80 SIÐUR B STOFNAÐ 1913 97. tbl. 79. árg. MIÐVIKUDAGUR 1 . MAI 1991 Prentsmiðja Morgunblaðsins Tævan : Neyðarlög - um aflétt Taipei . Reuter . FORSETI Tævans , Lee Teng - hui , aflétti í gær neyðarlögum sem gilt hðfðu í landinu í 43 ár . Er þetta talið vera stórt skref í átt til aukins lýðræðis i Tævan en einnig til bættra samskipta við Kínverska alþýðulýðveldið . Neyðarlögin voru sett af kínversku stjórninni árið 1948 , ári áður en hún beið ósigur í barátt - unni við kommúníska uppreisnar - menn og flúði til Tævans . Lee lýsti því einnig yfir að Tævanir myndu héðan í frá líta á kínverska komm - únista sem „ stjómvöld " á megin - - landinu en ekki sem „ skæruliða - samtök " eins og gert hefur verið hingað til . Fellibylur í Bangladesh : Ottastað þúsundir hafífaríst Dhaka . Reuter . AÐ MINNSTA kosti 1.200 manns fórust af völdum fellibyls , sem gekk yfir Bangladesh í fyrrinótt , og raunar er óttast að tala lát - inna geti numið þúsundum . Var bylurinn sá mesti í tvo áratugi og öflugri en fellibylurinn , sem kostaði 100.000 manns lífið árið 1970 . Vindhraðinn í fellibylnum var 235 km á klukkustund og þegar hann kom inn yfir landið utan af Bengalflóa var ölduhæðin sex metr - ar . Bangladesh er mjög láglent og því gekk sjórinn langt inn í land . í hafnarbænum Chittagong sukku 10 skip og hundruð fiskibáta ýmist sukku eða brotnuðu við ströndina . Með þeim er saknað 500 manna . Er ástandið verst á eyjunum meðfram ströndinni og jafnvel talið að á sumum hafi enginn komist af . 1. maí - hátíðisdagur verkalýðsins Morgunblaðið / Árni Sæberg Gorbatsjov fellst áþjöð - kjör til embættis forseta Borís Jeltsín bjartsýnn á að verkf öllunum í Síberíu ljúki senn Moskvu , Novokúznetsk . Reuter . BORÍS Jeltsín , leiðtogi Rúss - lands , hélt afram viðræðum sínum við kolanámamenn á Kúz - bass-svæðinu í Síberíu í gær og hann gaf til kynna að unnt yrði að binda enda á tveggja mánaða verkfall þeirra á næstu dögum . Jeltsín skýrði ennfremur frá því að hann og Mikhaíl Gorbatsjov Sovétforseti hefðu samið í síðustu viku um að forseti Sov - étríkjanna yrði kjörinn í beinum kosningum þjóðarinnar eftir að nýr sambandssáttmáli sovétlýð - veldanna gengi í gildi . Eftir fyrsta fund Jeltsíns og námamanna á mánudagskvöld sögðust verkfallsmennirnir ekki ætla að hefja vinnu að nýju fyrr en undirritaður yrði samningur um að stjórnvöldum í Rússlandi yrði falin yfirstjórn kolanáma í lýðveld - inu . Jeltsín lét svo ummælt að ekk - ert væri því til fyrirstöðu að gera Norður-írland : Tímamótaviðræður hafnar um frið Belfasl . Reuter . LEIÐTOGAR kaþólskra manna og mótmælenda á Norður-írlandi komu í gær saman til yiðræðna um framtíð héraðsins og hvernig unnt er að binda enda á óöldina , sem staðið hefur í tvo áratugi og kostað 3.000 manns lífið . Er hér um tímamótaviðburð að ræða og fyrst og fremst að þakka skeleggri framgöngu Norður-írlandsmála - ráðherra bresku stjórnarinnar , Peter Brooke . Fyrirhugað er að viðræðurnar standi í 10 vikur en dagblaðið Irish Times sagði í gær að sjónarmið viðmælendanna virtust harla ólík . Sagði blaðið einnig að fulltrúar kaþólskra manna og mótmælenda gerðu sér þó fulla grein fyrir að færu viðræðurnar út um þúfur liði á löngu þar til annað tækifæri gæfist . Frumkvæði Brookes er að því leyti ólíkt fyrri tilraunum að hann leggur enga lausn á borðið sjálfur en lætur fulltrúum trúarhópanna eftir að koma með tillögur . Þeir eru annars frá írsku stjórninni , samtök - um mótmælenda , sem eru í meiri - hluta á Norður-írlandi , frá Jafnað - ar - og ^ verkamannaflokknum á Norður-írlandi og Bandalags - flokknum . írland varð sjálfstætt árið 1921 en þá var landinu jafnframt skipt 9g réðu Bretar áfram yfír Norður - írlandi . Mótmælendur eru þar um ein milljón að tölu , helmingi fleiri en kaþólskir , og þeir geta ekki hugsað sér að sameinast írska lýð - veldinu þar sem þeir yrðu minni - hlutahópur . Eins og að líkum lætur er þessu öfugt farið með kaþólikk - ana en þeir segjast þó geta fallist á einhvers konar samstjórn með mótmælendum fyrst um sinn . írski lýðveldisherinn og pólitískur armur hans , Sinn Fein , taka ekki þátt í viðræðunum vegna þess , að Sinn Fein vildi ekki fordæma of - beldisverk en vopnaðar sveitir mót - mælenda ætla að hafa hægt um sig meðan á þeim stendur . Samkvæmt bresk-írska samkomulaginu frá 1985 hefur stjórnin i Dyflinni ráð - gefandi rétt í málefnum Norður - Irlands en mótmælendur eru því mjög andsnúnir . Þeir krefjast þess einnig að írska stjórnin láti af til - kalli til héraðsins . Hafa sumir írskir þingmenn gefið í skyn að um það megi semja . slíkan samning . Rússneski þing - maðurinn Bella Denísenko sagði að sovéskir og rússneskir embættis - menn kynnu að ganga frá samn - ingnum á næstunni . „ Samningavið - ræðurnar eru komnar á lokastig . Við teljum að náðst hafi samkomu - lag um flest af helstu ágreinings - málunum " sagði þingmaðurinn . Hún bætti við að helsti ásteytingar - steinninn nú væri krafa hluta verk - fallsmannanna um að Gorbatsjov segði af sér forsetaembætti . Full - trúaþing Sovétríkjanna , æðsta lög - gjafarsamkunda landsins , kaus Gorbatsjov í embættið árið 1988 . Flestir foringjar námamanna voru í gær vongóðir um að málamiðlun fyndist . Átök hafa blossað á ný upp í deilu Armena og Azera . Stjórnvöld í Armeníu , sem er eitt af sex lýð - veldum er neita að fallast á nýjan sambandssáttmála - Gorbatsjovs , sökuðu í gær hermenn frá Az - erbajdzhan og sovéskt herlið um að hafa fellt yfir 20 manns í smábæ sem er byggður Armenum þótt hann sé í Azerbajdzhan . Óháða fréttastofan Interfax sagði ar - menska þingið hafa komið saman á lokuðum fundi til að ræða ástand - ið . „ Almennt herútboð kemur til greina , " var haft eftir Vazgen Manukian forsætisráðherra .