Ritstjórar : Kristj án Guðlaugsson Hersteinn Pá Isson . Skrifstofur : Félagsp rentsmiðjan ( 3. hæð ) Ritstjórar Blaðamenn Auglýsingar Gjaldkeri Afgreiðsla Slml : 1660 5 llnur 33. ár . Reykjavík , laugardaginn 24. júlí 1943 . 166. tbl . Loftárásin á Róm Eftir WALLACE HERRICK , ritstjóra New York Herald-Triburie . Roosevelt . Bandaríkjafor - seli lýsti því á blaðamanna - fundi í gær , hvernig loftárás - in á Róm hefði verið undir - búin . 1 gxein þessari ræðir Wallace Herrick um árásina og framkvæmd hennar , sam - kvæmt upplýsingum þeim , eem fram komu við þetta tækifæri . Loftárásin á Rómaborg kom þeim ekki á óvart , sem hafa gert sér far um að fylgjast með gangi slyrjaldarinnar . Eiginlega -voru menn undr - andi yfir því , hvað það dróst Jengi að ráðast á þessa borg , þvi að enginn heilvita hershöfðingi gat látið undir höfuð leggjast að ráðast á slíkt „ sund " , sem megn - ið af hergögnum og vopnum fjandmanna hans fór um . En þessi langa töf virðist stafa af einni ástæðu : Það varð að æf a f lugmennina vel og lengi , til þess að þeir gæti hæft þær hernaðarstöðvar , sem i Róm eru , án þess að vinna jafnframt tjón á öðrum mannvirkjum i höfuðborg fasista . Þegar menn virða þessi tið - indi fyrir sér , reka þeir strax augnn i fjögur atriði sérstak - lega . Fyrst er það , að í Róma - borg eru fjórar stórar járn - brautarstöðvar . Eí þær eru eyðilagðar , þá stöðvar það sjálfkrafa þrjá fimmtu hluta allra flutninga suður og norður eftir ítalíu . í öðru lagi eru i Rómaborg allar höfuðstöðvar ítalska hersins , flotans og flug - hersins og að auki er þar mið - stöð fasistaflokksins . 1 þriða lagi er hin gríðarstóra fíugstöð Ala Littoria-félagsins við borg - ina , auk tvegga stórra flugvalla hersins . I f jórða lagi eru í Róma - borg loftvarnabyssusveitir og bækistöðvar riddaraliðs . fyrir utan vopna - og hergagnaverk - smiðjurnar , sem eru hingað og þangað um hana . Það liggur i augum uppi , að bandamenn gerðu ekki árásir á þessar hernaðarstöðvar fyrir löngu , af því að þeir vildu hafa undirbúið árásina vandlega , þegar hún yrði loks gerð . Þessi undirbúningur var vandleg og nákvæm þjálfun flugmannanna , því að mörg af þeim skotmörk - um , sem átti að hæfa , voru i námunda við stórar kirkjur og ibúðahverfi . Páfagarður er við Tiber-fljót , en handan við það voru sumir af árásarstöðunum og þótt fljótið sé á milli , þá er þó ekki langt á milli . Italir gerðu það af ásettu ráði , að láta hervægilega staði vera i nám - unda við Páfagarð og önnur menningarleg mannvirki og með því móti stofnuðu þeir þeim í hættu af hernaðaraðgerð - um . Það var af þessarL ástæðu , sem allir flugmennirnir voru látnir æfa sig sérstaklega vel . Það var einvalalið i flugvélunnm og þeir voru látnir æfa sig sér - staklega vel i að þekkja skot - mörk sín . Við höfum ekki enn fengið fullkomnar skýrslur um árás - ina og árangur hennar . Ef að - eins fáar byggingar aðrar en hervægileg mannvirki hafa orðið fyrir sprengjum , þá er það gott dæmi um það , hversu markfimi flugmannauna og ná - kvaemni var mikii . Sumar af 250.000 mann Rússar meta yfirburði bandamanna , „ Soviet War News " , blað rússnesku stjórharinnar i Lon - don , birli fyrir skemmstu þessa áætlun um þann herstyrk , sem bandamenn myndu koma til að hafa á þessu sumri til ráðstöf - unar við innrás i Evrópu , ásamt meðfylgjandi tölum um fram - leiðslugetu þeirra : Herstyrkur : Bretland og sam - veldislöhdin 2.500.000 — 3.000.000 manna Evrópuher , Bandaríkin 1.500.000 — 2.000 . - 000 , Frakkar 500.000 , sam - tals 4 y 2 til 5 y 2 millj. manna . Skriðdrekar : Bretar framleiða 2000 á mánuði , Bandarikin 3000 , Kanada 500 , en Þýzka - land og fylgifiskar þess alls 3000 . Stórskotabyssur : Bretar fram - leiða 3000 á mánuði . Kanada 1000 , Bandaríkin 6000 ( óvin - irnir alls 4000 ) . Flugvélar : Heildar-framleiðsla Breta , Bandaríkjamanna og Kanadamanna 10 — 11.000 á mánuði ( óvinirnir 4000 ) . Skip : Bretland og Kanada 3 — 3x / 2 millj. smálesta á ári , Bandarikin 8 millj. á síðasta ári og minnst 1 millj. 