Þorsteinn Már Baldvinsson , forstjóri Samherja , hefur tekið sér hlutverk þolanda í íslensku samfélagi . Hann hefur kvartað undan „ árásum “ eftirlitsaðila og reynt að fá þá í fangelsi . Í ljós er komið að Samherji stendur fyrir stórfelldum mútugreiðslum til að ná undir sig fiskveiðikvóta . Þorsteinn Már Baldvinsson , forstjóri Samherja , hefur tekið sér hlutverk þolanda í íslensku samfélagi . Hann hefur kvartað undan „ árásum “ eftirlitsaðila og reynt að fá þá í fangelsi . Í ljós er komið að Samherji stendur fyrir stórfelldum mútugreiðslum til að ná undir sig fiskveiðikvóta . Eftir nefndarfund á AlþingiÞingmaður gerir athugasemd við að Baldvin Þorsteinsson , sonur Þorsteins Más Baldvinssonar , sagði seðlabankastjóra að „ drulla sér í burtu “ eftir nefndarfund á Alþingi . Seðlabankastjóri hafði reynt að taka í höndina á Þorsteini Má . Mynd : Anton Brink / Fréttablaðið Um tveimur mánuðum áður en Baldvin Þorsteinsson , sonur Samherjaforstjórans Þorsteins Más Baldvinssonar , sagði Má Guðmundssyni seðlabankastjóra að „ drulla sér í burtu “ eftir nefndarfund í húsnæði Alþingis , borgaði Samherji enn eina mútugreiðsluna inn á aflandsreikning stjórnarformanns ríkisfyrirtækisins sem gefur út kvóta í Namibíu . Greiðslurnar , sem fóru frá Kýpur inn á reikning í eigu embættismannsins í Dúbaí við Persaflóa , voru komnar upp í rétt tæplega 500 milljónir króna . En Þorsteinn vildi vekja máls á öðru , hvernig hægt væri að refsa eftirlitinu á Íslandi . „ Ég held að það sé nokkuð ljóst að Már Guðmundsson er á leiðinni í fangelsi , “ hafði Þorsteinn sagt nokkru áður , um seðlabankastjóra Íslands . Seðlabankastjóri hafði staðið fyrir rannsókn á gjaldeyrisviðskiptum Samherja í þeim tilgangi að tryggja að allir sætu við sama borð þegar kæmi að gjaldeyrishöftunum . Nokkrum árum fyrr , nokkuð sem hafði ekki komið fram , höfðu Þorsteinn Már og þáverandi eiginkona hans verið sektuð af Seðlabankanum fyrir að skila ekki gjaldeyri til landsins þegar þau fengu 1,3 milljarða króna lagða inn á reikninga sína í útlöndum . Bankinn vissi reyndar ekki af 700 milljónum króna til viðbótar sem hjónin fluttu í trássi við lög um skilaskyldu gjaldeyris , líkt og greint er frá í Stundinni nú . Sektin var aðeins 400 þúsund krónur og þurfti síðan að endurgreiðast á þessu ári vegna mistaka við lagasetningu . Þorsteinn var í hópi aðeins 12 einstaklinga sem töldust hafa brotið lögin . Ekki hafði komið fram opinberlega þá , og ólíklegt er að Seðlabankinn hafi vitað til þess , að Samherji hafði greitt meira en milljarð króna í mútugreiðslur sem dubbaðar voru upp sem „ ráðgjafargreiðslur “ til embættismanna , stjórnmálamanna og tengdra aðila sem taka ákvarðanir fyrir hönd namibíska ríkisins um fiskveiðistjórnunarmál . Þá hafði ekki heldur komið fram að net aflandsviðskipta Samherja liggur í gegnum skattaskjólið Marshall-eyjar á Kyrrahafi , og Máritíus á Indlandshafi , og svo í gegnum Kýpur á Miðjarðarhafi áður en peningarnir rötuðu síðan yfir Atlantshafið til Íslands , þar sem Samherji fékk löngum 20% afslátt á krónum þegar hagnaðurinn kom að landi . „ Samherji hefur greitt meira í mútur í Namibíu heldur en Íslendingar greiddu í fræga þróunaraðstoð “ Allt þetta og meira til birtist í umfjöllun Stundarinnar , sem unnin er í samstarfi við Wikileaks , Al Jazeera og Kveik , upp úr gögnum eftir uppljóstrun um starfsemi Samherja í Afríku . Þrjár sögur Í þessu liggja þrjár sögur sem renna saman . Það er sagan um íslenku þjóðina , sem veitti Namibíu og fleiri Afríkuríkjum þróunaraðstoð til að byggja upp sjálfbæran sjávarútveg og fékk á sig gott orð . Svo er það sagan um fólkið í Namibíu , sem stofnaði sjálfstætt ríki árið 1990 og ætlaði að gera allt rétt til að forðast spillingu . Í þriðja lagi er það sagan um stærsta útgerðarfyrirtæki Íslendinga , sem hefur safnað 