Rannsóknarráð á þingi - nýjungar í skólastarfi - lög stöðva sjómannaverkfall Fjölmiðlar sögðu frá því í vikunni , að fimmtudaginn 10. maí fór fram umræða utan dagskrár á alþingi að ósk Sigríðar Jóhannesdóttur , þingmanns Samfylkingarinnar , um hugmyndir mínar um breytingu á Rannsóknarráði Íslands . Var ágætt að fá tækifæri til að gera þingmönnum stuttlega grein fyrir hugmyndinni , því að þeir eiga síðasta orðið um breytingar á lögunum , eins og gefur að skilja . Verra var , að umræðurnar báru þess merki , að þingmenn stjórnarandstöðunnar nálguðust viðfangsefnið á þeirri forsendu einni að koma höggi á mig en án þess að hafa kynnt sér málið sjálft . Á fundi með verkfræðingum og tæknifræðingum um þetta mál var ég spurður um fjölda ráðherra í rannsóknarráðinu og þar var með efnislegum rökum bent á , að heilbrigðisráðherra þyrfti að eiga aðild að ráðinu til að halda fram hlut hinna mikilvægu rannsókna , sem stundaðar eru í þeim málaflokki , sem hann stýrir . Ég svaraði því á fundinum , að vissulega væru efnisleg rök fyrir því , að heilbrigisráðherrann kæmi að málinu , þegar litið væri til þess , að ætlunin væri að sameina til stefnumörkunar alla helstu hagsmunaaðila . Ég bætti því við , að ég teldi , að ekki væri brýnt á þessu stigi að velta spurningunni um fjölda ráðherra í hinu nýja ráði mikið fyrir sér , þetta væri mál , sem mundi líklega helst vekja áhuga alþingismanna og þeir hafa skoðun á því . Sannaðist þetta í umræðunum utan dagskrár en stjórnarandstaðan ræddi einmitt helst um þetta atriði og taldi einn úr þeirra hópi Jón Bjarnason , þingmaður Vinstri / grænna , að utanríkisráðherra og forseti alþingis ættu að sitja í ráðinu . Undir lok umræðunnar var þetta boðaskapur upphafsmanns hennar , Sigríðar Jóhannesdóttur : ? Það vekur furðu að íslensk stjórnvöld ætla nú að fara að fóstra vísindasamfélagið undir pilsfaldi ráðherra og ríkisstjórnar eins og hér er ráðgert ... Þessar hugmyndir minna um margt á það sem einu sinni var kallað ráðstjórnarskipulag sem t.d. var ástundað í Sovétríkjunum sálugu og skýtur skökku við ef hæstv. menntmrh. ætlar að taka upp aflóga hugmyndafræði frá Kreml . " Ég sagði í lokaræðu minni , að það kæmi mér ekki á óvart eftir að hafa hlustað á ræður stjórnarandstöðunnar , að innan vísindasamfélagsins væri ótti við það , ef stjórnmálamenn ætluðu að láta meira að sér kveða varðandi rannsóknir og þróun . Að skýra hugmyndir mínar á þann veg , að þær eigi rætur í hugmyndafræði kommúnismans eða gera það að höfuðatriði , að utanríkisráðherra og forseti alþingis sitji í rannsóknarráði , sýnir aðeins , að málsvarar slíkra sjónarmiða bera enga virðingu fyrir viðfangsefninu og eru ófærir um að ræða það á efnislegum forsendum . . Er furðulegt , ef þingmenn halda að unnt sé að blása þessu máli út af borðinu með útúrsnúningi og rökleysu . Umræðurnar sýndu enn , að stjórnarandstaðan tekur upp mál af þessu tagi utan dagskrár í því skyni einu að komast í fjölmiðla , hvað sem það kostar , og halda má , að því meiri vitleysa sem sögð er því meiri líkur á því að komast í fréttirnar . Tókst það að minnsta kosti í þetta skipti . Þingfréttaritari Morgunblaðsins nefnir umræðurnar til marks um hið skondna og skemmtilega , sem gerist undir þinglok , hann minnist á það , að ég hafi oft lýst undrun minni yfir málflutningi Jóns Bjarnasonar - og er ég ekki einn um það . Hitt er rangt hjá blaðamanninum , að mér sé mikil skapraun af því að Jón taki jafnan til máls , ef ég fer í ræðustól . Að sjálfsögðu virði ég þann rétt Jóns án þess að það skaprauni mér , hef raunar stundum gaman að furðulegum uppátækjum hans og skringilegu sjónarhorni . Oft er það hins vegar óvirðing við brýn málefni , hvernig tökum þau eru tekin í ræðustól á alþingi . Á þeim forsendum blöskraði mér virðingarleysi stjórnarandstöðunnar við að skapa rannsóknum og þróun þann sess , sem ber . Ef til vill er rangt að nota heitið Rannsóknarráð Íslands um hið stefnumarkandi ráð á sviði rannsókna - og þróunar , sem felast í hugmynd minni . Annað heiti á þessu stefnuráði hefði ef til vill auðveldað þingmönnum stjórnarandstöðunnar að átta sig á því , að ekki er ætlunin , að ráð með þáttttöku ráðherra hafi það hlutverk að úthluta styrkjum . Í íslenska stjórnkerfinu er óvenjulegt , að mælt sé fyrir um það í lögum , að margir ráðherrar skuli eiga aðild að stefnumarkandi ráði . Ríkisstjórnin er ekki fjölskipað stjórnvald heldur koma þar saman ráðherrar , sem hver um sig ber lokaábyrgð á sínum málaflokki . Rannsóknir og þróun eru á verksviði margra ráðherra og setja æ meiri svip á flesta þætti þjóðlífsins og þverfagleg samvinna er sífellt að aukast . Er ekki síður nauðsynlegt að tryggja hana við stefnumörkun en úrlausn einstakra vísindaverka . Þá er ljóst , að hið sama á við hér og annars staðar , að fyrirtæki leggja sífellt meira af mörkum til rannsókna og þróunar og starfsemi þekkingarfyrirtækja skiptir þjóðarbúið æ meira máli . Með hinu nýja stefnumarkandi ráði er ætlunin að kalla fulltrúa allra aðila saman undir forystu forsætisráðherra til að leggja á ráðin um sameiginlega stefnu og leiðir til að ná umsömdum markmiðum . Að líta á tillögur um þetta sem aðför að vísindasamfélaginu eða óeðlilega íhlutun ráðherra er gjörsamlega úr lausu lofti gripið . Nýjungar í skólastarfi Fyrir ári fóru stjórnarandstæðingar mikinn á alþingi vegna MBA-náms við Háskóla Íslands og töldu , að með því væri vegið að undirstöðum menntunar , vegna þess að HÍ tæki skólagjöld af nemendum í náminu . Voru höfð uppi stór orð um málið og hefði mátt ætla , að á því þingi , sem nú er að ljúka , bæri þetta mál hátt og stjórnarandstaðan fylgdi eftir stóru orðunum með tillögum um breytingar á lögum til að málstaður hennar næði fram að ganga á afdráttarlausan hátt . Ekki hefur verið minnst einu orði á MBA-námið á þessu þingi . Á hinn bóginn hafa nemendur stundað það af miklu kappi og hefur verið skemmtilegt að sjá þessa nýju vídd í íslensku menntakerfi ná að skjóta rótum bæði í Háskóla Íslands og Háskólanum í Reykjavík . Þeir , sem veðjuðu á það fyrir ári , að stjórnarandstaðan mundi fylgja eftir andstöðu sinni við MBA-námið , völdu ekki réttan hest . Fyrir nokkrum vikum fóru stjórnarandstæðingar mikinn á alþingi og annars staðar í því skyni að koma í veg fyrir , að einkaaðilar kæmu að rekstri grunnskóla í Hafnarfirði , Áslandsskóla . Þau mótmæli voru höfð að engu og nú hefur verið gengið frá samningum um skólann og ráðinn skólastjóri til að leiða hann . Skólinn starfar í tilraunaskyni í þrjú ár en til að hann fái varanlegan sess þarf að breyta grunnskólalögunum . Ég lít á þetta sem merkilegt skref í íslenskri skólasögu og hljóta allir , sem vilja íslensku menntakerfi vel , að óska stjórnendum nýja skólans velgengni . Ef menn láta þröngsýni ráða og loka á allar breytingar á skólastarfi , stuðla þeir einungis að stöðnun , sem síðan leiðir til hnignunar . Í vikunni var ritað undir samkomulag milli Landspítala Íslands ? háskólasjúkarhúss og Háskóla Íslands um samstarf um kennslu og rannsóknir . Með því var verið að hrinda í framkvæmd lögum um Háskóla Íslands , sem tóku gildi 1. maí 1999 , og ná því markmiði hins sameinaða sjúkrahúss að verða miðstöð rannsókna og þróunar á sínu sviði í samstarfi við háskólastofnun . Í lögunum um Háskóla Íslands var með bráðabirgðaákvæði framlengt óbreytt fyrirkomulag á tengslum skólans og spítalans til 1. maí 2001 . Nú hefur nýtt samningsbundið skipulag á þessu samstarfi komið í stað lagaákvæða og er mikils virði , að um þetta hefur náðst góð sátt , sem miðar að því að skilgreina ábyrgð stjórnenda með skýrari hætti en áður . Sjómannaverkfall Þingflokkur sjálfstæðismanna var kallaður saman síðdegis laugardaginn 12. maí til að ræða frumvarp frá sjávarútvegsráðherra um að binda enda á verkfall sjómanna , sem nú hefur staðið í sex vikur . Samstaða var um nauðsyn þess , að alþingi tæki af skarið og samþykkti lög , sem tryggði , að fiskiskipaflotinn kæmist aftur af stað . Frá mínum bæjardyrum séð er þrautreynt , að forystumenn sjómanna hafa ekki burði eða vilja til að semja fyrir umbjóðendur sína . Útgerðarmenn hafa sýnt samningsvilja sinn með því að semja við vélstjóra . Aðrir viðsemjendur þeirra líta á tilboð , sem þeir fá , eins og blauta tusku framan í sig . Á sínum tíma samþykkti alþingi með lögum málamiðlunartillögu , sem sjómenn höfðu samþykkt , en útgerðarmenn fellt , engu að síður réðust forystumenn sjómanna á alþingismenn . Við fáum að sjálfsögðu gusu yfir okkur núna fyrir að binda enda á verkfallið með lögum . Spyrja má : Er það einleikið , að forystumenn sjómanna hafi aldrei ritað undir kjarasamning fyrir umbjóðendur sína ? Á að beina spjótum sínum vegna þess gegn alþingismönnum ? Með því að taka af skarið , eftir að verkfall sjómanna hefur staðið í sex vikur , án þess að tekist hafi að mynda þráð milli aðila í samningaviðræðunum , eru alþingismenn að axla ábyrgð , sem er í samræmi við skyldur þeirra . Þingflokksfundur okkar sjálfstæðismanna hófst klukkan 17.00 og lauk um 45 mínútum síðar og sömu sögu er að segja um þingflokksfund framsóknarmanna . Var sérkennilegt að sitja síðan heima hjá sér og hlusta á Óðinn Jónsson , þingfréttaritara hljóðvarps ríkisins , vera með beina útsendingu úr þinghúsinu í fréttatíma rúmlega 18.00 og láta eins og þingfokkarnir sætu enn á fundum og gefa með því til kynna , að einhver vandræði væru við afgreiðslu málsins ? á þeirri stundu , sem fréttirnar voru fluttar , hefði verið nær að eiga samtal við sjávarútvegsráðherra í beinni útsendingu úr þinghúsinu um efni frumvarps hans að lokinni samþykkt þingflokka ríkisstjórnarinnar .