Auk aðstandenda gagnasafnanna sem Málið sækir efni sitt til hafa aðrir starfsmenn lagt ritstjórninni lið við hönnun og undirbúning , m.a . Vefgáttin málið.is var opnuð 2016 á degi íslenskrar tungu , 16. nóvember . Hvað varðar mismunandi markmið og innihald gagnasafnanna má meðal annars benda á að Beygingarlýsing íslensks nútímamáls geymir orð og beygingar sem tíðkast í íslensku og hún er fyrst og fremst unnin í anda lýsandi málfræði – enda þótt einnig sé að finna þar athugasemdir og ábendingar um notkun . Í safninu eru nú tæplega 260 þús. beygingardæmi . Skal í því sambandi bent á eigin vef Íðorðabankans . Hún miðlar fróðleik , skýringum og skýringatilgátum um uppruna og söguleg vensl íslenskra orða og orðmynda , jafnt úr fornu máli sem úr nútímaíslensku . Orðsifjabókin kom út á prenti 1989 á vegum Orðabókar Háskólans . MálfarsbankinnMálfarsbankinn geymir safn stuttra greina um málfarsleg efni . Þar er leitast við að benda á málnotkun sem almennt hefur verið talin best við hæfi í málsniðum vandaðs og hefðbundins íslensks ritmáls og í vönduðu töluðu máli . Efni Málfarsbankans á meðal annars rætur í svörum sem tekin hafa verið saman við málfarsráðgjöf á Íslenskri málstöð og síðar Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum . Notendur geta raðað gagnasöfnunum sjö innbyrðis að eigin ósk með því að draga heiti þeirra með músinni upp eða niður á skjánum . Hægt er að loka fyrir niðurstöður úr tilteknu safni á skjánum . Í vinstra horni neðst er hnappur með tenglum í alla vefi Stofnunar Árna Magnússonar í íslenskum fræðum og samstarfsaðila . Hér má m.a. finna fleiri vefi um mál og málnotkun , á borð við Ritmálssafnið , Risamálheildina , Nýyrðavefinn og ISLEX , auk Málsins og gagnasafna innan þess . Athuga að rugla ekki saman sögnunum una og unna . Kennimyndir : unna , ann , unni , unnað ( unnt ) . Hann ann sér aldrei hvíldar . Þau unna ljóðum . Ég get vel unnt þér þess . Hann ann henni hugástum . Eftir því sem unnt er . Una : Kennimyndir : una , undi , unað . Hann unir við þetta enda er það viðunandi . Þau una glöð við sitt . Þeir geta unað sér einir tímunum saman . Vinna á e-m – áverki . Orðasambandið vinna á e-m er liðfellt , undan er skilið eitthvert nafnorð ( t.d. verk , bug , sigur ) . Það er t.d. algengt í Alexanders sögu sem Brandur Jónsson biskup að Hólum þýddi á 13. öld : og vinnur mikið illt á Serkjum ( AlexFJ 40 ( 1280 ) ) ; sér nú hversu mikið illt Negusár vinnur á Grikkjum ( AlexFJ 40 ( 1280 ) ) ; Hörð áhlaup skaltu veita óvinum þínum , og ef þú hefir viljann skeleggjan til að vinna mikil verk á þeim , þá ... ( AlexFJ 5 ( 1280 ) ) ; [ hamingjan ] ... gefur honum að vinna stór verk á sínum óvinum ( AlexFJ 77 ( 1355 – 1360 ) ) . Af síðustu tveimur dæmunum má sjá að nafnorðið áverki er myndað af slíkum samböndum . Kristnir menn trúa því að í dvalarstað syndugra eftir dauðann sé ( brennandi ) hiti en heiðnir menn gerðu ráð fyrir kulda á samsvarandi stað , sbr. lo. helblár ( 17 ( ÓlDavÞul 114 ) ) ‘ blár sem hel ’ helkaldur ( f 19 ( KlopMess 516 ( OHR ) ) ) og helkuldi ( m 19 ( Lanz II , 168 ) ) . Í helheimum réð Hel ríkjum og í Gylfaginningu er henni lýst svo : hún er blá hálf en hálf með hörundar lit ( 20. k . ) . Víða er til þessa vísað , t.d. : Hann var blár sem hel og digur sem naut ( Eyrb . 