Þ MORGUNBLAÐIÐ , ÞRIÐJUDAGUR 19. APRÍL 1988 25 fara út í verðlag vöru . Sú stað - reynd , að þessir kostnaðaraukar munu auka á eftirspurn eftir fjár - mágni og vinnuafli , leiðir til verð - bólgu . Þarna er ennfremur gert ráð fyrir ráðherraundanþágum . Með öðrum orðum meiri pólitískan subbuskap og áframhald á því að gera skattþungann óháðan lögum . Fleira en eitt skatthlutfall er talið flækja framkvæmd skattsins af fylgismönnum hans . Bæði í Bretlandi , Þýskalandi , Frakklandi , Austurríki , Grikklandi , Hollandi , írlandi , Lúxemborg , Portúgal , Spáni , ítalíu , Tyrklandi og Belgíu eru fleiri en eitt skatthlutfall og þá yfirleitt til þess að lækka verð matvæla . Hér verður skatthlut - fallið að vera aðeins eitt af því að Danir hafa það svoleiðis ! Vanda - laust virðist þannig að hafa fleiri skatthlutfóll í VASK-kerfi . Um leið bendir þetta til þess , að auð - velt muni að gera VASK-kerfið jafn götótt og söluskattskerfið var orðið . Geta menn ekki séð fyrir sér þá kröfu í næstu kjarasamn - ingum , að afnema skuli VASK á matvælum til þess að greiða fyrir samningum og vinna gegn verð - bóigu ? Til hvers var þá verið að þessu ? Ekki er almennt talið , að VASK-kerfið hafi yfirburði yfir söluskattskerfið til þess að koma í veg fyrir nótulaus viðskipti manna á milli . Fullyrða má samt , að í þeim viðskiptum „ svartrar atvinnustarfsemi " felist megin - brotin á núverandi söluskattslög - um , þó margskonar þjónusta sé nú undanþegin söluskatti , sem verður það ekki í VASK . Freisting - ar í VASK munu ekki minnka heldur vaxa og grafa undan skattasiðferði þjóðarinnar . Mörg önnur dæmi má taka til þess að benda á þá gífurlegu rösk - un á högum , sem verða mun við upptöku VASKsins . Þá munu hin skandinavisku ævintýri , sem við höfum hingað til hlegið að , fara að verða íslenskir viðburðir . En í Skandinavíu kæra menn nágrann - ann fyrir að mála þakið heima hjá sér á sunnudegi , ef þeir halda að hann muni ekki skila VASKi fyrir verkið . „ Sovét-ísland , óskalandið , hvenær kemur þú ? " Svo orti þjóð - skáldið og lét hlæja að sér fyrir . Að öllu þessu athuguðu þá grunar mann , að virðisaukaskatt - kerfið verði notað til aukinnar skattheimtu og lífskjaraskerðing - ar , samfara auknum ríkisumsvif - um á öllum sviðum , hvað sem yfir - lýsingum ráðamanna um hið gagnstæða líður . Víst er að frum - varpið eins og það liggur fyrir gefur ráðamönnum kost á slíku án þinglegrar meðferðar , þegar aðeins þarf að breyta reglugerðum um niðurgreiðslur til þess að hlut - ur neytandans rýrist að óbreyttum neysluvenjum . Arnarhvolsmenn halda því fram , að Skandinavar séu yfir sig ánægðir með VASKinn . Sjálfsagt tala hlýðnir embættismenn hver við annan á máli sem báðir vilja heyra . En á bak við heyrast aðrar raddir sem segja allt annað . Almenningur má vera þess full - viss , að virðisaukaskattur verður ekki til að bæta lffskjör litla mannsins á íslandi . NB sem á að borga hann alfarið . Það er athygli - svert að bera saman málflutning ungra sjálfstæðismanna undir for - ystu Friðriks Sophussonar og Geirs H. Haarde fyrir nokkrum árum , þegar kjörorðið var „ Báknið burt " , og málflutning þingflokks sjálfstæðismanna 1988 . Þar berj - ast menn ákafast fyrir stóraukn - um niðurgreiðslum í tengslum við