lflmmtudagur 9. des. 1965 MORCUNBLAÐiÐ 19 Ólafur P. Jónsson héresHs læknir — AAinning MEB ola.fi P. Jónssyni er geng - 1 inn gagnmerkur maður og mikill læknir . Hann var einn hinma gáfuðu og harðduglegu Arníirð - ir.ga , sem af eigin rammileik Ibrutust til mennta á erfiðum timurn , hafa orðið þekktir menn í sínum greinum , stétt sinni og þjóð til gagns og sóma . Innan við tvítugt fór hann til Kaupmanna - hafnar með lítinn eða engann íarareyri . En slíka hæfileika til að bjarga sér hafði hann , að ekki leið á löngu unz hann þar hafði lært sjúkranudd . o > g fengið stöðu við Skodaborg . Þar vann hann í 8 eSa 9 ár . Á seinni hluta þessa timabils fór bonum að þykja þetta heldur einhæft starf . Hann tök þá jafniframt að lesa utan skóla undir stúdentspróf og náði þvi eftir ótrúlega stuttcai tíma . Við Hafnarháskóla byrjaði hann nám í læknisfræði . En með því Ihann æiiaði sér að verða íslenzk - ur læknir , hvað sem tautaði , kom ihann heim útvegaði sér námslán , kvæntisit Ástu Guðmundsdóttur , sinni ágætu konu og varð cand. med . frá Háskóla íslands 20. 6 ' 36 . Ekki var hann að víla fyrir sér að fara í erfitt l.érað c-g afskekkt . Tíu dögum eftir próf var hann kominn með fjölskyldu sína norður í Reykjafjarðartiérað í Strandasýslu . Þar var hann hér - aðslæknir í rúm tvö ár . Eftir það á Bíldudal , síðan \ Stykkis - hólmi og að lokum i Álafosshér - aði . Ólafur gat sér strax góðan orðstír á Ströndum . Þar er hann enn í minnum hafður sem éinn dugmesti og skemmtilegasti em - baettismaður , er þar hefur dval - ið . Hann var skarpskyggn lækn - ir , ótrauður til ferðalaga og höfðingi heim að sækja . Þekking hans og mannvit hlaut að vekja á honum traust , velvilji hans táp og fjðr að gera hann vinsæl - an og eftirminnilegan hvar sem hann var . Ósérhlífni hans og skyldurækni var frábær . Margur miun segja um Ólaf : Hann var eins og héraðslæknar eiga að vera . Hinsvegar má og vera að einhverjir kunni að segja : Hann fékkst við of margt utan síns Furstinn ( Burt Lancaster ) í bóka herberginu , þar sem málverk af deyjandi mannl vekur hann í einverunnl til hugsunar um eigin dr.uöleika. LEBARÐIMN Kristján Ríkiiarðsson , Hafnarfirði verkahrings . Fáir munu samt leggja honum þetta tii lasts , heldur flestir meta hann mann að meiri . Sannarlega var hann gagnlegur maður í héraði á mörgum sviðum . í honum var forustumanns eðli . Hreppsnefnd - aroddviti var hann bæði á Bíldu - dal og í Stykkishólmi , og drif - fjöður í menningar - og atvinnu - rrálum þessara staða . Hann lá efcki á liði sínu . Þar sem hann sá framkvæmda og úrbóta þörf í samfélaginu , lagði hann hönd að verki eins og gagnvart sóttum og sjúkdómum . Að bættu lífi og heilbrigði vildi hann hvarvetna stuðla . Vinur kirkjunmar var hann og oft hjálplegur sem org - anisti . Miklum tíma varði hann í að efla og stjórna kcrsöng með - an hann var vestra . Vel var hann máli farinn og kunni að gleðjast með glöðum , en bezit naut hann sín á eigin heimili . Þar var hann sjálfur veitandinn . Fyrir allmörgum árum fékk Ólafur fyrst aðkenningu af því sem nú hefur orðið honum að aldurtila . Aldrei gekk hann heill til skógar eftir það . En starfs - vilji hans og kjarkur