Þannig lúta störf Jafnréttisstofu ekki eingöngu að stjórnsýslu í tengslum við jafnrétti kynjanna á grundvelli laga um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla heldur einnig að jafnri meðferð óháð kynþætti og þjóðernisuppruna utan vinnumarkaðar annars vegar og jafnri meðferð á vinnumarkaði óháð kynþætti , þjóðernisuppruna , trú , lífsskoðun , fötlun , skertri starfsgetu , aldri , kynhneigð kynvitund , kyneinkennum eða kyntjáningu hins vegar . Þetta þykir mikilvægt til að stuðla að virkri þátttöku sem flestra á vinnumarkaði en atvinnuþátttaka er talin ein þýðingarmesta leiðin til að koma í veg fyrir félagslega einangrun og fátækt . Hvað er jafnlaunavottun ? Hér eru nánari upplýsingar . Jafnréttisáætlanir taka fyrst og fremst á stöðu kvenna og karla í atvinnulífinu . Í 15 gr. jafnréttislaga nr. 10 / 2008 segir að við skipun í nefndir , ráð og stjórnir á vegum ríkis og sveitarfélaga skuli gæta þess að hlutfall kynjanna sé sem jafnast og ekki minna en 40% þegar um fleiri en 3 fulltrúa er að ræða . Hvaða reglur gilda um kvóta í stjórnum fyrirtækja ? Hver sem telur að ákvæði laga hafi verið á sér brotið getur leitað til kærunefndar jafnréttismála . Gildir einu hvort um er að ræða einstakling , fyrirtæki , stofnanir og félagasamtök í eigin nafni eða fyrir hönd félagsmanna . Jafnréttisstofa getur einnig óskað eftir að kærunefnd jafnréttismála taki mál til meðferðar . Nýbakaðir foreldrar hafa rétt á fæðingarorlofi sem samanstendur af 3 mánuðum fyrir móður , 3 mánuðum fyrir föður og 3 mánuðum sem hægt er að ráðstafa á milli sín . Hámarksgreiðsla fyrir foreldra í fæðingarorlofi er nú 500.000 kr. á mánuði . Já , það kemur fram í 2. gr. hjúskaparlaga nr. 31 / 1993 , en þar segir að „ Hjón eru í hvívetna jafnrétthá í hjúskap sínum og bera jafnar skyldur hvort gagnvart öðru og börnum sínum . Þeim ber að sýna hvort öðru trúmennsku , styðja hvort annað og gæta sameiginlegra hagsmuna heimilisins og fjölskyldu . Hvert er hlutverk jafnréttisráðs ? Sjá nánar hér . Hvað er framkvæmdaáætlun ríkisstjórnar í jafnréttismálum ? Samkvæmt 11. gr. jafnréttislaga nr. 10 / 2008 á ráðherra , sá sem fer með jafnréttismál , að leggja tillögu að framkvæmdaáætlun í jafnréttismálum fyrir Alþingi innan árs frá þingkosningum . Til hvers er jafnréttisþing ? Er það öllum opið ? Í 2. gr. jafnréttislaga nr. 10 / 2008 eru sértækar aðgerðir skilgreindar sem tímabundnar aðgerðir til þess að jafna stöðu karla og kvenna og teljast ekki ólögleg mismunun . Í 24. grein jafnréttislaga nr. 10 / 2008 , eru tímabundnar sértækar aðgerðir í jafnréttismálum gerðar löglegar . Sértækar aðgerðir vísa til kynjakvóta í stjórnmálum og í atvinnulífinu . Jákvæð skylda kemur m.a. fram í 21. gr. jafnréttislaga nr. 10 / 2008 sem segir að „ atvinnurekendur skulu gera nauðsynlegar ráðstafanir til að gera konum og körlum kleift að samræma starfsskyldur sínar og ábyrgð gagnvart fjölskyldu “ . Hvað er samsköttun hjóna ? Hins vegar er þetta fyrirkomulag einnig umdeilt frá jafnréttissjónarmiði . Millifæranleiki persónuafsláttar getur ýtt undir hefðbundna verkskiptingu kynjanna með því að hækka þröskuld þess aðila sem aflar ekki tekna utan heimilis og getur því haft neikvæð áhrif á fjárhagslegt sjálfstæði kvenna ( þar sem konur eru oftar