28 MORGUNBLAÐIÐ , ÞRIÐJUDAGUR 18 . OKTOBER 1977 — Ræða Geirs Hallgrímssonar Framhald af bls. 1 ins og Bandalags starfsmanna rík - is og bæja og þykir því hlýða að greina þingheimi nokkuð frá stöð - unni í þeirri kjaradeilu og fer sú fyrirætlan saman við ósk for - manna þingflokka Alþýðuflokks og Alþýðubandalags að þessu leyti . í gærkvöldi barst ráðherrum skýrsla og bréf frá kjaradeilu - nefnd , sem var á þá lund , að ekki væru virtar ákvarðanir kjara - deilunefndar í sérstaklega til - greindum tilvikum . Það eru nefnd 6 tilvik þar að lútandi , en bréf kjaradeilunefndar hljóðar svo í upphafi með leyfi hæstvirst forseta : ,, í yfirstandandi verkfalli Bandalags starfsmanna ríkis og bæja hefur ekki verið hlýtt ákvörðunum kjaradeilunefndar i nokkrum tilvikum og þar með verið brotnar þær grundvallar - reglur , sem ríkisstj. íslands og stjórn Bandalags starfsmanna rík - is og bæja komu sér saman um , að skyldu gilda í verkfalli opinberra starfsmanna og staðfestar voru með setningu 1. nr. 29 frá 1976 " . An þess að ég reki þau tilvik sem hér er um að ræða í einstaka atriðum , í það minnsta að svo stöddu , þá vildi ég láta það kom hér fram , að ríkisstjórnin taldi þetta svo alvarlega þróun mála , að nauðsynlegt væri að kveðja stjórn Bandalags starfsmanna rík - is og bæja á fund og var sá fundur haldinn nú fyrir tæpri klukku - stund . Á þessum fundi var lögð á það megin áhersla , að samkomu - lag hefði náðst milli Bandalags starfsmanna ríkis og bæja og rík - isstjórnar um flutning frv. til laga um verkfallsrétt opinberra starfs - manna og þá lagasetningu ein - göngu á þeirri forsendu , að þeim lögum yrði i einu og öllu hlýtt . Og ein veigamesta forsenda þess verkfallsréttar , sem samkomulag tókst um með aðilum að þessu leyti var , að kjaradeilunefnd hefði fullt og óskorað vald til þess að úrskurða , hverjir ættu að vinna meðan á verkfalli stæði . Tilvera kjaradeilunefndar og úr - skurðavald hennar var forsenda þess , að lögin um verkfallsrétt Bandalags starfsmanna ríkis og bæja voru samþykkt hér á Al - þingi og af hálfu ríkisstjórnar er litið svo á , að það sé því skilyrðis - laus skylda framkvæmdavaldsins að sjá um , að ákvarðanir nefndar - innar verði framkvæmdar . Ég tel rétt , að það komi hér fram , að formaður kjaradeilu - nefndar var viðstaddur þennan fund og undir það bréf , sem kjaradeilunefnd skrifar rikis - stjórn skrifa ailir meðlimir kjara - deilunefndar , jafnt fulltrúar Bandalags starfsmanna ríkis og bæja sem aðrir . A þessum fundi skiptust menn á skoðunum , en lokaorðin voru , að fulltriiar Bandalags starfsmanna rikis og bæja kváðust mundu halda lands - ins lög og verður að vænta þess , að við það verði staðið í sambandi við framkvæmd þessa verkfalls . í sambandi við efni málsins sjálfs og í sambandi við deilu - atriðin tel ég ekki þörf á því að rifja upp efni í skýrslu samninga - nefndar ríkisins , sem var dagsett á þriðjudaginn var 11. okt. s.l. og birzt hefur í blöðum landsins og þingmenn hafa kynnt sér , enda hefur efni þeirrar skýrslu ekki sætt andmælum . En það er rétt , að hér sé rifjað upp með örfáum orðum umfram það , sem ég hef þegar gert , aðdragandi að lögum um kjarasamninga opinberra starfsmanna innan BSRB . A síðasta þingi fengu opinberir starfsmenn innan BSRB , sem al - kunna er , verkfallsrétt til að fylgja eftir kröfum sínum um aðalkjarasamninga . Þessi breyt - ing var þáttur i