Inngangur : Um þriðjungur sjúklinga með nýrnafrumukrabbamein hafa fjarmeinvörp ( Robson stig IV ) við greiningu . Algengustu meinvörpin eru í lungum , beinum og lifur en mun sjaldnar í fleiðru-holi ( 1% ) . Lífslíkur sjúklinga með meinvörp eru slæmar og flestir látast innan sex mánaða . Þekkt er að í einstaka tilvikum geti meinvörp minnkað eftir nýrnabrottnám og jafnvel horfið alveg . Hér er lýst tilfelli þar sem fleiðrumeinvörp nýrnafrumukrabbameins hurfu af sjálfu sér . Sjúkratilfelli : Fjörutíu og sjö ára áður hraustur maður var lagður inn á lyflækningadeild Borgarspítala vegna slappleika og kvefeinkenna . Lungnamynd sýndi mikinn vökva í hægra fleiðruholi . Lagður var keri í fleiðruhol og tæmdir yfir 2 lítrar af blóðlituðum vökva . Rannsóknir sýndu hvít blóðkorn í vökvanum en engar illkynja frumur og ræktun var neikvæð . Berkjuspeglun var eðlileg en á tölvusneiðmyndum af brjóstholi sáust nokkrar hnöttóttar 2 - 5cm. fyrirferðir neðarlega í hægri fleiðruholi sem líktust meinvörpum . Brjóstholsspeglun sýndi áðurnefndar skellur í vegghluta fleiðru og vefjagreining leiddi í ljós kirtilfrumukrabbamein . Í framhaldi voru fengnar tölvusneiðmyndir af kviði sem sýndu stórt æxli í vinstra nýra . Ekki fundust önnur meinvörp . Framkvæmt var nýrnabrottnám , og í nýranu var 7 x 6 cm. kirtilfrumukrabbamein með sams konar útliti og fleiðruæxlið . Því var ljóst að æxlið í fleiðrunni var meinvarp frá nýrnaæxlinu . Sjúklingi var vísað til krabbameinslæknis og var ákveðið að bíða með frekari meðferð . Fjórum mánuðum síðar sýndu tölvuneiðmyndir að fleiðrumeinvörpin voru horfin . Þétt eftirlit og tölvusneiðmyndir á næstu árum sýndu engin merki um meinvörp . Í dag níu árum eftir greiningu er sjúklingurinn einkennalaus og án teikna um meinvörp þrátt fyrir ítarlega leit . Ályktanir : Hér er lýst tilfelli þar sem meinvörp hafa klárlega horfið níu árum eftir nýrnabrottnám og án annarrar meðferðar . Þetta tilfelli , líkt og önnur sem lýst hafa verið og verða rædd , sýnir hversu sérkennilega nýrnafrumukrabbamein getur hagað sér . Tilfelli á borð við þetta mætti hafa í huga þegar tekin er ákvörðun um meðferð sjúklinga með útbreitt nýrnafrumukrabbamein . Inngangur : Orsök taugarótarverkja í fæti er oft hægt að rekja til ertingar eða klemmu á úttaugum L 4 , L 5 eða S1 , til dæmis vegna brjóskloss . Við blönduð eða óljós einkenni geta sjaldgæfari orsakir gleymst . Vegna átakanlegrar sögu tveggja sjúklinga með blönduð L 5 - S1 einkenni teljum við rétt að greina frá þeim og vekja athygli á sarkmeinum sem orsök taugarótarverkja . Tilfelli 1 : Sautján ára áður hraust kona leitaði til læknis á meðgöngu vegna verkja í hægri ganglimi . Talið var að verkirnir tengdust þunguninni , en þeir löguðust ekki eftir fæðinguna . Á næstu þremur árum leitaði hún endurtekið til lækna með versnandi verki án þess að skýring fengist . Að lokum fór hún til taugasjúkdómalæknis þar sem skoðun og rannsókn leiddu í ljós blönduð L 5 - S1 einkenni . Tölvusneiðmynd ( TS ) af lendhrygg var eðlileg en tölvusneiðmynd og segulómskoðun af neðri hluta kviðarhols sýndu æxli í hægri iliacus og piriformis vöðvum og teygði sig út um setbeinsgat ( foramen ischiadicum ) . Æxlið klemmdi iskíastaugina og skýrði þar með blönduð L 5 - S1 einkennin . Rannsóknir leiddu í ljós Ewings sarkmein án fjarmeinvarpa . Æxlið var fjarlægt ( wide excision ) . Í kjölfarið var gefin fyrirbyggjandi háskammta krabbameinslyfjameðferð og geislameðferð . Konan er í dag , átta árum eftir greiningu , í fullri vinnu og án merkja um útbreiðslu sjúkdóms . Tilfelli 2 : Fjörutíu ára kona með sögu um kvíða og þunglyndi leitaði til læknis