16 MIÐ VTKUDAGUR 29. MAÍ 2002 Útgáfufúlag : Útgáfulélagiö DV ehf . Framkvæmdastjóri : Hjalti Jönsson Aöalritstjóri : Óli Björn Kárason Ritstjóri : Sigmundur Ernir Rúnarsson Aðsto & arritstjóri : Jónas Haraldsson Ritstjðrn , skrifstofur , auglýsingar , smáauglýsingar , blaöaafgreiösla , áskrift : Skaftahliö 24,105 Rvik , simi : 550 5000 Fax ; Auglýsingar : 550 5727 - Ritstjórn : 550 5020 - ABrar deildir : 550 5999 Ritstjórn : ritstjorn@dv.is - Auglýsingar : auglysingar@dv.is . - Dreifing : dreifing@dv.is Akureyri : Kaupvangsstræti 1 , sími : 462 5000 , fax : 462 5001 Sctning og umbrot : Útgáfufélagiö DV ehf . Plötugcrö og prentun : Árvakur hf. DV áskilur sér rétt til að birta aösent efni blaosins f stafrænu formi og I gagnabönkum án endurgjalds . DV greiBir ekki viBmælendum fyrir viBtöl viB þá eBa fyrir myndbirtingar af þeim . Einkavœðing afstað Ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks hefur ákveðið að halda einkavæðingunni áfram . í júní næstkom - andi er áformað að selja 20% hlutafjár í Landsbanka íslands . Gangi sala hlutabréfanna eftir verður ríkissjóður í minni - hluta í bankanum . Stórt skref verður þar með tekið í fram - þróun íslensks fjármálamarkaðar . Einkavæðing ríkisfyrirtækja hefur gengið of hægt fyrir sig á síðustu misserum , eins og bent hefur verið á hér í leið - urum DV . Andstæðingar ríkisstjórnarinnar hafa haldið því fram að einkavæðingarstefnan hafi beðið skipsbrot . Auðvit - að er þetta rangt enda hefur einkavæðingin skilað umtals - verðum árangri á undanfbrnum árum . Mikilvægast er þó að viðhorf almennings til rikisrekstrar hefur gjörbreyst . En auðvitað hafa mönnum á stundum verið mislagðar hendur og ekki hafa tímasetningar alltaf verið réttar eins og komið hefur í ljós . Allt bendir til þess að heppilegt sé að hefja einkavæðing - una á ný á komandi vikum . Ytra umhverfi er almennt frem - ur hagstætt og framtíðin að öðru óbreyttu björt . Almennt ríkir bjartsýni i þjóðfélaginu eins og væntingarvísitala Gallups gefur til kynna . Vísitalan hefur aldrei mælst hærri frá því mælingar hófust fyrir liðlega ári . Vísitalan mælir til - trú og væntingar fólks til efnahagslífsins , atvinnuástandsins og heildartekna heimilisins . Slíkan meðbyr er rétt og sjálf - sagt að nýta sér þegar hlutabréf í ríkisfyrirtæki eru seld . Mikilvægast og gleðilegast við ákvörðun ríkisstjórnarinn - ar er að nú verður ríkið minnihlutaeigandi að Landsbankan - um . Slíkt ætti að öðru jöfnu að auka tiltrú fjárfesta á bank - anum en ekki síður efla starfsmönnum bankans kraft og þor í harðandi heimi fjármála . Fyrir starfsmenn Landsbankans mun þetta verða heillaskref . Áhugavert verður að fylgjast með hvernig til tekst við sölu á Landsbankanum . Viðskiptakerfi Verðbréfaþings verð - ur notað til að selja bréfin og verða kaupbeiðnir afgreiddar eftir þvi sem þær berast frá fjárfestum . Þessi aðferð er i takt við hugmyndir þær sem Ólafur Davíðsson , formaður einka - væðinganefndar , kynnti á morgunverðarfundi Verslunar - ráðs íslands í mars síðastliðnum . Hér er farið inn á nýjar brautir en það undirstrikar enn og aftur hve mikilvægt það er að til sé sæmilega þróaður fjármálamarkaður og að við - skipti með verðbréf séu virk . Ekki er við öðru að búast en að sala á 20% hlutabréfanna í Landsbankanum gangi eftir . Þar með hefur verið rudd ein - föld leið fyrir ríkið til að losa sig við eignir . Hlutabréf Bún - aðarbankans eru skráð á Verðbréfaþingi og því ekkert til fyrirstöðu að hefja þegar í sumar sölu á meirihlutanum . Hlutur í íslenskum aðalverktökum biður enn , að ekki sé minnst á Landssímann , en það er liklega flóknara