26 LAUGARDAGUR 13. JÚNÍ 1992 . Það er framtí ð í vatninu - segir vatnsútflytjandinn Davíð Scheving Thorsteinsson „ Það er tvímælalaust framtíð í út - flutningi vatns ef rétt er á haldið og við vöndum okkur nægflega . En það tekur mjög langan tíma . Vatn kemur ekki í stað þorsksins . Við erum svo pínulítil á heimsmarkaðinum að við sjáumst varla , við erum eins og lítið barn sem skríður á fjórum fótum . Útflutningurinn er þó að aukast býsna hratt og ef við höldum áfram að líkja okkur við barn má segja að við förum bráðum að ganga með . í þessum útflutningi er þó eitt fyrir - bæri langhættulegast : það eru stjórnmálamennirnir . Ég óttast mjög að þeir fari að kaupa sér atkvæði með því að setja vatnsverksmiðju í hvert kjördæmi eða finna upp á ein - hverju öðru Jafngáfulegu " . Hætta númer tvö er að við vöndum okkur ekki . Þá á ég við umbúðirnar og ekki síst markaðssetninguna . Við megum ekki láta skjótfenginn gróða setja glýju í augun á okkur . Ég hef undir höndum bréf frá mönnum sem vilja kaupa 80 þúsund tonn af vatni á mánuði og gera samninga langt fram í tímann . Þeir vflja flytja vatnið út í tankskipum . Það er afskaplega hætt við því að einhverjir óprúttnir menn taki þennan skjótfengna gróða handa sjálfum sér en eyðileggi um leið auð - lindina fyrir þjóðinni tfl langframa . Það verður að fara rólega í sakirnar og alltaf með langtímasjónarmið að leiðarljósi , " segjr Davíð Scheving Thorsteinsson , framkvæmdastjóri Smjörlíkis-Sólar . Davíð hefur flutt íslenskt vatn í neytendaumbúðum á markað erlendis í tvö ár . Búist er við að í ár tvöfaldist þessi útflutningur miðað við árið í fyrra og eigi síðan eftir að aukast jafnt og þétt . Mark - aðsmöguleikar erlendis eru óendan - legir en mikil umhverfismengun hef - ur aukið eftirspumina eftir hreinu drykkjarvatni gífurlega . Okkur finnst sjálfsagt og eðlilegt að geta skrúfað frá krananum og séð ískalt , hreint og hressandi vatnið streyma . En þetta er óvíða hægt er - lendis og kemur margt til . Líklegur niðurskurður þorskkvót - ans hefur neytt menn til að huga að nýjum leiðum til að afla þjóðarbúinu tekna . í því sambandi hafa augu margra beinst að vatninu og sumir hafa hreinlega spurt sjálfa sig hvort útflutningur á vatni geti ekki komið í stað þorsksins . Þótt bjartsýnn sé og mikill hug - sjónamaður er Davíð mjög varkár í yfirlýsingum um möguleika okkar í vatnsútfiutningi og segir sígandi lukku besta í þessum efnum . Hann hafnar þó algerlega öllum öðrum hugmyndum en sölu vatns í neytend - aumbúðum . „ Hér á íslandi eru fjarstæðar og hættulegar hugmyndir , eins og að flytja vatn út í tankskipum , ræddar í ftulri alvöru . Það er ægUegt . Það er sagt að ég óttist mest um eigin hag verði þær aö veruleika . En þegar öllu er á botninn hvolft eru þessar hug - myndir ekki hættulegar mér , þær eru hættulegar þjóðinni . " Sem stendur skuldar Davíð 20 gáma af vatni sem verksmiðjan hefur ekki getað afgreitt vegna annríkis . Hann segir að við slikar aöstæður skjóti upp kollinum hætta sem felist í þeim mönnum er hugsi aðeins um skjótfenginn gróða . „ Þar til útfiutningur á Svala hófst höfðum við farið í langa og stranga göngu þar sem ekkert gekk lengi vel . " Stærstu mistökin Þó vel gangi í sölu svaladrykkja í dag hafa áföll gengið yfir , áföll sem næstum settu fyrirtæki Davíðs á hausinn . „ Þegar við fórum af stað með gos - verksmiðjuna gerði ég mestu hönn - unar - og markaössetningarmistök sem gerð hafa verið á íslandi . Þá setti ég Sól-Cola á markað . Allt var að . Bragðið likaði ekki , dósirnar lokuð - ust ekki og gosið rauk út . Svo breytti ég sérkenni okkar og aðalsmerki með því að nota ógegnsæjan miða og breyta þannig glæru dósinni í rauða áldós . Þetta var algjört fiaskó og var nærri búið að ríða þessu fyrirtæki að fullu . " En Davíð gafst ekki upp . Hann fékk stuðning úr bönkum og sjóðum en segir stuðning fólksins í landinu þó alltaf hafa skipt mestu máli . Eftir ótal utanlandsferðir og samningaþóf við fjölmarga aðila hófst