vegna vaxandi verkja í öllum hægri ganglimi . Einkennin voru túlkuð sem " taugaspenna " . Þegar verkir löguðust ekki eftir tvo mánuði fór hún í skoðun og rannóknir , meðal annars taugaleiðnipróf sem sýndu blönduð L 5 - S1 einkenni . Með brjósklos í huga var tölvusneiðmynd tekin af lendhrygg sem sýndi liðþófaútbungun á L 4 - 5 bili , einnig var framkvæmd skuggaefnisrannsókn ( myelografia ) af lendhrygg sem sýndi ekki merki um brjósklos . Grunur vaknaði um að orsökin væri heilkenni ristarganga ( tarsal tunnel syndrome ) . Nokkrum mánuðum síðar var framkvæmd aðgerð vegna þess , en einkenni löguðust ekki . Á næstu mánuðum leitaði sjúklingur margoft til lækna vegna vaxandi verkja án árangurs . Einu ári eftir byrjun einkenna var sjúklingur orðinn ósjálfbjarga vegna verkja og máttleysis í fætinum . Aðstandandi konunnar tók þá eftir því að hægra lærið hafði gildnað . Var konan þá send í segulómskoðun af lærinu sem sýndi mjög stórt æxli í aftara vöðvahólfinu . Æxlið klemmdi á iskíastaugina og skýrði þannig einkennin . Æxlið var fjarlægt ( radical excision ) og vefjagreining leiddi í ljós Ewings sarkmein . Ítarlegri rannsóknir sýndu að sjúkdómurinn var útbreiddur með meinvörpum í lendhrygg . Ályktun : Hafa ber í huga að blönduð eða illskýranleg taugarótareinkenni geta haft aðrar orsakir en meinsemd í baki . Leið úttauga frá hryggsúlu , gegnum mjaðmagrind og læri er ekki svo sjaldgæf staðsetning sarkmeina , en fellur gjarnan utan við rannsóknarvídd hefðbundinna myndgreininga . Inngangur : Lífshorfur sjúklinga sem greinast með lifrarmeinvörp frá ristilkrabbameini eru slæmar og án meðferðar eru flestir dánir innan árs . Lifrarúrnám er eina læknandi meðferðin . Aðgerðinni má beita við endurtekin meinvörp . Lýst er tilfelli af endurteknu lifrarhöggi hér á landi . Einnig er getið nýjustu rannsókna í meðferð lifrarmeinvarpa frá ristilkrabbameinum . Sjúkratifelli : Tuttugu og átta ára gömul áður hraust kona greindist með kirtilfrumukrabbamein í fallristli sem óx út í hengisfitu . Tölvusneiðmyndir fyrir aðgerð sýndu meinvörp í bæði hægra og vinstra lifrarblaði sem staðfest voru með sýnatöku . Rúmum mánuði eftir að ristilæxlið hafði verið fjarlægt var framkvæmt lifrarúrnám á Borgarspítala þar sem vinstri hluti lifrar ( geirar II , III og IV ) auk geira VI í hægri lifur voru fjarlægðir . Bati var góður eftir aðgerðina og tveimur mánuðum síðar var hafin meðferð með frumudrepandi lyfjum og henni haldið áfram í sex mánuði . Við lok lyfjameðferðarinnar hækkaði CEA og nýjar sneiðmyndir sýndu meinvarp neðarlega í hægra lifrarblaði . Önnur meinvörp greindust ekki . Níu mánuðum eftir fyrri skurðaðgerðina var því framkvæmdur fleygskurður á meinvarpinu í hægra lifrarblaði sem reyndist af sama toga og fyrri meinvörp . Bati var góður eftir aðgerð . Rúmum 10 árum síðar er sjúklingur við góða heilsu og hvorki hafa greinst ný meinvörp né ristilæxli . Ályktanir : Hér er lýst árangursríkri meðferð á lifrarmeinvörpum . Bent er á að möguleiki sé á lækningu í völdum tilfellum þrátt fyrir að meinvörp séu í lifur frá ristilkrabbameini . Inngangur : Eitilfrumuæxli ( lymphoma ) upprunnin í briskirtli eru afar sjaldgæf krabbamein sem erfitt er að greina . Líkt og kirtilkrabbamein í briskirtilshöfði geta þau orsakað stíflugulu og kviðverki . Horfur eitilfrumuæxlanna eru hins vegar miklu betri þar sem þau svara yfirleitt vel meðferð með frumudrepandi lyfjum og geislun . Lýst er fyrsta þekkta tilfellinu hér á landi . Sjúkratilfelli : Sjötíu og eins árs gamall hraustur maður var lagður inn á handlækningadeild Landspítala vegna gulu og kviðverkja . Vinnugreining var gallgangastífla