38 Eiríksjökull . Eitt hið fegusta fjall á landinu er víst Eiríksjökull . Skínandi jökulhvelfingin er svo há og regluleg , að annað eins fagrahvel er ekki að sjá á neinu öðru fjalli ; hamrastallurinn útundan jöklin - um svo hár og brattur . Öll gerðin á fjallinu er slík , að áhorf - andanum kemur til hugar einhver goða - eða jötnahöll , slík sem segir frá í Snorraeddu , nokkurskonar Breiðablik 1 . En vér sleppum nú þessum hugleiðingum og lítum á Eiríks - jökul til að sjá , hvað hann er í raun og veru . Sjáum vér þá fyrst , að bungan á fjallinu er miklu hærri og meiri en svo , að hún geti verið af jökli gerð eingöngu ; bungu - vaxið fja.ll hlýtur að vera undir hjarninu , og þessi fjallbunga rís eins og upp af undirfelli , þar er fjall á fjall ofan , » Pelíon á Ossa « . Nokkuð svipaðar bungur eru Geitlandsjökullinn og Okið . En um Okið vitum vér , að það er fornt eldfjall , af þeirri teg - und eldfjalla , sem dyngjur nefnast ; hefur Porv . Thóroddsen pró - fessor fyrstur leitt athygli vísindamanna að slíkum eldfjöllum hér á landi . Hafa þau myndast þannig , að hraunbunga hefur hlaðist upp yfir gosgöngunum neðan að , og eru þau talsvert flatvaxnari en þau eldfjöll , sem mest eru gerð af ösku og vikri . Annað slíkt eldfjall er Skjaldbreið , og er þó meira strýtulag á henni en Okinu , vegna þess að Skjaldbreið er miklu yngra fjall og jöklar hafa ekki jafnað hana einsog Okið ; bæði þessi fjöll eru hérumbil jafn - há , en aldursmunurinn hygg ég það sé , sem gerir , að enginn jök - ull er á Skjaldbreið á móts við það , sem er á Okinu . Útundan hraunbungunni á Okinu vottar sumstaðar fyrir hamra - stalli líkt og á Eiríksjökli , þó að miklu minna beri á því ; Okið 1 Eiríksjökli hefur verið þannig lýst : » Fra en Sokkel af forholdsvis ringe Omfang rager den op over sorte , stivnede Lavastrækninger til en Höjde af henved 6000 Fod over Havet ; dens Sider ere stejle og murlignende , dens Jökelkuppel er af en saa fuldkommen Runding , at , naar man under Bestigningen af Baula efterhaanden ser den dukke op over Horisonten , er det , som om en Maane af æventyrlig Störrelse lod sig til Syne paa Himmelhvælvingen , indtil de blaa Klippevægge , idet de ogsaa træde ind i Synsfeltet , forstyrre Ligheden . Eiríksjökelen bærer Prisen for alle de Bjærge , man kan se fra Baulas Top . Lig et Palads for en af Edda'ens Jætter , knejser den over Ödemarkerne med sine mörkeblaa Vægge og Tagets skinnende Hvælving « , — En Bestigning af Fjældet Baula i Island . Dansk geogr . Tidsskrift 1897 , bls. 46 — 7 .