36 SUNNUDAGUR 7 . MARZ 1999 MORGUNBLAÐIÐ MINNINGAR Göngur og • • ogongur Ekki væri úr vegi að sameina hátíðimar hreinlega , í hagræðingar - og sparnaðar - skyni . Að allir , sem fengju sérferðabœk - ling , yrðu sem sagt sjálfkrafa þátttakend - ur í öllum þrófkjörunum . SKILYRÐI fyrir því að Alþingi íslendinga sé starfhæft er að þar sitji fólk sem til þess hefur verið kjörið . Og skilyrði fyrir því að kosningar geti farið fram er að framboðs - listar hafi verið útbúnir með ein - hverjum hætti . Um þetta er ekki deilt . Hvernig raðað er á lista er hins vegar vandamál sem gjarn - an skýtur upp kollinum með jöfnu millibili . Enn virðist nefni - lega ekki hafa fundist hin eina , gallalausa leið . VIÐHORF ^ S ^ s 1 " Eftir Skapta að því að lýð - Hallgrímsson ræðið er stund - um svo skrýtið að það virðist einfaldlega ekki alltaf henta og á það raunar bæði við þegar búa þarf til áður - nefnda Iista eða ákveða eitt og annað í samfélaginu . Lýðræðis - legt einræði er þá oft hentugra og fljótvirkara . Einstaka sinnum er besta hlið lýðræðisins sú að fámennur hóp - — ur flokksmanna raðar saman lista í bakherbergjum flokkshús - anna . Fyrir kemur að svokölluð lokuð prófkjör eru haldin , þar sem allir flokksfélagar fá að velja og upp á síðkastið virðist vera orðið vinsælast að halda op - in prófkjör , svonefnd . Þau eru best því þá getur fólk glatt svo marga , eins og berlega kom í ljós hjá sameinuðum vinstri útherjum fyrir skemmstu . Það er segin saga , nokk sama - - hvers konar lýðræðisafbrigði er brúkað , að sigurvegarinn gleðst en sá sem lýtur í lægra haldi gleðst síður . I íþróttum ganga keppnismenn alltaf svo langt sem dómarinn leyfir og eins er það í pólitíkinni ; séu reglur þannig að hver sem er geti tekið þátt í prófkjöri skal enginn undrast að sú verði raunin . Þeg - ar KS og Tindastóll keppa þarf ekki að koma á óvart að Siglfirð - ingar styðji KS , hvort sem þeir hafa raunverulegan áhuga á íþróttum eða ekki ! Þeir sem hafa dvalið í sveit vita að kýrnar koma gjarnan sjálfar heim að kveldi , en þeir sem vilja ná fé sínu í hús hafa löngu gert sér grein fyrir því að þeir verða að fara í göngur að hausti til að ná í skjáturnar . Sumir vilja það hins vegar ekki og eiga þá á hættu að lenda í ógöngum . Flest - ir eru þó sammála um að nauð - synlegt er að rétta , annars fer allt úr böndunum . Sumir smala en gleyma svo að draga í dilka og þá er voðinn vís . Flokkspólitísk viðrini , eins og höfundur þessa pistils , verða aldrei sendiherrar eða banka - stjórar . Þrátt fyrir þær augljósu hindranir á framabrautinni er þó vel þess virði að fylgjast með stjórnmálum úr fjarska . Á eigin forsendum , og velta einstaka sinnum fyrir sér fáeinum spurn - ingum . Um hvað verður til dæm - is barist í vor ? Byggðamál , sagði einhver . Hvað er það ? Verður slegist um það hvort fyrr verði borað gegnum fjöll fyrir norðan eða austan ? Hægri - og miðju - menn slást um það nú þegar þannig að vinstri menn þurfa að minnsta kosti ekki að sameinast um þau slagsmál . Hvort drekkja eigi hálendinu og virkja ? Það geta hinir líka séð um enda snú - ast þær spurningar ekki um hægri