„ Það er stjórn Seðlabankans í Washington sem tekur ákvörðun um stefnumörkun og ég hef trú á því að þeir meti það svo að bankar landsins séu með nægilega mikið meira eigið fé almennt séð en var fyrir hrun , “ segir Esther George forseti bankans í Kansasborg . Höskuldur Marselíusarson Esther George , sem stýrir einum af tólf landshlutaútibúum Seðlabanka Bandaríkjanna , segir að Bandaríkin ættu að fylgja fordæmi Íslands um hvernig bankastarfsemi landsins er háttað , í stað flókins regluverks til að hafa hemil á bönkum sem eru of stórir til að falla . Seðlabanki Íslands hélt á haustdögum ráðstefnu á Grand hótel um reynslu lítilla ríkja í vanda af samstarfinu við Alþjóðagjaldeyrissjóðinn og viðleitni þeirra til að stuðla að fjármálastöðugleika eftir efnahagskrísuna sem varð fyrir rúmum áratug . George , sem er forseti seðlabankans í Kansasborg í Missouri-ríki Bandaríkjanna , flutti á ráðstefnunni erindi um umbætur í Bandaríkjunum í kjölfar efnahagskrísunnar . Þar færði hún meðal annars rök fyrir því að Bandaríkin ættu að taka upp svipað kerfi og er hér á landi . Það er að vera með ákveðnar , og hærri , eiginfjárkröfur á bankastofnanir meðan á efnahagsuppsveiflu stendur til að safna í sarpinn fyrir niðursveiflur . „ Ég tala út frá minni eigin margra ára reynslu , þar sem ég hef skoðað hvað það er sem gerir fjármálastofnanir sterkar þegar áföll dynja á efnahagslífinu , sem er óhjákvæmilegt að gerist . Það sem við vitum núna er að við erum með ákveðin fjármálafyrirtæki sem eru of stór því ef þau lenda í vandræðum getur það haft áhrif á allt hagkerfið . Það skapar aftur freistnivanda , sem við höfum áhyggjur af . Við skiljum fjármálastofnanir sem geta fallið , og það er nauðsynlegt að svo geti gilt um þær allar , en hugsa þarf vandlega um hvað þarf að gera út af þessum stóru aðilum , " segir George sem segist ekki vera hrópandinn í eyðimörkinni að færa rök fyrir þessari stefnubreytingu í bandaríska stjórnkerfinu . „ Ég held nú ekki að ég sé ekki ein , en reynsla mín í þessum málum gefur mér sterka sannfæringu um að þetta skipti máli . Eins og hægt var að heyra frá hinum ræðumönnunum á ráðstefnunni þá er kostnaðurinn við svona fjármálakrísur gríðarlegur , þó á mælikvarða vergrar þjóðarframleiðslu hafi krísan ekki verið jafnstór hjá okkur og hér á Íslandi . En þetta var gríðarlegt högg sem hægt er að sjá afleiðingarnar af enn þann dag í dag , því fólk upplifir ekki enn að það hafi jafnað sig á krísunni og því hafi verið bjargað líkt og bönkunum . " Esther George segir þessa upplifun almennings hafa haft miklar afleiðingar sem ekki sér enn fyrir endann á , þar á meðal sé aukinn uppgangur lýðhyggju ýmiss konar . En þó að hún og fleiri hafi fært rök fyrir reglum um eiginfjárauka fjármálastofnana í uppgangi sem hægt væri að lækka í niðursveiflu þá hefur sú stefna ekki orðið ofan á í stjórnkerfi seðlabankans . „ Það er stjórn Seðlabankans í Washington sem tekur ákvörðun um stefnumörkun og ég hef trú á því að þeir meti það svo að bankar landsins séu með nægilega mikið meira eigið fé almennt séð en var fyrir hrun , " segir George þegar hún er spurð hvers vegna bandaríski seðlabankinn hafi ekki tekið upp svipað kerfi . „ Stefnumótunarákvarðanir eru ákveðnar af stjórnarmönnunum sjö í höfuðstöðvum Seðlabankans í Washington , en það fellur í skaut okkar á svæðunum tólf að framfylgja stefnu þeirra þegar við lítum yfir bankastofnanir á okkar svæði . Þar liggur munurinn á okkar valdsviði og Seðlabankans í Washington . Þetta er valddreift kerfi sem hannað var fyrir meira en hundrað árum , því að bandarískur almenningur vantreystir í