5. mynd . Útbreiðsla svartrottu ( t.v. ) og brún - rottu í Evrópu . Kortið var unnið fyrir rúmum 30 árum ( Van den Brink 1958 ) . draga þá til dauða . Bæði brúnrotta og svartrotta sækja í korn , jafnt á ökrum og í skemmum . Báðar eru félagsdýr sem halda uppi flókinni virðingarröð . Nokkur munur er á lífsháttum þessara tegunda . Báðar klifra vel , svartrottan þó enn fimlegar en sú brúna og hefur líkast til einkum hafst við í trjám í upphaflegum heimkynnum sínum . Hún hefur sést hlaupa eftir vír sem er aðeins 1,6 mm í þvermál . Stað - hæfingar um að svartrotta hafi sog - skálar á löppunum og hlaupi upp gluggarúður standast hins vegar ekki . Brúnrotta grefur göng , syndir og kafar , en svartrotta ekki . Báðar lifa og leíta ætis í híbýlum manna og vöru - skemmum , brúnrotta auk þess í skolp - ræsum , á sorphaugum , í fjörum og víðar . Svartrotta er háðari mannabú - stöðum . Þar sem báðar eru saman í húsi er brúnrotta helst í kjallara en svartrotta á efri hæðum . Viðkoman er feikileg ; þegar nóg er um fæðu gjóta svartrottur allt að 5 sinnum á ári , oft 2 - 8 ungum í senn , brúnrottur jafnvel enn oftar og fleiri ungum í goti . Aðrar rottutegundir eru ekki svona frjósamar . Meðgöngutími er 3 - 4 vikur og ungarnir verða sjálfbjarga um þriggja vikna og kynþroska um tveggja til þriggja mánaða . Rottur í búrum hafa lifað rúm fjögur ár en í náttúrunni eru þær mun skammlífari . Jafnframt því sem brúnrottu fjölgaði og hún breiddist út dró úr veldi svartrottu , sér í lagi í kaldari löndum . í hitabelti og á heittempruðum svæð - um heldur hún sínu gagnvart brúnrottu . Ekki er ljóst hvað valdið hefur þessari þróun . Einhverjar breytingar á bú - skaparháttum manna eða samgöngum að loknum miðöldum hafa orðið til þess að greiða götu brúnrottu vestur 6. mynd . Útbreiðsla svartrottu ( t.v. ) og brúnrottu í Norður - Ameríku ( Whitaker 1980 ) . 142