MORGUNBLAÐIÐ , FÖSTUDAGUR 9. NÓVEMBER 1984 Frá undirritun samnings verslunarmanna í húsakynnum VSÍ í gærdag . Morgunblaoio / RAX . Versliuiarmenn semja : Fá alla hækkun ofan á 3 % frá 1. september NÝR kjarasamningur milli Versl - unarmannafélags Reykjavíkur , Landssambands íslenskra verslun - armanna og Vinnuveitendasam - bands íslands var undirritaður í húsakynnum VSÍ um klukkan 16.00 í gær . Samningurinn gerir ráð fyrir sömu hækkunum og samningur ASÍ og VSÍ , sem undir - ritaour var á þriðjudaginn sl. þ.e. um 24% hækkun launa til loka na-sta árs , en auk þess eru sérstök ákvæði um matar - og kaffitíma , sem reiknast umfram þær kjara - bætur sem aðrir hafa samið um . Þessar kjarabætur koma ofan á 3% kauphækkun , sem verslunar - fólk hefur notið frá 1. september sl. , þar sem VR og Landssamband íslenskra verslunarmanna sagði ekki upp samningum þá , eins og mörg önnur verkalýðsfélög . Magnús L. Sveinsson , formað - ur Verslunarmannafélags Reykjavtkur , kvaðst vera eftir atvikum ánægður með þessa samninga , er blaðamaður Mbl . hafði samband við hann skömmu eftir að samningarnir höfðu ver - ið undirritaðir . „ Þennan samn - ing má reikna upp á sömu pró - sentur og aðrir hafa fengið , en auk þess fá verslunarmenn ákvæði um matar - og kaffitím - ann , sem að vísu kemur einkum til góða fyrir afgreiðslufólk , " sagði Magnús . „ Ég vil einnig minna á , að félagsmenn í Verslunarmannafélagi Reykja - víkur hafa fengið 3% meira en aðrir , frá 1. september , sem að - rir fá nú frá 6. nóvember , vegna þess að félagið sagði ekki upp samningum . Og það er mitt mat , að staða okkar hafi verið síst verri núna við lok þessarar samningagerðar , heldur en ann - arra sem sögðu upp samningun - um , " sagði Magnús ennfremur . Verslunarmannafélag Reykja - víkur var ekki aðili að samning - um ASÍ og VSÍ frá 6. nóvember sl. , heldur óskaði félagið eftir sérstökum viðræðum við VSÍ fyrir hönd Apótekarafélags ís - lands um sérsamninga fyrir lyfjatækna , og vildi samninga - nefnd félagsins því ekki vera bundin af ASÍ-samningunum , þar eð apótekarar hefðu gefið í skyn , að þeir væru reiðubúnir að semja um eitthvað umfram ASÍ-samningana . Fulltrúi apótekara sat samningafundinn í gær , en þar kom fram að ekki kæmi til greina að semja um neinar beinar launahækkanir umfram það sem samið var um í ASÍ-samningunum . „ Aðilar ræddu málin á breið - um grundvelli og því var lýst yf - ir af hálfu vinnuveitenda , að sérmál lyfjatækna yrðu rædd á samningstímanum eins og mörg önnur sérmál , " sagði Magnús L. Sveinsson er hann var spurður nánar um þetta atriði . Magnús vísaði þar til 3. og 4. greinar samningsins , þar sem segir m.a. , að „ samningsaðilar skulu á samningstímabilinu vinna að endurskoðun gildandi launakerf - is og leita i sameiningu leiða , er tryggt geti eðlilegt samræmi í launum einstakra stétta og starfshópa , " eins og þar segir . „ Lengra varð ekki komist að þessu sinni með þessi sérmál , " sagði Magnús , og vildi geta sér - staklega ákvæða í samningnum um matar - og kaffitima í eftir - vinnu , en samkvæmt þeim ákvæðum verða fyrstu 15 mín - únturnar í eftirvinnu kaffitími , og skal hann jafnan unnin og greiðist þá V * úr klukkustund til viðbótar vinnutíma . Sagði Magnús að þetta ákvæði þýddi rúmlega 4% miðað við dagvinn - una . Þá væri einnig kveðið á um að kvöldmatartími skuli vera f rá klukkan 19.00 til 20.00 í stað þess að áður var ekki gert ráð fyrir að hann hæfist fyrr en klukkan 20.00 . Ef unnið er lengur en til klukkan 19.00 skal heill klukku - tími í