Eftir siðaskipti og afnám dýrlingatrúar hvarf sumarmessan úr tölu opinberra helgidaga en vetrarmessan hélt nokkru af sínum veraldlega sessi . Af þeim sökum var dagurinn fyrir Þorláksmessu sumstaðar kallaður hlakkandi . Þar sem fiskur var ekki tiltækur sést getið um bjúgu úr mör og lungum eða stórgripabein . Af fiskmeti eru meðal annars nefndir megringar sem var magur harðfiskur soðinn , steinbítsroð , hákarl eða vel úldin ýsa . Á þeim slóðum höfðu menn því fengið meira en nægju sína af henni þegar kom að jólum og ekki nema eðlilegt að skata væri upphaflega hugsuð sem andstæða við jólakræsingarnar . Hún minnir á lútfiskinn í Svíþjóð og vatnakarfann sem víða í Austurevrópu var og er hefðbundinn matur á aðfangadag . Utan Vestfjarða var skatan sumstaðar elduð í hangiketssoðinu eða stöppuð saman við hangiflot . Thor Aspelund er prófessor í líftölfræði í læknadeild Háskóla Íslands , við Miðstöð í lýðheilsuvísindum , og forstöðumaður Tölfræðiráðgjafar Heilbrigðisvísindasviðs . Thor hefur rannsakað áhrif áhættuþátta á hjarta - og æðasjúkdóma og sykursýki og hvernig er hægt að nota þá sem forspárþætti í áhættureiknum .