Tóku gildi 1. júlí 1985 . Breytt með l . 53 / 1990 ( tóku gildi 31. maí 1990 ) , l . 92 / 1991 ( tóku gildi 1. júlí 1992 nema 103. gr. sem tók gildi 9. jan. 1992 ) , l . 50 / 1993 ( tóku gildi 1. júlí 1993 ) , l . 7 / 1996 ( tóku gildi 1. okt. 1996 ) , l . 82 / 1998 ( tóku gildi 1. okt. 1998 ) , 31 / 2003 ( tóku gildi skv. fyrirmælum í 4. gr. ; EES-samningurinn : XVIII. viðauki tilskipun 93 / 104 / EB og 1999 / 63 / EB ) , l . 59 / 2003 ( tóku gildi 7. apríl 2003 ) , l . 126 / 2011 ( tóku gildi 30. sept. 2011 ) . Lög þessi gilda um alla sjómenn á íslenskum skipum . V. kafli um brot á lögum þessum og um refsingar eftir því sem við getur átt . 5. gr . Útgerðarmaður skal sjá um að gerður sé skriflegur ráðningarsamningur ( skiprúmssamningur ) við skipverja . Samningur skal vera í tvíriti og heldur hvor sínu eintaki . Í samningnum skal meðal annars greina : 1. fullt nafn skipverja , fæðingarár og dag , heimili og nafnnúmer , 2. stöðu hans á skipinu , 3. nafn og heimilisfang nánasta aðstandanda eða ættingja , 4. ferð þá eða tímabil sem skipverjinn er ráðinn til , hvar ráðningu skuli slitið og uppsagnarfrest sé um það samið , 5. umsamið kaup , m.a. fyrir aukavinnu eða yfirvinnu , 6. önnur hlunnindi . Sérhver skipverji skal hafa sjóferðabók sem [ ráðuneytið ] 1 ) lætur gera . Skipstjóri geymir sjóferðabók skipverja meðan skipverji er í skiprúminu . Skipstjóri skal sjá til þess að um borð í skipi sé ætíð eintak af sjómannalögum , eins og þau eru á hverjum tíma , sem allir skipverjar geti kynnt sér . [ Ráðherra ] 1 ) getur sett reglur um hærra aldurslágmark skipverja við tiltekin störf allt upp að 18 ára aldri . Eigi má hafa yngri mann , karl eða konu , en 18 ára við vinnu á farþegaskipum og flutningaskipum að nóttu til , þ.e. tímabil sem varir í a.m.k. níu samfelldar klukkustundir , þ.m.t. tímabilið frá miðnætti til klukkan fimm að morgni . 9. gr . Hafi eigi verið samið um hvar skipverji fer af skipi verður samningi einungis sagt upp á þann veg að skipverji fari af skipi í íslenskri höfn sem skipið kemur til . Sé skipverji ráðinn um ákveðinn tíma eða hafi hann sagt upp stöðu sinni með tilteknum uppsagnarfresti og endi ráðningarsamningur meðan skip er í ferð þá skal samningurinn gilda þar til skipið kemur til hafnar . Þetta gildir þó ekki um þær hafnir erlendis sem um getur í 2. mgr . Sé skipverji ráðinn um ákveðinn tíma eða til ákveðinnar ferðar og verði hann kyrr á skipinu eftir að ráðningartíminn er liðinn eða ferðinni er lokið en eigi gerður nýr samningur um höfn þá þar sem skipverji skal víkja úr skiprúmi gilda ákvæði 9. gr. og 1. og 2. mgr. þessarar greinar eftir atvikum . Þetta á þó eigi við um lausn úr skiprúmi skv. 18. gr. 14. gr . Skipverja ber að tilkynna skipstjóra um vilja sinn til heimferðar með minnst 20 daga fyrirvara . Þegar þannig stendur á á skipverji aðeins rétt á kaupi fyrir þann tíma sem hann er í skiprúminu . 