Mikið hefur verið rætt og skrifað um fæðuofnæmi hjá hundum , en undirrituð hefur orðið vör við að misskilnings gætir oft varðandi þetta efni og mun ég í þessarri grein reyna að varpa nokkru ljósi á þetta efni . Fæðuofnæmi getur tekið á sig ýmsar myndir , en helstu birtingarmyndir þess eru húðvandamál , meltingarvandamál og í sjaldgæfari tilfellum einkenni frá öndunarvegi og / eða taugakerfi . Það getur hins vegar reynst erfitt að greina í sundur orsakir fyrir þess konar vandamálum , þar sem ekki er um greinileg einkenni að ræða og þau geta komið fram á mismunandi hátt hjá einstaklingum með sama sjúkdóminn . Þess vegna ættir þú alltaf að hafa samráð við dýralækni þegar einhver af þessum einkennum eru til staðar hjá hundinum þínum . Oft dettur eigendum ekki í hug að um fæðuofnæmi geti verið að ræða vegna þess að einkennin geta tekið nokkurn tíma að koma fram og tengjast því ekki endilega matmálstímum . Að auki getur hundur þróað með sér ofnæmi fyrir fóðri sem hann hefur áður étið án vandkvæða , jafnvel árum saman . Oft stafar ofnæmið af próteini , en hundar geta líka verið með ofnæmi fyrir hveiti eða hinum ýmsu bætiefnum í fóðrinu . Húðvandamál vegna ofnæmis Húðvandamál vegna fæðuofnæmis eða óþols greina sig ekki í útliti frá öðrum húðvandamálum og er því ekki hægt að greina þau bara með því að horfa á hundinn , þó geta dýralæknar oft haft hugmyndir um ástæðu húðsjúkdómsins eftir að hafa fengið nákvæma sjúkdómslýsingu og skoðað sjúklinginn . Það sem helst greinir ofnæmissjúkdóma frá öðrum húðsjúkdómum , sem til dæmis geta stafað af vandamálum í innkirtlastarfsemi , er kláði . Hundar eru venjulega ekki feimnir við að klóra sér og gera það oft í návist eiganda ( ólíkt köttum , sem ekki vilja láta aðra sjá sig við svo óvirðulegar athafnir ) . Kláðinn getur lýst sér með því að hundurinn sleikir vandamálasvæðið eða klórar sér með afturlöppunum . Stundum vilja þeir nudda sér upp við húsgögn eða gólfteppi , einkum ef kláðinn er á höfði eða baki . Erlendis er talið að fæðuofnæmi sé einungis lítill hluti ofnæmistilfella , en í flestum löndum er mun algengara að um ofnæmi fyrir munnvatni flóa eða annarra útvortis snýkjudýra sé að ræða . Hingað til höfum við hér á Íslandi ekki haft margar tegundir af útvortis snýkjudýrum og hafa ekki greinst hér eiginlegar hunda - eða kattaflær ( í upphafi árs 2016 greindi Matvælastofnun frá því að kattaflær hefðu greinst á nokkrum heimilum en ekki er vitað enn hvort takist hafi að uppræta hana ) . Hundar geta líka verið með frjókornaofnæmi og ofnæmi fyrir ýmsum efnum í umhverfinu , svo sem teppum , nikkel , plasti og fleiru . Mynd 1 . Bráðaofnæmi kemur fram strax eftir inntöku á ofnæmisvaldi . Heimild : Reedy , Lloyd M. & William H. Miller , Jr. 1989 . Allergic Skin Diseases of Dogs and Cats . W.B. Saunders Company , Philadelphia . Mynd 2 - 3 , bls. 30 . Þegar grunur leikur á um fæðuofnæmi er best að greina það með útilokunaraðferð . Það er gert með því að fóðra hundinn með svokölluðu “ hypoallergenic ” fóðri í nokkrar vikur . Þetta er hægt að gera með heimatilbúnu fóðri eða tilbúnu