Uppeldi og menntun - 16.02.2007 , Blaðsíða 189 189 Uppeldi og menntun 16. árgangur 2. hefti , 2007 ELNA KATRÍN JÓNSDÓTTIR Kennaramenntun í allra þágu Í skýrslu framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins til Evrópuráðsins og Evrópu - þingsins frá ágúst síðastliðnum , Improving the Quality of Teacher Education , er fjallað um það hvernig kennarar gegni afgerandi og mikilvægu hlutverki við að hjálpa fólki til að þroska og nýta til fulls hæfileika sína og við að afla sér þeirrar þekkingar og færni sem einstaklingar þurfa að búa yfir jafnt í daglegu lífi sem á vinnumarkaði . Kennarar séu miðlarar milli heims í örri þróun og einstaklinga sem eru á leið út í lífið . Kenn - arastarfið sé að verða æ flóknara , kröfur til kennara séu að aukast og starfsumhverfi þeirra verði æ meira krefjandi . Gæði kennslu eru í skýrslunni talin meðal ráðandi þátta um það hvort löndum Evrópusambandsins tekst að auka samkeppnishæfni sína á heimsvísu . Rannsóknir sýni að gæði kennslu tengist með beinum og jákvæðum hætti námsárangri nemenda ? sé reyndar mikilvægastur þeirra þátta í starfinu innan skólans sem skýri árangur eða frammistöðu nemenda og til dæmis mun mikilvægari en áhrif námsskipulags , skólastjórnunar eða fjárhagslegra skilyrða . Það er því talið mikilvægt að auka gæði kennaramenntunar beinlínis til að auka líkur á að ná mark - miðum samevrópskra menntaáætlana á borð við Lissabonáætlunina frá árinu 2000 þar sem árangur hefur ekki verið sem skyldi en meðal markmiða hennar er að færri flosni upp úr skóla án grunnskólaprófs eða frekari menntunar , að fjölga útskrifuðum úr framhaldsskólum og að ólæsum eða treglæsum fimmtán ára unglingum fækki . Kennarastarfið í deiglu breytinga En hvernig eru þá þessar breyttu og auknu kröfur til kennara og kennarastarfsins ? Kennarar þurfa eftir sem áður að vera vel menntaðir í sínum fræðigreinum eða á sínum kennslusviðum , fylgjast með í faginu , aðlaga upprunalega þekkingu sína breytingum og nýjungum innan fræðigreina og sviða og bæta við menntun sína bæði með form - legu og óformlegu námi . En kennarar gegna nú líka hlutverki við að hjálpa nemend - um til sjálfstæðis í námi og vinnubrögðum við þekkingar - og upplýsingaleit fremur en að tileinka sér ákveðinn þekkingarforða . Kennarar eru í auknum mæli skipuleggj - endur , verkstjórar og miðlarar í fjölbreytilegri samvinnu við nemendur og samkenn - ara , þurfa að bregðast við kröfum samtímans um einstaklingsmiðun í námi nemenda , meiri kröfum um fjölbreytilegar kennsluaðferðir og nálgun við viðfangsefni , notkun nýrrar og síbreytilegrar tækni við öflun og nýtingu þekkingar og upplýsinga . Þátttaka kennara í stefnumótun , stjórnun og jafnvel stjórnsýslu er víða að aukast vegna þróun - ar í átt til aukins sjálfstæðis skóla og vegna breyttra viðhorfa um þátttöku starfsmanna í slíkum störfum og hugmynda um valddreifingu . Enn má nefna til sögunnar sjálfs - mat eða innra mat skóla sem er tiltölulega nýr þáttur í starfi kennara , áætlanagerð , samstarf við aðra sérfræðinga innan og utan skóla og kerfisbundið , rafrænt bókhald