19. gr . Skipverji skal bera fram kröfu um lausn af þessum sökum svo skjótt sem við verður komið eftir að hann fær vitneskju um aðstæður . Ef skipverji er ráðinn til ákveðinnar ferðar og ferðinni er breytt til muna á hann rétt á að krefjast lausnar úr skiprúmi með skilmálum 2. mgr. 20. gr . Um greiðslu á kaupi , ferðakostnaði og fæðispeningum fer þá sem segir í 25. gr . Eigi heimilar það skipverja að krefjast lausnar úr skiprúmi þótt skipstjóraskipti verði á skipinu . Skipstjóri getur vikið skipverja úr skiprúmi ef : 1. skipverji verður lengur en um stundarsakir ófær til vinnu vegna veikinda eða slysa , 2. skipverji er haldinn sjúkdómi sem öðrum mönnum á skipi stafar hætta af , 3. læknisskoðun skv. 33. gr. leiðir í ljós að skipverji er eigi fær til að vinna starf sitt þótt eigi sé hann sjúkur . Ef skipverja er vikið úr skiprúmi áður en ráðningartími hans er liðinn og án þess að heimild sé til þess í 23. eða 24. gr. á hann rétt á kaupi þann tíma sem mælt er fyrir um í 9. gr . 26. gr . 1 ) 1 ) L. 59 / 2003 , 1. gr. 5 . Um kaup skipverja . Skipverji á ekki rétt á kaupi fyrir þann tíma sem hann hliðrar sér hjá að vinna án þess að næg ástæða sé til . Fækki skipverjum meðan ferð stendur yfir skulu kaupgreiðslur , sem af því leiðir , skiptast á milli þeirra sem eftir eru að tiltölu við aukna vinnu hvers þeirra um sig hafi þeir eigi fengið hana greidda sem yfirvinnu . Fækki stýrimönnum meðan ferð stendur yfir skulu kaupgreiðslur , sem af því leiðir , skiptast á milli skipstjóra og stýrimanns eða stýrimanna í hlutfalli við aukna vinnu hvers þeirra um sig hafi þeir eigi fengið hana greidda sem yfirvinnu . 31. gr . 32. gr . Hafi skipstjóri ástæðu til að ætla að skipverji sé sjúkur skal hann sjá til þess að skipverji gangist undir læknisskoðun sé þess kostur . Sé sjúkur eða slasaður skipverji skilinn eftir erlendis skal skipstjóri fela hann umsjá íslensks ræðismanns eða sjá honum sjálfur fyrir góðri umönnun ef ræðismaður er eigi á þeim stað og tilkynna þetta þeim ræðismanni sem næstur er og jafnframt nánustu aðstandendum skipverja ef hann óskar þess . Ef skipverji verður óvinnufær vegna sjúkdóms eða meiðsla sem hann verður fyrir meðan á ráðningartíma stendur skal hann eigi missa neins í af launum sínum í hverju sem þau eru greidd svo lengi sem hann er óvinnufær af framangreindum ástæðum , þó ekki lengur en tvo mánuði . Skipverji á ekki rétt á kaupi þann tíma , sem hann hliðrar sér ólöglega hjá að inna störf sín af hendi , né fyrir þann tíma sem hann er óstarfhæfur vegna sjúkdóms eða meiðsla sem hann hefur leynt vísvitandi við ráðningu sína . Sé skipverji veikur eða slasaður er ráðningu hans er slitið á hann rétt á að útgerðarmaður kosti umönnun hans í veikindunum í allt að sex vikur eða í allt að tólf vikur sé skipverji íslenskur og njóti umönnunar erlendis . Eigi skipverji ekki heimili á Íslandi getur útgerðarmaður þó valið þann kost að greiða ferðakostnað og fæðispeninga skipverja þangað sem skipverji var staddur þegar hann réðst í skiprúm nema yfirvöld á þeim stað neiti honum um landgöngu eða banni honum landvist eða heimti þær tryggingar fyrir landvistarleyfi hans er hann eigi getur sett . [ Ráðherra ] 1 ) getur sett nánari reglur 2 ) um umönnun sjúkra eða slasaðra skipverja og um heimsendingu þeirra . 1 ) L. 162 / 2010 , 207. gr. 2 ) Rg. 163 / 1987 ( um umönnun sjúkra eða slasaðra skipverja og um ráðstafanir vegna andláts skipverja ) . Andist skipverji erlendis skal hinum næsta íslenska ræðismanni einnig tilkynnt um andlátið . 