Evrópsku heimilislæknasamtökin , UEMO , hafa lagt heilmikla vinnu í að móta stefnu um jafnréttismál , jöfn tækifæri . Nefnd á vegum samtakanna , undir stjórn Christinu Fabian frá Svíþjóð , vann að stefnumótuninni og skilaði stefnumarkandi áliti og tillögum sem samþykktar voru samhljóða . Í framhaldi af því voru tillögurnar sendar til samtaka Evrópskra lækna , CP , sem gerði þær að sínum síðastliðið haust , með tveimur smávægilegum breytingum , í skjölum sem bera heitið CP 2001 / 098 og CP 2001 / 099 . Í ítarlegri umfjöllun UEMO um jafnrétti / jöfn tækifæri ( equal opportunities ) kom fram fjölmargt sem varðar alla lækna , þar á meðal þá sem eru á kandidatsári og í framhaldsnámi . Þannig hafa bæði UEMO og CP ályktað um jöfn starfskilyrði lækna og þykir mér rétt að gera nokkra grein fyrir því sem þar kemur fram . CP mælir með því að læknafélög aðildarlandanna geri tillögurnar að sínum . UEMO leggur til grundvallar að jöfn tækifæri eigi ekki einungis við jafna stöðu kynjanna því að mismunun geti einnig átt sér stað vegna o kynþáttar / þjóðernis o trúarbragða o og CP bætti við : aldurs Sérstaklega er fjallað um inntöku læknanema í læknadeild , nám í læknadeild , framhaldsnám ( CME / CPD ) , starf , starfstengd fríðindi , orlof og lífeyrismál svo það helzta sé nefnt . Framkvæmdaáætlun UEMO er sem hér segir ( í lauslegri þýðingu ) : 1 . Tryggja ber að viðeigandi fjöldi karla og kvenna starfi innan læknafélaga hvers lands og í UEMO sjálfu . 2 . Hvetja verður læknafélögin til að setja þetta í forgang og fylgjast með og tilkynna reglulega um alla starfsemi og stefnu á heilbrigðissviði til að tryggja að ekki leynist mismunun gagnvart nokkrum hópi lækna . 3 . Að hvetja hin ýmsu samtök lækna í Evrópu ( ESGP , UEMS , PWG , CP o.s.frv. ) til að setja jafnréttismál á oddinn og starfa með þeim að því verkefni . 4 . Að láta jafnréttisnefnd UEMO starfa áfram og skuli hún , ásamt forseta UEMO , dreifa þessu skjali til læknafélaga aðildarlandanna og Evrópusamtaka lækna og óska eftir reglulegum skýrslum um hvernig gangi að ná markmiðum . 5 . Að hvetja læknafélög og evrópsk læknasamtök til að gaumgæfa eftirfarandi atriði : a ) Mismunun í launum og lífeyri ( pensions ) o að upplýsa meðlimi sína og ráðleggja þeim um launakjör og hvetja þá til að hafa beint samband til að fá ráðgjöf þegar sótt er um nýtt starf . o að ná til allra lækna úr minnihlutahópum ( disadvantaged minority groups ) . o að styðja við bakið á kollegum sem vilja vinna hlutastarf eða skipta á milli sín starfi eða taka foreldraorlof . o að hvetja til þess að þróað sé og komið á kerfi til að læknar sem verið hafa frá vinnu geti þjálfað sig á ný ( return to medicine courses ) . c ) Þróun í starfi o að tryggja að allir læknar velji sér starf innan fagsins með tilliti til hæfileika , getu og áhuga og að hefðir og tæknilegar hindranir komi ekki í veg fyrir það . o að styðja við það að allir læknar þjálfi sig á sviðum eins og stjórnun og í leiðtogahlutverki . d ) Að nota hvergi kynbundið orðalag í samningum eða öðrum skjölum . e ) Um hlutfall kynjanna í læknastétt o að styðja þróun í átt að jafnvægi í þátttöku kynjanna þar sem ákvarðanir eru teknar fyrir læknastéttina þannig að þátttakan endurspegli alla stéttina . f ) Að halda áfram að fylgjast með nýjum sviðum þar sem mismunun gæti átt sér stað og bregðast við á viðeigandi hátt . Þannig er ljóst að læknafélög hér á landi þurfa að huga að því að bæði karlar og konur séu í stjórnum félaganna og í nefndum á vegum þeirra . Einnig þarf að kanna hvort jafnrétti sé í launakjörum , vinnuumhverfi og vinnutíma og stutt sé við þá lækna sem vilja vinna hlutastarf eða taka foreldraorlof . Lög landsins tryggja það síðastnefnda hér á landi þótt vissir hnökrar hafi verið á því lengst af að unglæknar sem ef til vill vinna ekki samfellt í eitt ár fyrir sama vinnuveitanda hafi fengið sambærilegan rétt og aðrir . Áður voru afleysingalæknar á landsbyggðinni ráðnir af heilbrigðisráðuneytinu en eftir að stjórn var sett yfir heilsugæzlu í hverju umdæmi fór dæmið að verða flóknara . Þá þarf og að gera læknum sem eru lengi frá störfum , til dæmis vegna veikinda eða barnsburðar , kleift að endurmennta sig svo þeir geti hafið störf á ný . Mér er ekki ljóst hve margir læknar hér á landi eru í hlutastarfi eða óska eftir því að vera í hlutastarfi . Heldur ekki hvort þeim sem það vilja sé gert það nægilega auðvelt . Eins og flestir vita urðu ungir læknar af minni kynslóð oft að fórna fjölskyldunni til að sýna sig og sanna í starfi . Vinnan gekk fyrir , við stóðum vaktir og mættum til vinnu hvort sem við vorum karlar eða konur og hvort sem frísk eða veik börn voru heima . Makar og ættingjar urðu að hlaupa undir bagga eða þá aðkeypt hjálp . Ungt fólk sem er að hefja sitt lífsstarf nú virðist líka vera áhugasamt um fagið en leggur gjarnan meiri áherzlu á að sinna fjölskyldu sinni . Sá er raunveruleikinn í þróuðum samfélögum nútímans og við honum þarf að bregðast af skynsemi . Ekki má bregða fæti fyrir unga lækna sem vilja stofna fjölskyldur og eiga sér líf eins og annað fólk .