Sjónmælingar sjóntækjafræðinga eru á skjön við skilvirkt fyrirkomulag íslenskra augnlækninga Augnlækningar eru elsta sérgrein í læknisfræði hér á landi . Það er engin tilviljun , ekki þarf að segja neinum hve mikils virði sjón og augnheilsa er . Nú er alvarlega vegið að þessari merku grein á ákaflega óvæginn hátt . Augnlæknar standa í því aumkunarverða hlutverki að þurfa að réttlæta sérgrein sína og tilveru , í atlögu sjóntækjafræðinga að greininni í baráttu sinni fyrir sjónmælingaréttindum . Klisjukenndum og órökstuddum fullyrðingum er varpað fram og þær virðast fá hljómgrunn . Morgunblaðið styður " baráttu " sjóntækjafræðinga fyrir réttindum í leiðara ( 1 ) og Samband ungra sjálfstæðismanna segir í ályktun að " almannahagsmunir krefjist að staðinn sé vörður um atvinnufrelsið og það verndað gegn þröngum sérhagsmunum " ( 2 ) . Sjóntækjafræðingar segjast í öðru orðinu vera heilbrigðsstétt til að ná til sín viðskiptum með sjónmælingum , en í hinu halda þeir því fram að sjónmælingar séu ekki læknisfræðilegs eðlis til að réttlæta sókn sína á augnlækna og augnlækningar , einnig til að ná til sín viðskiptum . Augnlæknar eru eins og aðrir læknar bundnir af læknaeið og Genfarheiti lækna og búa því við takmörkun á tjáningarfrelsi , auk þess sem þeim er nánast bannað að auglýsa starfsemi sína . Leikur sá sem nú er hafinn á síðum dagblaða og í öðrum fjölmiðlum er því á margan hátt ójafn . Þó segja megi með nokkrum sanni að það sé sanngirnisatriði að sjóntækjafræðingar fái rétt sinn til sjónmælinga sem þeir hafa á Norðurlöndum viðurkenndan hér á landi , þá mæla mjög veigamikil rök gegn því . Ég vil hér á eftir gera grein fyrir helstu rökum augnlækna . Tekið skal fram að læknisfræðileg rök , sem fram til þessa hafa nægt , eru grundvöllur núverandi lagasetningar um starfsemi sjóntækjafræðinga . Töluvert hefur bæst við af tölulegum staðreyndum sem styrkja stoðir þeirrar löggjafar og auk þess mæla viðskiptaleg rök gegn breytingu . Reynt er eftir bestu getu að skýra málið út frá því sem nú liggur fyrir . Allmargir sjóntækjafræðingar hérlendis hafa nú að baki fjögurra ára iðnskóla - / tækniskólanám og þjálfun í sjóntækjafræði , til dæmis frá Danmörku . Í námi sínu læra þeir auk sjóntækjafræði um byggingu augans , heilsufræði augna og einnig sjónlags - og sjónmælingu . Hvers vegna hafa prófessorar í augnlæknisfræði , augnlæknar , heilbrigðisyfirvöld , þar með talinn landlæknir , staðið gegn því hingað til að viðurkenna réttindi sjóntækjafræðinga til sjónmælinga hérlendis ? Halda menn í raun að verið sé að standa vörð um sérhagsmuni augnlækna ? Halda leiðarahöfundur Morgunblaðsins og ungir sjálfstæðismenn virkilega að svo sé ? Það er fjarstæðukennt . Hagsmunir augnlækna eru hreint aukaatriði í þessu máli . Krafa sjóntækjafræðinga er fyrst og fremst til komin vegna fjölgunar í stétt þeirra , mikillar samkeppni í gleraugnasölu og þrengsla á gleraugnamarkaði . Sjóntækjafræðingar vilja einfaldlega útvíkka starfsvið sitt . Það er eðlilegt og skiljanlegt að ungir sjóntækjafræðingar sem hafa sjónmælingaréttindi á Norðurlöndunum , sæki á um viðurkenningu réttinda sinna hérlendis . Það sem hangir hins vegar á spýtunni