ERLENT 28 ÞRIÐJUDAGUR 11. DESEMBER 2001 MORGUNBLAÐIÐ FLÓTTAMENNIRNIR þrettán , sem fundust látnir eða meðvitundar - litlir í flutningagámi á Írlandi á laug - ardag , voru líklega að reyna að kom - ast til Englands , að því er írska lögreglan greindi frá í gær . Ástand hinna fimm þeirra , sem fundust á lífi , var í gær talið vera stöðugt . Flóttafólkið fannst þegar vöru - flutningabílstjóri opnaði gáminn á bílastæði í bænum Wexford í suð - austurhluta Írlands , í um 48 km fjar - lægð frá höfninni í Waterford , þar sem gámurinn kom að landi . Írska lögreglan hefur fyrir milli - göngu Alþjóðalögreglunnar , Inter - pol , óskað eftir aðstoð lögregluyfir - valda í Belgíu , Þýskalandi , Ítalíu og Tyrklandi við rannsókn málsins . Ekki var ljóst í gær hvert þjóðerni flóttamannanna væri , en getgátur voru uppi um að þeir væru frá Tyrk - landi , Albaníu og Alsír . Írska lögregl - an telur að gámurinn hafi verið send - ur með lest 30. nóvember sl. frá Mílanó á Ítalíu til Kölnar í Þýska - landi , þangað sem hann kom 2. des - ember . Sama dag var hann sendur til Zeebrugge í Belgíu . Þar var gámnum komið um borð í flutningskip , sem lagði úr höfn 4. desember og kom að landi í Waterford tveimur dögum síð - ar , á fimmtudag í síðustu viku . Talsmaður írsku lögreglunnar sagði að svo virtist sem glæpamenn , sem sérhæfa sig í smygli á fólki , hafi komið flóttafólkinu fyrir í gámnum , hugsanlega í Belgíu . Sagði hann að svo virtist sem fólkið hefði talið sig vera á leiðinni til hafnar í suðurhluta Englands , en þá hefði ferðin einungis tekið tvo daga . Þess í stað var fólkið lokað inni í gámnum í fimm daga . Þeir fimm sem komust lífs af eru sautján ára piltur , þrír karlar á fer - tugsaldri og fertug kona . Að sögn lækna höfðu þau orðið fyrir súrefn - isskorti , ofkælingu og ofþornun , en voru á batavegi í gær . Átta flóttamannanna létu lífið : fjórir karlar , ein kona og þrjú börn , sennilega á aldrinum fjögurra til tólf ára . ? Hræðilegur harmleikur ? Bertie Ahern , forsætisráðherra Ír - lands , sagði á sunnudag að um væri að ræða ? hræðilegan harmleik ? og að allt kapp yrði lagt á að koma höndum yfir þá sem bæru ábyrgð á dauða flóttamannanna . Dómsmálaráðherra Írlands , John O ? Donoghue , sagði að ef eftirlifendurnir sæktu um hæli á Írlandi myndu yfirvöld fjalla um mál þeirra af ? skilningi og mannúð . ? Fimm flóttamann - anna á batavegi Reuters Lögreglumaður gætir flutningagámsins , þar sem átta flóttamenn fundust látnir á laugardag . Hugsanlegt að flóttafólkið , sem fannst í gámi á Írlandi , hafi talið sig vera á leið til Englands TÍU ár eru liðin síðan leiðtogi stjórnarandstöðunnar í Burma , Aung San Suu Kyi , hlaut friðar - verðlaun Nóbels . Hún er nú í stofufangelsi herforingjastjórnar - innar í Rangoon . Flokkur Suu Kyi fékk rúmlega 80% atkvæða í þing - kosningum árið 1990 en herforingj - arnir ógiltu niðurstöðuna . Fjöldi friðarverðlaunahafa með þá Jose Ramos-Horta frá Austur-Tímor og Desmond Tutu , erkibiskup frá Suður-Afríku , í broddi fylkingar , komu á laugardag fram á útifundi við þinghúsið í Ósló þar sem þess var krafist