222 Jón Hilmar Jónsson ( 7 ) a Ég opnaði töskuna svoleiðis b Ég opnaði töskuna svona ( 8 ) a Bolli á þannig skó b Bolli á svona skó ( 9 ) a Slíkir sveppir eru stórhættulegir b Svona sveppir eru stórhættulegir 1.2 Vísiorð í þessari grein verður leitast við að gera grein fyrir merkingarhlut - verki viðskeytisins -na eins og það birtist í þeim orðum sem nefnd voru að framan , jafnframt því sem merkingareinkenni einstakra orða á -na verða tekin til athugunar . Einkum verður hugað að þeim merk - ingarbreytingum sem varða orð á -na og orðið hafa frá fornmáli til nútímamáls , en að nokkru leyti verður einnig fjallað um nútímamál sérstaklega . 1 Ekki er unnt að takmarka sjónarhornið við orð með við - skeytinu -na ein sér , heldur verður athugunin og að taka til annarra orða sem þeim eru tengd merkingarlega . Þau orð sem þar með falla undir þessa athugun og þegar hafa verið nefnd dæmi um eru sam - kvæmt hefðbundinni orðflokkagreiningu bæði af flokki fornafna og atviksorða . Hið sameiginlega hlutverk þeirra verður hins vegar ef til vill best tjáð með heitinu vísiorð . M er haft í huga það sameiginlega einkenni að hlutverk þeirra og merking er fólgin í og takmörkuð við að láta uppi , kveða á um vísun þeirrar tjáningar sem þau eru liður í og þar með að gera grein fyrir tengslum tjáningarinnar við það samhengi sem um er að ræða . 2 Þegar litið er á vísiorðin í dæmunum að framan kemur skýrt fram að hlutverk þeirra greinist að að því leyti að vísun þeirra á við tvenns konar samhengi . Annars vegar tekur vísunin til stöðu tjáningarinnar í tíma og rúmi , til þeirra aðstæðna sem hún er sögð við , hins vegar Um orðsifjar viðskeytisins -na og samsvaranir í öðrum málum skal látið nægja að vísa til Holthausen ( 1948 : 206 ) og Vries ( 1962 : 402 ) . Samanburðurinn við lat. né er eftirtektarverður að því leyti að það orð hefur áþekka setningarstöðu ( kemur aðeins fyrir með persónu - og ábendingarfornöfnum ) og merkingu ( orðið hefur áherslumerk - inguna ' einmitt' , ' sannarlega' ) og einkennir -na í forníslensku ( sbr. Lewis og Short 1896 : 1194 ; sjánánarkafla 3. 1.7 ) . 2 Með vísun er hér átt við það hugtak sem á erlendum málum er nefnt referens og á við tengsl hverrar og einnar tjáningar við það fyrirbæri í raunheiminum sem hún beinist að , en þau eru háð samhengi tjáningarinnar hverju sinni .