eru fyrst og fremst miklir peningalegir hagsmunir í gleraugnasölu . Hafa ber í huga að megintekjur sjóntækjafræðinga / sjónfræðinga eru af gleraugnasölu , ekki af sjónmælingum . Það sést best á því að víðast hvar erlendis bjóða sjóntækjafræðingar uppá " ókeypis " sjónmælingu til að ná til sín gleraugnaviðskiptum . Fyrirkomulag á þessu sviði er þó afar mismunandi milli landa . Við Íslendingar höfum sérstöðu á þessu sviði vegna góðs aðgengis að augnlæknum og hefur það mikla og marga kosti . Flestir þeirra sem nota tvískipt gleraugu borga meira fyrir ein slík gleraugu en allar komur til augnlæknis á ævinni . Álagning í gleraugnaverslun er svipuð og í öðrum sambærilegum rekstri , 100% eða meiri . Velta í gleraugnasölu er sennilega ríflega þrefalt meiri en velta í hefðbundnum augnlækningum . Þar af er helmingurinn álagning en hún ein er sennilega um það bil helmingi hærri upphæð en hefðbundnar augnlækningar kosta hérlendis á hverju ári . Sjóntækjafræðingar hafa í krafti fjármagns efni á að ráða sér lögfræðing og birta heilsíðuauglýsingar í dagblöðum . Þeir eru ekki háðir ströngum reglum um auglýsingar á starfsemi sinni og tjáningu í opinberri umræðu . Þetta nota þeir sér óspart . Í lögum um sjóntækjafræðinga er kveðið svo á " að sjónfræðin sé læknisfræðilegs eðlis " ( 3 ) . Var það samdóma niðurstaða þeirra nefndarmanna sem sömdu frumvarp um sjóntækjafræðinga á árunum 1984 - 1985 . Auðvitað er það svo í læknisfræði sem á öðrum sviðum að taka þarf tillit til óska viðskiptavina . Þarna gætti vissulega forræðishyggju , en að baki lágu sterkar læknisfræðilegar forsendur . Tölulegur árangur af þessu fyrirkomulagi , til dæmis í glákuvörnum , er verulegur og kem ég að því síðar . Almenningur hefur kunnað þessu fyrirkomulagi vel , enda er það á allan hátt í hans þágu . Kröfur um breytingar eru ekki nema að afar litlu leyti frá almenningi eða forsvarsmönnum almennings komnar . Augnmælingamenn ( optometristar ) og sjóntækjafræðingar hafa sem heilbrigðisstétt víða réttindi til að stunda þá læknisfræðilegu aðgerð sem sjón - / sjónlagsmæling er . Sjóntækjafræðingar hérlendis líta bæði á sig sem heilbrigðisstétt , til að fá aðgang að læknisfræðilegri aðgerð eins og sjónlagsmælingum , og berjast fyrir því að fá sjónskoðun og sjónlagsmælingu viðurkennda sem " ekki læknisfræðilega aðgerð " ( 4 ) . Það síðara er ekki síst til komið vegna viðskiptasjónarmiða . Hér er við hæfi að vísa til bókar Guðmundar Björnssonar prófessors , Brugðið upp augum , saga augnlækninga frá öndverðu til 1987 sem gefin var út að honum látnum árið 2001 . Guðmundur segir til dæmis um lög um sjóntækjafræðinga : " ... þar sem gleraugnafræðingar hafa enga læknisfræðilega menntun til að greina alvarlega einkennalausa sjúkdóma , sem valdið geta varanlegri sjónskerðingu eða blindu séu þeir ekki greindir í tæka tíð . Það er samdóma álit nefndarmanna að sjónfræðin sé læknisfræðilegs eðlis , þannig að öðrum en læknum geti ekki verið falið að prófa sjón manna eða taka ákvörðum um styrkleika sjónglerja " ( 3 ) . Rök nefndarinnar eru enn góð og gild . Tíðni glákublindu hérlendis er með því minnsta sem þekkist . Enginn þekkti glákuna betur en Guðmundur því hann skrifaði doktorsritgerð sína um gláku á Íslandi ( 5 ) . Rök um fátíðni blindu vegna sykursýki eru allgóð . Hérlendis er einnig af öðrum ástæðum , sumum ekki fullskýrðum , minna um vandamál tengdum langvarandi sykursýki en annars staðar . Dregur það úr en hrekur ekki rök um fátíðni blindu vegna sykursýki . Fleira má telja , en þau rök geta vart orðið tölfræðilega marktæk í okkar litla landi . Fróðlegt gæti reynst að athuga það engu að síður . Fjölmörg heilaæxli greinast árlega hérlendis . Sum þeirra þrýsta á sjóntaugar og valda sértæku sjónsviðstapi . Fólk með slíkt sjónsviðstap telur sig oftar en ekki þurfa betri gleraugu . Sama má segja um fjölda annarra sjúkdóma , þar með talda gláku . Sjónskerpa er yfirleitt góð og sjóntækjafræðingur mælir út fyrir nýjum og betri gleraugum . Fólk sér ekki betur , gler eru lagfærð , ný gler pöntuð . Oft er fólki ekki vísað til augnlæknis fyrr en í óefni er komið og varanlegur skaði mikill . Allar líkur eru á því , eins og afstaða sjóntækjafræðinga er , að mikill dráttur verði í tilvikum sem þessum hérlendis . Íslenskir augnlæknar hafa allir séð slík tilvik í námi sínu erlendis , oft sorgleg , þar sem fólk kemur með fullan poka af gleraugum sem það vill láta mæla upp og fara yfir . Orsök vandans er önnur og verri . Hafa ber í huga að oft er um tilvik að ræða sem erfitt er að greina og jafnvel augnlækni getur sést yfir við fyrstu komu . Það má um það deila hvort allir eigi að fara til augnlæknis til sjónmælingar á forsendum sem þessum því vissulega er meirihluti fólks heilbrigður . Einnig má um það deila hvort höfundi sé samboðið að færa ótölfræðilega staðfest rök til sönnunar máli sínu . Í mínum huga er það yfir allan vafa hafið að þrátt fyrir vissa galla þá hefur " íslenska módelið " mikla yfirburði yfir það sem annars staðar gerist . Fjölmargir þeirra sem til augnlækna koma telja sig þurfa gleraugu , þótt ástæðan sé önnur og þar með úrlausnin , til dæmis þurrkur í augum , vöðvabólgur og margt fleira . Að lokum ber þess að geta að þeir sem koma vegna gleraugna þurfa iðulega úrlausn á öðrum vanda einnig . Skipulögð leit að háþrýstingi í augum hófst á rannsóknarstöð Hjartaverndar árið 1967 ( 6 ) . Í bók Guðmundar Björnssonar segir : " Alls fundust 44 karlar af 2.134 manna hópi , eða um 2% af heildinni . Af þeim úrskurðaði augnlæknir að 24 væru með hægfara gláku og voru 7 þeirra komnir með sjúkdóminn á allhátt stig . Þess skal getið að þeir höfðu engin einkenni frá augum . " Og áfram : " Árið 1987 var gerð könnun á augnhag glákusjúklinga deildarinnar ( Göngudeild Augndeildar - aths. höf. ) . Þá voru í meðferð 809 einstaklingar á deildinni ... Þar af höfðu 120 , eða 14,8% af heildinni , verið sendir þangað af Rannsóknarstöð Hjartaverndar . " Guðmundur heldur áfram : " ... um miðja 20. öldina voru blindir af völdum gláku yfir 50% af öllum blindum ( 260 talsins 1950 ( 7 ) ) , ... í árslok 1979 var glákan komin í annað sæti tæplega 19% ... Meðal 1.572 sjúklinga á Sjónstöð Íslands árið 1992 voru sjónskertir af völdum gláku 7,3% . " ( 8 ) Samkvæmt upplýsingum Guðmundar Viggóssonar yfirlæknis á Sjónstöð Íslands var þessi tala komin í 4,2% árið 2002 . Guðmundur Björnsson var brautryðjandi í fyrirbyggjandi læknisfræði . Hann myndi snúa sér við í gröfinni við lestur útúrsnúninga sjóntækjafræðinga á tölum hans : " ... Augnlæknar á Íslandi hafa eignað sér árangur íslenska heilbrigðiskerfisins í heild sinni , á fækkun augnsjúkdóma sbr. gláku . " ( 5 ) Gefa greinarhöfundar í skyn að svo sé ekki . Síðan halda þeir áfram ; " ... nauðsynlegt er að benda á að fjöldi glákutilfella á forstigum hefur fundist við hópskoðanir hjá Hjartavernd . " ( 5 ) Miðað við tölur Guðmundar frá 1987 hafði á þeim tíma 14,8% sjúklinga Augndeildar verið vísað þangað frá Hjartavernd . Augndeildin hafði þá og hefur reyndar enn aðeins hluta glákusjúklinga , líklega 2/5 af heildinni . Fjöldi glákusjúklinga sem vísað var frá Hjartavernd hefur því líklega verið um 5 - 6% af heildarfjölda á þessum tíma . Með mikilli virðingu fyrir Hjartavernd þá voru þessi 5 - 6% samstarfi Guðmundar Björnssonar við Hjartavernd að þakka , hin 94% höfðu hann og aðrir augnlæknar uppgötvað við augnskoðanir landsmanna , þar með talið á augnlækningaferðum en þær ferðir setja aðgerðir sjóntækjafræðinga í uppnám og geta skaðað verulega . Á þessu síðasta atriði er vert að vekja alveg sérstaka athygli . Kjartan Kristjánsson sjóntækjafræðingur segir í viðtali í Fréttablaðinu : " Það er ómaklegt af augnlæknum að þakka sjálfum sér góðan árangur af greiningu gláku á byrjunarstigi . Hjartavernd á þar stóran þátt " ( 9 ) . Málflutningur sjóntækjafræðinga er allur í þessum dúr . Hinar og þessar rangfærslur , hitt og þetta er gefið í skyn . Það sanna er , að samstarf Guðmundar Björnssonar og Hjartaverndar leiddi til þess að um 5 - 6% glákusjúklinga hérlendis árið 1987 höfðu uppgötvast við skimunarrannsóknir Hjartaverndar . Þetta eru mikilvægar tölulegar upplýsingar . Ekki er hægt að nýta þær til að gera lítið úr forvarnarstarfi augnlækninga , þvert á móti . The Reykjavík Eye Study , sem prófessor Friðbert Jónasson er í forsvari fyrir , staðfestir sýn Guðmundar Björnssonar . Í Reykjavíkurrannsókninni reyndust aðeins 5 - 10% þeirra sem höfðu gláku vera með ógreindan sjúkdóm ( 10 ) . Í sambærilegri skimunarrannsókn frá Mið-Noregi sem Ringvald gerði um 1990 reyndist hlutfall ógreindra glákusjúklinga vera 50 - 60% ( 11 ) og í annarri sambærilegri rannsókn sem gerð var í Nottingham í Bretlandi reyndist hlutfall ógreindrar gláku einnig vera 50 - 60% ( 12 ) . Við Íslendingar búum við gott og skilvirkt læknisfræðilegt fyrirkomulag þar sem skilið er milli læknisfræði og viðskipta . Læknisfræðileg rök Guðmundar Björnssonar og samnefndarmanna hans frá 1984 - 1985 um að sjónfræðin sé læknisfræðilegs eðlis eru enn í góðu gildi . Þau er það veigamikil og árangur fyrirbyggjandi augnlækninga það mikill að þáverandi landlæknir Ólafur Ólafsson og þáverandi heilbrigðisráðherra Ingibjörg Pálmadóttir féllust á þau í síðustu sóknarlotu sjóntækjafræðinga á árunum 1998 - 1999 . Viðskiptaleg rök eru ekki síður mikilvæg , einkum þau sem snúa að því að skilja að hagsmuni í viðskiptum . Augnlæknar áttu áður og ráku gleraugnaverslanir . Hófst það sem þjónusta fyrir daga sjóntækjafræðinga . Síðasta gleraugnaverslunin í eigu augnlæknis , Helga