Ágúst og Lýður sigruðu í baráttunni um Bakkavör Bakkavararbræður og meðfjárfestar þeirra hafa náð fullum yfirráðum yfir Bakkavör á ný . Á meðal þeirra sem seldu þeim hluti sína eru íslenskir lífeyrissjóðir . Engin ein samstæða kostaði lífeyrissjóðina meira en sú sem bræðurnir stýrðu fyrir hrun . Þórður Snær Júlíusson 27. janúar 2016 Bræðurnir Lýður og Ágúst Guðmundssynir eru orðnir , ásamt meðfjárfestum , eigendur að nánast öllu hlutafé í Bakkavör Group að nýju . Á mánudag var tilkynnt að þeir hafi , ásamt meðfjárfestum sínum , keypt hlut íslenskra lífeyrissjóða og Arion banka í félaginu . Þeir eiga nú 89 prósent í félaginu og munu gera tilboð í þau ellefu prósent sem upp á vantar . Alls keypti félag í eigu bræðranna og sjóða í stýringu hjá bandaríska fyrirtækinu Baupost Group L.L.C. 51 prósent hlut af íslenskum aðilum í þessari lotu á samtals 163 milljónir punda , um 30,3 milljarða króna . Stærstu seljendurnir eru Arion banki , Lífeyrissjóður verzlunarmanna , Gildi lífeyrissjóður og Klakki , sem áður hét Exista og var þá stýrt af Lýð og Ágústi . Ljóst er að þeir aðilar sem seldu bræðrunum hafa ávaxtað fé sitt umtalsvert á undanförnum árum . En þeir töpuðu líka gríðarlegum fjárhæðum á viðskiptum sínum við bræðurna fyrir hrun . Upphæðum sem láta þann ávinning sem þeir hafa nú haft af því að bíða með sölu á hlut sínum í Bakkavör í nokkur ár líta út eins og smápeninga . Með kaupunum lýkur áralangri baráttu um yfirráð yfir Bakkavör Group , fyrirtæki sem Ágúst og Lýður stofnuðu upphaflega á Suðurnesjunum á níunda áratug síðustu aldar , og er nú risavaxið alþjóðlegt matvælafyrirtæki . Og það má vel færa rök fyrir því að bræðurnir standi uppi sem algjörir sigurvegarar í þeirri baráttu . Reyndu að koma Bakkavör undan daginn eftir hrun Bræðurnir Ágúst og Lýður Guðmundssynir voru þungavigtarleikmenn í íslensku viðskiptalífi á bóluárunum fyrir hrun . Þeir höfðu árum saman byggt upp matvælafyrirtækið Bakkavör auk þess sem bræðurnir höfðu breitt vel úr sér ; voru stærstu einstöku eigendur Kaupþings ( þeir voru reyndar einnig á meðal stærstu einstöku lánþega Kaupþings ) , keyptu Símann af ríkinu í stærstu einkavæðingu Íslandssögunnar , áttu tryggingafélagið VÍS , fjármögnunarfyrirtækið Lýsingu og meira að segja sinn eigin fjölmiðil , Viðskiptablaðið , sem þá var farinn að koma út fjórum sinnum í viku og var með tugi starfsmanna innanborðs , þrátt fyrir að engar forsendur væru fyrir slíkum umsvifum í rekstrinum . Hér verður ekki rakin öll saga Existu , heldur sjónum beint að því hvernig haldið var á Bakkavör eftir hrun . Exista átti nefnilega 40 prósent hlut í matvælafyrirtækinu Bakkavör , sem árið 2008 var orðið alþjóðlegt stórfyrirtæki skráð á markað í Bretlandi . Afgangurinn var í eigu mörg þúsund annarra hluthafa . Daginn eftir fall Kaupþings , snemma í október 2008 , var 40 prósent hlutur Existu í Bakkavör færður til nýs félags í eigu Ágústar og Lýðs , ELL 182 ehf . Félagið greiddi 8,4 milljarða króna fyrir hlutinn . Viðskiptin voru fjármögnuð með seljendaláni frá Existu , frá því var ekki greint opinberlega þegar þau áttu sér stað . Exista var almenningsfélag þegar þetta var ákveðið . Hinn almenni