E , I nn haf ði heimurinn tekið veltu . Og allt var á sínum stað . Ég einn varð eftir hangandi á hvolfi . En enginn veitti því at - hygli . Þann tólfta ágúst var fanginn sem náðist á flótta , múraður inní vegginn á fjórðu álmu . Rökkur . Er þa'ð færist yfir , verður allt í herberginu annar - legt og draugslegt . Og allt sem kom inn með því fyllir herberg - . ið efnisvana hreyfingu , nærri hljóðlausu hvísli — og þessum kynjasögum . Þær fylgja mér ávallt . Þær eru í mér . Fyrri hluti . ÞÖGN Rökkur . Einsog hárbeitt lag gegnum heila minn . Höfuðverk - ur . Ringulreið . Ókunnugir menn komu í herbergi mitt . Og allir hlutirnir í því hreyfðust úr sín - um föstu skorðum og liðu af stað . Síðan varð allt eðlilegt aft - ur . Þögn . Nema raunalegt hljóð af kæfðum höggum . Það er ef til vill blóði'ð sem dunar í gagnaug - um mínum . Eða ómur af klukku . Hugur minn er ringlaður , hugsanir mínar á reiki . Ég næ þeim saman en þær ganga mér úr greipum . Ég get ekki lengur haldið þeim í holum lófa . Hvern - ig veit ég , hver þeirra er mikil - væg ? Hvernig finn ég sannleik - ann ? Höfuð mitt er fullt af þoku og vatnssósa heili minn skýtur upp hvítum , lífvana gróðri — hug - myndum en ekki sannleika . Hann fyllir huga minn . Þokan er í huga mínum . Ég drukkna í henni . Einn , tveir , þrír . Frá opnum glugganum berst kaldur , hrá - slagalegur vindur og með hon - um eitthvað annað , ólýsanlega dapurt . Og kuldinn og hryggðin skolast inn í æSar mínar , smjúga inn í hjarta mitt . Einn , tveir , þrír . Þau mynda dreggjar í lung - um mínum , þau loka munninum , þau herpast aS hálsinum eins og stálhringur . Einn , tveir . Rökkrið þéttist . Úr myrkrinu , eins og gegnum gruggugt vatn , skríður eitthvað græhleitt upp á gluggann . Það loðir vi'ð glugga - rúðuna , þrástarir inn í herbergið . Ég læt aftur augun . Þrír , fjórir , fimm . Ég lít upp . Það er horfiS . En starandi augnaráSið er eftir . ViS flúSum úr fangabúSunum . Við hlupum . Við gengum gegn - um skóginn . Við gengum um nætur . Þá tognaði hann í ökkla - lið . Ég bar hann á bakinu . Aft - ureldingin stöðva'ði okkur . Við leyndumst í hlöðunni . Þar var þefur af rotnandi heyi og mykju . Allt í fari okkar var uppljóstr - un — föt okkar , tærð , órökuð andlit okkar . Slasaður ökkli hans . Við földum okkur í hlöð - unni í skóginum . Maður gægðist inn gegnum gluggann . Ég man eftir augum hans . Ég vissi að hann myndi framselja okkur . Ég sá það í augum hans . Mér var ljóst að þetta var endirinn . Annað varð mér einnig ljóst þar sem ég fann hann horfa á okkur . Það var þá sem mér virtist heimurinn hafa tekfð veltu : það augnablik varð möndullinn , sem veröldin snerist um . Ef til vill var það eingöngu fjarlægu maura EFTIR ALEXANDER URUSOV vegna þess að ég var hálf-sof - andi . í þvingaðri , óeðlilegri stell - ingu . Svo þvingaðri , að skyndi - lega stóð allt skýrt fyrir mér . Mér varð Ijóst að tími var til kominn að fara . Einn . Ég vissi þá að ég myndi fara , einn . Ég skildi við hann liggjandi í hlöðunni , sem þefjaði af rotn - andi heyi og mykju . Ég leit aftur . Hann lá hreyfingarlaus . En ekki sofandi . Einnig hann skildi allt á þessu augnabliki . Að biðja einhvers hefíii verið' fjar - stæða . Svo hann lá þögull . Og nú er hann múraður í vegg . En ég lifi . Og hann kemur oft að finna mig . Þegar hann kem - ur , tölum við aldrei um það sem gerðist . Eða um sekt mína . Hann hefur aldrei nefnt hana einu orði við mig . Alexander Urusov er ungur sovézkur rit - höfundur úr hópi svonefndra SMOG - rithöfunda . Sagan , sem hér birtist , er þýdd úr ensku . Nótt . Ljósnálar í umlykjandi' myrkri . Og fölur , útmáður fern - ingur gluggans . Skiki af skýgrá - um himni . RAUNASÖGUR SAGÐAR MÉR MEÖAN ÉG HAFÐI HÖFUÐ - VERK , AF MANNINUM SEM VAR INNIBYRGÐUR 1 . Fjarlægur mauratroðningur . Við ferðuðumst með lest , augu okkar einblíndu á gluggana . Fyr - ir utan sá ég ekkert nema þoku . Við geystumst yfir endalausa eyðimörk og kringum okkur var aðeins þoka og myrkur . Eina hljóðið var urgandi hvinur í hjólunum . Endrum og eins birt - ust borgir í nóttinni og við sáum ljós . Þetta var aðeins sjónhverf - ing og við vissum það . Kringum okkur var þokan ein . Og nóttin var ekki til . Þó viku augu okkar aldrei frá gluggunum . Gegnum þokuna sá - um við endalausa lest naura hreyfast meðfram brautinni . Endalausan mauratroðning . Öðru hvoru jókst fjarlægðin milli okk - ar og maurarnir hurfu í þokuna , svo minnkaði hún á ný og við gátum jafnvel heyrt lág ^ ærar raddir þeirra , hvísl þeirra . Þær voru eins og þurr , skrjáfandi lauf í skógi . Óendanleg fylking maura , sem skríða gegnum þokuna nótt og dag . Þeir eiga sér enga nótt . Og við , að eilífu farþegar í þessari lest , þyrptumst kringum glugg - ana og hlustu'ðum á raddir þeirra . Raddir eins og þurrt skrjaf í laufi . Laufin feykjast og fólk , hæg - fara og gult eins og laufin . And - lit þeirra eru þurr og skrælnuð eins og aldagamalt bókfell . Að - Framhald á bls. 14 LATUM Stríð hér , stríð þar , eldar um allan heim ; og manuúðin talar með æðru um óráð í fari mannsins , finnur til með þeim sem glötuðu og þjáðust ans hún tryði að stríð kæmu til af slysni . Grúskarar leita enn eftir svörum til bóka ans þeir tryðn að sagan gæti frætt þá um manninn og eilífar drápsaldir hans . Suniir gengu svo langt að trúa á framþróun lífsins , dirfðust að nefna með kulda ýmis nöfn , Khan , Makkíavelli , Hitler , Stalín , orsök , morð , mannhatur , ans þeir héldu að manninum væri sjálfrátt , ans þeir héldu að Kromwell og Hitler væru hið ílla , og samkvæmt ræðum þeirra og hundruðum bóka Iáðist þeim að sjá hvaða hjúkrun þeir inntu af hendi . Og þeir dirfðust í barnskap mannelsku og heilagrar bræði að hugleiða guðmannlega tilveru , lángtum meir en þurfti um amstrandi fátæki mannsins , nefndu stríðum orðum : göígi , mannúð , bræðralag , minulusl á ríki þúsund ára án þess að blygðast sín , ans þeir héldu að maðurinn tæki tali , ans þeir tryðu að sagan segði eitthvað af viti , ans þeir þættust þess vísir að maðurinn vissi hvað væri að gerast dag með degi . Þeir gengu svo lángt að hrópa : Stríð eru slysni í sögu mannsins ! Johnson , Gandi , Mússolíni , segja þeir öld eftir öld og gera upp á milli hæíni eins og annars , ans nokkru skipti hvort einhver er öðrum djarfari að benda á veg , allir jafn blindir ; en öld eftir öld fylgist með okkur tíminn , giottandi , þögull , hversu margir sem myrða . Sá grunur vaknar : hvort okkur er sjálfrátt , hvort Hitler ber ekki þökkum huga að nefna eða kaþólska kirk ju , sem manninn tamdi um aldir ; eða hver hefur aflað honum þvilíks aga , að honum var haldið í skcfjum öld eftir öld , talinn og merktur ans gripur svo hann týndist ekki ? Eða voru þeir hótinu betri sem gáfu hjörtu sin guði , kærleiksrík flónin þau arna sem trúðu að gruð væri mildur , blygðuð ans hundar þegar þau bar fyrir hann , því guðlnum væmdi við sætlegum kærleik þeirra , þar til þeim skildist að hann var miskunn firrtur og barði þá þar til þeir hröktust á braut . 4 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 17. september 1967