Úr Tímariti Máls og menningar 2. hefti 2013 . Ungur drengur er á leið heim úr skólanum . Það er sólskinsdagur og hann ákveður að koma við í almenningsgarði nálægt heimili sínu . Þar er lækur sem gott er að dýfa í tánum . Við lækinn hittir hann vingjarnlegan mann sem tekur hann tali og gefur honum jójó . Síðan tekst manninum að lokka hann með sér í bílskúr í grenndinni og beitir hann þar ofbeldi sem markar hann fyrir lífstíð . Atburðurinn límist við hann , „ hann festist á leiðinni , hættir aldrei að koma úr skólanum , sama hvað hann verður gamall “ ( 40 ) . Þessi atburður myndar baksvið skáldsagna Steinunnar Sigurðardóttur , Jójó ( 2011 ) og Fyrir Lísu ( 2012 ) , um þýska krabbameinslækninn Martin Montag . Í fyrri sögunni var því lýst hvernig hinn grafni atburður braust upp á vitundaryfirborð hans með tilheyrandi óþægindum . Í upphafi sögunnar Fyrir Lísu virðist sú reynsla ætla að verða honum um megn . Hann hugleiðir að myrða kvalara sinn , Timor Ganzi , og svipta sjálfan sig lífi , en ýmislegt verður þess valdandi að líf hans stokkast upp , tekur nýja stefnu og hrindir af stað annarri atburðarás . Þessi þróun Montags er fyrst og fremst knúin áfram af kynnum hans af dóttur Ganzis , Lísu , sem er illa statt fórnarlamb langvarandi kynferðislegrar misnotkunar . En umbreyting hans verður í gegnum viðræður hans við nokkrar lykilpersónur – m.a. eiginkonu sína , lögreglukonu , sálfræðing og einkennilegan sálgreinanda auk fyrrnefndrar Lísu . Samtöl gegna því þýðingarmiklu hlutverki í sögunni . Ekki síst verða afdrifaríkar samræður Montags við nafna sinn og sjúkling , Martinetti , franskan fyrrverandi útigangsmann sem einnig kom við sögu í fyrri bókinni . Þótt Martin Martinetti og Montag hafi farið mjög mismunandi leiðir í lífinu og séu að flestu leyti gjörólíkir menn eiga þeir það sameiginlegt auk nafnsins að hafa orðið fyrir kynferðisofbeldi í bernsku . Með vissum hætti má líta svo á að Martinetti sé hin hliðin á Montag , andhverfa hans , og að í samræðum þeirra hljómi tvær innri raddir . En þeir eru jafnframt fulltrúar mismunandi lífsviðhorfa . Martinetti er að ýmsu leyti tákngervingur hæfileikans til að lifa af . Hann hugsar eftir öðrum brautum en Montag og nýtir sér reynslu og sjónarhorn manns á útjaðri samfélagsins . Kjörorð hans er : „ Líf sem er ekki er orgía er ekki þess virði að lifa því “ ( 100 ) . Sá síðarnefndi er á hinn bóginn ímynd reglufestunnar og lifir samkvæmt stöðluðum hugmyndum um heilbrigðan lífsstíl . Montag hafði byrgt inni trámatíska reynslu sína og haldið bernskuatburðinum leyndum fyrir öllum , meira að segja eiginkonu sinni . Martinetti tekst að komast inn fyrir skelina á vini sínum , brjóta niður varnir sálarinnar og fá hann til að horfast í augu við óþægilegan atburðinn í bernsku sinni , en samræðurnar ganga mjög nærri honum . Hann fær hann einnig til að grafa aftur upp gamla jójóið , tákn hinnar bældu minningar , sem hann hafði geymt árum saman vafið inn í bómull í kassa inni í skáp . Orðaskipti þeirra nafnanna eru oft hnyttin og nánast leikhúsleg og Martinetti er þar stundum í hálfgerðu hirðfíflshlutverki og segir óþægilegan sannleika íklæddan