F 12 MORGUNBLAÐIÐ , LAUGARDAGUR 12. OKTÓBER 1968 Johannes Jósefsson á Borg — Minning Af tryggð var þér gefið hjá trölli og día hið tállausa íslenzka hjarta , og hátt yfir niðdimma nóttina rís nafnið þitt minningabjarta . Sjá , oft fór þér Jóhannes bálviðri um barm og bræði um andlits þíns grettu , og þó bjó þér svikalaust sumar við hvarm og sóLskin í handtaki þéttu . Og því er sem Fjallkonan felur sinn harm . og sólskin í handtaki þéttu . I. Jóh. K Mesti íþróttamaður íslands og liinn víðkunnasti þeirra allra , i { Tóhannes Jósefsson , grímukappi jÞg fyrrverandi eigandi og hótel - ítjóri að Hótel Borg , er falinn fcð faðmi frónskrar moldar , 85 j & ra að aldri . | Í Lokaglíma Jóhannesar á Borg Jparð bæði löng og ströng . En fcann varð , eins og Þór forðum , ' fiS lúta lögmálinu mikla og Elli tnæddi hann til uppgjafar þeirr - | tr , sem hann mætti með hinni Víðfrægu karímennsku sinni , skap íestu og sálarró . > í bók þeirri , er kom fyrir al - Inenningssjónir á jólum 1964 og Bkráð var eftir frásögn hans og , Ijallar um meginþættina í hinu , viðburðarríka lífi og víðreistu æfi Jóhannesar , segir hann sjálfur þessi fáu orð framan við bókar - ftfnið : ,, í þessa bók hefur höfundur skráð það eitt , sem ég vildi seg.ja og með þeim hætti , sem I ' ég vildi það sagt hafa . " ' • Þessi orð , þýðing þeirra og inn tak , lýsa Jóhannesi afar vel . | > etta vitum við og finnum , vinir fcans , sem áttum því láni að fagna feð kynnast náið hinum sérstæða jnanni og persónuleika , Jóhann - tsi Jósefssyni . Hann hefur sjálf - | u * sagt allt það , er hann vildi iagt hafa og við það verður , fckki bætt nú / við brottför hans héðan frá okkur . Hitt vitum við | afnvel , að ótal margt merkilegt 0g frásagnarvert var við frá - tögn bains bætandi . En það vildi hann sjálfur eiga með sínum nán tistu og vinum sínum og kaus fcízt að bera á borð né torg , i > g því síður æskti hann þess , ' bS fjölyrt yrði um hann farinn , timfram eigin frásögn . i Jóhannes Jósefsson var ekki 1 inargmáll maður . En hann frar þeim mun gagnorðari , íannorður og hreinskilinn , iHann grundaði skoðanir af hákvæmni og mótaði þeim Btefnumið , sem ekki var frá vik - K5 . Engircn málaflækjumaður vair hann og fyrirteit slíkt háttarlag . Hann var frá öndverðu ákaflega kröfuharður við sjálfan sig og Slíks hins sama krafðist hann af öðrum . Allra manna var hann lausastur við tortryggni og hann vildi í lengstu lög geta treyst öðrum . En brygðist slíkt traust , Var líka trausti og trúnaði frá hans hendi lokið í eitt skipti fyrir öll . Þannig var hann hrein Bkiptinn , hreinryndur og tröll - tryggur þeim , sem hann kaus sér Itiil vina . Rúmir þrír áratugir eru liðnir frá því er fundum okkar Jó - hannesar bar fyrst saman . O - rjúfandi vinátta var með þeim Johannesi og föður mínum frá barnæsku þeirra á Akureyri . Mér vair sú gæfa gefin að ganga krókalausa leið inn í vináttu þessara göfugmenna , sem þó voru tim svo margt ólíkir . Sú vinátta hefur vaxið og eflst ár frá ári ög þó ef til vill mest hin síð - ustu arin , eftir að lokaglíman ttiikla hófst af alvöru fyrir glímu kappanum heimskunna , Jóhann - esi á Borg , sem tókst , úr sár - ustu fátækt norður á Oddeyri , með