hluthafi Existu hafði því , án þess að vera spurður að því , lánað bræðrunum milljarða króna til að kaupa Bakkavör út úr Existu . Ágúst og Lýður , ásamt samstarfsmönnum sínum , héldu um alla þræði í Existu á þessum tíma . Þegar upp komst um söluna á hlutnum í Bakkavör og að hún hefði verið fjármögnuð af Existu lét Ágúst meðal annars hafa eftir sér í fréttum Stöðvar 2 að sú gagnrýni sem hefði komið fram á kaupin væri einvörðungu til komin vegna vanþekkingar á málinu . „ Þessi aðgerð er eingöngu til þess fallin að eignir Bakkavarar út um allan heim haldist í höndum Íslendinga og kröfuhafar hafi aðgang að þeim “ . Þegar fram liðu stundir varð þó ljóst að kröfuhafar upplifðu málið ekki þannig að Bakkavararbræður hefðu verið að gera þeim neinn greiða og salan var á endanum ógilt . Sérstakur saksóknari var á sama máli og rannsakaði söluna . Það mál hefur hins vegar síðan verið fellt niður og ekki þótti tilefni til að ákæra í því . Auglýsing Lífeyrissjóðir keyptu köttinn í sekknum Staða Bakkavarar á þessum tíma var þannig að félagið var að niðurlotum komið og þurfti á fjárhagslegri endurskipulagningu að halda . Hinn mikli vöxtur , sem fólst aðallega í því að kaupa upp önnur fyrirtæki í matvælaiðnaði , oft á of háu verði , hafði skilið Bakkavör eftir afar skuldsett og erfitt var að sjá hvernig félagið ætlaði sér að standa við skuldbindingar sínar . Það flækti þó málið enn frekar að sumir lánasamningarnir við erlenda banka voru þess eðlis að þeir voru bundnir við að Lýður og Ágúst myndu stjórna Bakkavör . Það þýddi að ef þeir misstu eignarhlut sinn þá þyrftu þeir samt að stýra samsteypunni áfram . Fyrir ofan rekstrarfélagið í skipuritinu var síðan móðurfélagið Bakkavör Group . Það var í raun aðeins eignarhaldsfélag sem átti hlut í rekstrarfélaginu Bakkavör . Þannig skapaðist hvati til að reyna að semja á þann hátt að það myndi skila lífeyrissjóðunum og öðrum kröfuhöfum Bakkavarar Group einhverju til baka . Bræðurnir fá að eignast fjórðung Bakkavör Group var stærsta fyrirtæki á Íslandi miðað við veltu árið 2011 . Þá nam velta fyrirtækisins 312 milljörðum króna og var um 20 milljörðum króna meiri en hjá Actavis Group , hinum alþjóðlega risanum sem var með höfuðstöðvar á Íslandi á þessum tíma . Í upphafi árs 2012 var orðið augljóst að forsendur nauðasamninganna myndu ekki halda . Hrávöruverð hafði hækkað mikið mánuðina á undan og innkaup fyrirtækja innan Bakkavararsamstæðunnar þyngst . Á sama tíma gekk erfiðlega fyrir Bakkavör að velta þessum hækkunum út í verð á þeim vörum sem samsteypan framleiðir , en það eru aðallega tilbúnir málsverðir sem seldir eru í stórum verslunarkeðjum í Bretlandi á borð við Tesco . Í stuttu málið yrði kröfum kröfuhafa Bakkavarar Group breytt í hlutafé í breska rekstrarfélagi samstæðunnar , íslenska Bakkavör Group yrði slitið og bræðurnir myndu fá að kaupa fjórðungshlut í breska félaginu og hluthafasamkomulag sem tryggði þeim meirihluta stjórnarmanna í Bakkavör , sem gert hafði verið í aðdraganda nauðasamninga árið 2010 , yrði fellt úr gildi . Lífeyrissjóður klappa kvalara sínum Fjórðungshlutinn fengu bræðurnir að kaupa á fjóra milljarða króna . Innra virði Bakkavarar miðað við