Það hefur áreiðanlega ekki farið framhjá neinum að sérfræðilæknar gerðu nýjan kjarasamning við heilbrigðis - og tryggingamálaráðuneytið um miðjan janúar . Mikil umræða varð í fjölmiðlum um samningsgerðina og helgaðist hún ekki síst af því að enginn samningur var í gildi frá 1. janúar og sjúklingar urðu því að greiða þjónustu sérfræðinga fullu verði án tilstyrks frá Tryggingastofnun ríkisins . Svo var samið og engin ástæða til að tíunda efni samninganna , það hefur verið gert . Hins vegar bað Læknablaðið Óskar Einarsson formann LR og samninganefndarinnar að leggja mat á samningsferlið og það hvernig staðið var að samningsgerðinni . Óskar stýrði samninganefndinni í fyrsta sinn og því lá beint við að spyrja hvort honum hefði ekki fundist samningalotan nokkuð ströng . " Jú , hún var erfið , einkum vegna þess að hún dróst á langinn . Það urðu ítrekaðar tafir vegna deilna , bæði um útfærslu á efnisgjaldasamningi skurðgreinanna og einnig vegna þess að bíða þurfti eftir niðurstöðu Hæstaréttar í máli bæklunarlækna gegn TR . Þegar hún lá fyrir um miðjan desember urðu enn frekari tafir vegna ágreinings um túlkun dómsins . " - Í fjölmiðlastríðinu sem fylgdi samningsgerðinni hallaði á lækna , held ég að mér sé óhætt að segja . Hvers vegna nutuð þið ekki meiri stuðnings frá almenningi ? " Það kom mér ekki á óvart þótt sumir teldu okkur ekki eiga betra skilið . Um langt skeið hefur gætt tortryggni í garð lækna , einkum þegar talið berst að kjaramálum og starfsumhverfi þeirra . Þessarar tortryggni verður einnig vart hjá viðsemjendum okkar og þegar upp úr viðræðum slitnaði litaði hún allan málflutning þeirra . Þá fóru þeir að túlka atburðina á annan hátt en við og í fjölmiðlastríðinu sem þá tók við beittu þeir vopnum sem að okkar mati höfðu ekki verið samþykkt á lista einvígisins . " - Háði það ykkur ekki í samninganefndinni hversu ólíkir hagsmunirnir voru sem þið voruð að berjast fyrir ? " Jú , það er ljóst að hóparnir sem standa að samningi LR og TR eru gríðarlega ólíkir , allt frá einyrkjum í hlutastarfi upp í stærri stöðvar með umfangsmikinn rekstur . Það verður æ erfiðara að finna stakk sem öllum hentar . Þetta kom fram í ólíkum áherslum , til dæmis voru margir óánægðir með einingaverðið sem um var samið og töldu það gera rekstur læknastöðvanna mjög erfiðan . Ástæðan er sú að verðið hefur ekki fylgt launaþróuninni innan heilbrigðiskerfisins og þess vegna eiga stöðvarnar erfitt með að keppa við stofnanir hins opinbera um vinnuafl . Dæmið lítur öðru vísi út frá þeim sem ekki eru með fólk í starfi . " - Hvaða lærdóma dregur þú af þessari baráttu ? " Ef ég reyni að leggja mat á okkar starf þá var styrkur okkar sá að samninganefndin hóf snemma störf . Það voru kallaðir til menn úr mörgum greinum og þeir funduðu stíft , bæði í nefndinni og með félagsmönnum . Það var því vel staðið að kröfugerðinni og hún vel kynnt . Helsti veikleiki okkar var sá að við reyndum að ná fram stefnubreytingu í samningsgerðinni en höfðum ekki nægan tíma til þess . Það hefur verið að fjara undan þessum samningi og við vildum breyta honum í grundvallaratriðum . Það er ljóst að slíkar breytingar krefjast meiri kynningar meðal almennings og stjórnvalda en við gátum haldið uppi á þeim stutta tíma sem var til ráðstöfunar . Það hallaði á okkur í upplýsingastríðinu . Við höfum haldið því fram að þjónusta sérfræðinga sé ódýr og skilvirk og þótt öðru sé oft haldið fram held ég að það standist í öllum meginatriðum . Auðvitað má finna dæmi um að svo sé ekki . En þegar á hólminn var komið höfðum við engin gögn til að sýna fram á að við hefðum rétt fyrir okkur . Við höfðum ekkert í höndunum nema opinberar hagtölur og gátum því ekki borið okkur saman við aðra , hvorki innanlands né í öðrum löndum . Við hefðum þurft að hefja slíka gagnasöfnun miklu fyrr . " - Þurfið þið ekki að taka þessi mál fastari tökum ? " Jú , það er ljóst að ef við ætlum okkar að fylgja málstað okkar eftir gagnvart stjórnvöldum og almenningi verðum við að geta rökstutt hann . Við höfðum ekki yngri tölur en frá 1998 og síðan hafa orðið umtalsverðar breytingar á starfseminni . Nú höfum við hrint af stað vinnu við að afla samanburðargagna frá Norðurlöndunum , Bretlandi og öðrum Evrópulöndum . Við höfum í minna mæli sótt til Bandaríkjanna enda er kerfið þar ekki það sem við viljum miða okkur við . Ég vil geta þess að fyrstu tölur sem við höfum fengið eru okkur mjög í hag og sýna að við erum að vinna verkin fyrir 30 - 50% af því verði sem algengast er í nágrannalöndum okkar . Það verður fróðlegt að sjá heildarniðurstöðuna þegar öll gögn eru komin . Þessi gagnasöfnun þarf að vera sjálfstæð og í okkar höndum svo við séum ekki upp á viðsemjandann komin með upplýsingar . Og þessi vinna þarf að vera stöðugt í gangi . Við höfum rætt lengi um nauðsyn þess að efla hagrænan þátt kjaramálanna og í því sambandi hefur komið upp hugmynd um að stofna Hagdeild lækna en af því hefur ekki orðið . Það má þó segja að með þessum nýgerðu samningum séum við að stíga fyrsta skrefið í þá átt . Þar á ég við að í samningnum er ákvæði um að 0,4% af öllum tekjum sem verða af samningnum skuli renna til vinnu við samningsgerð framtíðarinnar , ekki síst til að efla hagræna þáttinn á okkar forsendum . Þetta gerir okkur kleift að kaupa okkur ráðgjöf sem er mikilvægt því við verðum að vera virkari þátttakendur í umræðu um þróun heilbrigðismála . Sú umræða er lykill að framtíðinni , " segir Óskar Einarsson formaður LR .