SKOÐUN Nú í upphafi árs , að loknum stórhátíðum , hefur löngum verið hefð fyrir miklum útsölum . Þó hefur töluverð breyting verið á undanfarin misseri þar sem sífellt fleiri tilboðsdögum er skellt á með reglulegu millibili yfir árið , eins og til dæmis föstudagsfárinu í lok nóvember , sumar - , vetur - vor - og haustútsölum , og kaupæðisköst eru þess á milli . Þá dynja jafnan á okkur auglýsingar um þá félaga Tilboð , Spottprís og Afslátt . Útsölur eru ávanabindandi , jafnt fyrir framleiðendur , seljendur og kaupendur . Framleiðendur og verslanir þurfa að ná skammtímamarkmiðum um sölutölur og lækka til þess verð , en ganga þannig á langtímavirði varanna sem þær selja . Og neytendur læra að bíða með að versla þar til varan fæst á útsölu . „ Og hvað er að því ? “ gæti einhver spurt ? Hverjum finnst ekki eftirsóknarvert að fá „ góðan díl “ ? Frá því á steinöld hefur maðurinn hlaupið á eftir „ góðum díl “ . Hann hljóp á eftir særðum dýrum sem segja má að hafi verið ígildi afsláttar þar sem það útheimti minni orku að ná þeim en þau hraustu og sprettharðari . Síðar beislaði maðurinn náttúruna og fór að ala dýr þar sem það útheimtir enn þá minni vinnu en að elta þau . Það var sem sagt afsláttur af fyrri háttum . Sama má segja um útsölur dagsins í dag – við hlaupum á eftir því sem við teljum okkur geta fengið með minni fyrirhöfn en ella . En stundum hlaupum við á eftir tilboði , án þess að hugsa til enda hvort okkur vanti í raun og veru það sem við getum klófest á góðum kjörum . Þá þurfum við líka að velta fyrir okkur hvort við þurfum allt sem við kaupum . Sækjumst við hugsanlega meira eftir því að ná góða dílnum , en því sem nemur notagildi hins keypta ? En eru bestu kaupin alltaf best ? Neytendasamtökunum berast því miður tilkynningar um að einhverjar verslanir hafi stundað það að hækka vöruverð rétt fyrir útsölur , einungis til bjóða þær á útsöluverði . Slíkt er náttúrlega ekki góðir viðskiptahættir og brjóta í bága við lög . En sannleikurinn er sá , að í þeirri ofgnótt upplýsinga sem við lifum , er oft erfitt að átta sig á því hvað sé „ góður díll “ . Fatnaður er gott dæmi um vörur sem reglulega eru seldar í miklu magni á útsölum og á hverju ári eru flutt inn um 12 kíló af textílvörum á hvern Íslending . Á sama tíma hendum við um 10 kílóum á mann af fötum á ári . Með tilliti til sótspors og kostnaðar sem af þessu hlýst fyrir okkur sjálf og umhverfið komumst við ekki hjá því að spyrja okkur sjálf hvort þetta sé ekki ofneysla . Að eyða til þess að græða , gengur einfaldlega ekki upp og við þurfum ekki að kaupa þá fullyrðingu . Hún er ekki góður díll , hvorki fyrir neytendur né umhverfið . Höfundur er formaður Neytendasamtakanna .