Í ljósi þeirrar hörku sem var beitt við landamæravörsluna áratugum saman var ekki sjálfgefið að múrinn skyldi á endanum falla óvænt og án nokkurrar sýnilegrar mótstöðu austur-þýskra stjórnvalda . Atburðarásin sem varð til þess að Berlínarmúrinn féll , og batt að lokum endi á kalda stríðið , er af sumum talin hafa hafist tíu árum áður , í júní 1979 , þegar Jóhannes Páll II páfi kom í fyrstu opinberu heimsóknina til heimalands síns Póllands . Gorbatschow kúventi því stefnu Sovétmanna og átti frumkvæði að afvopnunarvæðingunni sem seinna átti eftir að koma á þíðu í samskiptunum við Bandaríkin . Umbótamenn í forystu ungverska sósíalistaflokksins komu því til leiðar að á ungverska þinginu var tekin ákvörðun sem tryggði funda - og félagafrelsi og þar með í reynd einnig fjölflokkakerfi . Bláu löndin á kortinu voru aðilar að Nato , rauðu löndin tilheyrðu Varsjárbandalaginu og gráu og grænu löndin voru hlutlaus . Yfir sumarmánuðina 1989 varð atburðarásin hraðari . Í Póllandi fór stjórnarandstaðan með sigur af hólmi í fyrstu hálfvegis frjálsu kosningunum sem haldnar voru eftir seinna stríð og í lok ágúst var Tadeusz Mazowiecki kjörinn forsætisráðherra , sá fyrsti frá 1945 sem ekki tilheyrði kommúnistaflokknum . Við þetta opnaðist flóðgátt og bylgja Austur-Þjóðverja streymdi í gegnum Ungverjaland til Austurríkis þaðan sem það komst til Vestur-Þýskalands ; járntjaldið var orðið hriplekt en enn stóð Berlínarmúrinn . Þúsundir Austur-Þjóðverja höfðust við dögum saman í vestur-þýska sendiráðinu í Prag og biðu þess að mega ferðast til Vestur-Þýskalands . Þann 20. september var sendiráði Vestur-Þýskalands í Varsjá lokað þar sem það var orðið yfirfullt af flóttafólki . Í byrjun september voru borgarasamtökin Neues Forum stofnuð í Austur-Þýskalandi til að vekja athygli á því að „ samskipti milli stjórnvalda og samfélagsins í landinu væru augljóslega í ólagi “ . Samtökin nutu mikils stuðnings og áttu stóran þátt í skipulagningu fjöldamótmæla sem færðust í aukana á komandi vikum . Ný forysta flokksins , undir stjórn aðalritarans Egon Krenz , gerði ýmsar árangurslausar tilraunir til að lægja öldurnar í landinu ekki síst í tengslum við ferðafrelsi enda var ekkert lát á streymi fólks út úr landinu . Föstudaginn 3. nóvember var gert samkomulag við yfirvöld í Prag sem heimilaði Austur-Þjóðverjum að ferðast á eigin vegum í gegnum Tékkóslóvakíu til Vestur-Þýskalands gegn framvísun skilríkja ; á næstu tveimur dögum fóru 23.200 Austur-Þjóðverjar þessa ' bakdyraleið ' til Vestur-Þýskalands . Að morgni 9. nóvember var unnið að nýjum reglum um brottferðir Austur-Þjóðverja í austur-þýska innanríkisráðuneytinu . Ekki var hins vegar búist við því að fólk myndi safnast við landamærastöðvarnar strax um kvöldið , og tafarlaust , eins og raunin varð . Ábyrgðin á þeirri þróun lá fyrst og fremst hjá fjölmiðlum en fljótlega eftir blaðamannafundinn sendu fréttaveiturnar Associated Press ( AP ) og Deutsche Presse-Agentur ( DPA ) út alþjóðlegar fréttatilkynningar um að Austur-Þýskaland hefði opnað landamærin . Tilkynningin var jafnframt aðalfréttin í kvöldfréttum vestur-þýska ríkissjónvarpsins , þótt enn hefðu landamærin ekki verið opnuð . Þegar formaður leyniþjónustunnar náði loks tali af Krenz , aðalritara flokksins , ákváðu þeir að ' leyfa hlutunum að hafa sinn gang' . Í seinni kvöldfréttum sjónvarpsins var endurtekið að landamærin hefðu verið opnuð en bein útsending frá vettvangi sýndi þó að svo var ekki . Skolað hafði undan innviðum kommúníska kerfisins þar til undirstaða múrsins brást . Myndbandið hér að ofan var tekið upp að kvöldi 9. nóvember 1989 við landamærastöðina í Bornholmerstrasse , þar sem landamærin voru fyrst opnuð . Það sýnir vel stemmninguna í aðdraganda þess að fólkinu var hleypt yfir til Vestur-Berlínar og gleðina sem þá tók við . Valdimar Sigurðsson er prófessor við viðskiptadeild Háskólans í Reykjavík og forstöðumaður Rannsóknarseturs HR í markaðsfræði og neytendasálfræði . Rannsóknir Valdimars hafa einkum beinst að neytendahegðun og markaðssetningu á stafrænum miðlum og í verslunarumhverfi tengt matvælum og hollustu .