eða vinstri . Hvort fiskur - inn fyrir Vestfjörðum megi vera á þeim slóðum þar sem eigandi hans á lögheimili í svo mikilli fjarlægð sem raun ber vitni ? í útlandinu mun algengt að ermar stjórnmálamanna séu troðfullar af loforðum fyrir kosn - ingar , en eftir að þær eru um garð gengnar er stundum eins og lokast hafi fyrir ermaopin . Því miður ; „ ytri aðstæður " breytast þá gjarnan eða „ við - skilnaður fyrri stjórnar " var mun verri en þeir sem tóku við höfðu gert sér grein fyrir . Þetta þekkjum við ekki á íslandi . Sér - staða hérlendra stjórnmála virð - ist einmitt sú , í fljótu bragði , að þau snúast að langmestu leyti um málefni . Yfirleitt megin - strauma og stefnur en sjaldnast um einstaklinga , hvort sem um er að ræða landsmálapólitík eða sveitarstjórnarmál . Til dæmis um það hver skuli verða yfir - verkstjóri í áhaldahúsi bæjarins eða hvort stofnunin skuli flutt í kjördæmi formannsins eða vara - formannsins . Prófkjör voru haldin um sama leyti og ferðaskrifstofur kynntu sumarbæklinga sína á dögunum og hvort tveggja laðaði til sín fjölda fólks . Ekki væri úr vegi að sameina hátíðirnar hreinlega , í hagræðingar - og sparnaðar - skyni . Að allir , sem fengju sér ferðabækling , yrðu sem sagt sjálfkrafa þátttakendur í próf - kjöri þeirra flokka sem tækju þátt í samstarfmu . Þar með yrði fjöldinn enn meiri og sigur lýð - ræðisins og flokkanna enn meiri og glæsilegri en nokkru sinni fyrr . Þeir sem kæmu við hjá Úr - val-Útsýn teldust hafa valið A - hólf í því prófkjöri sem þannig fer fram en þeir sem færu á há - tíðina hjá Samvinnuferðum - Landsýn teldust hafa merkt við hólf B. Fólk sem færi á allar ferðaskrifstofur tæki einfaldlega þátt í öllum prófkjörum - sem það gerir hvort eð er - og áhug - inn á prófkjörunum kæmist auð - vitað í heimsfréttirnar . Þetta yrði miklu ódýrara fyrir fram - bjóðendur ; það yrði algjör óþarfi að auglýsa sig . En ekki yrði nóg að velja hólf , eins og allir vita . Það vandamál yrði leyst með því að allir sem pöntuðu ferð til Spánar teldust hafa kosið þann fulltrúa í t.d. A hólfinu sem hefði lengsta nafnið , væntanlegir Portúgalsfarar þann ljóshærða og þeir sem hygðu á flug og bíl teldust þar með hafa greitt elsta frambjóðandanum atkvæði sitt . Eða þeir sem veldu Benidorm styddu þar með Pál , þeir sem kysu Mallorca væru þar með á bandi Jónasar og svo framvegis . Einfaldara getur þetta bara varla verið . Nema þar sem prófkjörsþátt - taka er orðin að fíkn eins og á Siglufirði . Þar þarf að finna nýjar leiðir og alls ekki vanabindandi . RAGNA GUNNARSDÓTTIR + Ragna Gunnars - dóttir var fædd að Þinganesi í Nesj - um á höfuðdag , 29. ágúst , 1905 . Hún var elsta barn Gunnars Jónssonar , f. 13.1.1877 , d. 23.3 . 1948 , bónda að Þinganesi og síðar bóksala á Höfn og konu hans , Astríðar Sigurðardóttur , f. 30.3 . 1880 , d. 23.2 . 1918 . Alsystkini Rögnu : Signý Bene - dikta , f. 16.10. 1908 , d. 9.2 . 1993 ; Guðmundur Björg - vin , f. 18.7 . 1911 , d. 8.11 . 1995 ; Ásgeir , f. 22.2 . 1914 , d. 15.8 . 1993 . Þau eiga öll afkomendur . Synir Gunnars og seinni konu hans Bjargar Jónsdóttur , f. 29.6 . 1891 , d. 21.7 . 