111 milljörðum í eigið fé og eignast meiri hlutdeild í auðlindum Íslendinga en nokkurt annað félag , þegar allt er tekið með í reikninginn , en ákvað að nota fjármagn sitt til þess að greiða mútur til embættismanna og fara fram hjá kerfinu í Afríkuríkinu , til þess að geta hagnast enn meira á veiðum , og það án þess að lágmarkshlutdeild í arðinum af auðlindinni verði eftir hjá þjóðinni . Samherji hefur greitt meira í mútur í Namibíu heldur en Íslendingar greiddu í fræga þróunaraðstoð vegna sjávarútvegs í landinu , sem ávann Íslendingum velvild á svæðinu . Þetta er saga sem rennur saman í eina heild og speglast ; íslensk þjóð sem barðist fyrir hlutdeild sinni í eigin auðlind , og Afríkuþjóð sem lifir við misskiptingu , atvinnuleysi og töluverða fátækt . Sagan endar á því að þeir sem koma að norðan og nýta auðlindina beita arði sínum af íslensku auðlindinni til þess að spilla stjórnkerfi þjóðarinnar í sína eigin þágu . Fjórða sagan Fjórða sagan er af manni sem fékk ekki nóg af peningum . Sem hagnaðist um 5,4 milljarða , í fyrra , á einu ári , einn maður . Sem vill fangelsa seðlabankastjóra lands síns og lýsir því yfir í hverju fjölmiðlaviðtalinu á fætur öðru . Sem vill 322 milljónir króna í skaða - og miskabætur . Þar sem eina lögreglurannsóknin hér á landi , sett í gang af forsætisráðherra landsins , beinist gegn opinberum starfsmönnum í Seðlabankanum fyrir að hafa hugsanlega látið fjölmiðlamenn vita að rannsókn væri að fara af stað á starfsemi Samherja . Forsætisráðherrann sem hafði krafið Seðlabankann um svör , með tilvísun í að lög um bankann væru til endurskoðunar í ráðuneytinu , bauð forsvarsmönnum Samherja svo á fund til sín . Fjármálaráðherrann lýsti samúð með þeim , vegna þess að Seðlabankann hafði skort lagaheimildir til að beita stjórnvaldssektum . Leiðarahöfundur Fréttablaðsins , útbreiddasta dagblaðsins , sagði Seðlabankann haldinn „ rannsóknarfíkn “ og ætti að skammast sín : „ Enginn glæpur var framinn hjá Samherja , “ var fullyrt . Það sem Seðlabankinn vissi ekki , frekar en samúðarfullir ráðherrarnir og leiðarahöfundurinn , var að Samherji hefur gefið minna til góðgerðarmála en fyrirtækið hefur greitt í mútur . Að styrkja ímyndina Ein leið til þess að móta ímynd , skapa sér stöðu og auka velvild gagnvart fyrirtækinu er að gefa peninga . Styrktarsjóður hefur á síðasta áratug gefið nærri 670 milljónir , með það að marki að bæta líf fólks við Eyjafjörð . Eitthvað minna hefur þó runnið til Namibíu , þar sem 30 prósent íbúa lifir undir fátækramörkum , en Samherji hefur greitt á annan milljarð í mútur . Eigið fé Samherja var 111 milljarðar króna í lok síðasta árs , um tíu prósent af tekjunum er upprunnin í Namibíu . Hér á landi renna peningarnir ekki aðeins í samfélagsstyrki og skíðalyftur . Þeir streyma líka inn í stjórnmálin . Nokkur ár eru síðan íslenskir stjórnmálaflokkar voru kærðir til lögreglu fyrir að þiggja ólögmæta styrki frá félögum tengdum Samherja . Stjórnarflokkarnir þrír þiggja hámarksstyrki frá fyrirtækinu . Þegar þjóðin samþykkti nýja stjórnarskrá , þar sem kveðið var á um að auðlindir í náttúru Íslands væru sameiginleg og ævarandi eign þjóðarinnar , var hún svæfð á Alþingi . Gögnin benda eindregið til þess að Samherji hafi í minnsta lagi ætlað að stunda mútugreiðslur áður , þegar fyrirtækið græddi formúgur á veiðum við Marokkó og Vestur-Sahara fyrir nokkrum árum , og það án þess að heimamenn fengju mikið fyrir sinn snúð . Þá reyndu þeir að fá forseta Íslands til þess að tala sínu máli í Marokkó , eftir að hafa fundað með forsetanum . Þetta er gert í okkar nafni . Þetta er fjármagnað með notkun á sameiginlegri auðlind okkar og þetta er reist ofan á sterkt orðspor Íslendinga í sjávarútvegi í Afríku . Það sem þeir eru tilbúnir til að gera Ef þeir gera þetta þarna , hvað eru þeir tilbúnir