21 / 2006 ( tóku gildi 1. maí 2006 ) , l . 154 / 2008 ( tóku gildi 31. des. 2008 ) , l . 65 / 2010 ( tóku gildi 27. júní 2010 ) og l . 1. gr . Lögin gefa heimild til að veita atvinnuleyfi vegna starfa útlendinga hér á landi í samræmi við stefnu stjórnvalda hverju sinni . [ Merking orða í lögum þessum er sem hér segir : 1 . 4 . Nánustu aðstandendur : Einstaklingar sem teljast nánustu aðstandendur samkvæmt lögum um útlendinga . ] 1 ) 1 ) L. 78 / 2008 , 2. gr. 4. gr . Framkvæmd laganna . [ Velferðarráðherra ] 1 ) fer með yfirstjórn mála samkvæmt lögunum og setur með reglugerð 2 ) nánari ákvæði um framkvæmd þeirra . Vinnumálastofnun fer í umboði ráðherra með framkvæmd laganna . 1 ) L. 162 / 2010 , 25. gr. 2 ) Rg. 339 / 2005 . II. kafli . Leyfi samkvæmt lögum þessum er heimilt að binda skilyrðum öðrum en þeim er koma fram í lögum þessum og ráðherra telur nauðsynleg vegna mikilvægra almannahagsmuna . … 1 ) Óheimilt er hverjum manni , félagi eða stofnun , sem rekur atvinnu eða starfrækir fyrirtæki , hverju nafni sem það nefnist , að ráða útlending til starfa , hvort heldur er um langan tíma eða skamman , [ sbr. þó 4. og 5. mgr. 19. gr. ] , 1 ) eða hlutast til um að útlendingur flytjist til landsins í því skyni án atvinnuleyfis . Starfsfólk fáist hvorki á innlendum vinnumarkaði né innan Evrópska efnahagssvæðisins , EFTA-ríkja eða Færeyja eða aðrar sérstakar ástæður mæli með leyfisveitingu . Umsögn skal liggja fyrir innan sjö daga frá móttöku afrits umsóknar um atvinnuleyfi og ráðningarsamnings . e. Atvinnurekandi ábyrgist greiðslu á heimflutningi útlendings að starfstíma loknum , ef um er að ræða ráðningarslit sem starfsmaður á ekki sök á eða ef útlendingur verður óvinnufær um lengri tíma vegna veikinda eða slysa . Skilyrði fyrir veitingu atvinnuleyfis samkvæmt ákvæði þessu eru m.a. eftirfarandi : a . Enn fremur er Vinnumálastofnun í undantekningartilvikum heimilt að veita tímabundið atvinnuleyfi samkvæmt ákvæði þessu ef viðkomandi útlendingur hefur yfir að ráða sérþekkingu sem jafna má við menntun skv. d-lið 1. mgr . Við framlengingu þurfa skilyrði a - , d - og e-liðar 1. mgr. 7. gr. , sbr. a-lið 1. mgr. , ekki að vera uppfyllt . Heimilt er að veita tímabundið atvinnuleyfi vegna tiltekins starfs hér á landi þegar starfsfólk fæst hvorki á innlendum vinnumarkaði né innan Evrópska efnahagssvæðisins , í EFTA-ríkjum eða í Færeyjum . Heimilt er að framlengja atvinnuleyfið í allt að eitt ár til viðbótar enda séu skilyrði 1. mgr. uppfyllt . Við framlengingu þarf skilyrði d-liðar 1. mgr. 7. gr. ekki að vera uppfyllt . Þegar sótt er um framlengingu á tímabundnu atvinnuleyfi vegna slíkra verkframkvæmda þarf að fylgja með áætlun um hvenær verkframkvæmdinni er ætlað að ljúka . Atvinnuleyfi samkvæmt ákvæði þessu getur ekki orðið grundvöllur óbundins atvinnuleyfis skv. 17. gr. ] 1 ) 1 ) L. 78 / 2008 , 7. gr. [ 10. gr . Við framlengingu þarf skilyrði d-liðar 1. mgr. 7. gr. ekki að vera uppfyllt . útlendingi hafi áður verið veitt bráðabirgðadvalarleyfi , dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða samkvæmt lögum um útlendinga eða dvalarleyfi skv. 3. mgr. 11. gr. laga um útlendinga , og b . Við framlengingu þurfa skilyrði d-liðar 1. mgr. 7. gr. , sbr. b-lið 1. mgr. , ekki að vera uppfyllt . Enn fremur er það skilyrði framlengingar atvinnuleyfisins að atvinnurekandi hafi staðið skil á staðgreiðslu skatta sem og tryggingagjaldi lögum samkvæmt vegna starfa útlendingsins . Dveljist útlendingur hér á landi á grundvelli