Sú ferð vakti lotningu mína fyrir fjalladrottningunni Herðubreið . En Askja var sterkt inni í myndinni enda hvíldi enn mikil dulúð yfir þeim stað eftir hvarf Þjóðverjanna Rudolfs og Knebel árið 1907 . Hitti þau í Reynihlíð en þar var ég í vinnu . Ferðalangarnir virtust strax passa vel saman , þekktust auðvitað ekkert fyrir , enda af fjórum þjóðernum , ein sænsk ein dönsk , ein þýsk og níu Íslendingar . Litið var inn hjá K.Á. á Selfossi til birgðasöfnunar . Þar situr enginn Guðmundur Kjartansson , heldur maður sem ég var vel kunnugur , Svafar Björnsson frá Brún í Reykjadal . Þarna var hann bara í einskonar hugleiðslu , orðinn matarlaus og ekki vel haldinn . Þegar í Laugar kom var tjaldað í fyrsta skipti í ferðinni . Veðrið var ágætt og nægur tími til að litast um , svo Guðmundur tók hópinn í ferð inn í Grænagil , sem var mikil upplifunin fyrir okkur , sérstaklega útlendinganna sem voru að sjá ósnerta hveri í fyrsta sinn . 11. ágúst . Geta má þess að það var Eggert Kristjánsson stórkaupmaður og Sæmundur í kex-verksmiðjunni Esju , sem var nágranni Guðmundar í Þverholtinu , sem ætluðu í veiði inn í Veiðivötn með flugi , en Sæmundur þekkti áhuga Guðmundar að finna bílfært vað yfir Tungnaá og varð það úr að gera út leiðangur til að finna vað og komast þannig í veiðina . Það var hinn 27. ágúst 1950 sem Guðmundur og félagi hans Egill Kristbjörnsson lögðu í að vaða ána og fundu eftir nokkra leit , slarkfæra hlykkjótta bílfæra leið yfir ána , og var það nefnt Hófsvað eftir hóflaga kletti í ánni sem nefndur er Hófur . 12. ágúst . Dagurinn hófst með með góðum morgunverði sem samanstóð af hafragraut , brauði , mjólk , hangikjötsáleggi , eggjum og fleiru . Guðmundur keyrði bílinn alveg upp að klettinum og tókst að kasta reipi með einhverri festu svo hann gat á yfirvegaðan hátt fikrað sig niður á bílþakið við mikinn létti ferðafélaganna . Þegar farið var norður með Þórisvatni að vestanverðu bað Guðmundur okkur að skima eftir hvort við sæum silung vaka í spegilsléttum vatnsfletinum . Svo fór að við héldum okkur sjá það í sjónauka , en vorum ekki viss . Ástæða þessa áhuga Guðmundar var sú að Þórisvatn var talið fisklaust þangað til að Guðmundur og Þóroddur Jónsson skinnakaupmaður og heildsali , gerðu út leiðangur til Veiðivatna í júlí 1951 , tóku þar 40 urriða sem þeir fluttu í mjólkurbrúsum sem þeir hleyptu lofti í úr hjólbarðaslöngum . Lítið var um grös og blóm og því kom það að óvörum þegar stórar breiður af eyrarrós birtust neðan við slóðina í þurrum leirflögum . Þetta var bara fyrsta breiðan af mörgum . Nú var haldið rakleitt í Nýjadal við Tungnafellsjökul . Slegið var upp tjöldum á góðum stað þar sem nóg var af góðu vatni til neyslu og þrifa . Veðrið var ágætt skýjað , logn og 10 stiga hiti . Guðmundur ók upp á háan hól til að hafa samband við Gufunes radío ýmissa erinda . Ferskvara , mjólk og brauð kom með sem nægði okkur allt til byggða . Fólk var hvatt til að hafa með góð föt , þar sem útlit var fyrir rigningu . Það var þó ekki fyrr en í blálokin að fór að rigna . Gengið var upp í 1520 metra hæð , áð smástund og kíkt í nestisboxið . Nú var stefnan tekin á móbergshöfða ofar í dalnum og eftir smáæfingar við að velta steinum fram af hengiflugi var hugað að gönguleið niður Kaldagil all hrikalegt ásýndum . Heldur var seinfarið niður og erfitt að fóta sig á bröttu móberginu , en hafðist þó á endanum án áfalla . Hér var um að ræða birki , ösp og greni . Um 20 plöntur voru lifandi að okkur virtist en sumarvöxtur var lítill eða enginn . Komið var í tjaldbúðir um kl. 21:30 , mannskapurinn orðinn þreyttur og slæptur . Matmóðir okkar veitti vel svo allir fóru mettir í pokana . Í Tómasarhaga var áð drjúga stund . Þegar leið á daginn varð alskýjað en skyggni gott og fjallasýn tiltölulega