800 þús. á mánuði á þessu ari . Framleiðsla Sovétríkjanna er ekki talin með , enda ætlast blað - ið til að Sovétrikin þarfnist ekki frekari hergagna að heldur , þegar sókn hefir verið hafin af fullum krafti á hendur Þjóð - verjum að vestanverðu . » Frjálsir Þjóðverjar « í Moskva . Þjóðnefnd frjálsra Þjóðverja | hefir verið mynduð i Moskvu , og ! eiga fulltrúar frá fangabúðum þýzkra herfanga víða um Rúss - land sæti í henni . Meðal þátt - takenda eru rithöfundar og þingmenn . Blaðið „ Pravda " i i Moskva birtir þessa fregn með feitu letri , og var hún með - al aðalfrétta rússneska útvarps - ins 21. þ. m . Stefnuskrá nefnd - arinnar er að vinna að því , að stofnuð verði lýðræðisstjórn i Þýzkalandi og að til taks verði á hverjum stað menn , er geti tek - ið borgaralega stjórn í sínar hendur , þegar Nazistar gefast upp . Stefnuskráin ep birt i á - varpi nefndarinnar til allra frjálslyndra Þjóðverja . þeim byggingum , sem urðu ekki fyrir sprengjum , hafa ef til vill orðið fyrir skemmdum af völdum brota úr loftvarnakúl - um , er þau féllu " til jarðar og enn aðrar hafa getað orðið fyr - ir tjóni af völdum ótryggra lpft - varnakúlna , sem sprungu ekki í lofti , heldur þegar þær komu aftur til . jarðar . Slíkt tjón er leiðinlegt , þótt það sé smávægi - legt miðað við þau mannslíf , sem sparazt hafa við það að stríðið hefir stytzt . En allt slíkt tjón er auðvitað yfirherstjórn ítala að kenua , sem haldið hefir áfram að nota hervarnastöðvar óg mannvirki innan múra borg - arinnar eilífu . umKrmg Ma % & 3 * m Rússar við innsta virkjakeríiö . SÍÐAN RÚSSAR UMKRINGDU OREL hafa þeir enn sótt í'ram 3 — 5 kiiómetra og segja.st nú alístaðar vera komnir inn í aðaivirkjakerfi borgarinnar . Herfræðingar og erlendir fréttamenn hafa undanfarið reynt að leiða að því getum , hversu mikinn hef Þ jóðver jar muni ' hafa í Orei , og er almennt álitið , að þar muni eigi vera minna lið en 250.000 manns . Á Bielgorod-vígstöðvunum er einnig um hæga og ör - ugga framsókn Rússa að ræða . Hitlei óttast wíriðar - ¦ sókmc Mússa . EINKASKEYTI FRÁ U. P. — London í morgun . ¦ Brezku blöðin leiða enn get - um að , hvað fram hafi farið á fundi Mussolinis og Ilitlers á dögunum . Sá orðrómur liefir Á Orel-vígstöðvunum eyði - lögðu Rússar í gær 92 skrið - j dreka og 112 flugvélar fyrir Þjóðverjum . . Við Bielgorod , Izíum og suð - vestur af Vorosjilovgrad telja Rússar sig hafa unnið talsvert á og bætt aðstöðu sina til muna . Einnig var barizt suðvestan Krasnodar , og sóttu Rússar þar fram . Rússar hafa ekki enn getið sóknarinnar við Leningrad , þó að Þjóðverjar tali daglega um hana i herstjórnartilkynningum sínum . Á það er bent i þessu sambandi , að Rússar hafa áð ur haft þann sið , að geta eigi um sóknaraðgerðir í herstjórn - artilkynningum sinui » , fyrr en nokkur árangur hefir fengizt , og getur verið að svo sé einnig að þessu sinni . Þrír fjórðu Sikile á valdi bandama ÞRÍR FJÓRÐU HLUTAR SIKILEYJAR eru nú I á valdi bandamanna og 45 þúsund manna her j er innikróaður á vesturhluta eyjarinnar , síð - j an Palermo féll . Sjöundi her Randarík.janna , sem tók ! Palermo , hraðar nú för sinni austur á hósinn , en enn - i þá hafa ekki tekizt meiri háttar bardagar , því að mönd - ! ulherinn heldur hratt undan til vígslöðvíinna í norð - j austurhorni eyjarinnar , þar sem ætlað er að möndul - herirnir muni hasla bandamönnum völl . Bandamenn flytja stöðugt nýU og óþreytt lið til eyjarinnar , og má telja víst , að liðsflu-tningar þeirra gangi betur en mönd - ulsins , því að