af völdum gallsteina . Ómskoðun sýndi enga gallsteina en gallvegir voru víðir . Stór og þétt fyrirferð greindist í briskirtilshöfði . Mældist hún um 7 x 9 cm. stór á tölvusneiðmynd og lá kringum efri garnahengisslagæð ( a . mesenterica superior ) og þrýsti á skeifugörn . Ekki sáust eitilstækkanir eða meinvörp í kviðarholi . Reynd var holsjárröntgenmyndataka af gallvegum og brisgangi ( endoscopic retrograde cholangio - pancreatography , ERCP ) til að létta á gulunni með stoðlegg en hún mistókst vegna þrengsla í skeifugörn . Í staðinn voru tekið vefjasýni úr æxlinu sem sýndi B-stóreitilfrumukrabbamein . Með vefjagreininguna að leiðarljósi var hætt við skurðaðgerð á briskirtlinum . Til að létta á gallstíflu var stungið gegnum kviðvegg og lifur inn í megingallvegi ( PTC ) með ómstýringu og stoðlegg komið fyrir . Við það létti á gallstíflunni og í kjölfarið hófst frumudrepandi lyfjameðferð ( CHOP ) . Eftir sex lotur sýndi tölvusneiðmynd að æxlið var horfið . Einnig var gefin geislameðferð . Rúmu einu og hálfu ári frá greiningu æxlisins er sjúklingurinn við góða heilsu og án teikna um endurvakinn sjúkdóm . Ályktanir : Eitilfrumukrabbamein geta skotið upp kollinum í brisi þar sem erfitt er að greina þau frá kirtilkrabbameini sem hafa miklu verri horfur . Eitilfrumukrabbamein er hægt að lækna án skurðaðgerðar með frumudrepandi lyfjum og geislameðferð . Inngangur : Á síðustu árum hafa kviðsjáraðgerðir við botnlangabólgu náð töluverðri útbreiðslu . Kviðsjáraðgerð er örugg og verkir eru minni eftir aðgerð og sjúklingar fljótari að ná sér . Ókostir kviðsjáraðgerða eru lengri svæfingar - og aðgerðartími , aukinn tækjakostnaður og í 0 - 16% tilvika verður að snúa kviðsjáraðgerð í opna botnlangatöku . Lítið er vitað um afdrif síðastnefnda hópsins . Í þessari rannsókn voru kannaðar ástæður fyrir því að kviðsjáraðgerð er breytt í hefðbundna aðgerð , hugsanlegir forspárþættir og afdrif sjúklinganna eftir aðgerð . Efniviður og aðferðir : Rannsóknin er hluti af sænsku KLAPP-rannsókninni og nær til 500 sjúklinga þar sem 244 sjúklingar slembuðust í kviðsjáraðgerð og 256 í hefðbundna botnlangatöku . Niðurstöður : Þrjátíu ( 12% ) kviðsjáraðgerðum var snúið í opna aðgerð og voru algengustu ástæðurnar svæðisbundnar ( til dæmis retrocoecal botnlangi ) og ígerð við botnlanga ( 25 / 30 ) . Rof á botnlanga sást oftar í sjúklingahópnum þar sem kviðsjáraðgerð var snúið í opna aðgerð samanborið við sjúklinga í kviðsjár - og opna hópnum . Aðgerðar - og svæfingartími og lengd sjúkrahúsdvalar voru marktækt lengri hjá sjúklingum sem var snúið í opna aðgerð en hjá sjúklingum sem gengust undir kviðsjáraðgerð eða opna botnlangatöku . Sama á við um fjarvistir úr vinnu ef frá eru skildir þeir sem höfðu rof á botnlanga . Enginn munur var á tíðni fylgikvilla í hópunum þremur . Ekki tókst að finna sjálfstæða forspárþætti fyrir því hvenær kviðsjáraðgerð er snúið í opna botnlangatöku . Ályktanir : Erfiðar staðbundnar aðstæður og ígerðir eru algengustu ástæður fyrir því að kviðsjáraðgerð við botnlangabólgu er snúið í opna aðgerð . Bati þessara sjúklinga er langdregnari en þeirra sem gangast eingöngu undir kviðsjáraðgerð eða hefðbundna opna botnlangatöku . Panniculitis er þekktur en sjaldgæfur fylgikvilli við briskirtilsbólgu . Talið er að lípasi og jafnvel amýlasi frá brisi í blóðinu valdi niðurbroti fitu . Algengast er að þetta gerist í fitu í húðbeð ( subcutis ) og jafnvel í fitu slímhúðarbeðs ( submucosal ) garna . Því er lýst að húðbreytingar geti komið fram á undan einkennum um sjúkdóm í brisi . Einnig er þekkt að panniculitis hverfi þegar briskirtilsbólgan er gengin yfir . Klínísk