1977 , hálf - bræður Rögnu : Karl , f. 20.1 . 1926 , d. 1928 ; Jón ffilmar , f. 17.7.1929 . Ragna fór ung frá heimili sínu Þinganesi við Hornafjörð til að starfa á Akureyri . Þar kynntist hún Guðjóni Bernharðssyni gullsmið . Þau giftust árið 1928 . A Akureyri gerðist Guðjón mjög framsækinn athafnamað - ur . Árið 1945 ákváðu þau hjón að flytja suður og stofhuðu Ragna Gunnarsdóttir frá Þinga - nesi er látin á háum aldri . Sækja þá á hugann hugljúfar minningar . Fjórtán ára unglingur var að hleypa heimdraganum . Haldið var frá Flat - eyri í Menntaskólann á Akureyri . Það var stigið af skipsfjöl að kvöld - lagi og ekið frá bæjarbryggjunni upp í bæinn . Komið var í nýjan heim . Það var mikill munur á við heimabyggðina . Fyrst blasti við stórhýsi KEA með upplýstum sýn - ingargluggum , slíkt og þvíumlíkt hafði pilturinn aldrei augum litið . Hvert undrið tók við af öðru í ljósa - dýrðinni . Hughrifin voru magn - þrunginn . Eftirvæntingin var mikil að koma þangað sem mér var búin vist . Það var hjá hjónunum Rögnu Gunnars - dóttir og Guðjóni Bernharðssyni gullsmið á Bjarmastíg 11 . Ég var kominn á fyrirmyndarheimili . Þau hjónin voru þá á besta aldri með kornungan son sinn Gunnar Bern - harð . Þau bjuggu í nýju glæsilegu einbýlishúsi . Allur húsbúnaður var með nýtísku sniði , smekklegur og menningarlegur . Þau hjón voru upprunnin hvort af sínu landshorn - inu , hann frá Hrauni á Ingjalds - sandi og hún frá Þinganesi í Horna - firði . Að báðum stóðu styrkir stofn - ar og jafnræði var með þeim í mannkostum . Mér var tekið sem heimilismanni . Það var mér mikið gæfuspor . í skjóli þeirra hjóna var ég alla mína tíð í Menntaskólanum á Akureyri , 6 vetur . Guðjón Bernharðsson var gull - smiður að iðn og vel metinn í sínu fagi . Hann rak sitt gullsmíðaverk - stæði á besta stað í bænum og skartgripaverslun . Þá voru erfiðir tímar , atvinnuleysi herjaði , fátækt og vesöld blasti víða við . Þó að smíðisgripir Guðjóns væru frekar fyrir þá sem máttu sín meira var hugur hans hjá þeim sem síður máttu sín . Gat verið að einkafram - takið hefði brugðist ? Gat verið að miðstýrt efnahagskerfi væri til úr - bóta ? Þurfti altækan áætlunarbú - skap ? Einar Olgeirsson var sá sem Guðjón vænti mest af . Á verkstæðið litu margir inn til að ræða málin og alltaf var kaffi á könnunni . Þar vann hjá Guðjóni Ragna Pétursdóttir sem lagði drjúgum til mála . Það var ekki ónýtt fyrir skólapilt að eiga innangengt í þessa málstofu og fylgjast með . Hér var ekki fyrir að fara einlitri hjörð . Allt litróf þjóð - málanna gat verið til rökræðu hvenær sem var . Þótt Guðjón væri róttækur í skoðunum tók hann ekki beinan heimili að Lang - holtsvegi 65 . Guð - jón hélt áfram starfi sínu í gull - og silfursmíði og fyrir - tækjarekstri . Arið 1954 stofhuðu þau Silfurbúðina á Laugavegi 55 . Son - ur Rögnu og Guð - jóns er Gunnar Bernhard , f. 2.4 . 1930 , kona hans er Sigríður Guð - mundsdóttir , f. 1.5 . 1931 . Börn þeirra eru : a ) Ragna , f. 28.2 . 1950 , maki R. Gould . Þau eiga tvær dætur b ) Guðmundur Geir , f. 22.5 1952 , maki Ingi - björg Snorradóttir . Þau eiga tvo syni , fyrir hjónaband átti Guðmundur Geir son og dóttur . Hann á 2 barnabörn og fóstur - son . c ) Gylfi , f. 13.6 . 