LAUGARDAGUR 1. JÚNÍ 1996 , Gamlir " og „ sigraðir " sjúkdómar leggjast á heimsbyggðina á ný : útlönd ^ - 41 Berklar og malaría bana milljónum Almennt hefur verið talið að læknavísindi nútímans hafi sigrast á skæðum sjúkdómum eins og berklum , malaríu og sótthita sem lögðust á forfeður vora og lögðu ófáa þeirra í gröfina . En nýjar tölur frá Alþjóðaheilbrigðismálastofhun - inni ( WHO ) benda til að þessir sjúk - dómar valdi á ný verulegum usla og ógni lífi og heilsu milljóna manna um heim allan . Og ekki nóg með það heldur hefur gnægð nýrra og hræðilegra sjúkdóma ógnað mann - inum . Fyrir utan þekkta sjúkdóma , eins og alnæmi , hafa komið upp stökkbreytt afbrigði streptókokka sem éta hreinlega hold fórnarlamba sinna , bjöllur eins og E-coli sem leynast í mat og síðast en ekki síst ebólaveiran sem mjög hefur verið fjállað um undanfarin misseri . Sumir hinna nýju sjúkdóma eru afurðir nýrrar tækni meðan aðrir hafa óvænt skotið upp kollinum eins og væru þeir í hefndarhug eftir bólusetningar og aðrar aðgerðir sem ætlað var að útrýma þeim fyrir fullt og allt . Ástæðan er yfirleitt fá - tækt , slæm lífsskilyrði eða hreint og beint hugsunarleysi . Mannfjölda - og byggðaþróun þar sem stöðug sókn er inn til borganna hefur ýtt undir sjúkdóma , en sjúk - dómar eins og berklar , sótthiti og kólera þrífast afar vel í yfirfullum borgum . Margir læknar óttast mjög líf - færaflutninga úr dýrum í manneskj - ur þar sem þær aðgerðir muni or - saka öldu nýrra og ógnvænlegra sjúkdóma . Þessa dagana er rekið mál fyrir dómstólum í London þar sem skera á úr um hvort vaxtar - hormón úr líkum , sem notuð hafa verið til að örva vöxt ungbarna , hafi orsakað hinn margumtalaða heila - rýrnunarsjúkdóm sem gengur undir nafninu Creutzfeld-Jakob . Viövar - anir sérfræðinga í heilbrigðisnmál - um verða sífellt háværari . „ Plágueyðir eykur á plágur og fúkkalyf framkalla tilurð örvera sem orðnar eru ónæmar fyrir áhrif - um þeirra lyfja sem fáanleg eru í dag , " sagði Richard Levins , líffræð - ingur frá Harvard-háskóla , á ráð - stefnu í Edinborg í apríl . Lyfin hafa aðeins tafið Samkvæmt riti bandarísku læknasamtakanna hefur dánartíðni af völdum sjúkdóma eins og berkla , kóleru og lifrarbólguveiru , sem talið var að tekist hefði nánast að útrýma , aukist um 58 prósent á tímabilinu 1980 - 1992 . „ Það kom heilbrigðisyfirvöldum í opna skjöldu þegar „ gamlir " sjúk - dómar eins og barnaveiki , kólera , malaría og berklar stungu upp koll - inum á ný , svo ekki sé talað um al - næmi , ebólaveiru og her - mannaveiki , " segir Levins . Læknar um víða veröld tóku sig saman í upphafi árs - ins og skrifuðu greinar í • lækna - og vísindatímarit þar sem þeir vöruðu við hætt - unni af smitsjúkdómum . Þeir sögðu að miklar framfarir í framleiðslu lyfja hefðu ein - ungis tafið framþróun hættu - legra sjúkdóma um stundar - sakir . Bakteríur , veirur og sníkjudýr sköpuðu enn gríð - arlega ógn . Berklar þykja gott dæmi um hættuna en þeir urðu tveimur milljónum manna að bana á síðasta ári . Berklar hafa þróast og breyst þrátt fyrir lyfjakúra , mestmegnis vegna þess að fólk hefur ekki klárað kúrinn . Vegna afar stutts líftíma getur orðið mjög snör breyting á ýmiss konar örverum sem valda sjúkdómum og verða þær smám saman ónæmar gagn - vart sýklalyfjum eins og pensillíni . Þetta er þekkt vandamál í baráttunni við berkla , inflúensu og jafnvel alnæmi . Meðal lausna sem læknar hafa gripið til er að gefa fólki blöndu ýmissa lyfja SMÍTSJUKOOMm I HEIMfNUM Alþjóöaheilbrigöismálastofnunin ( WHO ) fer fram á aukiö fjármagn til baráttunnar viö skæöa smitsjúkdóma eins og malaríu , kóleru og berkla sem geisa á ný og valda dauða WHO metur að smitsjúkdómar hafi orðið 17 milljónum manna að bana árið 1995 , einkum í Afrlku og Suðaustur-Asíu . Ffumudýrasýking af vðldum örveru 10 BANVÆNUSTU SJÚKDÓMARNIR ( 1995 ) Niðurgangs - pestir 3,1 millj . Heilahimnubólga af völdum meninkokka Berklar 3,1 millj. 