sjúkrafóðri frá viðurkenndum framleiðanda . Grunnhugmyndin með þessu fóðri er að fjarlægja alla hugsanlega ofnæmisvalda úr fóðrinu í einhvern tíma , eða þar til einkenni eru horfin . Það er ekkert fóður sem slíkt sem er algjörlega ofnæmisfrítt en til eru tvær tegundir af ofnæmisfóðri . Fyrri gerðin inniheldur prótein sem ekki er líklegt að hundurinn hafi fengið áður ( og er því ekki líklegur til að hafa ofnæmi fyrir því ) , svo sem andakjöt , egg eða lax . Kolvetnisgjafinn er oftast hrísgrjón þar sem þau valda sjaldan ofnæmi . Önnur gerð er fóður þar sem próteinið hefur verið meðhöndlað með sérstakri aðferð sem kölluð er hydrolisering . Þá eru próteinagnir brotnar niður í minni einingar sem valda síður ofnæmi . Það getur tekið nokkurn tíma , að jafnaði ekki skemri en 4 - 8 vikur , fyrir húðvandamálin að hverfa . Eftir það er hægt að prófa sig áfram með að fóðra hundinn á hreinu próteini eða öðrum efnum sem talið er mögulegt að hundurinn sé með ofnæmi fyrir , en þá er hugmyndin að maður geti fundið það sem hundurinn hefur ofnæmi fyrir og forðast að fóðra með því í framtíðinni . Ef sjúklingurinn hefur slæm einkenni eru oft notuð lyf fyrstu dagana eða vikurnar , til að lina þjáningar og fjarlægja bólgur og sýkingar . Aðrar aðferðir til að greina ofnæmi eru húðsýni ( þar sem fjarlægður er húðflipi af sjúklingnum og sendur til sérfræðings til greiningar ) , blóðprufur sem mæla ofnæmisprótein í blóði og svokallað “ stungupróf ” þar sem prófað er að sprauta nokkrum ofnæmisvöldum í litlu magni undir húðina og sjá hvort viðbrögð koma fram á staðnum þar sem sprautað var . Þessar aðferðir eru því miður takmarkaðar en húðsýni sýna einungis að um ofnæmi sé að ræða , en ekki fyrir hverju . Stunguprófið prófar einungis fyrir nokkrum ákveðnum ofnæmisvöldum , en það gefur jákvæða svörun í um helmingi tilfella . Vandamálið er að í þeim tilfellum sem neikvætt svar fæst getur sjúklingurinn samt verið með ofnæmi fyrir einhverju sem ekki var prófað fyrir og í þeim tilfellum sem eru jákvæð er hugsanlegt að sjúklingurinn hafi ofnæmi fyrir fleiri hlutum sem ekki var prófað fyrir . Blóðprufur sem prófa fyrir ákveðnum ofnæmisvöldum eru eru mikið notuð í dag . Þau gefa ágæta vísbendingu um fyrir hverju hundurinn er með ofnæmi en eru ekki 100% nákvæm og geta gefið fölsk jákvæð svör ( jákvætt svar við einhverju sem hundurinn er síðan ekki með ofnæmi fyrir ) . Húðvandamál getur verið erfitt að greina og þarfnast oft mikillar vinnu og þolinmæði , bæði að hálfu eigandans og dýralæknisins . Einnig getur þetta ferli verið nokkuð dýrt , einkum ef taka þarf mörg sýni til að fastleggja greiningu . Oftast er hægt að finna viðunandi lausn á vandanum ef vandað er til verka við greiningu . Í sjaldgæfum tilfellum finnst ofnæmisvaldurinn ekki , eða erfitt reynist að forðast hann . Í þeim tilfellum finnast engin önnur ráð en að meðhöndla sjúklinginn með lyfjum til langframa . Ef þú hefur áhuga á að fá reglulega sent fréttabréf með allskyns upplýsingum og góðum ráðum um uppeldi , þjálfun og heilsufar hunda getur þú smellt hér til að skrá þig .