Íslensk stjórnmál og íslensk efnahagsmál hafa í gegnum tíðina allt of oft einkennst af skammtímahugsun og plástralækningum . Líklega má kenna um að Ísland hefur verið frumframleiðsluhagkerfi nánast alla tíð , örsmátt hagkerfi þar sem dyntir náttúrunnar og sveiflur í heimsbúskapnum hafa ásótt þjóðarbúskapinn eins og draugar liðinna jóla . Löngum hafa íslenskir stjórnmálamenn óskað þess að fjölbreytni ykist í atvinnulífi landsins og er þá gjarnan verið að vísa til fleiri útflutningsstoða sem dempað gætu hagsveiflur og tryggt meiri stöðugleika í efnahagslífinu . Með því að þoka íslenskum þjóðarbúskap í átt að stöðugleika væri auðveldara að horfa til langs tíma og leggja upp stefnur til uppbyggingar atvinnulífs og bættra lífskjara . Lengi vel virtist þetta draumsýn ein . En ekki lengur . Auglýsing Sjálfbærni er lykill að stöðugleika Á síðustu 10 árum hefur ferðaþjónustan vaxið í grundvallaratvinnugrein á Íslandi og svarað kallinu um aukna fjölbreytni í atvinnulífi landsins . Þessi „ nýja “ atvinnugrein er kærkomin viðbót við aðra grunnatvinnuvegi þjóðarinnar og hún hefur svo sannarlega ýtt undir stöðugleika í þjóðarbúskapnum . Aldrei fyrr í lýðveldissögunni hefur vöru - og þjónustujöfnuður verið samfellt jákvæður um svo langt skeið . Aldrei fyrr hefur náðst viðlíka árangur í vexti og fjölbreytni atvinnutækifæra á landsbyggðinni . Sjaldan eða aldrei hafa lífsgæði aukist svo hratt í samfélögum um allt land eins og undanfarin tíu ár . Og aldrei fyrr hafa stjórnmálamenn getað gert sér von um að raunverulegur stöðugleiki náist til lengri tíma í efnahagsmálum . Því þó að eftirspurn eftir ferðaþjónustu sveiflist til og frá eftir gengi gjaldmiðla , flugframboði og fleiri þáttum er varan ekki sömu takmörkunum háð og aðrar mikilvægar atvinnugreinar hún er í ríkara mæli sjálfleiðréttandi . Þegar ferðamönnum fjölgar hratt styrkist gengi krónunnar vegna mikillar eftirspurnar eftir íslensku krónunni og gjaldeyrir flæðir inn í landið . Mikil eftirspurn hækkar verð á ferðaþjónustuvörum og Ísland verður dýrari áfangastaður fyrir erlenda ferðamenn . Það hefur í för með sér að eftirspurn minnkar og að öllu öðru óbreyttu gefur krónan eftir , áfangastaðurinn verður ódýrari og eftirspurn eykst á ný . Þannig er hægt að segja að erlend eftirspurn eftir ferðaþjónustu með tilheyrandi óbeinum og afleiddum áhrifum á aðrar atvinnugreinar lúti öðrum lögmálum en útflutningur á þeirri útflutningsframleiðslu sem við höfum átt að venjast . Tengsl útfluttrar ferðaþjónustu við aðrar mikilvægar stoðgreinar hefur þannig aukið fjölbreytni og stöðugleika í íslensku efnahagslífi . Gjaldeyrisforðinn er myndarlegur , gengið stöðugra , verðlagið að nálgast markmið peningastefnunnar , vextir í sögulegu lágmarki og hrein staða við útlönd fordæmalaust góð . Allt hefur þetta þýðingu fyrir stöðugra atvinnulíf og þar með stöðugri lífsgæði íbúanna . Sjálfbær áfangastaður jafnar þannig af sveiflur í eftirspurn yfir ákveðinn tíma . Og það er einmitt sjálfbærni sem er lykilatriði . Til að efnahagslífið , samfélagið og stjórnmálamenn í stefnumörkunarhugleiðingum fái notið gæða stöðugleikans sem ferðaþjónustan býður upp á þá skiptir mestu að Ísland sé sjálfbær áfangastaður fyrir ferðamenn . Það er ekki sjálfsagður hlutur . Það kostar bæði peninga og vinnu . Vel gert en verkefni við hvert fótmál Íslendingar hafa í raun gert ótrúlega vel í að byggja upp ferðaþjónustu á hlaupum undanfarin 10 ár . Það er í raun kraftaverki líkast . Við höfum sannarlega staðið okkur vel undir pressu . Í handboltanum væri svona árangur líklega þakkaður „ íslensku geðveikinni “ . Það er heldur ekki fjarri lagi hér . Íslendingar gripu tækifæri sem varð til við hamfarir í náttúru og efnahagslífi , fjöldi erlendra ferðamanna hefur fjórfaldast á þeim tíu árum sem eru liðin og Ísland er nú einn af heitustu