Skúlasonar á Akureyri , var seld um 1975 . Á þeim tíma var því haldið fram að það samrýmdist ekki góðum viðskiptaháttum að ávísa viðskiptum á sjálfan sig . Sömu rök , sem eru góð og gild , voru einnig notuð þegar lyfsala var tekin úr höndum lækna , jafnvel í héruðum þar sem rekstur sjálfstæðra lyfjaverslana var óhagkvæmur . Þá þótti ekki tilhlýðilegt að augnlæknar ávísuðu viðskiptum á sjálfa sig , en nú þykir tilhlýðilegt að sjóntækjafræðingar sitji beggja vegna borðs , mæli fyrir og ráðleggi gleraugu og vísi viðskiptum á sjálfa sig . Þess ber sérstaklega að geta í þessu samhengi , að þó fólk telji sig þurfa gleraugu , þá er iðulega ekki svo . Sjóntækjafræðingar hafa hvorki þekkingu til að meta hvort svo sé , né hafa þeir hag af því . Mælir það einnig mjög gegn sjónlagsmælingum þeirra og gleraugnaávísunum . Eins og fram hefur komið eru það stjórnvöld , ekki augnlæknar , sem ákveðið hafa núverandi fyrirkomulag . Augnlæknar hafa komið að málum vegna sérþekkingar sinnar , þegar þeir hafa verið spurðir ráða eða í nauðvörn eins og nú , og ætíð reynt af bestu getu að útiloka eigin hagsmuni . Auðvitað blandast þetta hagsmunum , augnlæknar hafa framfæri sitt af augnlækningum . En það er ekki óvissa um eigin afkomu sem ræður afstöðu undirritaðs . Ég hef oft íhugað þetta mál , út frá sjúklingum mínum , vandamálum þeirra og úrlausnum þeirra vandamála og niðurstaðan hefur alltaf verið sú sama . Þó segja megi að óréttlátt sé að menn fái ekki erlend réttindi viðurkennd hérlendis , þá hefur fyrirkomulag í sjónmælingum hérlendis verið öllum kunnugt . Það hafa allir sem farið hafa í nám í sjóntækjafræði vitað um það fyrirkomulag sem hér er við lýði . Það er ekki eins og það komi neinum á óvart . Við það myndi margt breytast . Skilvirkni augnlækninga má undir engum kringumstæðum minnka en til þess að afstýra því verður að gera augnlæknum kleift að keppa við sjóntækjafræðinga á þeirra eigin forsendum , samkeppnis - og viðskiptaforsendum . Það verður að rýmka reglur um auglýsingar á starfsemi augnlækna . Hefð er fyrir því að augnlæknar reki hér gleraugnaverslanir . Þeim rekstri var hætt , meðal annars á viðskiptalegum forsendum . Nú þegar virðist eiga að snúa reglunum aftur við þá hlýtur það að gilda um augnlækna ekki síður en sjóntækjafræðinga . Ef augnlæknum verður gert heimilt að ávísa gleraugum á eigin verslun , er þá ekki rétt að hann fái einnig að afhenda þar helstu augnlyf ? Reglur og fyrirkomulag verður að gilda á báða bóga . Augnlæknar hafa alla þá þekkingu til að bera sem þarf til að vinna og afgreiða gleraugu og þeir hafa einnig þá þekkingu sem þarf til að afgreiða lyf . Ef þess er ekki gætt að augnlæknar njóti sambærilegra skilyrða og sjóntækjafræðingar , er hætt við að þeir sitji eftir með alla sína sérþekkingu bundnir í báða skó af höftum , skuldbindingum og skilmálum , alls ófærir um að koma þekkingu sinni til skila . Þetta er afar tvíeggjað mál og hætt við að vopnin geti snúist í höndum sjóntækjafræðinga ef af verður . Þeir hafa mikinn hag af því að hafa skýrt afmarkað starfssvið , eins og nú er , meiri hag en þá jafnvel grunar . Sjóntækjafræðingar misstu fyrir eigin handvömm sölu staðlaðra