Unnur Ýrr Helgadóttir er með annan fótinn á Íslandi og hinn í Svíþjóð . Jól fjölskyldunnar eru með alþjóðlegu sniði en umfram allt annað skemmtileg og einlæg þar sem börnin eru í fyrirrúmi . Unnur Ýrr er grafískur hönnuður , teiknari og listmálari . Fyrir nokkrum árum tók hún það skref að sinna ástríðu sinni fyrir málverkinu og starfar nú með annan fótinn á Íslandi og hinn í Svíþjóð . Margir kannast við hana sem listamanninn sem setti kindina í lopapeysuna . Unnur býr í Stokkhólmi með manni sínum og tveimur dætrum . Henni finnst jólin yndislegur tími sem gefur okkur tilefni til að hengja upp ljós og lýsa upp skammdegið . Hátíðin gefur okkur tilefni til að hlakka til einhvers að hennar mati . „ Þetta er tíminn þar sem maður grefur upp gamlar kökuuppskriftir og nýtur þess að vera með þeim sem manni þykir vænt um . Jólin verða svo náttúrlega enn skemmtilegri þegar maður fær að upplifa þau í gegnum börnin sín algjörlega upp á nýtt . “ „ Ég og maðurinn minn höfum ekki gefið hvort öðru gjafir og þar á meðal jólagjafir síðan við giftum okkur . Okkur finnst við eiga nóg og nennum ekki stressinu eða dótinu sem safnast að manni . Ég er ekki að segja að aðrir ættu að gera þetta enda finnst mér mjög gaman að gefa öðrum gjafir og þá sérstaklega yngstu kynslóðinni , en það er alveg ótrúlegt hvað þetta léttir á . Stundum gefum við hvort öðru einhvers konar upplifun sem gjöf , en bara þegar það hentar . Um jólin gefum við okkar nánustu annaðhvort útprentaðar myndir , sem er alltaf minna og minna gert af í dag , eða leggjum inn á mismunandi góðgerðarmál vissa upphæð í nafni hvers og eins . Það veitir öllum gleði . Svo í stað þess að gefa enn eina inniskóna eða bindið er list / listaverk gjöf sem veitir mikla varanlega ánægju . Ég gef oft öðrum list sjálf . List þarf ekkert að vera dýr , ég tala nú ekki um ef nokkrir taka sig saman um að gefa . Svo getur þetta verið góð fjárfesting og það sakar ekki að styðja við listaheiminn á Íslandi . “ mbl.is Hverjar eru jólahefðirnar og hvernig eru jólin ? Eruð þið með alþjóðlegar hefðir ? „ Við erum núna sem fjölskylda að púsla saman okkar eigin jólahefðum með litlu stelpurnar okkar tvær þar sem úr mörgu er að velja . Ég er íslensk , maðurinn minn er hálfur Svíi og hálfur Indverji og afi hans er frá Þýskalandi . Íslensku jólasveinarnir eru með heimilisfangið okkar hérna úti og láta sig ekki vanta . Svo höfum við maðurinn minn það þannig að við skiptumst á um að halda jólin heima á íslandi með fjölskyldu minni og svo með hans fjölskyldu í Svíþjóð á stað sem heitir Lungsberg , sem er lítið bæjarfélag úti í miðjum skógi í Vermalandi þar sem amma hans býr . “ Unnur á góðar minningar frá jólunum í barnæsku . „ Það var borðaður góður matur , opnaðir pakkar , miðnæturmessa og svo lesið fram á nótt og næstu daga . Varla var farið úr náttfötunum nema á allra nauðsynlegustu tímum . Það er ekki hægt að hugsa sér það betra fyrir lestrarhest eins og mig . Þessa dagana eigum við tvær litlar vekjaraklukkur sem byrja daginn snemma og halda okkur við efnið , en vonandi verður hægt að taka upp þessa afslöppuðu lestrarhefð á ný þegar að því kemur . “ Þegar Unnur og fjölskylda hennar eru í Svíþjóð er meira um að vera að hennar mati . „ Jólin hjá Svíunum byrja um leið og þeir vakna á aðfangadag , ekki klukkan sex um kvöldið eins og hjá okkur Íslendingum . Mér hefur fundist erfiðast að venjast þessari hefð . Ég sakna jólaundirbúningsins sem á sér stað til sex um daginn . Manninum mínum finnst alveg rosalega fyndið hvað margir bíða með sem dæmi að kaupa síðustu jólagjafirnar þar til rétt fyrir sex á aðfangadagskvöld . Svíar eru svo skipulagðir að þetta finnst honum alveg séríslenskt fyrirbæri ; næstum eins og hluti af hefðinni . Stressið fyrir sex og svo róin sem tekur við á slaginu . Um morguninn í Lungsberg er labbað í skóginum , skautað á vatninu fyrir framan húsið og ferðast um á sparksleða ef veður leyfir . Aðalmáltíðin er svo í hádeginu og áður en sest er að borðum takast allir í hendur og dansa um húsið til að færa jólin inn í hvert herbergi . Klukkan þrjú setjast allir niður fyrir framan sjónvarpið og þá er horft á Andrés Önd og aðrar Disney-teiknimyndir . Það ótrúlega er að þetta hafa verið sömu teiknimyndirnar í 60 ár ! Þrátt fyrir það hrúgast allir fyrir framan sjónvarpið á slaginu . Eftir kirkjuferð og