markvíslegum og veigamiklum breytingum á lögum um kjarasamninga opinberra starfsmanna að því er varðar félagsmenn innan vébanda BSRB . Löggjöfin , sem samþykkt var á Alþingi s.l. vor með öllum þorra atkvæða þingmanna úr öll - um flokkum átti sér langan að - draganda . En á mörgum þingum BSRB á undanförnum árum hafa verið samþykktar ályktanir og áskoranir um verkfallsrétt opin - berra starfsmanna . í málefna - samningi rikisstjórnar þeirrar , sem sat árin 1971 — 1974 var um þetta mál fjallað á þann hátt , að verkfallsréttí opinberra starfs - manna hlyti að fylgja , að æviráðn - ing félli niður og sjálfkrafa tengsl kjara opinberra starfsmanna við kjör annarra stétta í þjóófélaginu yrðu rofin . Um þessi atriði náðist þó ekki samkomulag í nefnd þeirri er undirbjó frumvarp um breytingar á lögum um kjara - samninga opinberra starfsmanna , sem síðar varð að lögum nr. 46 frá 1973 . Kröfum um verkfallsrétt var hins vegar haldið ákaft fram af BSRB . Lög nr. 20 frá 1977 um kjarasamninga BSRB voru svo ávöxtur samkomulags BSRB og ríkisvaldsins að afstöðnum lang - varandi og ýtarlegum samninga - viðræðum um þetta efni . í fram - söguræðum og athugasemdum við frumvarpið kom skýrt fram , að verkfallsrétturinn var veittur með því skilyrði , að endurskoðun - arrétturinn , þ.e. hin sjálfvirku tengsl , sem verið hafa milli kjara - samninga BSRB og kjarasamn - inga heildaraðila vinnumarkað - arins , þ.e.a.s. A.S.Í. og Vinnuveit - endasambands Íslands og Vinnu - málasamband samvinnu - félaganna innan samningstimans féllu niður og að æviráðningin verði þrengd auk þess , sem verk - fallsrétturinn verði háður skyn - samlegum takmörkunum , þ.á m. þeirri takmörkun , að kjaradeilu - nefnd hefði óskorað vald til þess að úrskurða , hverjir skyldu vinna meðan á verkfalli stæði og þannig yrði túlkuð ákvæði Iaga um með hvaða hætti öryggis og heilsu borgaranna skyldi gætt . Öll þessi atriði voru fullkom - lega ljós við meðferð málsins , bæði í samningum við BSRB og á Alþingi . Þetta kemur e.t.v. skýr - ast fram af því , að við Bandalag háskólamenntaðra manna náðist ekki samkomulag um breytingar á kjarasamningalögum að því sinni , einkum vegna þess , að Bandalag háskólamanna vildi ekki skipta á endurskoðunarrétti og verkfallsrétti . Af þessari forsögu málsins má öllum vera ljóst , að alls ekki er unnt að samþykkja endurskoðun - arrétt á samningstímanum með verkfallsrétti að óbreyttum lög - um . Enn fremur er með öllu ljóst , að þessi krafa BSRB felur 1 sér brigður á því samkomulagi , sem gert var þegar lögin voru sett I vor og að ríkisstjórnin getur ekki beitt sér fyrir lagasetningu í þessa átt , eins og málin eru í pottinn búin . Ég vil þessu næst rifja upp stöðuna í samningunum , þegar til verkfalls kom . Þegar upp úr slitn - aði bar einkum þrennt á milli : i fyrsta lagi krafðist BSRB endur - skoðunarréttar með verkfallsrétti á samningstímanum , einkum ef breyting yrði á verðbótaákvæðum kjarasamninga með löggjöf eða hliðstæðum hætti . Þessari kröfu hvorki getur ríkisstjórnin né vill verða við eins og lýst hefur verið hér að framan . Hins vegar hefur legið fyrir vilji ríkisstjórnar til þess að binda sig við það að BSRB hafi aldrei lakari verðbótatil - högun en almennt gerist . I öðru lagi krafðist . BSRB hækkunar Iægstu launa umfram það , sem rikið hafði boðið . Við þessari kröfu taldi ríkisvaldið sig ekki geta orðið umfram það sem