita fyrirfram um fyrirhugaðar veiðar á norsk-íslensku síldinni og að skipið myndi þá verða í burtu á sjómannadaginn . Hafi skipverjar verið samþykkir því að fara á síldveiðarnar , enda búnir að vera í tæplega tveggja mánaða stoppi eftir að hætt var á loðnu . Samkvæmt stefnu byggi stefnandi aðalkröfu sína á því að haldið hafi verið til veiða á sjómannadaginn 2. júní og varakröfu sína á því að Gullbergi hafi verið haldið til veiða að löndun lokinni í Noregi án þess að veita áhöfn hafnarfrí . Hvort tveggja sé rangt , þar sem skipið hafi farið á veiðar 19. maí og hafi ekkert komið í höfn til að landa fyrr en 12. júní . Frá 25. maí til 8. júní hafi aflinn verið seldur í norsk vinnsluskip á miðunum . Skipstjórinn hafi annist sölu aflans og selji hann þar sem hann telur sig fá hæst verð fyrir aflann , hvort sem það sé í vinnsluskip eða í landi . Mótmælt er þeim skilningi stefnanda að með 3. mgr. greinar 1.14 . í kjarasamningi sé átt við eitthvað annað en í greininni standi berum orðum . Ákvæði um frí um sjómannadagshelgina séu frávíkjanleg þegar skipi sé ætlað að sigla með afla sinn á erlendan markað eins og Gullberg gerði . Skipverjum hafi verið kunnugt um fyrirhugaðar veiðar . Eftir að komið var af síldveiðum hafi verið stoppað í um það bil tvær vikur heima áður en farið var á loðnu 8. júlí . Þá telur stefndi það vera sameiginlega hagsmuni áhafnar og útgerðar að stunda veiðarnar meðan síldin gefi sig . Það sé á þessum árstíma sem hún gefi sig á þessu svæði , en við Íslandsstrendur á haustin og fram yfir áramót . Á loðnu - og síldveiðum , eins og Gullbergið stundi , séu tarnir en góð hlé á milli . Geti brugðið til beggja vona með afla og verði að nýta þau færi sem gefast . Engar óskir hafi komið frá áhöfn að hætta veiðum og halda heim til að halda upp á sjómannadaginn , enda hefði áhöfnin þá orðið fyrir umtalsverðu tekjutapi . Vakni þá spurningar um það hvort málarekstur þessi sé í þágu félagsmanna stéttarfélagsins um borð í skipi stefnda eða hafi þann eina tilgang að hirða fé af útgerðinni . Telji dómurinn að brotið hafi verið gegn kjarasamningi á þann veg að varði við grein 1.41 . í kjarasamningnum geri ráð fyrir . Þessu til stuðnings sé enn fremur vísað til 36. gr. laga nr. 7 / 1936 . í kjarasamningi aðila með því að halda Gullbergi VE - 292 til veiða á sjómannadaginn 2. júní 2002 og veita ekki hafnarfrí . Af hálfu stefnda er því andmælt og byggt á því að farið hafi verið að ákvæðum kjarasamnings og laga nr. 20 / 1987 um sjómannadag þegar ákveðið var að fara til veiða á norsk-íslensku síldinni 19. maí 2002 . Í 1. mgr. greinar 1.14 . í kjarasamningi aðila segir að ákvæði um frí um sjómannadagshelgina og um jól og áramót séu frávíkjanleg ef um sé að ræða skip sem ætlað sé að sigla með afla sinn á erlendan markað enda sé skipsáhöfn kunn sú fyrirætlan áður en veiðiferð hefst . í kjarasamningi aðila er kveðið á um það að á síldveiðum skuli skipverjar hafa frí á föstudaginn langa , páskadag og sjómannadag . Það ákvæði , að því er sjómannadag varðar , ber að skýra með hliðsjón af framangreindum undanþáguákvæðum kjarasamnings og laga nr. 20 / 1987 . Samkvæmt þeim ákvæðum eru sett tvö meginskilyrði fyrir veiðum á sjómannadag , samkvæmt þeirri undanþágu sem á reynir í málinu . Ætlunin sé að sigla með aflann á erlendan markað og skipshöfn þarf að vera kunn sú fyrirætlan áður en veiðiferð hefst . Í því tilviki sem hér um ræðir liggur fyrir , samkvæmt yfirlýsingu skipverja að þeim var kunnugt um fyrirhugaðar veiðar og samþykkir því að vera úti á sjó á sjómannadaginn . Samkvæmt þessu og með tilliti til þeirra veiða sem um var að ræða verður því að telja að fullnægt hafi verið undanþáguákvæðum varðandi veiðar á sjómannadaginn 2. júní 2002 . Samkvæmt lokamálslið 3. mgr. greinar 1.14 . Verður því ekki talið að stefndi hafi gerst brotlegur við tilgreind ákvæði kjarasamnings aðila . Ufsabergs ehf. , skal vera sýkn af kröfum stefnanda , Alþýðusambands Íslands f.h . Sjómannasambands Íslands vegna Sjómannafélagsins Jötuns . Það ákvæði ber að skilja svo að fríið skuli veitt strax að siglingu lokinni en ekki einhvern tíma í óákveðinni framtíð . Eftir löndun í Noregi þann 12. júní 2002 bar stefnda því að halda skipinu til heimahafnar eða kosta för skipverja þangað , áður en næsta veiðiferð hófst , og veita þeim samningsbunið frí . Með því að vanrækja það braut stefndi gegn grein 1.14 . í kjarasamningnum að fjárhæð 352.373 krónur . Rétt þykir að stefndi greiði stefnanda 150.000 krómur í málskostnað .