Á dögunum fengum við í Siðmennt skemmtilegt heimboð sem við gátum ekki hafnað . Sinawik konur í Keflavík höfðu samband og spurðu hvort fulltrúi frá okkur væri til í að koma á jólafund félagsins og flytja þar jólahugvekju . Úr varð að framkvæmdastjórinn okkar , Siggeir F. Ævarsson , gerði sér ferð norður Reykjanesið og flutti örstutta kynningu á Siðmennt og síðan jólahugvekju sem má lesa hér að neðan . Það var okkur sönn ánægja að taka þátt í þessum fundi , en líflegar og skemmtilegar umræður sköpuðust um Siðmennt í kjölfarið . Við erum alltaf tilbúin að koma í heimsóknir til þeirra sem þess óska og kynna félagið , og tökum fagnandi á móti öllum slíkum beiðni . Hægt er að hafa samband beint við framkvæmdastjóra á netfangið siggeir@sidmennt.is . Jólahugvekja kvöldsins fylgir svo hér á eftir : Örstutt aðfararorð Fyrir nokkrum árum , áður en ég kom til starfa fyrir Siðmennt , flutti ég fyrirlestur sem bar heitið „ Hver stal jólunum , Trölli , Trump eða trúleysingjar “ ( þar sem Trump var yfirheiti fyrir kapítalisma til að láta heitið stuðla ) . Niðurstaðan úr þeim fyrirlestri var fyrst og fremst sú að jólin eru aldagömul hefð , töluvert eldri en kristni , og í dag eru þau ógurlegur hrærigrautur hefða úr öllum áttum , gegnsýrð af markaðsvæðingu og kapítalisma nútímasamfélags , en eru nú samt yndisleg hátíð þrátt fyrir allt , svona í flesta staði ! Jólin koma þrátt fyrir allt Hugmyndin að þessari hugvekju kviknaði eftir samtal við góðan vin minn sem sagðist í raun varla þola jólin . Þau vekja hjá honum kvíða og í hans huga eru þau fyrst og fremst erfið andleg vinna . Hann þolir ekki að kaupa gjafir , og því síður að mæta í jólaboð og spjalla við fólk sem hann þekkir misvel og svo er það jólamaturinn sjálfur . Að elda mat fyrir sjö manneskjur sem allar eru með sérþarfir veitir honum takmarkaða gleði og skapar einvörðungu stress . Fyrir einhverjum árum var ég á svipuðum stað . Jólin voru alltaf mjög þægileg þegar ég var yngri . Langt frí frá skóla og hversdagslegu amstri , og mamma sá um allt . Þegar ég hugsa til baka var álagið á hana sennilega ekki eðlilegt um jólin , og ég man eftir a.m.k. tveimur jólum þar sem hún var steinsofandi í sófanum fljótlega eftir mat . Og af hverju vilja mömmur alltaf mála eldhúsið korter í jól ? Ein af mínum sterkustu jólaminningum er þegar litla systir mín hellti fullri fötu af málningu yfir sjálfa sig og allt eldhúsið . Það var sko hressandi morgun ! Þegar konan mín fékk það svo loks í gegn að við skildum halda okkar eigin jól ( ég vildi bara vera áfram hjá mömmu , það var svo þægilegt fyrir mig ! ) var aðallega tvennt sem aftraði okkur frá því að halda stresslaus jól . Takmörkuð fjárráð ungra námsmanna settu sannarlega strik í reikninginn og sköpuðu mikla spennu á heimilinu . Þau héldust svo í hendur við annan stóran þátt , sem voru allar jólahefðirnar sem við komum bæði með á bakinu inn í okkar sameiginlega jólahald . Hver segir að jólahefðirnar okkar þurfi að vera þær sömu og foreldra okkar ? Eða þær sömu og forfeðra okkar ? Því hvað eru hefðir annað en jafningaþrýstingur frá löngu látnu fólki ? Svo hef ég komist að því að flestar ef ekki allar „ íslenskar “ jólahefðir eru hvorki mjög íslenskar þegar betur er að gáð , né sérlega gamlar eða rótgrónar heldur , og hvað þá að þær eigi uppruna sinn í kristni . Um leið og við áttuðum okkur á að við þyrftum að skapa okkar eigin jólahefðir en ekki láta jólahaldið stýrast af einhverjum utanaðkomandi hugmyndum um jólin , varð allt miklu auðveldara . Lykilatriði er auðvitað að átta sig á því að jólin koma alltaf þrátt fyrir allt . Mér finnst það t.d. mjög slæm jólahefð að þrífa ofan af eldhússkápunum fyrir jól . Ég er ekki að fara að borða jólamatinn þar . Jólin koma líka þó svo að það sé ekki búið að baka 17 sortir ( mjög þægilegt líka að eiga tengdamóður sem bakar fyrir alla stórfjölskylduna ) , eða þó svo að stóra serían í stofunni fari ekki upp , eða það sé ekki búið að skúra alla íbúðina fyrir klukkan 18:00 á aðfangadag . Og eins gaman og mér þykir að fá jólakort , þá nenni ég bara ekki að senda þau lengur . Alltof oft var ég að hendast á pósthúsið rétt fyrir lokun á síðasta degi til að senda , með kort með kveðjum til fólks sem ég hafði ekki séð eða heyrt í mörg ár , og var ekki að fara að hitta á næstunni . Ég hef því markvisst strokað allan óþarfa út úr aðventunni hjá fjölskyldunni undanfarin ár , og jólin hafa ekkert versnað , raunar bara orðið betri og betri . Frekar en að þrífa eldhússkápana pöntum við pizzu og horfum á jólamynd með stelpunum okkar . Frekar en að eyða nokkrum kvöldum í að handskrifa jólakort sest ég niður með jólabjór og spila tölvuleik , þó svo að mamma mín spyrji reglulega hvort ég sé ekki orðinn of gamall til að spila tölvuleiki . Frekar en að mála eldhúsið átta ég mig á að það eru bara ákveðið margar dagar í desember og vel svo hvað ég vil gera . T.d. um helgina hættum við bara öllu jólagjafastússi kl. 17:00 , fórum út að borða saman fjölskyldan á góðum veitingastað og síðan heim og horfðum á jólamynd , og það var afskaplega notalegt og stresslaust . Því fyrir mér snúast jólin fyrst og fremst um að njóta tímans saman með fjölskyldu og vinum . Ég held nefnilega að kjarni jólanna sé svipaður hjá flestum á Íslandi , óháð trú og trúarbrögðum . Jólin hjá mér og mínum snúast a.m.k. númer eitt , tvö og þrjú um samveru og notalegar stundir með þeim sem mér þykir vænt um . Það hljómar kannski eins og klisja en jólin eru sannarlega tími ljóss og friðar , ástar og kærleiks . Hraðinn í amstri dagsins er óþægilega mikill í dag . Í desember eiga hlutirnir það svo til að fara á yfirsnúning . En ég vel að taka á móti desember og velja og hafna , og velja það sem veitir mér ánægju , og hafna því sem veldur mér stressi . Því jólin koma alltaf þrátt fyrir allt , og ef dætur mínar vilja vera í náttfötum meðan þær borða jólakalkúninn , þá er það bara frábært . Jólin koma þrátt fyrir að maður sé ekki í sparifötum . Þau koma þrátt fyrir allt , og því er um að gera að nýta tímann til góðs og njóta þess að vera til . Kúpla sig eftir fremsta megni útúr stressinu og fagna jólunum stresslaus með frið í hjarta , í faðmi þeirra sem manni þykir vænt um . Um það snúast jólin fyrir mér . Það tók mig smástund að átta mig á því , en ég myndi ekki vilja snúa til baka í stressið . Ég vona að þið eigið líka að mestu stresslaus jól og njótið samvista með þeim sem ykkur þykir vænt um , og óska ykkur að lokum gleðilegra jóla .