Kross til minningar um förufólk við bakka árinnar Río Bravo / Grande í Matamoros í Mexíkó þar sem fjöldi fólks hefur mætt örlögum sínum við að reyna að komast yfir til fyrirheitna landsins í norðri . AP / Rebecca Blackwell Hundruð manna hafa látið lífið við að reyna að komast til Bandaríkjanna frá Mexíkó árlega undanfarna áratugi . Dósent í spænsku við Háskóla Íslands segir því dauða feðgina frá El Salvador sem vakti mikla athygli í síðustu viku engin nýmæli . Fátækt , spilling og glæpagengi hrekja farandfólkið til að hætta lífi sínu til að öðlast mannsæmandi líf norðan landamæranna . Ljósmynd sem sýndi lík 25 ára gamals manns frá El Salvador og tveggja ára gamallar dóttur hans sem drukknuðu í ánni Río Grande á landamærum Mexíkó og Bandaríkjanna sló marga í síðustu viku . Vakti hún athygli á erfiðleikum þeirra þúsunda íbúa Mið-Ameríku sem hafa lagt í hættulega för til að komast til Bandaríkjanna undanfarið . Eins hafa aðstæðurnar á þeim stöðum þar sem því fólki sem kemst til fyrirheitna landsins er haldið valdið hneykslan . Lögfræðingar sem fengu að heimsækja landamærastöð í Texas þar sem hundruðum barna var haldið í þarsíðustu viku lýstu því hvernig börnin hefðu ekki nægilegan aðgang að vatni og mat auk þess sem þau fengju ekki tannbursta eða sápu . Sumum þeirra hefði verið haldið mun lengur en reglur kveða á um . Myndin sem skók heimsbyggðina í síðustu viku . Martínez og Valeria dóttir hans drukknuðu í Río Bravo þegar þau reyndu að komast yfir til Bandaríkjanna . Vísir / EPA Það sem hefur breyst er kastljós almennings og fjölmiðla Landamæri Bandaríkjanna og Mexíkó eru ein þau fjölförnustu í heiminum og fara daglega tugir þúsunda manna yfir þau löglega . Þau eru um 3.200 kílómetra löng . Áin Río Grande , sem heitir Río Bravo í Mexíkó , nær yfir um tvo þriðju hluta þeirra . Annars staðar liggja landamærin meðal annars í gegnum hrjóstruga eyðimörk þar sem margir hafa einnig látið lífið í gegnum tíðina . Eftir að Bandaríkin og Mexíkó sömdu um frið í stríði sínu með Guadalupe-sáttmálanum árið 1848 eignuðust Bandaríkin land sem varð að eða rann inn í Arizona , Kaliforníu , Colorado , Nevada , Nýju-Mexíkó , Utah og Wyoming . Lengi framan af voru litlar hömlur á ferðum fólks yfir landamærin en með tímanum jókst eftirlit og hindranir þar . Það var ekki síst á 10. áratug síðustu aldar sem byrjað var að koma upp bókstaflegum hindrunum á landamærunum . Árið 1994 voru fyrstu raunverulegu veggirnir reistir nærri Tijuana . Þá var byrjað að bera á því að Mexíkóar reyndu að komast ólöglega til Bandaríkjanna . Kristín Guðrún Jónsdóttir , dósent í spænsku við mála - og menningardeild Háskóla Íslands , bjó í Mexíkó og hefur meðal annars sérhæft sig í bókmenntum og menningu landamæra Mexíkó og Bandaríkjanna . Hún segir að eftir að veggirnir byrjuðu að rísa á 10. áratungum hafi farandfólk leitað austar á bóginn yfir á sífellt hrjóstrugri og torsóttari svæði til að komast yfir landamærin , þar á meðal yfir ána og eyðimerkurnar í Arizona og Nýju-Mexíkó . Oft hafi þessari ferðir endað með hörmungum . Í kringum aldamót voru fréttir af dauðsföllum förufólks nánast daglegt brauð í fréttum í suðvesturríkjum Bandaríkjanna og norðurríkjum Mexíkó . Fólk hafði þá ýmist dáið úr þorsta í eyðimörkinni eða drukknað í ánni . Áætlað sé að um 400 manns hafi látist á landamærunum á ári á síðasta áratug . „ Það er auðvitað skelfilegt að sjá myndina af feðginunum sem hefur birst í fjölmiðlum undanfarna daga , en þetta eru engin nýmæli . Það