Staða mengunar þungmálma og annarra eiturefna í hafinu umhverfis landið - ný skýrsla Matís Mengun þungmálma og annarra eiturefna í hafinu umhverfis landið er almennt vel undir alþjóðlegum viðmiðunarmörkum , eins og fram kemur í nýrri skýrslu Matís um breytingar á lífríki sjávar við landið ( skýrsla 28 - 12 ) . Styrkur kadmíns í íslenskum kræklingi er hinsvegar hærri en almennt gerist í kræklingi frá hafsvæðum Evrópu og Ameríku og er ástæðan rakin til náttúrlegs kadmíum bakgrunns frá jarðlögum . Frá árinu 1989 hefur verið í gangi árlegt vöktunarverkefni á mengunarefnum í lífríki hafsins við Ísland . Verkefnið er fjármagnað af Umhverfisráðuneytinu , Sjávarútvegs - og landbúnaðarráðuneytinu og Matís ohf . Umhverfisstofnun er umsýsluaðili verkefnisins . Markmiðið með vöktunarverkefninu er að bera kennsl á breytingar sem kunna að verða á styrk snefilefna í lífríki sjávar umhverfis landið á ákveðnu tímabili og á milli ólíkra haf - og strandsvæða . Þá er ennfremur mikilvægt að geta borið saman stöðu lífríkis hafsins í kringum Ísland við ástandið í öðrum löndum , ekki síst vegna mikilvægis sjávarafurða fyrir þjóðina . Rannsóknin skiptir meðal annars miklu máli fyrir sölu á íslensku sjávarfangi bæði á innlendum og erlendum mörkuðum þar sem hægt er að sýna fram á með vísindalegum gögnum að íslenskur fiskur sé veiddur í ómenguðu umhverfi . Í skýrslu Matís ( skýrsla 28 - 12 á vef Matís ) eru birtar niðurstöður mælinga á mengandi efnum fyrir árin 2010 og 2011 . Í rannsókninni eru mæld snefilefnin blý , kadmín , kvikasilfur , kopar og sink , arsen og selen , þrávirku lífrænu efnin HCH , HCB , PCB , klórdan , trans-nonachlor , toxaphen , DDT og PBDE . Fram kemur í skýrslunni að styrkur þungmálma eins og kvikasilfurs er afar lágur . Hins vegar hefur styrkur kadmín stundum mælst hærri í lífríki sjávar hér við landi en á suðlægari slóðum . Magn kadmíns er þó lágt í þeim lífverum sem rannsökuð eru t.d. á bilinu 0,1 - 1 mg / kg í kræklingi . Hár styrkur kadmíns hér við land er svæðisbundinn og talinn eiga sér náttúrulegar orsakir þar sem ekkert hefur komið fram sem bendir til kadmínmengunar af manna völdum . Niðurstöður sýna breytingar í mynstri styrks klórlífrænna efna í kræklingi sem safnað var nálægt Hvalstöðinni í Hvalfirði í september 2010 sem eru sambærilegar við niðurstöður frá sama stað frá árinu 2009 . Ekki voru sýnilegar breytingar í styrk þessara efna á söfnunarstað kræklings við Hvammsvík í Hvalfirði né á neinum öðrum söfnunarstað í kringum landið sem rannsakaður var 2010 . Mikilvægt er að fylgjast með þessum breytingum í mynstri styrks klórlífrænna efna í kræklingi í vöktunarverkefninu á næstu árum til að sjá hvort þær eru enn til staðar . Ítarleg tölfræðigreiningu á gögnunum er í gangi þ.a. hægt verði að meta með vísindalegum aðferðum aukningu eða minnkun mengandi efna í lífríki sjávar hér við land .