1956 , maki Dóra Bjarnadóttir þau eiga þrjá syni d ) Edda , f. 19.8 . 1957 , maki Sveinn Ásgeir Baldurs - son . Þau eiga tvær dætur og einn son e ) Gunnar , f. 16.9 . 1965 , maki Ylfa Pétursdóttir . Þau eiga þrjá syni . Útför Rögnu fer fram frá Fossvogskirkju mánudaginn 8. mars og hefst athöfhin klukkan 15 . þátt í stjórmálaafskiptum og var ekki flokksbundinn . Hann átti og góð kynni við ýmsa góðborgara staðarins . Ragna Gunnarsdóttir var ekki einungis mikil húsmóðir sem bjó manni sínum fagurt heimili . Hún var listelsk og bókhneigð , lá ekkert á skoðunum um menn og málefni ef svo bar undir og eigi síður róttæk en bóndi hennar . Það var einkennandi í lífi þeirra hjóna hve lifandi áhuga þau höfðu á því sem á hverjum tíma var að ger - ast í menningarlífi bæjarins . Það var venjan að sækja leiksýningar , söngskemmtanir eða aðra viðburði í menningarlífinu . Mér er þetta í minnum vegna þess að jafnan var ég hafður með . Má nærri geta hve mikils virði þetta varð mér í bráð og lengd . Nokkrum árum eftir að skóla - göngu minni lauk á Akureyri fluttu þau hjón búferlum til Reykjavíkur . Guðjón stofnaði þá fyrirtæki um framleiðslu á silfurmunum svo sem borðbúnaði . Framleiðsla þessi var vélvædd á þann veg að nýlunda var hér á landi . Þetta framtak lýsir manninum . í Guðjóni bjó ekki ein - ungis fagurkeri gullsmíðinnar held - ur og sterk taug framtaks og at - hafna . í þessum efnum minnti hann á bróðurinn , hinn kunna athafna - mann Marselíus Bernharðsson . I dag er fyrir að fara sérstökum námslánum til aðstoðar mönnum á námsbrautinni . I þá daga sem hér um ræðir var því ekki að heilsa . En mín aðstoð var frá þessum heiðurs - hjónum Rögnu Gunnarsdóttur og Guðjóni Bernharðssyni . Það náms - lán hefur ekki verið endurgreitt . Það var heldur aldrei gert ráð fyrir því af þeirra hálfu . En ég stend í ómetanlegri þakkarskuld til hinstu stundar . Ég votta Gunnari Bernharð og fjölskyldu dýpstu samúð . Þorvaldur Garðar Krislj ; í nsson . Amma mín , mig langar að kveðja þig með nokkrum orðum sem þó gætu fyllt nokkrar blaðsíður , en eins og í þínum anda þá gætum við hófs . Það var alltaf svo gott að koma til hennar . Enginn hasar eða læti og alltaf tími til að sinna málum og aðstoða þegar með þurfti . Hún ræddi hlutina og skoðaði , sagði sína meiningu og svo kom : Eigum við ekki að koma að spila núna . Það var endalaust hægt að spila . Manni , vist og langavitleysa , það voru málin . Það var alltaf eitthvað að eera hiá ömmu . Spil , leikir og annað grúsk , hún leyfði svo margt . Það var ekki verið að flækja hlutina . Bílaleikur - inn í fótstignu saumavélinni , mála og smíða , fara upp á háaloft , gefa okkur kaffi í tóbaksdósirnar handa köllunum á verkstæðinu og fleira og fleira . Þulan og leikurinn : Fagur fiskur í sjónum , með rauða kúlu á maganum . . , gleymist seint . Þegar ég byrjaði í 10 ára bekk var ég hjá afa og ömmu fyrstu mán - uðina þar sem til stóð að við flyttum á Langholtsveginn en okkar hús var ekki alveg tilbúið . Það er alltaf svo - lítið erfitt að byrja