Eigið fé heimila hefur því rýrnað verulega í kjölfar bankahrunsins og stefnir í að það verði neikvætt þrátt fyrir leiðréttingu á erlendum lánum uppá 30 - 40% . Við hrun bankana lætur nærri að eignarýrnun heimila sé um 1.000 milljarðar . Núverandi ríkistjórn boðar ekki almennar aðgerðir til að mæta erfiðleikum þúsundir heimila , heldur sértækar . Ríkistjórnin er föst í aðgerðum eða aðgerðaleysi sínu við að ráða framúr þeim stóra vanda sem blasir við heimilunum í landinu . Ríkistjórn Íslands mun vanvirða íslensk heimili með að senda þúsundir heimila í gegnum sértæka skuldaaðlögun þar sem ætlunin að skammta heimilunum framfærsluna . Heimilin áttu ekki sök á efnahagshruninu heldur eru þolendur . Gera verður greinarmun á því hvort heimilin skuldsettu sig viljug umfram greiðslugetu sína eða hvort staða þeirra er til komin vegna aðstæðna sem þau höfðu hvorki stjórn né sök á . Erlend lán hækka 50% - 100% Frá byrjun árs 2008 fram til september 2010 hefur gengið krónunnar lækkað um 67% skv. gengisvístölu . Um 2/3 hluti erlendra lána heimila er í þremur myntum ; jenum ( JPY ) , svissneskum frönkum ( CHF ) og evrum ( EUR ) . Meðalhækkun þessara þriggja mynta er 98% yfir tímabilið . Vísitala neysluverðs hækkaði um 28% á sama tímabili . Samkvæmt heimildum Seðlabanka Íslands námu heildarskuldir heimila um 1.890 milljörðum við fjármálastofnanir en þar af eru 1.100 milljarðar í verðtryggðum húsnæðislánum og 350 milljarðar í gengistryggðum lánum . Lán heimila hækka um 415 milljarða ! Vegna aukinnar verðbólgu í kjölfar hrunsins hafa verðtryggð húsnæðislán hækkað um 245 milljarðar frá 2008 . Það væri ósanngjarnt að segja að öll þessi hækkun sé út af hruninu einu og sér , því undirliggjandi verðbólga í gegnum tíðina hefur verið í kringum 4,8% ( sjá mynd á næstu síðu ) . Meðal verðbólga árana 2001 – 2007 var 4,8% og segja má að verðtryggðar skuldir heimila hafi aukist um 130 milljarða umfram meðalverðbólgu sem má rekja beint til hrunsins . Erlendu lán heimila voru eins og áður sagði um 350 milljarðar í lok 2008 . Eru þetta bílalán , húsnæðislán og önnur lán sem heimili hafa tekið . Gengislækkun krónunnar hefur valdið því að erlend lán heimila hafa hækkað um 170 milljarða eða nær tvöfaldast vegna hrunsins . Lán heimila hafa hækkað um alls 415 milljarða á tímabilinu Hrein eign heimila minnkar verulegaÁ sama tíma og skuldir heimila hafa hækkað verulega , hefur fasteignaverð lækkað um 13% frá byrjun árs 2008 . Samkvæmt mati þjóðskrár Íslands sem gefur út fasteignamat , mun verð íbúðarhúsnæðis lækka enn frekar fram til loka 2011 eða um 10% . Í byrjun árs 2008 nam heildarverðmæti íbúðareigna samkvæmt þjóðaskrá Íslands um 2.430 milljörðum . Skuldir í verðtryggðum - og erlendum lánum var samtals um 1.030 milljarðar árið 2008 . Um 100.000 heimili voru skráð fyrir íbúðareign og þar af skulduðu 27.000 heimili ekkert í eigin húsnæði . Verðmæti fasteigna stendur nú í um 2.060 milljörðum ( var 2430 ma.kr. ) og hefur lækkað um 370 milljarða á sama tíma og skuldir hafa hækkað um 417 milljarða . Aðrar peningalegar eignir hafa einnig lækkað við bankahrunið , og töpuðu 56.000 einstaklingar 183 milljörðum í hlutabréfum fjármálafyrirtækja og annarra fyrirtækja sem skráð voru í Kauphöll Íslands . Þá