dvalarleyfis samkvæmt lögum um útlendinga er heimilt að sækja um atvinnuleyfi samkvæmt ákvæði þessu þegar hann er staddur á landinu . Skilyrði er að áður hafi verið veitt dvalarleyfi samkvæmt ákvæðum laga um útlendinga um dvalarleyfi fyrir aðstandendur . Heimilt er að framlengja það um allt að eitt ár í senn með sömu takmörkunum og þegar leyfið er veitt í fyrsta skipti enda séu skilyrði 1. mgr. uppfyllt . Við framlengingu þarf skilyrði d-liðar 1. mgr. 7. gr. ekki að vera uppfyllt . Enn fremur er það skilyrði framlengingar atvinnuleyfisins að atvinnurekandi hafi staðið skil á staðgreiðslu skatta sem og tryggingagjaldi lögum samkvæmt vegna starfa hlutaðeigandi . 3 ) 1 ) L. 154 / 2008 , 2. gr. 2 ) L. 65 / 2010 , 30. gr. 3 ) L. 78 / 2008 , 7. gr. [ 13. gr . skilyrði c - og d-liðar 1. mgr. 7. gr. séu uppfyllt og b . Er þá heimilt að víkja frá skilyrðum d - og e-liðar 1. mgr. 7. gr. , sbr. a-lið 1. mgr. 8. gr . 2 ) Heimilt er við sérstakar aðstæður að veita útlendingi , sem fyrirhugað er að senda hingað til lands á vegum fyrirtækis sem ekki hefur starfsstöð hér á landi , tímabundið atvinnuleyfi , að uppfylltum skilyrðum [ c–e-liðar ] 2 ) Þjónustusamningur við fyrirtæki hér á landi skal liggja fyrir . Nýr atvinnurekandi . Heimilt er að veita nýtt tímabundið atvinnuleyfi samkvæmt ákvæðum 8. – 13. gr. eftir því sem við á vegna tiltekins starfs útlendings hjá öðrum atvinnurekanda en þeim er fyrra leyfið var skilyrt við . 1 ) 1 ) L. 78 / 2008 , 10. gr. [ 17. gr . Óbundið atvinnuleyfi . Heimilt er að veita nánasta aðstandanda útlendings með óbundið atvinnuleyfi sem uppfyllir skilyrði a - og b-liðar 1. mgr. óbundið atvinnuleyfi . 1 ) 1 ) L. 78 / 2008 , 10. gr. [ 18. gr . Óheimilt er að framlengja slík atvinnuleyfi . Hið sama á við þegar útlendingur hefur dvalist erlendis í a.m.k. sex mánuði frá þeim tíma er áður útgefið atvinnuleyfi féll úr gildi enda hafi honum ekki verið veitt leyfi Útlendingastofnunar til að dveljast hér á landi . Umsóknin skal vera skrifleg á þar til gerðum eyðublöðum og skulu atvinnurekandi og útlendingur undirrita hana . Umsókninni skulu fylgja öll þau gögn og vottorð sem Vinnumálastofnun gerir kröfu um til staðfestingar á að uppfyllt séu þau skilyrði sem lög og reglugerðir kveða á um , þar á meðal skriflegur ráðningarsamningur milli útlendings og atvinnurekanda sem báðir aðilar hafa undirritað . Útlendingi , sem hefur gilt dvalarleyfi á grundvelli laga um útlendinga , er heimilt að halda starfi sínu áfram á afgreiðslutíma umsóknar um framlengingu tímabundins atvinnuleyfis enda hafi umsóknin borist Vinnumálastofnun innan frestsins skv. 3. mgr . Heimilt er að synja um veitingu atvinnuleyfis vegna starfa hjá atvinnurekanda sem áður hefur gerst sekur um að hafa ráðið útlending til starfa án tilskilins atvinnuleyfis samkvæmt lögum þessum þrátt fyrir að skilyrði þeirra séu uppfyllt . Útgáfa atvinnuleyfa . [ Ráðherra ] 1 ) getur sett nánari reglur í reglugerð um útgáfu atvinnuleyfa samkvæmt ákvæði þessu í samræmi við stefnu stjórnvalda hverju sinni , svo sem um samstarf Vinnumálastofnunar og Útlendingastofnunar , að fenginni umsögn [ innanríkisráðherra ] . 