„ Ég myndi aldrei reka heimilið mitt svona , “ segir Helga Vala Helgadóttir , formaður velferðarnefndar Alþingis , um þann veruleika að rándýr rými á bráðamóttöku séu yfirfull á meðan önnur rými standi tóm vegna sparnaðar . Hættuástand er daglegur veruleiki á Landspítalanum , segja læknar , og formaður ÖBÍ segir fólk kvíðið vegna málsins . „ Það kostar hið opinbera 250 þúsund krónur að hýsa sjúkling í sólarhring á bráðamóttöku . Á öðrum „ hefðbundnum “ deildum kostar það 70 þúsund og 40 þúsund á hjúkrunarheimilunum . Þetta er galið reikningsdæmi , “ segir Helga Vala Helgadóttir , formaður velferðarnefndar Alþingis . „ Ég er enginn stærðfræðingur en ég skil þetta . Þetta fer allt úr sama vasanum og er ógeðslega heimskuleg ráðstöfun á almannafé . Ég myndi aldrei reka heimilið mitt svona . “ Neyðarástand ríkir á bráðamóttöku Landspítalans og stórslys í aðsigi , að sögn Más Kristjánssonar , yfirlæknis smitsjúkdómalækninga á spítalanum . Fjöldi innliggjandi sjúklinga hefur þrefaldast á tveimur árum og „ undir þessum aðstæðum skapast ófaglegar aðstæður , heilbrigðisstarfsfólki verður á og sjúklingar gjalda fyrir það , “ sagði Már í samtali við Læknablaðið . Félag sjúkrahúslækna og Félag almennra lækna boðuðu til fundar á miðvikudag þar sem þau ályktuðu m.a. að hættuástand væri fyrir löngu daglegur veruleiki á deildum spítalans . „ Fjöldi bráðveikra einstaklinga er jafnvel dögum saman í óviðunandi aðstæðum á stofu með fjölda annarra og á göngum spítalans . Ástand þetta er fullkomlega óboðlegt frá öllum hliðum séð og hefur neikvæð áhrif á líðan og öryggi sjúklinga , spillir möguleikum á eðlilegri faglegri þjónustu starfsfólks og truflar skilvirkni starfseminnar , “ segir í tilkynningunni . Heilbrigðisstarfsfólk á harðahlaupum „ Við þurfum að gera eitthvað núna , “ segir Helga Vala , sem hefur boðað til þriggja nefndarfunda í næstu viku með fulltrúum Landspítalans og annarra heilbrigðisstofnana , landlækni og fleirum . Hún segir ástandið ekki einskorðast við spítalann ; þegar heilbrigðisstofnanirnar á landsbyggðinni fái ekki nauðsynlegt fjármagn , dragi þær úr þjónustu , sem bitnar á endanum á Landspítalanum . „ Þetta er ekki bara það að þú ert að vinna dagvakt , færð smápásu og ferð svo aftur á næturvakt , heldur þarftu líka að hlaupa hraðar . “ Í mörg ár hefur verið rætt um fráflæðisvanda á spítalanum , þ.e. að sjúklingar liggi inni af því að það er ekki hægt að útskrifa þá annað . Helga Vala segir vandann þó ekki snúast um pláss ; forvitnilegt væri að vita hvað gerðist ef stjórnvöld tilkynntu að þau væru reiðubúin til að koma til móts við hjúkrunarfræðinga varðandi vaktaálag . „ Þetta er ekki bara það að þú ert að vinna dagvakt , færð smápásu og ferð svo aftur á næturvakt , heldur þarftu líka að hlaupa hraðar . Við gerðum þessar kröfur til þessara stétta í kringum hrunið þegar við vorum að reyna að bjarga öllu en það hefur ekkert breyst , “ segir hún . Leysa mætti hluta vandans með því að veita fjármagni í að greiða laun og opna rými sem hefur verið lokað vegna sparnaðar . Þuríður Harpa Sigurðardóttir Pólitíkin ekki samstiga þjóðinni „ Þetta veldur náttúrlega kvíða hjá fólki og er ekki til að skapa traust , “ segir Þuríður Harpa Sigurðardóttir , formaður Öryrkjabandalags Íslands , en innan vébanda bandalagsins eru fjölmörg sjúklingasamtök . Hún segir fólk hafa verulegar áhyggjur af stöðu mála , ekki síst því að álagið sé orðið svo mikið að fólk sé sent heim til að deyja . Hún segir málið snúast um forgangsröðun . „ Ég held að það sé vilji almennings og okkar sem greiðum skatta að heilbrigðiskerfið sé gott og að ef við þurfum á því að halda þá fáum við bestu mögulegu þjónustu . Ég held að pólítíkin tali ekki alveg í sömu átt … að aðgerðirnar séu ekki í takt við vilja landsmanna . “ „ Það er alveg samkomulag okkar í milli , heilsugæslunnar og Landspítalans , að við reynum að beina þeim sem eiga heima á heilsugæslunni þangað , “ segir Óskar Sesar Reykdalsson , forstjóri Heilsugæslunnar á höfuðborgarsvæðinu . Hann segir átak hafa orðið til þess að 20 til 40 manns á dag leiti nú til heilsugæslunnar sem leituðu áður á bráðamóttökuna . Óskar segir heilsugæsluna og læknavaktina telja samtals um 20 einingar og augljóst að það muni hana minna um að taka við 20 í viðbót , einn á hverja stöð , frekar en að fólk fari á spítalann . En hversu miklu getur heilsugæslan bætt við ? „ Auðvitað er það hjá okkur eins og annars staðar að fólk er á fullu og álagið hefur aukist mikið . En það er verið að styrkja heilsugæsluna og fjármagnið er meira en það var , “ svarar Óskar . Hvað varðar tillögur til úrbóta segir hann nokkrar góðar komnar fram en augljóslega vanti meira fjármagn í kerfið . „ Og miðað við að við notum minna af okkar peningum í heilbrigðisþjónustuna en nágrannaþjóðirnar væri ekkert skrýtið að það væri bætt í . “ Óskar segir að einn þáttur gæti verið að efla heimaþjónustuna . „ Fólk á alla vega ekki að vera á bráðamóttökunni , “ segir hann og segir rannsóknir sýna að sjúklingum sé best borgið þegar þeir komast fljótt og örugglega undir hendur viðeigandi sérfræðinga .