Eldgosið á Hvítueyju á Nýja-Sjálandi sem hófst í dag er það mannskæðasta í 25 ár . Talið er að hátt í 30 manns séu látnir . Þorvaldur Þórðarson , prófessor í eldfjallafræði og bergfræði við Háskóla Íslands , segir eldgosið sem slíkt ekki óvænt en tímasetningin og hversu skyndilega gosið hófst hafi komið flestum að óvörum . Sjálfur hefur hann komið að gígnum og lýsir honum eins og inngangi að helvíti . Nýsjálenska lögreglan telur að um 30 manns , sem tókst ekki að koma sér frá Hvítueyju ( e. White Island ) þegar skyndilegt eldgos hófst þar í dag , séu látnir . Tuttugu og þremur var bjargað frá eyjunni eftir að gosið hófst en fimm þeirra er látin og hin eru með áverka , sum alvarleg brunasár . Eldfjallið gerði vart við sig í síðustu viku og greindu jarðvísindamenn frá því að meiri líkur en minni væru á gosi . Viðbúnaðarstig var þó einungis hækkað úr einum í tvo . Eldgosið hófst klukkan tvö eftir hádegi að staðartíma , eða um klukkan eitt í nótt að íslenskum tíma . Hvítaeyja er vinsæl ferðamannaeyja og talið er að um 50 manns hafi verið á eyjunni þegar eldsumbrotin hófust . Gosmökkurinn nær allt að 3,6 kílómetra upp í himininn . AFP „ Byggt á þeim upplýsingum sem við höfum teljum við að enginn sem varð eftir á eyjunni hafi komist lífs af . Lögreglan vinnur hörðum höndum að því að fá fjölda látinna staðfestan , “ sagði John Tims , aðstoðaryfirlögregluþjónn og yfirmaður björgunaraðgerða á eyjunni , á fréttamannafundi fyrir skömmu . Mikið öskufall og hætta á frekari eldvirkni hamla björgunarstarfi á eyjunni . Öskuský nær allt að 3,6 kílómetra upp í himininn og því fylgja eitraðar lofttegundir . „ Ég verð að hugsa um öryggi lögreglumanna og björgunarmanna , “ sagði Tims . Myndir úr öryggismyndavélum sýna að fólk var á gangi í gígnum á eldfjallinu rétt áður en gosið hófst . Jarðvísindastofnun Nýja-Sjálands hefur fjarlægt myndefnið af heimasíðu stofnunarinnar af virðingu við hina látnu . Fólki sést bregða fyrir við gíginn rétt áður en eldgosið hófst og allt varð svart . Skjáskot / Jarðvísindastofnun Nýja-Sjálands Eldfjallaeyja sem rís 300 metra upp úr sjónum Hvítaeyja er skammt frá Norðureyju og er eldfjallið þar eitt virkasta eldfjall Nýja-Sjálands . Eyjan er ekki nema tveir kílómetrar í þvermál og segir Þorvaldur að hún sé í raun ekkert annað en toppgígur á eldfjalli sem rís næstum því 2000 metra frá sjávarbotni . „ Við sjáum bara efstu 300 metrana af eldfjallinu , það er eyjan . “ Þorvaldur segir að ekki sé um stórt gos að ræða heldur lítið sprengigos , sem verða mjög reglulega á eyjunni . „ Kvikan sem kemur upp í gegnum gosásinn kemur mjög nálægt yfirborði og þar byggir hún upp gasþrýsting og svo verða nokkurs konar hvellir . Gjóskan er heit , að nálgast þúsund gráður og þetta setur mikið af gasi út þar sem toppgígurinn er þar sem fólk var á gangi var meira og minna súrefnislaust þannig að þetta er ekki góður staður til að vera á þegar kemur gos , það er alveg á hreinu . “ „ Svolítið „ spooky “ staður “ Hann segist þó vel skilja af hverju fólk vilji fara þangað . Slíkt hefur hann sjálfur gert og gisti meira að segja í tjaldi í heila viku . „ Þetta er magnaður staður . Fyrst þegar ég kom þangað fannst mér þetta vera eins og inngangurinn að helvíti . Maður átti von á því að vinur okkar þarna að neðan myndi hoppa fram . Þetta er svolítið „ spooky “ staður , “ segir hann og bætir við að fólk verði að gera sér grein fyrir áhættunni sem það er að taka með því að ferðast til Hvítueyjar . Hópur Ástrala er meðal þeirra sem náði ekki að forða sér af eyjunni , ásamt Ný-Sjálendingum og farþegum á skemmtiferðaskipinu Ovation of the Seas sem er í höfn skammt frá eyjunni . Flugbann er yfir eyjunni en liðsmenn nýsjálenska hersins flugu yfir fyrr í dag en urðu ekki varir við lífsmark . 23 var bjargað frá eyjunni eftir að gosið hófst . AFP „ Fólkið er svo nálægt upptökunum og á í raun enga undankomuleið . Þú hleypur ekkert í burtu frá þessu . Þetta er smágos en það getur verið mjög mannskætt og það má alveg setja spurningarmerki við ferðamennskuna sem þarna er , “ segir Þorvaldur . Eldgosið mun að öllum líkindum vara stutt . „ Sennilega fer að krauma aðeins í gígvatni í innsta gígnum . Gosrásin er langlíf og kvikan seitlar í gegn og þannig mun hún halda áfram að tappa af sér reglulega . En það eru engin teikn á því að von sé á stóru gosi þarna , “ segir Þorvaldur .