Ávarp við afhendingu útskriftarskírteina vegna verkefnisins : Útflutningsaukning og hagvöxtur Hótel Sögu , 24. júní 1996 . Á liðnum vetri var unnið að gjörbreytingu á skólakerfi okkar , þegar gengið var frá öllum framkvæmdaratriðum vegna flutnings grunnskólans frá ríki til sveitarfélaganna . Um leið og þessi mikilvæga skipulagsbreyting er gerð hafa verið teknar ákvarðanir um að veita auknu fé til grunnskólans meðal annars í því skyni að lengja námstíma nemenda . Er ástæða til að vekja máls á þessu hér vegna umræðna undanfarna daga um þá staðreynd , að íslenskir grunnskólanemendur standi ver að vígi en jafnaldrar þeirra erlendis vegna þess að þeir fái talsvert minni kennslu en þeir . Á það bæði við um fjölda kennsludaga og daglega viðveru íslenskra barna í skólum . Gleðilegt er , að athygli er vakin á þessum staðreyndum í fréttabréfi Vinnuveitendasambands Íslands , því að breyting verður ekki nema allir , sem hagsmuna hafa að gæta , láti í sér heyra . Fáir eiga meira í húfi en þeir , sem stunda samkeppni á alþjóðavettvangi , þegar litið er til hæfra og velmenntaðs starfsfólks . Stuttri grein sinni um málið í fréttabréfinu lýkur Jónína Gissurardóttir með þessum orðum : " Íslenskir grunnskólanemendur fá ekki nema um 70% af þeirri kennslu sem almennt tíðkast í löndum Evrópusambandsins og er hætta á að íslenskir námsmenn dragist aftur úr . Leiða má hugann að stöðu skólamála á Íslandi í framtíðinni ef ekki verður gerð breyting á þessu . Sú mikla umræða sem uppi hefur verið í þjóðfélaginu um samkeppnishæfni virðist ekki hafa náð til skólamála hér . " Eitt er samkeppni innan skólakerfisins , sem ég tel að þurfi að auka , annað að átta sig á þeirri staðreynd , að samkeppnishæfni íslensku þjóðarinnar ræðst af menntunarstigi hennar . Við höfum of lengi litið til náttúrauðlinda okkar í hafinu og iðrum jaðrar , þegar lagt er á ráðin um framtríðarauð þjóðarinnar . Við höfum verið tregari til að fjárfesta í þeirri náttúruauðlind , sem felst í manninum sjálfum . Að vísu má segja að allir séu með það á vörunum , að leggja beri áherslu á menntun og menningu . Þegar kemur að því að opna þjóðarbudduna , vilja fjármunirnir gjarnan renna annað en til menntunar , rannsókna og vísinda . Forgangsröðun í þá veru á ekki alltaf upp á pallborðið , þegar útgjöldin eru ákveðin . Útlendingar fjárfesta hér vegna orkugjafanna og kaupa af okkur sjávarafurðir . Það er hins vegar okkar að sjá til þess , að hér sé verkmenntun og almenn þekking byggð á rannsóknum með þeim hætti , að íslenska þjóðfélagið standist samkeppni við hið besta sem þekkist . Er gleðiefni , að æ fleiri átta sig á því , að góð menntun er besti lykillinn að bjartari framtíð . Ég lít þannig á , að tilmæli til mín sem menntamálaráðherra að koma hingað í dag og afhenda námsskírteini sé staðfesting á vilja Útflutningsráðs Íslands til að árétta gildi menntunar fyrir útflutning og hagvöxt . Verkefnið Útflutningsaukning og hagvöxtur er til marks um góða og skynsamlega viðleitni til að opna augu manna fyrir hagnýtu gildi rannsókna . Auðvitað er það ekki svo , að allar lausnir , sem menn hafa fundið við þessar rannsóknir nýtist strax og sumar komast kannski aldrei í framkvæmd . Vinnan sjálf eða verkefnið hefur hins vegar jafnt bein og óbein áhrif . Um leið og sjóndeildarhringurinn stækkar á hið sama við um fyrirtæki og einstaklinga , að fleira finnst en það , sem helst var leitað . Á þeim tíma , sem liðin er síðan Útflutningsráð steig fyrsta skref sitt á þessari braut 1989 , hefur gefist tækifæri til að meta árangurinn hjá einstökum fyrirtækjum . Slíkt mat bendir eindregið til þess , að jafnt velta og útflutningur hefur aukist um tugi og jafnvel hundruð prósentustiga . Þá hefur störfum í fyrirtækjunum stórfjölgað . Nú er ljóst , að íslenskt efnahagslíf er á hraðri leið út úr lægð og stöðnun . Menn sjá jafnvel hættuboða vegna of mikillar þenslu . Það er oft erfiðara að kunna fótum sínum forráð , þegar vel gengur , en leita leiða út úr erfiðleikum . Ég vona , að þeir , sem hér útskrifast í dag verði virkir þátttakendur í uppsveiflunni og okkur öllum takist að halda hraða hennar innan hóflegra marka . Ég vil þakka Útflutningsráði , Íslandsbanka , Iðnlánasjóði og Stjórnunarfélagi Íslands hlut þeirra að þessu verkefni og vona , að það megi halda áfram að dafna okkur öllum til góðs . Þá vil ég óska þeim , sem nú útskrifast sérstaklega til hamingju og biðja þá að ganga fram og taka við skírteinum sínum til marks um að góðum árangri og mikilvægum áfanga er náð .