lesgleraugna úr sínum höndum fyrir 15 - 16 árum . Ekki verður fjallað nánar um það mál hér en það réttlætir ekki breytingu á núverandi fyrirkomulagi , eins og þeir hafa haldið fram ( 5 ) og þeir hafa við engan að sakast nema sjálfa sig . Við búum við afar skilvirkt fyrirkomulag . Greining augnsjúkdóma er góð . Skýrt er skilið milli ráðlegginga og vinnslu á gleraugum . Starfssvið eru skýrt aðgreind . Það er til mikilla hagsbóta fyrir alla , ekki síst " neytandann " . Hvergi í veröldinni er skilið milli linsumátunar , eftirlits og afgreiðslu á linsum . Sami aðili verður að sjá um það allt ef vel á að vera . Sérþekkingu þarf til að máta snertilinsur . Það getur ýmist verið sérmenntaður sjóntækjafræðingur , sérmenntaður augnmælingamaður ( optometristi ) eða augnlæknir með snertilinsur sem undirsérsvið . Víða hafa þessir aðilar með sér samtök , annars staðar er mikil togstreita . Aðeins örfáir sjóntækjafræðingar hérlendis hafa alþjóðleg réttindi á þessu sviði . Ekki hefur verið vilji til stofnunar félags snertilinsumátenda hérlendis . Of langt mál er að fara nákvæmlega útí það hér en sjóntækjafræðingar afbaka mjög staðreyndir í sambandi við sjónmælingar sínar og snertilinsumátun . Jóhann Sófusson hóf snertilinsumátun hér á landi fyrir 1970 og stóð afar vel að því . Hann starfaði í góðri samvinnu við augnlækna . Hilmar Herbertsson kom síðar að snertilinsumátun , Helmut Kreidler og fleiri . Allir þessir menn unnu störf sín vel og hófu þau áður en lög um sjóntækjafræðinga voru sett . Þeir mátuðu snertilinsur samkvæmt forskrift og að lokinni skoðun augnlæknis . Fleiri sjóntækjafræðingar komu síðan að snertilinsum . Kunnátta sumra var lítil , linsur voru illa mátaðar og jafnvel seldar án mátunar og eftirlits og svo er enn . Mikið var um snertilinsuvandamál þegar undirritaður hóf störf hér á landi 1982 . Augnlæknar urðu beinlínis að koma að þessum málum , þó þeir hefðu fram að því ekki haft tök á að sinna þeim vegna fáliðunar . Sjóntækjafræðingar hérlendis hafa engar staðlaðar reglur sín á milli um snertilinsumátun eins og víðast er . Margir þeirra uppfylla ekki þær kröfur sem gera verður um starfsemi þeirra . Einfaldar sjónmælingar tengdar snertilinsumátun sjóntækjafræðinga eftir forskoðun eða forskrift augnlæknis réttlæta á engan hátt að þeir hefji almennt sjónlagsmælingar . Augnlæknar hafa kvartað yfir og kært sjónmælingar sjóntækjafræðinga til Landlæknisembættisins um nokkurt skeið . Embættið hefur þó lítið aðhafst . Aðgerðarleysi embættisins gefur sjóntækjafræðingum byr undir báða vængi . Vera má að embættið sé hlynnt breytingum á núverandi fyrirkomulagi og vilji í raun veita sjóntækjafræðingum réttindi til sjónmælinga . Það þarf þá að vinna að því . Embætti landlæknis er umsagnaraðili fyrir Heilbrigðisráðuneytið í málum sem þessum . Lögin eru skýr , afbakanir sjóntækjafræðinga á veigamiklum atriðum og dylgjur um snertilinsumátun augnlækna breyta þar engu um . Hver dagur sem líður er vatn á myllu sjálfsréttlætingar sjóntækjafræðinga . Hver dagur sem líður án aðgerða heilbrigðisyfirvalda skaðar augnlækningar , ímynd þeirra og skilvirkni . Landlæknir leggur því miður með aðgerðarleysi sínu nokkra