Kristján Sveinsson Islensk sauðnautasaga 1905 - 1931 ~ W1 — AUST EFTIR SÍÐUSTU ALDAMÓT komUSt | j I á kreik meðal borgara í Kaupmanna - - II M , höfn hugmyndir um að flytja sauð - naut til Islands . Þetta átti að verða lands - mönnum til hagsbóta og til að koma í veg fyr - ir að dýrunum yrði útrýmt á heimaslóðum þeirra á Norðaustur-Grænlandi . Ekki varð af þessu þá þrátt fyrir tilstyrk frá Alþingi . En árin 1929 og 1930 voru sauðnaut flutt til ís - lands að frumkvæði íslendinga og með full - tingi stjórnvalda . Hér er greint frá þessari við - leitni til að auðga íslenskt dýralíf , hugmynd - unum sem að baki lágu og þeim pólitísku að - stæðum sem höfðu áhrif á málið . Sauðnaut Sauðnaut ( ovibos moschatus ) eru forn dýra - tegund . í kuldatíðinni fyrir milljón árum reik - uðu hjarðir þeirra vítt um meginland Evrópu og Ameríku og deildu kjörum með loðfílum og ullhærðum nashyrningum . Með hlýnandi loftslagi eftir lok síðustu ísaldar urðu gagn - gerar breytingar á dýralífi og þá hurfu mörg þeirra dýra sem undu sér í ísaldarsvalanum , en ekki sauðnautin . Þau hjörðu af og kjör - lendi þeirra varð á nyrstu svæðum megin - lands Ameríku og á Norðaustur-Grænlandi . Astæða þess að dýrin þrífast þar , en miður á suður - og vesturströnd Grænlands , er að þarna nyrðra , þar sem ís hylur haf á vetrum , verður snæfall lítið og ísing sjaldgæf . Vetrarhagar fyr - ir sauðnaut eru því betri þar nyrðra en sunn - ar við opið haf . 1 Þessir stóru grasbítar mynda hjarðir , gjarn - an með þremur til fjórum tugum dýra , og eiga sér enga verulega skeinuhætta óvini á heima - slóðum sínum , að mönnum frátöldum . Þegar hætta steðjar að sauðnautahjörð slá fullorðnu dýrin hring um kálfana , hreyfa sig ekki á Mynd 1 . Teikning af sauðnauti . Mynd 2 . Kort yfir útbreiðslu sauðnauta í heiminum . 85