15.4.2009 Elsta dæmi Orðabókar Háskólans um máltækið er úr riti eftir Jón Rúgmann frá miðri 17. öld : kuöl á sá sem völ á . Litlu yngra er dæmi úr málsháttasafni Guðmundar Ólafssonar frá síðari hluta 17. aldar : Sá á Kvölena , sem á Völena . Merking málsháttarins liggur í því að erfitt getur verið að velja milli fólks , hluta ... 22.11.2010 Nafnorðið kosning er af sömu rót og sögnin kjósa og haft um þá athöfn sem í sögninni felst . Fleirtölumynd nafnorðsins , kosningar , hefur fengið þá merkingarlegu sérstöðu að vísa til þeirrar venju í lýðræðisþjóðfélagi að almenningur ákveði með atkvæði sínu hverjir eiga sæti á löggjafarsamkundu þjóðarinnar og í svei ... 12.5.2003 Eins og fram kemur í svari Björns Sigurðar Gunnarssonar við spurningunni Er mjólk holl ? er mjólkin með næringarríkustu fæðutegundum sem völ er á . Sérstaða hennar felst meðal annars í því hversu góður kalkgjafi hún er , en kalk er mikilvægt til að byggja upp sterk bein : Því meiri kalkforði sem kemur í beinin áður en ... 14.9.2009 Rakhnífur Ockhams er vel þekkt regla innan vísinda . Hún er kennd við enska heimspekinginn William af Ockham ( 1285 – 1345 ) . Í stuttu máli felst hún í því að velja alltaf einföldustu skýringuna þegar völ er á nokkrum hugsanlegum skýringum sem gera fyrirbærunum jafngóð skil . Með rakhnífnum eiga menn þá að skera burt fl ... 16.1.2004 Þetta er góð og þörf spurning . Stutta svarið við henni er „ já " . Við reynum eftir bestu getu að tryggja að svörin séu „ rétt “ í þeirri merkingu sem yfirleitt er beitt í vísindum , það er að segja að þau séu í samræmi við það sem best er vitað þegar þau eru skrifuð . En þegar spurt er til dæmis um splunkunýja þekki ... 13.6.2003 Upphaflega spurningin hljóðaði svona : Hvað er fisktegundin samlokur og hvar get ég fengið myndir og upplýsingar um þær ? Latneska fræðiheitið á samlokum er Bivalvia , á ensku heita þær bivalves eða mussels en á dönsku muslinger . Samlokur eru ekki fisktegund heldur hópur hryggleysingja innan fylkingar lindýra ( Mollusca ... 14.5.2001 Það er hreint ekki eins einfalt og ætla mætti að svara þessari spurningu . Aðalvandamálið felst auðvitað í þeirri spurningu hvað þetta fyrirbæri þriðji heimurinn er og hvaða lönd teljast til hans . Hugtakið þriðji heimurinn var upphaflega notað árið 1952 af Alfred Sauvy , frönskum hagfræðingi og landfræðingi . Hug ... 13.5.2003 Unnt er að auka magn koltvísýrings ( CO2 ) í andrúmslofti gróðurhúsa með því að gefa koltvísýring af kút eða með brennslu á gasi eða steinolíu . Hreinn koltvísýringur Við venjulegan þrýsting og hita er koltvísýringur lofttegund sem vegur 1,98 kg / m 3 . Unnt er að kaupa hann hreinan á 30 kílóa stálkútum . Í kútun ... 22.11.2007 Palolo-ormar eru tegundir burstaorma ( polychete ) innan ættarinnar Eunicidae . Karldýrin eru yfirleitt rauðbrún að lit en k ... 11.10.2006 Í heild sinni hljóðaði spurningin svona : Af hverju er bara brúnn , svartur og ljós og svoleiðis litir í hárinu á manneskjum , af hverju fæðist maður ekki með bleikt eða grænt hár til dæmis ? Á þessu er ekki endilega nein ein einföld skýring . Einkum sýnist okkur þó að tvö atriði komi við sögu : Annars vegar litarefni ... 18.9.2014 Svarið við þessari spurningu er nei . Næst kemur raðtala sem er tveir tölustafir , úthlutað frá og me ... 4.1.2001 Hér er einnig svarað spurningu Baldvins Kára Sveinbjörnssonar : Er mjólk , eins og hún er unnin í dag , í raun jafnholl og af er látið ? Þegar litið er til innihalds mjólkur af næringarefnum er ekki hægt að segja annað en að mjólk sé bráðholl . Í raun er mjólk næringarríkasta einstaka fæðutegundin sem völ er á , ef frá er ... 3.6.2003 Það er rétt að kvikmyndastjörnur í Hollywood fá margfalt hærri laun en starfsystkin þeirra á Íslandi , jafnvel meira fyrir eina kvikmynd en bílfarmur af íslenskum leikurum fær fyrir alla starfsævina . Hins vegar er ekki þar með sagt að leikarar í Ameríku fái almennt hærri laun en hérlendis . Það eru ekki allir stjörn ... 28.1.2002 Margir þekkja hvernig raforka er framleidd með gufu . Þá er varmaorka gufunnar látin hreyfa hjól í gufuhverfli eða túrbínu sem tengt er við rafal ( e. dynamo , generator ) . Ef heita lindin er hins vegar vatn en ekki gufa þá er gufuþrýstingurinn ekki nægur til að framleiða raforku að neinu marki . Til dæmis er ekki tali ... 12.3.2007 Eiginlegar styrjur eru allar tegundir innan ættarinnar Acipenseridae og undirættarinnar Acipenserinae . Til þessarar undirættar teljast tuttugu og ein tegund sem flokkaðar eru í tvær ættkvíslir , Acipenser ( 19 tegundir ) og Huso ( 2 tegundir ) . Þetta eru ákaflega stórvaxnar fisktegundir , mælast venjulega frá 250 til 35 ... Thor Aspelund er prófessor í líftölfræði í læknadeild Háskóla Íslands , við Miðstöð í lýðheilsuvísindum , og forstöðumaður Tölfræðiráðgjafar Heilbrigðisvísindasviðs . Thor hefur rannsakað áhrif áhættuþátta á hjarta - og æðasjúkdóma og sykursýki og hvernig er hægt að nota þá sem forspárþætti í áhættureiknum .