þeir hafa alger yfirráð i lofti . í gær beindu þeir uðal-loftárásum sínum gegn Messínu og Cataniu . FANGATALAN . Bandamenn hafa ekkert til - icynnt um töku fanga , síðan upplýst var að fangatalan væri komin yfir 40.000 . En vitanlegt er að gífurlegur fjöldi fanga var tekinn í fyrradag og í gær . Þyk - ir ekki ólíklegt að tala fallinna , særðra og fanga tekinna mönd - ulhermanna sé hátt á annað hundrað þúsund , og má telja hér uni bil víst , að möndulveldin geti ekki bætt sér það lið upp með nýju liði . Hinsvegar auka bandamenn lið sitt á eynni jafnt og Jíétt . Styrkleikahlutföll herj - anna raskast því með hverjum deginum . . LOKAHRlÐIN . Innan skamms verður svo komið , sem , spáð var fyrir nokkru , að möndulherirnir verði farnir að verjast að baki nokkurnveginn heinnar línu frá Etnu og Cataníu til hánorðurs , og verður það landssvæði nokk - uru minna en Bon-höfði i Tunis , þar sem möndulherirnir gáfust upp i síðustu viðureigninni í Afríku . CATANIU - VlGSTteVARNAR . Ekkert lát verður á sókninni lil Galaniu , en möndulherinn verst þar af liinu inesta kappi . Loftárásir bandamanna á borg - ina og hernaðarsvæðið um - hverfis hana harðna með hverj - um , klukkutíma , en framsókn er ákaflega erfið og áhættusöm , sakir þess hve náttúruvarnir eru góðar . Stimson hermálaráðherra hef - ir látið svo um mælt , að fyrir þrem árum hafi Bandarikin ekki átt nein vopn nema leifar frá síðasta stríði , en siðan hafi framfarirnar verið ævintýraleg - ar . Tvö hundruð SS-menn hafa fyrir skemmstu verið flutlir til Kaupmannahafnar , til þcss að grafast fyrir um leynifélög , sem vinna gegn þýzku herstjórninni . - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - HHB ........ - - - - - - - - - - - - - - - - - - Brúðkaup . 1 dag verða gefin saman í hjóna - band ungfrú Sigrún GuÖnadóttir og Oddur Finnbogason , stýrimaÖur frá Vestmannaeyjum . ¦ — ¦ Heimili þeirfa verðuf á Freyjugötu 25C . Messa í Dómkirkjunni á morgun kl. n fyrif hádegi . Tillögur lágu fyrir bæjarráíisfun < li í gær um verfi á lögnum hitavcituæða í hús . Er í þeitö farið íram á , a 8 gjaldiS vertti miðaö viö stærfi hús - anna qg kasti 25 krónur á hvern upphitaiSan rúmmetra , miíiab viö rttamnál þeirra . færzl mjög í aukana , að Italir liafi beint eða með aðstoð hlut - lausra fulltrúa farið fram á út - skýringar á „ friðartilboði " Churchill's og Roosevelts , og þjdiir hafa valdið ugg í herbúð - imi nazista . Þess er til getið , að Hitler muni hafa farið fram á að Mussolini gæfi sér ákveðið lof - orð um að semja ekki sérfrið , og að Mussolini muni hafa sam - þykkt það með því skilyrði að Hitler sendi aukinn herafla suð - ur til Sikileyjar . Staðreynd er , að Hitler hefir sent aukið lið sujður á bóginn . Vígstáðan á Sikiley : Punktalínan sýnir nokkurnveginn víg - linuna , eins og hún var í gær . Síðan má telja að Marsala og Trapani hat'i fa'lið , en landsvæWð á norð-veslurhluta eyjarinn - ar er samt ekki allt á valdi bandamanna . — Örvarnar sýna , hvert aðalsóknir bandamanna beinast . Litla afstöðumyndin i horninu sýnir Sikiley ( svarta ) og afstöðu ljennar til Italíu - * skaga og Túnis . Formgi rússneska henáðsins . Sjapo 8 HÍk » v . Ef ri myndin sýnir A. M. Vass - iljevski markskálk , sem tekið hefir við yfirstjórn herráðs Sovétrikjanna af Sjaposnikov , hinum nafntogaða heífræðingi Rússa , sem meðal annars lagði á ráðin um lausn Leningrad - borgar , gagnsóknina hjá Voro - nesj og Stalingrad og sóknina miklu í Kákasus . ¦ — Vass - iljevski marskálkur er ungur maður , vann sér eitt æðsta hernaðarheiðursmerki Sovét ríkjanna i fyrra , Suvorov-orð una af fyrstu gráðu , og gat sér mikinn orðstir í orustunum um Stalingrad , þar sem hann frám - kvæmdi fyrirmæli allsherjar - herráðsins , sem hann er nú ajálfur örðinn foringi yfir . —