sem hefur breyst er að alþjóð er með augun á landamærum Mexíkó og Bandaríkjanna og blaðamenn víða um heim fjalla um atburðina sem eru nú að gerast þarna , “ segir Kristín Guðrún . Kristín Guðrún Jónsdóttir , dósent í spænsku við mála - og menningadeild Háskóla Íslands . Háskóli Íslands Gert saknæmt að hjálpa förufólki Mörgum blöskraði mannúðarástandið á landamærunum og voru ýmis hjálparsamtök stofnuð til að reyna að aðstoða förufólkið . Ein þeirra komu til dæmis fyrir áberandi plasttunnum með drykkjavatni hér og þar í eyðimörkinni til að forða fólkinu frá því að deyja úr þorsta . Árið 2004 var ástandið orðið svo slæmt að mexíkósk stjórnvöld gáfu út umdeildan leiðbeiningabækling fyrir fólk sem ætlaði sér að fara yfir landamærin . Þar var því gefið ráð um hvernig það ætti að bera sig að við aðstæður í eyðimörkinni og við landamæraána . Kristín Guðrún segir að bæklingnum hafi verið dreift í einni og hálfri milljón eintaka í suðvesturríkjum landsins eins og Jalisco og Michoacán þaðan sem stór hluti farandaverkamanna og förufólks kom á þeim tíma . Bandarísk yfirvöld hafa undanfarið sóst eftir því að gera það saknæmt að hjálpa fólki sem kemur ólöglega yfir landamærin . Landamæraverðir hafa jafnframt lagt hald á og eytt vistum sem fólk hefur skilið eftir förufólkinu til hjálpar . Í janúar voru fjórar konur frá sjálfboðaliðasamtökum í Arizona sakfelldar fyrir að skilja eftir mat og drykk í eyðimörkinni í Arazona þegar hitabylgja gekk yfir sumarið 2017 . Miðamerísk fjölskylda veður Río Bravo / Grande undir alþjóðabrúnni á milli Juárez-borgar í suðri og El Paso í norðri . Vísir / EPA Örvænting rekur þau ólöglega yfir landamærin Eftir að Donald Trump tók við embætti sem forseti Bandaríkjanna árið 2017 hefur orðræða og aðgerðir bandarískra stjórnvalda gegn förufólki harðnað til muna . Trump lýsti Mexíkóum sem nauðgurum og glæpamönnum í kosningabaráttunni . Sem forseti hefur hann reynt flest sem hann getur til að koma í veg fyrir að fólk frá Rómönsku Ameríku komi yfir landamærin . Síðasta sumar vakti stefna ríkisstjórnar hans um að skilja að fjölskyldur sem komu ólöglega yfir landamærin í sundur hneykslan . Ætlun ríkisstjórnarinnar með aðskilnaðinum var að fæla fólk frá því að reyna að komast yfir landamærin . Stjórnin var gerð afturreka með stefnuna en hún hefur haldið fast við að handtaka alla þá sem kom ólöglega yfir landamærin og halda þeim . Þá hefur hún reynt hvað hún getur að þrengja að rétti fólks til að leita hælis á landamærunum . Í vetur lýsti Trump svo yfir neyðarástandi á landamærunum eftir að Bandaríkjaþing neitaði að fjármagna landamæramúrinn sem hann vill reisa þar . Það gerði hann til að geta skipað hernum að færa til fjármagn og mannafla til múrsins án samþykkis þingsins . Gagnrýnisraddir hafa heyrst um að stefnu Trump-stjórnar um að leyfa aðeins takmörkuðum fjölda fólks að sækja um hæli á dag hafi leitt til þess að fólk reyni hættulegar leiðir til að komast yfir landamærin . Fjölmörgum er vísað frá á landamærunum og sagt að bíða í Mexíkó án þess að fólk viti hvort og hvenær það geti fengið að óska hælis . „ Þetta fólk ætlar sér að sækja um hæli í Bandaríkjunum , en það hefur gengið upp og ofan , og mjög hægt vegna mannfjöldans og stjórnarhátta Bandaríkjanna . Sumt af þessu fólki bíður í troðfullum flóttamannaskýlum í landamæraborgum og -bæjum í Mexíkó og er orðið örvæntingafullt , og einhverjir grípa til þess ráðs að fara ólöglega yfir mörkin , stundum með átakanlegum afleiðingum eins og ljósmyndin