Í ljósmyndasafni Kjartans heitins Guðmundssonar rakst ég á mynd þá , sem fylgir grein þessari . Hún er af nokkrum félagsmönnum Ungmennafélagsins Baldurs í Hvolhreppi . Með því að ég þekkti þriðja mann í aftari röð frá vinstri á myndinni , Ólaf Sigurðsson að Vestmannabraut 3 hér í bæ , kom mér til hugar að leita eftir fræðslu hjá honum um félaga hans á myndinni . Nú hefur Ólafur Sigurðsson sýnt Bliki þá velvild að skrifa dálitla grein fyrir það um Ungmennafélagið Baldur , sem hann var félagi í , og gera um leið nokkra grein fyrir piltunum , sem með honum eru á myndinni . Ungmennafélagið Baldur í Hvolhreppi var stofnað árið 1924 . Áður hafði þar starfað ungmennafélag , sem bar nafn Stórólfs sterka á Stórólfshvoli . Forgöngumenn fyrir stofnun Baldurs voru þessir menn : Ólafur Bergsteinsson , Árgilsstöðum ( leiðr . ) , Sigurjón Gunnarsson , Velli , Þorkell Jóhannsson , Miðkrika , og Ólafur Sigurðsson , Vindási . Í Hvolhreppi voru 24 bæir eða jarðir í byggð , þegar ungmennafélag þetta var stofnað . Í félagið gengu bæði piltar og stúlkur , og urðu félagar 44 þá flestir voru . Fundi hélt félagið hálfsmánaðarlega frá veturnóttum fram að áramótum . Á ári hverju efndi ungmennafélag þetta til 3 - 4 almennra skemmtana og var ein af þeim álfadans . Ungmennafélagið Baldur hafði góð áhrif á andann í byggðinni , jók samheldni unga fólksins í hreppnum og stuðlaði að bindindi , því að bindindisheit félagsmanna var í heiðri haft . Félagsmenn æfðu glímu og sýndu sundáhuga sinn í verki með því að byggja sundlaug , sem notaðist vel , þó að frumstæð væri . Ef veikindi steðjuðu að heimilum , svo að erfiðleikum varð bundið að fullnægja þörfum heimilisins utan veggja sem innan , hlupu ungmennafélagarnir undir bagga , veittu heimilishjálp ýmist innan bæjar eða utan eftir ástæðum . Stæði bóndi höllum fæti við öflun heyja um sláttinn , veittu ungmennafélagarnir hjálp með vinnugjöfum dag og dag . Á sumrum beitti Ungmennafélagið sér fyrir sameiginlegum skemmtiferðum unga fólksins í hreppnum . Þá var farið á hestum inn á Þórsmörk eða Hraunteig , sem er skóglendi vestur af Heklu , og víðar var dvalið stund úr degi . Á þessum árum var lítið um bifreiðar í hreppnum og flestar ár óbrúaðar . Þrisvar eða fjórum sinnum á vetri hverjum voru fengnir fyrirlesarar , sem fluttu okkur unga fólkinu fræðandi erindi . Þar má nefna Sigurð Greipsson , bónda og skólastjóra í Haukadal , Ragnar Ásgeirsson , garðyrkjuráðunaut Búnaðarfélags Íslands , Guðmund Guðfinnsson lækni á Stórólfshvoli , Björgvin Vigfússon , sýslumann á Efra-Hvoli , og Sigfús Sigurðsson , barnakennara hreppsins . Fleiri voru fyrirlesararnir , þó að nöfn þeirra séu ekki nefnd hér . Ungmennafélagið Baldur sendi stundum efnilega íþróttamenn til Reykjavíkur til þess að keppa þar í glímu , sundi og fleiri íþróttum . Menntafólk í hreppnum var Ungmennafélaginu ómetanlegur styrkur , svo sem læknishjónin á Stórólfshvoli , - kona Guðmundar læknis var Margrét Lárusdóttir , sýslumannshjónin á Efra-Hvoli , - kona Björgvins sýslumanns var frú Ragnheiður Einarsdóttir , ættuð úr Breiðdal o.fl . Ungmennafélögin í Rangárvallasýslu höfðu samtök sín á milli . Þau samtök voru til menningar og ánægju , gleði og kynningar , hjálpar og þroska öllu ungu fólki í sýslunni , sem þar var að alast upp . Þessi ungmennafélög voru : Ungmennafélagið