Kristján Þór Júlíusson , sjávarútvegs - og landbúnaðarráðherra , kynnti tillögur verkefnastjórnar um bætt eftirlit með fiskveiðiauðlindinni er varðar endurskoðun á meðal annars skilgreiningu á tengdum aðilum í lögum um stjórn fiskveiða á ríkisstjórnarfundi í morgun . Í tillögunum er hvorki tekin afstaða til reglna um hámarksaflahlutsdeild né kröfu um hlutfall meirihlutaeignar í tengdum aðilum . Þau mál er enn til skoðunar hjá nefndinni og verður fjallað um þau í lokaskýrslu hennar , sem á að skila í mars næstkomandi . Í tillögunum , sem eru fimm talsins , felst að skilgreining á tengdum aðilum verði látin ná til hjóna , sambúðarfólks og barna þeirra , að ákveðin stjórnunarleg tengsl milli fyrirtækja leiði til þess að fyrirtækin eru talin tengd nema sýnt sé fram á hið gagnstæða , að skilgreint verði hvað felst í raunverulegum yfirráðum , að aðilar sem ráða meira en sex prósent af aflahlutdeild eða 2,5 prósent af krókaflahlutdeild skulu tilkynna til Fiskistofu áætlaðan samruna , eða kaup í félagi sem ræður yfir hlutdeild eða kaup á hlutdeild og koma kaupin ekki til framkvæmda nema samþykki Fiskistofu liggi fyrir og að Fiskistofu verði veittar auknar heimildir til afla gagna . Auglýsing Kjarninn greindi frá því í morgun að verkefnastjórn um bætt eftirlit með fiskveiðiauðlindinni hefði skilað inn tillögum sínum . hún var skipuð í mars 2019 og í henni sátu Sigurður Þórðarson , sem var formaður , Brynhildur Benediktsdóttir , sérfræðingur á skrifstofu sjávarútvegs - og fiskeldis í atvinnuvega - og nýsköpunarráðuneytinu , Elliði Vignisson , sveitarstjóri , Hulda Árnadóttir , lögmaður og Oddný G. Harðardóttir , alþingismaður . Í nóvember , í kjölfar Samherjamálsins , óskaði Kristján Þór eftir því að verkefnastjórnin myndi skila þeim hluta vinnu sinnar sem snéri að tengdum aðilum fyrir 1. janúar 2020 . Henni var skilað skriflega 30. desember 2019 . Í tilkynningu segir Kristján Þór að samkvæmt skýrslu Ríkisendurskoðunar um eftirlit Fiskistofu megi rekja tilraunir starfsmanna Fiskistofu aftur um rúman áratug til að skilgreina hugtökin „ tengdir aðilar “ og „ raunveruleg yfirráð “ í lögum um stjórn fiskveiða . „ Það sjá allir að slík staða er óviðunandi . Þær tillögur sem nú liggja fyrir eru til þess fallnar að skýra það hvað felst í þessum hugtökum en jafnframt stuðla að skilvirkara eftirliti með reglum um hámarksaflahlutdeild . Það er um leið mikill styrkur í því að starfshópurinn sem ég skipaði í mars sl. nái samstöðu um þetta flókna mál og gefur vonir um að þessar tillögur geti orðið grunnur að því að færa það til betri vegar . “ Eftirlit og eftirfylgni í molum Ríkisendurskoðun benti á það í stjórnsýsluúttekt á Fiskistofu , sem birt var í janúar 2019 , að hún kanni ekki hvort yfirráð tengdra aðila í sjávarútvegi yfir aflahlutdeildum væri í samræmi við lög . Fiskistofa treystir nánast alfarið á tilkynningarskyldu fyrirtækja við eftirlit með samþjöppun aflaheimilda , “ sagði í skýrslunni . Ríkisendurskoðun sagði í skýrslu sinni að ráðast þyrfti í endurskoðun á ákvæðum laga um stjórn fiskveiða um „ bæði yfirráð og tengsl aðila svo tryggja megi markvisst eftirlit með samþjöppun aflaheimilda “ . Sú endurskoðun var í kjölfarið boðuð með skipun áðurnefndrar verkefnastjórnar og því flýtt að hann skilaði hluta af tillögum sínum , þeim sem snéru að kvótaþaki og skilgreiningu á tengdum aðilum , í kjölfar þess að Samherjamálið kom upp . Samherji og aðilar tengdir Brim með mikinn kvóta Nokkrir tengdir hópar eru mjög umsvifamiklir í íslenskum sjávarútvegi og halda á stórum hluta úthlutaðs kvóta . Á meðal þeirra er Samherji , stærsta sjávarútvegsfyrirtæki landsins . Í september 2019 var Samherji , stærsta útgerðarfyrirtæki landsins sem nýlega var ásakað um vafasama og mögulega ólöglega viðskiptahætti víða um heim , með 7,1 prósent úthlutaðs kvóta . Útgerðarfélag Akureyrar , sem er í 100 prósent eigu Samherja , heldur svo á 1,3 prósent kvótans og Sæból fjárfestingafélag heldur á 0,64 prósent hans . Síldarvinnslan heldur á 5,3 prósent allra aflaheimilda og sjávarútvegsfyrirtækið Bergur-Huginn er síðan með 2,3 prósent kvótans