Hér er grein sem var skrifuð fyrir tímarit Heimilis og Skóla : „ Þetta er ekki eins og skólinn , þetta er eins og afmæli ! “ … sagði stelpan í 4. bekk brosandi og strauk yfir moldug hnén . Helga Sif , mamma stráka í 3. , 4. og 7. bekk var með hóp barna í garðinum heima hjá sér á Eyrarbakka . Öll voru þau önnum kafin við að koma jarðarberjaplöntum fyrir í litlum plastglösum . Plönturnar yrðu seldar á Barnabæ , vorhátíð Barnaskólans á Eyrarbakka og Stokkseyri . Einmitt núna þegar skólaárinu er að ljúka tekur skólinn stakkaskiptum . Hefðbundinni kennslu lýkur og fáni Barnabæjar er dreginn að húni . Barnabær er samvinnuverkefni skólans , heimilanna og fólksins á svæðinu og unnið þar með nemendum á markvissan og öflugan hátt með stór og flókin hugtök á borð við lýðræði , hagkerfi og samfélagsvitund . Síðustu fjóra skóladaga fyrir sumarfrí er skólanum breytt í fríríki – sjálfstætt þversnið af þjóðfélaginu sem við búum í , þar sem allir nemendur , kennarar , foreldrar og aðrir áhugasamir vinna saman að fjölbreyttum úrlausnarefnum samfélagsins . Barnabær er nú haldinn í þriðja sinn – og er stöðugt að vaxa , eflast og dafna . Hvatningarverðlaun Heimilis og skóla eru því kærkomin viðurkenning við áframhaldandi þróunvinnu . Í Barnabæ búa nefninlega þeir grunnþættir menntunar sem ný aðalnámskrá sér fyrir , þótt sérstök áhersla sé lögð á sjálfbærni , lýðræði og sköpun . Starfsmenn pappamassavinnslunnar að störfum . Kennarar , foreldrar og aðilar úr nærsamfélaginu stinga saman nefjum og skipuleggja vinnustaði þar sem framleiddur er söluvarningur eða þjónusta . Síðan er gefið út blað sem inniheldur atvinnuauglýsingar á þessa vinnustaði . Allir nemendur 1. – 9. bekkjar fá blað með sér heim þar sem þessir vinnustaðir auglýsa eftir starfsfólki og sækja síðan um starf . Fjölbreytni í vinnustöðum er mikil og allur gangur á því hvort þeir eru starfræktir af kennurum , foreldrum eða í samvinnu . Allt eftir því hver er til í slaginn þetta árið . Sumir vinnustaðanna eru í beinu sambandi við fyrirtæki á svæðinu , aðrir alveg heimatilbúnir . Atvinnurekendur eiga það þó allir sammerkt að hafa löngun til að kenna og miðla – að gera þetta saman . Í ár er t.d. starfrækt kerta - og sultugerð , veitingahús , bifreiðaverkstæði , gróðrarstöð , fjölmiðill , ferðaþjónustufyrirtæki og margt fleira . Fyrir marga jafnast því Barnabær á við starfskynningu og tengingu við raunveruleikann . „ Á næsta ári ætla ég sko að fara í veitingahúsið “ sagði einn 11 ára . Í fyrra heyrðist í einni þjónustustúlkunni stynja eftir álagstopp úr kaffihúsinu : „ Nú veit ég sko af hverju ég þarf að geta reiknað í huganum . “ Bílaverkstæðið Stofurnar iða af krafti og áhuga , aldurs - og getublandaðir hópar vinna samhent að sameiginlegum markmiðum . Í skiltagerðinni höfðu Eydís og Sigmar kennarar fengið 14 starfsmenn og máluðu skilti af öllum stærðum og gerðum . Stór hjálpar smáum , pabbi eins situr með og aðstoðar . Í þrjá daga er unnið hörðum höndum við framleiðslu og skipulag , en á fjórða degi fá börnin útborgað . Þá hafa allir vinnustaðir komið sér upp sölubás eða þjónustusvæði og haldin er sannkölluð uppskeruhátíð , þar sem börnin skiptast á að kaupa og selja varning sinn og sérþekkingu . Sama dag er Barnabær opnaður almenningi . Foreldrum , ömmum og öfum og öllum öðrum áhugasömum gefst þá kostur á að koma í heimsókn og taka þátt í hátíðahöldunum . Vöruverð og laun reiknast í eigin gjaldmiðli Barnabæjar , besóum . Lokadaginn er líka opnað útibú Seðlabanka Barnabæjar þar sem gestum og gangandi gefst kostur á að skipta íslenskum krónum í besóa . Engar aflandskrónur hér . Tekjur af gjaldeyrisviðskiptunum ganga til efniskaupa í verkefnið . Þannig var Barnabær t.d. fjárhagslega sjálfbær frá upphafi . Skipulag vordaganna hefst þó nokkru áður en Barnabær er settur . Vinnuhópur foreldra og kennara funda og nemendur í 6. – 9. bekk kjósa sér fulltrúa í sérstakt bæjarráð sem gegnir stöðugt mikilvægara hlutverki í ákvarðanatöku og þróun bæjarbragsins . Seðlabankinn heyrir undir Bæjarráð sem hannar peningana , ákveður gengi og viðmiðunarlaun . Eins hefur ráðið tekið þátt í hönnun á merki bæjarins , lagt til vinnustöðvar og stýrir núna skipulagi uppskerudagsins . Lagður hefur verið grunnur að því að styrkja enn frekar þá aðkomu nemenda í undirbúningi og ákvarðanatökum og efla þannig lýðræðisvitund þeirra og virka þátttöku í samfélagmótuninni . Við viljum hafa ábyrga og sjálfstæða nemendur , ekki satt ? Það er í raun alveg stórkostlegt að verða vitni að þeirri vinnugleði og atorku sem ríkir í skólanum þessa daga . Sköpunarkrafturinn er mikill og gríðarlega mikið og mikilvægt nám fer fram meðal nemenda . Í kringum sameiginlegt markmið við vöruframleiðslu og / eða þjónustuþróun verður samvinnan leikur einn . Yngri börnin læra af þeim eldri og þau eldri læra að bera ábyrgð og sýna gott fordæmi . Samvinnan gerir kröfur um þolinmæði og þjálfar félagsfærni og metnaðarstigið er að jafnaði mjög hátt . Skólinn sjálfur gleðst enda endurheimtir hann miðlægt hlutverk sitt í samfélaginu . Foreldrarnir gleðjast , kynnast stofnuninni að innan , kennurum og nemendum á nýjan og gjörólíkan máta . Kennarar gleðjast því það er svo auðvelt að vísa í Barnabæ allan veturinn og útskýra flókin hugtök og hugmyndir í þessu módeli . Og hvernig líður nemendunum því þetta snýst jú allt um þá … þeim líður eins og í afmæli .