Ef framið er morð á svæði sem ekkert land hefur yfirráð yfir , hver sækir brotamanninn til saka ? Þegar afbrot eru framin þarf að ákvarða eftir hvaða lögum er farið við úrlausn málsins . Almenna reglan er sú að dæmt er eftir reglum þess lands þar sem brotið er framið , hvort sem brotamaður er með ríkisborgararétt þar eða ekki . Á þessu eru þó ákveðnar undantekningar , til dæmis út frá reglum um svonefndan úrlendisrétt , en svo nefnist friðhelgi og réttur sem erlendir sendiráðsmenn njóta í landinu sem þeir starfa í . Auk þess geta ríki í sumum tilfellum fengið brotamann framseldan . Sé brotið hins vegar framið á svæði þar sem ekkert land hefur yfirráð flækist málið . Rétt er að taka fram að ýmsar ástæður geta búið að baki því að landsvæði séu ekki undir yfirráðum ákveðins ríkis . Svæðið getur verið alfarið ónumið , eða þá að deilt sé um yfirráð þess og því tímabundið óljóst undir hverja það heyrir . Þá getur bæði verið að á þessu svæði hafi ákveðnar reglur gilt eða að engar reglur hafi nokkurn tíma gilt um svæðið . Til að einfalda málið verður ekki farið út í vangaveltur um hvernig staðan væri á ólíkum svæðum , heldur fyrst og fremst horft til þeirrar almennu spurningar hvernig tekið væri á því ef brot eru framin í landi þar sem engin lög gilda . Hvaða lög gilda á Suðurskautslandinu ? Ef brot eru framin þar sem engin lög gilda þarf að horfa til laga í heimaríki brotamannsins eða eftir atvikum brotaþola . Í íslenskum hegningarlögum er til að mynda kveðið á um það í 5. og 6. gr. í hvaða tilfellum skuli dæmt eftir lögunum . Í 1. mgr. 5. gr. segir meðal annars : Fyrir verknað , sem íslenskir ríkisborgarar eða menn , búsettir á Íslandi , hafa framið erlendis , skal refsað eftir íslenskum hegningarlögum : Ef brot er framið á stað , sem refsivald annarra ríkja nær ekki til að þjóðarétti , og var þá jafnframt refsivert eftir lögum heimaríkis sakbornings . Ef brot er framið á stað , sem refsivald annars ríkis nær til að þjóðarétti , og var þá jafnframt refsivert eftir lögum þess . Og í 6. gr. segir : Ennfremur skal refsað eftir íslenskum hegningarlögum fyrir brot , sem þannig er háttað , er hér á eftir segir , enda þótt það sé framið utan íslenska ríkisins og án tillits til þess , hver er að því valdur : Gegn sjálfstæði íslenska ríkisins , öryggi þess , stjórnskipan og stjórnvöldum , á embættis - eða sýslunarskyldum við íslenska ríkið og gegn hagsmunum , sem njóta íslenskrar réttarverndar , vegna náins sambands við íslenska ríkið . Á skyldum , sem þeim , er verkið vann , bar samkvæmt íslenskum lögum að rækja erlendis , svo og á skyldum samkvæmt ráðningu á íslenskt far . Gegn hagsmunum íslenskra ríkisborgara eða manna , búsettra á Íslandi , ef brot er framið á stað , þar sem refsivald annarra ríkja nær ekki til að þjóðarétti . Þessi ákvæði gilda því bæði ef Íslendingur fremur brot á stað þar sem refsivalda annarra ríkja nær ekki til að þjóðarrétti og ef brot er framið á Íslendingi á slíkum stað . Ljóst er því að ekki yrði um „ lagatóm “ að ræða þótt afbrot yrði framið á slíkum stað . Um saksókn í slíkum málum gilda því sömu reglur og um önnur brot gegn hegningarlögum , rannsókn og saksókn málsins eru á höndum íslenskra yfirvalda , það er lögreglunnar og ríkissaksóknara . Eðli málsins samkvæmt gætu íslensk stjórnvöld þó þurft á aðstoð erlendis frá við að vinna að rannsókn á slíku máli . Sigurjón Baldur Hafsteinsson er prófessor í safnafræði við Félags - og mannvísindadeild Háskóla Íslands . Rannsóknir Sigurjóns Baldurs hafa meðal annars snúið að viðhorfi Íslendinga til dauða og sorgar , en þau viðhorf eru tengd félagspólitískum breytingum sem orðið hafa á Íslandi á undanförnum þrjátíu árum .