16 MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 14. MAÍ 1991 400 ástæður fyrir IBM AS / 400 ámskeið IBM og kennsluforrit opna ótal leiðir við þjálfun starfsmanna . FYRST OG FREMST SKAFTAHLÍD 24 REYKJAViK SÍMi 697700 VIRÐISAUKASKATTUR Endurgreiðsla virðisaukaskatts til íbúðarbyggjenda Hvað er endurgreitt ? Virðisaukaskattur af vinnu manna sem unnin er á byggingarstað íbúðarhús - næðis er endurgreiddur . Endurgreiðsl - an nær til virðisaukaskatts af : • Vinnu manna við nýbyggingu íbúöar - húsnæðis . • Hluta söluverðs verksmiðjufram - ieiddra íbúðarhúsa hér á landi . • Vinnu manna við endurbætur og við - hald á íbúðarhúsnæði í eigu umsækj - anda . Endurgreiðslubeíðni Sækja skal um endurgreiðslu á sér - stökum eyðublöðum til skattstjóra t-bví umdæmi sem umsækjandi á lögheimili . Eyðublöðin eru : • RSK 10.17 : Bygging ibúðarhúsnæðis til sölu eða leigu . • RSK 10.18 : Bygging , endurbætur og viðhald íbúðarhúsnæðis til eigin nota . Uppgjörstímabil Hvert uppgjörstímabil er tveir mánuðir , janúar og febrúar , mars og apríl , maí og júní , júlí og ágúst , september og október , nóvember og desember . Skiladagur Endurgreiðslubeiðni skal berast skatt - stjóra fyrir 15. dag næsta mánaðar eftir að uppgjörstímabili lýkur . Sérstakt uppgjörstímabil vegna endurbóta og við - halds á árinu 1990 Beiðni um endurgreiðslu vegna viö - halds og endurbóta ibúðarhúsnæðis sem unníö var 1990 skal skilað i einu lagi til skattstjóra í síðasta lagi 20. janúar 1991 . Athygli skal vakin á því að frumrit sölureikninga skal fylgja um - sókn um endurgreiðslu vegna vinnu við endurbætur og viðhald . Hvenær er endurgreitt ? Hafi beiðni um endurgreiðslu verið skilað á tilskildum tíma fer endur - greiðslan fram eigi síðar en 5. dag næsta mánaðar eftir skiladag vegna nýbygginga og eigi síðar en 20. dag næsta mánaðar eftir skiladag vegna endurbóta og viðhalds . Launamiðar og húsbyggingarskýrsla Athygli skal vakin á því að þeir sem sækjá eða hafa sótt um endurgreiðslu virðisaukaskatts af vinnu manna við íbúðarhúsnæði á árinu 1990 skulu fylla út launamiða ( RSK 2.01 ) fyrir 20. janúar 1991 vegna greiddra launa og verktaka - greiðslna . Launamiðann skal senda til skattstjóra . Þeir sem sótt hafa um endurgreiðslu vegna nýbyggingar skulu einnig senda skattstjóra Jiúsbyggingarskýrslu ( RSK 3.03 ) með skattframtali sínu . Að eiga rétt og bera skyldur eftir Jónas Haraldsson Þeir sem hafa fylgst með kjara - baráttu einstakra hópa launþega undanfarin misseri , hafa vafalaust tekíð eftir þeim hlutverkaskiptum , sem eru að verða milli stéttarfélaga og sambanda þeirra annars vegar oghins vegar launþeganna sjálfra . í stað þess að verkalýðsforystan standi í fararbroddi í lögmætum sem ólögmætum aðgerðum , til framdráttar launabaráttu launþeg - anna , þá hafa þeir sjálfir oftar en ekki tekið við forystuhlutverkinu , en stéttarfélag viðkomandi vikið til hliðar og gerst hlutlaus aðili eða áhorfandi að eigin sögn , sérstak - lega í þeim tilvikum , þegar um ólögmætar aðgerðir launþegahóps er að ræða . Samkvæmt viðurkenndum regl - um vinnuréttarins alls staðar , er það skylda allra samtaka launþega og samtaka atvinnurekenda að beita sér að fullu hver fyrir sig að hindra að launþegar og atvinnu - rekendur beiti ólögmætum aðgerð - um í vinnudeilum sín í milli að við - lögðum þungum sektum . Stór hluti þeirra mála , sem skotið er til nor - rænna vinnudómstóla , fjallar um meint afskiptaleysi samtaka laun - þega eða atvinnurekenda og þá ákvörðun sektarfjárhæða , ef at - hafnaleysi þeirra telst sannað . Ég ætla hér á eftir að víkja nokkrum orðum að ólögmætum verkfallsaðgerðum launþegahópa , annars vegar ólögmætar verkfalls - aðgerðir landverkafólks og hins vegar ólögmætar verkfallsaðgerðir sjómanna . Eins og menn muna fóru fisk - verkakonur í mörgum frystihúsum landsins í eins dags verkfall þann 20. marz sl. til þess að þrýsta á stjórnvöld um hækkun skattleysis - marka . Ekkert er við það að athuga og í raun sjálfsagður hlutur í kjara - baráttu launþega um hærri laun og betri kjör , að vakin sé athygli á lélegum kjörum félaga viðkom - andi launþegastéttar og " hvaða kröfur þessir aðilar hafi varðandi kjör sín . Það er hins vegar eilífðar spurn - ing , hvort það sé ekki nokkuð leið að gera þetta með löglegum hætti , sem þó vissulega gerist stundum , hvort sem það er fyrir tilviljun eða af öðrum orsökum . Krafa kvennanna um lækkun skatta , þ.e. hækkun skattleysis - marka , beindist eingöngu gegn stjómvöldum , en ekki gegn atvinn - urekendum , enda hafa þeir það ekki í valdi sínu eða geta leyst þetta mál . Þess vegna gat tilgang - urinn með þessum aðgerðum verið t.d. sá að mótmæla þeim óhæfilega drætti , sem orðið hefur á endur - komu frelsarans . Ekki er það frek - ar í valdi atvinnurekenda að vinna bráðan bug á því . í 17. gr. vinnulöggjafarinnar , laga nr. 80 / 1938 , segir berum orð - um að óheimilt sé að hefja vinnu - stöðvun , ef tilgangur vinnustöðv - arinnar sé að þvinga stjórnvöld til að framkvæma athafnir , sem þeim lögum samkvæmt ekki ber að framkvæma eða framkvæma ekki athafnir , sem þeim lögum sam - kvæmt er skylt að gera . Þá er þetta verkfall í annan stað ólöglegt af þeirri einföldu ástæðu , að kjarasamningar er í gildi til 15. september nk. og því brot á grund - vallarreglu vinnuréttarins um frið - arskylduna þ.e.a.s. skyldu aðila vinnumarkaðarins að halda vinnu - friðinn meðan samningar eru í gildi . Þá þarf að boða réttum aðil - um verkfall með réttum fyrirvara o.s.frv. séu samningar lausir . Það kann að vera , að því fólki , Jónas Haraldsson „ Setja þarf þá aðilum vinnumarkaðarins skýrar reglur , hvað má og hvað ekki í vinnu - deilum , þar sem aðilar taki afleiðingunum sé útaf brugðið og þar sem mönnum sé gert full - ljóst , að þeir eiga rétt en bera líka skyldur . " sem tók þátt í þessum ólöglegu aðgerðum , finnist þetta hið bezta mál , og sjálfsögð mannréttindi að brjóta lög og beita gertæki , mál - stað sínum til framdráttar , þar sem tilgangurinn helgar meðalið . Jafn - framt því sem boðað var að slíkar aðgerðir yrðu endurteknar . A sínum tíma var viðtal í sjón - varpinu við verkakonu á Þingeyri , sem stóð fyrir þessum aðgerðum . Henni var bent á ólögmæti aðgerð - anna , en hún svaraði því þá til , að hún færi þá bara í veikindafrí . Hvernig hægt er að fá frí til þess að verða veikur á morgun eða hinn , hef ég aldrei skilið , sem er aukaat - riði . Aðalatriðið er afstaða verka - konunnar . Gæti hún ekki farið í ólögmætt verkfall , þá gæti hún náð sama markmiði , þ.e. að mæta ekki í vinnu , með því að misnota veik - indaréttinn . Það er ekki samasem merki milli orlofsdaga og veikinda - daga . Menn taka út orlofsdaga , en menn taka ekki úr veikinda - daga , eins og sumir halda og taka sér þá frí af því þeir áttu eftir svo og svo marka óúttekna veikinda - daga . Það kunna að vera dæmi þess , að einstakir launþegar átti sig ekki á lagalegri stöðu sinni við ákvörð - un slíkra aðgerða . Það verður hins vegar ekki það sama sagt um for - ystumenn stéttarfélaganna , sem vita oftast nákvæmlega um ólög - mæti aðgerðanna . En hver eru yfirleitt viðbrögð þessara forystu - manna stéttarfélaganna ? Annað hvort þykjast þeir ekkert koma nálægt þessu eða taka undir með þessum hópum gegn betri vitund . Um ólögmæti þessa verkfalls 20. marz sl. var flestu fiskvinnslu - fólki ljóst , enda neitaði stór hluti verkafólks í frystihúsunum að taka þátt í því . Hver voru viðbrögð for - ystumanna ASÍ ? í sjónvarpsviðtali við Ásmund Stefánsson fram - kvæmdastjóra í tilefni 75 ára af - mælis ASÍ sagði Ásmundur að - spurður um þessar verkfallsað - gerðir , að það væri ánægjulegt að verkafólk skuli hafa frumkvæði og framtak til slíkra aðgerða . Taldi hann það ekki ólöglegt , að fólk tæki upp slíkar aðgerðir á einstök - um vinnustöðum , þ.e.a.s. þá teldist