góð . Ekið var um misgóða ( vonda ) slóð allt að upptökum Skjálfandafljóts , sem kemur í dreifðum kvíslum undan jökli og var greitt yfirferðar , vart meira en eitt fet þar sem dýpst var . Stutt var nú í Gæsavötn , en eftir að fara yfir Rjúpnabrekkukvísl og Hraunkvísl . Sagnamenn voru einkum Guðmundur og Ásbjörn prentari . Flestir voru gengnir til náða um miðnætti í stjörnubjörtu veðri og tunglskini . Eins birtist töluvert af steindeplum og maríuerlum sem maður sá víða á hálendinu . Þarna voru einkennilegar uppsprettur sem komu uppúr einskonar þúfum sem voru 50 – 70 cm. háar og 1 – 2 m. í þvermál , virtist um að ræða leir í vatninu sem myndaði þessa hrauka ( þúfur ) . Eftir morgunverð var farið yfir búnað og bíl . Rifjað var upp er hópur Ferðafélags Akureyrar fór þarna upp á Bárðarbungu undir forystu Þorsteins Þorsteinssonar formanns félagsins , þegar flugvélin Geysir fórst þar um miðjan september 1950 . Áin kemur í fjölmörgum kvíslum undan jöklinum . Seint var gengið til náða þetta kvöld , en sofið því betur um nóttina . 17. ágúst . Áður en haldið var til baka skrifuðum við nöfnin okkar á góðan pappír og lögðum í flösku sem Guðmundur hafði meðferðis . Því næst var gengið frá flöskunni í vörðu þeirri sem er að finna á staðnum . Varða þessi var reist árið 1908 til minningar um tvo þýska vísindamenn sem hurfu sporlaust á svæðinu árið áður . Einhverjar mestu hamfarir á sögulegum tíma urðu í Öskju 1874 þegar Öskjuvatn myndaðist , og stór hluti Austurlands fór nánast í eyði , vegna stórgoss sem engu eirði , fólki né fénaði . Við komum í tjaldstað um kl. 16:40 og drifum okkur að fella tjöld og koma í bílinn , sem gekk fljótt og vel og vorum við komin af stað áleiðis til Herðubreiðarlinda upp úr 18:00 . Lagt var af stað laust fyrir kl. 10.00 með nesti , tól og tæki til klifurs , tvær ísaxir og reipið góða ca 25 - 30 metra langt . Guðmundur hafði reynt að afla upplýsinga um hvar líklegast væri að reyna uppgöngu á fjallið . Nú var breytt um stefnu og gengið nánast beint upp og ekki litið um öxl fyrr en við hið óárennilega hamrabelti . Svafar fór fremstur og ruddi niður lausu grjóti , en hinir biðu til hliðar þar til klárt var upp á næsta stall . Fremstir fóru Svafar og Sverrir sem var vanur fjallamaður . Þeir drógu mannskapinn upp , stall af stalli og notuðu ísaxirnar og reipið . Þetta róaði mína konu og hleypti í hana kjarki . Síðar kom í ljós að fótahreyfingar Sigríðar voru ósjálfráðar . Mér var bent á að ég hefði ekki þurft að bera vatnsbrúsa upp , því silfurtær buna tók á móti okkur , en það var eina vatnið sem við fundum alla ferðina úr Lindum . Þá rifjast upp gullkorn Guðmundar , þegar hann sagði að ef við finndum ekki betri leið til niðurgöngu , en þá sem við fórum upp , yrðum við bara að bíða þar til okkar yrði saknað og við sótt . Þegar við vorum að leggja af stað á toppinn sáum við vörðutippi á brúninni í ca 250 – 300 metra fjarlægð , töldum að þarna væri e.t.v. hin rétta leið til ferða á fjallið . Við stöldruðum stutt við , 20 – 30 mínútur enda kalt á toppnum , tvær gráður á sama tíma voru 15 gráður í Herðubreiðarlindum , enda 1200 metrum lægra í landinu . Þegar við horfðum niður virtist okkur leiðin vera hin greiðfærasta , að minnsta kosti miðað við þá vítisleið sem við völdum okkur til uppgöngu , sem engum var um að kenna nema ókunnugleika og skorti á upplýsingum sem ekki voru til . Sem fyrr var félagi Svafar á réttum stað , kastaði sér á félagann , hjó ísexinni í klakann og dró svo úr ferðinni að þegar slétt klöpp varð fyrir stöðvaðist skriðið . Ekki urðu umtalsverð meiðsli , sem óhjákvæmilega hefðu orðið hefði Svafars ekki notið við . Vatnsbirgðirnar þraut á leiðinni sem háði okkur nokkuð . Við gátum ekki haldið hópinn þar sem Þorbjörg sneri sig á ökkla . Við