63. k . ) , sbr. einnig í viðurnefnum : Geirmundur heljarskinn . Atviksorðið óðum merkir ‘ brátt , bráðum ; hratt ’ og er það að uppruna þgf.flt. af lo. óður , sbr. hliðstæðurnar löngum og stundum . Elsta dæmi um orðmyndina óðum er úr Jökuls þætti Búasonar ( frá 15. öld ) ( afrit Ketils Jörundssonar ( 1603 – 1670 ) ) : tók þá tröllkonan óðum að blása ( ÍF XIV , 51 ) . Sögnin sigra merkir ‘ vinna sigur ( á e-u / e-m ( í e-u ) ) ’ , t.d. : sigra andstæðing á skákmóti ; sigra andstæðing í einvígi ; sigra andstæðing í stuttri skák / fáum leikjum ; sigra ( e-n ) í kosningum / prófkjöri ; sigra ( allan ) heiminn ( Jóh 16 , 23 ) ; sigra illt með góðu ( Róm 12 , 21 ) . Sögnin vinna ‘ sigra , leggja að velli ’ er notuð með svipuðum hætti , t.d. : vinna sigur ( m 17 ( HPPass 163 ) ) ; vinna andstæðing ; vinna fyrstu skákina ; vinna einvígi um e-ð ; vinna ( tvo ) slagi ( í spilum ) ; vinna bót á ráði sínu ( ÞSkBr 248 ( 1654 ) ) ; Anita vann sinn riðil ‘ varð fyrst ; hafði / vann sigur í sínum riðli ’ ( Útv 3.3.17 ) ; Jafnan vinnur falskur maður fyrsta leik ( s 17 ( GÓl 1795 ) ) ; spilið er unnið ( Alþ VI , 56 ( 1641 ) ) ; í hörpuslætti vann hann hvern mann ( ms 16 ( IslAnn 440 ) ) . Mig grunar að hér gæti enskra áhrifa : e. to win / lose an election ( OxfAdv 404 ) . – Þetta allt þarf að skoða miklu betur en bestu lýsinguna á notkun sagnanna vinna og sigra er að mínu viti að finna í Orðastað eftir Jón Hilmar Jónsson . 1 unn ( u ) r k . † ‘ sverð ’ ; uppruni óljós og vafasöm eru tengsl við dwerg unniu ( u-st . ) ‘ dvergasverð ? ’ á Ribe-ristunni dönsku ( frá því um 700 ) . Orðið hefur verið talið sk. so . að vinna , en það er vafasamt og samræmist m.a. illa fd . rúna-orðmyndinni . Skyldleiki við lat. e ̄ nsis ‘ sverð ’ er líka efa orpinn ( unnur < * unziz eða * unzuz ) og yrði þá að gera ráð fyrir að upphafleg merk . orðsins væri einhverskonar hnífur . 2 unn ( u ) r , † uð ( u ) r kv. ‘ alda , sjór ’ ; sbr. fe . y ̄ ð , fsax . u ̄ thia , u ̄ ðia , fhþ . undea , mhþ . ünde ‘ flóð , alda ’ ; unnur < germ . * unþi - ( vgerm . * unþio ̄ ) . Líkl. af germ . * weþ - , ie . * u ̯ et - ( með nefhljóðsinnskeyti ) , víxlrót við ie . * u ̯ ed - í vatn og lat. unda ‘ bylgja ’ . Af unnur er leitt ao. unnum ‘ unnvörpum ’ , sbr. úðum . Unnur er líka fno . árheiti og nafn á dóttur Ægis sævarguðs . Sumir telja og að kvenmannsnafnið Unnur og nafnliðurinn -unn ( 1 ) , -unnr heyri hér til en það er vafasamt . Sjá Unnur ( 4 ) . 2 vinna ( st. ) s . ‘ starfa ; ávinna ; sigra ; † nægja ; † berjast gegn ; † þola ’ ; sbr. fær. og nno . vinna ‘ starfa , ávinna , sigra , … ’ , sæ. vinna , d. vinde ‘ sigra ’ , fe . winnan ‘ starfa ; þjást ’ , fhþ . winnan ‘ reyna á sig , deila ’ , ne . win , nhþ . winnen ‘ sigra ’ , gotn . winnan ‘ þjást ’ . Sk. fi . vánati , vanóti ‘ óskar , ann , sigrar , ávinnur sér ’ ; vinna s . < * winnan < * wennan < ie . * u ̯ enu ̯ - ( eða * u ̯ enǝ - ) . Sum merkingartilbrigði ísl. so . vinna stafa líkl. frá föllnum forskeytum , t.d. ga - í merk . ‘ ávinna , sigra ’ , and - í merk . ‘ berjast gegn ’ . Sjá vinn , vinna ( 1 ) , vinning , vinnsla , -vinn ( u ) r ( 1 og 2 ) , vinur , von , ósk , una ( 1 ) , vænn ; ath. unn ( u ) r ( 1 og 3 ) Óðinsheiti og sverðsheiti , og -vind ( u ) r , -undur í mannanöfnum .