Síldarverksmiðja Síldarvinnslunnar eins og hún leit út árið 1960 . Ljósm. Skjala - og myndasafn NorðfjarðarHér á eftir verður horft 60 ár aftur í tímann og fjallað lítillega um starfsemi Síldarvinnslunnar hf. árið 1960 . Árið 1960 var Síldarvinnslan að slíta barnsskónum en félagið var stofnað árið 1957 í þeim tilgangi að reisa og reka síldarverksmiðju og annast verkun síldar . Þegar var ráðist í að byggja síldarverksmiðjuna og hóf hún starfsemi sumarið 1958 . Alls tók verksmiðja Síldarvinnslunnar á móti 13.245 lestum af síld til vinnslu sumarið 1960 . Framleidd voru 2.121 tonn af mjöli og 2.356 tonn af lýsi . Síldinni , sem verksmiðjan tók til vinnslu , var landað við bryggjuna sem var framan við hraðfrystihús Samvinnufélags útgerðarmanna . Frá bryggjunni lágu síðan færibönd sem fluttu síldina í þrær verksmiðjunnar . Ekki var byggð sérstök löndunarbryggja fyrir verksmiðjuna fyrr en árið 1962 . Fyrstu árin sem verksmiðja Síldarvinnslunnar var starfrækt var árlegur starfstími stuttur . Yfirleitt hófst móttaka síldar í júnímánuði og vinnslu lauk oftast í lok ágúst . Starfstíminn var því einungis 10 - 12 vikur . Þetta breyttist ekki fyrr en árið 1964 þegar haustveiðar hófust á síldarmiðunum úti fyrir Austfjörðum . Í upphafi var þróarrými verksmiðjunnar 10.000 mál og var það ekki aukið fyrr en árið 1962 . Þá var geymslurými fyrir afurðir afar takmarkað . Í fyrstu var samið við Olíuverslun Íslands um afnot af tanki sem var í eigu hennar fyrir geymslu á lýsi en á árinu 1959 festi Síldarvinnslan kaup á steintankinum fyrir utan hraðfrystihús Samvinnufélags útgerðarmanna og hóf að nýta hann undir lýsi . Geymsla á síldarmjöli var einnig vandamál . Fyrstu tvö árin var mjölið geymt í bogaskemmu Bæjarútgerðar Neskaupstaðar og í húsum vítt og breitt um bæinn en árið 1960 var reist sérstakt mjölgeymsluhús vestan við verksmiðjuhúsið og áfast því . Í upphafi ríktu nokkur vonbrigði með afköst verksmiðjunnar . Gert hafði verið ráð fyrir að hún gæti unnið allt að 2.400 málum síldar á sólarhring en í ljós kom eftir vertíðina 1959 að meðalafköst hennar hefðu einungis verið 1.360 mál . Gerð var úttekt á verksmiðjunni eftir þessa vertíð og var niðurstaða hennar sú að verksmiðjan ætti að geta afkastað 2.000 - 2.200 málum á sólarhring ef hráefnið væri eins og best yrði á kosið . Þá kom fram að brýn nauðsyn væri að auka rými fyrir lýsi inni í verksmiðjunni og tryggja aukin afköst mjölkvarnar og mjölblásara . Í kjölfar úttektarinnar var ráðist í fyrstu umbætur á verksmiðjunni fyrir vertíðina 1960 . Aðstaða til síldarsöltunar í Neskaupstað gjörbreyttist til batnaðar með tilkomu síldarverksmiðjunnar , en það hafði háð síldarsöltuninni að skip gátu ekki losað þann afla í síldarverksmiðju sem ekki reyndist söltunarhæfur . Fyrir tilkomu síldarverksmiðjunnar var unnt að bræða síld í lítilli fiskimjölsverksmiðju Samvinnufélags útgerðarmanna en einungis í sáralitlu magni . Gullfaxi NK kemur að landi með síldarfarm sumarið 1960 . Ljósm. Björn Björnsson Árið 1960 var einungis ein síldarsöltunarstöð starfrækt í Neskaupstað . Það var söltunarstöð Sæsilfurs hf . Sumarið 1960 voru saltaðar 4.578 tunnur á stöðinni . Eftir þetta fjölgaði síldarsöltunarstöðvunum í bænum . Árið 1961 voru þær tvær og ári síðar fjórar en flestar urðu þær sex á síld sarárunum svonefndu . Alls voru þrettán Norðfjarðarbátar gerðir út til síldveiða árið 1960 . Flestir bátanna voru af stærðinni 60 - 90 lestir en tveir þeirra voru nýir og stærri og höfðu báðir bæst í flotann árið áður . Þetta voru Stefán Ben , 147 lesta skip smíðað í Noregi og Hafþór , 249 lesta skip smíðað í Austur-Þýskalandi . Polar Amaroq við loðnuleit í brælu út af Vestfjörðum . Óveðursbakki framundan . Ljósm. Geir ZoëgaFréttir að afloknum loðnuleitarleiðangrinum á dögunum hafa ekki gefið tilefni til bjartsýni hvað loðnuvertíð varðar . Eitt þeirra skipa sem tóku þátt í leiðangrinum var grænlenska skipið Polar Amaroq og skipstjóri þar um borð var Geir Zoëga . Heimasíðan sló á þráðinn til Geirs og spurði hvort hann teldi að líkur væru á loðnuvertíð . „ Staðreyndin er sú að það er loðna víða og ég er alltaf fullur bjartsýni . Það er loðna á 170 sjómílna belti en hún er ekki þétt og því erfitt að mæla hana . Ég hef tröllatrú á að það verði loðnuvertíð . Veður truflaði verulega loðnuleitina og það sem meira var að við lentum inn í ísspöng 10 mílur norður af Hala og fengum gat á stefnisperuna á bátnum . Nú er verið að loka gatinu þannig að þetta verður allt í góðu lagi . Við erum tilbúnir að taka þátt í öðrum loðnuleitarleiðangri ef á þarf að halda en fyrirhugað er að fara í slíkan leiðangur snemma í febrúar . Þetta er annað en fyrir 30 árum þegar loðnuskipin skiptu mörgum tugum , “ segir Geir Zoëga . Polar Amaroq í ís 10 mílur norður af Hala . Ljósm. Geir ZoëgaÍ tengslum við þetta er rétt að rifja upp að í ársbyrjun 2017 ríkti mikil svartsýni um loðnuveiðar . Lagt var til að heildaraflamark á vertíðinni yrði einungis 57 þúsund tonn og hófu norsk skip veiðar við landið á meðan íslensk skip voru bundin vegna verkfalls . Þegar norsku skipin komu á miðin fundu þau mikla loðnu sem virtist koma fræðimönnum í opna skjöldu . Efnt var til nýs leitarleiðangurs í byrjun febrúar og í kjölfar hans var kvótinn fimmfaldaður . Staðreyndin er sú að loðnan getur komið mönnum á óvart rétt eins og síldin hefur margsinnis gert . Gunnþór B. Ingvason , framkvæmdastjóri Síldarvinnslunnar , segir að full ástæða sé til að rifja upp reynsluna frá 2017 í þessum efnum og halda í þá trú að það verði loðnuvertíð . „ Ég er fullur bjartsýni , það þýðir ekkert annað , “ segir hann . Gullver NS . Ljósm. Ómar Bogason . Ísfisktogarinn Gullver NS kom til Seyðisfjarðar sl. nótt með 85 tonn af þorski eftir þrjá og hálfan sólarhring að veiðum . Heimasíðan ræddi stuttlega við Þórhall Jónsson skipstjóra um veiðiferðina og var fyrst spurt hvar skipið hefði verið að veiðum . „ Við vorum mest á Digranesflakinu í skítabrælu . Það kom einn sæmilegur sólarhringur og