eiginfjárstöðu samstæðunnar var um 20 milljarðar króna og því ljóst að bræðurnir voru að greiða minna en eina krónu fyrir hverja nafnvirðiskrónu . Þeir voru sem sagt að fá góðan samning . Sú undirlægjusemi sem kröfuhafarnir sýndu bræðrunum á þessum aðalfundi vakti athygli . Mesta athygli vakti líklegast að lífeyrissjóðirnir , sem voru stórir kröfuhafar , hafi samþykkt þessa niðurstöðu . Í úttekt sem gerð var á starfsemi lífeyrissjóðanna í aðdraganda bankahrunsins og kynnt var í apríl 2012 kom fram að sjóðirnir hefðu tapað samtals 170,9 milljörðum króna á hlutabréfum og skuldabréfum sem útgefin voru af Existu og tengdum aðilum . Viðskiptablokk Bakkavararbræðra var því án nokkurs vafa sú sem olli íslenska lífeyriskerfinu mestu tjóni . Áttu mikið fé vegna arðgreiðslna Í kjölfar aðalfundarins fóru bræðurnir á fullt í að kaupa hlutafé annarra hluthafa . Það hefði ekki átt að koma neinum á óvart að Lýður og Ágúst væru með mikið fé á milli handanna . Hollenska félagið sem þeir áttu , Bakkabraedur Holdings B.V. , sem hélt á eignarhlutum þeirra í Existu og Bakkavör , hafði greitt þeim miklar arðgreiðslur á uppgangsárunum fyrir hrun . Eignir þess voru nánast engar . Bræðurnir áttu hollenska félagið í gegnum kýpverskt félag , Bakkabraedur Holding Strategic Investments Limited . Mikil bankaleynd hefur ríkt á Kýpur og nánast ómögulegt hefur reynst að verða sér úti um ársreikninga félaga sem eru skráð þar . Gegnsæið er meira á Íslandi og því var hægt að sjá í gegnum opinber gögn sem send voru inn til fyrirtækjaskrár að bræðurnir virtust hafa aðgang að miklu fé . Og þeir komu með það heim til Íslands í unnvörpum . Tilgangurinn : Að ná yfirráðum yfir Bakkavör að nýju . Tvö félög í eigu bræðranna , Korkur Invest og BV Finance , voru nýtt í þennan gjörning . BV Finance kom með 463 milljónir króna í júlí 2012 og Korkur gaf síðan út skuldabréf upp á þrjá milljarða króna í ágúst sama ár og var með heimild til að gefa út að minnsta kosti milljarð til viðbótar . Haukur Hafsteinsson , framkvæmdastjóri sjóðsins , sagði við Fréttablaðið að tilboðið hefði komið í gegnum ótengdan aðila og að trúnaður ríkti um efni hans fyrst um sinn . Hauki hefði átt að vera ljóst hver væri kaupandinn . Lýður og Ágúst voru ekki þeir einu sem söfnuðu sér hlutum á þessum tíma , en þeir voru langstórtækastir . Þeir settu sig í samband við nokkur smærri fjármálafyrirtæki og létu þau leggja inn tilboð fyrir sig og altalað var á markaðnum hverjir stæðu að baki þeim . Verðið sem þeir voru farnir að greiða fyrir hvern hlut fór þó hægt og bítandi hækkandi og var komið yfir eina krónu fyrir hverja nafnvirðiskrónu . Í kjölfar slitanna mátti ekki lengur stunda viðskipti með „ gömlu “ hlutabréfin í Bakkavör án undanþágu Seðlabankans heldur þurftu slík viðskipti að fara fram í Bretlandi og með hluti í breska rekstrarfélaginu Bakkavör . Þeir sem þekkja vel til á markaðnum voru sammála um að meðalverð í öllum þessum viðskiptum hafi verið um ein króna á hlut . Samkvæmt því hafa bræðurnir greitt um átta milljarða króna fyrir 38 prósenta hlut sinn . Auglýsing Arion-blokkin stóð saman um tíma Þegar Bakkavararbræður hófu gengdarlaus uppkaup á hlutum í Bakkavör