iárnvirja sínum og karl - mennsku , að kynna land sit * og þjóð út um viða veröld og jafn - framt að verða höfðingi á „ setri sínu " , þar sem hann setti óaf - mánanlegan svip á höf uðstað land ins á miðju æfiskeiði og jafnan síðan , en Hótel Borg , í hjarta Reykjavíkur , er í því efni minnis varði æfi þessa merka manns . Það var aldrei neinn meðal - memiskubragur á för Jóhannes - ar . Víkingslumd hans og hið ó - venjulega líkamlega atgerfi leyfði slíkt ekki . Hann fór heilí úr höfn og kom heill í höfn og lét aldrei storma , brim né boða hefta för sína né knésetja framgang sinn og frama . Skaphöfn hans var þess háttar að markið var sett og þyí varð að ná . Þessvegna var hann virtur og dáður mest af þeim , er þekktu hann bezt og reyndu hann mest . Slíkt mat hann lika meira en allt annað en sneyddi hinsvegar hjá því að gera hosur sínar grænar fyrir fjöldanum . Jóhannes á Borg var víðlesinn og margfróður maður . Hann unni fögrum skáldskap og las hann á mörgum tungumáíum . Umfram annan skáldskap unni hann ¦ ljóðlistinni . Mest dáði hann Matt hías Jochumsson íslenzkra skálda fyrir sakir yf irburða andlegt flug , Hannes Hafstein , sakir karl mennsku og drengskapar og Ein ar Benediktsson sakir vitsmuna í ljóðlistinni . Hann átti í fórum sfaum merkilegt og geysimikið safn af lausávísum ótatmargra höfunda og henti þær gjarna á lofti með leiftur í augum , þá er við sátum á tveggja manna tali , enda var hann sjálfur smefck vís á íslenzkt mál og hagorður vel . En slíkum kunnáttu - og á - hugamálum sínum flíkaði Jóhann es fáum . Veiðimaður var Jóhannes á Borg svo af bar , hvort heldur var með byssu og boga eða línu hjól og stöng . Hann var lista - maður í veiðimennsku sinni og hafði tamið sér þroskaða og eft - irbreytniverða veiðimenningu . Hann unni útivist í faðmi ís - lenzkrar náttúru , en ísland var honum allt , ættjarðarástin svo heit og sterk að allt annáð varð að lúta fyrir henni . Æska fslands var Jóhannesi glímukappa heilagt hugðarefni . Hann skipaði sér kornungur í félagssveitir æskunnar , var stofn andi Ungmennafélaganna á fs - landi og fyrsti formaður fyrsta ungmennaféíagsins , sem stofnað var , Ungmennafélags Akureyrar enda kjörinn heiðursfélagi Ung - mennafélags íslands og íþrótta - sambands íslands . Nú er þessi a'ldni „ víkingur " fallinn að foldu . í lokaátökun - um varð hann þeirrar mikiu gæfu aðnjótandi að búa við ó - venjulega og frábæra umhyggju ást og hlýleika síðari konu sinn ar , Brynhildar Sigurðardóttur . Dóttir Brynhildar , maður hennar og ung börn þeirra vörpuðu birtu og gleði í sál hins aídna kappa . f návist þeirra leið hon - um vél og naut æfikvöldsins , sáttur við allt og alla . Vinátta Jóhannesar Jósefssonar var meira en gulls ígildi . Hún gaf fordæmi til eftirbreytni svo sem og ölí lífsbarátta hans , karl mennska , þróttur , drengskapur og ættjarðarást . Á Jóhannesi Jó - Fæddur 28. 7. 1883 — Dáinn 5. 10. 