af drukknuðu feðginunum sýnir , “ segir Kristín Guðrún . „ Ástæðan fyrir því að harmleikir sem þessi eiga sér stað á landamærunum okkar er sú að faðirinn vildi ekki fara í gegnum hælisferlið á löglegan hátt og ákvað að fara yfir ána og dó ekki bara heldur dó dóttir hans sorglega líka , “ sagði Cuccinnelli sem fullyrti að dauðsföll sem þessi héldu áfram að eiga sér stað nema Bandaríkjastjórn fjarlægði það sem hann kallaði hvata í hælisleitendakerfi sínu . Undir þrýstingi frá Bandaríkjastjórn hafa mexíkósk yfirvöld reynt að leggja stein í götu förufólks á leið norður . Hér stöðva mexíkóskir herlögreglumenn förufólk frá Gvatemala sem ætlaði að reyna að komast yfir Río Bravo í Juárez-borg í síðasta mánuði . AP / Christian Chavez Meira af fjölskyldum frá Mið-Ameríku en áður Hópurinn sem reynir að komast yfir landamærin hefur að vissu leyti orðið viðkvæmari undanfarin misseri . Kristín Guðrún segir að áður fyrr hafi megnið af þeim sem freistuðu gæfunnar verið frá Mexíkó , yfir leitt ungir karlmenn þótt eitthvað væri um konur og börn . Í seinni tíð hefur borið meira á að fólk frá Mið-Ameríkulöndum eins og Gvatemala , El Salvador og Níkaragva reyni að komast til Bandaríkjanna , oft heilu fjölskyldurnar , ungt fólk með börn . Mikla athygli vakti síðasta haust þegar stór hópur þeirra ferðaðist saman í föruneyti í gegnum Mið-Ameríku og Mexíkó sem Trump forseti nýtti óspart til að ala á ótta við innflytjendur . Ýjaði hann meðal annars að því rakalaust að í hópnum gætu leynst hryðjuverkamenn frá Miðausturlöndum . „ Ýmist er það notað sem burðardýr , er rænt af glæpahópum eða svikið um upphæðir sem það hefur borgað svokölluðum „ sléttuúlfum “ sem fara með hópa fólks yfir mörkin í skjóli nætur , “ segir Kristín Guðrún um förufólkið . Félagar í glæpagenginu Mara Salvatrucha þekkjast gjarnan á húðflúrunum . Vísir / Getty Sum gengin sem fólk flýr urðu til í Bandaríkjunum Hvað er það þá sem fær ungt fjölskyldufólk frá ólíkum löndum til að leggja á sig svo hættulega för með börn sín ? Kristín Guðrún segir ekkert einhlýtt svar við því . Það megi þó einkum rekja til fátæktar , spillingar stjórnvalda og ekki síst skipulagðrar glæpastarfsemi og ofbeldis í þessum löndum . „ Ungt fólk eygir ekki mikla framtíðarmöguleika og margir lenda í þessum gengjum . Gífurlegur fjöldi ungs fólks situr í fangelsi , sumir hverjir nánast börn , “ segir Kristín Guðrún . Nayib Bukele , forseti El Salvador , segir að dauði feðginanna á landamærunum í síðustu viku hafi verið á ábyrgð stjórnvalda í heimalandinu . Þau þurfi að bæta aðstæður þar svo enginn þurfi að flýja landið . Kaldhæðnislegt er að sum glæpagengjanna sem nú hrella íbúa Mið-Ameríku og hrekja fólk norður urðu til í Bandaríkjunum . Þannig segir Kristín Guðrún að Mara Salvatrucha-samtökin alræmdu hafi orðið til sem götugengi í Los Angeles í Kaliforníu á 9. áratugnum . Meðlimir Mara Salatrucha voru ungir innflytjendur frá El Salvador sem höfðu margir barist í borgarastríðinu þar frá 1979 til 1992 eða flúið það . Síðar voru einhverjir félagar í gengjunum reknir frá Bandaríkjunum og sendir til heimalandsins þar sem þeir héldu glæpastarfseminni áfram . „ Nú eru hópar sem þessi ein helsta ógn landsins og annarra Mið-Ameríkuríkja og allt er þetta einhvern veginn samofið , glæpastarfsemin , eiturlyfjasalan , lögreglan , herinn , stjórnmálin . En hinn almenni borgari er orðinn þreyttur á þessu ástandi og er í leit að friðsælu og mannsæmandi lífi utan heimalandsins , “ segir Kristín Guðrún .