gerðist í samningaviðræðunum frá því að sáttatillaga var felld og þar til upp úr samningaviðræðum slitnaði s.l. mánudag . Með því væru kjör BSRB komin upp fyrir það , sem almennt gerist á vinnu - markaðnum , sem er óverjandi . Hins vegar bauðst rikisstjórnin til þess að tryggja , að enginn starfs - maður , sem starfsfestu næði , sæti lengi í neðstu þrepum launa - stigans , heldur flyttist upp eftir almennum reglum sem reyndar má finna I dag í sérsamningi Starfsmannafélags ríkisstofnana . Í þriðja lagi krafðist BSRB sér - stakrar hækkunar um miðbik launastigans , 15 — 20% umfram almennar launahækkanir ASÍ . Ríkisstjórnin hefur þegar með sínum boðum gengið afar langt til móts við þessar kröfur , svo langt reyndar , að lengra er naumast hægt að ganga , ef ekki á að hleypa af stað óstöðvandi kjarakapp - hlaupi . Um þetta atriði hafa komið fram glöggar skýrslur frá samninganefnd ríkisins . Auk þess sem hér hefur verið rakið lýsti ríkisstjórnin því yfir , að hún væri reiðubúin að ræða önnur atriði samninganna innan ramma síns lokatilboðs og þar á meðal ýmsar sérkröfur , sem ekki voru nefndar raunverulega af hálfu samningamanna BSRB , eftir að sáttatillagan var felld , íyrr en á siðasta stigi viðræðna áður en verkfall skall yfir , þótt þær sérkröfur hefðu ýtarlega ver - ið ræddar af hálfu samninga - nefnda beggja aðila fyrr meðan á samningaviðræðunum stóð undir , leiðsögn sáttanefndar . Það er rétt , að það komi hér fram nú , þegar þau þáttaskil hafa orðið , að samningar hafa tekist með ýmsum sveitarfélögum og starfsmannafélögum þeirra , að ríkisstjórnin er reiðubúin til þess að taka samníngaviðræður upp að nýju í ljósi þeirra samninga og samninganna við Reykjavikur - borg sérstaklega , til þess að leit - ast við að leysa þessa deilu , en það skal fram tekið , að við erum i þessum efnum bundin við ákveð - in mörk , bæði ef halda á friðinn á vinnumarkaðinum og gæta þess , að halda útgjöldum ríkisins innan hóflegra marka . Ég skal ekki fara hér með ákveðnar tölur um þann útgjaldaauka , sem ríkissjóður fyrirsjáanlega verður fyrir um - fram það , sem gert er ráð fyrir í forsendum frjálagafrv . En þar er tekið mið af samsvarandi út - gjaldaauka ríkissjóðs sem atvinnuveitanda , eins og ætla má , að það verði útgjaldaauki atvinnuveitanda almennt í land - inu , En ljóst er , að um umfram - greiðslur verður frá þeirri við - miðun að ræða , jafnvel þótt miðað sé við sáttatillögu , sem felld var eða siðasta tilboð ríkissjóðs eða samsvarandi samninga og t.d. Reykjavikurborg hefur gert . Þar er um ákveðið vandamál að ræða , sem alþingismenn standa frammi fyrir ásamt og með ríkisstjórn og leysa verður , þegar ljóst er , hver niðurstaðan verður í yfirstand - andi kjaradeílu . Eg tel ekki ástæðu til þess að fjölyrða frekar að sinni , í það minnsta ekki án gefins tilefnis um kjaradeiluna almennt , en vildi láta það koma hér fram , að þegar hefur verið boðað að frum - kvæði sáttasemjara til sáttafund - ar , sem haldinn var kl. 12 i dag og ákveðið var að fresta til kl. 6 síðdegis og ég vil aðeins að lokum láfa í ljós þá von og ósk , að kjara - deila þessi leysist og menn virði þá almennu hagsmuni , sem hljóta að vera fólgnir í því , að starfs - menn rikisins fái sambærileg kjör og aðrir vinnandi menn í þjóð - félaginu , sem hljóta að miðast við það , að starfsmenn hins opinbera fari heldur ekki fram úr þeim kjörum , sem almennust