1968 Hniginn í valinn horski drengur kempan knálega og kostum búna . Falla um siðir að foldarbarmi stofnar traustir sem stráin veik . Man ég þig ennþá frá æskudögum íturvaxinn með eld í barmi , djarfan , framsækinn , fremstan sveina , bálaði í augum hin bjarta glóð . Ungur fórstu þér frama að leita með frændum vorum á fróni „ Dofra " , kominn svo heim þú kenndir okkur æskumenningu og íþróttaval . Aftur fórstu svo út í heiminn frægð þar hlaustu með fremstu þjóðum glímukappinn sem garpar hylltu með íþróttaflokk er af öðrum bar . Man þig ennþó hún Akureyri hugstæðastan af hennar sonum . Þráði það eitt um áraraðir til föðurhúsa að fá þig heim . Aldrei varð henni að óskum sínum Reykjavík tók þig sem rekka fleiri . Því hafa aðstæður eflaust ráðíð að aðswtur kaust þar og athafnasvið . Ganga þfn ðll var með glæsibragði þar til ellin þig aldinn lagði . Far þú nú heill til feðra vorra signi þig drottins dýrðlega hönd . Hjörtur ( Vlafsson . sefssyni sannaðist betur en á flestum mönnum öðrum : „ Heilir hi'ldar til , heilir hildi írá koma hermenn vorgróðurs íslands . " Far vel , góði vinur . Þús - undfaldar þakkir . Jakob V. Hafstein . Eg kynntist Jóhannesi á Borg þegar ég var unglingur . Þá var hann orðinn heillaður af lax - veiðum og kom því oft til Borg - arness á leið sinni til veiðiánna í Borgarfirði . Einhvern veginn skapaðist það þannig að hann tók okkur Kristján á Ferjukoti að sér . Auðvitað litum við ungl - ingarnir upp til þess manns sem hafði unnið stórfelld afrek út - um allan heim og verið mesti í - þróttagarpur landsins . Hann gaf okkur skýrar fyrirskipanir sem við hlýddum skilyrðislaust enda fannst okkur ekkert sjálfsagðara . En þegar hann komst að því að við vorum aldir upp við lax - veiðar og höfðum stundað þær frá því við vorum smá tappar , hættu fyrirskipanirnar og hann tók fegins hendi við því litla sem við gátum miðlað honum af kunnáttu okkar . Aldursmunur - inn hvarf og við tók vinátta sem hélzt ævilangt . f mörg ár hafði Jóhannes veiði réttindi í Hítará . Þar byggði hann sér veiðihús sem hann kallaði Lund eins og æskuheimili sitt . f Hítará er veiðisvæði sem nefnt er Grettisstiklur . Sagt er að Grettir hafi veitt þar lax er hann hélt til í Grettisbæli , sem er þar nokkru ofar . Þessu veiði - svæðí hafði Jóhannes hvað mest ar mætur á . Þegar « hann hafði dregið lax á þessum slóðum tók hann gjarnan lífinu með ró , sett ist niður , dró upp nestispakka sinn og fékk sér kaffisopa . Var þá stundum sem hann kýmdi á góðlátlegan hátt um leið og hann horfði í áttina til Grettis - bælis og kinkaði kolli til Grett - is vinar síns . Árin liðu og ég réðist til Jó - hannesar að Hótel Borg . Þar kynntist ég honum á allt öðrum vettvangi . Hann virtist hrjúfur á yfirborði , en starfsfólkið sem unnið hafði hjá honum lengi , mat hann mikils . Hann hafði þann sið er hann réði til sín starfs - fólk , að ganga frá öllu munn - lega . Það starfsfólk sem lengst hafði unnið fyrir hann vissi að loforð hans og útrétt hönd var jafn áreiðanlegt og langur skrif legur samningur . Enda var margt hjúa hans sem fór aldrei frá honum . Það kallaði hann aldrei annað en húsbóndann og mat hann því meir sem það kynntist honum nánar . Á undan Jóhannesi höfðu ver ið ýmsir ágætir brezkir lávarð - ar sem stunduðu laxveiðar í án - um f Borgarfirði . Jóhannes bar aldrei lávarðartign á þessa heims visu . En fólkið í Borgar - firðinum sem kynntist honum mest og bezt , krýndi hann lá - varðartign á sinn eigin hátt . Það gleymir