Hinir gleymdu sjúkdómar . Loftfélagið , áhugafólk um öndun Loftfélagið , áhugafólk um öndun , nefnist samstarfsverkefni sem vinnuhópur á vegum landlæknisembættisins , tóbaksvarnarnefndar , Félags lungnahjúkrunarfræðinga og GlaxoSmithKline hefur hrundið af stað . Meðal þess sem samstarfsverkefnið beinist að er endurnýjun blástursmælitækja ( spirometry ) á heilsugæslustöðvum um land allt . Ört vaxandi tíðni lungnasjúkdóma , sér í lagi langvinnrar lungnateppu , kallar að mati samstarfsaðilanna á víðtækt samstarf innan heilbrigðiskerfisins . Talið er að 16.000 til 18.000 manns þjáist af völdum langvinnrar lungnateppu hér á landi . Orsökin fyrir því að tíðni langvinnrar lungnateppu hefur aukist , er aðallega sú að fjölmennir árgangar áranna 1930 til 1965 eru að færast upp aldursstigann , en reykingar hafa verið nokkuð útbreiddar meðal þeirra . Um 90% þeirra sem þjást af völdum sjúkdómanna eru reykingamenn . Haldi fram sem horfir er talið að langvinnir lungnateppusjúkdómar verði þriðja algengasta dánarorsökin hér á landi á næstu 20 árum . Jafnframt má gera ráð fyrir því að öryrkjum af völdum þeirra fjölgi . Í dag eru þeir 12. algengasta orsök örorku hér á landi en að öllu óbreyttu mun langvinn lungnateppa verða fimmta algengasta orsök örorku . Þessir illvígu sjukdómar eru í sókn víðast hvar í heiminum um þessar mundir . Af þeim sökum var ýtt úr vör í apríl síðastliðnum alþjóðlega átakinu COPD-GOLD , sem miðar að því að auka vitund jafnt heilbrigðisyfirvalda sem almennings á þessum vaxandi vanda . Langvinnir lungnateppusjúkdómar hafa meðal annars verið nefndir " hinir gleymdu sjúkdómar " sökum þess hversu mjög þeir hafa orðið útundan í vitund almennings . Fyrir tilstuðlan Loftfélagsins munu alls 26 heilsugæslustöðvar , eða um þriðjungur allra heilsugæslustöðva , fá ný blástursmælitæki af gerðinni Spiro 2000 til eignar . Straum af kostnaði við kaup á tækjunum stendur GlaxoSmithKline , en fyrirtækið mun ásamt öðrum aðilum vinnuhópsins fylgja afhendingunni eftir meðal annars með útgáfu fræðsluefnis og með kynningarfundum , þar sem starfsfólki heilsugæslustöðvanna gefst kostur á að kynna sér tækin . Heilsugæslustöðvarnar voru valdar í samráði við landlækni , að lokinni athugun á tækjakosti heilsugæslustöðva á landinu til blástursmælinga . Vonir standa til að hin nýju tæki muni , ásamt fræðslu - og upplýsingastarfi Loftfélagsins , verða til þess að lungnaeftirlit með blástursmælingum verði að föstum lið innan heilsugæslunnar . Helsti vandinn sem heilbrigðiskerfið stendur frammi fyrir samfara aukinni tíðni langvinnra lungnateppusjúkdóma er , hversu seint á sjúkdómsferlinu þeir greinast , með þeim afleiðingum að fáum úrræðum er til að dreifa . Jafnframt bendir Loftfélagið á að með reglubundnum blástursmælingum megi auka til muna tiltækar upplýsingar um ástand lungnaheilbrigðis hverju sinni , sem aftur mun gera ákvarðanir innan heilbrigðiskerfisins á þessu sviði markvissari en ella .