MORGUNBLAÐIÐ , FIMMTUDAGUR 24. MAÍ 1984 25 Ráðuneytið svarar kartöfluinnflytjendum : „ Ekki tök á að gefa innflutning frjálsan Landbúnaðarráðuneytið hefur með bréfi til 9 umsækjenda um innflutn - ingsleyfí á kartöflum hafnað kröfu sex þeirra um að innflutningur verði gefinn frjáls . Segir ráðuneytið að nýir innflytjendur megi búast við að geU fengið leyfí fyrir 150 tonna innflutningi fyrir 14. júní og að heimild þurfi að vera fengin fyrir innflutningi áður en varan er keypt erlendis . u Gísli V. Einarsson skulu ofan í landsmenn með góðu eða illu . Ég tel að með þessari ákvörðun sé landbúnaðarráðherra að gefa þeim neytendum , sem tóku þátt í undir - skriftasöfnun Neytendasamtak - anna á dögunum , svo og öðrum , langt nef og ætli sér að virða rétt - mætar óskir þeirra í þessu efni að vettugi . Ég vænti þess að þeir aðilar sem sótt hafa um heimild til frjáls inn - flutnings á kartöflum og grænmeti muni ræða þessi síðustu tíðindi í kartöflumálinu , en ég vil taka það mjög skýrt fram , að þessi ákvörðun snýr ekki að okkur nema að mjög litlu leyti . Hún snýr fyrst og síðast að öllum neytendum í landinu og mér sýnist að það séu neytendur og fyrir þeirra hönd ef til vill Neyt - endasamtökin , sem eigi vantalað við ráðherra í þessum efnum en ekki frjálsir innflytjendur og dreif - ingaraðilar . Að lokum vil ég láta í ljós vonir um að landbúnaðarráðherra sjái sf fært að endurskoða ákvörðun sína í þessu máli og breyta henni í sam - ræmi við mjög ákveðnar óskir frá öllum þorra neytenda , " sagði Gísli V. Einarsson . Orðrétt segir svo í bréfinu sem Guðmundur Sigþórsson skrif - stofustjóri skrifar fyrir hönd ráð - herra : „ Fara verður með mál þetta innan þeirra marka , sem lög ákveða og tök eru ekki á að gefa innflutning frjálsan að þvi marki , sem óskað er í bréfi yðar . Nauðsyn ber til , vegna sjúkdómavarna og hagsmuna innlendra framleið - enda , að hafa yfirsýn yfir innflutt magn á hverjum tíma og hvaðan það kemur . Innflutningur þarf að vera með sem jöfnustu millibili , þannig að góðar kartöflur séu jafnan fáanlegar fyrir neytendur , en án þess að birgðir hlaðist upp . Með tilliti til birgða kartaflna í landinu og innflutningsbeiðna , virðist mega reikna með 150 tonna innflutningi fyrir 14. júní , sem ný - ir kartofluinnflytjendur annast . Ráðuneytið telur við núverandi aðstæður að innflutningi verði að haga á þann hátt , sem að framan greinir , og samvinnu við innflytj - endur nauðsynlega . Vitneskja um áformað innfiutningsmagn þyrfti því að berast ráðuneytinu hið allra fyrsta og heimild að vera fengin fyrir innflutningi , áður en varan er keypt erlendis , þar sem leyfi umfram það magn , sem að framan greinir , verður ekki gefið að óbreyttum aðstæðum . " Þá kom fram í bréfi ráðuneytis - ins að umsækjendur eru orðnir níu talsins , við hafa bæst : Mat - kaup hf. og Sf S , innflutningsdeild . i I ° BÚR-togara breytt ? Umdeilda svæðið við Jan Mayen BÆJARÚTGERÐ Reykjavíkur hef - ur nú ákveðið , að undirbúa breyt - ingu á einuni af „ Spánartogurum " sínum í rækjutogara með fullvinnslu um borð . Ennfremur er unnið að því , að leigja Snorra Sturluson , einn tog - ara BUR , fram á næsta haust Að sögn Brynjólfs Bjarnasonar , framkvæmdastjóra Bæjarútgerð - arinnar , verður unnið að því í sumar , að kanna nákvæmlega þá möguleika , sem eru á þvi að breyta einum „ Spánartogaranna " í rækjutogara . Sagði hann , að að mörgu þyrfti að hyggja og yrði tíminn til hausts notaður til að reikna dæmið til hlítar . Bjarni Benediktsson væri nú í leigu tii hausts og stefnt væri að því að leigja Snorra Sturluson til svipaðs tíma . Að leigutíma loknum yrði svo hafizt handa við breytingarn - ar , ef endanleg niðurstaða yrði að svo skyldi gert . Efnahagsbandalagið hefur fyrir nokkru lýst því yfir , að það hyggist senda skip til loðnuveiða á hafsvæð - ið norður af íslandi í sumar . Full - trúar EBE telja bandalagið eiga veiðirétt á umdeildu svæði milli Grænlands og Jan Mayen