eru meðal launþega landsins . Við hér á Alþingi höfum skattlagningar - vald og getum að því Ieyti aukið skattheimtu hins opinbera til þess að greiða starfsmönnum hins opinbera hærri laun , en forsenda fyrir slíkri skattheimtu er ekki fyrir hendi , ef laun hiiis opinbera eru hærri en á almennum vinnu - markaði , hærri en i framleiðsl - unni sjálfri , sem verður þó að standa undir þjóðarbúinu . Það er Iíka ósk mín og von , að menn virði þau fjárhagstakmörk , sem eru til staðar hvað snertir ríkissjóð og að ekki komi til þess , að ríkissjóður verði rekinn með halla með þeim afleiðingum , að verðbólgan ykist , sem og mundi verða niðurstaðan , ef hér hæfist upp kjarakapphlaup milli mismunandi hagsmunahópa og stétta í þjóðfélaginu . Mikið er i húfi , að vel takist til um lausn kjaradeilunnar og vænti ég þess , að allir Alþingismenn leggi sitt lið til að svo megi verða . - Frækilegt björgunarafrek Framhald af hls . 1 un eftir heiftarlegar deilur við hann á flugvellinum í Aden , þar sem hjólabúnaður þotunnar skemmdist í nauðlendingu utan brautar . Var líki flugstjórans varpað út úr vélinni í Mogadishu er aðstoðarflugmaðurinn Jiirgen Victor hafði lent henni þar með skammbyssu við höfuð sér . Fyrstu fregnir Fyrstu fregnir um að eitthvað væri í bígerð bárust kl. 22.00 , er Reuterfréttastofan skýrði frá þvi eftir ísraelskum radíóáhuga - manni að v-þýzk þota af gerðinni Boeing 707 hefði lent ljóslaus á Mogadishuflugvelli og talíð væri að með henni hefðu komið sér - þjálfaðar víkingasveitir . Örfáum mínútum siðar sendi Reuter út 4 íréttaleiftur hvert á fætur öðru , þar sem ritstjórar og fréttastjórar fjölmiðla um allan heim voru beðnir að segja ekki þessa frétt , þar sem það gæti stefnt lífi gísl - anna í hættu . Þá var VA klukku - stund þar til lokafrestur ræningj - anna átti að renna út , en þeir höfðu svarið að sprengja vélina i loft upp með öllum innanborðs kl. 00.30 að isl . tíma , ef Bonnstjórnín hefði þá ekki endanlega gengið að kröfum þeirra um að 13 skærulið - um yrði sleppt úr fangelsum í V-Þýzkalandi og Tyrklandi og 15 milljón dollara Iausnargjald greitt . „ Við höfum lokið verkinu " Skv. fréttum munu víkinga - sveitarmennirnir hafa læðzt að þotunni í skjóli myrkurs og undir - búið sig eins og þeir bezt gátu áður en merki var gefið um að láta til skarar skriða . Hans Jörgen Wischnewski , ráðgjafi Schmidts kanslara , var i beinu sambandi við Bonn meðan á þessu stóð og er allt var yfirstáðið sagði hann við Sehmidt : ,, Við höfum lokið verkinu . " Schmidt kanslari sendi þá þegar i stað skeyti til Barre Sómalíuforseta þar sem hann sagði aðeins : „ Við munum ekki gleyma þessu . " Barre hafði greitt fyrir V-Þjóðverjum eins og mögu - legt var , hann leyfði þotu Wischnewskis að lenda og síðan þotunni með víkingasveítina , með slökkt Ijós á myrkvaðan flug - völlinn . Víkingasveit þessi hafði aldrei áður tekið þátt í slíkri aðgerð . Eins og fram hefur komið í fréttum lýstu flugræningjarnír þvi yfir í upphafi að ráníð væri framhald á ráni Hanns Martins Schleyers og gerðu þeir sömu kröfur og ræningjar Schleyers , að viðbættum hryðjuverkamönnun - um tveimur í Tyrklandi og 15 milljón dollara lausnargjaldi . Ræningjar Schleyers höfðu hótað að taka hann af lifi kl. 08.00 á sunnudagsmorgni og hefur ekkert til þeirra heyrzt síðan og ekki vitað um afdrif hans . Ýmsir óttast nú , að dagar Schleyers séu á enda , er ræningjar