Brúðhjónin Kristján Ingimundarson og Sigurbjörg Sigurðardóttir . Íbúðarhúsið Klöpp . Myndin á bls. 211 birtist í Bliki árið 1967 . Hér læt ég fylgja nánari og fyllri skýringu en þar er birt og töluvert á annan veg . Mynd þessi er tekin við suðurvegg Landakirkju 14. okt. 1892 . Fram hefur farið í kirkjunni brúðkaupsvígsla . Hana framkvæmdi séra Oddgeir Þórðarson Guðmundssonar , sóknarprestur að Ofanleiti ( með loðhúfu á höfði lengst til hægri á myndinni ) . Brúðhjónin eru Kristján Ingimundarsonhreppstjóra Jónssonar á Gjábakka og Sigurbjörg Sigurðardóttir frá Eystra-Rauðafelli undir Eyjafjöllum . Þessi hjón áttu eftir að verða ein hin mætustu hjón í Vestmannaeyjabyggð á sinni tíð . Foreldrar brúðgumans , hjónin Ingimundur Jónsson og Margrét Jónsdóttir á Gjábakka í Eyjum voru gefin saman árið 1858 og bjuggu á Gjábakka 54 ár eða þar til Ingimundur bóndi og hreppstjóri lézt árið 1912 . Hann kvæntist heimasætunni á Gjábakka , Margréti Jónsdóttur bónda þar Einarssonar . Kona hans og móðir Margrétar , var frú Sigríður Sæmundsdóttir húsfreyja á Gjábakka um það bil tvo tugi ára . Foreldrar brúðarinnar voru Sigurður Sigurðsson bóndi á Eystra-Rauðafelli og kona hans Þorbjörg Sveinsdóttir , systir Sigurðar útgerðarmanns og smiðs í Nýborg í Eyjum . Sigurbjörg Sigurðardóttir fæddist að Eystra-Rauðafelli árið 1861 . Hún missti föður sinn , er hún var fimm ára gömul ( 1866 ) og fór því ung í vist til annarra , þar sem það hét og svo , að hún ynni fyrir sér , þegar hún stálpaðist . Árið 1883 leitaði hún sér atvinnu úti í Vestmannaeyjum , þá 22 ára að aldri . Hún réðist þá að Nýborg til hjónanna Sigurðar Sveinssonar , móðurbróður síns , og konu hans Þórönnu Ingimundardóttur ljósmóður frá Gjábakka , systur Kristjáns . Þegar svo Kristján Ingimundarson á Gjábakka vitjaði systur sinnar , húsfreyjunnar í Nýborg , hreifst hann mjög af vinnukonunni undan Eyjafjöllum . Og að því dró , að þau felldu hugi saman . Árin 1884 og 1885 var Sigurbjörg Sigurðardóttir vinnukona í Julíushåb hjá verzlunarstjórahjónunum Gísla Engilbertssyni og frú Ragnhildi Þórarinsdóttur . Haustið 1885 réðst Sigurbjörg Sigurðardóttir vinnukona til hjónanna á Gjábakka , Ingimundar hreppstjóra og frú Margrétar húsfreyju , og þá leið ekki á löngu , þar til sonurinn gerði henni barn , enda voru þau harðtrúlofuð . Hinn 6. ágúst 1886 fæddi Sigurbjörg sveinbarn , sem skírt var Sigurjón . Hann varð brátt augasteinn afa síns og ömmu á Gjábakka . Þá var Kristján Ingimundarson sem sé orðinn pabbi , nítján ára að aldri . Unnustan var sex árum eldri , eins og ég gat um . Sigurjón Kristjánsson var kunnur verzlunarmaður í Eyjum á sínum tíma , en er látinn fyrir mörgum árum . Og nokkur ár liðu , og kærustuparið á Gjábakka naut lífsins í foreldrahúsum hans . Kristján Ingimundarson stundaði sjóinn með föður sínum á vetrar - og sumarvertíðum og svo fuglaveiðar í úteyjum . Hann reyndist snemma ævinnar mikill atorkupiltur , gætinn , verkhygginn og traustur í hvívetna . Og svo dró að því , að elskendur þessir hugsuðu til stofnunar sjálfstæðs heimilis eins og gengur . Það hafði dregizt á langinn sökum hins mikla skorts á íbúðarhúsnæði í kauptúninu eða verstöðinni . Til þessa höfðu þau ekki haft efni á að byggja sér einhverja húsmynd eða tómthúskofa . Árið 1892 fengu þau loks inni í einum „ hjallinum “ þarna í námunda við Voginn eða höfnina sunnanverða . Hjallurinn stóð sunnan við Strandveginn , götutroðningana fram með ströndinni sunnanverðri , þar sem tómthús þurrabúðarmannanna í verstöðinni stóðu í hnapp eða hvert þeirra í námunda við annað , og svo eilitlu krærnar , fiskhúsin , þar „ innanum og samanvið “ . Þessi hjallur hafði staðið þarna um það bil 60 ár og oftast verið notaður til íbúðar , þ.e.a.s. , íbúðarkytran var undir þakinu , uppi á loftinu , en niðri voru rimlaveggir . Þar var hertur matfiskur og þurrkaður hákarl , og svo geymd handfæri og önnur tæki , sem notuð voru við bjargræðið . Þetta hús var kallað „ Helgahjallur “ og bar nafn af manninum sem byggði það árið 1834 . Þarna undir súðinni hafði hver fjölskyldan af annarri orðið að hýrast í fátækt sinni og umkomuleysi undanfarna sex áratugi við fæðuöflun í verstöðinni og hin frumstæðustu lífskjör . Og nú verð ég að biðja þig , lesari minn góður , að leyfa mér dálítinn útúrdúr í frásögn minni . Piltur úr „ Hlíðinni “ Helgi Jónsson að nafni , og stúlka úr Hvolshreppi , Ragnhildur Jónsdóttir að nafni , rugluðu saman reytum sínum í ást og innileik og afréðu að flytja til Vestmannaeyja , þar sem hann gæti fleytt þeim fram á sjávarfangi , þar sem þau voru umkomulítil og eignalaus . Þetta var árið 1832 eða þar um bil . Þegar til Eyja kom , fengu þau inni i tómthúsi , þar sem hún Gunna gamla Einars hafði búið á undanförnum árum við góðan orðstír , og hét þetta tómthús Gommorra ( þannig skrifað í merkum heimildum ) . Áður en Gunna flutti í það , hafði kofi þessi verið þekkt gjálífishús í verstöðinni og þess vegna hlotið þetta nafn eftir gömlu spilltu borginni þarna einhversstaðar fyrir botni Miðjarðarhafsins . Aumara yrði mannlífið , ef engir fyndnir gárungar leyndust þar innan um og saman við ! Eftir fjögurra ára dvöl í Eyjum , höfðu þessi ungu hjón af Suðurlandsundirlendinu byggt sér eigið hús af hjallagerð . Grindin var gjörð úr sæmilega gildum trjám . Hliðarveggir hlaðnir úr grjóti en gaflar gjörðir úr borðrenglum , þar sem vindur blés inn og um matvælin , sem þurrkast skyldu þar . Á hjallinum var tiltölulega hátt ris . Og þar var gólf á sæmilega styrktum bitum . Þarna var gjörð íbúð og gengið upp í hana um pallstiga , sem lá niður í þurrkrýmið á „ neðri hæð “ . Stundum voru allar hliðar hjalls gjörðar úr rimlum . Mörg hjallanöfn eru kunn úr sögu Vestmannaeyja , svo sem Ömpuhjallur , Dalahjallur , Þorkelshjallur , Björnshjallur , Hólmfríðarhjallur og Sæmundarhjallur . Hjallurinn hlaut venjulega nafn af manni þeim , sem byggði