Landið hefur því tapað nær öllum sínum skógum og kjarri og hugsanlega meira en helmingi gróðurþekju sinnar á síðastliðnum 1100 árum . Jarðvegsbreytingarnar sýna hversu þétt uppblásturinn fylgdi í kjölfar skógaeyðingarinnar . En hvers vegna varð þessi eyðing á Íslandi ? Gjóskan er eðlislétt – allir vita hve léttur vikur er . Sé gróðurþekjan fjarlægð er jarðvegurinn mjög auðrofinn hvort heldur er af vindi eða vatni . Eldgos hafa ekki verið tíðari eftir landnám en næstu árþúsund þar á undan . Sigurður Þórarinsson benti til dæmis á að útbreiðsla skóga á Suðurlandi benti ekki til þess að eldgos væru frumorsök að eyðingu skóga : helstu skógarleifar er þvert á móti að finna í nágrenni virkustu eldfjallanna : Bæjarstaðarskógur er nálægt rótum Öræfajökuls , Næfurholtsskógur og Galtalækjarskógur eru í næsta nágrenni Heklu og í Skaftártungu , skammt austan Kötlu , er talsvert kjarr . Fátt bendir til þess að svo sé . Uppblástur hófst skömmu eftir landnám og áður en veðurfar tók að kólna að ráði nálægt 1200 . Þorleifur Einarsson taldi til dæmis að á þeim tíma hafi holtin umhverfis Reykjavík verið orðin gróðurvana og uppblástur þar um garð genginn . Það sem líklega skipti sköpum og hrinti af stað vítahring jarðvegseyðingar eftir landnám er að gjóskufall hefur miklu afdrifaríkari afleiðingar fyrir gróður á skóglausu landi . Nokkurra tuga sentimetra gjóskufall getur kæft gróður á graslendi og þar sem beit eða sláttur hefur tekið ofan af gróðri , og náð að drepa allar plönturnar sem flestar hafa sína vaxtarbrodda neðanjarðar , í sverði eða rétt ofan við yfirborð . Þá liggur gjóskan óvarin fyrir vindi og vatni og verður upphaf að sandfoki og frekari gróðureyðingu á nærliggjandi svæðum þegar aðflutt efni kæfa gróður á nýjum stað . Jafnþykkt gjóskulag kann að hafa lítil áhrif á skóg og kjarrlendi þar sem eru tré og runnar sem standa upp úr . Botngróður deyr en hávaxnari gróður heldur að gjóskunni og kemur í veg fyrir að hún fari að fjúka , og skapar auk þess betri skilyrði fyrir uppvöxt botngróðurs á nýjan leik . Thor Aspelund er prófessor í líftölfræði í læknadeild Háskóla Íslands , við Miðstöð í lýðheilsuvísindum , og forstöðumaður Tölfræðiráðgjafar Heilbrigðisvísindasviðs . Thor hefur rannsakað áhrif áhættuþátta á hjarta - og æðasjúkdóma og sykursýki og hvernig er hægt að nota þá sem forspárþætti í áhættureiknum .