Séð í fyrsta sinn 24. desember 1968 sáu meðlimir í áhöfn Apollo 8 , fyrstir mannvera , jörðina rísa við yfirborð tunglsins . Mynd : NASA Hvernig getur maðurinn komið sér niður á jörðina eftir að hafa svifið í skýjunum of lengi og mengað andrúmsloftið og eigin huga ? Mannkynið þarf nauðsynlega að einbeita sér af öllum krafti að bjarga því sem bjargað verður . Hér er fjallað um djúpa virðingu gagnvart jörðinni og skuldbindingu gagnvart náttúrunni sem engu gleymir og allt geymir , og jafnvel óttann við dauðann . Verkefnið er að umgangast jörðina af virðingu , umhyggju og varfærni og vinna bug á græðgi og yfirgangi sem kalla á sóun og eyðileggingu sem raska lífsskilyrðum og náttúruundrum . Eða hvenær hættum við að undrast yfir mikilfengleika lífsins ? Jörðin gaf og maðurinn tók Það er til nóg af guðum til að velja sér til fulltingis en það er engin önnur Jörð . Það er bláköld staðreynd – sem virðist stundum gleymast . Mörgum himnaguðum hefur verið hampað og fólk fórnað lífi í dýrkun sinni á þeim en heimkynni fólks eru aðeins ein . Geimfarið Voyager 1 tók mynd af heimkynnum okkar árið 1990 . Þar birtist jörðin sem angarsmár fölblár depill í risavöxnum alheimi . Það er allt of sumt – en getum við lært að virða og elska þennan ljósdepil ? Þrátt fyrir töluvert vel skráða tilveru okkar á jörðinni höfum við greinilega ekki enn lært að unna heimkynnum okkar af takmarkalausri væntumþykju og skuldbindingu . Maðurinn hefur nú hrint af stað nýrri útrýmingarlotu á jörðinni sem bitnar harkalega á öllu lífi í lofti , láði og legi . Kærleikurinn hefur streymt út fyrir gufuhvolfið inn í aðrar víddir . Markvissar og samstilltar aðgerðir um víða veröld sem setja hagsmuni og heilsu jarðar í forgang næstu 12 – 20 ár gætu mögulega komið í veg fyrir hamfarir eyðileggingarinnar . Það er örugglega langbest að hefja meiri háttar breytingar og byltingu í lífsháttum umsvifalaust . Það er of seint að iðrast eftir dauðann , þar er hvorki drykkjarvatn eða heilsufæði . Það er best að halda sig við jörðina – þar eru auðlindirnar . Það eru engir fjársjóðir sem bíða mannsins annars staðar . Ekkert sem hann getur lagt eign sína á . Hold er mold hverju sem það klæðist Óttinn við dauðann er áhrifamikill í mannshuganum . Óttinn hefur margar birtingarmyndir og felst meðal annars í tilhugsuninni um að þurrkast út , kveljast , lúta refsingu og vera vanvirtur – allt eftir lífsskoðun hvers samfélags . Margs konar mannleg kerfi og útfærslur hafa verið settar fram til að takast á við þennan ótta um endalokin . Gallinn við mörg trúarbrögð er að maðurinn er ævinlega látinn svara guði fyrir gjörðir sínar sem á að geta fyrirgefið hvers konar misgjörðir . En hver kveður í raun upp dóminn ? Skrifar hver og einn sinn eigin dóm með verkum sínum ? Hver kynslóð ? Er það himnafaðirinn , forseti hæstaréttar eða er það ef till vill plánetan Jörð ? Hver kveður í raun upp dóminn ? Jarðsagan er bók lífsins . Þar eru minjar , leifar og verksummerki um hvert tímabil og það sem hefur lifað og hrærst á jörðinni , um hverja tegund , um ris og fall . Maðurinn getur aldrei verið meira en ein af þeim tegundum sem fram hafa komið í sögu lífsins á jörðinni . En brotaskráin er ekki aðeins gagnvart náunganum og eigin tegund , heldur birtist hún of oft í skeytingarleysi gagnvart öðrum lífverum , stórum og smáum og náttúrunni : hrikafegurð hennar og undrum . Öllu sem við erum skuldbundin . Djúp virðing gagnvart lífi og dauða Manneskjan hefur raskað lífinu á jörðinni freklega með athöfnum sínum . Mannveran stendur frammi fyrir móður jörð alla daga , þar er athvarfið og gagnvart henni þarf að svara að lokum . Dómurinn verður hvorki réttlátur né ranglátur heldur óhjákvæmilegur . Þá dugar engin kænska , mælskulist eða bænir . Vilji manneskjan lengja líf sitt þá er ekki um að ræða líf einstaklinga heldur líf tegundarinnar . Vilji hún það þá þarf hún að breyta lífsstíl sínum til betri vegar , bæta hegðun gagnvart öllu og öllum og temja sér umhyggju og lotningu . Óttinn við dauðann lifir eflaust áfram í hjartanu , óttinn við endinn og dóminn . Óttinn hverfur ekki við loforð um eitthvað annað heldur með því að líta á allt fólk sem systkin , allar verur sem förunauta og að sýna samkennd í stað yfirgangs gagnvart heimkynnum okkar ( Laozi ) . Djúp virðing gagnvart lífi og dauða leyfir óttanum ekki að læðast um hugann . Jörð gefur arð eftir lífsháttum . Ferli jarðar felst í því að lifa og hrærast án þessa að útrýma . Ef við fylgjum því ferli þá verður það góður vitnisburður um okkur sem ein af þeim verum sem lífið á jörðinni hefur alið af sér . Vitnisburðurinn yrði grafinn í jörð þar sem hann á heima og einhver myndi ef til vill hugsa hlýlega til okkar .