skopi . Hann sýnir Montag fram á tilgangsleysi morðs og sjálfsvígs og beinir honum inn á nýja braut . Sú braut er krókótt , liggur um óþekktar slóðir , bæði ofan - og neðanjarðar , meðal annars um japanska blómaskoðun , hanami , á fund sálgreinanda í djúpum jarðar sem kynnir honum einkennilega meðferð við snertihömlun og loks til hinnar sólríku eyju Porto Santo . Í þessu ferli rýfur Montag það mynstur vanans sem líf hans hafði lotið og endurfæðist með vissum hætti . Hér kynnist lesandinn Berlín sem borg hins óvænta , fegurðar og margbreytileika , furðuborg . Hún er jafnvel ekki borg , heldur „ land í landinu , eða eyja “ ( 78 ) , leikmynd sem „ er hvergi til í heiminum nema hér “ ( 195 ) og hún býr yfir nýjum möguleikum , „ viðbótum “ við lífið sem eru „ auðsveipar og munúðarfullar “ , ólíkt „ lífinu sjálfu “ sem er svo „ flókið og harðsnúið “ ( 206 ) . Á meðan Montag dvelur á eynni Porto Santo með Petru konu sinni opnast hugur hans fyrir andránni , fyrir sól , hafi , strönd og fegurð , og textinn verður ljóðrænni . Jafnframt eru lögð drög að sátt Montags við móður sína sem hafði brugðist honum þegar neyðin var stærst og hann hafði aldrei fyrirgefið . Sú sátt felur í sér viðurkenningu á takmörkun og breyskleika manneskjunnar . Smám saman hefur Montag hætt að vera „ hálfur maður “ . Þótt ekki sé hann heill hefur hann fundið leið „ [ m ] illi þess að „ komast yfir “ og „ lifa við “ “ ( 30 ) . Til verður hugmynd um nýjan mann : Nýr . Maður . Ekki það að ég væri einhver nýr maður , og sjálfsagt var svoleiðis maður ekki til , en hugmyndin um nýjan mann var í uppsiglingu , og það var góð hugmynd . ( 162 ) Sagan leiðir vel í ljós þá miklu afneitun og bælingu sem tengist kynferðisafbrotum . Fórnarlömbum er ekki trúað þegar þau segja frá reynslu sinni og þau grafa hana í sálardjúpum sínum . Þetta fálæti fólks er hér ekki rakið til heimsku heldur fremur til skorts á ímyndunarafli því að brotin eru svo fjarstæðukennd að fólk getur ekki gert sér þau í hugarlund . Drengurinn Montag bregst við þöggun umhverfisins með því að búa sér til nýja foreldra í eigin hugarheimi , Mömmusomm og Luftpabba á himnum , sem hann getur trúað fyrir sínum hjartans málum og sem hann er sannfærður um að muni taka á móti honum ef hann lætur verða af því að svipta sig lífi . Lýsingarnar á einstæðingsskap og sálarkvölum drengsins eru einstaklega nærfærnar og áhrifamiklar . Honum er líkt við Lírukassamanninn í lok Vetrarferðar Schuberts „ sem enginn vill heyra og enginn sjá “ ( 101 ) , einsemd barnsins er meiri en þess sem er að deyja . Þeir gerendur kynferðisofbeldisins sem koma við sögu , faðir Martinettis og faðir Lísu , eru hversdagsleikinn uppmálaður , vel metnir menn í augum samborgaranna og framferði þeirra gagnvart fórnarlömbum sínum í raun óútskýrt . Þótt þeir hafi ekki til að bera þá afskræmdu útlitsdrætti sem einkenna ýmis fræg illmenni bókmenntasögunnar á borð við Ríkarð III Shakespeares eða Hyde Stevensons eru viðlíkingarnar engu að síður úr dýraríkinu . Skepnulegt innræti föður Lísu er gefið til kynna með gulum tönnunum sem eru „ beittar eins og í fiski “ ( 10 ) . Lísa kallar hann „ ófreskju “ ( 103 – 4 ) . Og Martinetti lýsir föður sínum svo : Þar sem hann stóð blindfullur við grindverkið minnti hann á dýr en ekki mann . Og þannig upplifði ég hann , sem rándýr . Illskan tær og útreiknuð . Hvar og hvenær er næst hægt að læsa klónum … ( 93 ) Þessi birtingarmynd hins illa tengist biblíulegum undirtón verksins , en líta má svo á að skáldsögurnar tvær lýsi paradísarmissi og paradísarheimt . Í upphafi er áhyggjulaus drengur á leið heim úr skólanum og hann kemur við í almenningsgarði sem er sælureitur , Eden . Í þeirri paradís er þó höggormur í líki barnaperrans og jójóið hans er rautt og kringlótt eins og epli . Drengurinn glatar sinni paradís við það að neyta hins forboðna ávaxtar af skilningstré góðs og ills . Vegna brotsins er honum „ jörðin bölvuð “ , eins og það er orðað í Fyrstu Mósebók ( 3 , 17 ) , og um langa hríð finnur hann ekki aftur veginn að lífsins tré . Fyrir Lísu lýsir svo aðdraganda þess að hann ratar á þann veg á ný . Hann endurfæðist um síðir til Paradísar , etur af lífsins tré og öðlast ódauðleika , sbr. orð Fyrstu Mósebókar : Drottinn Guð sagði : „ Sjá , maðurinn er orðinn sem einn af oss , þar sem hann veit skyn góðs og ills . Aðeins að hann rétti nú ekki út hönd sína og taki einnig af lífsins tré og eti , og lifi eilíflega ! ( 3 , 22 ) Í blómaskoðunarferð þeirra Montags og Martinettis , sem er farin til að „ njóta eilífs lífs um stund “ ( 31 ) og lýkur með mikilli matarorgíu , eru fjölmargar vísanir sem styrkja þessi tengsl við goðsöguna . Hljómsveit spilar lag Led Zeppelin , Stairway to Heaven , og hið eilífa birtist í líki jarðneskrar fegurðar : „ Blómstrandi kirsuberjatré við tjörnina , fullkomið póstkort úr narsissískri eilífð “ ( 23 ) . Þegar frá líður sigrast Montag á þeirri barnafóbíu sem hafði hrjáð hann alla tíð frá því að á honum var brotið og himnaríki opnast honum í samræmi við orð Matteusarguðspjalls : „ Leyfið börnunum að koma til mín , varnið þeim eigi , því að slíkra er himnaríki “ ( 19 , 14 ) . Að lokum er barnaníðingurinn handtekinn og mun hljóta sinn dóm líkt og höggormurinn í Fyrstu Mósebók : „ Af því að þú gjörðir þetta , skalt þú vera bölvaður meðal alls fénaðarins og allra dýra merkurinnar “ ( 3 , 14 ) . Skáldsagnagerð Steinunnar Sigurðardóttur hefur frá upphafi einkennst af frumlegum efnistökum og það á einnig við um þessa bók . Flóknum sálarlífslýsingum er miðlað með hraðri og lipurri frásögn . Stíllinn er talmálslegur og jarðbundinn , laus við alla mælgi og hátíðleika . Samtöl eru á víxl átakanleg og skopleg og atburðarás oft óvænt og kostuleg . Textinn er margslunginn , ofinn úr fjölbreyttum lýrískum , goðsögulegum og heimspekilegum þáttum en breytist líka um hríð í spennusögu með tilheyrandi leit að sönnunargögnum , handtöku hins seka og maklegum málagjöldum . Af hinni goðsögulegu umgjörð leiðir að andstæður góðs og ills eru hér dregnar býsna skýrum dráttum . Höfundi tekst þó með stílgaldri sínum og færni að forðast melódramatískar öfgar . Léttleiki og hugmyndauðgi vega upp á móti alvarleika söguefnisins svo úr verður áhrifamikið og fjölþætt verk markað sterkri samkennd með ofbeldisþolendunum .