Þórsmörk í Fljótshlíð , Ungmennafélagið Hekla á Rangárvöllum . Og svo voru einnig ungmennafélög undir Eyjafjöllum og í Landsveit , þó að eigi séu þau nafngreind hér . Flest þessi ungmennafélög mynduðu með sér Ungmennasambandið Skarphéðin , sem Sigurður Greipsson var formaður fyrir . Ungmennafélögin í Rangárvallasýslu héldu íþróttamót að vorinu , ýmist að Þjórsártúni eða Kanastaðarbökkum ( leiðr . ) . Hvolhreppur lánaði Ungmennafélaginu Baldri barnaskólahúsið til fundarhalda og skemmtana , því að ráðandi menn hreppsins skildu vel hið mikilvæga gildi ungmennafélagsstarfsins fyrir unga fólkið í hreppnum og hreppsfélagið í heild . Þá mun Baldur hafa verið eini félagsskapurinn í hreppnum . Kvenfélag var þá ekki stofnað þar . Stofnun þess átti sér stað , eftir að þorp tók að myndast á Hvolsvelli , og það gerðist , þegar Kaupfélag Hallgeirseyjar byggði verzlunarhús þar og flutti bækistöð sína þangað . Ungmennafélagið Baldur er enn við lýði , og líklega er það öflugra nú en nokkru sinni fyrr . Hið myndarlega félagsheimili á Hvolsvelli er því ómetanlegur styrkur og aflgjafi . Þar rekur Ungmennafélagið starfsemi sína . Þar er bækistöð þess . Hvolhreppur er líka orðinn tvisvar eða þrisvar sinnum fólksfleiri en hann var , þegar Ungmennafélagið Baldur hóf tilveru sína og starf . Því veldur þorpið á Hvolsvelli . Þá kem ég að myndinni , sem fylgir þessum orðum mínum um ungmennafélagsstarfsemina í Hvolhreppi á æsku - og duggarabandsárum mínum . Þau minni ylja mér og fylgja mér til hinztu stundar . Kjartan ljósmyndari Guðmundsson frá Hörgsholti tók þessa mynd af okkur félögunum úti í Vestmannaeyjum á páskum 1934 . Þar höfðum við þá unnið þá vertíð . Skal nú fyrst greint frá ferðalagi okkar til Eyja . Hinn 3. janúar 1934 1 ögðum við af stað frá Stórólfshvoli og vorum reiddir á hestum út að Steinslæk í Holtum . Veður var sæmilegt . Við gengum svo frá Steinslæk að Kotströnd í Ölfusi . Við komum þangað í kafaldsdrífu , en um nóttina rauk hann upp með mikinn gadd . Um morguninn kl. 5 fórum við frá Kotströnd . Áður höfðum við „ brætt hann “ , því að tvísýnt var , hvort við ættum að leggja upp , því að veður útlit var ískyggilegt . Þegar við komum upp á Kambabrún , búnir að keifa upp Kambana rennsveittir , var kominn brunagaddur og svartabylur á norðan . – Þarna bárum við saman ráð okkar , hvort við ættum að snúa við eða freista þess að komast að Kolviðarhóli . Hið síðara var afráðið . Rifu þá tveir okkar upp nesti sitt , og snæddum við beingaddað kjöt og svo kökur . Smjörið á þeim var gaddað , - og hafði ég aldrei borðað með vettlingum fyrr . Snjórinn var svo mikill , að ekki mótaði fyrir vörðunum , og ekki hefði sézt á milli þeirra sökum dimmviðris , þó að þær hefðu staðið upp úr snjónum . Ekki mótaði fyrir veginum heldur . Tókum við þá það ráð , að við fylgdum símastaurunum . Hver okkar bar á milli 50 - 60 pund ( 25 - 30 kg ) , - nesti okkar og öll föt . Sá yngsti okkar var 16 ára og sá elzti eitthvað yfir fertugt . Sumir okkar tóku að örmagnast á miðri leið . Var þá tekið það ráð að láta Helga Jónsson í Króktúni ganga fyrstan og mig síðastan til þess að sjá um , að enginn drægist aftur úr . Svo rak að því að taka varð byrðar af einum þrem okkar , og skiptust hinir á að bera þær . Kl. hálf sex um daginn komum við að Kolviðarhóli . Það var fegins