40. gr . Óheimilt er að framselja eða veðsetja samningsbundnar dánarbætur og ekki má leggja á þær löghald né gera í þeim fjárnám eða lögtak né halda bótagreiðslu til opinberra gjalda . [ Ráðherra ] 1 ) getur sett nánari reglur 2 ) um ráðstafanir vegna andláts skipverja . 42. gr . Útgerðarmaður getur vikið skipstjóra úr stöðu hans hvenær sem er . 46. gr . III. kafli . Skipstjóri hefur í öllum efnum hið æðsta vald á skipinu . Í umboði skipstjóra hefur fyrsti stýrimaður eftirlit með öðrum skipverjum , skipi , áhöldum þess og útbúnaði , að svo miklu leyti sem annað leiðir ekki af 53. , 54. og 55. gr . Ef skipstjóri forfallast eða sé hann fjarverandi og beri eitthvað það að höndum sem hann hefur enga fyrirskipun gert um skal æðsti stýrimaður , sem er til staðar , ráða fram úr því sem ekki má fresta . Hann skal sjá um óaðfinnanlegan rekstur , meðferð og viðhald á vélbúnaði skipsins , tilheyrandi lögnum og útbúnaði , svo og á þeim hluta af bol skipsins sem lykur um vélarúm , ásamt tilheyrandi geymum og göngum . Ef yfirvélstjóri forfallast eða sé hann fjarverandi og beri eitthvað það að höndum sem hann hefur enga fyrirskipun gert um skal sá æðsti hinna vélstjóranna , sem til staðar er , ráða fram úr því sem ekki má fresta . 55. gr . Loftskeytamaður sér einkum um fjarskiptaþjónustu , auk annarra starfa sem skipstjóri felur honum . Um frekari starfsskyldur þeirra yfirmanna , sem frá er greint í 50. – 55. gr. , svo og um starfsskyldur annarra yfirmanna fer eftir ráðningarsamningi eða kjarasamningi , venju eða reglum sem [ ráðherra ] 1 ) setur . 1 ) L. 162 / 2010 , 207. gr. 2 . [ Ráðherra ] 1 ) getur sett reglur til varnar sjúkdómum og slysum í skipum . Líkamlegri refsingu má aldrei beita . Um upphaf vistar skipverja og fjarveru hans . Geti skipverji ekki mætt til skips á réttum tíma skal hann tafarlaust skýra skipstjóra frá því . 60. gr. … 1 ) Fari skipverji fyrirvaralaust úr starfi eða áður en uppsagnarfrestur er liðinn án lögmætrar ástæðu á útgerðarmaður rétt á bótum úr hendi skipverja er nemi launum fyrir hálfan uppsagnarfrest eða helming þess tíma sem eftir er af uppsagnarfrestinum , þó aldrei lægri fjárhæð á fiskiskipum en sem nemur sjö daga kauptryggingu en föstum launum í sjö daga á kaupskipum . 1 ) L. 50 / 1993 , 29. gr. 6 . Ef nauðsyn ber til að matur sé dreginn af skipverjum á ferð skal greiða þeim sanngjarnar bætur af þeim sökum . 1 ) L. 162 / 2010 , 207. gr. 62. gr . Ef meiri hluti skipshafnar ber sig upp við skipstjóra yfir því að skipið sé ekki haffært í ferð þá sem því er ætluð þá er skipstjóra skylt að láta fara fram aukaskoðun á skipinu samkvæmt því sem fyrir er mælt í lögum um eftirlit með skipum og reglugerðum sem settar kunna að vera samkvæmt þeim lögum . Komi kvörtunin fram í erlendri höfn þar sem aukaskoðun getur eigi farið fram samkvæmt áðurnefndum reglum skal skipstjóri snúa sér til réttra yfirvalda þar á staðnum og fara fram á að skoðunarmenn séu útnefndir til að dæma um haffæri skipsins . 