verkefni . Enn og aftur Enn og aftur höfum við verið minnt á þau krónísku vanda - mál sem við er að glíma í íslensku heilbrigðiskerfi . í frétt DV í gær kom fram að 2.500 manns eru nú á biðlistum eftir lækn - isverkum hjá Landspítala Háskólasjúkrahúsi . Þúsundir ís - lendinga hafa þurft að bíða eftir aðgerðum í þrjá mánuði eða lengur . Svo halda menn að allt sé í stakasta lagi í heilbrigðis - kerfinu ! Er ekki kominn tími til að leita nýrra leiða við rekstur heilbrigðiskeríisins ? Er ekki kominn tími til þess að ríkis - valdið taki höndum saman við einkaframtakið - taki höndum saman við starfsfólk heilbrigðisstofnana - og leiti nýrra leiða ? Eða ætla menn að halda áfram að berja höfðinu við steininn ? Og bíða síðan mánuðum saman eftir aðgerð ? Óli Björn Kárason DV Skoðun Schengen og sígaunarnir Hjörleifur Guttormsson fyrrverandi alþingismaöur Islendingar eru nú farnir aö kynnast í reynd þeirri blessun sem fylgir Schengen-kerfinu sem kom til framkvæmda fyrir rösku ári . Með því tóku íslendingar aö sér aö gæta ytri landamæra Evr - ópusambandsins meö við - eigandi töfum og tilkostn - aði , sem meðal annars varðar ferðalanga til og frá Vesturheimi . Kostirnir sem fylgja áttu aðild aö Schengen-samningnum eru afnám landamæraeftirlits innan svæðis - ins . Það tekur þó hvorki til Eng - lands eða írlands , þar eð þessi ríki kusu að standa utan samstarfsins . Ríkisstjórnin með utanríkis - og dómsmálaráðherra í fararbroddi beitti sér fyrir aðild íslands að Schengen . Fullyrt var að héðan í frá þyrftu íslendingar ekki að hafa áhyggjur af vegabréfaskoðun i ferðum til meginlands Evrópu . Sannleikurinn er sá að fyrir íslendinga sem eyþjóð var engin ástæða til að gerast aðili að Schengen-kerfinu . Samlíking við norræna vegabréfasamstarfið var út í hött , þótt því væri beitt sem agni . Líklega hafa þeir sem ferðast loftleiðis aldrei þurft að draga fram vegabréf eins oft i ferðum til og frá landinu og síðasta árið . Fullveldisafsal og mismunun Með Schengen-samningnum af - söluðu íslendingar sér sjálfstæðu mati á samskiptum við önnur ríki á ýmsum sviðum . Útlendingum sem hingað leita er nú skipt í tvo hópa eftir því hvort þeir eru búsett - ir á Schengen-svæðinu eða utan þess . Um samningsákvæðin og breytingar á þeim höfum við engan atkvæðisrétt og verðum að taka því sem býðst eða segja okkur frá sam - starfinu ella . Á túlkun samnings ís - lands og Noregs við Schengen hefur þegar reynt . Um það sagði utanríkisráðherra í skýrslu til Alþingis um utanríkis - mál á síðasta vetri : „ Má fullyrða að alvarlegasti ágreiningurinn þess eðlis hafi orðið í kjölfar viðbragða ESB við hryðjuverkunum í Banda - ríkjunum 11. september 2001 . Þar greindi samningsaðila á um hvort umfangsmiklar aðgerðir ESB í kjöl - far atburðanna teldust varða Schengen-samstarfið eður ei . Gegn andmælum íslands og Noregs fékk ESB sínu framgengt og fjallaði ekki um þessar aðgerðir á vettvangi Schengen-samstarfsins . Er nú að koma á daginn að ýmsar af þessum aðgerðum kalla á breytingar á Schengen-samningnum sem nú eru til umfjöllunar . " Fjársóun og persónunjósnir Schengen-bröltið er eitt kostnað - arsamasta ævintýri sem ráðist hefur verið í aö þarflausu hérlendis . Um - fangsmiklar breytingar og stækkun á flugstöðinni í Keflavík eru aðeins einn þáttur málsins , að vísu óyndis - legur og hefur spillt útliti og fyrir - komulagi í flugstöðinni verulega . Til lengri tíma litið verður rekstrar - kostnaður af margvíslegu tagi afar íþyngjandi og er þegar farinn að segja til sín . Þannig voru 74 mUlj . kr. færðar á dómsmálaráðuneytið vegna Schengen á fjárlögum 2002 og er það aðeins