Haustið 2018 var sett upp lítil sérsýning í kaffistofunni Kaffi Kind á Sauðfjársetri á Ströndum sem ber yfirskrifina Strandir 1918 . Rannsóknasetur HÍ á Ströndum vann að sýningunni með Sauðfjársetrinu . Hún var opnuð 11. nóvember og er þar fjallað um Strandir fyrir 100 árum í máli og myndum . Fyrirhugað er að sýningin verði upp út árið 2019 . Þrjú málþing undir yfirskriftinni Strandir 1918 voru haldin í samvinnu við Sauðfjársetur á Ströndum haustið 2018 , en Fullveldi Íslands í 100 ár , Uppbyggingasjóður Vestfjarða og Safnasjóður styrktu þessa viðburði og fá bestu þakkir fyrir . Aðrir samstarfsaðilar við viðburðina sem tengjast 100 ára fullveldisafmælinu voru helstir : Fjölmóður – fróðskaparfélag á Ströndum , Náttúrustofa Vestfjarða , Grunnskólinn á Hólmavík , Grunnskólinn á Drangsnesi , Kómedíuleikhúsið , Leikfélag Hólmavíkur og Náttúrubarnaskólinn . Á fyrstu kvöldvökunni sem haldin var 30. september var yfirskriftin Náttúra og veðurfar á Ströndum 1918 , auk þess sem fjallað var sérsaklega um varðveittar ljósmyndir á Ströndum fyrir 1920 . Fjölmenni var á viðburðinum . Frostaveturinn mikli kom við sögu , hafís og heimsóknir hvítabjarna , en einnig fjallað um búskap , dýralíf og gróðurfar . Stórviðburðir ársins , fullveldið , Spánska veikin og Kötlugosið voru einnig í brennidepli . Flutt voru eftirfarandi erindi : Hafdís Sturlaugsdóttir landnýtingarfræðingur : Búskaparhættir og náttúra . Eiríkur Valdimarsson þjóðfræðingur : Veðurfar og vesen – af Frostavetrinum mikla . Jón Jónsson þjóðfræðingur : Stórviðburðir á landsvísu : Spánska veikin og Kötlugosið . Annað málþingið var haldið 11. nóvember og hafði yfirskriftina Strandir 1918 og Stefán frá Hvítadal . Þar var um að ræða sögustund þar sem fjallað var um bókmenntir og menningarlíf á Ströndum 1918 . Sérstök áhersla lögð á ljóð og æfi Stefáns frá Hvítadal . Elfar Logi Hannesson frá Kómedíuleikhúsinu mætti einnig á svæðið með nýja bók með úrvali ljóða Stefáns : Allir dagar eiga kvöld . Hann sagði frá skáldinu og börn úr leiklistarvali Grunnskólans á Hólmavík og félagar í Leikfélagi Hólmavíkur lásu ljóð . Þá flutti Jón Jónsson þjóðfræðingur erindi > Jón Jónsson þjóðfræðingur : Bókmenntir og félagslíf á Ströndum 1918 . Þriðja kvöldvakan í verkefninu Strandir 1918 var haldin þann 2. desember og þar var sjónum beint að barnamenningu , fjallað um stöðu barna í samfélaginu fyrir 100 árum , vinnuþátttöku , menntun , leiki og afþreyingu . Þar voru flutt erindi og sagt frá sýningunni Strandir 1918 , fyrirhuguðu verkefni um tímakistu og fleiru . Það voru einkum börn í Grunnskólunum á Drangsnesi og Hólmavík sem sáu um flutning fróðleiksins á Barnamenningarkvöldvökunni . Náttúrubarnaskólinn var með innlegg á dagskránni sem var mjög vel sótt . Einnig voru flutt eftirtalin erindi : Dagrún Ósk Jónsdóttir : Barnaleikir fyrir 100 árum Esther Ösp Valdimarsóttir : Staða barna í samfélaginu fyrir 100 árum Vísindakaffi og bókakynning var haldin í tengslum við Vísindavöku Rannís þann 27. september . Viðburðurinn var haldinn í Sævangi og var jafnframt útgáfuhóf á Ströndum þar sem Jón Jónsson þjóðfræðingur kynnti nýútkomna bók sína Á mörkum mennskunnar . Viðhorf til förufólks í sögnum og samfélagi . Rannís bauð fólki upp á kaffi og kleinur . Mæting varð afbragðsgóð og þetta var skemmtileg kvöldstund . Bókakynningar og upplestur : Á mörkum mennskunnar Á árinu kom út bók eftir Jón um förufólk fyrri alda