Virðulegur forseti . Ég þakka hæstv. samgöngu - og sveitarstjórnarráðherra fyrir að verða við beiðni minni um að ræða í sérstakri umræðu samgöngusáttmála höfuðborgarsvæðisins og þær mikilvægu áskoranir sem við stöndum frammi fyrir í samgöngum á þessu svæði . Ísland er stórt en fámennt land sem gerir að verkum að það að reka hér samgöngukerfi eins og við gerum kröfu um er krefjandi og erfitt verkefni . Ég veit að víða er kallað eftir bættum samgöngumannvirkjum , og ráðherra og okkur hér á þingi er oft vandi á höndum þegar kemur að því að setja fé í samgöngumál . Hvernig er best að forgangsraða ? Í þessari umræðu í dag forgangsraða ég höfuðborgarsvæðinu fram yfir landsbyggðina . Það er ekki vegna þess að ég átti mig ekki á þeim brýnu og miklu verkefnum sem þar eru heldur vegna þess að ég tel fulla ástæðu til að höfuðborgarsvæðið fái óskipta athygli okkar núna . Ég er sem sagt að ítreka það að við erum að ræða samgöngumál höfuðborgarsvæðisins . Á 148. þingi lagði ég fram fyrirspurn til hæstv. samgönguráðherra um fjármagn sem varið hefði verið á síðustu tíu árum til samgöngumála , skipt eftir kjördæmum . Svarið talar sínu máli . Rúmlega 159 milljarðar fóru til nýframkvæmda og viðhalds á vegum á árunum 2007 – 2017 . Af þeirri fjárhæð fóru aðeins 17% til höfuðborgarsvæðisins . 17% fóru til svæðisins þar sem um 70% landsmanna búa , enn stærra hlutfall landsmanna starfar og allir landsmenn heimsækja reglulega þar sem hér er öll helsta þjónustan , auk þess sem nánast allir ferðamenn sem sækja landið heim fara um þetta svæði . Ég er ekki að segja að 70% af þessu fé hefðu átt að fara á höfuðborgarsvæðið því að eins og ég sagði áðan er landið stórt og hér er dýrt að halda uppi góðum samgöngum . En getum við ekki öll verið sammála um að það er eitthvað rangt við 17% ? Þá segja sumir að sveitarfélögin hafi samið af sér nýframkvæmdir með samningum um eflingu almenningssamgangna þar sem um 1 milljarður átti að renna til almenningssamgangna á ári hverju . Því er hægt að svara þannig til að það er vissulega rétt að sveitarfélögin gerðu samning , langþráðan samning um að ríkið kæmi með einhverjum hætti að rekstri almenningssamgangna . Milljarðurinn á ári skilaði sér aldrei heldur var upphæðin á bilinu 600 – 700 milljónir og að 900 milljónum . Og jafnvel þó að þessi tala sé tekin inn , og þá auðvitað styrkur ríkisins til almenningssamgangna á landsbyggðinni líka , hreyfir það aðeins lítillega við þessari prósentu . Þá er mikilvægt að hafa í huga að víðast hvar , ef ekki alls staðar , eru almenningssamgöngur samstarf tveggja stjórnsýslustiga , annaðhvort sveitarfélaga og fylkja eða sveitarfélaga og ríkis , eins og hér . Auk þess var í samkomulaginu listi yfir framkvæmdir sem samkomulag var um að fara ekki í á næstu árum þó að framkvæmdum sem ekki voru á listanum yfir frestanir , en voru á samgönguáætlun þess tíma , hafi ítrekað verið frestað . Nefni ég sem dæmi Arnarnesveginn . Hvað sem þessu líður er ástæða til að gleðjast yfir þeim skrefum sem nú hafa verið stigin með samstarfi ríkis og sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu með samgöngusáttmála svæðisins . Ég vona reyndar að þetta sé fyrsta skref í því að við tölum hér um sérstaka samgönguáætlun fyrir höfuðborgarsvæðið . Sveitarfélögin á svæðinu hafa unnið á síðustu árum að svæðisskipulagi þar sem samgöngur á milli svæða skipta auðvitað sköpum . Það er þverpólitísk niðurstaða þeirrar vinnu og svo áframhaldandi vinnu sveitarfélaganna með ráðuneytinu og Vegagerðinni að lausnin á samgöngum á höfuðborgarsvæðinu sé blönduð leið . Þannig er lögð áhersla á virka samgöngumáta með eflingu innviða fyrir gangandi og hjólandi ásamt veglegu framlagi til borgarlínu og eflingar almenningssamgangna , en líka með fjármagni til stofnvegakerfisins með ljósastýringum og mislægum gatnamótum þar sem það á við . Ég er sammála þessari leið og finnst mikilvægt að valfrelsi sé raunverulegt í samgöngum . Fólk sem hér býr á að hafa raunverulegt val um hvernig það kýs að koma sér á milli staða . Þess vegna er mikilvægt að bjóða upp á fjölbreytta og góða kosti í samgöngum , kosti sem geta verið raunveruleg samkeppni við einkabílinn fyrir þá sem það kjósa . Bættar samgöngur eru lífsgæðamál og við viljum auka lífsgæði fólks . Bættar samgöngur eru að sjálfsögðu mikið öryggismál og síðast en ekki síst eru samgöngur risastórt umhverfismál . Ég vil því fá tækifæri til að ræða þennan samning við ráðherrann og beini eftirfarandi spurningum til hans : Hvaða áhrif mun samgöngusáttmálinn hafa á samgöngur á höfuðborgarsvæðinu á næstu árum ? Hvernig var og verður samstarfi við sveitarfélögin og aðra hagaðila háttað ? Hvernig tengjast samgöngusáttmálinn og samgönguáætlun ? Er skynsamlegt að til framtíðar verði horft til þess að við höfum tvær samgönguáætlanir , annars vegar höfuðborgarsvæðis og hins vegar landsbyggðar ? Hversu raunhæft er að ætla að framkvæmdir sem tilgreindar eru í samningnum klárist á tilskildum tíma ? Mun Sundabrautin verða að veruleika á tímabili samgöngusáttmálans og hvernig mun Sundabrautin nýtast höfuðborg og landsbyggð ?