66 Ásta , Halldór , Sigurður J. og Sigurdur K. Af augljósum ástæðum kemur stærstur hluti af hljóðstyrk sérhljóða fram á tíönisviðum þar sem hljóðmögnun á sér stað , þ. e. í formend - um þeirra , einkum hinum lægstu ( og í grunntón , F0 ) . Tíðni fyrstu tveggja til þriggja formenda sérhljóðs segir því oft næstum allt sem máli skiptir um hljóðeðlislega ( acoustic ) eiginleika þess . Er stundum jafnvel talið að fyrstu tveir formendurnir , F , og F2 , nægi einir til að aðgreina öll sérhljóð tiltekins tungumáls ( sbr.t. d. Shoup & Pfeifer 1976 : 176 ; Fry 1979 : 78 ) . Oftast er þó talið að a . m. k . í frammæltum sérhljóðum geti F3 einnig skipt nokkru máli ( Fant 1960 : 123,212 ; sbr. líka t . d. Ladefoged 1971 : 75 ; Lieberman 1977 : 151 ) . Þegar rætt er um sérhljóðaformendur á þennan hátt er að sjálfsögðu átt við meðalgildi fyrir tíðni þeirra úr allmörgum mælingum . 1.2 Um meðaltíðni og tíðnidreifingu formenda Eins og sagt var nú síðast er algengt að unnið sé með meðalgildi fyrir tíðni sérhljóðaformenda og reynt að draga ályktanir af þeim . Má reyndar fullyrða að þetta sé viðtekin venja í almennum kennslu - og handbókum um hljóðfræði . Er þetta t . d. gert í þeim tveim kennslu - bókum um íslenska hljóðfræði sem mesta útbreiðslu hafa haft á síðari árum ( Árni Böðvarsson 1975 : 29 ; Magnús Pétursson 1976b : 50 - 54 ) . Fram að þessu hafa einungis verið gerðar þrjár kerfisbundnar athug - anir á formendatíðni íslenskra sérhljóða og verða þær hér nefndar MP , SG 1 og SG 2 . Athuganir þessar miða allar einkum að því að finna meðaltíðni sérhljóðaformenda í íslensku . MP er viðamest þessara rannsókna . Hún var gerð af Magnúsi Péturssyni og segir frá meginnið - urstöðum hennar allvíða í ritum hans ( sjá einkum 1974 ; sbr. einnig t . d. 1976a : 57 - 58 ; 1976b : 52 ; 1980 : 284 - 285 ) . Niðurstöður Magnúsar um meðalgildi sérhljóðaformenda byggjast á mælingum á tíðni form - enda í dæmum sem Iesin voru af sjö fullorðnum einstaklingum , sex körlum og einni konu . SG 1 og SG 2 voru báðar framkvæmdar af Söru Garnes ( um SG 1 sjá Garnes 1973 : 275 - 278 ; um SG 2 sjá t . d. Garnes 1976 : 10 - 12 ) . I þeim báðum var tíðni sérhljóðaformenda í ís - lensku mæld í dæmum sem einungis voru lesin af einum hljóðhafa , karlmanni í báðum tilvikum . Eins og MP miða þessar athuganír eink - um að því að finna meðalgildi formenda . Nánar verður vikið að niður - stöðum þessara þriggja athugana í 3. kafla hér á eftir . Meðalgildistölur fyrir tíðni formenda eru að sjálfsögðu gagnlegar sem almenn viðmið um hljóðeðlislega eiginleika sérhljóða og eru not -