10 LAUGARDAGUR 5. NÓVEMBER 1994 Kafli úr bók Kristjáns Péturssonar tollara , Þögnin rofin : Barnsræningi stöðvaður í bók sinni Þögnin rofln segir Kristján tollari frá nokkrum saka - málum , sem ekki hefur verið fjall - aö um opinberlega áður , og ýmsu sem miður fór í dómskerflnu . Hér á eftir fer kafli úr bókinni sem Skjaldborg gefur út . Barnsrán Sennilega eru barnsrán sá mála - flokkur , sem vekur einna mesta afhygli fjölmiðla og almennings og sterk viðbrögð lögreglunnar . Við íslendingar höfum að mestu slopp - ið við afbrot af þessum toga , en þó eru nokkur dæmi þess að erlendir menn , sem eignast hafa börn meö íslenskum nonum , hafi reynt að ræna þeim eftir hjónabandsslit og haft í frammi hvers konar hótanir og jafnvel ofbeldi . Ég mun hér skýra frá tveimur sJíkum málum í stuttu máh . í báðum tilvikum áttu Bandaríkjamenn hlut að máli . Fyrra málið bar að með þeim hætti , að stúlka í flugafgreiðslu , sem var að innrita farþega í síðdegisflug til New York , veitti athygh bandarísk - um manni , sem hélt á ungu barni . Þegar kom að því að afgreiða hann , framvísaði hann farseðlum fyrir sig og barnið og sýndi jafnframt vegabréf . Nafn barnsins var skráð í vegabréf hans , en þaö sem vakti sérstaka athygU afgreiðslustúl - kunnar var að hann hafði engan farangur meðferðis . Hún hringdi til mín á skrifstof - una í flugstöðinni og vakti athygh mína á þessu . Hún lét þess jafn - framt getið , að þetta gæti allt verið eðlilegt , en vUdi samt að ég kann - aði málið . Hún skyldi benda mér á manninn , sem væri kominn í gegn - um vegabréfaskoðun og staddur í biðsal flugstöðvarinnar . Hún lét þess einnig getið , að um sjö mínút - ur væru til brottfarar . Við mæltum okkur mót við brott - fararhlið nr. 1 . Við gengum síðan vítt og breitt um salinn , en sáum hvorki manninn né barnið . Ég bað þá þann starfsmann flugfélagsins , sem sá um brottfarartilkynningu flugsins , að sjá til þess að enginn farþegi færi í gegnum brottfarar - hhð að fiugstæði . Jafnframt sendi ég einn af starfsmönnum vega - bréfaskoðunar út í fiugvéUna til að ganga úr skugga um , hvort maður - inn hefði komist þangað . Tók mér stöðu fyrir framan salernið Eftir að hafa gert framangreindar ráðstafanir , héldum við áfram leit - inni í biðsalnum . Ég fór m.a. á karlasalernið . Sú skoðun leiddi í ljós að eitt salernið var læst . f sama mund var tilkynnt um brottför vél - arinnar til-New York . Ég tók mér stöðu fyrir framan salernið , en af - greiðslustúlkan við brottfararhUð - ið . Eins og kunnugt er , eru brottfar - ir véla tUkynntar þrisvar sinnum , og þegar kom að síðasta kalUnu og flestir farþegar voru komnir um borð í véUna , kom maður með barn á handleggnum út um salernis - dyrnar . Mér þótti strax sýnt , að hér væri um umræddan farþega að ræða og stöðvaði manninn og tilkynnti hon - um jafnframt hver staða mín væri . Afgreiðslustúlkan , sem hafði auga með mér , kinkaði koUi til mín til staðfestingar því , að ég væri með rétta manninn . Það var umtalað okkar á mihi , að hún hefði ekki frekari afskipti af málinu og léti ekki samstarfsfólk sitt né aðra vita af grunsemdum okkar . Ég bað umræddan farþega að sýna mér skilríki sín . Hann afhenti mér farmiða , brottfararkort og vegabréf , sem