honum aldrei . Þegar Jóhannes kvaddi Hítar - á fyrir nokkrum árum , þá farinn að heilsu , var sem hann væri að kveðja lífið . Lífsgleðin var þorr in . Jóhannes kom í mörg ár á hverju vori til Borgarness á leið sinni til veiðistaða . Þá heimsótti hann ávalt foreldra mína . f því sambandi minnist ég orða móður minnar er hún sagði að henni finndist vorið þá fyrst vera kom - ið þegar hún heyrði í heiðlóunni og Jóhannes á Borg hefði komið í heimsókn . Sjálfur minnist ég manns sem var stórfenglegur persónuleiki sem ég mun aldrei gleyma . Þau kvöddu landið jafnt þetta haust , heiðlóan og Jóhannes á Borg . Jóh Afagnússon ÞEGAR ég stend yfir moldum' vinar míns , Jóhannesar Jósefsson ar , þá er ég að kveðja mann , sem var sérstæður persónuleiki og ólíkur öðrum mönnum á marga lund . Hann var mesti ís - lendingur , sem ég hefi kynnst , og sennilega hefir bann verið líkastur fornköppunum frægu , af síðari tíma mönnum . Þegar skap hans var harðast og vöðv - arnir stæltastir hefir hann vafa lítið verið fræknasti íþróttamað ur landsins , þekktur erlendis og dáður af hverju mannsbarni í landinu , og fyrirmynd var hann ungum mönnum , sem dáðu afl og hreysti . Frá erlendum fjölleikahúsum barst hróður hans og sagnir mynduðust um íslendinginn sem skoraði á blámenn og berserki til átaka , en enginn vissi til þess , að hann hefði nokkurn - tíma fallið fyrir þeim . En nú þegar Elli kerling hefir lagt þennan hálf níræða heiðurs - mann að velli , vil ég minnast að nokkru á það afreksverk sem hann vann eftir að hann kom al - kominn til fslands , skömmu fyrir 1930 , eftir ára langa dvöl erlend is . Alþingishátíðin árið 1930 var enginn hversdagsviðburður í lífi okkar fámennu þjóðar . Þá sóttu landið heim fyrirmenn og full - trúar annarra þjóða , auk fjölda annarra erlendra manna . Sá var þó gallinn á , að hvergi var hægt að hýsa þetta fólk svo sæmandi væri . Og þá skeður það , að Jóhann - es Jósefsson Iyftir því grettis - taki , sem engum öðrum var fært . Hann bjargar heiðri íslands . Hann byggir Hótel Borg . Fyrir þetta afrek varð Jóhannes fræg - ur á nýjan leik . Hótel borg var reist af svo miklum myndarbrag og framsýni , að enn er þetta hús glæsilegur minnisvarði þeirra sem að byggingunni stóðu . Þegar Jóhannes fann aldurinn færast yfir , seldi hann Hótel Borg í árslok 1959 , enda hafði hann þá stjórnað fyrirtækinu um 30 ára skeið . Við eigendaskiftin á Hótel Borg hófst kunnings - skapur og síðar vinátta okkar Jóhannesar . Gömul sögn segir , að maður þekki ekki manninn fyrr en mað - ur hafi haft við hann viðskipti . í þeim samskiftum , sem ég átti við Jóhannes örlaði fljótt á þeim eiginleikum , sem sjálfsagðir þóttu hjá söguhetjum fornbók - menntanna : Orðheldni og traust ! Nú þegar þessi heiðursmaður er horfinn sýnum , vil ég fyrir . hönd okkar eigenda Hótel Borg - ar votta honum virðingu og þökk , og ástvinum hans biðjum við blessunar . Aron Guðbrandsson . Kveðja frá U.M.F.l. Ungmennafélagshreyfingin sér djúpar rætur . Stofnendur hennar , þeir Jó - hannes Jósefsson og Þórhallur Bjarnason , setja þó að sjálfsögðu á hana persónulegt mót . Jóhannes hverfur að vísu snemma af vettvangi félagsskap - arins og brýtur sér braut af eig -