Sigurður Már Jónsson ( sigurdurmar.blog.is ) Sjósköðum fækkaði með tilkomu kvótakerfisins Í umræðu í þættinum Sprengisandi á Bylgjunni fyrir hádegi sagði formaður Sósíalistaflokks Íslands að engir útgerðarmenn hefðu látist við sjósókn hér við land . Þau orð lýsa ekki mikilli þekkingu á útgerðarsögu landsins . Lengst fram eftir síðustu öld voru útgerðarmenn gjarnan við stjórn eigin báta og þoldu sömu örlög og sjómenn sem þar voru um borð . Segja má að eftir að kvótakerfið kom til sögunnar í upphafi níunda aldar dró verulega úr sjóslysum og sjósköðum eins og hefur verið rakið hér í pistlum áður . Staðreyndin er sú að með tilkomu stórútgerðarinnar í dag og fjárfestingar í þekkingu og nýjum skipum hafa öryggismál tekið stakkaskiptum . Sjósókn var stunduð við miklu betri skilyrði og öryggi eins og best verður á kosið . Það er helst að það þurfi að hafa áhyggjur af smábátaútgerð enda eimir enn af einhverskonar sóknarstýringu í því kerfi . Einstaklega góður árangur hefur náðst í öryggismálum sjófarenda . Fjöldi látinna á sjó hefur dregist saman úr 25 á ári að jafnaði á árunum 1958 - 1967 í um það bil 1 á ári að jafnaði á árunum 2008 - 2017 . Enginn hefur látist í sjóslysum á árunum 2017 , 2018 og 2019 . Helstu ástæður fyrir þessari fækkun eru raktar í skýrslu um öryggi sjófarenda . Þar segir að ástæðurnar megi rekja til betri skipa og eftirlits , áhrifa fiskveiðistjórnunarkerfisins sem hefur dregið úr sjósókn í vondum veðrum , betri þjálfunar sjómanna með tilkomu Slysavarnaskóla sjómanna , tilkomu vaktstöðvar siglinga , eflingu Landhelgisgæslunnar , tilkynningaskyldu íslenskra skipa sjómanna , árangurs af öryggisáætlun sjófarenda og aukin öryggisvitund meðal sjómanna og útgerða . Á síðustu árum hefur það hvað eftir annað gerst að enginn hefur látist til sjós á heilu ári ; árin 2008 , 2011 , 2014 og síðustu þrjú ár . Er því ljóst að ekki er óraunhæft að stefna að því að slíkum árum fjölgi og á endanum heyri banaslys á sjó til algerra undantekninga segir í skýrslunni . Skipsskaðar hafa að meðaltali verið fimm árlega yfir þriggja ára tímabil á árunum 1998 – 2006 . Á þriggja ára tímabili 2007 – 2009 og 2010 – 2012 fórst að meðaltali eitt skip á ári . Því hefur skipssköðum fækkað og er ætlunin að halda þeirri þróun áfram með því að fækka skipssköðum um 5% á ári . Hver einasta fjölskylda í landinu þekkir sjóslys þar sem ástvinir hafa farist . Sjómennskan var tvímælalaust hættulegasta starf samfélagsins og er það enn eitt það hættulegasta þó mikið hafi breyst . Í lok síðustu aldar voru 25% allra slysa á Íslandi vegna slysa á sjómönnum , enda þótt þeir væru aðeins um 5% þeirra sem störfuðu á íslenskum vinnumarkaði . Hafa verður í huga að nánast öll banaslys og mikill meirihluti annarra slysa eiga sér stað á fiskiskipum . Útgerð hefur breyst gríðarlega hér á landi eins og og ekki síst síðustu 30 árin vegna kvótakerfisins . Það gerir það að verkum að útgerðum var kleyft að stýra sókn sinni miklu betur og þörfin fyrir að sækja sjóinn í hvaða veðri sem er hvarf . Um leið stækkuðu skipin og sérhæfing sjómanna jókst . Nýliðum fækkaði , sjómennskan varð smám saman að meira fagi þar sem hver og einn um borð hafði skilning og þekkingu á sínu starfi og þeim hættum sem því fylgdi . Um leið og skipin urðu stærri og betri voru öryggismálin tekin fastari tökum . Slysavarnaskóli sjómanna , sem stofnaður var árið 1985 , hefur leiki þar stórt hlutverk . Þetta er einstaklega ánægjuleg þróun og engin ástæða til að láta vinstri-popúlista snúa út úr því og afbaka söguna . Það er líka erfitt að hlusta á gefið í skyn að það snerti ekki útgerðarmenn að missa menn á sjó . Það held ég að sé einstaklega ósanngjörn lýsing .