Listaháskóli Íslands - tilboð Hafnarfjarðar Föstudaginn 10. september var Listháskóli Íslands settur í fyrsta sinn með hátíðlegri og skemmtilegri athöfn að Kjaravalsstöðum . Er langþráður draumur margra þar með orðinn að veruleika . Ég hef unnið að þessu máli frá því í nóvember 1992 , þegar Ólafur G. Einarsson , þáverandi menntamálaráðherra , bað mig um að verða formann í nefnd um það , hvernig best væri að því staðið að koma Listháskóla Íslands á fót . Rakti ég aðdraganda málsins í stórum dráttum í ræðu við setningu skólans . Á þessu hausti færist myndlista - og handíðanám á háskólastigið . Lengi hefur legið fyrir , að nám í Myndlista - og handíðaskólanum væri viðameira en kröfur eru um á framhaldsskólastigi . Hins vegar hefur ekki verið unnt fyrr en núna að skilgreina það sem háskólanám . Er ég viss um það skref eitt leysir nýja krafta úr læðingi . Jafnframt hefur verið unnið mikilvægt stefnumótunarstarf undir forystu Hjálmars H. Ragnarssonar rektors og samstarfsmanna hana . Í raun er hér miklu meira í húfi en að stofna nýjan skóla á eigin grunni , því að í fyrsta sinn bætist háskólavídd við allt menningarlíf landsins , sem nú stendur með miklum blóma . Áður en nefndin tók til starfa haustið 1992 hafði verið ákveðið , að Listaháskóli Íslands fengi inni í svonefndu SS-húsi á Laugarnestanga , sem ríkið keypti á sínum tíma , þegar gerðar voru ráðstafanir til að treysta fjárhagslegan grundvöll SS og endurskipuleggja fyrirtækið . Húsið var sem sagt reist með slátur - og kjötvinnslu í huga . Hluti af starfsemi Myndlista - og handíðaskólans fluttist í þetta hús og hafa nemendur og kennarar verið misjafnlega ánægðir með aðstöðuna þar . Hefur oftar en einu sinni verið hugað að því í tíð minni sem menntamálaráðherra , hvort annað húsnæði kæmi til álita fyrir skólann . Niðurstaðan hefur jafnan orðið sú , að ekki ætti að sleppa SS-húsinu . Eftir að Listaháskóli Íslands var formlega stofnaður , fékk eigin stjórn og síðan rektor , hafa ákvarðanir um aðsetur hans flust til stjórnenda hans , en LÍ er einkaskóli . Hefur meðal annars verið leitað eftir rými í miðborg Reykjavíkur . Borgaryfirvöld brugðust þannig við því erindi , að borgarstjóri ritaði mér og fjármálaráðherra bréf og óskaði eftir viðræðunefnd með fulltrúum okkar um málið . Ég svaraði á þann veg , að þetta væri málefni , sem stjórnendur LÍ og Reykjavíkurborgar yrðu að leysa sín á milli . Nú hefur það gerst , að bæjaryfirvöld í Hafnarfirði hafa boðið LÍ að fá til afnota húsnæði á hafnarsvæði í bænum , þar sem Bæjarútgerð Hafnarfjarðar var áður til húsa . Kvikmyndasafnið er í hluta þessara miklu bygginga og þar hefur einnig verið staðið myndarlega að leiklist undir merkjum Hermóðs og Háðvarar . Ef LÍ flyttist til Hafnarfjarðar myndi skólinn og starfsemi hans setja mikinn svip á miðbæjarlífið þar og vafalaust gjörbreyta ímynd bæjarins . Er ánægjulegt að verða var við þennan áhuga Hafnfirðinga og er hann samræmi við margt annað gott , sem þeir eru að gera í skólamálum um þessar mundir . Þeir hafa til dæmis staðið mjög vel að því að kynna nýjar námskrár grunnskólans . Í samvinnu við ríkið standa þeir að því að farin er ný leið við gerð skólamannvirkja með byggingu Iðnskólans í Hafnarfirði , en hún er fyrsta einkaframkvæmdin í skólasögunni . Þeir hafa einnig lagt sig fram um að nýta upplýsingatæknina með stórhuga og markvissum hætti innan Flensborgarskóla og þannig mætti áfram telja . Í nefnd þeirri , sem skipuð var í nóvember 1992 sat fulltrúi tilnefndur af borgarstjórn Reykjavíkur . Var við alla gerð tillagna nefndarinnar , sem sáu dagsins ljós á árinu 1993 , gengið að því sem vísu , að Reykjavíkurborg ætti fulltrúa í stjórn LÍ og kæmi með markvissum hætti að skipulagi hans , stjórn og uppbyggingu . Á þessum árum voru sjálfstæðismenn í meirihluta í borgarstjórn Reykjavíkur . Var ég sem nefndarformaður í sambandi við borgarstjóra um málið auk þess fulltrúi borgarstjórnar mótaði allar ákvarðanir nefndarinnar . R-listinn náði meirihluta í borgarstjórn 1994 . Á því ári og fram á haust var unnið að því í menntamálaráðuneytinu að semja frumvarp til laga um listmenntun á háskólastigi , sem síðan var samþykkt einróma á alþingi snemma árs 1995 . Í þeirri vinnu allri og meðferð þingnefndar á frumvarpinu var gengið að því sem vísu , að borgarstjórn Reykjavíkur skipaði fulltrúa í stjórn LÍ og borgaryfirvöld tækju þátt í því að koma skólanum á legg . Eftir að frumvarpið var orðið að lögum og ég tók sem menntamálaráðherra að vinna í samræmi við það , kom í ljós , að R-listinn taldi Reykjavíkurborg ekki hafa neinum sérstökum skyldum að gegna . Hinn 31. janúar 1998 lýsti ég þessum samskiptum í Morgunblaðsgrein , en þennan dag var efnt til prófkjörs R-listans í Reykjavík . Í greininni stóð meðal annars : „ Á síðasta kjörtímabili í Reykjavík , fyrir valdatöku R-listans , varð að samkomulagi að stofna Listaháskóla í Reykjavík með þátttöku Reykjavíkurborgar . Síðan gerist það eftir að R-listinn nær völdum , að borgarstjóri og embættismenn hennar lýsa Listaháskóla alfarið verkefni ríkisins , sem komi Reykjavíkurborg ekki við . Öll viðleitni meirihlutans í borgarstjórn Reykjavíkur hefur miðast við að losna undan afskiptum af hinum nýja skóla . Eins og áður sagði fer nú fram prófkjör R-listans og biðla frambjóðendur til kjósenda á ýmsum forsendum . Í Morgunblaðinu 27. janúar sl. birtist grein eftir Árna Þór Sigurðsson , borgarfulltrúa R-listans úr Alþýðubandalaginu , undir fyrirsögninni Háskólinn og Reykjavík . Þar segir meðal annars : „ Núverandi meirihluti Reykjavíkurlistans hefur í verki sýnt jákvæðan hug sinn til Háskólans og viðurkennt mikilvægi menntunar fyrir borgina og mættu margir opinberir aðilar taka Reykjavík sér til fyrirmyndar í þessu efni . “ Því miður blasir þessi mynd ekki við þeim , sem unnið hafa að málefnum framhaldsskólanna og að því að stofna Listaháskóla í Reykjavík undanfarin ár . Þar hefur Reykjavík síður en svo verið til fyrirmyndar heldur dregið lappirnar og beint umræðum inn á þá braut , að hún hafi engum skyldum að gegna vegna háskóla , auk þess séu henni settir ósanngjarnir kostir með því að standa að Myndlistar - og handíðaskólanum og Tónlistarskólanum í Reykjavík . Hefur borgin einhliða dregið úr fjárveitingum til Tónlistarskólans , stjórnendum hans til mikilla vandræða . Í nýútkomnu Stúdentablaði ræða Hrannar B. Arnarsson , Guðjón Ólafur Jónsson , Steinunn Valdís Óskarsdóttir , Sigrún Elsa Smáradóttir , Magnea Marinósdóttir og Helgi Hjörvar , frambjóðendur í prófkjöri R-listans , fjálglega um Reykjavík sem háskólaborg . Hinn síðastnefndi segir : „ Reykjavíkurlistinn hefur á skömmum tíma sýnt skilning á mikilvægi háskólaborgarinnar . “ Æskilegt væri að þessir nýju frambjóðendur kynntu sér viðhorf R-listans til Listaháskóla í Reykjavík , þar sem gert var ráð fyrir virkri þátttöku Reykjavíkurborgar fyrir valdatöku listans . Síðan R-listinn fékk meirihluta í borgarstjórn hefur Reykjavík lagt höfuðkapp á að þurfa ekki að koma nærri þeim háskóla “ . Ingibjörg Sólrún Gísladóttir svaraði þessari grein með alkunnum þjósti í Morgunblaðinu 4. febrúar 1998 , þar sem hún sakar mig um „ dáðleysi “ í málefnum LÍ og segir það „ handvömm “ , að í lögunum um listmenn á háskólastigi sé gert ráð fyrir því að Reykjavíkurborg komi að LÍ . Hún telur einnig , að Reykjavíkurborg hafi unnið að lausn listaháskólamálsins með því að taka þátt í bráðabirgðastjórn vegna skólans með því skilyrði , að verkaskipting ríkis og sveitarfélaga í tónlistarkennslu yrði endurskoðuð , en þetta taldi borgarstjóri „ lykilatriði við lausn Listaháskólamálsins “ eins og hún orðar það og kemst síðan að þeirri niðurstöðu að málið hafi lent „ úti í mýri “ . Listaháskólamálið er komið í höfn án nokkurra R-lista skilyrða frá Reykjavíkurborg . Allir , sem unnu heilshugar að framgangi málsins , sáu , að skynsamlegast væri að ónáða ekki borgarstjóra eða aðra á hennar vegum frekar vegna þess . Ég hitti Magnús Gunnarsson , bæjarstjóra í Hafnarfirði , við setningu LÍ að Kjarvalsstöðum en sá ekki Ingibjörgu Sólrúnu Gísladóttur , borgarstjóra í Reykjavík . Einn af varaborgarfulltrúum R-listans kom hins vegar til mín og fagnaði deginum með hamingjuóskum en sagði síðan : Við treystum því , að þú sjáir um , að skólinn fari ekki til Hafnarfjarðar !