MORGUNBLAÐIÐ , ÞRIÐJUDAGUR 6. SEPTEMBER 1988 21 leysi að ætla fólkinu í sjávar - plássunum að taka enn á sig þær byrðar gegnum sveitarsjóði og jafnljóst að kaupfélögin víðast eru ekki lengur til stórræða . Hugmynd ráðgjafarnefndar ríkisstjórnarinnar um það að gera kaup á hlutabréfum í fyrirtækjum girnilegan sparnaðarvalkost fyrir almenning breytir engu um stöðuna í dag . I dag þýðir ekkert að telja fólki trú um að peningar þess geti ávaxtað sig eða haldið verðgildi í þeim fyrirtækjum sem ganga á lánsfé . í þeim efnum verður að leggja plan til langs tíma , eða þess tíma sem það tekur að endurreisa fjárhag fyrirtækjanna og að þróa hluta - bréfamarkað . 3 ) Verja verður fjármunum til þess að hjálpa einstaka fyrirtækjum að hætta í rekstri . Það væri hluti af þeirri endurskipulagningu sem fram þarf að fara . Víða háttar þannig til að hægt er að sameina rekstur eða leggja af rekstur án þess að horfa til aðstæðna í viðkomandi byggðarlögum og möguleikum til rekstrar . Það er engum greiði gerð - ur með því að halda öllum ryðkláf - um atvinnulífsins á floti . En eins og é'g vék að áðan þá á fólk að taka svona ákvarðanir en ekki peningamarkaðurinn eða tölva . 4 ) Það svigrúm sem skapaðist við þessar þríþættu aðgerðir á síðan að nota til að endurskipuleggja sölusamtök sjávarútvegsins með það að leiðarljósi að nútíma tækni og samgöngur verði nýtt - ar til þess að færa þróunar - , markaðs - og sölustarf til fyrir - tækjanna sjálfra eða svæðis - bundið — færa þau störf út — þannig að brugðist verði við breytingum á markaði strax og í fyrirtækjunum sjálfum . Það fyrirkomulag sem nú er hentaði meðan fjarskiptatækni og sam - göngur voru með öðrum hætti en nú er . I dag er hinsvegar unnt að fylgj - ast með breytingum á markaði frá degi til dags í fyrirtækjunum sjálf - um og flugið gerir þá geymsluað - ferð að frysta fisk í mörgum tilfell - um óþarfa . Þá er jafnframt ljóst að því „ styttra " sem er milli neyt - enda og framleiðanda aukast lík - urnar á að hægt sé að verða við óskum varðandi sérvinnslu ýmis konar . Og þá er komið að áherslupunkti nr. ( 5 ) sem er í raunar hluti af ( 4 ) en það er nauðsyn þess að þróunar - starf í vinnslu sjávarafurða fari fram sem víðast um landið . Ef slík starfsemi , með þeirri þekkingu sem fylgir , færi fram úti um allt land ætti það að leiða til fjölbreyttari framleiðslu sem bæði tæki mið af verkþekkingu á viðkomandi stað eða svæði og þeirri sérstöðu sem kann að vera fyrir hendi í hinum mismunandi byggðarlögum . Það ætti jafnframt að efla tiltrú þess fólks sem við greinina vinnur á framtíð greinarinnar . 6 ) Menntun í sjávarútvegsgreinum þarf að standa til boða sem víðast , þannig að því fólki sem annað hvort vill vinna í grein - inni eða vinnur þar þegar , gefist kostur á að mennta sig og leita endurmenntunar eftir aðstæð - um . Það , að ungt fólk fer úr fiskvinnslunni um leið og önnur störf bjóðast stafar m.a. af því áhuga - og virðingarleysi yfir - valda að bjóða ekki upp á leiðir til menntunar og þá aukinnar þekkingar og sjálfstrausts sem henni fylgir . Nám i fiskvinnslu gæti sem hægast verið ein af brautum fjölbrautaskólanna . Sérstaklega þarf að beina aug - um að hlutskipti kvenna , sem oftast vinna einhæfustu störfin og undir miklu álagi . Aukin menntun samfara öðrum breyt - ingum gætu stuðlað að fjöl - breyttari störfum þeirra innan greinarinnar . 7 ) Bankakerfi og sjóðir verða að laga sig að nýjum aðstæðum , auka þjónustu , ekki bara lána , og taka áhættu varðandi þróun og nýbreytni . Þeir þurfa að horfa til framtíðar en ekki bara skoða hvort veð sé í húseignum m.v. brunamat eins og nú er gert . Hugvit er líka verðmæti . Þetta þýðir að bankar og sjóðir þurfa í ríkari mæli að hafa í sinni þjónustu fólk sem þekkir til í þeim atvinnugreinum sem þjónusta viðkomandi stofnunar snýr að . 