FIMMTUDAGUR 12. DESEMBER 2002 Fréttir DV Metbráðnun íss á Grænlandi í sumar : Allur hafísinn á norðurpólnum gæti horfið á þessari öld Hafísbreiðan á norðurpólnum bráðnar nú hraðar en áður var talið , eða um 9% á áratug , sam - kvæmt rannsóknum NASA . Ef heldur fram sem horfir verður hafísinn , sem hylur nú verulegan hluta Norðuríshafsins , horfinn undir lok þessarar aldar . Þá var einnig sögulegt met í bráðnun iss á Grænlandi i sumar og hafa vís - indamenn aldrei orðið vitni að öðru eins . Þetta kom m.a. fram á ráðstefnu Jarðeðlisfræðifélags Ameríku , AGU ( American Geophysical Union ) , um síðustu helgi . Frá þessu er m.a. greint á vef breska ríkisútvarpsins , BBC . Alls mældist bráðnun á 685.000 ferkílómetrum af Grænlandsjökli en það er meira en tvöfalt stærra svæði en mældist 1992 . Lægðir yfir íslandi í iykilhlut - verki Samkvæmt rannsóknum NASA , sem birtar eru á vef NASA News og vef Goddard Space Flight Cent - er , er talið að lægðakerfið yfir ís - landi í samspili við hæðakerfi yfir Azoreyjum gegni þarna lykilhlut - verki . Lægðir sem ganga yfir ís - land og norður með austurströnd Grænlands hafa dregið með sér heitt loft upp eftir Atlantshafi og norður í íshaf og haft veruleg áhrif á umhverfið í kringum ís - land . Skiptar skoðanir hafa þó verið um hver langtímaáhrif á bráðnun heimskautaíssins hafi á loftslagið hérlendis . Hins vegar hafa íslendingar upplifað á síð - ustu vikum þennan lægðastraum með hlýtt loft úr suðvestri sem Gervihnattamælingar NASA Fyrsta myndin að ofan til vinstri sýnir ástand íshettunnar yfir norðurpólnum á árun - um 1979 - 1989 . Fjólubláa svæöið í miðju myndarinnar sýnir 100% þéttleika íss en græna svæöið viðjaðrana sýnir 26 - 38% þéttleika . Önnur mynd til hægri að ofan sýnir ástandið 1990 - 2000 . Myndin niðri vinstra megin sýnir mismun þess - ara tímabila og myndin neðst til hægri sýnir spá NASA um íshettuna árið 2050 . náð hefur allt norður á Svalbarða . Heita loftið ryður síðan á undan sér köldum loftmassa sem streymt hefur frá norðurpólnum suður Skandinavíu , m.a. með frosti í Þýskalandi . Enn meira flæði á köldu lofti hefur verið fyrir vestan okkur frá norðurpólnum og allt suður til Bandaríkjanna . Rann - sóknir NASA sýna að hitinn á norðurheimskautinu héfur hækk - að að meðaltali um 1,2°C á áratug . Aukin bráðnun iss á Grænlandi er talin geta haft keðjuverkandi áhrif . Þannig hripi vatn nú niður i gegnum sprungur á íshettunni og niður á yfirborð jarðar . Þar virkar vatnið eins og smurolía sem eykur skrið á ísnum til sjáv - ar . Mark Serreze , vísindamaður í bandarísku snjó - og ís-upplýsinga - miðstöðinni i Boulder í Colorado segir að samkvæmt sínum út - reikningum hafi hækkandi hita - stig á jörðinni valdið 20% bráðn - un á ís á norðurheimskautinu síð - an 1978 . Minnkun ísbreiðunnar valdi síðan enn frekari hækkun á hitastigi vegna minni útgeislunar sólarljóss frá jörðinni . Dr. Larry Hinzman , hjá Alaska - háskóla í Fairbanks , segir heim - skautaísinn gegna lykilhlutverki í orkujafnvægi heimsins . „ Minnk - un heimskautaíssins eru stórtíð - indi , " segir Hinzman . Hann segir að ísbreiðan