ÍslandReykjavíkStofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðumHandritasviðSafn Árna MagnússonarSÁM 73 HÍ 73 SögubókFyrra handrit úr SvíþjóðÍslenska 1r - 379 vSögubók Efnisyfirlit er á fremra saurblaði sem á er stimplað G. Sturlaugsson . : Á þessari bók eru eftirfylgjandi sögur : 1 . Sagan af Agnari kóngi Hróarssyni , 2 . Sagan af Gunnlaugi Ormstungu , 6 . Droplaugarsona saga hin meiri , 7 . Saga Flórus og Blansiflúr , 12 . Sagan af Sigurði turnara , 13 . Sagan af Bæring fagra , 14 . Gull-Þóris saga , 15 . Natans saga . Utan við upptalninguna er bætt við : Þáttur af Bárði birtu og Skarfi skímu . Sagan af Hænsa Þóri er tvítekin í handritinu en einungis er getið um fyrri uppskriftina í efnisyfirliti . Upprunalegt blaðsíðtal bókarinnar er í fimm hlutum : 1 ) blaðsíður 1 - 170 , blöð 1r - 85v ( blað 32v er autt ) ; 2 ) blaðsíður 3 - 324 , blöð 86r - 246v ; 3 ) blaðsíður 81 - 188 , blöð 247r - 300v ; 4 ) blaðsíður 95 - 170 , blöð 301r - 338v ; 5 ) blaðsíður 1 - 76 , blöð 339r - 376v ( blöð 377v - 378v eru auð ) 1r - 189v ( bls. 1 - 170 ) Sögubók - fyrsti hluti 1r - 31v Sagan af Agnari konungi HróarssyniSagan af Agnari konungi HróarssyniÞað er upphaf þessarar sögu að Helgi konungur Hálfdánarson … … þar til Agnar konungur lét aftur kristna það . Endar þannig sagan af Agnari konungi Hróarssyni , er hún nú eins og hún kemur fyrir sjónir gerð eftir rímunum þar hvergi er að fá sjálfa söguna , af Guðbrandi Sturlaugssyni . En blöðin á Ástríður Guðbrandsdóttir . Hvítadal 16. febrúar 1883 . ( Skrifaraklausan er á blaði 32v ) . Á blöðum meðfylgjandi handritinu er þess getið að : Um rímurnar , sem eru eftir Árna Böðvarsson , sjá Brávallarímur s . clxxi . Hann nefndi þar þrjú handrit og er eitt með hendi Guðbrands , en annað með hendi Magnúsar í Tjaldanesi . 32r ✞ Minning ✞ Jón Þórarinsson fyrrum hreppstjóri f. 1807 , d. 1897 í desember að Grund í Skorradal … Hann var ekki hversdagsmaður … Blað 32v er autt . 33r - 48v Hrafnkels saga FreysgoðaSagan af Hrafnkeli FreysgoðaÞað var á dögum Haralds hárfagra Hálfdanarsonar … … báðir áttu þeir goðorð saman og þóttu miklir menn fyrir sér . Endar þannig sagan af Hrafnkeli Freysgoða . Hvítadal 1. mars 1883 af Guðbrandi Sturlaugssyni . ( Skrifaraklausan er á blaði 48v ) . 49r - 59r Þorsteins þáttur stangarhöggsSöguþáttur af Þorsteini stangarhöggÞórarinn hét maður er bjó í Sunnudal … … og er margt stórmenni frá þeim komið . Og lýkur hér söguþætti Þorsteins stangarhöggs . 49r - 59r Þorsteins saga hvítaSagan af Þorsteini hvítaÖlver hét maður og var kallaður hinn hvíti … … og endar þannig sagan af Þorsteini hvíta og Þorsteini fagra . Hvítadal 10. mars 1883 . ( Skrifaraklausan er á blaði 59r ) . 60r - 82r Gunnlaugs saga ormstunguSagan af Gunnlaugi ormstungu og Skáld-HrafniEftir því sem sagt hefur Ari prestur hinn fróði … … hún muni hafa andast nálægt 1020 eftir aldri barna hennar sem öll munu hafa verið ung er hún lést . Endar þannig sagan af Gunnlaugi Ormstungu . 82r Þessi saga því er ver … Þessar vísur voru kveðnar undir nafni stúlku sem lastaði sögu þessa , hældi mjög kveðskap Sigurðar Breiðfjörðs . ( Skrifaraklausan er á blaði 82r ) . 82r - 85 VEn þeim til gamans sem lesa vilja læt eg hér með fylgja ættartölu mína frá Kveldúlfi svo að þeir sem lifa eftir mína daga geti talið ætt sína til Helgu hinnar vænu . ( Skrifaraklausan um ættartöluna er á blaði 82r ) . Ættartala Guðbrands Sturlaugssonar frá Kveldúlfi hersi til Ástríðar GuðbrandsdótturHvítadal 6. maí 1883 . Dagsetning uppskriftarinnar er á blaði 83r en eftir henni koma viðbætur við ættartöluna , þ.e. á blöðum 83r - 83v og á blöðum 84r - 85v er ættartala Fornjótsættar [ sic ] til þeirra manna sem nú lifa . 