áfangastöðum heims . Markaðs - og kynningarstarf hefur unnið til alþjóðlegra verðlauna fyrir markaðssetningu og auglýsingaherferðir . Hér hafa byggst upp þúsundir fyrirtækja og tekist hefur að gera þetta á þann veg að 96% allra ferðamanna sem heimsækja Ísland segjast vera ánægðir með ferðina og 90% Íslendinga segjast finna fyrir bættum lífskjörum í sinni heimabyggð vegna uppbyggingar ferðaþjónustu . Þetta er hreint ótrúlegur árangur . Auðvitað er fjölmargt sem við getum gert betur , bæði atvinnulífið og stjórnvöld . Þó það nú væri . Við sem samfélag eigum að sjálfsögðu að geta horft til baka og lært af mistökunum eftir 10 ára hraðan og samfelldan vöxt . Ekkert samfélag hefði getað tekið við 25 - 40% fjölgun ár eftir ár án þess að einhver verkefni höfnuðu úti í skurði . En það er þá verkefni okkar núna að læra af mistökunum , bæta og laga það sem hægt er að gera betur , að draga verkefnin upp úr skurðinum og koma þeim á beinu brautina og skipuleggja umhverfi ferðaþjónustunnar þannig að næsti áratugur geti orðið til þess festa í sessi stöðugleikann og lífskjarabótina til framtíðar . Það verkefni er reyndar þegar hafið í samstarfi stjórnvalda og atvinnugreinarinnar . Stefnurammi fyrir íslenska ferðaþjónustu til 2030 hefur þegar verið kynntur af ferðamálaráðherra og nú stendur yfir vinna við aðgerðabundna stefnumótun til 2025 á grundvelli þess ramma . Vinnu við hana á að vera lokið í mars næstkomandi , um það leyti sem fjármálaáætlun til næstu fimm ára verður lögð fram á Alþingi . Fjárfesting er lykill að auknum arði samfélagsins Hér víkur því sögunni að samhengi stöðugleika , stefnumörkunar og sjálfbærni . Ef íslensk stjórnvöld vilja í raun byggja upp sjálfbæra ferðaþjónustu og sjálfbæran áfangastað til framtíðar - og byggja samhliða undir efnahagslegan stöðugleika - verður sú stefnumótun að endurspeglast mjög skýrt í höfuðskjali ríkisfjármála næstu ára , fjármálaáætlun fyrir tímabilið 2021 - 2025 . Fjármálaáætlunin nær yfir helming þess tímabils sem framtíðarsýn ferðaþjónustunnar spannar . Það er því mikilvægt að verkefnin sem ætlun er að ráðast í til að ná markmiðum um sjálfbæra ferðaþjónustu séu fullfjármögnuð í fjármálaáætluninni . Þetta er auðvelt að segja , erfiðara að fjármagna . En þannig er það jú með öll verkefni ríkisins . Staðreyndin er hins vegar sú að ferðaþjónustan skilar í dag nægum tekjum til samfélagsins til að standa undir þeirri fjármögnun ( og meira til ) . Á árinu 2018 voru nettó tekjur ríkis og sveitarfélaga af ferðaþjónustu um 65 milljarðar króna – svona svipað og heill Landspítali . Til að fjármagna forgangsverkefni stefnumótunarinnar þyrfti líklega einungis að verja um 5 - 7% þeirrar upphæðar til fjárfestingar í þágu atvinnugreinarinnar árlega á gildistíma fjármálaáætlunarinnar . Þegar horft er til þess að eitt af markmiðum stefnumótunarinnar er að auka útgjöld ferðamanna hér á landi svo þau verði um 700 milljarðar króna árið 2030 og að tekjur hins opinbera aukist jafnhliða er það einfaldlega skynsamleg fjárfesting . Uppskeran af slíkri fjárfestingu mun bæta arðsemi og sjálfbærni í atvinnugreininni og mun byggja undir stöðugra efnahagslíf , auknar tekjur ríkis og sveitarfélaga , fjölbreyttari atvinnutækifæri , sterkari byggðir og betri lífskjör fólks um allt land . Næsti áratugur ber í sér gríðarlegt tækifæri til slíkrar uppbyggingar . Tækifæri til að áfangastaðurinn Ísland verði leiðandi í sjálfbærri ferðaþjónustu . Tækifæri til að raungera drauminn um meiri stöðugleika í efnahagslífinu á grunni fjölbreyttara atvinnulífs og sjálfbærs vaxtar til framtíðar . Tíminn til að grípa það er núna . Höfundur er framkvæmdastjóri Samtaka ferðaþjónustunnar Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann . Okkar tryggð er aðeins við lesendur . Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari .