Af sjónarhóli stjórnar LÍ . Ímynd lækna og fagmennska Sérgreinalæknar voru talsvert í fjölmiðlaumræðu í síðastliðnum mánuði og tilefnið var kjaradeila Læknafélags Reykjavíkur og Tryggingastofnunar ríkisins . Heimilislæknar voru einnig talsvert í umræðunni fyrir nokkrum misserum vegna kjaradeilu . Það er umhugsunarefni að læknar virðast helst komast í fjölmiðla í sambandi við kjaradeilur og ekki úr vegi að fjalla um ímynd lækna í því sambandi og fagmennsku sem er nátengd ímyndinni . Ímynd lækna er hægt að hugsa frá sjónarhorni læknanna sjálfra , skjólstæðinga þeirra , almennings , yfirvalda og stjórnmálamanna og frá sjónarhorni annarra lækna eða faghópa . Ímyndin skapast væntanlega í beinum samskiptum sem læknar hafa við ofangreinda hópa og einnig í umræðu um lækna . Umræðan getur verið óopinber , á kaffistofum , í saumaklúbbum og víðar , eða opinber eins og í fjölmiðlum og á síðum spjallþráða sem er tiltölulega nýr umræðuvettvangur . Velta má fyrir sér vægi þessarar umræðu og hvernig læknar geta haft áhrif á hana . Það er örugglega gagnlegt að leita til sérfræðinga í almannatengslum , fá leiðsögn um frumskóg fjölmiðlunar og aðstoð við að kynna málstað lækna . Við þurfum samt sjálf að átta okkur á hver staða okkar er og hvernig best er að styrkja hana . Í því sambandi held ég að fagmennska og aftur fagmennska sé lykilatriði . Fagmennskan upphefur okkur að sumu leyti yfir deilur og gefur okkur stöðu sem verður ekki frá okkur tekin . Fagmennskan felur það í sér að búa yfir góðri traustri þekkingu og færni sem nýtist skjólstæðingum okkar og samfélaginu . Fagmennska er ferill þroska sem leiðir til ábyrgðar og skilnings í samskiptum þar sem traust og öryggi eru í lykilhlutverkum . Langflestum íslenskum læknum er mjög annt um fagmennsku sína og læknar hafa ágætar reglur til leiðbeiningar í fagmennsku sem eru siðareglur lækna ( codex eticus ) . Einnig hefur Læknafélag Íslands fjallað um fagmennsku og almannatengsl í ítarlegri skýrslu um stefnumótunarvinnu LÍ 1996 - 1997 . En það er alltaf gott að líta sér nær og endurskoða í sífellu vinnubrögð og hugmyndir . Meiri miðstýring á heilbrigðismálum sem og markaðsöfl og hugsanlegir hagsmunaárekstrar geta ógnað sjálfstæði lækna og virðingu og trausti í samfélaginu . Nýleg dæmi eru til um það hvernig stjórnmálamenn hafa gengið fram í málum Landspítala undanfarnar vikur . Við lifum einnig í breytilegu þjóðfélagi sem er gagnrýnna á lækna en áður og það m.a. krefst þess að læknar hugi betur að fagmennskunni og ímyndinni og velti fyrir sér svigrúmi og sóknarfærum á því sviði . Í fyrrnefndri stefnumótunarvinnu LÍ er meðal annars talað um að læknar skuli fjalla um heilbrigðismál og velferðarmál almennt á opinberum vettvangi og vera þátttakendur í almennri fræðslu jafnt um heilbrigðismál og önnur velferðarmál . Eru þetta orðin tóm ? Eru læknar nógu virkir í þjóðfélagsumræðunni þegar kjaramál eru ekki annars vegar ? Og hvað með innri vinnu ? Er ekki þörf á að vinna heimavinnuna aðeins betur og reyna að skilgreina frekar og fylgja faglegum stöðlum innan hverrar greinar og koma upp innra eftirliti ? Þurfum við ekki að líta í eigin barm og standa vörð um fagmennsku og ímynd með vönduðum samræmdum vinnubrögðum þar sem sérhagsmunir ráða ekki ferð ? Verða sérgreinalæknar og heimilislæknar ekki að auka með sér samvinnu og skilning sem leiðir til meiri virðingar sem endurspeglast í samfélaginu okkur öllum í hag ? Að lokum langar mig að leggja til að íslenskir læknar fari reglulega í endurmenntun í siðareglum , samskiptum og almannatengslum . Flestir læknar viðhalda læknisfræðilegri þekkingu og færni með því að sækja námskeið í sínu fagi . Af hverju ekki að viðhalda einnig þjálfun í viðfangsefninu manneskjunni , það er í góðum samskiptum , samhygð , heilindum , trúnaði , virðingu , skyldurækni , samviskusemi , trausti og ábyrgð ? Þarf ekki umræðu til að varast að detta í fúlan pytt ekki-fagmennskunnar sem getur verið hroki , misbeiting valds , trúnaðarbrestur , græðgi , vanhæfni eða hagsmunaárekstrar ? Eru það ekki einmitt þessi atriði sem skapa oft neikvæða umræðu opinberlega eða óopinberlega ?