86r - 246v ( bls. 3 - 324 ) Sögubók - annar hluti 86r - 147r Droplaugarsona sagaNjarðvíkinga - eður Droplaugarsona saga hin meiriÞorgerður hét kona … … og Þorvaldur sonur þeirra Gríms . Þorvaldur átti þann son er Ingjaldur hét , hans son var Þorvaldur er sagði fyrir sögu þessa . Og endar þannig sagan af þeim Helga og Grími Droplaugarsonum . Hafi þeir gaman af er hlíða á söguna . Hvítadal 4. apríl 1881 . ( Skrifaraklausan er á blaði 147r ) . 147r - 175v Flóamanna sagaHér skrifast Flóamanna saga eður sagan af Þorgilsi örrabeinsfóstraHaraldur gullskeggur hefur kóngur heitið í Sogni … … þeirra dóttir Sigríður átti Guðbrand bónda Sturlaugsson á Hvítadal . Endar þannig sagan af Þorgilsi örrabeinsfóstra . Guðbrandur hefur bætt við ættartölu sögunnar og endar hún á nafni skrifarans sjálfs . Skrifuð í Hvítadal árið 1881 . ( Skrifaraklausan er á blaði 175v ) . 176r - 193r Hænsna-Þóris sagaSagan af Hænsa-Þórir og nokkrum BorgfirðingumOddur hét maður og var Önundarson … … Jófríður þótti hinn mesti kvenskörungur . Og endar þannig Hænsa-Þóris saga . 193v - 206r Eiríks saga rauðaSagan af Þorfinni Þórðarsyni karlsefniHerjólfur hét maður íslenskur og sonur hans Björn … … Lúkum vér svo sögu Þorfinns karlsefnis . Skrifuð í Hvítadal 28. mars 1882 . ( Skrifaraklausan er á blaði 206r ) . 206r - 225 vSagan af Reimari keisara og Fal hinum sterkaSéra Jón Oddsson HjaltalínSagan er eignuð Jóni Oddssyni Hjaltalín ( sbr. Kristinn Kristjánsson 1979 ( óútgefin lokaritgerð ) ) . Sagan af Reimari kóngi og Fal enum sterkaSvo byrjar þessa sögu … … og stýrðu ríkjum sínum langa ævi og niðjar þeirra eftir þá . Endar þannig sagan af Reimari keisara og Fal hinum sterka . 226r - 242 vHænsna-Þóris sagaSagan af Hænsa-ÞórirOddur hét maður og var Önundarson … … Jófríður var hinn mesti kvenskörungur þar um sveitir . Og endar þannig Hænsa-Þóris saga . 243r - 246 vAf Bárði birtu og Skarfi skímuLítill söguþáttur af Bárði birtu og Skarfi skímu eður [ .... ] úr landnámasögu þeirra eru byggðu Fljót , Sléttuhlíð og Höfðaströnd og þær sveitir . Þá Höfða-Þórður bjó í Höfða á Höfðaströnd … … og er margt manna frá honum komið . Endar þannig að segja frá Bárði birtu og Skarfi skímu . Hvítadal 3. janúar 1883 , Guðbrandur Sturlaugsson . Þenna söguþátt skrifaði ég eftir afar gömlum blaðaskræðum og mun hann ei víða vera til . Heyrir hann til landnámasögu landsins . G.S. ( Skrifaraklausan er á blaði 246v ) . 247r - 300v ( bls. 81 - 188 ) Sögubók - þriðji hluti 247r - 266r Flóres saga og BlankiflúrSagan af Flórus og BlantseflúrFelix hefur kóngur heitið … … en synir þeirra stýrðu ríkinu eftir þeirra dag og þóttu hinir mestu ágætismenn . Endar þannig sagan af Flórusi kóngi og Blantseflúr drottningu . 266 rHátt bar segl við húna … Þorvaldur gamli á SandanesiHátt bar segl við húna … Þannig kvað Þorvaldur gamli á Sandanesi þegar ræningjaskip sveimaði þar fyrir landi . Er það sögn manna að skipið færist með allri áhöfn . ( Skrifaraklausan er á blaði 266r ) . 266 vFaðir vor á himna hæðum … Faðir vor í ljóðum eftir Þorvald gamlaÞorvaldur gamli á SandanesiFaðir vor í himna hæðum … Það ætla menn að Þorvaldur dæi blindur og fjörgamall árið 1566 , Guðbrandur Sturlaugsson . ( Skrifaraklausan er á blaði 266v ) . 