Nýjar mælingar VLT sjónauka ESO á þúsund ára gamalli sprengistjörnuleif kunna að varpa ljósi á uppruna geimgeisla Nýjar og mjög nákvæmar mælingar Very Large Telescope ( VLT ) ESO af þúsund ára gamalli sprengistjörnuleif , hafa leitt fram vísbendingar um uppruna geimgeisla . Í fyrsta sinn benda mælingar til þess , að í sprengistjörnuleifinni séu hraðfleygar agnir sem gætu verið undanfarar geimgeisla . Niðurstöðurnar eru birtar í tímaritinu Science sem kom út þann 14. febrúar 2013 . Margar heimildir víða um heim herma , að árið 1006 hafi ný stjarna birst á himninum yfir suðurhveli jarðar . Stjarnan var miklu skærari en reikistjarnan Venus og gæti jafnvel hafa nálgast birtu tunglsins . Svo björt varð hún , að hún varpaði skuggum á næturnar og var sýnileg um hábjartan dag . Stjörnufræðingar hafa nýlega staðsett þessa sprengistjörnu og gefið henni nafnið SN 1006 . Þeir hafa líka fundið glóandi efnishring sem er að þenjast út á sömu slóðum í stjörnumerkinu Úlfinum sem kemur heim og saman við leifar mikillar sprengingar . Menn hefur lengi grunað að sprengistjörnuleifar sem þessar gætu verið upprunastaðir geimgeisla — mjög orkuríkra agna sem eiga rætur að rekja utan sólkerfisins og ferðast á nærri ljóshraða . Allt þar til nú voru ferlin á bak við myndun þeirra hins vegar ókunn . Hópur stjörnufræðinga undir forystu Sladjana Nikolić ( Max PLanck Institute for Astronomy í Heidelberg í Þýskalandi [ 1 ] ) notaði VIMOS mælitækið á VLT til að skoða þessa þúsund ára gömlu sprengistjörnuleif í meiri smáatriðum en nokkru sinni fyrr . Þau vildu kanna hvað gerist þegar hraðskreitt efni frá sprengistjörnunni plægir sig í gegnum kyrrstæða miðgeimsefnið — höggbylgjuna . Háhraða útþensla höggbylgjunnar minnir um margt á hljóðhöggið sem verður til þegar hljóðfrá flugvél klýfur hljóðmúrinn og er því náttúrulegur kandídat fyrir geimagnahraðal . Í fyrsta sinn tókst stjörnufræðingum ekki aðeins að afla upplýsinga um efnið í höggbylgjunni á einum stað , heldur að draga upp kort af eiginleikum gassins og hvernig þeir breytast í höggbylgjunni . Þetta hefur veitt mikilvægar vísbendingar um lausn ráðgátunnar . Niðurstöðurnar komu á óvart — þær benda til þess að í gasinu á höggbylgjusvæðinu sé mikið af mjög hraðfleygum róteindum [ 2 ] . Þótt þær séu ekki háorku-geimgeislarnir sem svo mjög er leitað að , gætu þær verið „ fræin “ sem síðan víxlverka við höggbylgjuna og ná þá upp háorkunni sem þarf til að þjóta út í geiminn sem geimgeislar . „ Þetta er í fyrsta sinn sem okkur hefur tekist að skoða nákvæmlega það sem er að gerast í og við höggbylgju frá sprengistjörnu . Við fundum merki um svæði sem hitnar á sama hátt og búast mætti við ef róteindir bæru með sér orkuna út á við beint fyrir aftan höggbylgjuna , “ útskýrir Nikolić . Þessi rannsókn er sú fyrsta þar sem notast er við heildarsviðs-litrófsrita [ 3 ] til að kanna eiginleika höggbylgna sprengistjörnuleifa í slíkum smáatriðum . Stjörnufræðingarnir hafa hug á að nota þessa sömu aðferð til að kanna aðrar leifar . „ Þessi nýstárlega nálgun gæti vel verið lykillinn að því að leysa þá ráðgátu hvernig geimgeislar verða til í sprengistjörnuleifum , “ segir Glenn van de Ven við Max Planc Insitute for Astronomy og meðhöfundur greinarinnar að lokum . [ 1 ] Þessi nýju sönnunargögn komu fram við greiningu Sladjana Nikolić ( Max Planck Institute for Astronomy ) á gögnum sem eru hluti af doktorsverkefni hennar við Heidelberg háskóla . [ 2 ] Þessar róteindir