þá fengum við helming aflans . Það hefur svo sannarlega verið þreytandi tíðarfar að undanförnu . Við höfum fengið glugga í hálfan eða einn sólarhring en svo byrja lætin á ný . Þetta er svo sannkölluð brælutíð og skipin eru á stanslausum flótta undan veðri . Nú spáir hann hins vegar eitthvað skár og það verður mikill léttir ef það rætist , “ segir Þórhallur . Gert er ráð fyrir að Gullver haldi til veiða á ný klukkan átta á sunnudagskvöld og þá ætti áhöfnin að vera búin að jafna sig eftir vel heppnað þorrablót . Það ríkir gleði á skákhátíðinni í TasiilaqSíðustu ár hefur Polar Pelagic , hlutdeildarfélag Síldarvinnslunnar á Grænlandi , styrkt skákfélagið Hrókinn til að halda skákhátíð fyrir börn í Tasiilaq á Austur - Grænlandi . Hátíðin hefur unnið sér fastan sess í mannlífinu á staðnum og er ávallt mikið tilhlökkunarefni fyrir börnin . Útgerðarfélagið Polar Pelagic á og rekur uppsjávarskipið Polar Amaroq og á það einmitt heimahöfn í Tasiilaq . Allt samstarf um rekstur skipsins hefur gengið afar vel og öll samskipti við grænlenska meðeigendur verið hin ánægjulegustu . Nú er hafinn undirbúningur fyrir skákhátíðina 2020 og verður hún jafnframt minningarhátíð um Gerdu Vilhelm , en Gerda var máttarstólpi barnanna í Tasiilaq þar sem hún rak bókabúð og kaffihús sem jafnframt var helsti griðastaður allra barna í bænum . Tasiiilaq komst í heimsfréttirnar á síðasta ári þegar danska sjónvarpið sýndi þátt sem bar heitið „ Bærinn þar sem börnin hverfa . “ Í þættinum komu fram sláandi upplýsingar um félagslegt ástand á austurströnd Grænlands en Tasiilaq er einmitt höfuðstaður þess landshluta . Kampakátir skákmennSkákfélagið Hrókurinn hefur ávallt haft gleðina að leiðarljósi í starfi sínu á Grænlandi og hefur reynt eftir mætti að stuðla að auknum samskiptum Íslendinga og Grænlendinga á sem flestum sviðum . Þúsundir barna á Grænlandi hafa notið skákkennslu á vegum félagsins og fengið taflsett að gjöf , en í ferðum um landið hefur Hrókurinn tekið með sér tónlistarmenn , handverksfólk , sirkuslistamenn og fleiri sem hafa átt möguleika á að gleðja börnin . Hrókurinn hélt fyrsta alþjóðlega skákmótið í sögu Grænlands í Qaqortoq árið 2003 og á síðasta ári fóru Hróksliðar níu sinnum til Grænlands og þar voru haldnar tvær hátíðir undir merkjum Polar Pelagic . Öll grunnskólabörn í bæjunum sem voru heimsóttir tóku þátt í fjörinu og skein gleði úr hverju andliti . Það er svo sannarlega gleðiefni fyrir Síldarvinnsluna að koma að jafn þörfu og jákvæðu verkefni sem skákhátíðin í Tasiilaq er . Öll samskipti við Grænlendinga í tengslum við útgerð Polar Amaroq hafa verið góð og kynni af grænlenskum meðeigendum og Grænlendingum í áhöfn skipsins verið ánægjuleg . Síldarvinnslan hf. er í dag eitt af stærstu og öflugustu sjávarútvegsfyrirtækjum landsins og byggir starfsemin á yfir 60 ára reynslu í fiskvinnslu og útgerð . Fyrirtækið er það stærsta á Íslandi í veiðum og vinnslu á uppsjávarfiski og stærsti framleiðandi á fiskimjöli og lýsi á Íslandi .