Auk aðstandenda gagnasafnanna sem Málið sækir efni sitt til hafa aðrir starfsmenn lagt ritstjórninni lið við hönnun og undirbúning , m.a . Vefgáttin málið.is var opnuð 2016 á degi íslenskrar tungu , 16. nóvember . Hvað varðar mismunandi markmið og innihald gagnasafnanna má meðal annars benda á að Beygingarlýsing íslensks nútímamáls geymir orð og beygingar sem tíðkast í íslensku og hún er fyrst og fremst unnin í anda lýsandi málfræði – enda þótt einnig sé að finna þar athugasemdir og ábendingar um notkun . Í safninu eru nú tæplega 260 þús. beygingardæmi . Skal í því sambandi bent á eigin vef Íðorðabankans . Hún miðlar fróðleik , skýringum og skýringatilgátum um uppruna og söguleg vensl íslenskra orða og orðmynda , jafnt úr fornu máli sem úr nútímaíslensku . Orðsifjabókin kom út á prenti 1989 á vegum Orðabókar Háskólans . MálfarsbankinnMálfarsbankinn geymir safn stuttra greina um málfarsleg efni . Þar er leitast við að benda á málnotkun sem almennt hefur verið talin best við hæfi í málsniðum vandaðs og hefðbundins íslensks ritmáls og í vönduðu töluðu máli . Efni Málfarsbankans á meðal annars rætur í svörum sem tekin hafa verið saman við málfarsráðgjöf á Íslenskri málstöð og síðar Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum . Notendur geta raðað gagnasöfnunum sjö innbyrðis að eigin ósk með því að draga heiti þeirra með músinni upp eða niður á skjánum . Hægt er að loka fyrir niðurstöður úr tilteknu safni á skjánum . Í vinstra horni neðst er hnappur með tenglum í alla vefi Stofnunar Árna Magnússonar í íslenskum fræðum og samstarfsaðila . Hér má m.a. finna fleiri vefi um mál og málnotkun , á borð við Ritmálssafnið , Risamálheildina , Nýyrðavefinn og ISLEX , auk Málsins og gagnasafna innan þess . No. viður , við , viði , viðar ; viðir , viði / ( viðu ) , viðum , viða , kk. , merkir m.a. ‘ tré , timbur , rekaviður ’ . Orðasambandið reka við vísar trúlega til þess er rekaviður var unninn . Fleygur var rekinn í tréð [ viðinn ] til að kljúfa það og gat þá heyrst brakandi / marrandi hljóð líkt og er menn leysa vind , físa , freta , prumpa . Hér er því um að ræða myndmál sem virðist ekki eiga sér hliðstæðu í öðrum tungum . Elstu tvö dæmi um orðasambandið eru frá 17. öld og er annað eignað Hallgrími Péturssyni : hann hýdd ’ á bak og hátt við rak , / höfðum við oss þá frá ‘ onum ( s 17 ( HPNLjóð 97 ) ) . Hitt er úr kveðskap Stefáns Ólafssonar : * hann hljóp á bak og hátt við rak , / vær höfðum oss svo frá honum ( s 17 ( StÓ I , 411 ) ) , * Trúðu henni aldrei Þrúðu þegar hún rekur við ( m 17 ( JRúgm I , 336 ) ) ; Hvisp , sagði bóndinn , reið og rak við ( s 17 ( GÓl 1659 ) ) . Auk merkingarinnar ‘ leysa vind ’ getur orðasambandið einnig merkt ‘ koma í stutta heimsókn , líta inn hjá e-m ’ , sbr. : Viltu ekki auðsýna mér það vináttumark að reka við hjá mér eitthvert kvöld ( KGBr 161 ( 17.12.1861 ) ) . Fyrir margt löngu varð orðasambandið ógagnsætt og mun orðmyndin við jafnan skilin sem ao. eða fs. enda svipar henni setningafræðilega mjög til fs. / ao . Þrætu um hvort við í orðasambandinu reka við sé no. eða fs. / ao. má líkja við deilu um keisarans skegg en fyrir mér er orðasambandið skemmtilegra en ella ef það má rekja til þess er e-r rekur við fleygum . 