Útbreiðsla lekanda og sárasóttar hefur aukist umtalsvert á Íslandi á síðastliðnum árum eins fram kemur í meðfylgjandi greinargerð . Samkvæmt henni virðast sam - og / eða tvíkynhneigðir íslenskir karlmenn á aldrinum 20 – 44 ára vera helsti áhættuhópurinn fyrir þessar sýkingar og er aukningin í samræmi við faraldsfræði þessara sýkinga í vestrænum löndum . Til að bregðast við þessu vill sóttvarnalæknir benda á nýútkomnar „ Leiðbeiningar sóttvarnalæknis um greiningu og meðferð lekanda , klamydíu , sárasóttar og HIV “ , sem unnar voru í samvinnu fjölda innlendra sérfræðinga . Leiðbeiningarnar eru ein af tillögum starfshóps sem fyrrverandi ráðherra skipaði til að stemma stigu við vaxandi útbreiðslu kynsjúkdóma hér á landi . Til að ná árangri í baráttunni gegn þessum sýkingum er áríðandi að bregðast rétt við með viðeigandi sýnatöku , réttri sýklalyfjameðferð , sem oft þarf að fylgja eftir til að tryggja árangur meðferðar . Vaxandi sýklalyfjaónæmi lekandabakteríunnar getur torveldað meðferð , en eina leiðin til að kanna sýklalyfjanæmið er með ræktun , því greining á erfðaefni gefa ekki upplýsingar um sýklalyfjanæmi . Þá þarf einnig að finna þá einstaklinga sem gætu hafa orðið fyrir smiti með góðri rakningu smitleiða . Sambærileg aukning hefur ekki sést í tölum um klamydíu og HIV á þessu ári , nánari greining á faraldsfræði þeirra sýkinga kemur því síðar . LekandiFleiri hafa greinst með lekanda á þessu ári borið saman við síðastliðin ár , því þann 30. nóvember sl. höfðu alls 111 einstaklingar greinst með lekanda sem er töluvert fleiri en árlegur fjöldi á undanförnum árum , sjá mynd 1 . Mynd 1 . Uppsafnaður fjöldi einstaklinga sem hafa greinst með lekanda á Íslandi frá 2015 - 30. nóvember 2019 eftir mánuðum og árum . Sýkingin greinist mun oftar í körlum en konum , eins og fram kemur í töflu 1 . Samkvæmt klínískum tilkynningum frá læknum á þessu ári var 41 karlanna sam - og / eða tvíkynhneigður , sex voru gagnkynhneigðir en upplýsingar um kynhneigð vantar fyrir 50 karla . Tafla 1 . Fjöldi einstaklinga sem greindust með lekanda á íslandi eftir kyni og ári frá 2015 – 30. nóvember 2019 . Þegar ríkisfang þeirra sem greindust með lekanda er kannað kemur í ljós að Íslendingar eru í miklum meiri hluta , sjá töflu 2 . Tafla 2 . Fjöldi einstaklinga sem greindust með lekanda á Íslandi eftir ríkisfangi og ári frá 2015 – 30. nóvember 2019 . Þegar aldur þeirra sem greinast með lekanda er skoðaður , sést að sýkingin greinist oftast meðal einstaklinga á aldrinum 20 – 44 ára , sjá mynd 2 . Mynd 2 . Fjöldi einstaklinga sem greinast með lekanda á Íslandi eftir aldri á 100.000 íbúa í aldurshópi frá 2015 – 30. nóvember 2019 . Lekandasýking greinist því oftast meðal íslenskra sam - og / eða tvíkynhneigðra karla á aldrinum 20 – 44 ára , sem samkvæmt því er helsti áhættuhópurinn . SárasóttAlls hafa 36 einstaklingar greinst með sárasótt á þessu ári , þ.e. frá 1. janúar – 30. nóvember . Þetta er aukning miðað við árið 2018 , en nær þó ekki sama fjölda og 2017 en það ár greindust flestir með sárasótt , sjá mynd 3 . Mynd 3 . Uppsafnaður fjöldi einstaklinga sem greinast með sárasótt á Íslandi eftir mánuðum og árum frá 2015 – 30. nóvember 2019 . Sýkingin greinist mun oftar í körlum en konum , eins og fram kemur í töflu 3 . Upplýsingar um áhættuþætti vantar fyrir marga einstaklinga , en samkvæmt þeim upplýsingum sem fyrir liggja eru flestir karlmenn með sárasótt ýmist sam - og / eða tvíkynhneigðir . Tafla 3 . Fjöldi einstaklinga sem greinast með sárasótt á Íslandi eftir kyni frá 2015 – 30. nóv. 2019 . Þegar ríkisfang þeirra sem greindust er kannað kemur í ljós að Íslendingar eru í miklum meiri hluta , sjá töflu 4 . Tafla 4 . Fjöldi einstaklinga sem greinast með lekanda á Íslandi eftir ríkisfangi frá 2015 – 30. nóv. 2019 . Þegar aldur þeirra sem greinast með sárasótt er skoðaður sést að sýkingin greinist oftast meðal einstaklinga á aldrinum 25 – 44 ára , sjá mynd 4 . Mynd 4 . Fjöldi einstaklinga sem greinast með lekanda á Íslandi eftir aldri á 100.000 íbúa í aldurshópi frá 2015 – 30. nóvember 2019 . Samkvæmt þessu greinist sárasótt oftast meðal íslenskra sam - og / eða tvíkynhneigðra karlar á aldrinum 25 – 44 ára sem er því helsti áhættuhópurinn .