8.9.2018 Benedikt Hjartarson er prófessor í almennri bókmenntafræði og menningarfræði við Íslensku - og menningardeild Háskóla Íslands . Rannsóknir hans liggja á sviði sögulegrar orðræðugreiningar og menningarsögu og hefur hann einkum beint sjónum að fyrstu áratugum tuttugustu aldar . Meginviðfangsefni rannsóknanna hafa verið ... 27.12.2011 Þýski heimspekingurinn , félagsfræðingurinn og menningarrýnirinn Theodor W. Adorno ( 1903 - 1969 ) er einn þeirra lykilhöfunda sem kenndir eru við Frankfurtar-skólann , en nafnið er tengt „ Rannsóknarstofnun í félagsvísindum “ sem var stofnuð við Johann Wolfgang Goethe-háskólann í Frankfurt árið 1924 . Meðlimir skólans fen ... 17.4.2007 Sjöundi áratugurinn markaði um margt tímamót í íslenskri bókmenntasögu . Þá náði módernisminn fótfestu í íslenskri skáldsagnaritun . Áður hafði módernismi komið fram í ljóðagerð og smásagnagerð á Íslandi , en það var hins vegar ekki fyrr en upp úr 1965 sem stefnan varð ríkjandi meðal skáldsagnahöfunda . Erlendis var m ... 16.5.2011 Letur Mayanna var fræðimönnum lengstum algjör ráðgáta . Þúsundir leturflata á veggjum bygginga , á minningarsúlum ( e. stele ) og á þeim fáu bókum og bókarslitrum sem varðveist hafa , blöstu við mönnum án þess þeir greindu á þeim haus eða sporð . Fransiskusbiskupinn Diego de Landa ( 1524 - 1579 ) hóf fyrstur að rannsaka let ... 20.5.2010 Þetta orðasamband er ekki gamalt í íslensku . Þess er getið í Orðabók um slangur , slettur , bannorð og annað utangarðsmál sem gefin var út 1982 . Þar er merkingin sögð ‛ ávita e-n , skamma ’ . Það er ekki að finna í Íslenskri orðabók frá 1983 en í útgáfunni frá 2002 er merkingin sögð ' ávíta e-n duglega' og notkunin ... 23.11.2015 Ísaldarjökullinn sem lá yfir Reykjavík hefur skilið eftir sig fjölbreytilegar menjar . Þær blasa við nánast hvert sem litið er . Þegar jökullinn skreið af hálendinu , yfir láglendið og út til sjávar á höfuðborgarsvæðinu svarf hann og mótaði undirlag sitt með ýmsum hætti . Hann skildi eftir sig jökulrispur á klöppum en ... 5.5.2003 Útlenda orðið utopia er dregið af riti enska húmanistans Thomasar More ( 1477 - 1535 ) Utopia , sem skrifað var á latínu árið 1516 . Það er myndað af grísku orðunum ou , sem merkir ‘ ekki ’ , og topos sem er ‘ staður ’ . Það þýðir þess vegna bókstaflega ‘ enginn staður ’ og hefur því verið þýtt með orðinu staðleysa . Það orð má þ ... 16.11.2007 Fútúrismi er hreyfing í bókmenntum og listum sem kom fram snemma á 20. öld . Fútúrisminn tengdist sérstaklega listalífi á Ítalíu og í Rússlandi . Hér verður fjallað um ítalska fútúrismann en um þann rússneska er hægt að lesa meira í svari sama höfundar við spurningunni Hvað var rússneski fútúrisminn ? Í byrjun 20 ... 21.12.2016 Í janúar 1495 skrifaði Kólumbus konungshjónunum á Spáni þeim Ferdínand og Ísabellu bréf í þeim tilgangi að réttlæta og verja gerðir sínar sem landstjóri í spænsku nýlendunum vestanhafs en margt var honum mótdrægt í því starfi . Einnig höfðu andstæðingar hans heima í Madríd gagnrýnt hann og rægt . Bréfið notaði hann ... 13.2.2012 Fyrir um 8000 árum varð eldgos sem myndaði eldborgina Búrfell fyrir sunnan Hafnarfjörð og þaðan runnu í því gosi hraunin sem sýnd eru á meðfylgjandi korti . Í heild sinni nefnast þau Búrfellshraun , en eins og sést á kortinu bera ýmsir hlutar þess sérstök nöfn , svo sem Smyrlabúðarhraun , Gráhelluhraun , Lækjarbotnahra ... 8.9.2000 Það voru Astekar sem voru að mestu leyti búnir að herja svo á Mayana að það var auðveldur leikur fyrir Spánverjana að ljúka verkinu . Veldi Asteka byggðist á mikilli kúgun með mannfórnum á öðrum Indjánaþjóðum sem studdu spænska herforingjann Cortes við að leggja undir sig ríki Asteka í núverandi Mexíkó . Eftir þ ... 11.4.2002 Inkar kölluðust indíánar á meginlandi Suður-Ameríku . Þeir bjuggu í Inkaríkinu sem var stærsta ríki indíána . Inkaríkið var stofnað um 1200 og byrjaði sem lítið smáríki kringum höfuðborgina Cuzco en teygði sig langt norður og suður eftir Andes-fjöllunum á 15. öld . Þjóðhöfðinginn var kallaður Inkinn og var voldugastur ... 31.5.2019 Spurningin í heild sinni hljóðar svona : Góðan dag . Breytingar urðu á vir ... 3.5.2011 Hugtakið Maya er notað um fjölda skyldra þjóða sem um langan aldur hafa byggt syðstu fylki Mexíkó , auk Gvatemala , Belís og nyrstu hluta Hondúras og El Salvador . Landsháttum má skipta í tvennt , láglendið í norðri í Mexíkó , Belís og Norður-Gvatemala er af kalksteini , sem risið hefur úr sjó , en fjalllendið í suðri er ... 30.11.2018 Öll spurningin hljóðaði svona : Hvaðan kemur nafnið krossfiskur ? Af hverju ekki stjörnufiskur ? Elsta heimild um orðið krossfiskur í Ritmálssafni Orðabókar Háskólans er úr ritinu Ein stutt undirrietting um Íslands adskilianlegar náttúrur eftir Jón Guðmundsson lærða . Dæmið er svona : Krossfiskur og hagalfiskur ...