eftirvinnu greiðast um - fram unnin tíma . Sagði Magnús , að hér væri um að ræða mjög þýðingarmikið ákvæði vegna af - greiðslufólks sem oft þyrfti að vinna frameftir á kvöldin . Samningurinn var undirritað - ur með fyrirvara um samþykki félagsmanna , og verða atkvæði greidd á félagsfundi , sem fyrir - hugað er að halda í næstu viku . Tengsl Ijósalampanotkunar og húðkrabbameins : „ Alltaf til fólk sem kann sér ekki hóf' Rannsókn haf in á vegum landlæknisembættisins Eins og skýrt var frá í frétt Morgunblaðsins í ger , hafa skurðlæknar á lýtalækningadeild Landspftalans iýst yfir áhyggjum sínum vegna ört vaxandi fjölda tilfella húðkrabbameins , sem þeir fá til meðferðar . Er hér um að ræða vissa tegund húðæxla , sem kallast Ulkynja litaræxli , eða „ melanoma " og flokkast undir krabbamein og athygli vekur að flestir sjúklinganna eru ungar konur , sem notað hafa sóllampa . Fjölgun þessara tilfella á Landspitalanum mun vera allt að fimmföld , miðað við næstu ár á undan , og hafa læknar þar sent landlæknisembættinu bréf , þar sem þeir lýsa áhyggjum sinum vegna þessarar þróunar . Lengi hefur verið talið að eitthvert orsakasamband væri að finna milli sólarljóss og þá jafn - framt ljósalampageisla og vissra tegunda húðkrabbameins , en þær tilgátur hafa vart áður fengið jafn uggvænlegan byr undir báða vængi og nú . „ Við hljótum að spyrja hvað sé hér um að vera , " sagði Árni Björnsson , skurðlæknir á lýta - lækningadeild Landspitalans , „ þó að jafn erfitt sé að sanna að ein - stök tilfelli húðkrabbameins stafi af notkun sólarlampa og það að ákveðinn einstaklingur hafi fengið krabbamein í lungu af völdum reykinga . Það er líka vitað mál að tíðni húðkrabbameins hefur farið stigvaxandi á öllum Norðurlönd - unum á undanförnum árum og það hefur meðal annars verið sett í samband við auknar sólarlanda - ferðir Norðurlandabúa , " sagði Árni Björnsson . En hann bætti því við , að hin geysimikla notkun Islendinga á sóiarlömpum síðustu misseri ætti sér vart hliðstæðu i nokkru öðru landi . Guðjón Magnússon , aðstoðar - landlæknir , sagði að landlæknis - embættinu hefði borist umrætt bréf fyrir u.þ.b. tveimur dögum og væri nú þegar hafin rannsókn á því hvort þessum málum væri líkt háttað annars staðar á landinu og á Landspitalanum . Guðjón sagði að fyrir u.þ.b. hálfu öðru ári hefði leiðbeiningum um notkun ljósa - lampa , þar sem jafnframt væri varað við ofnotkun og hugsanlegri hættu henni samfara , þ.á m. hættu á ofnæmiseinkennum og húðæxlum , verið dreift á sól - Þing Sjómannasambandsins : Kjaramálin mikilvægust — segir Óskar Vigfússon „ KJARAMAL sjómanna hafa lengi verið helztu umræðuefni á Sjómanna - sambandsþingunum og ég er viss um að þetta þing verður vettvangur mik - illa umræðna um þau . Þá munu örygg - is - og tryggingamál eflaust verða mik - kk rædd hér á þinginu því engar at - vinnustéttir landsins búa við jafn - mikla áhættu við störf sín og sjó - menn , " sagði Öskar Vigfússon , for - maður Sjómannasambands tslands f samtali við Morgunblaðið . Óskar sagði , að það væri mikil - vægt , að þingið gæti sameinazt um tillögu , sem leiddi til þess , að fyrir - byggja mætti hina gífurlegu slysa - tíðni meðal sjómanna . Að hægt væri að sporna við því að höfuð - skepnurnar tækju áfram stóran toll mannslifa á sjónum , en síðan síð - asta þing hefði verið haldið , hefðu 33 sjómenn látizt við skyldustörf sín . Mikið hefði þegar verið gert til bóta í öryggismálum , en aldrei væri nóg að gert . Hvað varða afkomumálin , væri það mikilvægt að draga úr áhnfum