stund . Við hjálpuðum þá hver öðrum að skafa snjóinn af sér og gera sig húsum hæfan . Þá voru fyrir á Kolviðarhóli um 40 manns . Vakað var um nóttina við að þurrka föt ferðalanganna . Morguninn eftir var komin asahláka , og fórum við ekki af stað fyrr en um hádegi . Þá urðum við að vaða Sandskeiðið í kálfa og mitt læri . Nokkru síðar um daginn gerði útsynningsbyl . Undir kvöld komum við að Lögbergi og gistum þar um nóttina . Þar skiptum við um föt , en svo var kuldinn mikill í húsinu , að við festum naumast blund um nóttina . Frá Lögbergi fórum við um níuleytið um morguninn og komum við á Árbæ um tvö-leytið . Þar er nú byggðasafnið nafnkunna . Að Árbæ keyptum við okkur sætt kaffi og kringlur , hvíldum okkur þar vel og sungum mikið af ættjarðarsöngvum . Margrét húsfreyja , sem þar réði húsum , varð svo hrifin af söngnum , að hún eldaði vatnsgraut handa okkur og bar hann fram með púðursykri . Það fannst okkur sá bezti matur , sem við þá gátum átt völ á . Þegar við svo ætluðum að greiða grautinn , vildi hún ekki taka við neinum peningum af okkur . Þá létum við sína krónuna hver í sykurkar þar á borðinu . Sumarið 1967 kom ég að Árbæ og í stofuna , þar sem við sungum mest . Þar sá ég sykurkarið , sem við létum krónurnar í . Þegar við kvöddum , þakkaði Margrét okkur fyrir sönginn og kyssti okkur á kinnina hvern og einn . Síðan þrömmuðum við niður í Reykjavík og beina leið um borð í Lýru , sem fór kl. 8 um kvöldið til Vestmannaeyja . Á leiðinni lágum við allir í lest og komum kl. 3 daginn eftir til Eyja í austan stórviðri , svo að knappast var hægt að flytja fólkið í land fyrir Eiðið . Farið frá Reykjavík til Eyja kostaði þá 7 krónur . Að heiman fór ég með 30 krónur í vasa . Þær hafði ég fengið að láni í Sparisjóðnum í Garðsauka hjá Sæmundi „ sparisjóðshaldara “ . Þetta þóttu þá miklir peningar til ferðarinnar . Ég hafði selt Sparisjóðnum víxil , sem Helgi læknir Jónasson hafði skrifað upp á . Af þessum 30 krónum átti ég 11 krónur eftir , þegar ég steig á land í Eyjum . Á vertíð tók ég enga peninga uppí kaupið mitt fyrr en á lokadag , en ég var sérlega heppinn um veturinn . Aflahluturinn nam 1250 krónum , og þóttu það miklir peningar þá . Auk þess fékk ég fæði og húsnæði endurgjaldslaust en fyrir það hvorttveggja var venjulega greitt þá kr. 65,00 á mánuði . Við , sem á myndinni erum , dvöldumst allir við vertíðarstörf í Vestmannaeyjum 1934 , og óska ég nú að gera nánari grein fyrir hverjum okkar eftir því sem ég veit sannast og réttast . Vertíðarmennirnir úr Ungmennafélaginu Baldri , er um ræðir í greininni . Aftari röð frá vinstri : 1 . Ingimundur Þorkelsson , Vestri-Garðsauka - 2 . Pálmi Jóhannsson , Miðkrika - 3 . Ólafur Sigurðsson , Vindási - 4 . Helgi Jónsson , Króktúni - 5 . Sigurður Einarsson , Vestri-Garðsauka - 6 . Jón Gunnarsson , Velli - 7 . Sigurjón Gunnarsson , Velli - 8 . Þorkell Jóhannsson , Miðkrika - 9 . Ingólfur Gíslason , Langagerði ( leiðr . ) , nú til heimilis að Hólagötu 33 hér í bæ - 10 . Björgvin Guðjónsson , Brekkum . Fremri röð frá vinstri : 1 . Halldór P. Jónsson , Krókatúni – 2 . Sigursteinn Þorsteinsson , Djúpadal – 3 . Kári Ingvarsson , Markaskarði – 4 . Sigurður Jóhannsson , Miðkrika – 5 . Sigurður Gunnarsson , Velli – 6 . Hjörleifur Gíslason , Langagerði ( leiðr . ) – 7 . Árni Þorleifsson , Miðhúsum .