Þetta segir Hrafntinna , eilífðarprinsessa af Pangeu og aðalpersóna í nýjustu sögu Andra Snæs Magnasonar , Tímakistunni . Þar bíða sögupersónurnar eftir að tíminn líði og hvíla aðgerðalausar á meðan í svo kölluðum tímakistum . Hugmyndin um kistu sem frystir tímann er vel þekkt minni úr ævintýrum , m.a. úr ævintýrinu um Mjallhvíti , en Tímakistan hefst á tveimur erindum úr ljóði Jóns úr Vör , „ Mjallhvítarkistunni “ : Rétt eins og þessi erindi sýna , og þrátt fyrir að nútímasamfélagið sé upptekið af kapphlaupinu við tímann og líti hann oftar en ekki neikvæðum augum , hefur tíminn jákvæða eiginleika og færir okkur til dæmis vorið . Sú tvíbenta áhersla kemur bersýnilega fram í Tímakistunni : „ Gjafmildur og miskunnarlaus í senn myndi tíminn leika um fólkið eins og frískur andvari , eins og æðandi stormur og lognkyrr dagur . Hann myndi herða fólk , lyfta því upp í hæðir eða feykja burt eins og sandkorni . “ ( 295 ) Söguþráður bókarinnar fylgir tveimur tímum og fer um tvo ólíka heima sem þegar fram líða stundir reynast samtvinnaðir . Lesendur eru þannig kynntir fyrir sögu sem geymir aðra sögu ; sú fyrri hverfist um heim sem minnir á dystópíska útgáfu af íslenskum samtíma en inni í honum leynist annar fantasíuheimur sem minnir á forneskjulegt ævintýri eða goðsögu . Þannig byrjar fyrsti kafli bókarinnar , „ Aldrei aftur febrúar “ , á að nokkrir krakkar , sem eiga það sameiginlegt að húka ekki inni í tímakistum að bíða eftir betri tíð , koma saman og hitta konu , Svövu að nafni . Hún segir þeim söguna af uppruna tímakistunnar og af prinsessunni eilífu , Hrafntinnu , sem kúrði í slíkri kistu í fleiri hundruð ár . Meginhluti og miðbik sögunnar dvelur við fantasíuheiminn og fylgir Hrafntinnu og föður hennar , konunginum Dímoni , sem telur sig hafa sigrað heiminn en horfir svo upp á konungsríki sitt fjara smám saman út . Eftir því sem líður á söguna kynnast lesendur því hvernig örlög hinna konungbornu feðgina tengjast hinni nútímalegu dystópíu og hvernig fyrri sagan er í raun undanfari og orsök þeirrar seinni . Þessi uppbygging fannst mér heppnast nokkuð vel og gæða söguna goðsögulegri dýpt en á stundum fannst mér þó vanta ákveðið jafnvægi á milli ævintýrisins og dystópíunnar og að köflum þeirra væri fléttað betur saman . Sagan er skrifuð fyrir ungt fólk en efnistök og söguheimur bókarinnar gætu þó einnig höfðað til eldri fantasíuáhugamanna . Síðustu ár hefur borið á grósku í íslenskum fantasíum , einkum þó fyrir ungt fólk . Í sumar kom út varúlfasaga Stefáns Mána Úlfshjarta við mikinn fögnuð unglinganna í leshring Borgarbókasafnsins . Nú fyrir jólin kom svo út annar hluti Þriggja heima sögu eftir þá Kjartan Yngva Björnsson og Snæbjörn Brynjarsson , Draumsverð , en fyrri hlutinn , Hrafnsauga , hlaut góðar viðtökur og bókaverðlaun bóksala fyrir ári síðan . Þá kom núna fyrir jólin út Múrinn eftir Sif Sigmarsdóttur sem einnig er fantasíusaga með samtímalegar skírskotanir og ætluð ungu fólki . Þessi gróska er góðra gjalda verð og ég fagna því að höfundar sinni í ríkari mæli ákveðnum hópi sem hefur oft orðið útundan á íslenskum bókamarkaði , það er blessuðum unglingunum eða unga fólkinu . Hingað til hefur þessi hópur sótt í efni eins og fantasíur í enskar seríubækur . Því er vel að þau fái áhugaverðar bækur og spennandi sögur við sitt hæfi á móðurmáli sínu . Ef við viljum hlúa að tungumálinu verðum við að hlúa að íslenskum textum fyrir alla aldurshópa , að útgáfu þeirra og ekki síst að þeim rithöfundum sem þá skrifa . Og meira um pólitík og vitundarvakningu : Tímakistan er ekki einungis saklaust ævintýri um baráttu góðs og ills heldur geymir sagan þræði og efnistök sem þekkja má úr fyrri verkum höfundar . Hér má finna þá ævintýralegu kímni og rómantík sem einkennir Söguna af bláa hnettinum svo eftirminnilega , söguna sem kom Andra Snæ á kortið og hlaut fyrst barnabóka Íslensku bókmenntaverðlaunin árið 1999 . Vísindskáldskap og dystópískt umhverfi sögunnar muna lesendur eftir úr skáldsögunni LoveStar frá árinu 2002 . En það sem kemur ef til vill mest á óvart , einkum vegna þess að sagan er fyrst og fremst ætluð unglingum , er að Tímakistan sver sig að vissu marki í ætt við Draumalandið . Hér liggur höfundi margt á hjarta því ævintýrið um tímann er hlaðið pólitískum skilaboðum og tilvistarlegum spurningum , og hefur yfirbragð vitundavakningar . Þessi skilaboð og spurningar snúa að þátttöku og virkni einstaklingsins ( lesandans ) í samfélaginu ; að hann sitji ekki aðgerðalaus þegar honum misbýður aðfarir valdahafa eða brotið er á honum heldur láti í sér heyra og um leið gott af sér leiða . Í því liggur uppreisnin sem skæruliðarnir í ævintýrinu berjast fyrir og börnin sem vilja vekja samfélagið af værum blundi ; gera meðborgurum sínum ljóst að kreppan eigi ekki að hverfa í gleymsku tímans heldur verður að takast á við hana , orsakir hennar og afleiðingar . Þrátt fyrir að allra yngstu lesendur Tímakistunnar komi ef til vill ekki auga á það við lesturinn , nýtir höfundur sér dæmisögulega eiginleika fantasíunnar til samfélagslegrar gagnrýni . Hér snýr vitundarvakningin ekki aðeins að kreppusamfélagi samtímans heldur einnig að stærra samhengi umhverfisverndar og samfélagslegri ábyrgð og þátttöku lesandans . Tímakistan minnir á að við , umhverfið og náttúran öll , eigum í kapphlaupi við tímann vegna loftlagsbreytinga ; ef við bregðumst ekki við núna gæti það orðið um seinan . Rétt eins og hin goðsagnakennda Svala segir krökkunum : „ Ég hef fylgst með heiminum hjúpast þistlum og þyrnigerði í nokkur ár . Nú er þess skammt að bíða að húsin hrynji endanlega , að borgin hverfi undir skógarbotninn og þá er of seint að stíga út úr heiminum . “ ( 263 ) Þrátt fyrir að þessir þættir séu fyrirferðamiklir í textanum verður tónninn í sögunni aldrei prédikunarkenndur né leiðingjarn . Tímakistan fer hægt af stað – ef til vill fullhægt – en dramatíkin nær hápunkti undir lokin og við það fer sagan á flug og verður æsispennandi .