1 ) L. 7 / 1996 , 16. gr. 8. [ Vinnu - og hvíldartími skipverja á fiskiskipum . ] Heimilt er með reglugerð eða í kjarasamningum að víkja frá ákvæðum 1. og 2. mgr. vegna hlutlægra eða tæknilegra ástæðna eða ástæðna er varða skipulag vinnunnar enda sé slíkt í samræmi við almennar meginreglur um verndun öryggis og heilbrigðis sjómanna . Skipverjum skal , ef þess er kostur , gefið tækifæri til að halda guðsþjónustu á skipinu á helgidögum þessum . Ákvæði 2. mgr. 59. gr. á einnig við um skipverja í landgönguleyfi , eftir því sem við verður komið . Söluvarning fyrir sig eða aðra má hann eigi hafa á skipinu nema með leyfi skipstjóra . Skipverjar þeir , er rannsakað er hjá , mega vera viðstaddir rannsóknina . Skal hann , svo fljótt sem unnt er , gera skrá um muni þessa sem staðfest sé og undirrituð af tveimur vottum . Útgerðarmaður bætir skipverjum þær eigur þeirra sem farist hafa eða skemmst við skiptapa , eldsvoða í skipi eða annað sjótjón eftir reglum 1 ) sem [ ráðherra ] 2 ) setur . Þá er skip er í háska statt eða skipverjar gera samblástur eða önnur nauðsyn rekur til er leyft að grípa til hvers kyns nauðsynjaúrræða til að koma á hlýðni og góðri reglu og er hver af skipverjum skyldur til að veita yfirmanni sínum aðstoð sína , jafnvel ótilkvaddur . IV. kafli . Ágreiningur út af starfsskyldum eða réttarstöðu sjómanna . Er báðum aðilum þá skylt að hlíta úrskurði ræðismannsins þar til íslenskur dómstóll eða gerðardómur samkvæmt 1. mgr. hefur lagt dóm á málið . Almenn ákvæði . 73. gr . Sé um algeran skiptapa að ræða , hafi skip steytt á grunni og orðið að leita hjálpar annarra eða hafi annað sjóslys orðið er manntjón hlaust af eða annað verulegt tjón má eigi fella niður málssókn fyrr en leitað hefur verið umsagnar [ ráðuneytisins ] . Skyldir eru skipverjar að aðstoða skipstjóra við rannsókn þessa . Við rannsóknina skal yfirheyra skipverja þann er fyrir sök er hafður , svo og vitni þau er með þarf til sönnunar í málinu , en einnig skulu önnur sönnunargögn könnuð eftir því sem ástæða þykir til og er þá einnig heimilt að leggja hald á muni ef óhjákvæmilegt er vegna sönnunar . 2 . Refsiákvæði . Dómstóll sá , er dæmir slíkan dóm , skal , svo fljótt sem unnt er , senda [ ráðuneytinu ] 1 ) eftirrit af dóminum , svo og skipstjóraskírteini dómfellda . 79. gr . Ákvæði 76. – 78. gr. gilda einnig um þann mann sem gengur í stað skipstjóra í forföllum hans eða fjarveru . Ef skipverji ræðst á skipstjóra eða annan yfirmann með ofbeldi eða hótunum um ofbeldi varðar það [ fangelsi allt að einu ári ] 1 ) eða fangelsi allt að tveimur árum ef miklar sakir eru . 1 ) L. 82 / 1998 , 176. gr. 84. gr . Ef skipverjar krefjast skoðunargerðar á skipi samkvæmt 63. gr. og það reynist við skoðunargerðina að engin skynsamleg rök voru til að telja skipið óhaffært varðar það sektum . Um eftirrit af dóminum og um atvinnuskírteini dómfellda fer svo sem segir í 77. gr . Þegar eitt ár að minnsta kosti er liðið frá dómsuppsögn getur [ ráðherra ] , 2 ) ef ástæða þykir til þess , veitt stýrimanni eða vélstjóra , sem sviptur hefur verið rétti til stýrimennsku eða vélstjórnar , heimild til að gegna nánar tiltekinni lægri stýrimanns - eða vélstjórastöðu eða jafnvel , ef sérstakar ástæður mæla með því , veitt honum aftur að fullu atvinnuréttindi þau er hann var sviptur , hvort tveggja enda þótt sá tími , sem til var greindur í dóminum , sé eigi liðinn . 1 ) L. 82 / 1998 , 176. gr. 88. gr . …