að Suu Kyi fengi frelsi og lýðræði yrði komið á í Burma Meðal þeirra sem ávörpuðu fundinn var Kjell Magne Bondevik , forsætisráðherra Noregs , sem heimsótti Suu Kyi í Rangoon 1998 og Sein Win , forsætisráðherra út - lagastjórnar flokks Suu Kyi . Sýnt var myndband með ávarpi Suu Kyi en bandinu var smyglað frá Burma . Hún sagði ekki auðvelt að starfa við þessar aðstæður en sagðist hafa trú á að mannkynið gæti tekið framförum þótt hún og stuðningsmenn hennar viður - kenndu um leið veikleika sína . ? Við göngum í gegnum eldraun og langar til að biðja vini okkar að hjálpa okkur að sigrast á veikleik - unum jafnt sem hörku og óréttlæti andstæðinga okkar , ? sagði Suu Kyi . Einnig flutti Madeleine Al - bright , fyrrverandi utanríkisráð - herra Bandaríkjanna , ávarp með aðstoð fjarsambands frá Wash - ington . Tónlistarmennirnir Bono og Sinead O ? Connor fluttu með hjálp fjarsambandsins lög með textum sem tileinkaðir voru Suu Kuyi . Samtímis útifundinum voru haldnir stuðningsfundir í nær 40 öðrum borgum víða um heim og bein útsending var á Netinu . Tutu , sem ekki er sjálfur maður hávaxinn , sagði að Suu Kyi væri lítil vexti en ? í siðferðislegu tilliti er hún risi sem sumir stórir karlar eru dauðhræddir við , þótt þeir séu gráir fyrir járnum ? . Suu Kyi hefur stutt viðskipta - bann á herforingjastjórnina og hef - ur slíkum aðgerðum verið beitt af hálfu nokkurra ríkja . Blaðamaður Morgunblaðsins spurði Ramos - Horta hvort hann væri samþykkur þeirri stefnu . Hann sagðist að sjálfsögðu virða skoðun Suu Kyi en yfirleitt vera á móti viðskiptaleg - um refsingum , þær hefðu yfirleitt engin eða öfug áhrif . En meta yrði hvert mál út af fyrir sig og forðast kreddur . Hann hefði til dæmis ekki mælt með því að viðskiptabanni yrði beitt gegn Indónesíustjórn er A-Tímorbúar háðu frelsisbaráttu sína og hann væri fylgjandi því að Bandaríkja - menn afléttu bannin á Kúbu . En hvað með Írak ?? Þar gegnir allt öðru máli en um Burma sem ekki ræður yfir neinum gereyðing - arvopnum . Írak hefur tvisvar ráð - ist gegn grannlöndum sínum , fyrst Íran og síðan Kúveit . Ég skal hætta að styðja viðskiptalegar refsingar gegn Írak ef einhver get - ur sannfært mig um að afnám bannsins muni koma börnum og óbreyttum borgurum í Írak til góða , að óbreyttir borgarar þar fái þá brýnustu þörfum sinnt . ? Hann sagðist styðja aðgerðirnar gegn talibönum og Osama bin Laden . ? Ég var meðal hinna fyrstu til að mæla með valdbeitingu til að koma talibönum frá , ? sagði Ramos - Horta . Hann sagði stöðu mála á Austur - Tímor nú góða og fólk hefði trú á framtíðinni . Frjálsar kosningar hefðu gengið afar vel fyrir sig og ofbeldið hefði verið kveðið niður . Nær 30% þingmanna væru konur sem væri einstakt í þessum heims - hluta og í íhaldssömu þjóðfélagi eins og í landi hans . Aðspurður sagði hann að samið hefði verið um að friðargæslulið SÞ yfirgæfi land - ið í áföngum , helmingurinn hyrfi á brott þegar á næsta ári . Lýst yrði yfir fullu sjálfstæði Austur-Tímor í maí 2002 en íbúar landsins eru um 800.000 . ? Við ætlum að bjóða öllum þjóð - höfðingjum heims til okkar af