hann og notaði fyrst , og hélt hjallurinn því nafni , meðan hann var við lýði , þó að eigendaskiptin ættu sér títt stað . ( Teikning af hjalli er birt í Bliki árið 1969 , bls. 357 ) . Árið 1836 höfðu hjónin sem sé lokið við að byggja sér íbúðarhúsið , sem þau kölluðu Helgahús . En af því að það var byggt með sama sniði og aðrir „ hjallar “ , þá hlaut það brátt nafnið Helgahjallur . Og þannig er það skráð í opinberum heimildum næstu 60 árin eða þar um bil . Þegar ungu hjónin , Helgi og Ragnhildur , höfðu búið í Helgahjalli sex ár , fengu þau byggingu fyrir annarri Búastaðajörðinni . Þá seldu þau „ hjallinn “ sinn . Það var árið 1840 . Síðan gekk hann kaupum og sölum næstu áratugina . Árið 1892 festi Kristján Ingimundarson á Gjábakka kaup á Helgahjalli . Þar vildi hann stofna til sjálfstæðs heimilis með unnustu sinni . Þegar hjónaefnin höfðu þangað flutt , tóku þau að undirbúa brúðkaup sitt . Vildu ekki búa lengur í „ hneykslanlegri sambúð “ ! Brúðkaupsvígslan fór svo fram í Landakirkju 14. okt. um haustið , eins og ég gat um . Að henni lokinni var myndin tekin sunnan við kirkjuna . Brúðurin er klædd hátíðlegum , íslenzkum þjóðbúningi . Þetta eru brúðkaupsklæði frú Ragnhildar Þórarinsdóttur , verzlunarstjórafrúar í Juliushåb , fyrrverandi húsmóður brúðarinnar . Frúin saumaði sjálfri sér þennan klæðnað , þegar hún giftist Gísla verzlunarstjóra Engilbertssyni árið 1868 . Nú hafði hún lánað hann fyrrverandi vinnukonu sinni . Og hún var vissulega ekki sú einasta fyrir utan eigandann , sem gift var í búningi þessum . Mörg brúðarefnin í Eyjum fengu hann lánaðan bæði fyrr og síðar . ( Búningur þessi er nú í eigu Byggðarsafns Vestmannaeyja . Sjá nr. 952 í Minjaskrá Byggðarsafnsins ) . Kristján Ingimundarson varð með árunum sjósóknari mikill og hin mesta aflakló . Honum græddist brátt nokkurt fé sökum aflasældar og fjárhyggju , sem var honum meðfædd . Ungu hjónin í Helgahjalli þóttust því brátt hafa efni á því að rífa Helgahjall og byggja sér gott íbúðarhús á lóðinni . Þessi hugsjón þeirra varð að veruleika árið 1894 . Þá byggðu þau sér lítið og snoturt íbúðarhús og kölluðu það Klöpp . Undir því var kjallari að hálfu leyti í jörðu , hlaðinn úr grjóti og sementi slett milli steinanna , eins og tíðkaðist þá svo víða með okkar þjóð . Þegar hér er komið sögu þessara hjóna , er Kristján 27 ára að aldri , frú Sigurbjörg 33 ára og Sigurjón sonur þeirra 8 ára gamall . Árið 1899 fæddist þeim hjónum dóttir , sem var brátt vatni ausin og skírð Guðfinna . Hún varð á sínum tíma kunn heimasæta í Klöpp . Þegar hún náði þroskaaldri , giftist hún Georg Gíslasyni , síðar kaupmanni í Eyjum , syni hjónanna í Stakkagerði , Gísla gullsmiðs og frú Jóhönnu Árnadóttur . Synir þeirra eru kunnir Vestmannaeyingar , Kristján skrifstofumaður í Vestmannaeyjum og Theodór héraðsdómslögmaður í Reykjavík . Eina stúlku ólu þau upp , hjónin í Klöpp . Hún heitir Sigríður Sigurðardóttir , og er bróðurdóttir frú Sigurbjargar húsfreyju . Hún er fædd 1898 og er enn á lífi . Á unglingsárum tók Kristján Ingimundarson að stunda sjóinn . Þá byrjaði hann , eins og svo margir jafnaldrar hans þá í Eyjum , að stunda færið sitt að sumrinu á litla sumarbátnum hans pabba síns , julinu , eins og þær smáu fleytur voru oftast nefndar , fjórrónar , og stundum með tveim aukaræðum við skutinn eða fyrir aftan austurrúmið . Og svo hóf hann þátttöku sína í vetrarvertíðinni , og var hann þá fyrst hálfdrættingur á vertíðarskipi föður síns , Ingimundar bónda . Fyrir tekt var Kristján á Gjábakka farinn að bera við að veiða lunda með háf . Hann var aðeins átta ára , þegar fyrsti lundaháfurinn fluttist til Eyja frá Færeyjum . Áður var þetta áhald óþekkt í Vestmannaeyjum . Og strákarnir hrifust og tóku brátt að smíða sköft , tegla spækjur og riða net í lundaháf . Veðihugurinn gagntók sál og sinni . Ekkert annað komst að . Og svo var hafizt handa , þegar lundatíminn gekk í garð . Og síðan stundaði Kristján Ingimundarson lundaveiðar með háfinn sinn hvert sumar fram á níræðisaldurinn . Og það er mér óblandin ánægja að vita háfinn hans svarta og veiðisæla geymdan á Byggðasafni Vestmannaeyja til sýnis gestum og gangandi . Árið 1895 gerðist válegur atburður í Vestmannaeyjum , sem lengi var minnzt í byggðarlaginu . Og ver hefði farið , ef Kristján Ingimundarson í Klöpp og hásetar hans hefðu ekki sýnt og sannað hetjulund sína og snarræði , þegar hættan steðjaði að og um líf og dauða var að tefla . Aðfaranótt 9. janúar var sexæringnum Hannibal ýtt úr vör við Nausthamar í Eyjum og róið til fiskjar með handfærin vestur fyrir Eyjar . Á bátnum voru sjö menn . Þegar líða tók á daginn , tók að vinda af austri og ýfa sjó . Þá fannst skipshöfninni á sexæringnum ekki lengur til setu boðið og tók til áranna . Hún barði gegn stormi og kviku austur fyrir Yztaklett og sveigði síðan inn að hafnarmynninu , Leiðinni . Hún reyndist vissulega ekki girnileg til umferðar , þegar bátinn bar að henni . Innan við eyraroddana sitt hvoru megin við hafnarmynnið var sandrif , sem kallað var Hnykillinn . Utanvert við hann var einnig klettur , sem leyndist undir sjávarmálinu . Sögnin sagði , að hafís hefði skilið hann þarna eftir einhverntíma á seinni öldum . Þessar hindranir á Leiðinni eða í hafnarmynninu bjuggu sjómönnum grand eða gátu gert það í austan stormum með brimi og boðaföllum . Kristján Ingimundarson og skipshöfn hans var komin heil í höfn og hafði sett bát sinn til hlunns í Hrófin vestan við Nausthamarinn . En það var enginn asi á Kristjáni fremur en fyrri daginn . Rólegur og íhugull . Það var engu líkara en að honum byði í grun . „ Við skulum staldra við piltar , “ sagði hann . Og alda reis og alda hneig . Og í ólögunum braut á Hnyklinum , svo að ölduskúmið þeyttist vestur eftir kyrrlátum sjávarfletinum innan við Hnykilinn . Og þarna sást bátur nálgast Leiðina . Um stund beið hann lags . Og svo var tekið til áranna og róið eins og aflið frekast leyfði . En það dugði ekki til . Þegar báturinn nálgaðist Hnykilinn , sandgrynningarnar , reið alda yfir . Það skipti engum togum . Bátnum hvolfdi og sjö menn svömluðu þarna í sjónum , allir ósyndir . Kristján og sjómenn hans hrundu fram báti sínum í dauðans ofboði . Þeim tókst að bjarga fimm drukknandi mönnum en tveir létu lífið , Lárus Jónsson , bóndi og hreppstjóri á Búastöðum , og Bjarni Jónsson , vinnumaður á Kirkjubæ . Björgunarafrek þetta var lengi í minnum haft í Vestmannaeyjum . Lengst af er formannsstarf Kristjáns í Klöpp tengt útgerð hins opna skips , Björgu yngri , sem þeir áttu í félagi feðgarnir Kristján í Klöpp og Ingimundur bóndi á Gjábakka . Hún var hin mesta happafleyta . Eftir að vélbátaútvegurinn hófst í Eyjum , eignaðist Kristján í Klöpp hlut í tveim vélbátum , v / b Heklu árið 1908 og v / b Íslendingi árið 1912 . Báðir voru þetta litlir vélbátar eins og þeir voru algengastir . V / b Hekla var 6,47 og v / b Íslendingur 10,9 rúmlestir . Um árabil hafði Kristján í Klöpp atvinnu sína af því eins og margir eldri sjómenn í Eyjum að gera að aflahlutnum af vélbáti sínum og verka fiskinn að fullu . Vélbát hvern í Eyjum áttu þá venjulega 5 — 7 menn í sameign . Árið 1904 var Kristján Ingimundarson ráðinn fiskimatsmaður í Eyjum . Því trúnaðarstarfi gegndi hann af stökustu kostgæfni fram á síðustu æviárin sín . Um áratugi var þessi sami maður hringjari í Landakirkju og annaðist það starf af árvekni og trúmennsku eins og önnur störf sín . Frú Sigurbjörg Sigurðardóttir , húsfreyja í Klöpp , andaðist 10. marz 1931 . Eftir það annaðist fósturdóttir þeirra hjóna heimilið í Klöpp og var hin styrka stoð fósturföður síns næstu tvo áratugina . Kristján Ingimundarson lézt 10. apríl 1952 og skorti hann þá tvo mánuði á áttatíu og fimm ára aldurinn . Á sumri hverju stundaði hann fuglaveiði í Klettunum gegnt kaupstaðnum hvert sumar og líka síðasta sumarið , sem hann lifði . Íbúðarhúsið Klöpp . Það var talið nr. 16 við Njarðarstíg enda þótt það stæði við Strandveginn gegnt hraðfrystistöð Ísfélags Vestmannaeyja , sem nú hefur byggt stóra steinbyggingu á „ Klapparlóðinni “ . Í fyrstu var íbúðarhús þetta ekki svo stórt , eins og það sýndist á myndinni . Nokkru eftir aldamótin stækkaði eigandinn það að mun og bjuggu þá tvær fjölskyldur í húsinu . T.d. var Friðrik Jónsson , síðar kenndur við íbúðarhús sitt Látra ( nr. 44 við Vestmannabraut ) leigjandi hjá Klapparhjónunum árið 1908 . Þá var hann formaður á v / b Heklu , VE 115 , sem þeir áttu saman með fleirum . Íbúðarhúsið Klöpp var flutt í heilu lagi austur á Urðir árið 1968 og gert þar að hesthúsi . Þá stunduðu vissir menn í Eyjum hrossarækt ! Þar rann svo hraun yfir húsið í marzmánuði 1973 . Sigurður Örn Einarsson skrifstofustjóri Seðlabanka Íslands . LEIÐRÉTTING ( Á bls. 205 árið 1974 var skakkt skráð nafn þessa manns í Bliki . Ritið biður velvirðingar á þeirri leiðinlegu skekkju ) .