Efnahags - og viðskiptanefnd hefur lagt fram nýtt frumvarp sem flýtir því að allir lögaðilar sem stunda einhverskonar atvinnurekstur á Íslandi þurfa að upplýsa um , og skrá , hverjir raunverulegir eigendur þeirra séu . Nefndin leggur til að frestur til að upplýsa um raunverulegt eignarhald verði styttur frá 1. júní 2020 til 1. mars 2020 . Verði frumvarpið samþykkt munu félög því hafa tæpa þrjá mánuði til að upplýsa yfirvöld um hverjir eigi þau í raun og veru . Þegar er í gildi kvaðir um að upplýsa um raunverulega eigendur þegar nýtt félag er stofnað . Þær hafa verið í gildi frá 30. ágúst síðastliðnum og frá 1. desember hefur verið hægt að senda upplýsingar um hverjir þeir eru með rafrænum hætti til ríkisskattstjóra . Upphaflega stóð til að gefa öðrum félögum , þ.e. þeim sem þegar eru í rekstri , frest til 1. desember 2019 til að koma upplýsingum um raunverulega eigendur til embættis ríkisskattstjóra . hefði sá frestur haldið ætti ríkisskattstjóri því að vera kominn með allar upplýsingar um eigendur félaga sem starfa á Íslandi , ef allir fylgdu lögunum . Efnahags - og viðskiptanefnd ákvað hins vegar að leggja fram breytingartillögu um að lengja frestinn þegar málið var í meðförum hennar . Nú hefur sama nefnd lagt fram nýju breytingartillögu um að stytta hann aftur . Auglýsing Í millitíðinni hefur það nefnilega gerst að alþjóðlegur vinnuhópur um um aðgerðir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka , Financial Action Task Force ( FATF ) , hefur sett Ísland á gráan lista fyrir að bregðast ekki nægilega vel við fjölmörgum athugasemdum samtakanna um brotalamir í vörnum gegn peningaþvætti á Íslandi . Ein af athugasemdunum sem FATF gerði sneri að því að ekki þurfti að greina frá raunverulegum eigendum félaga á Íslandi . Hægt að komast upp með að fela eignarhald Ein helsta vörn gegn peningaþvætti er að þekkja viðskiptavini sína . Raunar er það forsenda þess að t.d. fjármálafyrirtæki megi taka að sér nýja viðskiptavini , að fyrirliggi hverjir þeir raunverulega séu og hver uppruni fjármuna þeirra er . Á Íslandi hefur verið hægt að komast upp með það að fela eignarhald félaga , með ýmsum leiðum . Ein sú algeng leið var fólgin í því að láta félög , t.d. eignarhaldsfélög eða rekstrarfélög , vera í eigu erlendra félaga , sem voru síðan í eigu annarra erlendra félaga , sem voru í eigu sjóða í skattaskjólum þar sem engar eða litlar kröfur voru gerðar um skráningar og skil á gögnum . Þannig hefur verið verið hægt að fela hver raunverulegur eigandi félaga er . Auglýsing Hér á landi hefur slíkt eftirlit aðallega verið á hendi banka . Í kjölfar þess að FATF gerði úttekt á Íslandi , og skilaði þeirri niðurstöðu vorið 2018 að eftirlit Íslands með peningaþvætti fengi falleinkunn , þá hóf Fjármálaeftirlitið ( FME ) að gera athuganir á íslenskum fjármálafyrirtækjum og getu þeirra til að verjast peningaþvætti . Samkvæmt heimildum Kjarnans hefur að minnsta kosti verið framkvæmd athugun hjá fjórum stærstu bönkum landsins : Arion banka , Íslandsbanka , Landsbankanum og Kviku banka . FME hefur ekki viljað segja nákvæmlega hvaða fyrirtæki hafa verið tekin til skoðunar en sagði þó í skriflegu svari til Kjarnans í lok ágúst að það hefði framkvæmt tæplega 20 athuganir hjá tilkynningarskyldum aðilum sem lúta eftirliti stofnunarinnar frá árinu 2017 og þá stæðu yfir þrjár slíkar athuganir . Arion þekkti ekki raunverulega eigendur Enn sem komið er hefur FME einungis birt niðurstöðu athugunar sinnar á einum banka , Arion banka . Hún var birt 29. maí síðastliðinn , rúmum fjórum mánuðum eftir að niðurstaða athugunarinnar lá fyrir . Það var gert að beiðni Arion banka sem vildi fá að bregðast við úrbótakröfum áður en niðurstaðan yrði gerð opinber . Bankinn segist hafa brugðist við öllum úrbótakröfum . FME hefur ekki viljað svara því hvaða tímaramma Arion banka var settur til að koma á úrbótum . FME hefur einungis birt niðurstöður sínar um Arion banka . Mynd : EPA Í athugun FME á Arion banka kom meðal annars fram að bankinn hefði hefði ekki metið með sjálfstæðum hætti hvort upplýsingar um raunverulega eigendur viðskiptavina væru réttar og fullnægjandi og að þær upplýsingar hafi ekki verið uppfærðar með reglulegum hætti , líkt og lög um aðgerðir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka gerðu ráð fyrir . Eftirlitið gerði einnig athugasemd um að Arion banki hefði ekki sinnt rannsóknarskyldu sinni í tilviki erlends viðskiptavinar , það taldi að reglubundið eftirlit bankans með viðskiptavinum hafi ekki fullnægt kröfum laga um aðgerðir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka né að verklag í tengslum við uppfærslu á upplýsingum um viðskiptavini hafi ekki verið fullnægt . Þá taldi FME að skýrslur Arion banka um grunsamlegar og óvenjulegar færslur hefðu ekki verið fullnægjandi . Hægt að sekta þá sem gerast brotlegir Upphaflegt frumvarp til að taka á þessari stöðu , sem er til staðar vegna skorts á upplýsingum um raunverulegt eignarhald félaga , varð að lögum 13. júní síðastliðinn . Tilgangur þess var annars vegar að innleiða tvær Evróputilskipanir og hins vegar til að bregðast við athugasemdum FATF . Samkvæmt nýju lögunum um raunverulega eigendur þá er hægt að refsa þeim sem ekki fylgja þeim . Dagsektirnar sem verða ákvarðaðar eru aðfararhæfar . Auglýsing Hins vegar er um stjórnvaldssektir að ræða . Þær er hægt að leggja á þá sem veita ekki upplýsingar eða veita rangar / villandi upplýsingar . Þegar brot á lögunum er framið í starfsemi lögaðila , og í þágu hans , má leggja stjórnvaldssekt á lögaðilann án tillits til þess hvort sök verður sönnuð á fyrirsvarsmann eða starfsmann lögaðila . „ Sektir sem lagðar eru á einstaklinga geta numið frá 100 þús. kr. til 5 millj. kr . Sektir sem lagðar eru á lögaðila geta numið frá 500 þús. kr. til 80 millj. kr. en geta þó verið hærri eða allt að 10 prósent af heildarveltu samkvæmt síðasta samþykkta ársreikningi lögaðilans eða 10 prósent af síðasta samþykkta samstæðureikningi ef lögaðili er hluti af samstæðu , “ segir í lögunum . Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar , stærstur hluti þeirra aðsendar greinar . Okkar tryggð er aðeins við lesendur . Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari .