< p > < span > Norræna varnarsamstarfið ( NORDEFCO ) fagnar nú tíu ára afmæli sínu . Samstarfið er náið og tekur til aðgerða sem leiða til betra öryggis á Norðurlöndum . Núna erum við að bæta við frekari úrræðum til að vera betur í stakk búin til að takast á við hættuástand . Við erum öll háð aðgengi að vörum , höfnum , starfhæfum og samtengdum innviðum og flutningsleiðum sem tengjast yfir landamæri okkar . Sameiginlegir hagsmunir okkar eru að tryggja öryggi í Norður-Evrópu . Þess vegna þurfum við að vera reiðubúin til að verja lýðræðissamfélög okkar . Ef meiri háttar öryggisvá steðjaði að Norðurlöndunum , myndi það hafa áhrif á okkur öll . Í því skyni að uppfylla sameiginlega ábyrgð okkar á öryggismálum í heimshlutanum , þurfum við að halda áfram að efla sameiginlega viðbúnaðargetu okkar . Á fundi ráðherra sem fara með varnarmál höfum við því lýst yfir stuðningi við samráðsvettvang NORDEFCO sem ætlað er að bæta upplýsingaskipti okkar og samráð ef upp kemur hættuástand eða átök . Þessi sýn hefur verið leiðarljós vinnu okkar frá upphafi og er enn í dag grundvöllur norræna varnarsamstarfsins . Framganga Rússa heldur áfram að auka á spennu í alþjóðasamskiptum . Netárásir , upplýsingaöflunaraðgerðir og njósnir eru aðrar öryggisógnir sem við stöndum öll frammi fyrir . Núverandi staða öryggismála hefur haft áhrif á öll ríki okkar , sem og á hið norræna varnarsamstarf okkar . Þetta gerir að verkum að samstarf okkar er enn nauðsynlegra en áður . Fyrst í stað var aðaláhersla okkar á að skapa skilvirkar og hagkvæmar lausnir með gagnkvæmum ávinningi , ekki aðeins í nærumhverfi okkar , heldur einnig á alþjóðavísu . Við komum á samstarfi um samnýtingu úrræða á sviði flugstarfsemi ( Nordic Tactical Air Transport ( NORTAT ) ) og efldum samstarf okkar innan alþjóðlegra hernaðaraðgerða , til dæmis í Afganistan . Þetta samstarf hefur haldið áfram nýverið í Malí . Við þróuðum hið árangursríka Cross Border Training æfingaverkefni með því að nýta okkur loftrými Finnlands , Noregs og Svíþjóðar . Á síðastliðnum árum höfum við komið upp öruggum samskiptaleiðum milli höfuðborga okkar , við höfum auðveldað aðgengi að yfirráðasvæðum hvers annars og við höfum gripið til ráðstafana til að bæta stöðumat með því að þróa getu til að miðla loftrýmiseftirlitsupplýsingum . Við höfum einnig náð samkomulagi um ráðstafanir sem gera norrænum loftförum kleift að nota lendingarstaði í öðrum norrænum ríkjum , til dæmis þegar þörf krefur vegna veðurfarsástæðna . Annað dæmi um náið samstarf okkar er loftrýmisæfingin Arctic Challenge Exercise fyrr á þessu ári , sem metin var sem hágæðaæfing og framkvæmd í náinni samvinnu við Bandaríkin . Þessar norrænu æfingar styðja við áframhaldandi öryggis - og varnarmálasamstarf milli NATO og samstarfsríkja þess , samanber Trident Juncture 2018 æfinguna sem haldin var í fyrra . Þar kemur fram sá sameiginlegi skilningur að alvarlegar öryggisógnir á Norðurlöndum hefðu áhrif á okkur öll , og að við þurfum að vera undirbúin og með búnað til að bregðast sameiginlega við jafnt í friði , við hættuástand og í átökum . Þessi nýi vettvangur gerir okkur kleift að komast að sameiginlegu stöðumati við aðstæður á borð við hættuástand eða átök . Aðildarríki NORDEFCO geta átt í samráði við hvert annað hvenær sem svæðisbundnum stöðugleika , friðhelgi yfirráðasvæðis eða öryggi þeirra er ógnað . Þennan vettvang má einnig nýta til að skiptast á skoðunum og samræma afstöðu gagnvart alþjóðaviðburðum í uppsiglingu sem áhrif gætu haft á Norðurlöndunum eða þar sem norrænu ríkin hafa sameiginlegra hagsmuna að gæta . Náið samstarf Norðurlandanna í varnarmálum eykur hernaðargetu okkar og styrkir samstarfshæfni okkar . Við sameiginlegar æfingar og þjálfun eflum við innlenda getu hvers og eins og hæfni okkar í að standa sameiginlega að verkefnum . Samtímis sendum við skýr skilaboð til mögulegra árásaraðila um að við munum verjast ef þörf krefur . Sem utanríkisráðherra hef ég því lagt ríka áherslu á að tryggja íslenskum fyrirtækjum bestu mögulegu viðskiptakjör og sem greiðastan aðgang að alþjóðamörkuðum . Þar sem Ísland er lítið opið hagkerfi , skiptir aðgengi að erlendum mörkuðum okkur höfuðmáli . Góð samvinna atvinnulífs og stjórnvalda er grundvallarforsenda þess að tryggja að íslensk fyrirtæki njóti ætíð bestu mögulegu viðskiptakjara . < / p > < p > Eitt af skilgreindum hlutverkum utanríkisþjónustunnar er að gæta hagsmuna íslensks viðskiptalífs og við kappkostum að vera öflugur bakhjarl í samskiptum íslenskra fyrirtækja við útlönd . Starfsfólk utanríkisþjónustunnar er til þjónustu reiðubúið , bæði hér á landi og á sendiskrifstofum Íslands erlendis . Við höfum sérstaka viðskiptafulltrúa við störf á ellefu sendiskrifstofum í Evrópu , Asíu og N-Ameríku sem hafa það hlutverk að kynna Ísland , íslensk vörumerki , vörur og þjónustu , auk þess sem þeir veita viðskiptaþjónustu og ráðgjöf til fyrirtækja . Utanríkisþjónustan aðstoðar þannig við að opna dyr fyrir íslensk fyrirtæki og við sókn á nýja markaði . < / p > < p > Íslandsstofa gegnir hér sömuleiðis lykilhlutverki . < / p > < p > Við viljum heyra það frá fyrstu hendi hvað gengur vel og hvað má betur fara ; hvort og þá hvernig stjórnvöld geta aðstoðað við að leysa flækjur í viðskiptaumhverfi íslenskra fyrirtækja . Á þeim nótum býð ég , ásamt Íslandsstofu , til samtalsfundar um allt land um samstarf og þjónustu við íslenskar útflutningsgreinar . Fyrsti fundurinn var haldinn á Egilsstöðum þar sem við áttum samtal við útflytjendur á Austurlandi , í gær áttum við góðan fund með útflytjendum á Norðurlandi í höfuðstaðnum , Akureyri , og fleiri fundir eru á teikniborðinu . < / p > < p > Sameiginleg grein norrænu þróunarsamvinnuráðherranna í aðdraganda Naíróbí leiðtogafundar & nbsp ; < span > alþjóðaráðstefnunnar um mannfjölda og þróun ( ICPD 25 ) . < / span > < / p > < p > < em > < span > Peter Eriksson , ráðherra þróunarsamvinnu , Svíþjóð < / span > < / em > < / p > < p > < em > Rasmus Prehn , ráðherra þróunarsamvinnu , Danmörku < / em > < / p > < p > < em > Ville Skinnari , ráðherra þróunarsamvinnu og utanríkisviðskipta , Finnlandi < / em > < / p > < p > < em > Guðlaugur Þór Þórðarson , utanríkisráðherra , Íslandi < / em > < / p > < p > < em > Dag-Inge Ulstein < / em > < em > , ráðherra þróunarmála , Noregi < / em > < / p > < p > & nbsp ; < / p > < p > Hagsæld og góð lífskjör á Norðurlöndunum má ekki aðeins rekja til skóga , landbúnaðar , tækni eða gnægðar auðlinda á borð við fisk og olíu . Áratugum saman hafa konur á Norðurlöndunum notið jafnra réttinda , ókeypis menntunar og aðgengis að getnaðarvörnum , ásamt öruggum og löglegum fóstureyðingum . Aðgengi að ódýrum , opinberum leikskólum fyrir börn er tryggt , ásamt veglegu fæðingarorlofi og lagaramma sem gerir foreldrum kleift að sinna starfsframa jafnhliða barnauppeldi . Sókn í réttindamálum og valdeflingu kvenna hefur leikið lykilhlutverk við þróun samfélaga okkar og gert þjóðum okkar í heild sinni kleift að taka þátt í atvinnulífinu og uppbyggingu efnahags okkar . < / p > < p > Jákvæð áhrif félagslegs og efnahagslegs kynjajafnréttis eru vel þekkt . & nbsp ; Þrátt fyrir þetta skortir hundruði milljóna kvenna aðgengi að nútímagetnaðarvörnum og hætta þannig á ótímabærar þunganir . Á hverjum degi eiga sér stað 33 þúsund giftingar stúlkubarna , og dag hvern deyja 830 konur við barnsburð eða af völdum þungunartengdra fylgikvilla eða óöruggra fóstureyðinga . < / p > < p > Í mörgum löndum er rétturinn til umráða yfir eigin líkama enn umdeildur , jafnvel þótt alþjóðasamningur um þetta efni hafi verið samþykktur fyrir 25 árum síðan . Á alþjóðaráðstefnunni um mannfjölda og þróun árið 1994 í Kaíró , samþykktu 179 ríkisstjórnir að allir einstaklingar – hvort heldur ungmenni eða fullorðnir , giftir eða einhleypir – skyldu hafa rétt til að ákveða hvort og hvenær þeir stofnuðu fjölskyldu . Þessi samhljóða samþykkt markaði tímamót . Hún gerði það að verkum að litið var á mannréttindi og kynjajafnrétti sem lykilatriði í sjálfbærri þróun , og þjóðir heims stóðu sameinaðar á þessu sviði . < / p > < p > Alþjóðasamfélagið mun innan tíðar koma saman á ný í Naíróbí til að fagna aldarfjórðungsafmæli alþjóðaráðstefnunnar um mannfjölda og þróun og til að leitast við að ljúka því starfi sem hófst í Kaíró . Leiðtogafundurinn verður í boði Kenya , Danmerkur og Mannfjöldasjóðs SÞ , en þar koma saman leiðtogar ríkja , ráðherrar , embættismenn , fulltrúar borgaralegs samfélags , einkageirans og fræðasamfélagsins , ásamt ungu fólki , til að ræða hvernig þoka megi þessari vinnu áleiðis . < / p > < p > Við höfum þungar áhyggjur af því að réttinum til að taka upplýstar ákvarðanir um eigin líkama er ógnað í mörgum löndum . Mikil andstaða er víða gegn almennri kynfræðslu , réttinum til öruggra og löglegra fóstureyðinga og jöfnum réttindum til handa LGBTQ fólks . Ríkisstjórnir okkar eru staðráðnar í að vinna með vaxandi fjölda stuðningsmanna þessara réttinda í því skyni að stuðla að framgangi í þessum efnum . < / p > < p > Ímyndum okkur heim þar sem deilur um þessi málefni hafa verið leiddar til lykta og þar sem við getum þess í stað beint athyglinni að þeim ávinningi sem felst í að veita öllum óskoraðan sjálfsákvörðunarrétt yfir eigin líkama . < / p > < ul > < li > Við myndum koma í veg fyrir 67 milljón óæskilegar þunganir í þróunarlöndum ár hvert ef konur og ungmenni byggju við aðgengi að nútímagetnaðarvörnum . < / li > < li > Við myndum binda enda á barnahjónabönd og með almennri kynfræðslu væri ungu fólki gert kleift að taka upplýstar ákvarðanir um líkama sinn og líf , ásamt því að hagnýta sér möguleika sína til fulls . < / li > < li > Við myndum tryggja að stúlkur byggju við jöfn tækifæri til menntunar , til að fá tilgangsrík , launuð störf og til að taka þátt í samfélagi sínu til jafns við piltana . < / li > < / ul > < p > & nbsp ; < / p > < p > Það er svona veröld sem við óskum okkur . < / p > < p > Valdefling kvenna og ungmenna er ekki aðeins mikilvægt markmið í sjálfu sér , heldur beinlínis forsenda þess að ná markmiðunum um sjálfbæra þróun . < / p > < p > Við – Danmörk , Finnland , Ísland , Noregur og Svíþjóð – munum áfram vera traustir pólitískir og fjárhagslegir stuðningsaðilar fyrir bætt kyn - og frjósemisheilbrigði , sem og fyrir réttindum öllum til handa . < / p > < p > Við getum ekki liðið að konur deyi enn af barnsförum , né heldur að börn skuli neydd í hjónaband eða að milljónir kvenna og stúlkna skuli enn í dag óttast ótímabærar þunganir . & nbsp ; < / p > < p > Við höldum til Naíróbí með þann skýra ásetning að ljúka þessum verkefnum . < / p > < p > Fáar þjóðir eiga meira undir fríverslun en við Íslendingar . Gæfa okkar og gengi hefur ávallt haldist í hendur við það hvort við njótum viðskiptafrelsis eða ekki . < / p > < p > Þrátt fyrir allar okkar náttúruauðlindir þá vorum við ein fátækasta þjóð Evrópu í upphafi síðustu aldar . Með fullveldinu fengum við forræði yfir okkar málum og gátum gert viðskiptasamninga við önnur ríki . Framfarirnar létu samt á sér standa vegna heimatilbúinnar haftastefnu . < / p > < p > En með inngöngu í Fríverslunarsamtök Evrópu , EFTA , og síðar í Evrópska efnahagssvæðið , var taflinu snúið við og Íslendingar hófu lífskjarasókn sem á sér fáar hliðstæður . Þessi áfangi undirstrikar enn og aftur þá hreyfingu sem verið hefur á hlutunum síðustu árin , þar sem stjórnvöld og atvinnulífið taka höndum saman til styrkja undirstöður bættra lífskjara hér á landi með sókn á erlenda markaði . Áframhaldandi velsæld og vöxtur hér á landi eru undir því komin að mætum sem eitt lið til leiks á útivelli . Drifkrafturinn liggur í einkaframtakinu og hlutverk stjórnvalda er að fjarlægja hindranir og opna dyr þar sem því verður komið , að skapa þær aðstæður þar sem verslun og viðskipti milli fólks og fyrirtækja getur blómstrað . < / p > < p > Alþjóðlegu viðskiptaráðin gegna mikilvægu hlutverki í tengslamyndun á milli Íslands og þeirra landa sem þau starfa með og vil ég nýta þetta tækifæri til að þakka stjórnum þessara fimmtán ráða , sem allar vinna sitt starf í sjálfboðavinnu , fyrir þeirra framlag til að stuðla að auknum utanríkisviðskiptum og bættum tengslum á sviði viðskipta , stjórnmála , menntunar og menningar . < / p > < p > Ein megináhersla þessarar ríkisstjórnar hefur verið að tryggja atvinnulífinu þá umgjörð sem nauðsynleg er til að nýsköpun og smærri fyrirtæki geti blómstrað og orðið að alþjóðlegum stórfyrirtækjum eins og Marel og Össur . Með mörkun nýsköpunarstefnu og einföldun regluverks hafa verið stigin stór skref í þessa átt . < / p > < p > Aðgengi að erlendum mörkuðum skiptir einfaldlega öllu máli fyrir íslensk fyrirtæki og efnahagslíf , sem og fyrir Ísland sem lítið og opið hagkerfi . Góðir viðskiptasamningar við erlend ríki eru lykillinn að því að tryggja íslenskum fyrirtækjum bestu mögulegu viðskiptaumgjörð . < / p > < p > Fríverslunarsamningar sem Ísland hefur gert ná til 74 landa sem alls telja tæplega 2,9 milljarða manna , eða rúmlega þriðjung mannkyns . < / p > < p > Ef við skoðum þessar tölur betur þá hefur Ísland , í krafti aðildar sinnar að EFTA , gert 29 samninga við 40 ríki og landsvæði . Þá hefur EFTA nýlokið samningaviðræðum við ríki Suður-Ameríku og með þeim samningi mun 300 milljóna manna markaðssvæði bætast við fríverslunarnetið . Ísland var þannig fyrst Evrópuríkja til að gera fríverslunarsamning við Kína og hefur útflutningur þangað hefur þrefaldast frá því samningurinn tók gildi . < / p > < p > Evrópska efnahagssvæðið er og verður okkar kjölfestumarkaður . EES-samningurinn er auðvitað annað og meira en fríverslunarsamningur og hefur gjörbreytt íslensku viðskiptaumhverfi á þeim aldarfjórðungi sem liðinn er frá því að hann tók gildi og gert okkur samkeppnishæfari , jafnvel á mörkuðum utan EES . < / p > < p > Samningurinn um evrópska efnahagssvæðið er einn mikilvægasti alþjóðasamningur okkar Íslendinga . Hann er kjölfesta íslenskra fyrirtækja á 500 milljóna manna markaði en veitir okkur um leið tækifæri til að gera fríverslunarsamninga eftir okkar höfði við þjóðir utan þess svæðið . Þetta viðskiptafrelsi stendur ríkjum innan Evrópusambandsins ekki til boða . Dulbúin sem andstaða við þriðja orkupakkann fór hreyfing sem berst gegn aðild okkar að EES mjög mikinn . Þessari atlögu var hrundið , ekki síst fyrir tilstilli margra sem hér eru , sem tóku upp hanskann fyrir alþjóðlegt viðskiptafrelsi þegar máli skipti . Markiðið með þessari atlögu var að koma okkur út úr EES . Það hefur reyndar líka verið markmið þeirra sem vilja að við göngum í ESB , því án EES-samningsins eigum við engan skárri kost gagnvart okkar kjölfestumarkaði að ganga í ESB . < / p > < p > En þó svo að EES-svæðið sé okkar kjölfestumarkaður megum við ekki gleyma því að Bandaríkin eru stærsti einstaki markaður íslenskra útflytjenda . Það hefur ekki dulist neinum að það er mér mikið kappsmál að byggja upp enn nánara efnahagslegt samstarf við Bandaríkin , sérstaklega á sviði vísinda og nýsköpunar . Ég hef lagt á þetta mikla áherslu fundum mínum með bandarískum ráðamönnum , allt frá öldungadeildarþingmönnum og ríkisstjórum , til utanríkisráðherra og varaforseta Bandaríkjanna . < / p > < p > Þá er ég nýkominn heim frá San Francisco þar sem ég leiddi viðskiptasendinefnd amerísk-íslenska viðskiptaráðsins . Það var heillandi að verða vitni að sköpunarkraftinum sem á sér stað í Kísildalnum og sjá hvernig alþjóðleg stórfyrirtæki á borð við Google og Facebook hafa sprottið upp úr góðri hugmynd eða hugviti . Viðskiptafrelsi færir okkur svo miklu meira ; það stuðlar að auknum samskiptum milli ólíkra þjóða , myndar brú milli menningarheima og eykur skilning þeirra á milli . Fríverslun stuðlar að friði , eins og sagan sýnir okkur . Með auknum samskiptum erum við betur í stakk búin að takast á við sameiginleg vandamál . Framtíðarsýn okkar verður að byggjast á þessari reynslu . < / p > < p > Við þekkjum nú þegar margar af þeim áskorunum sem við munum standa frammi fyrir árið 2030 . Stjórnvöld hafa skuldbundið sig til að innleiða heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna og sett sér metnaðarfull markmið á sviði loftslagsmála . Til þess að uppfylla þessi markmið verða allir geirar samfélagsins að vinna saman ; stjórnvöld , fyrirtæki , frjáls félagasamtök og einstaklingar . Ég fagna því að atvinnulífið er í auknum mæli að horfa til þess hvernig það geti lagt sitt af mörkum til að ná markmiðunum . < / p > < p > Frumkvöðlar og atvinnulífið eru nú þegar að koma fram ýmsar góðar tæknilausnir og hugvit sem munu nýtast til að hjálpa okkur að draga úr losun og binda kolefni . Ég vona svo sannarlega að saman muni okkur takast að snúa þróuninni við og koma í veg fyrir að sú dimma framtíðarsýn sem dregin er upp muni líta dagsins ljós . Við þurfum að nýta þá krafta sem búa í einkaframtakinu og alþjóðlegri samvinnu til að leysa þetta vandamál . Það er enginn annar möguleiki í stöðunni . Alls komu um 400 manns að mótun stefnunnar , en haldnar voru vinnustofur um allt land og með fulltrúum helstu útflutningsgeira landsins . < / p > < p > Það er ánægjulegt hversu sterkur samhljómur var um það meðal íslenskra fyrirtækja að sjálfbærni væri sá samnefnari sem rétt væri að nota fyrir áherslur Íslands í markaðsstarfi næstu ár . Við viljum að Ísland sé þekkt sem leiðandi land í sjálfbærni . < / p > < p > Við getum svo sannarlega verið stolt af framlagi Íslands þessum efnum . Ísland er land endurnýjanlegrar orku og hefur verið það lengi . Þekkingu okkar Íslendinga , einkum á notkun jarðvarma , erum við að flytja út til annarra ríkja og þannig leggja okkar að mörkum svo um munar . Þá hafa íslensk fyrirtæki komið fram með lausnir sem stuðla að því að binda kolefni í jörðu og þannig draga úr magni koltvísýrings í andrúmsloftinu . Íslensk fyrirtæki eru að þróa lausnir sem miða að því að stuðla að verndun umhverfisins , betri nýtingar auðlindarinnar og draga úr losun gróðurhúsalofttegunda . Þá hefur íslenskt hugvit einnig fært okkur tækni sem sker fisk eða annan mat með slíkri nákvæmni að nánast ekkert matarkyns fari til spillis . Þetta eru einungis nokkur dæmi en þau eru mun fleiri og á ólíkum sviðum . Það er ekki ólíklegt að fyrirtæki sem ekki laga sig að auknum kröfum um sjálfbærni muni heltast úr lestinni þar sem neytendur muni ákveða að færa sín viðskipti til annarra fyrirtækja . < / p > < p > Á hverjum degi koma fram tækninýjungar sem eiga eftir að gjörbylta lífi okkar . Gervigreind , aukin sjálfvirkni og vélstýrð tæki munu breyta daglegu lífi okkar til muna næstu árin . < / p > < p > Það eru gríðarlega spennandi tímar fram undan og dagskráin hér í dag endurspeglar það . Ég vona að þetta málþing verði til að auka enn umræðu og áhuga á því hvernig við getum saman skapað íslensku viðskiptalífi og nýsköpunarfyrirtækjum frjóan jarðveg á Íslandi samhliða því sem við greiðum þeim leið á nýja markaði . < / p > < p > Takk fyrir . Auk þess að vera stærsti viðskiptasamningur Íslands býður hann upp á margvísleg tæki til samstarfs fyrir Íslendinga við aðra Evrópubúa á sviðum rannsókna og vísinda , lista og menningar , menntunar , nýsköpunar , mannréttinda og jafnréttismála . Uppbyggingarsjóður EES er eitt slíkt tæki . Þetta eru Eystrasaltsríkin og ríkin í Mið - og Suður-Evrópu , nánar tiltekið Eistland , Lettland , Litháen , Búlgaría , Grikkland , Króatía , Kýpur , Malta , Portúgal , Pólland , Rúmenía , Slóvakía , Slóvenía , Tékkland og Ungverjaland . Uppbyggingarsjóðurinn er fjármagnaður af Íslandi , Liechtenstein og Noregi og er okkar framlag til að draga úr félagslegum og efnahagslegum ójöfnuði innan Evrópska efnahagssvæðisins og þar með stuðla að stöðugleika og framförum í Evrópu . Höfum við í þeim efnum notið dyggrar aðstoðar RANNÍS , Orkustofnunar og Mannréttindaskrifstofu Íslands . Samvinna á sviði jarðvarma hefur fram til þessa verið mikið áherslumál okkar og mun svo verða áfram . Um leið hef ég lagt ríka áherslu á að efla samstarf á sviðið jafnréttismála og á sviðum nýsköpunar og fyrirtækjaþróunar . Auk styrkja sem renna til verkefnanna sjálfra eru veittir styrkir til tengslamyndunar og verkefnaþróunar . Þegar hafa fleiri hundruð samstarfsverkefni með þátttöku íslenskra aðila notið styrkja úr sjóðnum . Hvað nýsköpun og fyrirtækjaþróun varðar hef ég lagt áherslu á aðkomu Íslandsstofu að því að aðstoða íslensk fyrirtæki við að taka þátt í verkefnum á vegum sjóðsins . < / p > < p > < em > Greinin birtist fyrst í Fréttablaðinu . Þessi fæðingarsveit mín komst í heimsfréttirnar fyrir stuttu þegar þess var minnst að jökullinn Ok lauk æviskeiði sínu . Það er áminning til okkar um hversu viðkvæmt vistkerfið okkar er . Við eigum að nýta styrkinn í norrænu samstarfi , þekkingu okkar , þrautseigju og hugkvæmni í þágu nýrra lausna í loftslagsmálum eins og lagt er upp með í nýrri framtíðarsýn Norrænu ráðherranefndarinnar . Bandaríkin sýna svæðinu mun meiri