FYRR á öldum tíðkuðust lækningaaðferðir sem fólust í því að taka fólki blóð . Tilgangurinn var sá að losa menn við slæma vessa og óhreinindi í blóðinu . Lækningin mun þó hafa látið á sér standa þar sem læknisfræðin var skammt á veg komin og blóðrannsóknir ekki komnar til sögunnar . Fólki er ennþá tekið blóð , en í öðrum tilgangi en áður fyrr . Meinatækni lykill að lækningu Margar orsakir geta verið fyrir blóðleysi , segja þær Sigríður Claessen og Bergljót Halldórsdóttir . Greining blóðkorna í smásjá gefur oft vísbendingar þar um . FYRR á öldum tíðkuðust lækningaaðferðir sem fólust í því að taka fólki blóð . Tilgangurinn var sá að losa menn við slæma vessa og óhreinindi í blóðinu . Lækningin mun þó hafa látið á sér standa þar sem læknisfræðin var skammt á veg komin og blóðrannsóknir ekki komnar til sögunnar . Fólki er ennþá tekið blóð , en í öðrum tilgangi en áður fyrr . Nú er blóðið rannsakað til þess að greina sjúkdóma en það er einmitt oft hægt að gera með því að rannsaka ýmsa þætti í blóðinu . Í blóði eru mörg hundruð efni sem hægt er að mæla , einnig er hægt að telja hvít blóðkorn , rauð blóðkorn og blóðflögur . Til þess að manneskjan geti talist heilbrigð þurfa öll þessi atriði að vera í réttu magni og hlutföllum . Verði röskun á einhverjum þessara þátta , getur það bent til ákveðinna sjúkdóma . Starf meinatækna er að gera þessar rannsóknir og sífellt eru þróaðar nýjar , nákvæmari og áreiðanlegri aðferðir . Niðurstöður mælinganna eru notaðar til sjúkdómsgreiningar og einnig til að fylgjast með gangi sjúkdómsins eftir að meðferð er hafin . Þegar einstaklingur finnur til sjúkleika og vanlíðunar og leitar til læknis er hann gjarnan sendur í blóðprufu . Oftast er byrjað á að gera almenna blóðrannsókn . Í henni felst að talin eru hvít blóðkorn og greindar tegundir þeirra . Með því má t.d. sjá hvort um sýkingu sé að ræða og þá hvort hún sé af völdum baktería eða veira . Þetta skiptir miklu máli við lyfjagjafir því sýklalyf gagna ekki í veirusýkingum . Meinatæknar þurfa líka að geta greint í blóðinu óþroskuð hvít blóðkorn sem geta gefið til kynna mergsjúkdóma eins og hvítblæði en meinatæknar eru oft fyrstir til að greina slík tilfelli . Almenn blóðrannsókn veitir líka upplýsingar um magn hemóglóbíns ( blóðrauða ) . Hemóglóbín er sameind sem flytur súrefni til vefja og koltvísýring út úr líkamanum . Magn hemóglóbíns er gefið upp í grömmum í lítra af blóði en var áður gefið upp í prósentum . 148 grömm af hemóglóbíni í einum lítra blóðs samsvara 100% samkvæmt eldri túlkun . Ef skortur er á hemóglóbíni er talað um blóðleysi . Margar orsakir geta verið fyrir blóðleysi og gefa niðurstöður úr almennu blóðrannsókninni ásamt greiningu blóðkorna í smásjá oft vísbendingar þar um . Rauðu blóðkornin eru einnig skoðuð í smásjá , metin stærð , lögun og þroski þeirra . Ýmis frávik frá því eðlilega geta gefið til kynna sjúkdóma . Lítil og föl rauð blóðkorn benda t.d. til blóðleysis af völdum járnskorts en of stór rauð blóðkorn til blóðleysis vegna skorts á B12 vítamíni eða fólinsýru . Ýmis afbrigði í lögun rauðra blóðkorna geta einnig gefið til kynna ákveðna sjúkdóma . Smásjáin er því veigamikið tæki í sjúkdómsgreiningu . Talning á blóðflögum telst einnig til almennrar blóðrannsóknar en hlutverk þeirra er að taka þátt í storknun blóðsins . Mikilvægt er að fjöldi þeirra sé eðlilegur því skortur á þeim getur leitt til blæðinga . Meinatæknar hafa víðast hvar rafræna blóðmæla sér til aðstoðar til að gera þessa almennu rannsókn á blóði enda eru meinatæknar sérhæfðir til að vinna með slík tæki . Blóðmælingatæki verða sífellt fullkomnari , hraðvirkari og ódýrari . Allar heilsugæslustöðvar ættu því fljótlega að geta veitt þessa verðmætu þjónustu . Það yrði stórt skref til bættrar þjónustu við sjúklinginn og ætti að flýta réttri sjúkdómsgreiningu og meðferð . Höfundar eru kennslumeinatæknar á Rannsóknastofu í blóðfræði , Landspítalanum .