myndaði hópur íslenskra aðila , fyrrum kröfuhafa Bakkavarar sem hafði tapað gríðarlegum fjárhæðum á viðskiptum við félagið , blokk á móti bræðrunum með rúmlega 50 prósent eignarhlut . Aðrir eigendur í Bakkavör eru meðal annars vogunarsjóðurinn Burlington Loan Management Ltd. sem eignaðist um fimm prósenta hlut með uppkaupum á kröfum og hlutafé . Sá sjóður er einnig á meðal stærstu eigenda Klakka , sem áður hét Exista , og stærstu kröfuhafa þrotabúa Kaupþings og Glitnis , sem verður slitið á næstunni . Ástandið á milli þessarra blokka var lengi vel , vægast sagt , eldfimt . Arion-blokkin taldi að sú staða gæti skaðað félagið í Bretlandi og því væri það Bakkavör ekki til framdráttar að hann gegndi stöðunni á meðan málið væri leitt til lykta . Bræðurnir hafa á hinn bóginn selt þá sögu í Bretlandi , með góðum árangri , að nornaveiðar eigi sér stað á Íslandi . Þar þurfi að hengja einhvern fyrir það sem gerðist og þeir , ásamt öðrum , séu fórnarlamb þeirrar kröfu . Þeir voru ekki sáttir við tillöguna og bentu á að þeir , sem stærstu einstöku eigendur Bakkavar , ættu rétt á formannssætinu . Og þannig stóðu mál þangað til snemma árs 2016 . Bræðurnir sigra Á mánudag var send tilkynning til fjölmiðla um að BG 12 ehf. , félag í eigu Arion banka , Lífeyrissjóðs verzlunarmanna , Gildi lífeyrissjóðs , fleiri minni lífeyrissjóða og fagfjárfesta hefði selt 46 prósent hlut sinn í breska félaginu Bakkavör Group til félags sem er í eigu bræðranna Ágústar og Lýðs og bandarískra fjárfestingasjóða í stýringu hjá The Baupost Group L.L.C. Kaupverðið nam 147 milljónum punda , eða 27,3 milljörðum króna . Sameinaði lífeyrissjóðurinn og dótturfélag Klakka seldu jafnframt sinn fimm prósent hlut í Bakkavör Group og má ætla að kaupverðið hafi verið um þrír milljarðar króna . Kaupendur skuldbundu sig til að leggja fram kauptilboð í alla aðra útistandandi hluti í félaginu , rétt um ellefu prósent , á sömu kjörum . Bræðurnir og meðfjárfestar þeirra hafa því eignast 89 prósent í Bakkavör og skuldbundið sig til að kaupa þau ellefu prósent sem upp á vantar . Kaupverðið á þeim hluta verður 6,5 milljarðar króna . Gangi allt upp eru Ágúst og Lýður , ásamt meðfjarfestum sínum , að kaupa 62 prósent hlut í Bakkavör á 36,8 milljarða króna . Áður höfðu þeir eignast 38 prósent fyrir átta milljarða króna . Virði Bakkavarar hefur því tæplega þrefaldast frá því að Lífeyrissjóður starfsmanna ríkisins og fleiri seldu bræðrunum hlut sinn í Bakkavör Group árið 2012 . Þeir hefðu betur beðið með þá sölu . Samkvæmt skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis skuldaði Exista og tengd félög Kaupþingi , sem breyttist í Arion banka við kennitöluflakk í hruninu , 239 milljarða króna . Þeir hafa endurheimt fyrirtækið sem þeir stofnuðu á Suðurnesjunum á níunda áratug síðustu aldar endurskipulagt , endurfjármagnað og án þess að upprunalegir kröfuhafar þess hafi fengið nema brotabrot af þeim peningum sem þeir lánuðu eða fjárfestu í félaginu til baka . Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar , stærstur hluti þeirra aðsendar greinar . Okkar tryggð er aðeins við lesendur . Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari .