Af sjónarhóli stjórnar LÍ . Kandídatsárið , menntun eða mönnun ? Ástæða þessara skrifa er að undanfarin þrjú ár hefur undirritaður velt nokkuð fyrir sér tilgangi kandídatsárs á Íslandi . Upphaf þessa var að vorið 1999 gerði heilbrigðis - og tryggingamálaráðherra breytingu á 2. grein reglugerðar nr. 305 / 1997 sem fjallar um tilhögun kandídatsárs . Setti hann þar inn heilsugæsluskyldu í þrjá mánuði . Er greinin nú svohljóðandi : " Til þess að kandídat í læknisfræði geti fengið lækningaleyfi , skal hann að prófi loknu hafa lokið því viðbótarnámi sem hér greinir : Hann skal hafa unnið aðstoðarlæknisstörf í samtals 12 mánuði á viðurkenndum heilbrigðisstofnunum skv. fskj. 3 með rg. nr. 305 / 1997 og auglýsingu , þar af skal hann starfa a.m.k. 4 mánuði á lyfjadeild , 2 mánuði á handlækningadeild og 3 mánuði á heilsugæslustöð . " Var þessi breyting gerð án umsagnar frá Læknadeild Háskóla Íslands og var ekkert fé lagt til heilsugæslunnar vegna þessa þannig að hægt væri að standa vel að kennslunni . Virðist þessi framkvæmd ráðherra því hafa verið til þess ætluð að bæta mönnun heilsugæslunnar fremur en tilgangurinn hafi verið aukin menntun . Vegna þessa er nú svo komið að flestar stöður sem eru í boði fyrir kandídata á heilsugæslustöðvum eru sumarafleysingastöður . Eru þá jafnan færri sérfræðingar starfandi á heilsugæslunum heldur en á veturna og kennslugildið oftar en ekki lítið . Þetta hefur síðan haft í för með sér að spítalarnir hafa lent í auknum vanda með mönnun unglækna , sérstaklega á sumrin . Allt frá því að þessi breyting var gerð hefur farið fram umræða um lengingu kandídatsárs . Þessi umræða hefur gengið svo langt að fulltrúar Landspítala settu fram tillögu í Framhaldsmenntunarráði Læknadeildar síðastliðið haust um lengingu kandídatsárs úr 12 mánuðum í 18 mánuði . Var þessi tillaga síðan afgreidd nú á vormánuðum og felld með sjö atkvæðum gegn tveimur . Einnig fréttist af fulltrúa frá Landspítala og fulltrúa frá heilsugæslunni á fundi heilbrigðis - og tryggingamálaráðherra á vormánuðum þar sem þeir ræddu lengingu kandídatsárs við hann . Veldur þessi framgangur forsvarsmanna spítalans og heilsugæslunnar undirrituðum verulegum áhyggjum . Er það sökum þess að meðalaldur útskrifaðra lækna hér á landi er fremur hár og munu þessar breytingar síðan seinka því enn frekar að kandídatar fái lækningaleyfi . Í síðasta útskriftarárgangi var meðalaldurinn um 28 ár . Orsakast þetta bæði af því að hér á landi útskrifast nemendur úr framhaldsskólum um tvítugt og síðan þurfa þeir að þreyta samkeppnispróf í læknisfræði . Tefja þessi samkeppnispróf fyrir útskrift læknanema oftar en ekki um eitt til tvö ár . Ljóst er því að lenging á kandídatsári mun síðan seinka íslenskum læknum enn frekar í því að hefja framhaldsnám . Einnig tel ég að lenging kandídatsárs í 18 mánuði sé mjög óhentug að því leyti að nær allir útskrifast úr læknadeild hér á landi á sama tíma ársins , en ekki tvisvar á ári eins og víðast erlendis . Hefur það komið fram í tillögum um lengingu kandídatsárs að taka kandídata inn tvisvar á ári . Það gengur ekki upp hér á landi , nema þá með því að seinka sumum um hálft ár til viðbótar við lenginguna á kandídatsárinu . Telur undirritaður að mönnunarmál sjúkrahúsanna hvað varðar yngri lækna verði að leysa á annan hátt . Í fyrsta lagi gengur ekki að breyta reglugerðum til þess . Slíkt verður að gera á sömu forsendum og önnur fyrirtæki í landinu búa við sem eru forsendur markaðarins , fara þarf eftir lögmálinu um framboð og eftirspurn . Til þess að tryggja betri mönnun í stöður yngri lækna á sjúkrahúsum og heilsugæslum verður að bæta ýmislegt til þess að gera það eftirsóknarvert að starfa hér . Bæta þarf kennslu og starfsaðstöðu þannig að deildarlæknar sjái sér frekar hag í því að taka fyrstu ár síns sérnáms hérlendis . Virðist staðan í dag því miður vera sú að yngri læknar eru farnir að flýta sér út í sérnám . Efla þarf traust og trúnað á milli yngri lækna og forsvarsmanna þessara stofnana . Yngri læknar eru sífellt á varðbergi gagnvart sínum vinnuveitendum hér , enda eru ýmis réttindamál í ólestri , til dæmis hvað varðar álag , vinnustundir , hvíldartíma og frí . Launin eru einnig ekki sambærileg við aðrar stéttir ef tekið er tillit til lengdar námsins og ábyrgðarinnar sem starfinu fylgir . Er það von mín að forsvarsmenn Landspítala og fleiri stofnana sjái að sér og reyni að gera yngri lækna sáttari við að starfa hjá þeim í framtíðinni .