Nú eru liðin tæp 40 ár frá því síðasti heimsfaraldurinn reið yfir og þess vegna telja flestir að skammt sé í næsta faraldur . Inflúensuveira A er sameiginlegur sjúkdómsvaldur manna og dýra en andfuglar eru náttúrulegir hýslar veirunnar og bera hana í görnum . Heimsfaraldur verður ef í fyrsta lagi nýr stofn af inflúensu birtist í dýraríkinu , í öðru lagi ef þessi nýi stofn berst í menn og í þriðja lagi ef hann getur borist greiðlega milli manna . Fyrstu tvö skilyrðin fyrir heimsfaraldri inflúensu eru nú þegar fyrir hendi . Spurningin er hvort þessi nýi stofn af inflúensu A ( H5N1 ) færist á þriðja stig og fari að berast milli fólks . Þessu er ómögulegt að svara með vissu . Ekki hefur tekist að ráða niðurlögum inflúensufaraldursins sem gengur um þessar mundir í fuglum . Hann hófst í Hong Kong 1997 og hefur síðan breiðst út um SA-Asíu og þaðan til Síberíu og á síðasta ári til nokkurra landa í SA-Evrópu . Víst er að því lengur sem faraldurinn varir í fuglum því meiri verða líkurnar á því að breytingar verði á erfðaefni H5N1 veirunnar sem leitt geta til heimsfaraldurs í mönnum . Er ástæða til að grípa til viðbúnaðaraðgerða vegna heimsfaraldurs þegar ekki er vitað hvenær hann ríður yfir ? Í heimsfaraldri má búast við meiri útbreiðslu , mun alvarlegri einkennum , hærri dánartíðni og röskun á allri starfsemi samfélagsins en gerist í árstíðabundnum inflúensufaröldrum . Ekki er unnt að fullyrða hversu þungt slíkur faraldur muni leggjast á fólk . Á síðustu öld voru faraldrar misskæðir . Spænska veikin árið 1918 lagði að velli 50 - 100 milljónir manna í heiminum . Asíuinflúensan 1957 og Hong Kong inflúensan 1968 voru mun vægari en ollu engu að síður talsverðum umframdauðsföllum . Fyrri heimsfaraldrar inflúensu skullu á fyrirvaralaust . Í fyrsta sinn í sögunni geta menn fylgst með heimsfaraldri inflúensu A í fæðingu . Með öflugu alþjóðlegu vöktunar - og greiningarkerfi er vonast til að unnt verði að stöðva slíkan faraldur í upphafi . Skiptir samstarf við dýralækna miklu máli . Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin ( WHO ) gegnir þar lykilhlutverki í samvinnu við Alþjóðadýrasjúkdómastofnunina ( OIE ) . Á síðasta ári samþykkti alþjóðaheilbrigðisþingið reglugerð sem tekur gildi 15. júní 2007 og verður skuldbindandi fyrir þjóðir heims . Reglugerðin er um vöktun og viðbrögð við alþjóðlegri útbreiðslu sjúkdóma . Vegna hugsanlegs heimsfaraldurs ákvað framkvæmdastjórn WHO í janúar 2006 að hvetja þjóðir heims til að taka strax í gildi greinar reglugerðarinnar um vöktun og viðbrögð við nýjum stofni af inflúensu A. Bóluefni gegn nýjum stofni af inflúensu A og inflúensulyf eru mikilvæg við að hefta og hægja á útbreiðslu heimsfaraldurs inflúensu . Bóluefni verður af skornum skammti í upphafi slíks faraldurs vegna takmarkaðrar framleiðslugetu lyfjaiðnaðarins . Ísland hefur hvatt til þess að Norðurlöndin reisi verksmiðju til að framleiða inflúensubóluefni . Niðurstaða hefur ekki fengist en á meðan ákvörðunar er beðið verður reynt að kaupa " heimsfaraldurstryggingu " sem á að setja Ísland í forgang þegar framleiðsla bóluefnis hefst . Veirulyf ( neuraminidasa hamlar ) sem geta stytt sjúkdómstíma og dregið úr einkennum sjúkdómsins verða mikilvæg ef þau eru notuð rétt . Í árslok 2005 voru til 89.000 meðferðarskammtar í landinu sem aðeins er heimilt að nota í heimsfaraldri . Verið er að kanna kaup á frekari lyfjabirgðum . Unnið er að því að tryggja nægar öryggisbirgðir dreypilyfja og önnur nauðsynleg lyf , hlífðarbúnað og veiruheldar grímur fyrir þá sem stunda inflúensusjúklinga í návígi . Sóttvarnalæknir og almannavarnadeild ríkislögreglustjóra skipuleggur almennar sóttvarnaráðstafanir , svo sem einangrun , afkvíun , lokun skóla og samkomubann ( social distancing ) og aðgerðir til að tryggja nauðsynlega starfsemi í landinu . Mikilvægt verður að vernda spítala svo þeir geti sinnt veikasta fólkinu . Heilsugæslan í landinu mun gegna þýðingarmiklu hlutverki við að sinna veiku fólki í heimahúsum . Æskilegt er að veikt fólk haldi sig heima og því nauðsynlegt að sjá því fyrir vistum þar . Viðbúnaðaráætlun við heimsfaraldri inflúensu er flókið verk . Á komandi mánuðum og árum verður unnið að því að þróa áætlunina og kynna hana fyrir heilbrigðisstarfsmönnum , löggæslu - og hjálparsveitafólki og almenningi .