og munu veiðar þeirra væntanlega fara þar fram svo og Grænlandsmegin við miðlínuna milli íslands og Græn - lands , verði af þeim . Á meðfylgjandi korti sést skipt - ing lögsögulslands , Grænlands og Jan Mayen og er umdeilda svæðið skyggt . Að sögn Hjálmars Vil - hjálmssonar , fiskifræðings , er ekki á vísan að róa hvað varðar loðnuveiði Grænlandsmegin mið - linunnar , mjög misjafnt sé hvern - ig loðnugöngum á þessum svæðum sé háttað og þá hafi ís einnig mik - ið að segja um það , hvort veiðar þarna séu mögulegar . Taldar eru meiri likur á loonu á umdeilda svæðinu , en loðnan gengur gjarn - an norður að Jan Mayen og jafnvel norður og austur fyrir eyjuna . ; n hug - ðskipti Raunhæf gengisstefna , sem felur í sér ákveðna festu , er lykilatriði efnahagsstefnunnar f litlum , opnum hagkerfum . Slikri gengisstefnu verður jafnframt að fylgja eftir með jafnvægisstefnu i peninga - og ríkis - fjármálum . Meðal mikilvægra að - gerða má nefna aukna samkeppni í atvinnulífinu , bætt starfsskilyrði atvinnuveganna og meira frjálsræði i verslun og viðskiptum innanlands og utan . Það er ennfremur afar mikilvægt fyrir íslendinga að unnt verði að glæða hagvöxt með þróun nýrra at - vinnugreina , einungis þannig verð - ur bjartsýni vakin á ný . Ég tek þvi mjög undir það sem þér sögðuð um mikilvægi samvinnu Evrópuríkja á sviði rannsókna og þróunar . Þetta er vitaskuld frumskilyrði hagvaxt - ar . Sá árangur sem náðst hefur á Is - landi er þó unninn fyrir gig ef ekki tekst að ná þjóðarsátt um efna - hagsstefnuna . Skilyrði þess er að kostnaðinum , sem oft er samfara breytingum sé skipt á réttlátan hátt . Ég er sannfærður um , að sá árangur sem náðst hefur á íslandi á síðasta ári , sérstaklega hjöðnun verðbólgu samfara fullri atvinnu , náðist vegna þess að þjóðin sætti sig fremur við almenna lækkun lífs - kjara en víðtækt atvinnuleysi . Til þess að þetta haldist þarf að glæða bjartsýni með því að endurvekja hagvöxt og bætt lifskjör á traustum grunni . Sveigjanleiki raunlauna og aðlög - un einstakra ríkja að breyttum ytri skilyrðum eru ákaflega mikilvæg atriði , en ein sér eru þau ekki nægj - anleg . Ef efnahagsleg aðlögun á að Fyrirmenn EFTA-ríkjanna að kvöldi fundar þeirra í Visby £ Gotlandi í gærkvöldi . Á myndinni eru ( f.v. ) hans Brunhart , forsætisráðherra Liechtenstein , Kurt Furgler sem fer með embætti forsætisráðherra Sviss , Fred Sinowatz , forsætisráðherra Austurrfkis , Olof Palme , forsætisráðherra Svfþjóðar , Svenn Stray , utanríkisráðherra Noregs , Steingrímur Hermannsson , forsætisráðherra , Kalevi Sorsa , forsætisráðherra Finnlands , Per Kleppe , framkvæmdastjóri EFTA , og Mario Soares , forsætis - ráðherra Portúgals . ai * sím * mrnd . skila árangri verða að vera fyrir hendi skilyrði í heimsbúskapnum fyrir vexti útflutnings . Afnám þeirra viðskiptatáimana , sem komið hefur verið á undanfarin ár , er ákaflega brýnt verkefni í þessu sambandi . Aukin tollvernd og ófyr - irsjáanlegar ráðstafanir einstakra rikja í viðskiptamálum kunna að hafa orðið þrándur í götu nýfjár - festingar í þeim atvinnugreinum , sem byggja á útflutningi . Af þess - um sökum ættu EFTA-ríkin að veita öllum tilraunum til að afnema verndaraðgerðir fullan stuðning . Þá er einnig mikilvægt , að þær breyt - ingar á aðild að Efnahagsbandalagi Evrópu , sem nú eiga sér stað , eða standa fyrir dyrum , hafi ekki í för með sér neikvæð áhrif á fríverslun . Þann aðgang , sem aðildarríki EFTA hafa að öllum mörkuðum í Vestur - Evrópu , verður að varðveita og auka á komandi árum . Sú röskun á alþjóðaviðskiptum , sem leitt hefur af atvinnustefnu innan ríkja , svo sem styrkjum til víkjandi atvinnugreina eða byggð - arlaga , er ef til vill mikilvægasta milliríkjaviðskiptamálið um þessar mundir . Lítil , opin hagkerfi eiga undir högg að sækja í samkeppni á útflutningsmarkaði við ríki . sem beita framleiðslustyrkjum , útflutn - ingsstyrkjum og öðrum aðgerðum , sem gjörbreyta samkeppnisstöðu . Þá