staðfesti að hann var Bandaríkjamaður . Nafh barnsins var skráð í vegabréf hans og stað - festi það að það væri bandarískur ríkisborgari . Mér var mikill vandi á höndum og hafði enga lagalega heimild til að stöðva brottfór hans né barnsins . Ég spurði manninn , hvenær hann og barnið hefðu komið til landsins og hvaða ástæða væri fyr - ir komu hans hingað til lands . Hann svaraði því til , aö hann væri ferðamaður í einkaerindum og spurði , hvort ég hefði eitthvað við það að athuga . Ég kom mér undan að svara því , en spurði því næst , hvort hann hefði komið hingað áður og hvort hann þekkti ein - hverja íslendinga . Hann svaraði því engu en viðbrögð hans virtust óörugg og hikandi . Allir farþegar voru nú komnir um borð og stööv - arstjóri flugfélagsins , sem þarna var viðstaddur , benti mér kurteis - lega á að véUn væri tilbúin til brottfarar af flugvélastæði . Ég bað hann að láta flugvélina bíða augna - bUk . Ég hefði ákveönar grunsemdir um að ekki væri allt meö felldu um ferðir þessa manns . Ég átti ekki margra kosta völ . Ef ég setti tíma - bundið farbann á manninn án rök - studdra grunsemda um ólögmætan verknað hér á landi , yrði ég sjálfur að greiða honum aUt það tjón , sem hann yrði fyrir og hugsanlega yrði Kristján Pétursson tollari rýfur þögnina . DV-mynd Brynjar Gauti ég rekinn fyrir að fara offari í starfi eða fengi a.m.k. áminningu fyrir tiltækið . Svitinn perlaði á enni mér Ég taldi óráðlegt að leita til yfir - manns míns , lögreglusrjórans á KeflavíkurflugveUi , eins og á stóð . Hann væri ekki líklegur að styðja Píanó M 135.600 b . Flygkfá 450.800 kr . Mikið úrval af píanóum og flyglum fyrirliggjandi á ótrúlegu verði . Teg. : GERTZ , BECHNER , J. BECKER , HELLAS , Ed . SEILER , PETROF og ASTOR . 3ja - 5 ára ábyrgð Sérpöntum einnig . Stuttur afgreiðslufrestur . Opið : Virka daga kl. 10 - 18 laugardaga kl. 11 - 14 Ármúli 38 Sími 91 - 32845 aðgerð míha út á ágiskun eina sam - an . Hann myndi krefjast þess að ég færi í einu og öUu eftir bókstaf laganna og maðurinn færi því með barnið úr landi . Færi ég ekki að fyrirmælum lögreglustjóra , yrði ég einnig kærður fyrir agabrot . Áhættan var mikU , óvissan um hugsanlegt barnsrán var eins og martröð og svitinn perlaði á enni mér . Ég reyndi að einbeita mér . Hagsmunirbarnsins og móður þess hiutu að vega þyngra en mínir eig - ín hagsmunir . Flugvélin beið eftir ákvörðunartöku minni . Stöðvar - stjórinn var eðUlega orðinnóþoUn - móður og ég varð að gera upp hug minn strax . Ég gékk að símanum við af - greiðsluborðið og þóttist hringja og tala við einhvern . Síðan gekk ég til Bandaríkjamannsins og spurði hvasst , hvort hann hefði rænt barninu . Honum brá mikið og nú perluðu svitadropar á enni hans . Taugastríð okkar beggja var mikið , en hann svaraði mér engu . Við - brögð hans fullvissuðu mig um að ekki væri aUt með feUdu . Eg sagði stöðvarstjóranum að láta vélina fara , farþeginn yrði eftir á mína ábyrgð og í minni umsjá . Hann hristi bara höfuðið og sagði : „ Þú ert engum Ukur . " Ég fór með farþegann og barnið inn á varðstofu vegabréfaskoðunar og bað starfsmann þar að gæta hans vel , meðan ég kannaði far - þegalista og bókun yfir komufar - þega frá Bandaríkjunum siðustu daga . Ég var rétt