Bandaríski sundkappinn Michael Phelps var mjög til umfjöllunar í heimspressunni 31. júlí 2012 þegar hann nældi í sín nítjándu verðlaun á Ólympíuleikum . Setti hann þar með met og sló 48 ára gamalt met sem var í eigu Larisu Latininu . En hver er þessi Latinina ? Verulega hefur fennt yfir þau spor sem hún markaði í sögu Ólympíuleikanna enda nokkuð um liðið . Larisa Latinina var fremsta fimleikakona heims á seinni hluta sjötta áratugarins og fyrri hluta þess sjöunda . Árangur hennar á Ólympíuleikum , heimsmeistaramótum og Evrópumótum er nánast undraverður og ýtti mjög undir þá þróun að Sovétríkin urðu stórveldi í fimleikaheiminum . Fæddist í Úkraínu Latinina heitir fullu nafni Larisa Semjonovna Latinina en hét upphaflega Larisa Semjonovna Dirij . Hún fæddist í jólarestinni á millistríðsári eða hinn 27. desember árið 1934 . Latinina er því á 85. aldursári . Fæddist hún í Kherson sem er í Úkraínu og ólst upp við erfiðar aðstæður . Faðir hennar virðist hafa yfirgefið fjölskylduna þegar Larisa var einungis 11 ára gömul . Auk þess féll afi hennar í móðurætt í hinni sögufrægu orrustu um Stalíngrad . Móðir hennar var ólæs en vann tvö störf til að framfleyta fjölskyldunni ; við ræstingar á daginn og í næturvörslu á nóttunni . Fæddist í Úkraínu , keppti fyrir Sovétríkin en er í dag rússneskur ríkisborgari . Larisa fékk tækifæri til að stunda ballett en sem betur fer fyrir fimleikaheiminn fluttist ballettþjálfari hennar búferlum . Varð það til þess að Larisa ákvað að reyna fyrir sér í fimleikum . Kherson er fámenn borg á mælikvarða Sovétríkjanna sálugu en íbúafjöldi þar í dag er um 300 þúsund . Líklega jókst alvaran í æfingunum hjá Larisu þegar hún fluttist til Kænugarðs árið 1953 . Hún hafði þá lokið námi í menntaskóla og við tók nám í Kharkiv Polytechnic-skólanum . Hlutirnir gerðust hratt í framhaldinu og árið 1956 var Larisa komin á Ólympíuleikana í Melbourne . Leikar sem hringja heldur betur bjöllum hjá íslensku íþróttaáhugafólki . Larisa var þá enn 21 árs gömul . Ef til vill hefur hún rekist á þá Vilhjálm Einarsson og Hilmar Þorbjörnsson í ólympíuþorpinu . Hver veit . Eins og Vilhjálmur lét Larisa til sín taka á sínum fyrstu Ólympíuleikum . Hún nældi í fern gullverðlaun , ein silfurverðlaun og ein bronsverðlaun á leikunum . Ásamt Agnesi Keleti frá Ungverjalandi var hún atkvæðamesta fimleikakona leikanna . Fyrstu ólympíuverðlaun Latininu komu á leikunum í Melbourne 1956 . Larisa fylgdi þessum árangri vel eftir og frammistaða hennar á næstu árum undirstrikaði að hún var besta fimleikakona heims . Á HM 1958 keppti hún í sex greinum og vann fimm þeirra og fékk silfur í þeirri sjöttu . Lét hún ekki smáatriði trufla sig eins og þá staðreynd að hún var komin fjóra mánuði á leið . Hélt hún ásigkomulagi sínu reyndar leyndu þar til að mótinu loknu . Vann ávallt til verðlauna á ÓL Sovétmenn gerðu miklar kröfur til þessarar fimleikastjörnu sinnar þegar kom að Ólympíuleikunum árið 1960 í Róm . Hún stóð undir þeim og fékk sex verðlaun . Þrjú gull , tvö silfur og eitt brons . Hún sigraði í fjölþraut eins og 1956 og leiddi lið Sovétríkjanna aftur til sigurs í liðakeppninni . Árangur hennar á Ólympíuleikum var með ólíkindum eins og nefnt er hér að ofan . Larisa keppti á þrennum leikum og var einnig með í Tókýó árið 1964 . Þar fékk hún tvenn gullverðlaun , tvenn silfurverðlaun og tvenn bronsverðlaun . Hún vann því til verðlauna í öllum átján greinunum sem hún tók þátt í á leikunum þrennum . Níu gullverðlaun hennar eru það næstmesta í sögunni en því deilir hún með Paavo Nurmi frá Finnlandi og Bandaríkjamönnunum Mark Spitz og Carl Lewis . Ofan á þetta bætist að hún státar einnig af níu gullverðlaunum frá HM og alls fjórtán verðlaunum frá fjórum heimsmeistaramótum . Hún keppti þrívegis á EM og þar tókst henni að safna saman sjö gullverðlaunum og fjórtán verðlaunum alls . Latinina var var besta fimleikakona heims um árabil . Viðstödd þegar metið féll Met hennar yfir fjölda verðlauna á Ólympíuleikum var lífseigt en féll loks í ólympíulauginni í London árið 2012 þegar Michael Phelps komst fram úr henni . Hann lét loks staðar numið með tuttugu og þrenn verðlaun og verður fróðlegt að sjá hversu lengi það met mun standa . Larisa Latinina var viðstödd þegar Phelps sló metið ásamt dóttur sinni Tatjönu . Ólympíuhreyfingin lét þar sér úr greipum ganga möguleikann á skemmtilegu augnabliki . Larisa var tilbúin til þess að veita Phelps nítjándu verðlaunin og óska honum til hamingju með metið um leið . Vitaskuld tókst að klúðra því með púrítanisma og skriffinnsku þar sem ekki sé gert ráð fyrir slíku í mótshaldi Ólympíuleika . Ævintýralegt klúður og íþróttaunnendur misstu þar af vasaklútaaugnabliki . Á leikunum í London var eftir Larisu haft í fjölmiðlum að Phelps hefði átt skilið að ná metinu . Hann væri slíkum hæfileikum gæddur . Larisa Latinina fór út í þjálfun og naut þar einnig velgengni . Larisa Latinina kom víða við í fimleikaheiminum þegar keppnisferlinum sleppti en HM í Dortmund árið 1966 var hennar síðasta mót . Við tók landsliðsþjálfarastaða hjá sovéska fimleikalandsliðinu sem hún sinnti fram á það herrans ár 1977 . Larisa virðist ekki hafa verið mikið síðri þjálfari en undir hennar stjórn sigruðu sovésku konurnar í liðakeppni Ólympíuleikanna 1968 , 1972 og 1976 . Í framhaldinu sá hún um skipulagningu fimleikakeppninnar á Ólympíuleikunum í Moskvu árið 1980 . Þótt fædd sé á úkraínskri grundu er Larisa Latinina rússneskur ríkisborgari og býr í bænum Semjonov í vesturhluta Rússlands . Latinina giftist þrívegis og eignaðist son auk fyrrnefndrar dóttur sem var með í för sem fóstur á HM 1958 . Greinin birtist fyrst í Morgunblaðinu hinn 28. febrúar 2019