Mary og Sverrir fylgdum henni og komum því ekki á leiðarenda fyrr en kl. 2.00 um nóttina . Svafar hafði á orði , að þegar hann kæmist heim í Reykjadalinn mundi hann slátra lambi handa okkur , sem hann og gerði 19. ágúst Kl. 8:30 ræsti Halldóra okkur Mary og Sverri og við hefjumst handa við grautargerð o.fl. matarstúss , en matarbirgðir voru orðnar knappar , mjólkin búin og brauð og álegg komið á tíma , en öllu bjargaði Halldóra með sæmd . Flestir fengu að sofa fram yfir kl 10.00 enda fjallafarar örþreyttir þegar komið var í náttstað . Hafist var handa við tjaldfellingar , gröft á sorpi og annan frágang . Gúmmibáturinn tekinn niður og róið niður Lindaá með Sverri sem stýrimann og Guðmund sem skipstjóra . Þar með urðu sætaskipti og ég keyrði norður að Hrossaborg , en þá vaknaði Guðmundur eftir tveggja tíma svefn . Síðan að Dettifossi , aflmesta fossi Evrópu . Við Dettifoss þurfti Guðmundur að vera eftir í bílnum og reyna að ná sambandi við Gufunesradíó . Hann fól okkur Sverri að gæta þess að fólk færi ekki of nærri ánni og gljúfurbarminum , sem ekki allir virtu . Sverrir skýrði jarðfræðina sem var hans sérgrein og Hildegard hin þýska var eins og í kennslustund enda jarðfræðinemi frá Köln . Nú var haldið niður í Ásbyrgi og komið þangað um kl 20.30 . 20. ágúst Við vorum ekki árisul þennan morguninn enda var langt liðið á nóttina þegar fólk gekk til náða . Drifum við tjöldin saman í hasti , náðum að pakka næstum þurru þrátt fyrir smá skúr . Þegar stytti upp gengum við niður að botntjörninni og kringum hana , virtum fyrir okkur lífríkið í tjörninni og fjölbreytt fuglalífið . Áfram var haldið um hið undurfagra Kelduhverfi þar sem margir höfðu ekki komið áður . Höfðu menn á orði hvað bærinn væri þrifalegur með mörg falleg hús . Ég samdi um endurgjaldalaust lán á bátum til ferða út í Slútnes , enda var ég talinn til heimamanna eftir dvöl mína í sveitinni árin á undan . 21 ágúst . Heimamenn bættu um betur og opnuðu á öðrum stað 60 – 80 metrum sunnar þar sem er heldur minni hvefling . Þá var svo komið að hægt var að bjóða upp á aðskilin kvenna - og karlaböð . Eftir baðið var silungurinn snæddur , góðmeti beint úr netinu . Ferðinni í Mývatnssveit lauk með kaffi og smurðu brauði með reyktum silungi í boði heimamanna . Klukkan 19.00 lögðum við af stað , komun við á Brún þar sem nýtt lambakjöti beið okkar . Þetta skildi Mary betur þegar við fluttum til Svíþjóðar árið eftir . Næsti áfangi var Akureyri , eftir stutt stopp í Vaglaskógi . Við gengum til náða og sváfum vel við árniðinn . Sverrir sem vaknað hafði um sexleytið , var auðvitað búinn að kveikja á prímusunum og hita vatn þegar hann kallaði „ ræs “ . Síðasta morgunmáltíðin var hefðbundin , tjöld og búnaður tekinn saman , svæðið hreinsað að venju og dótinu komið í bílinn . Eftir ýtarlega fræðslu um staðinn var lagt af stað um kl. 10.00 . Guðmundur snar hemlaði , en samt rann bíllinn 15 – 20 metra eftir malarveginum , tekur vinstri beygju út af , á nær engri ferð og rétt nær að reka framstuðarann í Willys jeppa sem þar stóð , meðan eigendurnir voru útí móa rétt hjá og horfðu á ósköpin . Reyndust þar vera sæmdarhjónin frá Hurðarbaki í Borgarfirði að borða nestið sitt . Greinilega ekki alveg reynslulaus maður þarna á ferð . Þetta tafði okkur aðeins um tæpa klst . Til Blönduóss komum við um kl. 14.00 . Skammt fyrir ofan Fornahvamm var stansað til að svara mannlegum þörfum , kíkt í ber og haft gaman . Aksturinn var í harkalegra lagi , en ekki hreyfðust nýrun í neinum að ég best man . 23. ágúst Klukkan 2.00 að nóttu var komið að höfuðstöðvum Guðmundar Jónassonar í Þverholti 15a í Reykjavík , eftir ferð sem lengi verður minnast . Því hef ég skráð þessa sögu svo hún glatist ekki . Farþegalisti : Yfir fundin nöfn farþega í ferðinni