og afskiptum stjórnvalda af af - komumálum og hlutaskiptum . Þess yrði að krefjast að þær kjaraskerð - ingar , sem sjómenn hefðu orðið fyrir , yrðu bættar á nýjan leik . Sjó - menn ættu þvi ekki annars kosts en að grípa til ráða , sem gætu orðið þeim til verulegra hagsbóta án þess að stjórnvöld gætu rasakað kjörum þeirra með lagaboði eins og hingað til . Því væru til þær leiðir , að tekju - trygging hækkaði um helming eða í 35.000 krónur á mánuði og fasta - kaup sjómanna á stóru togurunum hækkaði að minnsta kosti i 20.500 krónur á mánuði . Með vaxandi ör - yggisleysi í afkomumálum sjó - manna með stöðugt minnkandi afla yrði að reyna að tryggja afkomu þeirra svo þeir hrökkluðust ekki frá vinnu sinni . baðsstofur og hefði sú fram - kvæmd verið í höndum heilbrigð - isfulltrúa . Þá sagði aðstoðarland - læknir að allur innflutningur ljósalampa og sólbekkja væri háð - ur eftirliti geislavarna ríkisins . „ í þessum sólbekkjum eru tvenns konar geislar , A - og B-geislar , " sagði Birgir örn Birg - is , verslunarstjóri í versluninni Heimilistækjum , sem flytur inn mikið af sólbekkjum . „ Því minna af B-geislum sem eru í perunum , því lengri tíma tekur það neytand - ann að ná árangri , þ.e. ná brúna húðlitnum . En þegar það verður , þá verður fólk yfirleitt brúnt en roðnar ekki . Þessu er öfugt farið með B-geislana , sem eru skyldari útfjólubláum geislum sólarinnar . En það eru þeir sem brenna húð - ina og eru mun skaðlegri en hinir . Við reynum að versla með tæki , sem hafa eins lítið af B-geislum og hægt er að komast af með , " sagði Birgir . „ En viðskiptavinirnir eru oft óþolinmóðir og vilja sjá árang - ur strax . Þess vegna gerist það e.t.v. stundum , að þegar perur í sólbekkjum frá okkur klárast , kaupa sólbaðsstofurnar perur , sem í er meira af B-geislum , frá öðrum aðilum . Ef fólk veikist af því að liggja í sólbekkjum þá er það af ofnotk - un , " sagði Erik Hougaard , sölu - stjóri hjá Benco , sem hefur selt á annað hundrað sólbekkja það sem af er árinu . „ Áður fyrr voru svona ljósaper - ur miklu veikari en þær eru núna , " sagði Hougaard , „ en það er eins og fólk geri sér ekki grein fyrir því og sumar sólbaðsstofur loka bara augunum þó að þær sjái fólk mis - nota sólarlampana . Það á ekki að vera hættulegra að fara í ljós en að fara út í sólina , en auðvitað býður það hættunni heim þegar fólk fer allt að tvisvar á dag í ljós og það höfum við bent sólbaðsstof - unum á . Sumir taka þetta eflaust til greina en svo eru aðrir , sem hugsa bara um að geta fengið sem flesta viðskiptavini á sem stystum tíma , " sagði Hougaard og bætti því við , að allar þeirra vörur í þessum flokki væru samþykktar af heilbrigðiseftirlitinu . „ Það hefur enginn af mínum viðskiptavinum veikst með þess - um hætti og ég býst við að ég vissi ef svo hefði orðið , " sagði Halldóra Helgadóttir , en hún rekur tvær sólbaðsstofur í Reykjavík , Sðl Saloon og Sólbaðsstofuna . „ Hins vegar get ég trúað því að fólk geti veikst þegar það kann sér ekki hóf og tekur t.d. 40 tíma í einum rykk , eins og ég veit dæmi til að hafi verið gert . Ef ég verð vör við þvíumlíkt þá vara ég fólk við og bendi því á að þetta geti verið hættulegt , " sagði Halldóra . „ En því miður er alltaf til fólk sem kann sér ekki hóf . " Sjávarútvegsráðherra , Halldór Ásgrímsson , Ásmundur Stefánsson , forseti ASÍ og Þorsteinn Geirsson , riðuneytis - stjóri í sjávarútvegsráðuneytinu , ræða málin i þingi Sjómannasambandsins í gær , en Halldór og Ásmundur fluttu þar ávörp . Morgunblaðio / Árni Sœberg .