Þjóðólfur , 7. ágúst 1894 , 46. árg. , 87. tbl. , bls. 147 : Alþingi . Stórvægilegt nýmæli . Enn er ógetið eins nýmælis , er borið hefur verið upp á þinginu , nýmælis í svo stórum stíl , að þingið hefur ekki fyr haft jafnmikið stórmæli til meðferðar . Það er frumvarp um löggilding félags með takmarkaðri hluthafaábyrgð til að halda uppi siglingum milli Íslands og útlanda og í kringum strendur Íslands og leggja járnbrautir á Íslandi m. fl . Flutningsmenn Jens Pálsson og Jón Þórarinsson . Aðalforgöngumaður þessa máls er hr. Sigtryggur Jónasson útflutningaagent Kanadastjórnar , sem nú er hér staddur . Þykist hann hafa von um fjárframlög til þessa stórfyrirtækis frá enskum auðmönnum eða hlutafélagi , svo framarlega sem landssjóður vilji leggja fram 100.000 kr. á ári í 30 ár til þess , að lögð sé járnbraut 50 mílur enskar austur frá Reykjavík og gufuskip gangi frá Englandi til Reykjavíkur tvisvar í mánuði á sumrum að minnsta kosti og einu sinni í mánuði á vetrum , auk stöðugra gufuskipaferða kringum landið o.s.frv . Höfuðstóll félagsins á að vera 6 milljónir króna , en má hækka upp í 10 milljónir . Rúmsins vegna verður ekki að sinni skýrt nákvæmar frá fyrirkomulagi og verksviði félagsins , enda alllíklegt , að frumv. breytist að einhverju leyti , er þingið tekur það til meðferðar . Hér er um svo stórt stig , um svo mikla nýbreytni að ræða , að þingmenn verða að leggja höfuð sín í bleyti til að íhuga það sem rækilegast , en það er varla tími til þess á þessu þingi , og mundi því langheppilegast , að málið væri látið óútkljáð í þetta skipti , svo að þjóðinni gæfist kostur á að átta sig , þangað til þingið kemur saman næst . Að fella málið beinlínis í þetta sinn er miður heppilegt . Það hefur gott af því að liggja á döfinni dálitla stund enn . Hver veit nema það kunni að opna augu þings og þjóðar fyrir því , að stefna sú , er hingað til hefur verið fylgt í fjármálum sé ekki hin eina rétta : að nurla fé saman í landssjóð en þykjast svo aldrei hafa efni á að gera neitt , sem nokkuð er í varið , og láta því ógert það sem gera þarf , eða gera sárlítið til þess að efla framleiðsluna í landinu sjálfu , sem þá er undirstaða allrar sannrar velmegunar í hverju landi , og skilyrði fyrir því , að tíðar og fjörugar samgöngur á sjó og landi komi að verulegum notum . " Hollt er heima hvað " segir máltækið . Vér erum ekki svo vesælir , að vér getum ekki sjálfir stigið einhver verulega stór spor til framfara , ef ekki skortir vilja og þrek . Verði þetta járnbrautar og siglingafrumv . til þess að vekja og örva hina íslensku þjóð til að lyfta sér upp yfir smásálarskapinn og taka duglega rögg á sig af eigin rammleik , þá erum vér þakklátir þeim mönnum , er hafa borið þetta nýmæli upp , enda þótt uppástunga þeirra fái ekki framgang . Þeir hafa þegar gert óbeinlínis gagn með því að vekja máls á þessu . Fyrir nokkrum árum hefði þetta verið talin fjarstæða , sem enginn hefði viljað líta við . Nú erum vér þó komnir svo langt , að vér þolum að heyra svona stórar upphæðir nefndar , án þess að bregða uppástungumönnum um flónsku eða fífldirfsku . Þjóðólfur , 7. ágúst 1894 , 46. árg. , 87. tbl. , bls. 147 : Alþingi . Stórvægilegt nýmæli . Enn er ógetið eins nýmælis , er borið hefur verið upp á þinginu , nýmælis í svo stórum stíl , að þingið hefur ekki fyr haft jafnmikið stórmæli til meðferðar . Það er frumvarp um löggilding félags með takmarkaðri hluthafaábyrgð til að halda uppi siglingum milli Íslands og útlanda og í kringum strendur Íslands og leggja járnbrautir á Íslandi m. fl . Flutningsmenn Jens Pálsson og Jón Þórarinsson . Aðalforgöngumaður þessa máls er hr. Sigtryggur Jónasson útflutningaagent Kanadastjórnar , sem nú er hér staddur . Þykist hann hafa von um fjárframlög til þessa stórfyrirtækis frá enskum auðmönnum eða hlutafélagi , svo framarlega sem landssjóður vilji leggja fram 100.000 kr. á ári í 30 ár til þess , að lögð sé járnbraut 50 mílur enskar austur frá Reykjavík og gufuskip gangi frá Englandi til Reykjavíkur tvisvar í mánuði á sumrum að minnsta kosti og einu sinni í mánuði á vetrum , auk stöðugra gufuskipaferða kringum landið o.s.frv . Höfuðstóll félagsins á að vera 6 milljónir króna , en má hækka upp í 10 milljónir . Rúmsins vegna verður ekki að sinni skýrt nákvæmar frá fyrirkomulagi og verksviði félagsins , enda alllíklegt , að frumv. breytist að einhverju leyti , er þingið tekur það til meðferðar . Hér er um svo stórt stig , um svo mikla nýbreytni að ræða , að þingmenn verða að leggja höfuð sín í bleyti til að íhuga það sem rækilegast , en það er varla tími til þess á þessu þingi , og mundi því langheppilegast , að málið væri látið óútkljáð í þetta skipti , svo að þjóðinni gæfist kostur á að átta sig , þangað til þingið kemur saman næst . Að fella málið beinlínis í þetta sinn er miður heppilegt . Það hefur gott af því að liggja á döfinni dálitla stund enn . Hver veit nema það kunni að opna augu þings og þjóðar fyrir því , að stefna sú , er hingað til hefur verið fylgt í fjármálum sé ekki hin eina rétta : að nurla fé saman í landssjóð en þykjast svo aldrei hafa efni á að gera neitt , sem nokkuð er í varið , og láta því ógert það sem gera þarf , eða gera sárlítið til þess að efla framleiðsluna í landinu sjálfu , sem þá er undirstaða allrar sannrar velmegunar í hverju landi , og skilyrði fyrir því , að tíðar og fjörugar samgöngur á sjó og landi komi að verulegum notum . " Hollt er heima hvað " segir máltækið . Vér erum ekki svo vesælir , að vér getum ekki sjálfir stigið einhver verulega stór spor til framfara , ef ekki skortir vilja og þrek . Verði þetta járnbrautar og siglingafrumv . til þess að vekja og örva hina íslensku þjóð til að lyfta sér upp yfir smásálarskapinn og taka duglega rögg á sig af eigin rammleik , þá erum vér þakklátir þeim mönnum , er hafa borið þetta nýmæli upp , enda þótt uppástunga þeirra fái ekki framgang . Þeir hafa þegar gert óbeinlínis gagn með því að vekja máls á þessu . Fyrir nokkrum árum hefði þetta verið talin fjarstæða , sem enginn hefði viljað líta við . Nú erum vér þó komnir svo langt , að vér þolum að heyra svona stórar upphæðir nefndar , án þess að bregða uppástungumönnum um flónsku eða fífldirfsku .