með lægri tekjur eða heimavinnandi ) . Það var verið að mótmæla klámvæðingu brjósta og kvenlíkamans . Þessi bylting spratt upp með ótrúlegum hraða og engu líkara en að fólk hafi verið í viðbragðsstöðu allan tímann og beðið aðeins eftir að einhver tæki fyrsta skrefið . Hvað er það sem kennt er við „ Beauty tips “ ? Upphaflegi tilgangur hópsins var að deila fegurðarráðum en fljótlega fór umræðan að snúast um alvarlegri málefni sem snerta konur . Konur fóru að deila sögum sínum af kynferðislegu ofbeldi . Hvarvetna í heiminum er nú mikil vakning um hverskonar kynbundið ofbeldi og áreitni undir millumerkinu #metoo . Vakningunni er ætlað að draga ofbeldið fram í dagsljósið og breyta menningu samfélaga á þann hátt að kynbundið ofbeldi og áreitni verði ekki lengur liðin . Ef yfirmaður er kærður vegna ætlaðs kynbundins ofbeldis , ætlaðrar kynbundinnar áreitni eða ætlaðrar kynferðislegrar áreitni verður hann vanhæfur til að taka ákvarðanir í tengslum við starfsskilyrði kæranda á meðan meðferð málsins stendur yfir og skal þá næsti yfirmaður taka slíkar ákvarðanir . Hvert er hægt að leita ? : Jafnréttisstofa hefur eftirlit með framkvæmd jafnréttislaga og sér um fræðslu og ráðgjöf í tengslum við jafnrétti kynjanna . Stéttarfélögin semja um laun og önnur starfskjör í kjarasamningum fyrir hönd félagsmanna sinna og gæta hagsmuna þeirra á vinnumarkaði . Hvað er átt við með staðalmyndum kynjanna ? Út á hvað gengur kynjafræði ? Af hverju þarf að kyngreina tölulegar upplýsingar ? Á sumum sviðum , eins og á heilsu - og menntasviðum , gerðu kyngreindar tölulegar upplýsingar fólki kleift að stýra þjónustu og inngripum til beggja kynja á meira viðeigandi hátt . Af hverju voru jafnréttislögin sett 1976 ? Fyrstu jafnréttislögin voru sett í þeim tilgangi að stuðla að jafnrétti og jafnri stöðu kvenna og karla . Hvernig lýsir hatursorðræða sér ? Samkvæmt skilgreiningu Evrópuráðs nr. 97 ( 20 ) er hatursorðræða „ öll tjáning sem dreifir , hvetur til , stuðlar að eða réttlætir kynþáttahatur , útlendingahatur , gyðingahatur eða annars konar hatur sem byggist á umburðarleysi , þar á meðal umburðarleysi sem er tjáð með herskárri / óvæginni þjóðræknisstefnu / þjóðernishyggju eða þjóðhverfum sjónarmiðum , mismunun og fjandskap gegn minnihlutahópum , farandverkafólki og fólki af erlendum uppruna “ . Hatursorðræða getur einnig verið kynbundin en hatursorðræður gegn konum eru algengar , þá sérstaklega á netinu og samfélagsmiðlum . Hvað felst í banninu á einkadansi og nektarstöðum ? Í 4. grein laga um veitingastaði , gististaði og skemmtanahald nr. 85 / 2007 má finna bann við því að bjóða upp á nektarsýningar eða gera með öðrum hætti út á nekt starfsmanna eða annarra sem eru á staðnum . Hvaða munur er á stöðu kvenna og karla sem komin eru á eftirlaun ? Í skýrslu Velferðarráðuneytis frá árinu 2014 kemur það fram að „ margvíslegur munur er á högum og aðstæðum karla og kvenna á hjúkrunarheimilum , hvort sem í hlut eiga íbúar eða starfsfólk . Skýrsluna má lesa hér . Störf sem reyna mikið á líkamlega og andlega , sem og aukið álag í lífi kvenna , hafa verið talin orsök aukinnar tíðni vefjagigtar . Atvinnuþátttaka kvenna hefur aukist og á sama tíma bera konur enn meiri ábyrgð á heimilisstörfum en karlar . Skýrsla Vinnueftirlits