Almenna reglan er að sækja þarf um byggingarleyfi fyrir öllum nýjum mannvirkjum , viðbyggingum og breytingum t.d. á útliti , burðarkerfi og lagnakerfum . Ýmsar minniháttar framkvæmdir sem tilgreindar eru í 2.3.5 . gr. reglugerðarinnar eru þó undanþegnar byggingarleyfi . Sækja þarf um leyfi til að rífa og flytja mannvirki . Hugtakið mannvirki er skilgreint í 51. tölul. 1.2.1 . gr. byggingarreglugerðar á eftirfarandi hátt : „ Hvers konar jarðföst , manngerð smíð , svo sem hús og aðrar byggingar eða skýli , virkjanir , dreifi - og flutningskerfi rafveitna , hitaveitna , vatnsveitna og fjarskipta , fráveitumannvirki , umferðar - og göngubrýr í þéttbýli , stór skilti og togbrautir til fólksflutninga . Til mannvirkja teljast einnig tímabundnar og lausar byggingar sem ætlaðar eru til svefns eða daglegrar dvalar manna í fjóra mánuði eða lengur á sama stað , svo sem starfsmannabúðir og húsvagnar . Mannvirki á eða í hafi , vötnum og ám sem hafa fasta staðsetningu teljast einnig til mannvirkja samkvæmt reglugerð þessari . “ Mannvirki sem falla undir framangreinda skilgreiningu eru byggingarleyfisskyld með þeirri undantekningu þó að fráveitumannvirki og dreifi - og flutningskerfi hitaveitna , vatnsveitna , rafveitna og fjarskipta og breytingar á slíkum mannvirkjum eru sérstaklega undanþegin byggingarleyfi sbr. 1. mgr. 9. gr. laga um mannvirki , nr. 160 / 2010 . Sækja þarf hins vegar um byggingarleyfi vegna bygginga sem tengdar eru fráveitumannvirkjum og dreifi - og flutningskerfum hitaveitna , vatnsveitna , rafveitna og fjarskipta , þ.m.t. fjarskiptamöstrum , tengivirkjum og móttökudiskum . Sækja þarf um byggingarleyfi fyrir breyttri notkun mannvirkis , t.d. ef atvinnuhúsnæði er breytt í íbúðarhúsnæði , íbúðarhúsnæði í gististað þar sem gestafjöldi er yfir 10 manns , verslunar - og skrifstofuhúsnæði í veitingastað o.s.frv . Oftast kallar slík breytt notkun á breytingar á húsnæðinu , t.d. varðandi eldvarnir . Þó einungis sé um breytta notkun að ræða en ekki breytingar á húsnæðinu sjálfu þarf eftir sem áður að sækja um byggingarleyfi . Byggingaryfirvöld fara þá yfir hvort hin breytta notkun samræmist skipulagsáætlunum á svæðinu og meta hvort húsnæðið uppfyllir ákvæði gildandi byggingarreglugerðar vegna hinnar breyttu notkunar . Hér má nálgast tvo úrskurði úrskurðarnefndar umhverfis - og auðlindamála um byggingarleyfisskyldu :