einkenni panniculitis eru erythematous subcutaneus nodules sem geta myndað sár eða gróið með örvef . Nauðsynlegt er að taka vefjasýni til greiningar . Í smásjá myndi sjást fitufrumudrep ( - necrosa ) , bólgufrumuíferðir og fitufylltar gleypifrumur ( macrophages ) sem eru einkennandi fyrir þennan sjúkdóm . Kynnt verður sjúkratilfelli þar sem 58 ára gömul kona , sem hafði legið inni með briskirtilsbólgu , leitaði til húðsjúkdómalæknis nokkru eftir útskrift vegna kláða og rauðra útbrota og sára á ökklum , fótleggjum og lærum . Hún reyndist hafa panniculitis vegna briskirtilsbólgu . Um er að ræða 54 ára konu sem veikist skyndilega með hrolli , slappleika og síðan verkjum í kviði . Við skoðun var sjúklingur með auma fyrirferð hægra megin í kviði . Ómskoðun og tölvusneiðmynd sýndi 10 x 15 cm. stóra fyrirferð sem fyllti mestan hægri hluta kviðar . Sjúklingur var tekinn til aðgerðar og var fyrirferðin frílögð frá aðliggjandi vefi nema hvað hluta skeifugarnar þurfti að fjarlægja þar sem æxlið virtist vera upprunið . Niðurstaða meinafræðings var að æxlið væri gastrointestinal stromal tumor ( GIST ) með sármyndun í vegg skeifugarnar . Flokkun og uppruni æxla frá stoðvef meltingarvegarins hefur verið nokkuð á reiki en lagt hefur verið til að GIST sé notað sem samheiti fyrir öll þessi æxli , þar með talin sléttvöðvaæxli ( leiomyoma / leiomyosarcoma ) . Þau sýna mismikla sérhæfingu og erfitt getur verið að meta illkynja eiginleika þeirra . Fyrstu einkenni GIST eru oft blæðing eða önnur bráð einkenni og þau leiða yfirleitt til bráðrar aðgerðar áður en full greining er komin . Inngangur : Flutningur líffærahluta er góður kostur sérstaklega við ýmsa meðfædda hjartagalla . Þá er um að ræða djúpfrystan hluta líffæris í fljótandi köfnunarefni sem eftir þiðnun er græddur í sjúkling . Slíkur líffærahluti hefur þann kost að endast vel og starfa afbragðsvel í líffæraþeganum . Möguleiki á slíkri meðferð var nýjung á Íslandi til skamms tíma . Lýst er einu af fyrstu sjúkratilfellunum af þessu tagi á hjarta - og lungnaskurðdeild Landspítala Hringbraut . Sjúkratilfelli : Tuttugu og fimm ára gömul kona sem fæddist með þrengsli í lungnaslagæðarloku kom til aðgerðar á deildinni eftir að hafa fyrr á ævinni gengist undir fjölmargar hjartaskurðaðgerðir vegna sjúkdómsins . Lýst er ábendingu aðgerðar , aðgerðaráhættu , hjartaskurðaðgerð og afdrifum sjúklingsins . Ályktun : Ígræðsla líffærahluta úr mönnum er nú gerð á Íslandi . 1 Handlækningadeild Landspítala Hringbraut , 2 hjarta - og lungnaskurðdeild Háskólasjúkrahússins í Lundi , 3 þvagfæraskurðdeild Landspítala Fossvogi , 4 Rannsóknastofa Háskólans í meinafræði , 5 handlækningadeild Landspítala Fossvogi , 6 krabbameinslækningadeild Landspítala Hringbraut 1 Bæklunarskurðdeild Landspítala Hringbraut , 2 krabbameinslækningadeild Landspítala Hringbraut 1 Hjarta - og lungnaskurðdeild Háskólasjúkrahússins í Lundi , 2 Fjórðungssjúkrahúsið á Akureyri , 3 handlækningadeild Landspítala Hringbraut , 4 læknadeild HÍFrá 1 handlækningadeild Landspítala Hringbraut , 2 hjarta - og lungnaskurðdeild Háskólasjúkrahússins í Lundi , 3 krabbameinslækningadeild Landspítala Hringbraut , 4 læknadeild HÍ . 1 Skurðdeild Lasarettet Helsingborg , 2 skurðdeild Centralsjukhuset Västerås , 3 rannsóknadeild Centralsjukhuset Västerås , 4 skurðdeild Södersjukhuset Stokkhólmi , 5 skurðdeild Háskólasjúkrahússins Linköping 1 Handlækningadeild Landspítala Hringbraut , 2 húð - og kynsjúkdómadeild Landspítala Hringbraut 1 Handlækningadeild Landspítala Hringbraut , 2 Rannsóknastofa Háskólans í meinafræðiHjarta - og lungnaskurðdeild Landspítala Hringbraut