267r - 282v Sigurðar saga turnaraSagan af Sigurði Vilhjálmssyni turnaraSvo byrjar sögu þessa að fyrir Frakklandi hefur kóngur ráðið … … Endar þannig söguna af Sigurði konungi Vilhjálmssyni er kallaður var turnari . Skrifuð á Hvítadal , febrúar 1877 . ( Skrifaraklausan er á blaði 282v ) . 283r - 299v Bærings sagaSagan af Bæring fagra riddaraÁ dögum Alexanders páfa réði fyrir Saxlandi … … og höfum vér ei meira heyrt af hans frægðarverkum . Og endar þannig sagan af Bæring fagra riddara . 300r - 300 vÞorsteinn ErlingssonRaskR . Kr . Rask . 1787 - 1832 - 1837 Þú komst þegar Fróni reið allra mest á … Kvæðið er í ljóðabók Þorsteins Erlingssonar , Þyrnum . Ljóðið hefur undirtitilinnÁ hundrað ára afmæli hans 1887 . Þorsteinn Erlingsson kvað þannig um Dani að makligleikum . ( Skrifaraklausan er á blaði 300v ) . 300v Bjarni bjó til húfu … Gunnar PálssonBjarni bjó til húfu … 301r - 338v ( bls. 95 - 170 ) Sögubók - fjórði hluti 301r - 337r Gull-Þóris sagaHér hefst Gull-Þóris eður Þorskfirðinga sagaHallsteinn son Þórólfs Mostrarskeggja … … Gunnar bjó á Gunnarsstöðum en Grímur í Múla langa tíð en Þorsteinn Kinnarsson á Kinnarstöðum . Endar þannig sagan af Gull-Þórir og Þorskfirðingum . Skrifuð á Hvítadal 1880 . Þennan eftirfylgjandi kapitula vantaði í handrit það er ég skrifaði eftir og læt ég hann því hér með fylgja eins og hann fyrir kemur í prentuðu sögunni , er hann þar hinn ellefti . ( Skrifaraklausan er á blaði 336v ) . 336v - 337r Gull-Þóris saga … Það verður þessu næst til tíðinda … … beið hann við eyjarnar til þess er veðrið lægði . Hélt hann þá heim og sagði sínar farir ei slétttar . Þannig er þessi kapituli og er mér grunur á að hann sé seinni manna smíðan . Eigi síður enn seinasti hluti sögurnnar . Guðbrandur Sturlaugss . ( Skrifaraklausan er á blaði 337r ) . 337v - 338v Ættartala Ástríðar Guðbrandsdóttur rakin frá Guðmundi ríka og konu hans , Þórlaugar AtladótturÆttartala Guðmundar ríkaGuðmundur ríki bjó á Möðruvöllum í Eyjafirði … … Guðmundur bóndi á Hvítadal . Hans dóttir … Ástríður Guðbrandsdóttir sem þessa bók á . 339r - 378v ( bls. 1 - 80 ) Sögubók - fimmti hluti ( blöð 377v - 378v eru auð ) 339r - 376v Sagan af Natani KetilssyniSagan af Natani KetilssyniKetill hét maður , son Eyjólfs Eyjólfssonar … … og kom svo að hann gekkst við faðerni sveinsins , gaf með honum og fór síðan utan með hann . Pappírii + 378 + i blöð í ( 220 + / - 1172 + / - 1 ) . Klæðning kápuspjaldanna er upplituð og máð og skinnklæðning á kili er tekin að gefa sig . Eindálka . Leturflötur er ca 180-190140-150 . Band ( 22719554 ) er hugsanlega frá 1880 - 1888 , og þá samtímaband ef mið er tekið af því hvenær skrifarinn gaf dóttur sinni bókina ( sjá feril ) . Bókin er bundin í þykk pappaspjöld , klædd brúnu skinni á kili og hornum og blágrænn snjáður líndúkur er á spjöldum . Skrifarinn setur bókina saman fyrir dóttur sína Ástríði Guðbrandsdóttur . Á fremra ( síðara ) saurblað hefur skrifarinn skrifað : Bókina á Ástríður Guðbrandsdóttir . Henni gefin af föður hennar , Guðbrandi Sturlaugssyni , 1888 . Handritið fékk Stofnun Árna Magnússonar að gjöf frá sonum prófersors Valters Janssons 2003 . Það hafði hann fengið frá nemanda sínum Gunn Nilsson 14.9.1951 . Gunn Nilson , síðar Widmark , prófessor í Uppsölum , keypti handritið á Íslandi árið 1951 fyrir milligöngu Sigurðar Nordals , ásamt tveimur öðrum handritum ( sbr. fylgigögn ) .