en það er að öllu leyti í eigu Síldarvinnslunnar . Auglýsing Samanlagt er aflahlutdeild þessara aðila er því rúmlega 16,6 prósent . Brim er það sjávarútvegsfyrirtæki sem heldur á mestum kvóta , en félagið fór yfir hámark sem lög heimila í kvóta , í krókaaflahlutdeild í þorski , í nóvember þegar stjórn þess samþykkti samninga um kaup á tveimur sjávarútvegsfyrirtækjum í Hafnarfirði , Fiskvinnslunni Kambi og Grábrók . Hjálmar Kristjánsson átti 39 prósent í Kambi og allt hlutafé í Grábrók . Það félag var 1. september síðastliðinn með 3,9 prósent af öllum úthlutuðum kvóta . Auk þess var félagið Ögurvík ( í eigu Brims ) með 1,3 prósent aflahlutdeild . Þann 10. desember síðastliðinn greindi Kjarninn frá því að Útgerðarfélag Reykjavíkur hefði keyptný 33,3 prósent hlut KG fiskverkunar í eignarhaldsfélaginu Kristján Guðmundsson ehf. , sem átti 37 prósent í Útgerðarfélagi Reykjavíkur . Útgerðarfélagi Reykjavíkur og mun hverfa úr öllum stjórnunarstörfum í félaginu . Í orðsendingu sem Kjarnanum barst frá Útgerðarfélagi Reykjavíkur segir að þar með séu „ rofin fjárhagsleg tengsl á milli bræðranna Guðmundar og Hjálmars Kristjánssona . Auk þess eiga tvö tengd félög þess hlut , þar af á FISK-Seafood eignarhaldsfélag , í 100 prósent eigu Útgerðarfélags Reykjavíkur , 10,05 prósent hlut . Samtals á þessi samstaða Guðmundar Kristjánssonar því nú 46,26 prósent í sjávarútvegsrisanum . Félag Hjálmars Þór Kristjánssonar , KG Fiskverkun á Rifi , er líka á meðal stærstu eigenda Brims , með 6,5 prósent eignarhlut . Þeir bræður eru ekki skilgreindir sem fjárhagslega tengdir og því nær eignarhlutur samstæðu Guðmundar Kristjánssonar ekki yfir þau 50 prósent mörk sem þarf til að hann teljist tengdur aðili í skilningi laga um hámarksúthlutun á aflahlutdeild . Samanlagður kvóti þessara þriggja félaga ( Brims , Ögurvíkur og Útgerðarfélags Reykjavíkur ) , sem eru ekki skilgreind sem tengd , var 15,6 prósent í byrjun september síðastliðins . Sú tala gæti hafa tekið breytingum enda mikil viðskipti átt sér stað innan þessa mengis síðustu mánuði . Fjórir hópar halda á rúmlega helming Kaupfélag Skagfirðinga á síðan FISK Seafood , sem heldur á 5,3 prósent heildarkvótans . FISK á 32,9 prósent í Vinnslustöðinni í Vestmannaeyjum sem er með fimm prósent heildaraflahlutdeild . Þá eignaðist FISK allt hlutafé í Soffanías Cecilsson hf. síðla árs 2017 , en það fyrirtæki heldur á um 0,3 prósent kvótans . Samtals nemur heildarkvóti þessara þriggja ótengdu aðila 10,6 prósent , og er því undir 12 prósent markinu þótt þeir yrðu skilgreindir með öðrum hætti . Sú breyting hefur hins vegar orðið á , frá 1. september síðastliðnum , að Útgerðarfélag Reykjavíkur keypti ríflega 10,18 prósent hlut FISK Seafood í Brim , sem FISK hafði keypt í ágúst m.a. af lífeyrissjóðnum Gildi , á 6,6 milljarða króna , á tæplega átta milljarða króna þann 9. september . Hagnaður FISK var , samkvæmt þessu hátt í 1,4 milljarðar króna á nokkrum dögum . Í grein sem nokkrir sveitarstjórnarmenn í Skagafirði skrifuðu á vefinn Feyki ( í eigu Kaupfélags Skagfirðinga ) 20. september 2019 var óvænt greint frá því að um 4,6 milljarðar króna af þessum tæplega átta milljarða króna kaupverði hefði verið greitt með aflaheimildum . „ Það þýðir um 10 prósent aukningu í aflaheimildum FISK Seafood í tonnum og um leið umtalsverða aukningu í umsvifum félagsins hér á heimaslóðunum , “ sagði í greininni . Samanlagt héldu þau félög sem talin voru upp hér að ofan , og tengjast Samherja , Útgerðarfélagi Reykjavíkur og Kaupfélagi Skagfirðinga , en eru samt sem áður ekki tengdir aðilar , alls á 42,2 prósent af öllum kvóta í landinu í byrjun september 2019 . Ef við er bætt Vísi og Þorbirni í Grindavík , sem héldu samanlagt á 8,4 prósent af heildarkvótanum og hafa verið í sameigingarviðræðum um nokkurra mánaðar skeið , þá fer það hlutfall yfir 50 prósent . Fjórir hópar halda því á rúmlega helming úthlutaðs kvóta . Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar , stærstur hluti þeirra aðsendar greinar . Okkar tryggð er aðeins við lesendur . Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari .