Þegar fram líða stundir verður forvitnilegt að vita hvort árið 2019 verði í minnum haft sem ár einstakrar sumarblíðu , óvissu í ferðaþjónustu eða e.t.v. ár lífskjarasamningsins ? Í þá var lögð mikil vinna og allir aðilar sýndu ábyrgð og hugkvæmni um lausnir . Óvissa er þó um endanlega niðurstöðu og horfa má á stöðuna út frá eins konar þríleik ; hinu góða , hinu slæma og hinu ófrýnilega . Hið góða Í upphafi árs voru blikur á lofti þegar horft var til krafna verkalýðshreyfingarinnar sem voru í besta falli í litlu samræmi við hinn efnahagslega raunveruleika . Margir spáðu hörðum vinnudeilum og áskorunin var að glopra ekki niður þeim góða árangri sem aðilar vinnumarkaðar höfðu náð á undangengnum árum og áratugum . Fall WOW air hristi rækilega upp í viðræðunum og var án efa stór þáttur í því að skynsamleg lending náðist . Niðurstaðan er að kaupmáttur launa , þ.e. hversu mikið fólk fær í raun og veru fyrir launin sín , virðist ætla að aukast í fyrsta sinn í niðursveiflu síðan árið 1991 , þ.e. á mælikvarða vísitölu kaupmáttar launa fyrir fyrstu tíu mánuði ársins . Ísland státar af einum hæstu launum í heimi og eru þau óvíða jafnari . Atvinnurekendur hafa lagt mikið á sig til þess að geta mætt þessum launahækkunum án þess að hækka vöruverð . Spurningin er þó hvenær þolmörkum er náð . Á heilum áratug hefur launakostnaður á framleidda einingu hér á landi hækkað um 27% á raunvirði – slík þróun er ekki vænleg fyrir þá sem standa í hagnaðardrifnum rekstri . Auglýsing Enn sem komið er virðast þó forsendur kjarasamninga ætla að halda og þar er lykilatriði að vextir hafa lækkað um 1,5 prósentustig á árinu . Hið slæma Engin er rós án þyrna . Þrátt fyrir að tekist hafi að auka kaupmátt á árinu er engu að síður niðursveifla og atvinnuleysi hefur verið að aukast . Á síðustu mánuðum hefur skráð atvinnuleysi farið stigvaxandi ; úr 2,5% í nóvember á síðasta ári í 4,1% nú í nóvember . Nú er svo komið að í nóvember voru 7.617 einstaklingar sem vilja og geta unnið en fá ekki störf . Það eru um 3.000 fleiri en á sama tíma í fyrra . Hagræðingaraðgerðir fyrirtækja á undanförnum mánuðum , sem birtast í þeim tölum , hafa ekki farið fram hjá neinum . Óskhyggja trompar ekki efnahagslögmálin , svo ef niðursveiflan dregst á langinn og kemur ekki fram í verðbólgu , og þar með raunlaunalækkun , mun hún á endanum koma fram í auknu atvinnuleysi . Hið ófrýnilega Hinn vafasama titil ; hið ófrýnilega , hlýtur staða mála á opinbera vinnumarkaðnum að þessu sinni . Þar virðist enn vera nokkuð í land og ljóst að t.a.m . BHM er ekki á því að fallast á krónutöluhækkanir líkt og lífskjarasamningurinn gengur út á . Á sama tíma er það staðreynd að atvinnuleysi meðal háskólafólks hefur aukist jafnt og þétt , en í október síðastliðnum voru samtals 1.983 háskólamenntaðir einstaklingar skráðir án atvinnu miðað við 1.213 á sama tíma í fyrra , skv. tölum Vinnumálastofnunar . Forsenda þess að lífskjarasamningarnir haldi er að þeir nái til alls vinnumarkaðarins . Ábyrgð samtaka opinberra starfsmanna er því mikil . Opinberir starfsmenn njóta meira starfsöryggis en þeir sem starfa á einkamarkaði . Á tímum niðursveiflu er starfsöryggi dýrmætt þeim sem þess njóta . Full ástæða er til að höfða til þeirrar ábyrgðar í þeirri stöðu sem nú er uppi . Hvort árið 2019 verði ár lífskjarasamningsins eða einhvers annars má eiginlega segja að sé í höndum hins opinbera en ljóst er að fara þarf af varúð með þá jákvæðu en viðkæmu stöðu sem íslenskt samfélag er í . Höfundur er verkfræðingur og framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs Íslands . Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar , stærstur hluti þeirra aðsendar greinar . Okkar tryggð er aðeins við lesendur . Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari .