Jöklar á Tröllaskaga og umhverfi þeirra Mynd : SPOT Á Tröllaskaga eru yfir 150 litlir jöklar sem þekja um 150 ferkílómetra lands . Aldursgreiningar lífrænna leifa og öskulaga í jökulgörðum sýna að jöklar hafa verið til staðar í fjalllendi skagans síðustu árþúsundir . Það gerist þegar vetrarákoma hefur verið mikil eða þegar sumur eru köld . Hann fyllir dalbotn Gljúfurárdals þaðan sem hann skríður úr um 1200 m hæð niður dalinn og stöðvast í 600 m hæð yfir sjó . Hún er hins vegar ekki næg til að jöklar myndist á fjöllunum sjálfum við það loftslag sem ríkt hefur síðustu árþúsundir . Flestir sitja í skuggsælum botnum er snúa í norðlægar áttir , þ.e. undan sterkustu sumarsólinni , en þar er leysingin minnst á sumrin . Því má segja að samspil nokkurra umhverfisþátta geri það að verkum að svo margir jöklar finnast á Tröllaskaga sem raun ber vitni . Í sumum tilfellum hylur urðin nær allan jökulinn og hafa slíkir jöklar ýmist verið kallaðir „ jöklar huldir urð “ eða „ grjótjöklar “ . Dæmi um slíkan jökul er Kvarnárjökull við Skíðadal sem er að mestu leiti hulinn stórgrýtisurð . Einnig finnst talsvert af jöklum á Tröllaskaga sem eru svo til alveg lausir við urð á yfirborði en þeir jöklar eru nær aldrei umluktir bröttum hamrahlíðum . Þremur slíkum framhlaupsjöklum hefur verið líst á Tröllaskaga . Rannsóknir jarðfræðinga á Náttúrufræðistofnun Íslands benda hinsvegar til að framhlaupsjöklar á svæðinu geti verið mun fleiri en áður hefur verið talið . Einnig eru breytingar og afkoma nokkurra valdra jökla vöktuð til að fylgjast með áhrifum veðurfars og loftlagsbreytinga á þá , sem svo mætti bera saman við viðbrögð stóru hveljöklanna við loftlagsbreytingum . Aukin þekking á nútíma jöklabreytingum og jöklunarsögu Tröllaskaga styður við annað rannsóknarverkefni Náttúrufræðistofnunar , sem er rannsóknir á ísaldarsögu og jöklabreytingum síðasta jökulskeiðs . Verkefnin koma til með að styðja hvort annað og á endanum mynda yfirgripsmikla þekkingu á jökla - og umhverfisbreytingum Tröllaskaga og á landinu í heild .