söng koma svo allir inn . Þá læðist einhver inn í herbergið þar sem pakkarnir verða opnaðir og kveikir á kertum og setur gjafirnar undir tréð . Um leið hringir einhver annar lítilli bjöllu fyrir aftan bak og bendir út um gluggann . Börnin þyrpast að glugganum og reyna að koma auga á „ Christkind “ eða Jesúbarnið sem flýgur um fyrir utan og klingir bjöllu þegar hann er búinn að koma með gjafirnar og gera fallegt inni í jólaherberginu . Þetta er þýsk hefð frá afa mannsins míns . “ Unnur nefnir aðra hefð sem hefur flækt innpökkunarferlið fyrir henni verulega . „ Á hvern jólamiða er skrifað ljóð um hvað innihald pakkans er . Oft er setið langt fram á nótt uppi í rúmi að semja fyrir hvern og einn . Fyrst fannst mér þetta voðalega erfitt en nú er ég farin að hlakka meira til þess en ég bjóst við . “ Hvaða sess skipar tónlist um jólin ? „ Maðurinn minn er þekktur tónlistarmaður í Svíþjóð þótt hann starfi ekki við það í dag og því er tónlist mjög mikilvæg í þessari litlu fjölskyldu okkar . Einnig eru stórfjölskyldur okkar beggja mikið tónlistarfólk og því mikið sungið og spilað um jólin . Til dæmis eru allir meðlimir í fjölskyldu mannsins míns í jólakór kirkjunnar í Lungsberg þar sem amma hans hefur spilað á kirkjuorgelið frá því hún var ellefu ára . Gaman er að segja frá því að hún verður hundrað ára núna í janúar og spilar enn á aðfangadagskvöld . Jóladagsmorgun er svo vaknað klukkan fimm og gengið í hvaða veðri sem er þrjá kílómetra með kyndla að annarri kirkju þar sem sungið er með öðrum kór . Það er sem sagt mikið um tónlist , svo vægt sé til orða tekið . “ mbl.is Áttu góða sögu af eftirminnilegum jólum ? „ Það verða að vera jólin sem við biðum eftir okkar fyrsta barni . Ég var sett 15. desember og þótt þetta hafi átt að vera íslensk jól var ekki hægt að fljúga svona seint á meðgöngunni fyrir mig svo við vorum því í Stokkhólmi . Jólin urðu eins konar bið eftir barninu . Besta vinkona mín á afmæli á jólunum og var ég viss um að stelpan mín myndi verða annað jólabarn með þeim kostum og göllum sem því fylgja . En svo varð ekki heldur urðum við að bíða þar til sjö mínútur fyrir miðnætti á gamlárskvöld og í stað jólabjalla voru það flugeldar sem blöstu við mér út um gluggann þegar ég fékk hana í fangið . En spenningurinn við biðina hjá okkur báðum í litlu 45 fm íbúðinni okkar í miðbæ Stokkhólms var besta jólagjöfin þetta árið . “ Hvað borðið þið á jólunum ? „ Þegar við erum á Íslandi eru rjúpurnar ómissandi . Báðar litlu stelpurnar mínar , sem hafa mjög mismunandi matarsmekk , borða þær með bestu lyst , sem mér finnst einstakt . En svo er það auðvitað íslenska lambakjötið líka sem hvergi er hægt að finna annars staðar í veröldinni . Oftast er borðhaldið einhver samsetning af þesum réttum þar sem karlmennirnir í fjölskyldunni eru ekki miklir rjúpuaðdáendur . Heitar grænar baunir úr dós , rauðkál og rjómasalat . Það má ekki raska þessari eðalformúlu neitt . Í Svíþjóð er borðaður sami matur á öllum hátíðisdögum , eða þannig er mín upplifun : Kjötbollur og síld . Ég er ekki meiri víkingur en það að ég hef aldrei getað borðað síld nema þegar ég gekk með fyrstu stelpuna mína . Þá heimsótti ég nokkur síldarhlaðborð . Þannig er mín jólamáltíð í Svíþjóð litlar kjötbollur og kartöflur . Þá sakna ég virkilega rjúpnanna . “ Megum endurhugsa íslenska jólastressið Saknarðu Íslands um jólin ? „ Já alltaf . Hvar sem ég er . Það er einstakur jólaandi á Íslandi . Kannski er það vegna þess hvað við erum fá , eða hvort það sé myrkrið og við staðráðin í að hugsa ekki um það . Hver veit ? “ Hvað væri áhugavert að endurhugsa við jólin að þínu mati ? „ Jólastressið . Við mættum alveg læra hitt og þetta af Svíanum og skipuleggja okkur kannski aðeins betur fram í tímann til að geta eytt meiri tíma með vinum og fjölskyldu í stað þess að vera á hlaupum dagana fyrir jólin . Svo er það þetta með gjafirnar og jólapappírinn sem fer í ruslið . Ég fjárfesti í fallegum stórum jólapokum sem ég og fjölskyldan mín nýtum ár eftir ár og sé ekki eftir því . Mér finnst áhugavert að minnka efnishyggju og rusl eftir getu . “ Áttu góða uppskrift sem þú værir til í að deila með lesendum ? „ Lussebullar eru klassík hérna í Svíþjóð og nokkuð sem ég held upp á . Ég er ekki með neina sérstaka uppskrift að því en bendi fólk bara á að leita á netinu . Það virkar alltaf . “