á Íslandi . Hún ber titilinn Á mörkum mennskunnar – viðhorf til förufólks í sögnum og samfélagi og er gefin út í ritröðinni Sýnisbók íslenskrar alþýðumenningar . Bókinni var fylgt eftir með fyrirlestrum , bókakynningum og upplestri á nokkrum stöðum . Var bókinni vel tekið . Helstu viðburðir við kynningu á bókinni voru á útgáfugleði í Háskóla Íslands , 9. sept. 2018 . Einnig á Vísindakaffi og útgáfufögnuði í Sævangi á Ströndum 27. sept. , Staðarfelli í Dölum 9. des. og Malarhorni á Drangsnesi 17. des. 2018 . Helstu upplestrar úr bókinni voru á viðburðinum Opinni bók í Edinborgarhúsinu á Ísafirði 17. nóv. , jólamarkaði Össu í Króksfjarðarnesi 1. des. , í Húsinu á Patreksfirði 6. des. og Hópinu á Tálknafirði 6. des. 2018 . Rannsóknasetrið var samstarfsaðili við nýsköpunar - og sýningarverkefnið Skessur sem éta karla ! sem Dagrún Ósk Jónsdóttir þjóðfræðingur stóð fyrir og fékk styrk til úr Nýsköpunarsjóði námsmanna . Umsjónarmaður í því verkefni var Rósa Þorsteinsdóttir hjá Stofnun Árna Magnússonar og Jón Jónsson hjá Rannsóknasetri HÍ á Ströndum var ráðgefandi um texta og framsetningu , auk þess að sjá um umbrotið á sýningarspjöldunum . Afraksturinn var sýning sem opnuð var í Borgarbókasafninu í Spönginni í október og síðan í desember í Hnyðju á Hólmavík með tilheyrandi fyrirlestrum og fjöri við opnun þeirra . Hólmavík - ferðamannastaður og íbúabyggð Verkefnið Hólmavík – íbúabyggð og ferðamannastaður var á dagskránni 2018 , rannsókn og hugmyndavinna sem unnin er í samvinnu við sveitarfélagið Strandabyggð , Vestfjarðastofu og Sóknaráætlun Vestfjarða . Tveir starfsmenn unnu hjá setrinu við verkefnið með styrk frá Nýsköpunarsjóði námsmanna sumarið 2018 , Agnes Jónsdóttir þjóðfræðinemi og Guðrún Gígja Jónsdóttir MA-nemi í hagnýtri menningarmiðlun . Afraksturinn var skýrsla sem leit dagsins í sumarlok og var afhent sveitarfélaginu til úrvinnslu í byrjun október . Einnig er á dagskránni samstarfi við Sóknaráætlun Vestfjarða um að gera uppskrift að aðferðinni svo hægt verði að ráðast í sambærilegt vinnuferli í öðrum minni þorpum í fjórðungnum , verklok í þeim verkþætti er 2019 . Það voru Rannsóknasetur HÍ á Ströndum - Þjóðfræðistofa , Sauðfjársetur á Ströndum og Fjölmóður - fróðskaparfélag á Ströndum sem stóðu saman að viðburðinum . Náttúrubarnaskólinn í fullum gangi Náttúrubarnaskólinn hefur verið í fullum gangi á Sauðfjársetrinu í Sævangi í sumar , en hann er í góðu samstarfi við Rannsóknasetur HÍ á Ströndum . Sögurölt um Dali og Strandir Í sumar hefur Rannsóknasetrið tekið þátt í svokölluðu Sögurölti um Dali og Strandir . Það er verkefni sem söfnin á Ströndum og Dölum , Byggðasafn og Héraðsskjalasafn Dalamanna og Sauðfjársetur á Ströndum hafa staðið fyrir , og Rannsóknasetur HÍ á Ströndum og Náttúrubarnaskólinn tekið þátt í . Þessi sögurölt hafa verið mjög vinsæl , en um er að ræða rúmlega klukkustundar gönguferð þar sem meiri áhersla er lögð á fróðleik , sögur og sagnir , en gönguna sjálfa . Jón Jónsson verkefnastjóri hjá Rannsóknasetrinu hefur verið sögumaður í þremur af þessum söguröltum í sumar , Tröllaskoðunarferð í Kollafirði , Dagbókargöngu að Naustavík við Steingrímsfjörð og Þjóðsagna - og sögugöngu í Tröllatungu . Á Ströndum var einnig farið í fornleifarölt í Sandvík á Selströnd þann 17. ágúst þar sem í gagni var fornleifarannsókn og fjórar göngur hafa einnig farið fram í Dölum , að fornleifauppgreftri í Ólafsdal við Gilsfjörð