LAUGARDAGUR 13. JÚNÍ 1992 . 15 Trúariðkun í hamagangi Fyrst eftir að ég tapaði minni barnatrú , 13 ára gamall , var ég af - skaplega mikið á móti öllu sem heitir guðstrú . Ég fór ekkert leynt með þessa andúð mína lengi vel og taldi trúmál rugl . Með aldrinum lærðist mér að sýna trú fólks full - komna virðingu . Trú er einkamál sem hver manneskja verður að hafa fyrir sig , án afskipta annarra að mínum dómi . Oftast eru trúmál svo viðkvæm að best er að láta alla í friði með trú sína . Þrátt fyrir þessa afstöðu mína til trúmála núorðið , og þá skiptir ekki máli hvort um er að ræða kristna trú , múhameðstrú , búddatrú , bra - hmatrú eða hindúatrú , þá verð ég að játa að það gekk fram af mér á dögunum þegar Stöð 2 sýndi frá samkomum tveggja trúfélaga sem nýlega hafa tekið til starfa hér á landi . Hlaupið í hringi Þegar við strákarnir á Akranesi fórum á samkomu hjá KFUM fyrir tæpum fimmtíu árum var séra Friðrik Friðriksson oft stjórnandi samkomunnar . Hann var líka meft okkur í sumarbúðum KFUM í Vatnaskógi . Þessi merki mannvin - ur kenndi okkur strákunum að fara með bænir . Stundum í hljóði , stundum upphátt . Hann lagði mikla áherslu á alvöru bænastund - arinnar . Það ríkti kyrrð og friður á bænasamkomum séra Friðriks . Ég hefði ekki boðið í það ef við hefðum farið að hlaupa í kringum borðin í Vatnaskógi veifandi hönd - ununi , hrópandi og öskrandi á guð á bænastundum séra Friðriks . Það var hins vegar glaðværð ríkjandi þegar við sungum hina fjörugu söngva skógarmannanna í Vatna - skógi , ellegar á samkomum KFUM í Fróni á Akranesi yfir veturinn . Síðan þá hef ég alltaf staðið í þeirri meiningu aö menn cigi að vera hljóölátir og alvörugefnir á bæna - stundum . Bandarískt bænahald Fyrir fáum árum var ég staddur vestur í Bandaríkjunum . Þar sá ég í fyrsta sinn messu hjá þessum nýtísku söfnuðum þar sem alls konar hamagangur , hróp , köll og handaupplyftingar og grátur voru notuö í bæninni . Mér þóttí þetta furðulegt og hugsaði með mér að seint myndum við íslendingar taka upp trúariðkun með þessu sniði . Og einmitt þegar ég var staddur þarna fyrir vestan voru í gangi tvö hneykslismál tengd forstöðumönn - Hm svona trúarsafnaða . Þau mögn - uðu upp efasemdir manna um þessa sértrúarsömuði . Annað mál - ið var fjármálahneyksli en hitt var kvennafar leiðtoga eins safnaðar - ins . Mér þótti fiármálahneykslið vont mál . Safnaðarforinginn hafði hreinlega féflett söfnuðinn og lifað bflífi . Þessi sem lenti á kvennafar - inu átti samúð mína alla enda hef ég aldrei getað litlð á það sem synd að karl og kona dragi sig saman . Bænir og hlaup Þegar Stöð 2 sýndi frá safnaðar - fundum hinna nýju safhaða hér á landi tók ég eftir því að fólkið fór allt í einu að hlaupa í hringi í kring - um eitthvert borð og hrópaði á guð . Svipaðar þessu voru bæna - samkomurnar í Bandaríkjunum . Ég velti fyrir mér hvort guði lík - aði betur að fólk væri með þennan hamagang og hávaða þegar það bæði hann ásjár heldur en kyrrð og alvöru bænastundanna hjá okk - ur litlu strakunum í KFUM i gamla daga . Hvernig sem ég velti þessu fyrir mér gat ég ómögulega sann - fært sjálfan mig um að árangurs - rikara væri að hlaupa og hrópa bænir í stað þess að biðja af hjart - ans einlægni í ró og næði . Okkur var kennt sem Utlum drengjum að fara með bænirnar okkar áður en við færum að sofa . Ég fór að hugsa um hvort við hefð - um átt að hlaupa í kringum rúmið okkar á meðan , baða út höndunum og hfópa hátt í stað þess að fara með bænirnar í hljóði . Bænir manns voru auðvitað mismunandi . Allt frá því að biöja guð um að hjálpa einhverjum sem átti bágt og til þess að hann útvegaði manni nýjan fótbolta . Ef til vfll hefði ég eignast fleiri fótbolta ef ég hefði hlaupið í kring - um rúmið mitt á meðan ég bað guð um fótbolta . Ég veit það ekki en er vantrúaður á að svo hefði verið . En hvers vegna þennan hama - gang . Hlaup umhverfls borð , ösk - ur , handauppréttingar og háværar grátstunur ? Trúa menn því nú tfl dags að guð bænheyri fólk frekar ef það lætur svona en ef það iðkar hina hljóðu bæn ? Að vekja á sér athygli Að mér læðist sá grunur að allt sé þetta gert til að vekja á sér at - hygli . Það þarf ekki trúflokka til að hafa uppi skrípalæti til að vekja á sér athygli . Þetta viðgengst nú - orðið hjá fjölmörgum sem þurfa að auglýsa eitthvað . Það er næstum án takmarkana hvað fólki dettur í hug tfl að vekja á sér athygli . Annað sem ég tel að sé iðkað á þessum nýtísku bænasamkomum , aöeins til að vekja á sér athygh , eru Helgarpistill Sigurdór Sigurdórsson snertingar samkomuleiðtogans til að lækna fólk . Hér áður fyrr meðan læknavís - indi voru vanþróaðri en þau eru nú var skiljanlegt að fólk , sem þurfti á hjálp að halda , leitaði uppi hvers konar kukl . En að fólk skuli gera þetta árið 1992 segir mér að eitthvað meira en lítið sé að . Hvernig fólki dettur í hug að leita með veikindi sín til einhvers manns , sem stofnar söfnuð sér til lífsviðurværis , er mér óskiljanlegt . Svo batna einhverjum bágindin einhvern tímann eftir snertingu safnaðarleiðtogans og þá er honum þakkaður batinn . Samt á þetta fólk að vita að enginn læknar það nema líkami þess sjálfs . Læknar gera ekki annaö en auðvelda líkama okkar að lækna þá meinsemd sem við göngum með . Hjá einum sértrú - arsöfhuöi er fólki bannað að þiggja blóðgjöf , jafnvel þótt líf liggi við . Á sama tíma og þetta gerist er verið að selja fólki alls konar gling - ur , málmarmbónd og ég veit ekki hvað . Fólki er talin trú um að það hressist og / eða læknist af kvillum beri það þessa skartgripi . Það er einnig verið að selja fólki hvers konar duft , korn og pillur sem eiga að hressa , kæta og lækna fólk . Og þetta selst allt í massavís . Svona lagað þykir mér alvarlegt mál . Bænahlaupið er allt annars eðlis og getur aldrei skaðað neinn . Að grípa inn í í tengslum við þessa nýju söfhúði er rekin útvarpsstöð . Um hana er margt gott að segja . Þar er oft leik - in hin ágætasta tönlist og mörg fal - leg orð töluð . Þó er eitt sem ég kann ekki við en það er fyrirbænastund útvarpsstöðvarinnar . Mér var bent á að hlusta á eina slíka á dógunum . Þar kom fram stúlka sem talaði til guðs og bað hann hjálpa fólki í bágindum . Hún sagði sem svo . „ Góði guð ! Kona hafði samband við mig . Hún er með höfuðverk . Við biðjum þig , góði guð , að grípa hér inn í og hjálpa konunni . " Síðan kom hver fyrir - bænin á fætur annarri og alltaf bað stúlkan guð að grípa inn í . Hún þuldi þennan texta rétt eins og út - varpsþulur að lesa auglýsingar . Það var enginn bænarhiti í máli hennar . Mér var kennt að biðja til guðs fullur lotningar en ekki að biðja guð að grípa inn í eitthvað einhvers staðar eins og maöur biður bifvéla virkja aö gera við bílinn sinn . Þeg - ar við strákamir báðum guð um aö útvega okkur fótbolta gerðum við það fullir lotningar fyrir al - mættinu og af sannfæringarkrafti barnsins . Ég hlustaði aftur á bænastund á þessari útvarpsstöð nokkru síðar . Þá var karlmaður við srjórnvölinn . Hann fór mjög svipað að og stúlk - an . Hann bað þó guð aldrei að grípa inn í heldur bað hann guð um að koma hérna eða þarna við . Lækna þennan eða hinn eða h'ta til með þessum eða hinum í vandræðum hans . Ég dreg stórlega í efa að svona sýndarmennska , eins og þarna fór fram , eigi rétt á sér . Ég trúi því sem séra Friðrik sagði að alvara eigi að fylgja bæninni . Hverhefur rétt fyrir sér ? Ég sagði í upphafi að ég væri umburðarlyndur varðandi trúmál . Mér þykja aftur á móti þeir sem mest iðka trúmál alltof einstreng - ingslegir . Þess vegna kemur alltaf upp í huga mér efl þegar kristnir menn tala um hinn eina sanna guð og hina einu sönnu trú . Ég spyr þá alltaf hvernig menn geti leyft sér að segja svona nokkuð . Getur það verið að kristnir menn einir hafi rétt fyrir sér með sinn guð og sína trú ? Hvað með múhameðstrúar - menn ? Er þeirra guð ekki til ? Er þeirra trú röng ? Hvað með búdda - trúarmenn , brahmatrúarmenn , hindúatrúarmenn ? Hafa öll þessi hundruð mflljóna manna rangt fyr - ir sér en kristnir menn einir rétt fyrir sér ? Margir segja að Njála sé best bóka á íslensku . Flestir okkar bók - menntafræðinga hafa í áranna rás dundað sér við að rannsaka þessa bók . Hver skrifaði hana ? Er hún skáldsaga eða sannsöguleg ? Menn eru litlu nær og greinir enn á um þessa bók sem er þó innan við þús - und ára gömul . En bók bókanna hjá hinum kristna heimi er Biflían og sérstak - lega Nýja testamenntiö . Nýja testa - menntið er skrifað af aröbum fyrir næstum tvö þúsund árum . Samt dregur enginn kristinn maður f efa að allt sem í þeirri bók stendur sé sannleikanum samkvæmt . Menn vita hins vegar ekkert hverjir guð - spjallamennirnir voru . Voru þeir að skrifa skáldsögu eða voru þeir að skrifa um sannsögulega atburði ? Þetta veit auðvitað enginn með vissu . En við sem getum ekki fund - ið út hver skrifaði Njálu eða hvort hún er skáldsaga eða sannsöguleg drögum ekki í efa að bók , sem skrif - uð var fyrir hart nær tvö þusund árum í Austurlöndum af einhverj - um mönnum sem við vitum ekki hverjir voru , sé rétt og sönn . Svona geta nú málin stundum verið skrýt - in ef grannt er skoðað .