að gera hér ? Við vitum hvað Þorsteinn Már vill gera . „ Már Guðmundsson fer í fangelsi , “ sagði hann . „ Hafðu smá sómakennd og drullaðu þér í burtu , “ sagði sonur hans í húsnæði löggjafarþingsins . „ Hafðu smá sómakennd og drullaðu þér í burtu “ Hann vill lögreglurannsókn á starfsfólki Seðlabankans fyrir að tala við fjölmiðlamann . Hann stundar undarlegar fléttur með hlut í stærsta útgáfufélagi landsins , þar sem oddviti Sjálfstæðisflokksins í borgarstjórn situr eftir með fjórðungshlut í Morgunblaðinu og afskrifað lán frá Samherja , þar sem fyrrverandi forsætisráðherra situr á ritstjórastóli og rekur stefnu sem hentar útgerðinni . Í krafti stöðu sinnar og auðæfa hefur Samherji beitt sér markvisst fyrir því að stýra umfjöllun um sig og málefni er varða hagsmuni fyrirtækisins . Þannig hafa þeir sakað fjölmiðla um óheilindi vegna gagnrýninnar umfjöllunar og reynt að vega að trúverðugleika fréttamanna , alveg eins og þeir reyndu að stilla seðlabankastjóra upp sem sérstökum óvini sínum , meðal annars í keyptum fréttaskýringaþætti á Hringbraut , þar sem þess var aldrei getið að þátturinn var fjármagnaður af Samherja , sem var brot á fjölmiðlalögum . Yfirlýst stefna eigenda Morgunblaðsins var að hafa áhrif á samfélagsumræðuna . Á því tímabili sem Samherji átti hlut í Morgunblaðinu töpuðust tæpir tveir milljarðar á rekstrinum en það breytti því ekki að ritstjórarnir voru hæst launuðu fjölmiðlamenn landsins á meðan þeir beittu blaðinu gegn veiðigjöldum og breytingum á kvótakerfinu , annar þeirra fyrrverandi forsætisráðherra landsins . Á endanum rann hlutur Samherja í Morgunblaðinu til oddvita Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík . Eftir stendur spurningin , hvers vegna fékk hann fjórðungshlut í stærsta útgáfufélagi landsins , að láni , sem var síðan afskrifað ? „ Við unnum ásamt ykkur heiðarlega og samviskusamlega að rekstri okkar fyrirtækis , “ sagði í bréfi Þorsteins og Kristjáns til starfsmanna , sem voru hvattir til að standa saman þegar að þeim væri sótt . „ Nothing to hide , “ prentuðu þeir á skilti , stilltu sér upp og brostu . Sagan sem þeir reyna að selja okkur , mennirnir sem sögðu okkur að sýna sómakennd , samræmist ekki þeirri mynd sem birtist í gögnunum . Viðbrögð þeirra og viðbrögð okkar Við vitum hver viðbrögðin verða . Það verður reynt að sverta eða skjóta sendiboðann , saka fjölmiðla eða uppljóstrara um annarlegar hvatir . Það verður reynt að normalísera skaðlega hegðun . Það verður reynt að sannfæra okkur um að þetta sé ekkert óeðlilegt . Að hátt í milljarður í greiðslur til áhrifafólks í stjórnkerfinu , meðal annars í gegnum skattaskjól , séu bara ráðgjafargreiðslur , eða „ bara hluti af því að eiga viðskipti “ . Að það sé bara þáttur í því að græða að framkalla spillingu í stjórnkerfi viðkvæmra þjóða , að ná undir sig auðlindum fátækra þjóða og gera spillta einstaklinga ríka , sem eykur áhrif þeirra enn meira . Við þessu er það einfalda svar að mútugreiðslur til erlendra stjórnmálamanna eru brot á hegningarlögum , enda eru þær liður í að eyðileggja lífskjör þjóða . Þeir munu gera sig að fórnarlömbum . Vondir fjölmiðlar eða vondir opinberir starfsmenn séu að ráðast á saklausa útgerðarmenn . Og ef allt um þrýtur , höfum við séð , að hlutirnir eru keyptir eða fólki hótað frelsissviptingu fyrir að vinna vinnuna í óþökk þeirra , sem truflar athafnir þeirra . Við fáum að sjá það núna , þegar spilling er orðin ein af útflutningsafurðum Íslendinga , okkar sem vildum helst gera út á jöfnuð , jafnrétti og hreinleika . Það verður í viðbrögðum okkar nú sem við mótum okkur sjálf , annaðhvort sem hluta af þessu eða sem eitthvað miklu betra . Með áskriftað Stundinni styrkir þú sjálfstæða rannsóknarblaðamennsku . 22. nóvember 2019 Hér kemur siðrofið Þriðju siðaskipti þjóðarinnar standa yfir .