þar sem Birna Lárusdóttir fornleifafræðingur var sögumaður og göngur á Tungustapa og í Kumbaravog þar sem Valdís Einarsdóttir safnstjóri var sögumaður . Verkefnið er hluti af Menningararfsári Evrópu í gegnum safnið í Dölunum og fornleifaröltið í Sandvík á Selströnd . Tvær ráðstefnur í ágúst Tvær ráðstefnur voru haldnar í ágúst sem Rannsóknasetur HÍ á Ströndum tók þátt í . Annars vegar er það Vestfirski fornminjadagurinn sem haldinn verður á vegum Áhugafólks um fornleifar á Vestfjörðum á Suðureyri við Súgandafjörð þann 8. ágúst . Jón Jónsson þjóðfræðingur hjá Rannsóknasetri HÍ á Ströndum hélt þar erindið : Álagablettir , þjóðtrú og saga . Það var semsagt óáþreifanlegi menningararfurinn sem var í forgrunni hjá Jóni , en einnig talaði fjöldi fornleifafræðinga á málþinginu . Annað málþing sem var haldið þann 18. ágúst í Hveravík á Ströndum hafði yfirskriftina Landnámsbær fundinn á Selströnd - málþing um minjar og menningu Stranda . Þar hélt Jón Jónsson erindi sem ber yfirskriftina Að virkja hugvitið , sögur og sagnir . Það er Bergsveinn Birgisson fræðimaður og rithöfundur sem er á bak við þetta verkefni með stuðningi frá Uppbyggingasjóði Vestfjarða og í samvinnu við fjölda aðila í héraðinu , einnig Fornleifastofnun Íslands og Háskólann í Bergen . Ráðstefnan er hluti af Menningararfsári Evrópu . Strandir í verki Strandir í verki er verkefni sem Leikfélag Hólmavíkur er á bak við og snýst um skapandi sumarstörf fyrir unglinga á framhaldsskólaaldri . Þær hafa einnig sýnt þjóðsagna - og galdratengt leikrit á bæjarhátíðum á Hólmavík og Reykhólum og Náttúrubarnahátíð á Ströndum , auk þess að bregða sér í hlutverk Strandanorna sem rýna í fortíð , samtíma og framtíð fólks . Skemmtikvöld , Open Mic , hefur einnig verið haldið á veitingastaðnum Café Riis . Verkefnið fékk stuðning frá Uppbyggingarsjóði Vestfjarða 2018 . Háskólaútgáfan gefur hana út í ritröðinni Sýnisbók íslenskrar alþýðumenningar . Þar á eftir var stórmagnað kvöldverðarhlaðborð á boðstólum á Café Riis og síðan skemmtun um kvöldið . Á dagskránni þar var PubQuiz með gamansömu húmorsívafi , tónlistaratriði og uppistand . Á eftir var dansað smávegis og stiginn vikivaki fram á nótt . Fyrirlesarar voru meistaranemar í þjóðfræði í námskeiðinu Hagnýt þjóðfræði sem voru í námslotu á Ströndum . Jón Jónsson var kynnir og stjórnandi á málþinginu . Eftirfarandi erindi voru flutt : Agnes Jónsdóttir : „ Hér er ró og hér er friður … “ Baðherbergið hefur verið mikilvægt rými innan veggja hins íslenska heimilis frá því að tími torfbæjanna rann sitt skeið . Fyrir mörgum er þetta mikilvægasti tími vikunnar . Matarmenning er stór hluti að lífi okkar , en án matar væri lítið um líf . Dagrún Ósk Jónsdóttir : „ Í herberginu hennar var opin gátt til helvítis “ Það er oft talað um að það sé reimt í húsum , við fáum einhverja ákveðna tilfinningu þegar við löbbum inn í þau , þeim fylgja allskonar minningar og sögur , sannar eða ekki , og allskonar draugar fortíðarinnar . Í erindinu verður lagt út af völdum dæmum úr íslenskum þjóðsagnasöfnum til að draga fram einkenni heimilishátta trölla , álfa og dverga . Einnig verður grafist fyrir um samband þessara lýsinga og viðhorfa sagnamanna til náttúrunnar . Málþingið var haldið af Rannsóknasetri HÍ á Ströndum í samvinnu við Þjóðfræði við Háskóla Íslands , Strandagaldur og Fjölmóð - fróðskaparfélag á Ströndum . Rannsóknasetur HÍ á Ströndum - Þjóðfræðistofa