1 Malaría 2,1 millj Lifrarveiru - bólga B 1,1 mfllj . HIV / Alnæmi 1 millj . UTBREIÐSLAOGENDUR KOMASMITSJÚKDÓMA Heilabólga sem - " _ _ smitast af bjöllum Bráðasmit I öndunar - færum 4,4 millj . Mislingar 1 millj . Nýbura - stífkrampi 500.000 Hringormur og krókormur 165.000 Kíghósti 355.000 Hantaveirulungna - bólga ( af völdum músahlands ) O W Aðrir sjúkdómar Gula Blettasótt af völdum dengue Barnaveiki Kólera Heímild : Atþjóöaheilbrigöismálastofmmin ( WHO ) í þeim tilgangi að drepa skaðvald - inn . Borgirnar eru hættulegar heilsunni En berklar endurspegla einnig aðra ástæðu þess að „ gamlir " sjúk - dómar ráðast á fólk í auknum mæli en það eru yfirfullar borgir . „ Borgarsamfélagið er draumur allra smitbera og einn veikasti hlekkurinn í vörnum manneskjunn - ar , " sagði Cr . Richard Horton , rit - stjóri breska læknablaðsins Lancet , í grein fyrr á árinu . Allt sem berst auðveldlega milli manna , til dæmis þegar menn hnerra eða hósta , þrifst í borgum . Horton spáir ógurlegum inflú - ensufaraldri , eins og þeim sem lagði aö velli um 20 mJJJjónir manna á árunum 1918 - 1920 . Hann segir að þó að stríðsrekstur verði tæknivædd - ari og bani fleiri og tíðni alvarlegra glæpa aukist muni flestir þeir sem deyja um aldur fram liggja í valnum eftir sjúkdóma . Samkvæmt upplýsingum Alþjóða - heilbrigðismálastofnunarinnar urðu bráðasjúkdómar í öndunarfær - um , eins og lungnabólga og barna - veiki , 4,3 milljónum manna að bana í fyrra og hefðbundin niður - gangspest banaði tæpum 3 miUjón - um . Hins vegar létust ekki nema um 500 þúsund manns af völdum al - næmis . Svartidauði skýtur upp kollinum Hrun kommúnismans í fyrrum Sovétríkjum hefur hrint af stað nýrri bylgju þessara sjúkdóma . Jafnvel svartidauði , sem hrelldi íbúa Evrópu fyrir mörgum áratug - um , hefur skotið upp kollinum á af - mörkuðum svæðum í fyrrum Sov - étlýðveldum . Alþjóðaheilbrigðis - Aö nifiurlotum kominn vegna fitu . Heilbrigöisstofnanir í nútímasamfélagi óttast mjög offitu og afleifiingar hennar sem talifi er afi valdi flófibylgju sjúkdóma verfii ekkert afi gert . Mafiur - inn á myndinni er um 500 kíló og þjáist af hjartasjúkdómum , samföllnum æfium , vatnsósa lungum og drepi f holdi . Sfmamynd Reuter málastofnunin segir að það kosti um 1,5 miUjarða króna að hindra framrás sjúkdóma eins og barna - veiki og kóleru en enginn hefur enn viJjað útvega slíkt fjármagn . í Bretlandi þurfti öflugar aðgerð - ir af hjálfu yfirvalda svo bólusetja mætti sjö milljónir skólabarna og koma þannig í veg fyrir mislingafar - aldur . Foreldrar barnanna , sem bólusettir voru fyrir langalöngu , höfðu einfaldlega gleymt að börnum stafaði hætta af slíkum sjúkdómum . Ný afbrigði sjúkdóma geta síðan skotið upp kollinum fyrirvaralaust og án augljósra skýringa . Gott dæmi er ebólaveiran sem herjað hefur á apa og manneskjur á afmörkuðum svæðum Afríku . Ebólaveiran veldur ólæknandi blettahitasótt með þeim afleiðingum að 7 af hverjum 10 fórn - arlömbum deyja . Læknar spá því að slíkir sjúkdómar verði æ algengari því „ smærri " sem veröldin verður . „ Við erum ávallt á eftir nýjum veirum og nýjar veirur munu halda áfram að skjóta upp kollinum svo lengi sem við ferðumst til framandi staða og iðkum frjálslegt kynlíf , " segir smitsj úkdómafræðingurinn Lesley Kay . Að niðurlotum kom - in vegna fitu Aö lokum má geta þess að heilbrigðiskerfið í nútíma - samfélagi stendur nú frammi fyrir vandamáli sem líkt er við meiri háttar farsótt . Þarna koma eiginlegir smitberar ekki við sögu þó spáð sé að þessi vandi muni fara um samfélagið eins og flóðbylgja . Þetta er offita sem læknar frá ýmsum löndum ræddu sér - staklega á ráðstefnu í Barcelona fyrir skömmu . Var niðurstaða læknanna sú að ofát og offita gæti orðið að meira heilbrigðisvandamáli en áður hefur þekkst verði offita ekki litin alvarlegum augum og tekið á henni eins og um hvern annan krónískan sjúkdóm sé að ræða . Reuter Súkkulaðimjólk er fituskert mjólk með súkkulaðibragði - glænýr og spennandi drykkur . Súkkulaðimjólkin er kælivara og alltaf fersk . Hún er ljúffeng og svalandi , beint úr ísskápnum ! Kauptu Súkkulaði - mjólkina í næstu verslun - hún er bragðgóð og létt ! L