Hérlendis er Stríðsárasafnið við Reyðarfjörð eina safnið sem sérhæfir sig í að sýna og varðveita sögu þessa tímabils . Bretar hernámu landið 10. maí árið 1940 og sendu hingað fjölmennt setulið síðsumars 1941 , um 28.000 manns . Bretar töldu Reykjavík vera langmikilvægasta staðinn sökum góðrar hafnar - og flugvallarskilyrða og því var fjölmennt lið ávallt þar . Uppbygging flugvallarins í Keflavík hafði þó eitthvað þar að segja . Síðar bættust við um 1500 bandarískir braggar . Bretar byggðu aðallega svokallaða Nissen-bragga en Bandaríkjamenn Quonset-bragga . Nefndirnar luku störfum árið 1947 og 1948 . Búsetan náði hámarki á sjötta áratugnum en þá bjuggu 2300 manns í nærri 550 íbúðum . Á 7. áratugnum var skálunum hins vegar að mestu útrýmt . En mörgum landeigendanna , sem þágu skaðbætur fyrir landspjöll , láðist að hreinsa til eftir veru setuliðsins . Hvalfjörður , Reykjavíkurflugvöllur og Patterson-flugvöllur á svæði varnarliðsins við Keflavík hafa sömuleiðis að geyma merkar minjar um síðari heimsstyrjöldina . Í borgarlandinu hafa stríðsminjar helst varðveist í Öskjuhlíð og á Reykjavíkurflugvelli sem nær yfir Vatns - og Seljamýri . Allar meginbrautir flugvallarins voru lagðar á stríðsárunum en hafa verið lengdar og endurbættar eftir stríð . Nær allt lauslegt frá stríðsárunum hefur verið fjarlægt eða ryðgað og fúnað . Upphaflegt skálahverfi olíustöðvarinnar stendur enn að hluta á Miðsandi og er með heillegustu minjum styrjaldarinnar á landinu . Þar má sjá einstætt safn þeirra mismunandi braggategunda sem herlið bandamanna reisti yfir starfsemi sína . Þeim hefur verið vel við haldið enda í fullri notkun fram á síðari ár því olíubirgðastöðin var nýtt áfram fyrir varnarliðið á Keflavíkurflugvelli og ný reist fyrir herskip NATO . Minna flugskýlið var rifið sumarið 1944 og sett upp við Reykjavíkurflugvöll . Íslendingar tóku við rekstri stöðvarinnar um áramótin 1946 - 47 og ráku hana í 30 ár . Við Reyðarfjörð eru rústir spítalakamps sem tók 75 rúm . Bandaríkjamenn reyndu líka að setja sveifluferju yfir Ölfusá við hlið brúarinnar gömlu sem þar var . Af einstökum verkefnum vó uppfyllingin undir Reykjavíkurflugvöll þyngst . Til dæmis fórust að minnsta kosti 43 hervélar auk 11 sjóvéla á Reykjavíkursvæðinu . Allar flugvélaleifar í nágrenni Reykjavíkur hafa nú verið fjarlægðar . Hún lenti á svo óaðgengilegum stað að ekki reyndist unnt að rífa hana í brotajárn . Að lokum er rétt að nefna að enn eru vélar sem ekki hefur reynst unnt að staðsetja nákvæmlega hérlendis . Til að mynda liggur hluti af Fairey Battle sprengjuvél einhvers staðar í mýrinni við Kaldaðarnesflugvöll . Flugvélar stríðsaðila sem fóru í sjóinn hafa sumar hverjar verið að koma upp með botnvörpum togaranna . Þær eru flestar á óaðgengilegum stöðum og koma upp í bútum . Lík áhafnarmeðlima geta því enn verið við flugvélina og hún er meðhöndluð sem vot gröf . Flugvélaflakið er friðað og öll köfun við það er bannað . Líklega hafa um 1000 sprengjur fundist bara við Vogastapa . Töluvert af óvirkum djúpsprengjum hefur líka komið í veiðarfæri í Faxaflóa suður af Malarrifi . Sennilegt er að þeim hafi verið varpað frá borði herskipa eða flutningabáta sem ráðnir voru til að sökkva þeim . Að lokum er svo rétt að nefna að sinnepsgassprengjur komu í ljós við sanddælingu við Akranes . Eftirtaldir veittu ómetanlegar upplýsingar og aðstoð við heimildaöflun : Anna Lísa Guðmundsdóttir , Sólborg Una Pálsdóttir og Helga Maureen Gylfadóttir starfsmenn Árbæjarsafns , Friðþór Eydal upplýsingafulltrúi varnarliðsins , Hörður Geirsson rafvirki og flugáhugamaður og Gylfi Geirsson sprengjusérfræðingur Landhelgisgæslu Íslands . Friðþóri Eydal eru færðar sérstakar þakkir fyrir yfirlestur og gagnlegar athugasemdir . Fremsta víglína . Átök og hernaðarumsvif á Austurlandi í heimsstyrjöldinni síðari , Bláskeggur , Rvk 1999 . Guðmundur Kristinsson : Styrjaldarárin á Suðurlandi , 2. útgáfa , Árnesútgáfan , Selfossi 2001 . Tómas Þór Tómasson : Heimsstyrjaldarárin á Íslandi 1939 - 1945 . Seinna bindi , Bókaútgáfan Örn og Örlygur hf. , Ísland 1984 . Þór Whitehead : Ísland í hers höndum , Vaka-Helgafell , Reykjavík 2002 . Steinunn Kristjánsdóttir er prófessor í fornleifafræði við Sagnfræði - og heimspekideild Háskóla Íslands . Helstu rannsóknasvið hennar eru miðaldafornleifafræði , norræn fornleifafræði , kirkjusaga , klausturfornleifafræði , kynjafornleifafræði , þróun húsagerða og miðlun vísindalegrar þekkingar .