Úttekt Ríkisendurskoðunar á launagreiðslum til lækna . Veruleg tilfærsla frá verktakagreiðslum til fastra launa . Flestir hópar lækna hafa haldið í við almenna launaþróun Ríkisendurskoðun gerði í sumar úttekt á launum lækna og hefur orðið nokkur umræða um vinnubrögð stofnunarinnar eins og sjá má stað í þessu hefti Læknablaðsins . Hvað sem um það er að segja þá eru niðurstöður úttektarinnar býsna fróðlegar , ekki síst þegar skoðuð er þróunin í samsetningu launanna . Ríkisendurskoðun ber saman niðurstöður þessarar úttektar við niðurstöður úr samskonar úttekt sem gerð var árið 1992 . Stofnunin slær ýmsa varnagla um að erfitt sé að bera saman þessar tvær skýrslur en engu að síður lýsa þær ákveðinni þróun . Alls bárust stofnuninni upplýsingar um 1.037 starfandi lækna . Launagreiðslur til lækna eru að sjálfsögðu ákaflega mismunandi og þeir alhæstu eru með æði drjúgar tekjur . En ef litið er á dreifingu launanna þá sést að tæpur þriðjungur lækna er með árstekjur undir fimm milljónum , tæpur helmingur er á bilinu fimm til níu milljónir en innan við fimmtungur fær yfir níu milljónir í árslaun . Vert er að geta þess að hér er eingöngu um launagreiðslur að ræða , búið er að draga frá greiðslur fyrir rekstrarkostnað og ökutækjastyrkir , dagpeningar , húsaleigustyrkir , símastyrkir og greiðslur vegna námsferða eru ekki inni í þessum tölum . Í úttektinni kemur fram að meðallaunagreiðslur til lækna hafa hækkað um 53% á þessum átta árum og er það í samræmi við almenna launaþróun í landinu . Hækkun umfram launavísitölu er 2,54% en hækkun umfram vísitölu neysluverðs er 25% . Launabreytingar hafa verið misjafnar eftir sérgreinum , þannig hafa meðallaun skurðlækna hækkað um 17% umfram launavísitölu og embættis - og svæfinga - og gjörgæslulækna um 14% en 17% vantar upp á að meðallaun sjálfstætt starfandi heimilislækna hafi haldið í við almenna launaþróun . Forvitnilegt er að skoða fylgni aldurs og launagreiðslna . Þar kemur fram að meðallæknirinn nær hámarkslaunum 43 ára gamall og heldur síðan þeim launum lítt breyttum þar til hann fer á eftirlaun . Í úttektinni er launagreiðslum skipt eftir uppruna og kemur þá í ljós að hlutur sjúkrahúsa í launagreiðslum hefur aukist úr 47% í 51% en athyglisverðust er þó tilfærslan hjá heimilislæknum : árið 1992 var hlutfall launa sem læknar fengu fyrir störf á læknastofum 34% af heildinni en féll niður í 18% árið 2000 . Á sama tíma hækkaði hlutur heilbrigðisstofnana og heilsugæslustöðva í launagreiðslum úr 10% í 26% af heildinni . Þetta á sér þó þá skýringu að með úrskurði kjaranefndar árið 1998 voru launagreiðslur til heilsugæslulækna færðar til heilsugæslustöðvanna en áður hafði stór hluti þeirra verið greiddur af Tryggingastofnun í formi verktakagreiðslna . Lítum næst á skiptingu heildarlauna allra lækna eftir því hvað er verið að greiða fyrir : Hlutur sjúklinga 6% 4% Það sem er athyglisverðast í þessum tölum er hversu mjög hlutur fastra launa hefur aukist á þeim átta árum sem líða milli úttektanna . Það gerist að stærstum hluta á kostnað verktakalaunanna en yfirvinnan og hlutur sjúklinga hefur einnig dregist saman . Það síðastnefnda gengur þvert gegn því sem oft hefur verið haldið fram í pólitískri umræðu . Hlutur verktakagreiðslna er mjög misjafn eftir sérgreinum , auk þess sem fram kemur að hlutur þeirra hækkar eftir því sem laun lækna eru hærri . Ef litið er á sérgreinarnar skera tvær þeirra sig úr . Hlutur verktakagreiðslna er 57% af launum augnlækna og 55% af launum húð - og kynsjúkdómalækna . Sömu stéttir fá líka stærri hluta launa sinna beint frá sjúklingum en aðrir læknar . Húð - og kynsjúkdómalæknar fá þriðjung launa sinna frá sjúklingum og augnlæknar 18% . Úttekt Ríkisendurskoðunar er fyrir margra hluta sakir fróðleg lesning en hana má nálgast á heimasíðu stofnunarinnar : www.rikisend.althingi.is