Kerfið er í óbyggðum nema nyrsti hlutinn í Öxarfirði . Þarna eru einnig móbergshryggir og gígaraðir . Miðhluti eldstöðvakerfis Fremrináma . Berglögum þessum hallar til vesturs . Hraunin eru einföld og óvíst í hvaða eldstöðvakerfum þau eru upprunnin . Svo er einnig um eystri Ketilhyrnu , en hún er úr ríólíti . Smáholt úr basaltandesíti er skammt vestur af hyrnunum . Undir H4 er 30 - 40 sentimetra þykkur fokjarðvegur . Neðst í honum er sennilega Saksunar-askan . Hraunin eru mjög líklega jafngömul . Kerlingardyngja er úr ólivíndílóttu bergi . Framburður af lausagrjóti og möl er á henni , nokkurra metra þykkur á gígrimanum , og gengur undir hraun úr gossprungum sem liggja yfir hvirfil hennar . Skuggadyngja er eitthvað eldri en H4 - öskulagið , en Taglabunga litlu yngri , sem og Ketildyngja . Sigurður Þórarinsson mat hana 4000 - 4500 ára . Gígaraðir liggja yfir Kerlingardyngju , Ketildyngju og Skuggadyngju og þaðan norður í Kræðuborgir . Einhvers staðar hefur hraunið svo fundið framrás úr gígskálinni , svo að miðjan hefur sigið lítillega . Hraunin á Ketildyngju eru eldri en H3 - öskulagið , nema það yngsta . Það er ofan á H3 - og Hverfellsöskunni . Langstærst þeirra er Búrfellshraun . Það er upprunnið í Kræðuborgum , 12 kílómetra langri gígaröð . Aðalsérkenni Búrfellshrauns er uppbelging af völdum írennslis í bráðinn hluta þess , sem best sést nærri vesturjaðrinum og í ótal hraunstömpum og lægðum þar austur af . Jaðarinn hefur verið gegnstorkinn , sem og flákar og nabbar í því , og haggaðist því ekki er hraunið tók að belgjast upp . 5 Flatarmál hraunsins er 105 ferkílómetrar , að því slepptu sem hulið er yngra hrauni , en það er lítið , og meðalþykktin gæti numið 15 - 20 metrum , magnið eftir því um 1,5 - 2 rúmkílómetrar . Brennisteinn er þarna mikill og hreinn , líkt og í Námafjalli og á Þeistareykjum , og var unninn á seinni hluta átjándu aldar og eitthvað fram á þá nítjándu . Sunnarlega á Heilagsdal er hin forna Hjalladyngja , nokkuð rofin og með mikilli ummyndun og útfellingum . Þær eru líka í hrauninu úr henni á Heilagsdal , sú víðasta um hálfur metri . Hlé hefur verið á gosum og að því er virðist einnig á sprunguvirkni í Fremrinámakerfinu í tæplega 3000 ár . OS-ROD - 7526 . Orkustofnun , Reykjavík . 2 Sigurður Þórarinsson , 1951 . Laxárgljúfur og Laxárhraun . A tephrocronological study . Jarðfræði Kröflukerfisins . Náttúra Mývatns ( Arnþór Garðarsson og Árni Einarsson ritstjórar ) . Þetta svar er hluti af lengri umfjöllun um Norðurgosbeltið í bókinni Náttúruvá á Íslandi : Eldgos og jarðskjálftar og birt með góðfúslegu leyfi . Myndir eru fengnar úr sama riti , bls. 338 , 339 og 340 .