eru hitafrár því þær ferðast miklu hraðar en búast mætti við út frá hitastigi efnisins . [ 3 ] Þetta fæst fæst með því að nýta það sem kallast heildarsviðseining í VIMOS . Þá er ljósi sem hver myndeining fangar skipt upp í grunnliti sína og litróf hvers og eins skráð . Síðan er hægt að greina hvert litróf fyrir sig og kortleggja bæði hraða og efnaeiginleika allra hluta fyrirbærisins . Þessi rannsókn var kynnt í greininni „ An Integral View of Fast Shocks around Supernova 1006 “ sem birtist í tímaritinu Science þann 14. febrúar 2013 . Í rannsóknarteyminu eru Sladjana Nikolić ( Max Planck Institute for Astronomy ( MPIA ) í Heidelberg í Þýskalandi ) , Glenn van de Ven ( MPIA ) , Kevin Heng ( University of Bern , Switzerland ) , Daniel Kupko ( Leibniz Institute for Astrophysics Potsdam [ AIP ] í Potsdam í Þýskalandi ) , Bernd Husemann ( AIP ) , John C . Raymond ( Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics í Cambridge í Bandaríkjunum ) , John P. Hughes ( Rutgers University í Piscataway í Bandaríkjunum ) , Jesús Falcon-Barroso ( Instituto de Astrofísica de Canarias í La Laguna á Spáni ) . VISTA er stærsti kortlagningarsjónauki veraldar fyrir innrautt ljós og VLT Survey Telescope er stærsti sjónauki heims sem eingöngu er ætlað að kortleggja himinn í sýnilegu ljósi . ESO er þátttakandi í ALMA , byltingarkenndum útvarpssjónauka og stærsta stjarnvísindaverkefni heims . ESO hyggur einnig á smíði 39 metra risasjónauka , European Extremely Large Telescope eða E-ELT sem verður „ stærsta auga jarðar “ . Þetta er þýðing á fréttatilkynningu ESO eso 1308 . Tengdar myndir Myndin vinstra megin sýnir sprengistjörnuleifina SN 1006 í heild sinni í útvarpsgeislun ( rautt ) , röntgengeislun ( blátt ) og sýnilegu ljósi ( gult ) . Næsta mynd þar á eftir , sem samsvarar litla ferningnum á myndinni vinstra megin , er nærmynd Hubble geimsjónauka NASA og ESA af örþunnu höggbylgjusvæði þar sem efnið frá sprengistjörnunni er að rekast á miðgeimsefni . Þriðja myndin sýnir hvernig heildarsviðseiningin í VIMOS mælitækinu skiptir myndinni upp í mörg lítil svæði en ljósið frá hverju og einu er klofið í litróf . Þegar þessi litróf eru rannsökuð er hægt að draga upp kort af eiginleikum fyrirbærisins . Dæmið sem sést til hægri er kort af einum eiginleika gassins ( breidd litrófslínunnar ) sem er óvenju breytileg og bendir til þess , auk annars , að þar sé að finna mjög hraðskreiðar róteindir . Mynd : ESO , Radio : NRAO / AUI / NSF / GBT / VLA / Dyer , Maddalena & Cornwell , X-ray : Chandra X-ray Observatory ; NASA / CXC / Rutgers / G. Cassam-Chenaï , J. Hughes et al . , Visible light : 0.9 - metre Curtis Schmidt optical telescope ; NOAO / AURA / NSF / CTIO / Middlebury College / F. Winkler and Digitized Sky Survey . Þessi glæsilega mynd var búin til úr gögnum sem mismunandi sjónaukar í geimnum og á jörðu niðri öfluðu . Á henni sést þúsund ára gömul leif sprengistjörnunnar SN 1006 í útvarpsgeislun ( rautt ) , röntgengeislun ( blátt ) og sýnilegu ljósi ( gult ) . Mynd : Sama og að ofan Þessi mynd var sett saman úr myndum Advanced Camera for Surveys sem teknar voru í febrúar 2006 af vetni og Wide Field Planetary Camera 2 í bláu , gul-grænu og nær-innrauðu ljósi í febrúar 2008 . Sprengistjörnuleifin sést aðeins í gegnum vetnissíuna og var gerð rauðleit á þessari litmynd . Mynd : NASA , ESA , and the Hubble Heritage Team ( STScI / AURA ) . Acknowledgment : W. Blair ( Johns Hopkins University )