Í þetta sinnið er ætlunin að segja frá ýmsum minni háttar verkefnum sem borist hafa á undanförnum vikum , ýmist í tölvupósti , símleiðis eða munnlega á förnum vegi . Flest hafa verið leyst með því að fletta upp í Íðorðasafninu og fyrirspyrjendur hafa fengið svörin jafnóðum . Spurt var um íslenskt heiti á autoimmune disorder og autoimmune disease . Fyrirspyrjanda var ljóst að Íðorðasafn lækna notar heitið sjálfsnæmi um autoimmunity en fannst heitið sjálfsnæmissjúkdómur nokkuð stirðlegt . Undirritaður sagðist sammála og sjálfur sleppa " s " - inu . Vísað var í þýðingu Orðanefndar á alþjóðlegu sjúkdómaheitunum , ICD - 10 , frá 1996 , sjálfnæmissjúkdómur . Þar er þýðingin á disorder einnig samræmd svo autoimmune disorder verður sjálfnæmisröskun . Hér á röskun vel við þó ekki sé það jafn ásættanlegt í ýmsum öðrum heitum , svo sem þunglyndisröskun og kvíðaröskun ( sjá pistil 115 , Lbl 1999 ; 85 : 835 ) . Í tölvuskeyti var spurt um enskt heiti á því fyrirbæri sem vöðvabólga nefnist á íslensku . Nánari skýring fylgdi ekki og undirritaður varð að skálda í eyðurnar . Beint lá við að benda fyrirspyrjanda á gríska heitið myositis ( mys : vöðvi , og -itis : bólga ) sem tekið hefur verið óbreytt upp í ensku . Íðorðasafnið birtir reyndar íslenska heitið vöðvaþroti með flettiorðinu myositis , þó vöðvabólga sé oftast notuð í samsetningum . Í svarinu var þess einnig getið að í daglegu tali væri oft ekki gerður greinarmunur á ósértækum vöðvaverkjum , myalgia , og vefjafræðilegri bólgu , myositis . Í öðrum tölvupósti var spurt um íslenskt heiti á ensku samsetningunni double-blind . Hún er oftast notuð til að lýsa klínískum rannsóknum , sem þannig eru skipulagðar að hvorki rannsakandi né sjúklingur fær að vita hver fær virka meðferð og hver fær óvirka meðferð , til dæmis lyfleysu . Hefð er komin á meðal lækna að nefna slíka rannsókn tvíblinda . Íðorðasafnið birtir þetta heiti , en getur þess einnig að slíka tilraunaaðferð megi nefna ókynnisaðferð . Vafasamt er að það heiti muni ná vinsældum . Sami aðili spurði um íslenskt heiti á multicenter og var þá að vísa í rannsókn þar sem margar læknisfræði - eða vísindastofnanir tækju þátt . Undirritaður stakk upp á fjöl - fyrir multi - og stofnun fyrir center . Multicenter study yrði þá fjölstofnanarannsókn eða -athugun . Upp rifjaðist reyndar að Ásbjörn Jónsson , yfirlæknir , hafði fengið úrlausnina tilvísunarmiðstöð til að leysa verkefnið referral center ( sjá pistil 95 , Lbl 1997 ; 83 : 852 ) . Gaman væri að vísbendingum um aðrar hugmyndir . Pedro Riba , læknir á Akureyri , sendi tölvupóst snemma í haust og setti fram tillögu að íslensku heiti á latent carcinoma , fullmynduðu krabbameini sem ekki hefur gefið sig til kynna á neinn hátt og ekki gert neinn óskunda ( sjá pistil 118 , Lbl 2000 ; 86 : 64 ) . Um heitið launkrabbamein er ekki nema gott eitt að segja , en tillaga Bjarna Bjarnasonar , sem kynnt var í umræddum pistli , var leynikrabbamein . Þýðandi nokkur var að fást við þýðingu af íslensku yfir á ensku og sendi tvö heiti úr lista yfir sjúkdóma , sem tiltekið lyf ætti að lækna , sinabólga og sinaskeiðabólga . Hafði þýðandinn fengið þær upplýsingar hjá lækni að sinar gætu ekki bólgnað og því væri ekki um tvö aðskilin fyrirbæri að ræða . Vildi þýðandinn samkvæmt því nota einungis eitt heiti á enskunni . Því var fljótsvarað að Íðorðasafn lækna geymdi bæði heitin , sinarbólga og sinaskeiðarbólga ( sinaslíðursbólga ) . Hið fyrra væri nefnt tendinitis eða tendonitis á fræðimálinu og hið síðara tenosynovitis eða tendovaginitis . Þá barst loks fyrirspurn frá tryggingarfélagi um hvernig þýða ætti spider naevi . Því var fljótsvarað að spider naevus ( ft. naevi ) væri lítil háræðameinsemd í húð , greinótt eða stjörnulaga , sem líktist svolítið kónguló ( e. spider ) . Meinsemdin getur fundist í tengslum við lifrarsjúkdóm , sérstaklega skorpulifur . Íðorðasafn lækna nefnir hana háræðastjörnu . Dægradvölin í síðasta pistli var úr Læknablaði Guðmundar Hannessonar , prófessors , frá árunum 1902 - 1904 . Blaðið handskrifaði hann og " hektograferaði " og sendi síðan læknum á Norður - og Austurlandi , en Guðmundur var þá starfandi á Akureyri . Í nóvemberblaði sínu árið 1903 fjallar hann um " hæmaturi " með fyrrgreindum hætti . Dægradvöl IV er heldur yngri . Spurt er um höfund hnitmiðaðra athugasemda um klæðnað manna . Dægradvöl IV " Yfirleitt á að haga klæðnaði í hverju landi eptir landsháttum , en ekki eptir útlendri tízku . " " Klæði geta ekki sjálf hitað líkamann . Þau gjöra einungis að hindra líkamshitann að rjúka burt . Þau fataefni eru því hlýjust , sem leiða illa hita . " " Ullarnærföt ættu allir að nota hér á landi bæði vetur og sumar . " " Í stórhríðum á veturnar er áríðandi að klæða sig svo , að ekki næði eða snjói inn á mann beran . " " Sérstaklega þarf að vanda útbúnað um háls , hendur og fætur , því þar næðir mann helst . " " Ef kvennfólk fer út í stórhríð og ætlar sér lengri leið , er sjálfsagt að það klæði sig í öllum aðalatriðum eins og karlmenn . Góðar brækur eru á við mörg pils . "