8 ) Það þarf taka upp gerbreytta fjárfestingarstefnu þar sem tek - ið verði tillit til raunverulegra rekstrarmöguleika í viðkomandi grein . Það að allt of margir séu að fjárfesta í sömu grein getur aldrei þýtt annað en taprekstur hjá öllum þegar hráefni til vinnslu er takmarkað . Þótt slíkar fjárfestingar séu gerðar undir merki byggðarstefnu er slíkt fyrirtæki vafasamur ávinn - ingur fyrir viðkomandi byggðarlag , að ekki sé minnst á þjóðarbúið í heild . 9 ) Kerfið þarf að hafa skýrar regl - ur og mismuna ekki þegar um er að ræða fjárfestingar í at - vinnulífinu . Það ábyrgðarleysi sem menn komast upp með er óþolandi og löngu tímabært að kannað sé og gert opinbert hvernig og af hverju ýmsar veigamiklar ákvarðanir sem snerta atvinnulífið og fjárfest - ingar þar eru teknar . Það að hagsmunagæslumenn ýmiss konar beiti áhrifum sínum til að þrýsta á eða liðka fyrir ákvörð - unum varðandi fjárfestingar sem e.t.v. liggur fyrir að eru hæpnar jafnvel óþarfar , á að vera hluti af liðinni tíð . 10 ) Ég fjallaði hér áður um erfið - leika sem af því stafa að frysti - hús kaupa og vinnaheila farma af blönduðum afla . ~ Fiskmarkað - ir geta vissulega skapað for - sendur fyrir betra skipulagi vinnunnar þar sem hægt er að kaupa það hráefhi sem menn yilja vinna og það magn sem hentar . Það vandamál sem skap - ast vegna þess að of mikið berst að í einu eða of lítið verða menn að leysa ef þeir ætla að ná skipu - lagi á vinnslunni og vinnutíman - um , og hvort tveggja er brýnt . Fiskmarkaðir , ýmist gólf - eða fjarskiptamarkaðir og fiskmiðlun þar sem það á við , hlýtur þvi að verða hluti af þeirri framtíð sem við sjáum fyrir okkur . En til þess að slfkt samstarf geti átt sér stað sem og annað það samstarf sem nauðsynlegt er fyrir þróun innan sjávarútvegsins þarf ekki bara nýja hugsun heldur einnig bættar sam - gðngur og þá líka samgöngur sem auðvelda beinan útflutning . Framtíðin kemur okkur öllum við Aðalatriðið er að við horfum ekki bara til dagsins í dag eða næstu vikna , heldur til framtíðar , hugsum okkur inn í framtíðina óbundin af fyrirkomulagi dagsins í dag . Það þarf að birta fólki framtíðarsýn , ekki síst því fólki sem vinnur í sjáv - arútvegi , annars munu enn fleiri missa trú á þeim möguleikum sem þar felast og byggðarflóttinn auk - ast . Þá framtíð má ekki hugsa út frá helmingaskiptum stjórnmálaflokka eða hagsmunum milliliða . Sú framtíð kemur okkur öllum við . Höfundur er varaformaður Al - þýðubaadalagsins . Persónuleg umönnun meö Lactacyd . . ! Lactacyd léttsápan eflir náttúrulegar varnir húðarinnar og kemur í veg fyrir kláða og óþægindi sem myndast oft við kynfæri , endaþarm og undir brjóstum . Lágt pH-gildi Lactacyd léttsápan inniheldur m.a. mjólkursýru sem á þátt í lágu pH-gildi sápunnar , sem er 3,5 . Lágt pH-gildið við - heldur súrum eiginleikum húðarinnar sem eru náttúruleg vörn hennar gegn sýklum og sveppum . „ Venjuleg sápa " er lútarkennd ( basísk ) og brýtur þessar náttúrulegu varnir niður . Lactacyd er fljótandi sápa með eða án ilmefna í 350 ml plast - flöskum með spraututappa . Allar upplýsingar á íslensku . Lactacyd léttsápan fæst í Fjarðarkaupum , Glæsibæ , Hag - kaupum og Miklagarði . Og að sjálfsögðu í næsta apóteki . Lágt pH-gildi Sýrueiginleikar 3,5 Hlutlaust - - - - - - - - - - - - - - - - 14 Hátt pH-gildi Lútareiginleikar Lútarleifar — Kláði Það er mikilvægt að viðkvæmum stöðum líkamans sé haldið hreinum . „ Venjulegur sápuþvottur * er varasamur því að leif - ar af lút verða gjarnan eftir og valda kláða á viðkvæmum stöðum s.s. við kynfæri og endaþarm . Lágt pH-giIdi Lactacyd léttsápunnar kemur í veg fyrir slíkan kláða . MUNDU ! Húðin heldur uppi sínum eigin vörnum gegn sýklum og sveppum . Efvið notum ranga sápu eyðum viðpessum vörnum . ( actacyf ! ^ ÍMandisáí * . . 35 ÍXTB AnKmelna V. , V fÍötímiisét * » 1.3 , 5 * * * « ) « h « ft « rH " w' Hrístis'