2 ) ] 3 ) 1 ) L. 162 / 2010 , 25. gr. 2 ) L. 162 / 2010 , 173. gr. 3 ) L. 78 / 2008 , 10. gr. [ 21. gr . [ 22. gr. ] 1 ) Eftirtaldir eru undanþegnir kröfu um atvinnuleyfi : [ a . Ríkisborgarar í aðildarríkjum samningsins um Evrópska efnahagssvæðið , stofnsamnings Fríverslunarsamtaka Evrópu og samnings milli ríkisstjórnar Íslands annars vegar og ríkisstjórnar Danmerkur og heimastjórnar Færeyja hins vegar og aðrir útlendingar sem falla undir reglur framangreindra samninga , með þeim takmörkunum sem þar greinir og nánar skal kveðið á um í reglugerð . ] 3 ) [ Erlendir makar … 4 ) íslenskra ríkisborgara og börn þeirra að átján ára aldri sem eru í forsjá og á framfæri þeirra . ] Vísindamenn og fyrirlesarar að því leyti sem varðar kennslu eða hliðstæða starfsemi . b . d. Fulltrúar í viðskiptaerindum fyrir fyrirtæki sem ekki hafa útibú hérlendis . 1 ) L. 78 / 2008 , 10. gr. 2 ) Rg. 339 / 2005 . [ Vinnumálastofnun er heimilt að afturkalla atvinnuleyfi ef útlendingur eða atvinnurekandi hefur við umsókn , gegn betri vitund , veitt rangar upplýsingar eða leynt atvikum sem hefðu getað haft verulega þýðingu við leyfisveitinguna . Enn fremur er Vinnumálastofnun heimilt að afturkalla atvinnuleyfi þegar skilyrðum fyrir veitingu atvinnuleyfis samkvæmt lögum þessum er ekki lengur fullnægt , svo sem þegar útlendingur hefur starfað hjá öðrum atvinnurekanda en atvinnuleyfi hans er skilyrt við , eða það leiðir að öðru leyti af almennum stjórnsýslureglum . ] 2 ) 1 ) L. 78 / 2008 , 10. gr. 2 ) L. 78 / 2008 , 12. gr. [ 25. gr. ] 1 ) Meðferð upplýsinga . Fái Vinnumálastofnun upplýsingar sem gefa til kynna að brotið sé gegn íslenskum lögum og reglum er stofnuninni heimilt að afhenda hlutaðeigandi eftirlitsstjórnvaldi eða lögreglu , eftir atvikum , upplýsingarnar . ] Útlendingur og atvinnurekandi skulu gefa allar aðrar nauðsynlegar upplýsingar í tengslum við eftirlitið . Lögreglu er heimilt að krefja aðra starfsmenn sem starfa eða hafa starfað einhvern tíma á síðustu þremur mánuðum hjá viðkomandi atvinnurekanda um nauðsynlegar upplýsingar í tengslum við eftirlitið . ] af ásetningi eða stórfelldu gáleysi nýtir starfskrafta útlendings sem ekki hefur atvinnuleyfi samkvæmt lögunum , b . Tilraun eða hlutdeild í brotum á lögum þessum er refsiverð eftir því sem segir í III. kafla almennra hegningarlaga . [ 29. gr. ] 1 ) Samráðsnefnd . 1 ) L. 78 / 2008 , 14. gr. [ 30. gr. ] 1 ) Vinnumálastofnun skal tilkynna allar atvinnuleyfisveitingar og synjanir til Útlendingastofnunar . 1 ) L. 78 / 2008 , 14. gr. VI. kafli . Vinnumálastofnun skal taka ákvörðun um hvort orðið er við umsókn um atvinnuleyfi svo fljótt sem verða má og eigi síðar en tveimur mánuðum eftir að umsókn berst . Þegar fyrirsjáanlegt er að afgreiðsla máls muni tefjast ber að skýra aðila máls frá því . Þeir geta þó veitt öðrum umboð sitt til að fara með málið fyrir sína hönd . [ Ráðuneytið ] 2 ) skal leitast við að kveða upp úrskurð innan tveggja mánaða frá því að ráðuneytinu berst mál til úrskurðar . Að öðru leyti fer um málsmeðferð samkvæmt ákvæðum stjórnsýslulaga . ] 3 ) 1 ) L. 78 / 2008 , 14. gr. 2 ) L. 162 / 2010 , 25. gr. 3 ) L. 78 / 2008 , 15. gr. VII. kafli . Varamenn skulu skipaðir með sama hætti . Gildi milliríkjasamninga . Enn fremur skal fylgja tilkynningunni ráðningarsamningur sem tryggi útlendingnum laun og önnur starfskjör samkvæmt íslenskum lögum og kjarasamningum . Dagsektir mega nema allt að 50.000 kr. á sólarhring . Vinnumálastofnun skal afhenda stéttarfélagi í viðkomandi starfsgrein á svæði því sem útlendingur skv. 1. mgr. starfar á afrit af ráðningarsamningi útlendingsins óski stéttarfélagið eftir því enda liggi fyrir grunur um brot á gildandi kjarasamningi . Tímabundin atvinnuleyfi sem veitt hafa verið fyrir gildistöku laga þessara halda gildi sínu á gildistíma þeirra . 1 ) 1 ) L. 78 / 2008 , 17. gr .