í þann mund að hefja þá skoðun , þegar mér var til - kynnt að móðir barnsins hefði hringt til vegabréfaskoðunar og til - kynnt að faðir barnsins , fyrrver - andi eiginmaður hennar , væri hugsanlega á leið úr landi með barnið . Sjaldan eða aldrei hef ég upplifað betri tiUlnningu . Ég settist niður og fann hvernig taugaspenn - an fjaraði út , tárin runnu og félagi minn , sem var þarna inni , spurði hvort ég væri veikur . „ Þetta eru víst gleðitár , því mér hefur aldrei Uðið betur , " sagði ég , tók upp sím - ann og hringdi til móður barnsins og skýrði henni frá því , að maður og barn væru í minni vörslu hjá útlendingaeftirlitinu á Keflavíkur - flugvelU og bað hana að koma strax og ná í barnið . „ Guð er þá til eftir allt saman , " sagði hún . „ Ég bað hann um hjálp . " Beðinn að halda pressunni frá málinu Hún skýrði mér frá því að fyrr - verandi eiginmaöur hennar , sem hún bjó með í Bandaríkjunum , hefði dvalist hér á landi í nokkra daga á Loftleiöahótelinu . Hann hefði heimsótt sig og barnið tvíveg - is enda hefði hann við lögskUnað fengið úrskurðaðan umgengnisrétt við barnið . „ í dag leyfði ég honum að fara með barnið niður að rjörn , en bað hann að koma með það aftur miUi kl. 4 og 5 . Þegar klukkan var orðin rúmlega fimm var ég orðin ótta - slegin um að hann myndi ræna barninu og hringdi tU ykkar , " sagði hún . „ Þú hefðir nú gjarnan mátt gera það , áður en véUn fór . Ég hafði engan lagalegan rétt til að stöðva manninn , því hér var aðeins um óljósa grunsemd að ræða sem kom til vegna einstakrar árvekni af - greiðslustúlku flugfélagsins . Þegar þú kemur að sækja barnið skal ég kynna þig fyrir henni . Hún á mikl - ar þakkir skUdar , " sagði ég . Ég lét færa manninn til lögreglu - stöðvarinnar á flugveUinum . Seinna um kvöldið átti ég viðræður viö lögreglustjóra um máUð . „ Þér er tamt að tefla djarft . Nátt - úrlega ætti ég að reka þig fyrir til - tækið . Þú hafðir enga lagalega heimUd til að stöðva manninn en hagstæð málalok bjarga þér fyrir horn að þessu sinni . Sjáðu til þess að maðurinn verði sendur úr landi okkur að kostnaðarlausu , " sagði hann stuttur í spuna . „ VUtu ekki fá skýrslu um atburð - inn ? " spurði ég . „ Nei , ég vU enga skýrslu um þessa lögleysu og helst ekkert um þetta vita . Það er best að endirinn sé eins og upphafið í þínum hönd - um en í guðanna bænum reyndu að halda pressunni frá þessu máU , " sagði hann og lagði á . Umhyggja stjóra fyrir barni og móður var ekki merkjanleg af þessu samtali , hvað þá þakklætis - orð til mín eða afgreiðslustúlkunn - . ar . Ef málalok hefðu orðið önnur , hefði ég verið rekinn umsvifalaust , á því er ekki nokkur vafi , og orðið að greiða Bandaríkjamanninum háar skaðabætur . í viðræðum mínum við móður barnsins lagði hún ríka áherslu á að barnsföður hennar yrði ekki refsað fyrir verknaðinn því það myndi aðeins kaUa á harðari að - gerðir af hans -hendi síðar . Hún fékkst því ekki til að kæra . Henni fannst brottvísun úr landi réttmæt málsmeðferð . Mér fannst hins veg - ar slík málalok vera alveg út í hött og ekki vera í neinu samræmi við viðurlög fyrir sUkan verknað en veMlji „ stjóra " og konunnar máttu sín meira en refsigleði deUdarstjór - ans . Ath. : Millifyrirsagnir eru blaösins