endurkasti um 80% sólarljóssins á svæðinu . Við bráðnun íssins taki sjórinn nú við aukinni geislun sem leiði til enn frekari hlýnunar . í fyrradag voru svo fréttir á BBC um öra bráðnun jökla í And - esfjöllunum í Bólivíu . Mælingar sýni að jöklar nærri hæstu höfuð - borg jarðar , La Paz , hafi á síðasta áratug bráðnað tíu sinnum hraðar en áratugina þar á undan . -HKr . Arni Bjamason . Gæslan leigi skip : Langavitleysa að mati FFSÍ Hugmyndir um að Landhelgis - gæslan taki haf - rannsóknarskipið Bjarna Sæmunds - son á leigu til gæslustarfa hafa vakið óskipta at - hygli . Árni Bjarnason , for - maður Far - manna - og fiski - mannasambands Islands , segir að það sé svipað að taka hafrannsókn - arskip til gæslustarfa og að setja plástur yfir sár sem illt er hlaupið í . „ Þetta er bara yflrklór og betra að sleppa þessu . Við eigum að nota rannsóknarskipin til þess að hjálpa okkur við flskveiðar en ekki vera í svona lönguvitleysu . Það eru allar þjóðir í kringum okkur að stórauka starfsemi á sviði landhelgisgæslu og mengunarvarna . Á sama tíma erum við íslendingar á mígandi siglingu í niðurskurðarátt og gjörsamlega á skjön við það sem er að gerast um alla Vestur-Evrópu , " segir Árni . Hann segir starfsmenn gæslunnar segja að algjört lágmark sé að gera út þrjú varðskip . „ Það er löngu orðið tíma - bært að marka Landhelgisgæslunni ein - hverja stefnu og hvernig afgreiða á öll þessi brýnu úrlausnarefni til frambúð - ar , " segir formaður FFSÍ . -GG Siglufjarðargöng ekki samtímis Reyðarfjarðargöngum : Jarðgangagerð á Aust urlandi hefst Jarðgöng milli Ólafsfjarðar og Siglu - fjarðar um Héðinsfjörð verða ekki boð - in út samtímis jarðgöngum miUi Reyð - arfjarðar og Fáskrúðsfjarðar . Ekki er eining um þetta mál innan þingfiokka stjómarflokkanna , Sjálfstæðisflokks og Framsóknarfiokks . Upphaflegá átti að bjóða gerð jarð - ganganna út í síðasta mánuði en Sturla Böðvarsson samgönguráðherra sagði á þriðjudag að ekkert væri af frétta af málinu en vænta mætti til - kynningar um það frá samgönguráðu - neytinu á allra næstu dögum . Sumir þingmenn vilja láta aðrar framkvæmdir ganga fyrir , t.d. stytt - ingu hringvegarins . Þannig hefur Ör - lygur Hnefiil Jónsson , varaþingmaður Samfylkingarinnar , flutt tillögu um til - færslu Norðurlandsvegar um Svín - vetningabraut , sem styttir veginn um 22 km , og fyrr á árinu fjallaði Halldór Blöndal , forseti Alþingis , um 85 km styttingu sem m.a. fólst í tilfærslu veg - arins um Kaldadal sem kostar um 8,1 miHjarð króna . Sparnaður gæti numið um 1,9 miiljörðum króna á ári á móti 400 miEjarða króna sparnaði vegna 22 km styttingarinnar og þannig mundu wk . iNI Orlygur Hnefill Jónsson . Guðmundur Hallvarðsson . þær framkvæmdir borga sig upp á 5 árum . Einnig má reikna með aö Þingeyingurinn Örlygur Hnefill sé áhugasamari um jarðgöng undir Vaðlaheiði en Sturla Siglufjarðargöng Böðvarsson . eða Fáskrúðsfjarð - argöng . Guðmundur Hallvarðsson , formað - ur samgöngunemdar Alþingis , segir að fljótlega verði að vænta útboðs á gerð jarðganga milli Reyðarfjarðar og Fá - skrúðsfjarðar og í febrúar á næsta ári i apnl verða