3 við , † við ( u ) r fs. ‘ með , hjá , gegn , … ’ ; sbr. fær. við , viður - , nno . ved , sæ. vid og veder - , nd . ved , fd . withær , with , fe . wið , ne . with , fsax . withar , with , fhþ . widar , nhþ . wider ( og wieder ‘ aftur ’ ) , gotn . wiþra ‘ gegn ’ ; við er yngri mynd af við ( u ) r og upphafl. merk . germ . orðsins ‘ gegn , á móti ’ ; sbr. rússn . vtoroj , fsl . vŭtorŭ ‘ annar ’ , fi . vitará ̄ m ‘ lengra , áfram ’ og vitará - ‘ áframhaldandi ’ ; < * u ̯ ĭ-tero - , mst. - myndun af ie . * u ̯ i - ‘ fráskilinn , fráklofinn ’ , sbr. fi . vi - ‘ skiljast sundur ’ . Sjá viður ( 1 og 2 ) og víður . 1 viða kv. ( 18. öld ) ‘ bandhespa , … ’ ; sbr. nno . ve ̄ e kv. ‘ smá-þráðarvinsli ’ , þ. máll . videl ‘ hespuhluti ’ , gotn . kuna-wida ‘ fótfjötur ’ , fhþ . chunwid kv. ‘ band , fjötur ’ ; viða < * wiðo ̄ n , sk. við ( 1 ) , viðja ( 1 ) og víðir ( 1 ) , af germ . * we ̄ ̆ - , ie . * u ̯ ei - , * u ̯ ei ( ǝ ) - ‘ vinda , flétta ’ , sbr. rótskyld orð eins og vír og veggur ( 1 ) og e.t.v. vél ( 1 ) , vélendi , vérast og vil ( 2 ) . 2 viða kv. † ‘ smíðatimbur ; † timburhlaði ; † einsk . lyfting aftan við siglutréð ; † mastur ’ ; sbr. nno . vide kv. ‘ tréverk , timbur , … ’ . Sjá viður ( 1 ) . Af sama toga er nísl . viða kv. ‘ sellulósi ’ ( nýy . ) . 3 viða kv. ? ( 18. öld ) í orðasamb. þungur í viðum s.s. þungur í vöfum . Orðið virðist aðeins koma fyrir í þgf.ft. ( sbr. m.a. gátuvísuna um sauðarvöluna ) og nf. - mynd et . því óviss , sem og eiginl . merk . og uppruni . Upphafl. merk . hugsanlega ‘ hreyfing , sveiflur ( flutningar ) ’ og orðið þá e.t.v. tengt viða ( 4 ) ( s.þ. ) eða viða ( 1 ) , sbr. gátuvísuna . Tæpast sk. viður ( 1 ) og viða ( 6 ) . 4 viða s . ( nísl . ) & odot ; ‘ sveigjast til , sveiflast fram og aftur , þvælast um ’ . Hugsanlega sk. viða ( 5 ) ( s.þ. ) og gotn . wiþon ‘ hrista ’ . 5 viða s . † ‘ drepa , tortíma ’ ( í skáldam . ) . Giskað hefur verið á skyldleika við gotn . wiþon ‘ hrista ’ og fi . vyáthate ‘ skjögra , fella ’ ; viða ‘ drepa ’ þá e.t.v. < * ga-wiþo ̄ n . Óvíst . Tæpast ung so . leidd af fs. við , við ( u ) r og merk . þá ‘ að fást við ’ . Ath. forviða og viða ( 3 og ~ 4 ) . 6 viða s . ‘ safna viði , hlaða viði , safna að sér , búa að viðum ’ ; sbr. nno . vida ( vea ) ‘ safna viði , klifra í tré ’ , sæ. máll . veda ( s.m. ) , þ. máll . witen ‘ laga til tré ’ . So . er nafnleidd af viður ( 1 ) ( s.þ. ) . 1 viður k . ‘ tré , hrís , kjarr ; skógur ; timbur ’ ; sbr. fær. viður , nno . vid , nsæ . og nd . ved ( fsæ . viþer , fd . with ) , fe . widu , wudu , ne . wood , fhþ . witu ( s.m. ) , þ. máll . wit , wid ‘ viðarskíð ’ ; < germ . * wiðu - , ie . * u ̯ idhu - sk. fír . fid ‘ tré , skógur ’ . Upphafl. merk . orðsins er e.t.v. ‘ landamæraskógur ’ eða þá ‘ tré til að höggva eða kljúfa ’ , sbr. holt ( 1 ) . Orðið er líkl. rótskylt lat. di ̄ vido ̄ ‘ skipti í sundur , … ’ , fi . vidháva ̄ , ne . widow , gotn . widuwo , lat. vidua ‘ ekkja ’ . Af viður er leidd so . viða ( 6 ) og -viði ( s.þ. ) . 2 við ( u ) r fs. ‘ gegn ; með , ásamt , … ’ ; sbr. gotn . wiþra , fsax . withar - , fhþ . widar , mhþ . og nhþ . wider . Upphaflegri mynd af við ( 3 ) ( s.þ. ) . 3 Viður , † Viðurr k . Óðinsheiti . Uppruni óljós og umdeildur . Nafnið hefur verið tengt við so . viða ‘ drepa ’ , við nafn á gauskum þjóðflokki , sbr. fe . Wederas , Weder-Géatas og sæ. örn . Väderfjord , og fs. við ( u ) r . Síðasta skýringartilgátan er kannski næst lagi . Annars er hugsanlegt að Viður ( r ) og Viðrir heyri saman , hvort sem nöfnin eru tengd veður ( 1 ) eða ekki .