var óbil - andi . Og ' þótt maður heyrði um alvarleg veikindi hans , hélt mað - ur í lengstu lög , að enn muhdi hann hafa sig í gegn sem fyrr . En nú var stundin komin . Harmafoót má það vera ástvinum hans , að mikiU var starfsdagur hans og heillaríkur . Og minn - ingin heiðrík og fögur , sem hann eftir sig lætur . Þakka vil ég viðkynningu alla og ógleymanlegar ánægjustundir fyrri ára , sér í lagi á Ströndum norður og votta kona hans og börnum innilega samúð . Þorst . Björnsson . Leikstjóri : ' Luchino Visconti . Framleiðandi Goffredo Lom - bardi . Handrit : Suso Cecchi D'Amico , Visconti o.fl. eftir sögu Giuseppe Xomasi di Lampedusa . Kvikmyndun : Giuseppe Bontunno . Tónlist Nino Bota . Itölsk frá 1963 , í Cinemascope og De Luxe lit - um . Enskt tal . tslenzkur texti . Jíýja Bíó . 157 mín . Frumheiti : III Gattorpardo . Hlébarðinn , sem hlaut Grand Prix í Cannes 1963 , er ekki fyrsta inynd Lusihinos Viseontis sem verður fórnarlamib algjör tillits - leysis gagnvart höfundarrétti kvikmyndastjóra . La Terra Trema ( 1948 ) og Senso ( 1954 , sýnd í Bæjarbíó lentu báðar í skærakjafti skemmdarvarga jþeirra sem annast dreifingu á íkvikmyndaverkum . Hluti Vis - contis í Boccaccío ' 70 var og felldur úr þeirri úitgáfu myndar - innar sem sýnd var hér og var mikili skaði að ' því . Meðferðin á Hlébarðanum sýnir ljóslega hve varnarlausir kvikmyndahöfund - ar eru gagnvart duttlungum dreif ingarfyrirtækja , er leyfa sér takmarkaliausa misþyrmingu á inyndum þeirra vegna eigin sér - vizku , eða þess sem þeir halda að sé smekkur almennings . Upp - runaiengd Hlébarðans var 205 míniútur , en i útgáfu 20 th Cent - ury Fox sem hér er sýnd og víð - ar , er hún stytt um 48 mínútur . Það er þó ekki allt ; í fyrstu var mynd'in tekin í Technirama og Tehnicolur , en Fox hefur minnk - að hana niður í Cenemaoope og breytt litunum yfir í De Luxe liti sína og hefur sú breyting tekizt fremur illa , því víða verða litir daufir , sumstaðar mjög áberandi . En það var þó litafeg - urðin sem vakti hrifningu á Cannes-hátíðinni . Þrátt fyrir þetta kemst verk Viscontis að mestu til skila , en þeir sem lesið hafa sögu di Lampediusa ( sem kom út hjá Ai - menna bdkafélaginu fyrir tveim - ur árum ) og sjá hversu trúlega Visconti fylgir söguþræðinum , munu án efa sjá hvar skærunum hefur verið skellit á . Þarf þó varla að lesa bókina til þess , því svo klaufalega er stundum klippt að auðséð verður . Hroðvirknin í klippingunni er þar svo mikil , að jafnvel unaðsleg tónlistin tek ur stórstökk . Þótt Visoonti fylgi vei sögu - „ Dáinn , horfinn " ! Harmaf.regn ! Hvílíkt orð mig dynur yfir ! En ég veit , að látinn lifir . Það er huggun harmi gegn . — J. H. OKKUR , sem þekktum Kristján Ríkharðsson setti hljóða , er við fréttum , ' að hann hefði látizt svo snögglega af slysförum annan þessa mánaðar . Það eru aðeins nokkrir dagar síðan hann var hér í Hafnarfirði , hress og glaður , sem hans Var vandi : Allt í einu er hann horf - inn af sjónarsviðinu , svo samstarf og kynni okkar eru orðin dýr - mæt minning . Kristján Björgvin var sonur hjónanna Guðrúnar Ólafsdóttur og Ríkharðs Kristjánssonar , skip - stjóra , Kelduhvammi 9 í Hafnar - firði . Hann var næst elztur af sjö systkinum , aðeins rúmlega átján ára gamall , uppalinn við ástríki foreldra sinna og systkina , svo nærri má geta hve sár harmur er að missi hans fyrir fjölskyldu og frændfólk . Ekki mun Kristján hafa verið búinn að slíta barnsskónum , er hann hafði ákveðið í hvaða starfshópi hann tæki sér stöðu . Sjómaður ætlaði hann að verða , og það fyrr en seinna , enda byrj - aði hann að fara á sjóinn með föður sínum innan við fermingu , og eftir ferminguna mátti heita að hann væri stöðugt á sjónum . Síðustu tvö árin var Kristján með föðurbróðir sínum , Skarphéðni , og var það þungt áfall fyrir hann að sjá á bak sínum unga frænda . Eins og að líkum lætur verður hér ekki skrifuð löng starfssaga , þar sem Kristján féll frá svo ung - ur , ég vil aðeins votta honum virðingu mína og félaga minna , og þakkir fyrir gott starf og sér - lega góða kynningu . Þegar ég sá Kristján að vinnu um borð , fór það ekki fram hjá mér , að þar var maður , sem hafði tileinkað sér leikni í hinum fjöl - þættu störfum sjómannsins . Það fór heldur ekki milli mála , að þrekið var mikið , og var hvergi sparað ef með þurfti . Kristján var stór og myndar - legur , hafði frjálslega framkomu , og bar á sér svip drengskapar - manns , hann var glaður og hlýr , svo allir er honum kynntust vildu eiga hann að vini . Eg votta foreldrum , systkinum og vandamönnum öllum , okkar innilegustu hluttekningu og bið góðan Guð að styðja þau og styrkja á sorgarstund . Bjarni Arnason . ER ég frétti andlát vinar míns , Kristjáns Ríkharðssonar , fannst mér ég ekki geta trúað því , það var svo stutt síðan við áttum . svo ánægjulegar samverustundir í leik og starfi , en því miður , fregnin var sönn . Við Kristján höfum þekkzt síð - an við vorum litlir drengir , en nánust urðu kynni okkar síðustu tvö árin , er við vorum skipsfélag - ar á Guðrúnu GK 37 og hefði ég kosið , að þau kynni hefðu fengið að haldast lengur , en ég mun varðveita minninguna um góðan dreng . Sízt af öllu hefði mér dottið i hug , þegar ég fór í land í haust , að ég ætti eftir að skrifa þessa kveðju til þín , vinur minn , því þú varst svo ungur og hraustur og lífið virtist blasa við þér . Með Kristjáni er fallinn í val - inn einn af hugþekkustu mönn - um , sem ég hef kynnzt , við vinnu var hann afbragð annarra manna og þeir sem kynntust honum , dáðu hann fyrir drenglyndi , dugnað og ósérhlífni , og er ég viss um , að þar mæli ég einnig fyrir munn skipsfélaga okkar á Guðrúnu . Ég votta foreldrum og systkin - um þínum innilegustu hluttekn - ingu . Kæri vinur ! Guð blessi þig að eilífu . Jón Vignir Karlsson . þræði di Lampedusa , þá sleppir hann flestu því sem bókin lýsir um öhugnanleika ýmissa atburða . Þetta verður ljóst þegar í upp - hafsatriði myndarinnar , þar sem fjölskylda furstans er rifin upp úr bænahaldi símu , vegna þess að fundist hefur Mk ungs her - manns í garði hans . Lýsing Lam - edusa er óhugnanlega raunsæ af líkinu sem finnst „ liggjandi á maganum í smárakiasa , andlitið á kafi í blóði og uppsölu , fing - urnar grafnir djúpt í jörðu , og ailt morandi í maur ; undir fetlin - um mynduðu purpuralit innyfli forarpoli " . Mynd Viscontis sýnir