göngin á Norðurlandi boðin út . Framkvæmdir fyrir austan ættu að geta hafist í marsmánuði 2003 , að öllu forfallalausu . Heildarkostnaður fyrir austan er áætlaður 3,8 milljarðar króna en 6,8 mOljarðar króna fyrir norðan . „ Það hefur enginn alvarlegur ágreiningur verið um þetta mál meðal stjórnarliða og ekkert verið rætt innan þingfiokks Sjálfstæðisflokks að undan - förnu . Menn eru þó sammála um að hella sér i jarðgangagerðina fyrir aust - an . Það getur því orðið ansi lífiegt í Reyðarfirði á næsta ári ef einnig verð - ur hafist handa um byggingu álvers . Þá verður Egilsstaðaflugvöllur mikil umferðarmiðstöð , " segir Guðmundur Hallvarðsson . Guðmundur segir að samgöngu - nefhd hafi ekkert fjallað um hugmynd - ir um jarðgöhg undir Vaðlaheiði , frá Eyjafirði til Fnjóskadals , enda taki for - svarsmenn þeirrar hugmyndar skýrt fram að þeir ætli ekki að reyna að bregða fæti fyrir forgangsröðun jarð - gangaframkvæmda . Þær framkvæmd - ir mundu þó styrkja mjög Eyjafjarðar - svæðið og nágrannabyggðirnar . -GG ^ S ÖCHRYSLER i AUKAHLUTA - UG VARAHLUTAVERSLUN ' % i ! J £ llr ug ^ jíivafÆJJ REYKJAVÍK AKUREYRI Sólariag í kvöld 15.32 14.46 Sólarupprás á morgun 11.12 11.27 Síðdegisflóo 12.53 17.26 Árdegisflóð á morgun 01.32 05.65 Jboílu j i' . jLid 7% ý ^ @ a & t 3 v v Vægt frost Suðlæg átt , 3 - 8 m / s , en 8 - 13 vestan til á landinu . Smáskúrir sunnanlands og rigning með köflum vestanlands en léttskýjað á Norðaustur - og Austurlandi . Hiti 0 til 8 stig en sums staðar vægt frost norðan - og austanlands . ; JídÆj íi jjjí / j ^ jjjjj ov 5° < Skúrir Suðlæg átt , 3 - 8 m / s , en 8 - 13 vestan til . Rigning með köflum vestanlands en léttskýjað á Norðaustur - og Austurlandi . Hiti 0 til 8 stig . laugardagur Sunnudagur Mánudagur Fremur hæg suölæg átt . Smáskúrir vestan tlE á landinu en bjartvl & ri austaniands . Iliti 0 tll 7 stlg . Sunnan og su & vestan 5 - 10 m / s og rigning eoa skúrir en afi mestu þurrt austanlands . Hitl breytist lítio . Logn Andvarl Kul Gola Stinningsgola Kaldi Stlnningskaldi Allhvasst Hvassviöri Stormur Rok Otsaveour Fárviðri m / s 0 - 0,2 0,3 - 1,5 1,6 - 3,3 3,4 - 5,4 5,5 - 7,9 8,0 - 10,7 10,8 - 13,8 13,9 - 17,1 17,2 - 20,7 20,8 - 24,4 24,5 - 28,4 28,5 - 32,6 > = 32,7 VAGNHOFÐA 23 • SIMI 590 2000 • WWW.BENNI.IS tlliHiil i - ' . ¦ í ¦ ; ; ¦ ¦ * : . JbUÍÍU \ ± o AKUREYRI BERGSSTAÐIR BOLUNGARVÍK EGILSSTAÐIR KEFLAVÍK KIRKJUBÆJARKL . RAUFARHÖFN REYKJAVÍK STÓRHÖFÐI BERGEN HELSINKI KAUPMANNAHÖFN ÓSLÓ STOKKHÓLMUR ÞÓRSHÖFN ÞRÁNDHEIMUR ALGARVE AMSTERDAM BARCELONA BERLÍN CHICAGO DUBLIN HALIFAX HAMB 0 RG FRANKFURT JAN MAYEN LONDON LÚXEMBORG MALLORCA MONTREAL NARSSARSSUAQ NEW YORK ORLANDO PARÍS VÍN WASHINGTON WINNIPEG heiöskírt skýjaö léttskýjaö hálfskýjaö alskýjaö heiöskírt skúr úrkoma í gr. heiöskírt skýjað snjókoma léttskýjaö léttskýjað rigning heiðskírt hálfskýjaö heiöskírt heiðskírt heiðskfrt alskýjað skýjað heiðskírt léttskýjaö léttskýjaö mistur skýjaö léttskýjað heiöskírt léttskýjað súld alskýjað þokumóða þokumóöa hálfskýjaö heiöskírt 6 0 5 3 0 5 6 -5 -1 -2 -13 -6 6 3 8 -6 7 -9 0 5 -3 -6 -8 5 3 -6 10 -3 -7 4 14 2 -6 1 -9 IHEEE 3 EB