42 DAGBÓK MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 11. JÚNÍ 2011 Humanum errare est ? Það er mannlegt að skjátlast Þetta er eitt af því fáa , sem ég man úr mínum latínulær - dómi , enda var ég í stærðfræðideild . Þótt ég hafi aldrei verið mikill tungu - málamaður hefur mér alltaf verið frek - ar annt um íslensk - una . Ef einhverjir bind - ast samtökum um að koma einhverju í verk og einhver þeirra ákveður síð - an að hundsa samkomulagið er tal - að um að hann hlaupist undan merkjum . Nú er talað um að menn axli ábyrgð með því að segja af sér , verði þeim eitthvað á í embætt - isfærslu sinni . Mér þykja þetta al - gjör öfugmæli , þar sem með þessu eru menn að varpa ábyrgðinni af klúðrinu á herðar eftirmanna sinna . Hafi menn framið slík embættis - afglöp , að þeir sjái sér ekki fært að gegna embættinu áfram , segja þeir einfaldlega af sér og fá öðrum ábyrgðina á hendur . En séu þeir menn til að axla ábyrgðina hlaupast þeir ekki undan merkjum . Þórhallur Hróðmarsson . Slæm símsvörun hjá Landsbank - anum Ég vil kvarta yfir símsvörun Lands - bankanns . Þegar þangað er hringt svarar símsvari sem telur upp hvaða þjónusta er í boði , og að einnig sé hægt sé að skilja eftir símanúmer og hringt verði innan klukkustundar . En óski við - skiptavinur eftir því að bíða og fá samband við til dæmis þjónustufull - trúa , þá má hann bíða í allt að hálf - tíma , jafnvel lengur eða þangað til hann gefst upp á biðinni . Óánægður viðskiptavinur . Ást er ?? grill fyrir tvo . Velvakandi K arlinn á Laugaveginum var í djúpum þönkum , þegar ég sá hann . Hann sagðist hafa verið að blaða í séra Matthíasi og dottið nið - ur á þetta erindi í bréfi hans til Gröndals : Skólavarðan himinhá horfir yfir kaldan sjá og ofan í heimsins endakrík , Álftanes og Reykjavík . Tvíloftuð með traustri gjörð , tignarmynd á grænni jörð , gægist inn í Dellings dyr og Drottin sinn um veðrið spyr . Já , sagði karlinn , þau vita sínu viti þarna uppi á holtinu . Á gulum miða stendur skrifað öðrum megin með rithönd föður míns : Vanmáttugum vorkunn er , vesæll hugur grætur , enginn dugur er í þér ef þú bugast lætur . Og undir stendur ? gömul ? . En hinum megin á blaðinu stendur ? ný ? og þessi staka : Því mér varð ei lífið létt lögmálum með sínum að ég hneppti ekki rétt ævifrakka mínum . Í vísnasafni hans er líka að finna vísu eftir Hannes Blöndal , sem kveðin var meðan Ameríkuskipin voru hér við land 1930 : Úr bannlandinu einu í annað hinn ameríski sigldi her ; hvern undrar það , að augafullur þar innanborðs var maður hver . Svo er hér vísa af öðrum toga , en undir henni stendur Barði og kann ég ekki frekari skil á henni : Stöku minni ég stilli í hóf , stend mig við að gera ? ða Enginn kallar Þormóð þjóf þó hann kunni að vera ? ða . Halldór Blöndal halldorblondal@simnet.is Vísnahorn Skólavarðan himinhá S ænska skáldið Esaias Tegnér sagði : Snjallar þýðingar eru , líkt og fallegar eiginkonur , ekki alltaf hinar trúustu . Sumt verður að þýða með því að víkja frá frumtextanum . Eitt dæmi er í leikriti enska skáldsins Toms Stoppards , Night and Day , sem var sýnt í Þjóðleikhúsinu fyrir mörgum árum . Þar er eftirfarandi samtal einræðisherra í Afríku og ensks blaðamanns : [ Mageeba : ] Do you know what I mean by a relatively free press , Mr Wagner ? [ Wagner : ] Not exactly , Sir , no. [ Mageeba : ] I mean a free press which is edited by one of my relati - ves . Þetta missir marks , ef það er þýtt bókstaflega , eins og gert var í íslensku uppfærslunni . Davíð Odds - son stakk upp á annarri þýðingu við mig : [ Mageeba : ] Veistu , Wagner , hvað ég á við með því , að frjáls blöð geri skyldu sína ? [ Wagner : ] Nei , herra minn , það veit ég ekki . [ Mageeba : ] Ég á við það , að eitt - hvert skyldmenni mitt ritstýri þeim . Með þessari þýðingu næst merk - ingin án þess að fórna orða - leiknum . Annað dæmi er áletrun á latínu yfir dyrum þinghúss aðalsmanna í Stokkhólmi , Riddarhuset : ? Arte et marte . ? Orðrétt merkir hún : ? Með lagni eða vopnavaldi . ? En eðlileg - ast væri að segja á íslensku : ? Með blíðu eða stríðu . ? Í því sambandi detta mér í hug tvö vígorð róttæklingahreyfinganna í Bandaríkjunum um og eftir 1968 . Annað var : ? Black is beautiful . ? Því mætti snúa : ? Svart er smart . ? Hitt var : ? Make love , not War . ? Þá mætti segja : ? Betra að ríða en stríða . ? Með þessu eru orðin þýdd á götumál frekar en klassíska ís - lensku , en sennilega á það vel við um mótmælendur á götum úti . Sennilega er þó einn enskur orðaleikur úr heimspeki með öllu óþýðanlegur á íslensku : ? What is mind ? No matter . What is matter : Never mind . ? Ef lesendur hafa til - lögur , þá eru þær vel þegnar . L 50539 Athugasemdir og leiðréttingar vel þegnar . Hannes H. Gissurarson hannesgi@hi.is Fróðleiksmolar úr sögu og samtíð Lauslegar þýðingar Grettir Smáfólk Hrólfur hræðilegi Gæsamamma og Grímur Úthverfið Kóngulóarmaðurinn Ferdinand ÞÚ HITTIR MIG EKKI ! HVERNIG STENDUR ÞÁ Á ÞVÍ AÐ ÞÚ ERT FLÖT ? ÞYNGDARAFLIÐ ER SVO STERKT ÞESSA DAGANA MIG LANGAR AÐ SÝNA ÞÉR SVOLÍTIÐ MIG HEFUR ALLTAF LANGAÐ Í HNATTLÍKAN SAMKVÆMT NÝJUSTU RANNSÓKNUM ÞÁ ER JÖRÐIN PERULAGA ÉG VEIT AÐ ÞÚ ÁTT ERFITT MEÐ AÐ SOFNA Á KVÖLDIN ... EN FLESTIR LÁTA SÉR NÆGJA AÐ TELJA KINDUR LÍT ÉG ÚT FYRIR AÐ VERA FEIT MEÐ ALLA ÞESSA VASA Á BELTINU MÍNU ? ÉG KEYPTI MÉR HÁRLIT SVO ÉG ÞURFI EKKI AÐ FARA Á STOFUNA TIL AÐ LÁTA LITA MIG ÉG VEIT EKKI HVORT ÞAÐ KEMUR VEL ÚT EN ÉG ÆTLA AÐ LÁTA REYNA Á ÞETTA TIL AÐ SPARA PENING HVAÐ ? GERÐU ÞAÐ REYNDU AÐ STÖÐVA MIG ÉG SKAL HJÁLPA ÞÉR AÐ RÆNA EINN BANKA Í VIÐBÓT OG SVO SLEPPIRÐU DÓTTUR MINNI ! BARA EINN STÓRGLÆP Í VIÐBÓT ... ... OG SVO SLEPPI ÉG DÓTTUR ÞINNI ER STJÓRINN AÐ SEGJA SATT ? ÉG EFAST UM ÞAÐ Svarað í síma 5691100 frá 10 ? 12 velvakandi@mbl.is