hans sjá að stjórnin lét ekki undan kröfum er 87 mannslíf voru í húfi . Fregnin um að flugræningjarn - ir hefðu skotið flugstjóra þotunn - ar til bana barst skömmu eftir að þotan hafði hafið sig til flugs frá flugvellinum í Aden í S-Yemen , þar sem hún hafði lent i gær þrátt fyrir að stjórn landsins hefði lokað flugvellinum . Lenti vélin á sandsléttu utan við flugbrautina og skemmdist hjólabúnaður hennar . Flugstjórinn Jiirgen Schumann , sem var 37 ára gamall , neitaðí að hefja þotuna til flugs aftur , eftir að eldsneyti hafði fengizt á ' tanka hennar . _ Urðu heiftarlegar deilur milli hans og ræningjanna , en skömmu síðar fór þotan í loftið og er hiin hafði sleppt jörðu var Schumann líf - látinn . Flaug aðstoðarflugmaður - inn þotunni til Mogadishu og lenti henni þar . Var líki Schumanns kastað niður á flugbrautina og þangað sótti það hersjúkrabíll . Um leið endurtóku ræningjarnir hótanir um að sprengja þotuna í loft upp með öllum innanborðs , ef v-þýzka stjórnin yrði ekki við kröfum um . að sleppa hryðju - verkamönnunum 13 úr fangelsi , 11 í V-Þýzkalandi og 2 í Tyrk - landi , en stjórn Tyrklands hefur lýst yfir að hún muni fylgja for - dæmi stjórnar V-Þýzkalands . Gáfu þeir lokafrest til svars til 00.30 að ísl. tím í nótt , sem fyrr segir . Hans Jörgen Wischnewski , sér - legur ráðgjafi Schmidts kanslara og sérfræðingur í málefnum Araba , kom til Mogadishu skömmu eftir að þota flugræn - ingjanna lenti þar , en hann hefur staðið í samningaviðræðum við ræningjana nær allan tímann frá því að þeir náðu þotunni á sitt vald sl. fimmtudag á leiðinni frá Mallorka til Frankfurt . Hefur þotan síðan farið um nær öll Mið - austurlönd . Lenti fyrst á Kýpur , - þá í Baharain , því næst i Dubai og Aden , en rikisstjórnir flestra Mið - austurlanda höfðu lokað flugvöll - um sínum og lenti þotan á flestum stöðunum í trássi við bannið . Tugir ættingja gíslanna í þot - unni söfnuðust i dag saman fyrir utan skrifstofu Schmidts kanslara til að reyna að þrýsta á stjórnina að koma í veg fyrir blöðbað i þotunni . Mikil örvilnan greip um síg meðal fólksins , er fregnin barst um að flugstjórinn hefði verið myrtur . Um 20 af ættingjun - um voru boðaðir til fundar hjá háttsettum embættismönnum og mun sá fundur hafa staðið þar til fregnin barst um að árásin á þot - una hefði heppnazt . > ? Við höfum lokið verkinu " V-ÞYZKA útvarpið sendi í nótt eftirfarandi frásögn af því hvernig fréttin barst frá Mogadishu til Bonn . Klukkan 5 mínútur yfir tólf hringdi sím - inn á skrifstofu Schmidts kansl - ara . Hann tók upp simann og sagði : „ Schmidt hér , ég hlusta . " í símanum heyrðist þá rödd Wischnewskis : „ Við höfum lok - ið verkinu . " Léttir kanslarans var mikill er hann lagði frá sér símann og sagði viðstöddum fréttina . Hann gaf ritara sinum fyrirmæli um að senda Barre Sómalíuforseta skeyti með text - anum : „ Við gleymum þessu ekki . " Kanslarinn sagði , að framlag Sómalíumanna hefði verið ómetanlegt og að ekki hefði verið hægt að fram - kvæma áætlunina án hjálpar þeirra . „ Það er ekki aðeins v - þýzka stjórnin , sem stendur í þakkarskuld , heldur heimur allur . " Þvi næst skipaði kanslarinn að eftirfarandi orðsending skyldi send ræningjum Hanns Martin Sehleyers : „ Sleppið Schleyer , þið verðið að skilja , að hryðjuverk leiða aðeins til glötunar ykkar og við munum ekki gefast upp og hvergi gefa eftir unz við finnum Schleyer . "