eru ótaldar aðrar eignir sem lækkað hafa í verði eða tapast vegna hrunsins . Viðsnúningar heimila hvað þessa liði varðar er verulegur til hins verra , bæði á eigna - og skuldahlið . Lætur nærri að viðsnúningur heimila sé því um 1.000 milljarða . Hafa ber í huga að eignir heimila eru fleiri en fasteignir ; eins og aðrar peningalegar eignir sem ekki eru skráðar í kauphöll , ökutæki , innistæður í innlendur og erlendum bönkum ofl . Í samantekt sem Fjármálaráðuneytið lét gera um skuldastöðu heimila 2009 , er fjöldi heimila sem skuldar um 73.000 en 17.500 heimili sem ekkert skulda . Dreifing skulda er misjöfn eftir aldurshópum , yngri fjölskyldur skulda meira en eldri fjölskyldur . Yngri fjölskyldur hafa því farið verst úr bankahruninu . Þau 73.000 heimili sem skulda eru að taka á sig um 400 milljarða hækkun á verðtryggðum og gengistryggðum lánum sem er aukning uppá 5 – 6 milljónir á hvert heimili sem skuldar . Eiginfjárhlutfall þessara 73.000 fjölskyldna var 54% í byrjun 2008 , lækkaði 40% í árslok 2008 og lauslega áætlað , verður eigin fé þessara heimila í fasteignum uppurið 2011 miðað við spá um verðbólgu og fasteignaverð á næsta ári . Er birgðunum af hruninu réttlátlega dreift ? Mikið hefur þurft til , til að koma fram leiðréttingu á erlendum lánum heimila . Skaðinn er ekki síður í hækkun á verðtryggðum skuldum heimilanna vegna bankahrunsins . Leiðrétting eða lækkun á erlendum bíla og fasteignalánum dugar skammt til laga þessa alvarlegu stöðu sem heimili eru komin í og verða komin í árið 2011 . Það verður ekki sé að 30% - 40% leiðrétting á erlendum lánum einum og sér bjargi miklu um stöðu heimila almennt eins og staðan er og hvert stefnir . Þaðan af síður að sú leiðrétting sem Efnahags og viðskiptaráðherra boðar og ætlar að binda í lög . Tjón heimilanna er hækkun skulda uppá 400 milljarða . Verði ný lög sett um leiðréttingu eða lækkun höfuðstóls erlendra lána , leiðréttir það aðeins 1/4 af skaðanum vegna hrunsins . Stór hluti heimila í landinu verða eftir sem áður í skuldafjötrum vegna afleiðinga hrunsins . Þaðan af síður er það réttlát skipting birgðanna af hruninu , að þau beri 75% af heildarskaðanum . Það verður engin sátt um þetta í þjóðfélaginu . Það er ekki sanngjörn og er heldur ekki eðlileg lausn þessa vandamáls að senda fjölskyldur sem nú eru að missa húsnæði sitt vegna hækkana á verðtryggðum – eða erlendum lánum vegna hrunsins , í sértæka skuldameðferð þar sem framfærsla þeirra verður skömmtuð næstu árin . Þessar sértæku aðgerðir eru aðeins kropp í heildarstærð vandamálsins og í raun vanvirða við íslenskar fjölskyldur sem sköpuðu sér ekki þessar aðstæður . Fram hefur komið að 15.000 - 20.000 heimili séu í miklum erfiðleikum og allt að 40.000 heimili í erfiðleikum með greiðslugetu sína . Hvert það heimili sem tekið hefur íbúðarlán og orðið fyrir hækkunum vegna hrunsins , á rétt á leiðréttingu lána sinna vegna þessa tjóns sem hlotist hefur af efnahagshruninu , og gildir þar einu hvort eigið fé sé enn til staðar í íbúðarhúsnæði eða ekki eða hver staða heimilis er . Annars verður heimilum í landinu mismunað . það þarf að leiðrétta bæði verðtryggð - og erlend lán með almennum aðgerðum en ekki sértækum úrræðum , til að koma í veg fyrir enn stærra tjón .