hluti af heildarútgjöldum . Fyrir ferðaþjónustu hérlendis hefur Schengen ýmsa ókosti í för með sér eins og Ferðamálaráð benti á í um - sögn til Alþingis . Umfangsmikill þáttur Schengen er flókið , miðstýrt upplýsingakerfi með skráningu um einstaklinga , m. a . til „ ... að tryggja almannaöryggi og allsherjarreglu , þar með talið ör - yggi ríkisins " . Mikið er nú rætt um að ytri landamæri Schengen séu harla götótt og straumur ólöglegra innflytj ^ nda inn á svæðið býsna striður . Hvort sígaunarnir í Laug - ardal eru þannig til komnir skal ósagt látið , en þeir hafa notað sér ferðafrelsið innan svæðisins til óvæntrar heimsóknar hérlendis . Slíkum uppákomum mun fjölga á næstunni í krafti Schengen og jafn - framt spurningunum um í hvers þágu efnt hafi verið til þessa fárán - lega og dýrkeypta samnings . Hjörleifur Guttormsson „ Fullyrt var að héðan ífrá þyrftu íslendingar ekki að hafa áhyggjur af vega - bréfaskoðun íferðum til meginlands Evrópu ... Samliking við norræna vega - bréfasamstarfið var út í hött , þótt því vœri beitt sem agni . Liklega hafa þeir sem ferðast loftleiðis aldrei þurft að draga fram vegabréf eins oft íferðum til ogfrá landinu og síðasta árið . " Ummæli Lyf ta þarf kvótaþaki „ Ýmis sjávarútvegsfyrirtæki og kjölfestufjárfestar hafa verið að auka hlut sinn i sjávarútvegsfyrir - tækjum með það að yfirlýstu leiðar - ljósi að hefja samstarf á milli þeirra eða sameina þau . Til þess að sam - runaferli geti farið af stað fyrir fulla alvöru þyrfti að lyfta svoköll - uðu kvótaþaki , en frumvarp um það liggur fyrir Alþingi . Óhætt er að segja að sjávarútvegur er áhættusöm atvinnugrein , einkum vegna þess að lítið þekktar náttúru - legar sveiflur hafa mikil áhrif á af - komu hans . Háar skuldir eru ekki til þess fallnar að minnka þessa áhættu . Niðurgreiðsla á skuldum og áhættudreifmg í gegnum fjöl - breyttari veiðar og vinnslu er nauð - synlegt til að bæta rekstraröryggi í greininni . " Björn Knútsson á vefsetri MP-veröbréfa . Forsætisráðherrann er geðlæknir „ Stöðugleikinn er ákjósanlegastur og óskandi að hægt væri að koma þessu litla þjóðríki í eitthvert jafn - vægi . Efnahags - kerfi okkar er eins og geðsjúklingur , annaðhvort mjög langt niðri eða hátt uppi í skýjunum . Þá verður að líta svo á að forsætisráðherrann sé geð - læknirinn og það er skylda hans að koma „ sjuklingnum " í jafnvægi aft - ur . Um það snýst trulega næsta kosningabarátta . Talandi um geð - raskanir þá er það einnig áhyggju - efni hversu mikið íslendingar taka inn af geðlyfjum , jafnt ung börn sem þeir eldri . Ég held að það sýni svo ekki verði um villst að þjóðfélagið er á villigötum í öllum þessum full - komnunarkröfum . Slökum aðeins á og njótum lífsins og reynum að laga það sem betur má fara . Hamingjan verður hvort sem er ekki keypt i dýrum jeppum , húsum eða innan - stokksmunum . " Elín Albertsdóttir í Vikunni . Þetta er mjög leiðinleg tugga „ ... áður en við opnuðum Bónus var hlutfall mat - vöru af ráðstöfun - artekjum tuttugu og eitt prósent en nú er það rétt rúm sautján prósent og er á leið niður á við . Við höfum ítrekað bent á þessa staðreynd en hún virðist ná illa í gegn , hjá sumum að minnsta kosti . Sumir stjórnmálamenn eru mjög uppteknir af stærð Baugs . Þeir hafa gert athugasemdir við hversu stór við erum orðin og látið liggja að því að Baugur hafi stækkað svona með því að okra á matvöru . Þetta er mjög leiðinleg tugga sem við þurf - um sífellt að vera að berjast gegn . Við værum náttúrlega ekki komin í þessa stærð nema við hefðum eitt - hvað að selja sem neytendur vildu kaupa . " Jðn Ásgeir Jóhannesson í viötali viö Ský .