bendir einnig til þess að konur hafa það almennt verr á atvinnumarkaði en karlar , þær fá minna borgað fyrir sambærileg störf , þær eru líklegri til þess að starfa í láglaunastörfum , þær eru í miklum meirihluta í umönnunarstörfum og þær bera oft hitann og þungann af heimilisstörfum og uppeldi barna . Hjúskaparlög nr. 31 / 1993 gilda fyrir alla hvort sem pörin eru gagnkynhneigð , samkynhneigð o.s.frv. og eru þau hönnuð til þess að tryggja jafnrétti meðal para . En utan hins lagalega ramma , þá endurspeglar félagslegur raunveruleiki ekki jafnrétti . Samkvæmt skýrslu Velferðaráðuneytis sem unnin var árið 2015 um stöðu karla og kvenna , þá er ábyrgð á fjölskyldu og börnum aðalástæða þess að mun fleiri konur en karlar vinna hlutastörf . Önnur ástæða þess er að margir atvinnurekendur bjóða ekki upp á annað og það er ekki alltaf möguleiki fyrir konur að vinna fullt starf . Þessi staðreynd hefur neikvæð áhrif á fjárhagslegt sjálfstæði kvenna . Lakari námsárangur og minni áhugi á náminu einkennir skólagöngu drengja og það mætti telja helstu ástæðu þess að strákar eru mun líklegri til þess að hætta námi á framhaldsskólastigi en stelpur . Það er því augljóst að skýringin er margþætt . Konur í fátækum löndum mæta einnig félagslegum , efnahagslegum og stjórnmálalegum veggjum sem kemur í veg fyrir að þær nái sér aftur á fætur . Konur hafa ekki eins mikinn aðgang að náttúrulegum auðlindum og stjórnmálalegum ákvörðunum . Hér má nálgast skýrslu Norðurskautsráðs um kynjajafnrétti á norðurslóðum frá 2015 . Hvað er The World Economic Forum Gender Gap Index ? The World Economic Forum er svissnesk efnahagsstofnun sem gefur út árlega skýrslu , þar sem svokallað kynjabil er mælt . Ísland hefur verið efst á listanum mörg ár í röð . Í skýrslunni er kynjajafnvægi í stjórnmálum , menntun , atvinnulífinu og heilsugæslu metið . Gott gengi Íslands er byggt á velgengni okkar í að bæta kynjafnrétti í menntunarkerfinu , pólitískri þátttöku og þátttöku íslenskra kvenna í atvinnulífinu . Hins vegar hefur verið bent á í skýrslum að launamisrétti og fáar konur í stjórnendastöðum í atvinnulífinu er áhyggjuefni . Hvað felst í yfirlýsingunni um afnám alls ofbeldis gegn konum ? Ísland skrifaði undir Istanbúl-samninginn árið 2011 en hann var gerður á vegum Evrópuráðs og snýst um að koma í veg fyrir og berjast gegn ofbeldi gegn konum og heimilisofbeldi . Istanbúl-samningurinn er fyrsti alþjóðlegi samningurinn sem gerir þjóðum skylt að vernda og hjálpa konum sem eru þolendur kynferðis - og heimilisofbeldis , að uppfræða almenning , ríkisstjórnina og starfstéttir um hætturnar og bjóða gerendum einhvers konar endurmenntun . Sáttmálinn nær yfir öll svið sveitarfélaga og býður upp á ýmsar aðferðir fyrir sveitarfélög til að knýja fram jafnrétti í reynd . Sveitarfélög skulu beita sér fyrir því að samstarfsaðilar þeirra virði jafnréttissjónarmið , svo sem í samningum um kaup á vörum og þjónustu og í samstarfssamningum við félagasamtök . Um hvað er CEDAW-sáttmálinn ? CEDAW-sáttmálinn er samningur Sameinuðu þjóðanna um afnám allrar mismununar gegn konum frá árinu 1979 . Nefndin gagnrýndi hins vegar Ísland fyrir lágt hlutfall kvenna innan lögreglunnar og í Hæstarétti . Á vef Utanríkisráðuneytisins má finna nánari umfjöllun .