upptöku virðisaukaskattsins . Allt - of fljótt fölnar hin fagra sumarrós — , alltof fljótt víkja hugsjónir manna fyrir kerfístrú . Hvert stefnum við ? Við íslendingar höfum lengi verið nokkuð fljótir á okkur að gína við skandinavískum flugum , jafnvel eftir að frændum okkar hefur orðið bumbult af þeim . Má minna á mengisveikina í reikn - ingskennslunni , sem reið yfír okk - ur fyrir nokkrum árum , og eyði - lagði reikningsgetu heilu árgang - anna af íslensku æskufólki , sem margt hefur ekki beðið þess bætur síðan . En þá höfðu sænskir sjálfír gefíst upp á menginu fyrir nokkr - um árum , án þess að heimsigldir íslenskir stúdentar hefðu heyrt af því . Við erum sífellt að byggja upp meira stjórnkerfí . Fleiri „ fræðing - ar " sitja við framleiðslu á hvers - kyns tilgangslitlum súluritum og tertum , sem einmenningstölvurnar eru svo fljótar að spýja út úr sér . Þeir heimta tölulegar upplýsingar af öllum mögulegum aðilum , á milli þess sem þeir sitja á 25.000 króna ráðstefnum með hádegis - verði og ráðstefnugögnum á ríkis - ins kostnað eða fljúga milli landa á „ ríkisklassanum " til þess að sækja gögn í fleiri súlurit og tert - ur . Undir þessu sívaxandi bákni stynur launafólkið og kjósendurn - ir , sem láta samt sífellt hafa sig tií þess að kjósa þá aftur , sem sviku loforð sín mest . Það eru þó merki um það , að trúgirni fólksins séu takmörk sett . Uppreisn þessa fólks speglast í vaxandi fylgi pólitískt skírlífs flokks . En ein - hverntíma mun hann þó líklega missa meydóminn líka , og þá hefst ný leit . Starfandi stjórnmálamenn ættu ef til vill að reyna að sjá táknin á veggnum og minnast orða Lincolns um það , að það er ekki mögulegt að blekkja allt fólk allt - af , þó það sé mögulegt að blekkja sumt fólk stundum . Við þegnarnir og kjósendurnir virðumst hinsvegar oftast gleyma því í byrjun hvers máls , að spyrja okkur að því , hvert allt þetta leiði og til hvaða nota þetta sé . Hefðum við ekki átt að spyrja okkur betur sjálf til dæmis , áður en við æddum út í staðgreiðslukerfíð , hvort þetta myndi létta eða þyngja fyrir okkur lífíð eða draga úr vinnugleði okk - ar ? Þurfum við ekki að spyrja okkur þessara spurninga hvað virðisaukaskattskerfíð áhrærir ? Verðum við ekki að spyrja okk - ur sjálf , hversvegna þessi þróun er svona ? Er Alþingi okkar lýðræð - islega kjörið ? Eru þingflokkar stjórnmálaflokkanna skipaðir í samræmi við fjölmenni kjördæ - manna ? Skiptir það málí fyrir líf einstaklings í byggðarlagi úr hvaða kjördæmum meirihluti þing - flokka kemur ? Svari menn því hver fyrir sig og líka því , hvernig þeir ætli að breyta ef þeim fínnst ástæða til . Erum við í rauninni ekki fangar kerfís , sem við getum ekki breytt hvað svo sem við reyn - um ? Fyrir mér horfír málið þannig við : Landsbyggðin hefur nú 10 þingmenn , sem eiga að koma úr Reykjavík og Reykjanesi sam - kvæmt íbúafjölda þar . Það skiptir máli fyrir mig sem Kópavogsbúa , hvor situr á þingi , Gunnar Schram eða Egill Jónsson . Það er vitlaust gefíð í því spili sem við spilum við ríkið eins og Steinn sagði . Efna - hagsleg óveðursský hrannast upp á himninum . Mér sýnist því á vordögum 1988 , að þjóðfélagið okkar sé á leið með að fara í VASKinn í fleiri en einum skilningi . HSfundur er verkfræðingw og annarat'forstjómm Steypustððv - arinnarhf . . EINFALDLEGA EINSTAKUR . F I A T ¦ STING er sérstök útgáfa áf Fiat Uno . Hann er betur búinn en gengur og gerist - og fjóldi bíla er takmarkaður . Hvort sem á hann er fitið , eða í honum ekið , er ljóst að þetta er einfaldlega einstakur bíll HériaraáJB ^ saman glæsilegt útlit og hámarks notagildi . Svo gerir þú B 1 líka góð kaup 365.000 kr. 25% útborgun og eftirstöðvar á ailt að 30 mártuðum . Pú finriur FIAT í Húsi Framtíðár við Skeifuna . Síminn er 91 - 685100 og 91 - 688850 . Norðmenn vilja kaupa hvalbát af Hval hf . Hvalbátarnir ekki á söluskrá , segir Kristján Loftsson YFIRVÖLD menningarmála í fylkinu Vestfold f Suður-Noregi hafa skipað nefnd til að kaupa hvalbát sem gera á að fljótandi safni i Sandefjord í Vestfold í til - efni þess að 20 ár eru liðin frá þvf að Norðmenn hættu hvalveið - um við Suðurskautslaudið , að sögn norska blaðsins Aftenpost - en . Nefndin hefur mestan áhuga á að kaupa Hval 8 eða Hval 9 sem voru smiðaðir í Noregi og í eign norskra útgerðarfyrirtækja . Kristján Loftsson , framkvæmda - stjóri Hvals hf. , sagði í samtali við Morgunblaðið að hvalbátar fyrirtækisins væru ekki á sölu - skrá og yrðu það ekki á næstunni . Kristján sagði að aðilar í Vestfold í Noregi hefðu sl. 10 ár viðrað þenn - an möguleika við Hval hf. og þeim hefði verið sagt að haft yrði sam - band við þá ef til stæði að selja ein - hvern af hvalbátum fyrirtækisins . „ Norðmenn breyttu , " sagði Kristján , „ hvalbátum sínum í síldarbáta og seldu þá úr landi um miðjan sjötta áratuginn , þegar þeir voru að hætta hvalveiðum f suðurhöfum , og nú þykir þeim miður að eiga engan hvalbát . Hvalur 9 var smfðaður í Noregi árið 1952 og Hvalur hf. keypti hann af útgerðarfyrirtækinu Thor Dahl í Sandefjord í Noregi árið 1966 en þá hét hann Tiger . Hvalur 8 var smíðaður í Tönsberg í Noregi árið 1948 og Hvalur hf. keypti hann árið 1962 af útgerðarfyrirtækinu Pela - gos í Tönsberg þar sem hann hét Gos XII . Hvalur 5 var hins vegar smfðaður f Vestur-Þýskalandi . Hann var í eign vestúr-þýska útgerðarfyrirtækisins Walter Rau þar sem hann hét Rau 9 . Hann var seldur til Noregs og Hvalur hf. keypti hann þaðan árið 1955 en seldi síðar til Færeyja . Það - an var hann seldur sjóminjasafni í Bremerhaven í Vestur-Þýskalandi þar sem hann er nú og heitir sínu gamla nafni , Rau 9 , " sagði Kristján . Stykkishólmur : Fyrirtækin í spurninga - keppni Knattspyrnudeild umf . Snæ - fells f Stykkishóhni gekkst fyrir nukilli spurningakeppni um páskana . Fóru f þessa keppni tvö kvðld og voru þátttakendur fjöl - margir , skiptir í lið og fylkingar . Var þetta svokölluð fyrirtækja - keppni þvf fyrirtækin á staðnum lögðu til liðsmenn hvert eftir sfnum mætti . Margar skemmtilegar og léttar og erfiðar spurningar fiugu um salinn og sóknarpresturinn Gfsli Kolbeins var dómari og til annarra starfsmanna var vandað svo sem best mátti svo engin brögð skyldu vera í tafli . Seinna kvöldið var svo keppt til úrslita um fagran farandgrip og hlaut bærinn fyrsta sæti og auðvit - að með bæjarstjórann í farar - broddi . Hafði hann við hlið sér fróða menn svo sem bæjartæknifræðing - inn og gröfu - og bílstjóra bæjarins . Fjölmenni var viðstatt þessa ágætu keppni sem stóð í rúma tvo tíma hvort kvöld . — Árni