grundvallaratriðum samþjöppuðu valdi . Með þessari skiptingu fannst leið til að vera með stofnun sem er með stjórn staðsetta í höfuðborginni , skipaðri af forsetanum og samþykkt af efri deild þingsins , en með tólf svæðisbundnum útibúum , dreifðum um landið , til að tengja betur ákvarðanir um peningastefnuna við landið allt . " Betri tengsl við raunhagkerfið Svæði seðlabankans í Kansasborg nær yfir vestari hluta Missouri-ríkis , en það er eina ríki Bandaríkjanna sem hefur tvær höfuðstöðvar landshlutaútibúa bankans , hin er í St. Louis í austurhluta ríkisins . Ásamt Kansas-ríkinu sjálfu , sem er hinum megin við Missouri ána , tilheyra Nebraska , Oklahoma , Colorado , Wyoming og norðurhluti Nýju-Mexíkó svæði seðlabankans sem Esther George stýrir . „ Ég trúi því að í kjölfar efnahagskrísunnar eigi þessi skipting enn frekar við en áður , því í stóru landi eins og Bandaríkjunum með efnahagslíf sem samsvarar 20 trilljónum dala , þá byggist það upp af þúsundum smárra samfélaga og fyrirtækja . Hver og einn af samstarfsmönnum mínum í bankanum eyðir miklum tíma í að tala við fólkið á okkar svæði , í raunhagkerfinu má segja , til þess að tryggja að við skiljum á hverju áætlanir þeirra velta , svo við séum ekki bara að einblína á hagtölurnar án samhengis , " segir George . Hún tekur undir að fólk geti orðið of einsleitt í hugsun ef allir vinna og starfa á sama stað . „ Auðvitað , því minna sem fólk tengist hinum ýmsum þáttum efnahagslífsins , því erfiðara er að sjá samhengið , og þá ferðu frekar að starfa á grunni stefnumótunar og hugmyndafræði heldur en að hugsa um afleiðingarnar fyrir raunhagkerfið . Með þessu kerfi náum við að draga saman allar hliðarnar , sem ég held að leiði til betri ákvörðunartöku . " Esther George segir hægt að læra mikið af því hvernig Íslendingar tókust á við fjármálakrísuna hér á landi . „ Eins og við heyrðum á ráðstefnunni þá var brugðist skjótt við hérna á Íslandi , með skýrri hugsun um hvaða ástæður væru fyrir vandanum og hvernig ætti að laga hann til framtíðar . Ég hef trú á því að það hafi haft áhrif á hve hratt íslenska hagkerfið náði sér á strik á ný . Í Bandaríkjunum sáum við hagkerfið ekki jafna sig jafnhratt , það tók lengri tíma að spyrna sér upp á yfirborðið á ný , þó að vöxturinn hafi verið ásættanlegur , " segir George sem hefur trú á því að umgjörðin um hagkerfið hér á landi sé því sterkara en áður fyrir vikið . „ Í sterku markaðshagkerfi sem getur brugðist hratt og vel við breyttum aðstæðum viltu að fyrirtæki geti þrifist vel og dafnað , en líka fallið ef þau taka of mikla áhættu . En eftir því sem bankageirinn hefur orðið samþjappaðri því hefur verið erfiðara að leyfa því að gerast , og í staðinn höfum við reitt okkur á meira og meira af reglusetningum . Vandinn er að þeir sem setja reglurnar um hvað má og ekki má eru alltaf að reyna að ná í skottið á því sem bankarnir eru að gera . " Landbúnaðarsvæði með fjölda sparisjóða George sér fyrir sér að reglurnar verði einfaldari og með minna flækjustigi en á móti skýrari um að bankastofnanir og fjármálafyrirtæki þurfi að vera með sterka eiginfjárstöðu . „ Bankarnir munu auðvitað malda í móinn , þeir tregðast vitanlega við að hafa meira eigið fé því þeir vilja sem hæsta ávöxtun með því að geta lánað sem mest út , en því fylgir auðvitað meiri áhætta . Það réttlætir hins vegar að við setjum þeim skýrar reglur því kostnaðurinn getur orðið gríðarlegur fyrir almenning , fólk sem ekki hefur efni á að bera hann , " segir George . Nánar má lesa um málið í Viðskiptablaðinu . Áskrifendur geta nálgast blaðið undir Tölublöð , aðrir geta gerst áskrifendur hér .