má á það benda , að óbein áhrif stuðningsaðgerða á markaði i þriðja landi eru oft sérstaklega skaðleg hagsmunum þróunarríkja , sem EFTA-ríkin lýsa þó einatt réttilega stuðningi við . Vegna stærðar þeirra og mikilla áhrifa á heimaverslun hlýtur ábyrgðin á að viðhalda og efla fríverslun á grundvelli heil - brigðrar samkeppni að hvíla þyngst á ríkjum Efnahagsbandalags Evr - ópu , Norður-Ameríkuríkjunum og Japan . En þessi ábyrgð hvflir vita - skuld á öllum ríkjum , þar á meðal EFTA-ríkjunum . Því miður verður það að segjast eins og er , að styrk - veitingar og önnur ríkisafskipti af sjávarútvegi hafa haft i för með sér verulega röskun á mörkuðum , sem eru geysilega mikilvægir fyrir Is - land . Þótt skiljanlegar ástæður séu fyrir því , að aðstoð er veitt til byggðarlaga og atvinnuvega , sem standa höllum fæti i þessum lönd - um , verður að veita hana þannig , að ekki hafi alvarleg áhrif á milliríkja - viðskipti . Það er ákaflega mikil - vægt , að sá mikli kostnaður , sem fylgir hvers konar verndarstefnu , bæði fyrir innflutnings - og útflutn - ingsríki , verði almennt viðurkennd - ur . Þá er þess enn að gæta , að út - flutningsstyrkir og annar ríkis - stuðningur við atvinnurekstur valda ekki aðeins röskun í milliríkjavið - skiptum , heldur eru slíkar ráðstaf - anir einnig víða um lönd þung fjár - hagsbyrði fyrir ríkissjóð og veldur oft fjárlagahalla , sem stofnað getur efnahagsbatanum í hættu . Árangursríkra aðgerða er því þörf til að stuðla að afnámi eða minnkun útflutningsstyrkja og stuðnings við atvinnuvegina , sem raska eðlilegum alþjóðaviðskipta - háttum . Aðildarríki EFTA ættu í sameiningu að vinna að þessu innan sinna vébanda , í samskiptum sínum við EBE og annars staðar á alþjóða - vettvangi . Slíkar verndarráðstafanir fela í sér alvarlegt brot á grundvallar - hugsjónum EFTA og varða því okkur alla . Hr. fundarstjóri . Áður en ég Íýk máli mínu vil ég skýra frá því , að rétt áður en ég kom til þessa fundar , bárust mér þær fregnir , að ríkisstjórn Portúgals áformaði að leggja 12% innflutn - ingstoll á óverkaðan saltfisk frá þeim löndum , sem ekki hafa veitt Portúgölum fiskveiðiheimildir , samanborið við 3% toll á saltfisk frá löndum , sem hafa veitt þeim fiskveiðiheimildir , ef fiskinum er landað úr portúgöiskum veiðiskip - um . Af Islands háifu kemur ekki til greina að veita erlendum þjóðum fiskveiðiréttindi . Slíkar heimildir græfu beinlínis undan tilveru - grundvelli okkar . íslendingar hljóta að mótmæla þeirri mismunun , sem felst í hinum fyrirhugaða saltfisktolli í Portúgal . Þessi tollur er í andstöðu við sam - þykktina , sem liggur fyrir þessum fundi . Þar segir í þriðju grein : „ Barist skai gegn verndarstefnu á öllum stigum . Engar nýjar vernd - arráðstafanir ætti að taka upp . " Saltfisktollurinn fer að sjálfsögðu einnig í bága við 19. grein í drögum að fundarsamþykkt , þar sem sér - staða Islendinga hvað varðar sam - setningu útflutnings er viðúrkennd . Saltfiskútflutningur Islendinga til Portúgals hefur að undanförnu ver - ið nálægt 50% af heildarútflutningi fslands til EFTA-ríkja . Öllum , aem hér eru staddir , hlýtur að vera ljóst , hversu alvarlegur hinn ráðgerði tollur er fyrir Islendinga og sú mis - munun , sem í honum felst . Ég vil einnig minna á 8. kaflann í verkefnaskrá EFTA , sem viðskipta - ráðherrarnir samþykktu í gær , og sem viðskiptaráðherra Tslands , Matthías Á. Mathiesen , lagði sér - staka áherslu á , á þeim fundi . Mönnum hlýtur að koma í hug , hvort yfirlýsingar okkar um frí - verslun , séu aðeins orðin tóm . Mér þykir það mjög miður að þurfa að vekja athygíi á þessu máli , sem snertir gott viðskiptaland okkar , sem við höfum lengi mikils metið . Ég hlýt að hvetja Portúgali til þess að endurskoða þessi áform , sem ganga gegn hugsjónum okkar um frjáls viðskipti . Hr. fundarstjóri , ég endurtek þakkir mínar til yðar , fyrir að hafa haft frumkvæði að þessum fundi . Ég vona að hann verði árangursrikur .