aðeins ungan fallegan hermann liggjandi á bakinu í þokkafullum steliingum , án alls óhugnaðar . Þannig bægir Visconti öllu því ógeðfellda frá , mynd hans verð - ur rómiantisk og yndislega skraut fögur lýsing á hnignun aðaisins , Salínaættarinnar sem rikt hefur í óhagganlegum og óvéfengd - um dýrðarljóma , þar til upp - reisnarflokkar Garibaldis stíga á land og ógna veldi aðalsins . Visoonti er mikill stílisti og mynd hans er unaður augans . DáÆagrar myndir úr höll f urstans . uppstiliingar persónanna á mynd fletinum , myndibygging öll og frábær sviðsetning dansleiksins í lok myndarinnar , sem er raun - ar samiþjöppuð saga reisnar og falls aðalsins , hljóta að vekja unað fegiurðardýrkandans . Minnisstæð verður koma furst - ans tU Donnafúgata og móttök - urnar þar ; lúðrasveitin , athöfnin í kirkjunni þar sem fjölskyida furstans situr í básum sínum , grá í framan af ferðaryki — líkt og uppsitiiltar miúmíur frá horfinni öld . Stundum reynir Visconti þó á þolinmæðina' og er það í miklu ósamræmi við Kocco og bræður hans ( 1960 , Austurfoæ'jarbíó ) , sem var full af spennu og dramatík . En hér dvelur hann stundum um of við skreytingu myndarinnar , flest atriðin eru tekin úr fjarlægð ; hann nálgast of sjal'dan persónurnar , þœr eru stundum aðeins til að skapa fagr - an myndfilöt . Því koma oft kaflar sem reyna um of á athygiisþol áhorfandans , sem vUl atburðarás og það hraða . Sum atriði beinast þó til fulls að persónunum og eru mettaðar drama einstaklingsins , svo sem einvera furstans í bóka - henberginu meðan veizlan stend - ur sem hæst , koma Tancredís ( A ^ . in Delon ) og Angelícu ( Claudia Cardinale ) inn til hans og samræðum þeirra , Þar kemur fram innileiki Viscontis , styrkur af fegurðarskyni hans og skapar tilfinningu , sem er í ætt við feg - urstu tónlist . Það sem Visconti leggur mesta áherzilu á í myndinni eru hin rómianitísku og dapurlegu enda - lok . Salína-ættarinnar . Hann reynir þó að tengja þau hinum þjóðfélagsbreytingL.m sem áttu sér stað og uppreisn Garibaldis hrundi úr vör . Visoonti , sem á undariegan hátt er Marxisti , en samt af gamalli aðalsætt , tekst ekki að tengja þett - saman í myndinni . Atriði þau er sýna ' framrás uppreisnarmanna og bardaga við konungsmenn eru barnalega sett á svið og eru utan - gátta í myndinni . Eins og einn gagnrýnandi komst að orði , eftir því sem mig minnir : „ Þessi atriði eru eins og úr annars flokks Hollywoo'd-mynd . Þegar Alain Delon birtist , þá hrekkur maður við . Raunveruiega átti maður von á Audie Murphy " . Það sem vekur mes + - undrun er frábær leikur Burts Lancast - ers í hlutverki Don Fabrizíó fursta , mannsins sem skynjar breytinguna og byltingu aldar - innar og aðlagar sig henni , án þess að tapa nokkru af virðuleika sínum . Þarna hefur hinn banda - riski leikari losið sig við sína - verstu kæki og skapar merkilega og virðingarverða persónu , hinn skapmikla og stotlta fursta sem skynjiar fall sins veldis . Claudia Cardinale og Alain Delon eru einnig sérlega vel valin í hlut - verk sín . Fegurð hennar sem rís upp úr grófleik umhverfis og uppeldis , tíguleiki hans og heims - mennska fylia vel úit í þá mynd • Framhald á bls. 21