Hver skyldi bera kostnaðinn af sérstökum bankaskatti og gjaldtöku ? Er það ég ? spyr höfundur Óðins . Birgir Ísl . Gunnarsson Árið 2019 var ekki gott ár í efnahagslegu tilliti . Líklega verður enginn hagvöxtur á árinu þó að Hagstofa hafi mælt 0,2% hagvöxt fyrstu níu mánuðina . Sem heita má óskiljanlegt í ljósi þess að nánast allt fellur með okkur þessi dægrin í efnahagslífinu . Fall Wow Air hafði vissulega sín áhrif , en lausafjárkreppan í landinu hefur haft enn verri afleiðingar . Seðlabankinn er hættur að lækka vexti og vill sjá áhrif vaxtalækkana áður en lengra er haldið . Heimur hagfræðinnar er þó ekki fullkomlega fyrirsjáanlegur og undanfarið hafa vextir á markaði hækkað þrátt fyrir stýrivaxtalækkanirnar . Það eru kjöraðstæður fyrir viðskiptabankana að leggja á okurvexti og Arion banki er í óðaönn að taka upp viðskiptahögun Kviku banka . Bönkunum er svosem vorkunn eins og ríkisvaldið þjarmar að þeim : Sérstakur bankaskattur og gjaldtaka , eiginfjárkröfur , bindiskylda , vaxtalaus innlán í Seðlabanka ; þungbært og kostnaðarsamt eftirlit , svo eitthvað sé nefnt , sligar bankana . Nægir að líta til Norðurlandanna um hversu fráleit rekstrar - og samkeppnisskilyrði íslensku bankarnir búa við . Hver skyldi nú á endanum bera kostnaðinn af því ? Talsmenn ríkisrekstrar á bönkum hafa e.t.v. ekki áttað sig á því að rekstur Landsbankans gengur svo glimrandi vel að nauðsynlegt var á árinu að gefa út víkjandi skuldabréf svo bankinn gæti staðið undir kröfu um arðgreiðslu frá fjármálaráðuneytinu . Og fjárfestingarkostir svo undursamlegir að bankinn veit engan betri en að fjárfesta í steinsteypu undir sjálfan sig . - Er ekki tímabært að berjast fyrir aðskilnaði ríkis og banka ? Það eru gríðarleg umbrot í bankaheiminum þessi árin . Fjármálakreppa og fjártæknibylting hefur veikt þá og virði þeirra mun minnka örar á næstu árum . Er skynsamlegt að íslenska ríkið bindi svo ákaflega mikið fé í ósamkeppnisfærum bankarekstri ? Er það áhætta sem skattgreiðendur vilja fúsir bera ? Hafa menn ekkert lært og öllu gleymt um að hér varð hrun ? Og hvað varð um þær hugmyndir fjármálaráðherra að afhenda almenningi eignarhald í ríkisbönkunum með beinum hætti ? Nú er verið að skipa í embætti varaseðlabankastjóra fjármálastöðuleika . Það val skiptir máli því hann mun vafalaust miklu ráða um hvort krónuskortur verður viðvarandi í hagkerfinu . Þá rifjast upp frétt fyrir Óðni , sem Ríkisútvarpið flutti haustið 2010 , um að tjón , sem ráðherrar hefðu valdið með vanrækslu sinni í bankahruninu , hafi numið a.m.k. 11.000 milljörðum króna . Í næsta fréttatíma var talan leiðrétt og var víst 1.000 ma.kr . Í hádegisfréttum RÚV um daginn kom enn ein frétt eins og enginn hefði verið gærdagurinn . Viðmælandinn sá sami og kvöldið áður , Guðrún Johnsen , lektor í HR og síðar stjórnarmaður í Arion banka . Þá hafði tjónið víst minnkað í 400 - 500 milljarða . Guðrún , sem nú er meðal umsækjenda um varabankastjórastarfið , sagði að tjónið fælist að miklu leyti í gjaldþroti Seðlabankans . Er rétt að vera með varabankastjóra í Seðlabankanum sem er ókunnugt um að seðlabanki getur ómögulega orðið gjaldþrota í eigin mynt ? Einnig giskaði Guðrún á að beint tjón ríkissjóðs myndi verða a.m.k. 100 milljarðar vegna Icesave . Það reyndist markleysa eins og allir helstu lögfræðingar landsins höfðu sagt . En þetta er aukaatriði . Aðalatriðið er að í Seðlabankann á ekki að veljast fólk sem veldur múgæsingu og ringulreið meðal landsmanna , síst auðvitað til þess að vera æðsti varðstöðumaður peningalegs stöðugleika landsins . Til gamans má svo geta að seðlabankastjórinn Ásgeir Jónsson lagði ásamt Hersi Sigurgeirssyni mat á tjón ríkissjóðs vegna ætlaðrar vanrækslu ráðherranna . Það reyndist á endanum vera hagnaður upp á 286 milljarða að nafnverði . Forsætisráðherrann Katrín Jakobsdóttir ber ábyrgð á skipan varaseðlabankastjóra . Vona verður að ekki fari fyrir bankakerfinu eins og raforkukerfinu í óveðrinu á dögunum . Engir hafa barist jafneinarðlega gegn uppbyggingu raforkukerfisins á Íslandi og Vinstrigræn . Allt til þess að aftra stóriðju . Nema reyndar á Bakka og í Helguvík . Í tíð norrænu velferðarstjórnarinnar 2009 - 2013 ákváðu Vinstrigræn að nota skattfé til að greiða niður byggingarkostnað og rekstur tveggja kísilverksmiðja . Því er spáð að þegar kísilverksmiðjur United Silicon í Helguvík og PCC á Bakka við Húsavík ná fullum afköstum muni kolanotkun hafa aukist um 60% á Íslandi . Aldarfjórðunginn á undan jókst hún um 100% þess utan . Það er sögulegur árangur hjá Vinstrigrænum í loftlagsmálum . Þegar óveðrinu 10. desember slotaði kom í ljós að það voru fyrst og fremst heimilin í landinu sem urðu fyrir barðinu á lélegu viðhaldi raforkukerfisins . Ætli þeir rafmagnslausu norðanmenn , sem kusu Steingrím J. og Katrínu J. vegna kolaversins á Bakka , muni þakka þeim það í kjörklefanum aftur ? Óðinn er pistill sem birtist í Áramótariti Viðskiptablaðsins og Frjálsrar verslunar . Áskrifendur geta nálgast blaðið undir Tölublöð , aðrir geta skráð sig í áskrift hér .