í nýjum skóla og kynnast nýjum vinum . Ég gleymi seint hvernig amma tók _ á einu vandamáli sem kom upp . I bekkn - um mínum voru t \ ' eir strákar mun stærri og sterkari en flestir aðrir . Einhverra hluta vegna voru þeir oft að atast og stríða mér og kvartaði ég undan þessu við ömmu . Hún seg - ir þá við mig ósköp rólega , bjóddu þeim bara heim einhvern daginn eftir skóla . Ég harla glaður og grandalaus gerði ég þetta við fyrsta tækifæri . Þegar við komum til ömmu býður hún okkur inn í heitt kakó og köku , sem vel var tekið á . Eftir skamma stund segir amma sallaróleg við strákana , hvernig er það strákar , eru það þið sem eruð að hrekkja og stríða Gylfa í skólan - um . Var mjög fátt um svör og held - ur urðu þeir sneyptir . En eftir þetta voru þessir tveir strákar mínir bestu vinir í langan tíma . Þetta var dæmigert um hvernig amma gat tekið á hlutunum . Ég er hins vegar viss um að í laumi hló hún mikið að þessu , því hún hafði lúmskan húmor en beinskeyttur gat hann verið . Amma var skapmikil en fór vel með það . Hún gat samt fussum sveiað yfir mörgu og vandaði mönn - um og málefnum ekki kveðjurnar , en svo var það búið . Það tók samt dálítinn tíma fyrir ungviðið að skilja að „ helvítans kallinn " var bara ekki einhver einn maður , heldur margir ágætustu viðskiptamenn og vinir afa og ömmu . Þetta var bara henn - ar stíll . Amma mín , við Dóra , Bjarni Már , Atli og Egill kveðjum þig með söknuði . Á svona stundu er svo margt hægt að segja og spyrja , en fátt um svör . Eg kveð þig með bæn - inni okkar : Vertu Guð faðir faðir minn , í frelsarans Jesú nafni , hönd þín leiði mig út og inn svo allri synd ég hafni . Gylfi . Nú hefur Ragna frænka sofnað svefninum langa . Síðastliðin ár voru þessari glæsilegu konu erfið . Alzheimer-sjúkdómurinn lagðist á hana með fullum þunga fyrir þó nokkrum árum , fram að því var hún heilsuhraust og afar ungleg miðað við aldur . Þrátt fyrir sjúkdóminn hélt hún reisn sinni til síðustu stundar og persónuleiki hennar kom tíðum fram í gegnum sjúk - dómseinkennin . Það var á vordögum árið 1952 að ég hitti Rögnu ömmusystur mína í fyrsta sinn . Þá fór ég með ömmu minni , Signýju Benediktu , suður til Reykjavíkur og við dvöldum á heimili Rögnu og Guðjóns . Þetta var mikil ævintýraferð , þarna lærði ég , dreifbýlisbarnið , af Rögnu yngri að þekkja í sundur gamla strætó og nýja . Fékk vellyktandi bak við eyr - un hjá Rögnu frænku á hverjum morgni . Ökuferðir um bæinn í glæsibifreið Guðjóns eru einnig eft - irminnilegar . Svo var það eina nótt að ég vaknaði skelfingu lostin alein í rúminu og varð vör við að eitthvað var öðruvísi en vant var . Mikið rétt , hún amma var að taka á móti barni . Guðmundur Geir kom í heiminn . Forvitnin rak mig að fæðingarrúm - inu og ég fékk að taka nýfæddan frænda minn í fangíð . Þetta var fyrsta heimsóknin mín á Langholts - veg , en þær urðu margar og fram undir tvítugt var ég tíður gestur þar um lengri eða skemmri tíma . Hún Ragna frænka var einstök kona . Hún var björt yfirlitum og fríð , hafði hlýtt og hógvært viðmót , sem var í senn aristókratískt . Allt sem hún tók sér fvrir hendur eerði