útflutningur á drykknum Seltzer til Englands fyr - ir þremur árum . Gámastraumurinn hefur síðan verið stöðugur . Útfiutn - ingur Svala hefur verið jafn öll árin . Útflutningur vatns hófst í smáum stíl 1989 en hefur vaxið ört og er áætlað að hann tvöfaldist á þessu ári . „ Við erum að selja ímynd landsins og gerum þaö eins og best við getum . Hugmyndafræðin á bak við Seltzer er tiltölulega einföld : Dós sem er ein - stök í heiminum , gegnsæ , íslenskt vatn og nýaldaryfirbragð , enginn hvítur sykur og hvorki rotvarnarefni né htarefni . Þá er Seltzer dýrara , kostar rúmlega þrisvar sinnum meira en kók í Bretlandi . Dósin gerir það að verkum að fólk reynir drykk - inn án auglýsinga . Það er ekki fyrr en nú , eftir þrjú ár , sem drykkurinn er auglýstur og það í sjálfu breska sjónvarpinu , BBC . Hins vegar hefur Seltzer , og auðvitað ísland , fengið mikla og vinsamlega umfjöllun í breskum blöðum . Eg held að það hafl aldrei komið eins mikil umfjöll - un um ísland í erlendum blöðum , mun meiri en þegar ferðamálaráð eða ráðherrar eru að kynna landið . " Latur „ Það er tvímælalaust framtio I útflutningi vatns ef rétt er á haldið og viö vöndum okkur nægilega , " segir Davfð Scheving Thorsteinsson , framkvæmdastjóri Smjörlikis-Sólar . Hann varar við þeim sem fá glýju f augun af mögu - VÍnnUSJÚklÍ ngUF leikanum á skjótfengnum gróða og vilja flytja vatn út f tankskipum . Davfð segir farsælast til lengri tima að selja vatn i neytendaumbúoum . D V-myndir JAK Vantar þolinmótt fé „ Þetta íslenska veiðimannahugar - far , að verða ríkur í gær , er stór - hættulegt . Það getur stórlækkað verðið á mörkuðum úti . Vatn frá okkur í neytendaumbúðum selst 11 sinnum dýrara en bensín í New York . Við erum alltaf að stækka og bæta við okkur vélum svo við getum afgreitt pantanir . " - Hvað sérðu fyrir þér í vatnsút - flutningi ? „ Ég sé fyrir mér hæga en stööuga stækkun verksmiðjunnar . í Þver - holtinu getum viö farið upp í fram - leiðslu er nemur um 100 mflljón ein - ingum á ári sem samsvarar 2500 gámum . Gámurinn fer nú á ríflega eina milljón , veltan hér í Þverholtinu gæti orðið 2500 mifljónir á ári . Þetta eru engar upphæðir miöað við þau ósköp sem eru að dynja yflr þjóðina vegna minnkandi þorskveiða . Það tekur tvö ár að ná þessu takmarki . Ef þetta gengur eins og það hefur gert , hægt og bítandi , þá er þetta hið besta mál fyrir alla . Þá vUjum við stækka og erum með 100 - 200 staði víðs vegar um land í skoðun í því sambandi . Þá mundum við byrja jafnstórt og verksmiðjan í Þverholti getur orðið stærst . " Davíð sér hindrun í óþolinmæði fjárfesta á íslandi . „ Þaö vantar þohnmótt fé , fé sem fá má frá aðUum sem eru reiðubúnir aö bíða í 5 - 10 ár áður en þeir fá arð - inn sinn . Slíkt fé fyrirfinnst ekki á íslandi . Shkt fé er til í núklu magni erlendis . Hugsjónina vantar , aö menn séu reiðubúnir að standa og faUa með henni . " Útflutningur Davíðs á drykkjar - vörum er verulegur en auk vatnsins flytur hann út bæði Svala og Seltzer sem gengjð hafa mjög vel í Bret - landi . Seltzer er einnig að ryöja sér til rúms vestanhafs . Upphaf þessa útflutnings má rekja aftur til ársins 1986 þegar útflutning - ur á Svala hófst en hugmyndin að honum og undirbúningur hófst löngu áður . Davíð segjr aö þegar erfiðleikarnir steðjuðu að hafi verið erfirt að lifa en hann segist alltat' hafa haft óbi - landi trú á því sem hann værí að gera , hvort sem fólki hefði þótt hug - myndirnar ruglaðar eða ekki . „ Þetta er stöðugur slagur . Maður er úrvinda að loknum hverjum vinnudegi . Mér leiðist aldrei en þetta streð dregur úr manni aUan ^ kraft . Það er helst að ég slaki á og gleymi fyrirtækinu þegar ég sest niður og hlusta á Mozart . Klassísk tónlist hleður mig upp svo ég verð eins og nýr maður . " - Ertu vinnusjúklingur ? „ Já , ætíi þaö ekki . En þó felst í því sú þverstæða að ég er latur , latur vinnusjúklingur . Ég hef ekki annað val en að vera í þessu á fuUu , að öðrum kosti mundi ég líklega deyja úr leiðindum . "