Spilling í sparifötum – opið bréf til dómsmálaráðherra Andartak jókst álit mitt á þér þegar fréttir bárust af því að Haraldur Johannessen hefðibeðist lausnar frá embætti . Ég taldi víst að þú hefðir stuðlað að þeirri ákvörðun og já – ég reiknaði með starfslokasamningi . Ekki af því að hann eigi nokkurn rétt á slíkum forréttindum heldur af því að afglapaskrá hans er orðin svo ljót og löng að það er ólíklegt að nokkurntíma verði friður um störf hans og spillingin sem birtist í feitum starfslokasamningum er svo rótgróin að maður reiknar einfaldlega með henni . Ég bjóst samt ekki við því að það myndi kosta ríkið tæpar 57 milljónir að losna við manninn og mér ofbýður sú upphæð . Öllu alvarlegri er þó sú undarlega ákvörðun þín að ætla að nýta þennan tudda sem ráðgjafa . Þú losaðir okkur semsagt ekki við hann eftir allt saman , þú lofaðir honum tugum milljóna og hann fær samt að hafa áhrif . Birtingarmynd spillingar Þú virðist álíta að þau höfðinglegu kjör sem þú býður Haraldi Johannessen séu eitthvað sem hann eigi rétt á vegna þess hve lengi hann hefur hangið á völdum . Fyrir því eru engin lagarök . Með réttu hefði átt að reka manninn með skömm fyrir tæpum 19 árum , eftir að rökstuddur grunur féll á hann um refsiverða háttsemi gagnvart manni sem hafði unnið sér það eitt til óhelgi að vita ekki hver sá mikli maður Haraldur Johannessen var . Starfsmannalög kveða á um fyrirvaralausa brottvikningu ef embættismaður játar á sig refsiverðan verknað sem samkvæmt hegningarlögum varðar sviptingu embættis . Ekki liggur fyrir að Haraldur hafi játað á sig verknaðinn svo það var kannski eðlilegt að brottvikning drægist en vitanlega var ríkislögreglustjóri ekki ákærður eins og óbreyttur borgari . Menn eru nefnilega ekki jafnir fyrir lögum á landinu bláa . Ekki sá þáverandi dómsmálaráðherra og flokkssystir þín ástæðu til að beita Harald neinum agaviðurlögum þótt henni hefði í raun verið skylt að áminna hann . Síðan hafa gefist ótal tilefni til að áminna Harald en enginn þeirra dómsmálaráðherra sem hingað til hafa borið ábyrgð á Haraldi hefur stigið það skref . Það er greinilega ekki sama hvaða opinberi starfsmaður það er sem brýtur af sér . Sjálf sýndir þú Haraldi sömu linkind og fyrirrennarar þínir þegar hann lét að því liggja í Moggaviðtali að hann byggi yfir vitneskju um spillingu innan lögreglunnar . Ríkislögreglustjóri sem dylgjar um spillingu í fjölmiðlum í stað þess að afhjúpa hana eftir réttum leiðum vekur grun um að hann sé að hylma yfir brot og jafnvel líklegur til þess að misnota vitneskju sína . Hann er augljóslega óhæfur til þess að gegna embættinu hvort sem dylgjurnar byggja á einhverjum veruleika eða ekki . Þú varst að vísu „ ósátt “ við viðtalið , en lýstir því samt yfir í Kastljóssviðtali að þú bærir traust til Haraldar sem ríkislögreglustjóra . Ekki dugði óánægja þín með viðtalið til þess að þú hrintir í gang skipulagsbreytingum sem hefðu getað losað okkur við Harald . Ekki hafðirðu heldur döngun í þér til að áminna hann . Framganga þín í þessu máli var hin aumingjalegasta og nú bætirðu um betur , tekur 57 milljónir úr ríkissjóði til þess að hygla þessum óverðuga embættismanni og ekki nóg með það heldur ætlarðu að nota hann sem ráðgjafa ! Spilling í sparifötum Það er einmitt svona sem spillingin virkar á Íslandi . Of mörgum finnst í hjarta sér að valdafólk og auðmenn hafi meðfæddan rétt til lífsgæða , fyrirgreiðslu og vægðar sem hinir valdlausu og efnalitlu eiga ekki kost á . Saga Haraldar Johannessen í embætti ríkislögreglustjóra afhjúpar einmitt þessa rót spillingarinnar . Enginn hefur tekið á Haraldi af því að ykkur , sem valdið hafið , finnst að hann eigi að njóta forréttinda sem engin rök eru fyrir . Íslenska spillingin er kerfislæg en það gerir hana ekkert skárri . Það heita ekki „ mútur “ heldur „ starfslokasamningur “ þegar þú gefur Haraldi fullt af peningum úr vösum annarra í skiptum fyrir eitthvað sem er ekki uppi á borðinu . Hvað fékkstu í staðinn Áslaug Arna ? Bara frið fyrir kröfum lögreglunnar um að taka á hegðunarvandamálum ríkislögreglustjóra ? Eða eitthvað meira ? Tryggingu fyrir því að fráfarandi ríkislögreglustjóri geri ekki alvöru úr illa dulbúnum hótunum um að fletta ofan af einhverju hneyksli sem rúmast ekki innan hins íslenska spillingarkerfis ? Eða er það þörfin fyrir áframhaldandi velþóknun flokkseigendafélagsins sem knýr þig ? Þegar þú , Áslaug Arna , tókst við embætti var þér tekið með fagnaðarlátum bæði frá hægri og vinstri . Jafnvel svarnir andstæðingar Sjálfstæðisflokksins slefuðu af hrifningu yfir því að „ flott , ung kona “ væri orðin dómsmálaráðherra . Ég efast þó um að nokkur ráðherra í sögu lýðveldisins hafi verið jafn snöggur að fyrirgera trúverðugleika sínum og þú . Þínar gjörðir flokkast ekki sem mútur enda hvílir engin leynd yfir þeirri gríðarlegu fjárhæð sem þú lofaðir Haraldi og kollegar þínir í ríkisstjórninni virðast sáttir við aumkunarverða réttlætingu þína fyrir því að mylja undir Harald Johannessen og tryggja honum áframhaldandi áhrif . En spilling er það nú samt . Spilling sem birtist í því að fólk eins og þú misnotar völd sín í þágu einkahagsmuna . Þið gerið það bara eftir löglegum eða í það minnsta viðurkenndum leiðum . Spilling sem hefur efni á því að vera grímulaus af því að kerfið sjálft stendur vörð um hana . Við erum vön slíkri spillingu og ég reikna ekki með að þessi ráðstöfun þín hafi nein eftirmál . Meðhöndlun þín á máli Haraldar er nefnilega dæmi um spillingu í sparifötum og flest okkar eru samdauna þeirri hefð að allt sem klæðist vel sniðnum jakka sé ósnertanlegt . Höfundur er lögfræðimenntaður álitshafi .