þessu tilefni og vafalaust verður það alger martröð ef allir mæta ! En við reynum að sjá vel fyrir þörfum þeirra og viljum að þeir komi allir , ? sagði Jose Ramos - Horta . AP Nóbelsverðlaunahafarnir Jose Ramos-Horta og Elie Wiesel á leið til útifundar í Ósló á laugardag , þar sem þess var krafist að friðarverð - launahafinn Aung San Suu Kyi frá Burma fengi frelsi . ? Risi sem stórir karlar óttast ? Friðarverðlaunahafar Nóbels heiðra Aung San Suu Kyi Ósló . Morgunblaðið . FYRSTA tilraunaverkefnið með notkun ódýrra , innfluttra samheita - lyfja gegn alnæmi í Afríku hófst í Nígeríu í gær . Á hersjúkrahúsi í Lagos , stærstu borg landsins , biðu sjúklingar og læknar eftir því að lyfið yrði afhent , eins og rík - isstjórnin hafði lofað . Þau alnæmislyf sem hingað til hafa verið fáanleg í Nígeríu eru sömu sérheitalyfin og seld eru á Vesturlöndum , en mánaðarskammt - urinn af þeim kostar hátt í 75 þús - und naírur , eða tæpar 73 þúsund krónur . Meðallaun í Nígeríu eru um 3.500 krónur . Þeir sem biðu á her - sjúkrahúsinu kváðust hafa heyrt að nígerísk stjórnvöld ætluðu að gera tilraun með ódýr samheitalyf , sem flutt væru inn frá Indlandi , og yrði kostnaðurinn um 38 þúsund krónur á sjúkling á ári . Verða lyfin mikið niðurgreidd af stjórnvöldum . Fyrst í stað mun einungis fámennur hóp - ur sjúklinga fá lyfin , en þegar mest verður eiga um tíu þúsund sjúkling - ar að geta fengið þau . Alls eru um 3,5 milljónir manna í Nígeríu með alnæmi eða sýktir af veirunni er veldur sjúkdómnum . Tilraunaverkefni í Nígeríu Ódýr samheitalyf gegn alnæmi Abuja , Lagos . AFP . HUGSANLEGT er , að Rússar og Bandaríkjamenn muni undirrita nýj - an samning um fækkun kjarnavopna fyrir mitt þetta ár en ágreiningur þeirra um ABM , gagneldflauga - samninginn frá 1972 , er sá sami og áður . Kom þetta fram í viðræðum Colins Powells , utanríkisráðherra Bandaríkjanna , og Ígors Ívanovs , utanríkisráðherra Rússlands , í Moskvu í gær . George W. Bush , forseti Banda - ríkjanna , og Vladímír Pútín , forseti Rússlands , tilkynntu um verulega fækkun kjarnaodda á fundi sínum í Bandaríkjunum í síðasta mánuði en Pútín vildi þá , að hún yrði ákveðin með samningum en Bush ekki . Nú hafa Bandaríkjamenn gefið eftir hvað þetta varðar og sögðu þeir Powell og Ívanov í gær , að hugsan - lega yrðu samningar um fækkunina undirritaðir fyrir mitt þetta ár . Ív - anov ítrekaði hins vegar , að deilan um fyrirhugað eldflaugavarnakerfi í Bandaríkjunum hefði ekkert breyst en Powell lagði áherslu á , að finna yrði leið til að losna við þá spenni - treyju , sem ABM-samningurinn væri . Úreltur eða hornsteinn stöðugleikans Með ABM var Rússum og Banda - ríkjamönnum bannað að koma sér upp eldflaugavarnakerfi en Banda - ríkjastjórn telur samninginn úreltan og nefnir meðal annars , að í honum hafi ekki verið gert ráð fyrir ? óút - reiknanlegum ? ríkjum á borð við Norður-Kóreu og Íran . Rússar halda því hins vegar fram , að samningur - inn sé einn af hornsteinum stöðug - leikans í heiminum . Nýr afvopn - unarsamning - ur í augsýn Rússa og Bandaríkjamenn greinir enn á um ABM Moskvu . AFP .