blessun yfir það sem er að gerast og skaðar málstað augnlækna . Þá veikir það málið , með fullri virðingu , að það er að mestu í höndum aðstoðarlandlæknis . Ögranir sjóntækjafræðinga eru með öllu ólíðandi . Það er ótrúlegt að Dögg Pálsdóttir lögfræðingur þeirra hafi ráðlagt þeim að hefja sjónmælingar og brjóta lög á almenningi á þann veg sem raun ber vitni . Þetta snýst ekki um frjálst val gleraugnanotenda , " einokun augnlækna " eða frjáls viðskipti . Þetta snýst um skilvirka læknisfræði og eðlilega viðskiptahætti . Nú þegar eru komin þrjú staðfest dæmi um gláku eða háþrýsting augna hjá einstaklingum sem komu til augnlæknis vegna óánægju með gleraugu mæld út og seld af sjóntækjafræðingi . Burtséð frá glákunni - sem er auðvitað ánægjulegt að uppgötvaðist - hvað gera sjóntækjafræðingarnir fyrir þessa þrjá einstaklinga varðandi gleraugun ? Það er ógaman og sjálfsagt brot á siðareglum lækna að beita fyrir sig einstökum tilvikum , eins og nefnd eru hér að ofan , til að skýra mál sitt , en svona er þetta . Þessi tilvik hafa verið kærð til landlæknis . Undirritaður er tilbúinn að vinna af fullum heilindum með sjóntækjafræðingum að lausn þessara mála , svo fremi það samrýmist góðum og skilvirkum augnlækningum , heilindum gagnvart þeim sem þurfa á þjónustu okkar að halda og eðlilegum viðskiptaháttum . Klisju - og áróðurskenndur málflutningur , eins og þegar þeir leggja sjónmælingu sína og skoðun augnlæknis að jöfnu og gera á því verðsamanburð , stuðlar ekki að bættu samstarfi . Augnskoðun er annað og miklu meira en sjón - og sjónlagsmæling sem er auðvitað ómissandi hluti af skoðun augnlæknis . Það er ekki sæmandi fyrir stétt sem vill kalla láta kalla sig heilbrigðisstétt að stunda lögbrot á þann hátt sem raun ber vitni og réttlæta þau með fyrri brotum . Þetta er snúið mál og málflutningur sjóntækjafræðinga gerir það ekki auðveldara viðfangs . Sjónmælingar þeirra munu aldrei geta komið í stað skoðunar augnlæknis . Menntun , þekkingarstig og viðhorf fjölmargra sjóntækjafræðinga er þess eðlis að það mun óhjákvæmilega bitna á nauðsynlegri samvinnu við augnlækna . Það verður erfitt og í raun ógerlegt að semja viðhlítandi reglur um starfsemi sjóntækjafræðinga og sjá til þess um leið að skilvirkni augnlækninga fari ekki forgörðum . Hvað neytendur eða almenning varðar þá hlýtur skoðun sjóntækjafræðings að verða viðbót , því regluleg augnskoðun er nauðsynleg . Sjóntækjafræðingurinn situr beggja vegna borðs í mælingum sínum , ráðleggingum og sölu á gleraugum . Vinna sjóntækjafræðinga er hreint ekki ódýr , þvert á móti . Þess ber aftur að geta , að fjölmargir telja sig þurfa gleraugu , án þess að svo sé . Margt getur legið að baki og sumt hreint ekki augljóst . Læknisfræðilegar forsendur sem liggja til grundvallar núgildandi fyrirkomulagi verða styrkari með hverju árinu . Vaxandi kröfur eru um það í viðskiptaheiminum að skilja skýrt milli hagsmuna . Það er skoðun höfundar að Íslendingar búi við fyrirkomulag í augnlækningum og gleraugnasölu sem er að mörgu leyti sérstætt en einstaklega skilvirkt og gott . Það þarf miklu veigameiri rök en fram hafa komið í kröfum sjóntækjafræðinga til að breyta því fyrirkomulagi .