áhuga . Samstarfsformið í Berlín er dæmi um norrænt samstarf eins og það gerist best . Slík barátta er ekki síst mikilvæg nú þegar réttarríkið á undir högg að sækja og falsfréttum er dreift eins og enginn sé morgundagurinn . Grænland og Færeyjar skipta miklu máli á norðurslóðum og í N-Atlantshafssamstarfinu , og Álandseyjar eru fyrirmynd í sjálfbærni . Þar voru ríkin á Balkanskaga nefnd til sögunnar sérstaklega . Við þurfum líka að vinna þétt og náið með vinum okkar og næstu nágrönnum á Bretlandseyjum en þeir hafa sýnt mikinn áhuga á samvinnu við Norðurlöndin . Norræna vegabréfasambandið var fyrirmynd Schengen-samstarfsins . Samstarf okkar á sviði mennta - og vísindamála var öðrum Evrópuríkjum innblástur , ég nefni Nordplus og Nordjobb sem dæmi . Þau hafa dregið úr hindrunum og greitt fyrir viðskiptum og samskiptum og því að íbúar Norðurlandanna hafi getað búið og unnið saman í sátt og samlyndi um áratuga skeið . Margt hefur breyst síðan . Nægir þar að nefna loftslagsbreytingar , nýjar hættur eins og netógnir , og endurteknar tilraunir til að grafa undan marghliða alþjóðasamvinnu , alþjóðastofnum og alþjóðalögum . Gert er ráð fyrir að nýjar tillögur liggi fyrir um mitt næsta ár . Ég hef því sem utanríkisráðherra lagt höfuðáherslu á að tryggja ætíð bestu mögulegu viðskiptakjör og aðgang að alþjóðamörkuðum fyrir íslensk fyrirtæki . Aðgengi að erlendum mörkuðum skiptir einfaldlega höfuðmáli fyrir Ísland , sem lítið opið hagkerfi . Íslensk fyrirtæki þurfa þannig ekki að takmarka möguleika sína við heimamarkaðinn , heldur geta lagt heiminn að fótum sér og það hafa fjölmörg þeirra gert með góðum árangri . Ísland stendur þar vel að vígi og hef ég lagt mikla áherslu á að tryggja að Íslandi bjóðist alltaf bestu mögulegu kjör . Þar skiptir auðvitað mestu EES-samningurinn sem um þessar mundir á 25 ára afmæli . Mörg ykkar kannast orðið við þau Klöru , Hannes , Guðnýju og Brynjar , sem fara á kostum í stuttum myndböndum sem við í utanríkisráðuneytinu létum gera af því tilefni . Klara til dæmis ELSKAR fisk og vegna EES-samningsins getur hún flutt hann brakandi ferskan út á diskinn hjá Frökkum . Samingurinn veitir Íslandi nefnilega aðgang að 500 milljóna markaðssvæði sem nær yfir mest alla Evrópu og gerir íslenskum fyrirtækjum kleift að geta stundað viðskipti nánast hindranalaust á grundvelli þátttöku Íslands í innri markaði ESB . Hann felur að í sér að við erum ekki hluti af tollabandalagi ESB og við getum stundað frjáls viðskipti og gert fríverslunarsamninga við þá aðila sem okkur sýnist . Á Íslandi bera enda tæp 90% tollskrárnúmera engan toll , en til samanburðar þá eru það 26% í ESB . < / span > < / p > < p > < span > Þótt við höfum kannski ekki beinlínis búið í torfkofum og borðað ýmist soðna ýsu eða sviðakjamma í öll mál fyrir gildistöku EES-samningsins hættir okkur stundum til að gleyma hvernig EES-samningurinn gjörbreytti samkeppnisstöðu íslenskra fyrirtækja . Það er engin spurning að hann er meginundirstaða þeirrar framþróunar sem orðið hefur hér á á landi síðustu áratugi . Þess vegna verðum við að nýta tækifærin sem í samningnum felast , jafnframt því að standa vörð um íslenska hagsmuni . Nú þegar Bretar eru á leið úr Evrópusambandinu er stóra verkefnið að sjálfsögðu að tryggja að viðskiptaumhverfið milli Íslands og Bretlands haldist óraskað . Ég tel að við getum jafnvel náð betri kjörum á einstaka sviðum og mun leggja mig fram við það . < / span > < / p > < p > < span > Aðildin að EFTA er önnur lykilstoð við að tryggja bestu möguleg kjör fyrir íslenskt viðskiptalíf . Í krafti aðildar okkar að EFTA hefur Ísland gert 29 fríverslunarsamninga við fjörutíu ríki og landsvæði utan EES , þar sem 1,2 milljarðar búa . Þannig höfum við tryggt tollfrjálsan aðgang eða veruleg tollfríðindi fyrir okkar helstu útflutningsvörur inn á þessa markaði víða um heim . Þá hefur EFTA nýlokið samningi við Mercosur-ríkin í S-Ameríku og mun þá um 300 milljóna markaður bætast við fríverslunarnetið . Rjúkandi Ríó-kaffið á því eftir að ilma enn betur og fyrirsagnir á borð við „ Skreið til Brasilíu “ gætu farið að birtast í íslenskum fjölmiðlum . EFTA vinnur þannig jafnt og þétt að því að útvíkka fríverslunarnetið sem og að bæta og uppfæra gildandi samninga . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Loks hefur Ísland gert fríverslunarsamninga beint við önnur ríki , þegar EFTA leiðin hefur ekki verið möguleg . Var Ísland þannig fyrst evrópskra ríkja til að gera fríverslunarsamning við Kína . Frá því að sá samningur tók gildi hafa viðskiptin milli landanna aukist um 75 prósent . Gífurleg tækifæri felast í að auka viðskiptin inn á þessa fjarlægu markaði og eru spennandi möguleikar í Kína fyrir smá og meðal stór fyrirtæki í gegnum rafræn viðskipti . Það er svo fyrirtækjanna að nýta tækifærin sem stjórnvöld skapa og þar hefur ekki verið komið að tómum kofunum . Það er gaman að fylgjast með því hvernig hugvit og seigla íslenskra fyrirtækja um allt land breytist í stór alþjóðleg fyrirtæki sem herja á erlenda markaði og hvernig íslenskur útflutningur verður sífellt fjölbreyttari og eflir orðstír Íslands á erlendri grundu . Eggin eru orðin mörg og liggja svo sannarlega ekki öll í sömu körfu ! Við viljum heyra hvar skórinn kreppir eða hvort þið rekið ykkur á hindranir eða flækjustig í viðskiptaumsvifum ykkar sem stjórnvöld gætu hjálpað til við að leysa . Eitt af skilgreindum hlutverkum utanríkisþjónustunnar er að gæta hagsmuna íslensks viðskiptalífs , með því að tryggja íslenskum fyrirtækjum bestu viðskiptakjör og aðstoða fyrirtæki við markaðssókn á alþjóðamörkuðum , stuðla að jákvæðu orðspori og alþjóðlegri samkeppnishæfni íslenskra fyrirtækja . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Við erum bakhjarl ykkar í samskiptum ykkar við útlönd . Starfsfólk utanríkisþjónustunnar er boðið og búið að aðstoða og veita upplýsingar , bæði hér heima og á sendiskrifstofum Íslands erlendis . Sérstakir viðskiptafulltrúar eru við störf á ellefu sendiskrifstofum í Evrópu , Asíu og N-Ameríku , sem hafa það hlutverkað kynna Ísland , íslensk vörumerki og vörur og þjónustu , ásamt því að veita viðskiptaþjónustu og ráðgjöf til fyrirtækja . Viðskiptafulltrúarnir búa yfir djúpri þekkingu á sínum mörkuðum , reynslu og tengslaneti . Utanríkisþjónustan getur þannig aðstoðað við að opna dyr fyrir fyrirtækin og sókn á nýja markaði , sem og komið til aðstoðar þegar greiða þarf úr vandamálum gagnvart stjórnvöldum og opinberum stofnunum . Meðal annars verður sett á laggirnar þjónustuborð Íslandsstofu um þróunarsamvinnu og atvinnulíf og það verður fjallað nánar um það síðar á þessu ári . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Og þá erum við komin að Íslandsstofu en hún gegnir sömuleiðis lykilhlutverki . Markmið mitt með breytingum á Íslandsstofu , sem Alþingi samþykkti í fyrra , var einmitt að efla Íslandsstofu og samstarf atvinnulífs og stjórnvalda við markaðsstarf á erlendum mörkuðum , auka samþættingu og samstarf allra þeirra aðila sem koma að þessum verkefnum . Að búa til vettvang þar sem atvinnulífið og stjórnvöld geta stillt saman strengi og náð saman um langtímastefnumótun . Ein af helstu nýjungunum sem komu til með breyttum lögum var að setja á fót Útflutnings - og markaðsráð sem nú gegnir lykilhlutverki við að móta langtímastefnu um markaðssókn á erlenda markaði og fylgja henni eftir . Í ráðinu sitja 36 fulltrúar atvinnulífs og stjórnvalda úr hinum ólíku geirum viðskipta - og atvinnulífs . Við munum heyra nánar í dag bæði af helstu breytingum á starfsemi og þjónustu Íslandsstofu sem og fá kynningu á niðurstöðum stefnumótunar sem Útflutnings - og markaðsráð vann í nánu samráði við útflutningsfyrirtæki á ólíkum sviðum . Það er verulega ánægjulegt að sjá hversu mikill samhljómur er um allt land á því hverjar áherslur Íslands ættu að vera í markaðs - og kynningarstarfi á erlendri grundu og hvernig áherslusviðin tengjast og styrkja hvert annað . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Á þessum nótum munum við Pétur Óskarsson , framkvæmdastjóri Íslandsstofu , bjóða til samtalsfundar um allt land um samstarf og þjónustu við íslenskar útflutningsgreinar . Fyrsti fundurinn verður á Egilsstöðum á morgun þar sem við munum eiga samtal við útflytjendur á Austurlandi . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Síðast en ekki síst er mér sérstök ánægja og heiður að fá að tilkynna um nýjasta liðsmanninn í því úrvalsliði sem vinnur í þágu íslenskra hagsmuna á erlendum vettvangi . Íslandsstofa hefur gengið frá samkomulagi við Elizu Reid , forsetafrú um að verða sérstakur talsmaður Íslandsstofu á völdum viðburðum erlendis . Þá mun hún vinna með Íslandsstofu að kynningu á íslensku atvinnulífi gagnvart fjölmiðlum og samstarfsaðilum íslenskra fyrirtækja . Það munar svo sannarlega um minna ! Ég er sannfærður um að nú þegar við erum komin með eina af okkar allra bestu í hópinn séu Klöru og öðrum þeim sem tengjast íslenskum útflutningsgreinum allir vegir færir . Í nýlegri könnun kemur fram að 86% þjóðarinnar telji það siðferðislega skyldu Íslands að draga úr fátækt í þróunarríkjum . Í dag er Alþjóðabankinn hins vegar einn helsti vettvangur íslenskrar þróunarsamvinnu og næstu tvö árin situr Ísland í stjórn bankans fyrir hönd kjördæmis Eystrasaltsríkjanna og Norðurlandanna . Á hverju ári leggur hún fram um 2.500 milljarða íslenskra króna til hagstæðra lána og nýrra verkefna í fátækum löndum þar sem búa tveir af hverjum þremur sárafátækustu íbúum heimsins . IDA er einnig lykilstofnun í fjármögnun aðgerða í loftslagsmálum og hefur lagt aukna áherslu á að skapa og styðja við markaði í fátækustu ríkjunum til að fá hjól atvinnulífsins til að snúast . Sem framlagsríki kemur Ísland að mótun stefnu og forgangsmála IDA . Þátttaka Íslands í IDA er mikilvægur hluti af því starfi . < / span > < / p > < p > < em > Greinin birtist í Fréttablaðinu 21. október 2019 < / em > < / p > < p > < span > Vart líður sá dagur að við fáum ekki nýjar fréttir af þeim miklu umhverfisbreytingum sem eiga sér stað á norðurslóðum vegna hlýnandi loftslags . Ljóst er að þær munu hafa víðtæk áhrif á samfélög á svæðinu og á möguleika þeirra til að vaxa og dafna . Samstarf ríkja á norðurslóðum beinir sjónum að mikilvægi þess að auka þekkingu á umhverfi og samfélögum svæðisins til þess að að auðvelda okkur bregðast við þessum yfirstandandi og yfirvofandi breytingum . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Sjálfbærni er rauður þráður í formennsku Íslands í Norðurskautsráðinu . Við leggjum ríka áherslu á samspil samfélags , efnahags og umhverfis . Þekkingaruppbygging síðustu ára í þágu sjálfbærra samfélaga á harðbýlum svæðum varpar ljósi á mikilvægi samvinnu milli stjórnvalda , vísindasamfélags og fyrirtækja . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Við Íslendingar þekkjum kostina sem felast í slíku samstarfi . Mörg smærri samfélög byggja afkomu sína á uppbyggingu þekkingarfyrirtækja við sjálfbæra nýtingu náttúruauðlinda og hafa þannig skapað sinn framtíðargrundvöll . Í formennsku Íslands í Norðurskautsráðinu nýtum við reynslu íslenskra fyrirtækja á þessum sviðum og höfum komið af stað samstarfsverkefnum aðildarríkja , viðskiptalífs og vísindasamfélags . Ný verkefni ráðsins á sviði bláa lífhagkerfisins og endurnýjanlegrar orku eru til dæmis undir forystu Íslands . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Betri aðgangur að auðlindum norðurslóða og aukið ríkjasamstarf leiðir til nýrra viðskiptatækifæra á svæðinu . Sterkir innviðir , ekki síst á sviði samgangna , hafa líka lykilþýðingu en öflugt samband opinberra aðila og einkageirans er forsenda uppbyggingar þeirra . Þess vegna leggur Ísland í formennskutíð sinni áherslu á aukið samstarf ríkja og einkafyrirtækja á norðurslóðum . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Til marks um þetta er fyrsti fundur Norðurskautsráðsins og Efnahagsráðs norðurslóða sem hefst í Reykjavík í dag . Þar koma saman fulltrúar aðildarríkjanna átta , frumbyggjasamtaka og fyrirtækja sem starfa á svæðinu . Markmiðið er skýrt : Að vinna sameiginlega að sjálfbærri efnahagsþróun á norðurslóðum , íbúum svæðisins til hagsbóta . Þannig stöndum við sterkari til að tryggja framtíð þessa mikilvæga heimshluta . Sjálft efni fundarins , eftirlit með framkvæmd EES-samningsins , segir svo margt um hið sérstaka eðli þessa samnings . < / p > < p > Þótt EES-samningurinn sé mikilvægasti viðskiptasamningur okkar Íslendinga , þá er hann annað og meira en viðskiptasamningur . Hann er réttindasamningur . Hann kveður á um réttindi einstaklinga og fyrirtækja á 500 milljóna manna markaðsvæði sem nær yfir mest alla Evrópu . < / p > < p > Fyrir fólk og fyrirtæki frá litlu landi skipta þessi réttindi enn meira máli en þeirra sem frá stærri löndum koma . Af hverju ? Jú , vegna þess að stærri ríki eiga eðli máls samkvæmt auðveldara með að tryggja hagsmuni sína í samskiptum ríkja en hin smærri . Þannig koma EES-reglur í veg fyrir þýsk stórfyrirtæki beiti aflsmunum gagnvart íslenskum fyrirtækjum á innri markaðnum . < / p > < p > EES-samningurinn felur í sér að íslensk fyrirtæki keppa á jafnræðisgrundvelli við evrópsk fyrirtæki á þeim sviðum sem samningurinn varðar . < / p > < p > EES-samningurinn felur líka í sér að Íslendingar geta búið og unnið hvar sem er á EES-svæðinu , og jafnvel notið elliáranna á Spáni kjósi þeir að gera það , enda tryggja reglur EES-samningsins samræmda og samfellda framkvæmd löggjafar á sviði almannatryggingar . Það er réttur Íslendinga samkvæmt samningnum , hvort sem spænskum yfirvöldum líkar betur eða verr . < / p > < p > En til að tryggja þessi réttindi þarf að hafa eftirlit með framkvæmd samningsins og stundum þarf að leysa úr deilumálum sem varða framkvæmd hans . < / p > < p > Höfum í huga að úrlausn deilumála er eitt vandasamasta verkefnið í öllum samskiptum ríkja . Stundum er kveðið á um það í milliríkjasamningum að ríki skuli leysa úr deilumálum með vinsamlegum hætti . Það lítur ágætlega út á blaði en í reynd þýðir það að aflsmunur ræður niðurstöðunni . < / p > < p > Lítil ríki eiga þess vegna allt undir því að úrlausn deilumála sé í föstum skorðum og á jafnræðisgrundvelli . < / p > < p > Einn mikilvægasti og jafnframt merkilegasti þáttur EES-samningsins er tveggja stoða kerfið en með því fengum við okkar eigin stofnanir til að hafa eftirlit og skera úr um hvort við EES EFTA ríkin erum að framfylgja samningnum . Eftirlitsstofnun EFTA er þannig lykilþáttur í tveggja stoða kerfinu , ásamt EFTA-dómstólnum . < / p > < p > Þessi lausn er einstök og helgast fyrst og fremst af sterkri samningsstöðu EFTA-ríkjanna , sem þá voru 9 talsins , við gerð EES-samningsins . Hægt er að fullyrða að ógjörningur yrði að semja um slíkt fyrirkomulag milli EFTA og ESB í dag , hvað þá í tvíhliða samningum milli Íslands og ESB . < / p > < p > Það má því segja að tveggja stoða kerfið sé barn síns tíma , í þeim skilningi að slíkt barn yrði ekki getið í dag . Það er hins vegar orðið 25 ára gamalt , hefur tekið út mikinn þroska og nýtur virðingar bæði af hálfu EFTA ríkjanna og framkvæmdastjórnar ESB . < / p > < p > Ekkert er hins vegar hafið yfir málefnalega gagnrýni og ég vona að fundurinn í dag leggi sitt af mörkum til að bæta enn frekar hið mikilvæga starf sem Eftirlitsstofnunin hefur með hendi , en ekki síður til að efla skilning milli þeirra sem með þessi mál fara og um þau fjalla . < / p > < p > Góðir fundarmenn . < / p > < p > Ég get greint frá því hér að skýrsla starfshópsins er tilbúin og var henni dreift á Alþingi í morgun . Síðar dag mun starfshópurinn kynna helstu niðurstöður sínar . < / p > < p > & nbsp ; < / p > < p > Þótt tilviljun ráði því að þennan fund beri upp á sama dag og þessari skýrslu er skilað til Alþingis , þá er það mjög við hæfi . EES-samningurinn er einstakur og líklega einn mikilvægasti alþjóðasamningur sem við Íslendingar höfum gert . < / p > < p > Það er staðreynd að um þriðjungur Íslendinga er fæddur eftir gildistöku samningsins og líklegt er að stór hluti landsmanna muni vart eftir lífinu fyrir tilkomu EES . Þetta er EES-kynslóðin ef svo mætti að orði komast . < / p > < p > & nbsp ; < / p > < p > Við höfum á síðustu 25 árum notið ríkulega góðs af kostum EES-samningsins en á þessu tímabili höfum við líklega farið að taka sem sjálfsögðum hlut þeim réttindum og þeim ávinningi sem samningurinn færir okkur . < / p > < p > Nýleg atlaga að EES-samningnum sem klædd var í baráttu gegn þriðja orkupakkanum sýndi okkur fram á að við eigum helst á hættu að glata því sem við tökum sem gefnu . Sú atlaga vakti marga af værum svefni en á endanum varð henni hrundið . < / p > < p > Það er von mín að skýrsla starfshópsins lyfti umræðu um EES-samninginn á hærra plan en verið hefur síðustu misseri . < / p > < p > Og ég er þess fullviss að málefnaleg og vönduð skoðun á 25 ára reynslu okkar af EES-samninginn sem sýnir ótvíræðan ávinning af aðild okkar verði okkur einnig hvatning til að bæta framkvæmd samningsins enn frekar . < / p > < p > Það er nefnilega svo að á grundvelli EES-samningsins erum við Íslendingar okkar eigin gæfu smiðir . < / p > < p > Við þurfum að bæta framkvæmd samningsins . Öflug þátttaka og virk hagsmunagæsla eru lykillinn að árangri í EES-samstarfinu . Það þýðir ekki að sitja á hliðarlínunni þó að samningurinn sé okkur hagfelldur . < / p > < p > Það er á okkar ábyrgð að nýta þau mörgu tækifæri sem EES-samningurinn veitir okkur . < / p > < p > & nbsp ; < / p > < p > Góðir fundarmenn . Það frumkvæði sem hér hefur verið sýnt skiptir miklu máli . < / p > < p > Takk fyrir . Ísland situr þó áfram í ráðinu til loka ársins og tekur þátt í öðrum störfum þess , s.s. fyrirtöku allsherjarúttekta á mannréttindamálum í einstökum ríkjum í nóvember . Þá er fulltrúi Íslands varaforseti ráðsins og áfram í nægu að snúast . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Ísland og fulltrúar þess hafa með störfum sínum í ráðinu sýnt rækilega fram á að smáríki geta látið til sín taka í þágu mannréttinda hafi þau algild mannréttindi í forgrunni og sýni frumkvæði . Ég er ekki einn um þessa skoðun , virtustu mannréttindasamtök heimsins hafa ítrekað vakið athygli á frammistöðu Íslands og vinir okkar á Norðurlöndum hafa tekið í sama streng . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Í mars síðastliðnum var Ísland í forystu 36 ríkja sem fluttu sameiginlega yfirlýsingu vegna mannréttindaástands í Sádi-Arabíu . Yfirlýsingunni var svo fylgt eftir í lotunni sem nú er að ljúka . Þetta var í fyrsta skipti sem fjallað var um stöðuna í Sádi-Arabíu með svo afgerandi hætti í mannréttindaráðinu . & nbsp ; & nbsp ; < / span > < / p > < p > Ekki vakti síður athygli þegar mannréttindaráðið samþykkti í júlí ályktun Íslands um mannréttindaástand á Filippseyjum . Um það mál , eins og frumkvæði okkar varðandi Sádi-Arabíu , hefur verið fjallað á innlendum og erlendum vettvangi með þeim hætti að fyllsta ástæða er fyrir okkur að bera höfuðið hátt . Átakanlegt var að hlusta á fulltrúa filippeysku kirkjunnar og ástvini þeirra sem hafa látist í svonefndu fíkniefnastríði filippeyskra stjórnvalda þegar þeir komu hingað til lands fyrir skemmstu . Full ástæða er til að óháð rannsókn fari fram á þessu máli . & nbsp ; < / p > < p > < span > Ég hef gagnrýnt það sérstaklega að ríki á borð við Sádi-Arabíu hafa í gegnum tíðina sloppið við gagnrýni í mannréttindaráðinu á meðan önnur eru þar stöðugt undir smásjánni . Sem dæmi má nefna Ísrael . Ekkert ríki ætti að vera stikkfrí í þessum málum , en hins vegar má gera kröfu um að kjörin aðildarríki ráðsins gangi á undan með góðu fordæmi . Þess vegna skýtur skökku við að einmitt um þessar mundir eru bæði Filippseyjar og Sádi-Arabía kjörnir fulltrúar í mannréttindaráðinu og nú lítur út fyrir að Venesúela verði kosið aftur í ráðið í október . Framganga þessara ríkja í mannréttindamálum sendir einfaldlega röng skilaboð . & nbsp ; < / span > < / p > < p > & nbsp ; < / p > < h 4 > Mikil breidd í starfinu < / h 4 > < p > < span > Önnur ályktun sem Ísland lagði fram ásamt fleiri ríkjum í sumar sneri að jöfnum launum karla og kvenna . Hún var samþykkt án atkvæðagreiðslu og voru meðflutningsríki ályktunarinnar á sjöunda tug . Við erum stolt af því að ályktun um kynjajafnréttistengd mál hafi náð fram að ganga . & nbsp ; & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Þá er ástæða til að nefna að forsætisráðherra ávarpaði mannréttindaráðið í júnílotunni og fyrr á árinu tók félags - og barnamálaráðherra þátt í umræðum um málefni barna . Í byrjun þessa mánaðar kom svo hingað til lands í mínu boði sjálfstæður sérfræðingur Sameinuðu þjóðanna um málefni hinsegin fólks . Hann flutti bæði opinberan fyrirlestur og fundaði með fagfólki , s.s. á sviði heilbrigðismála , fulltrúum Samtakanna 78 og biskupi Íslands . Við metum nú góðar ábendingar hans um hvernig við getum gert enn betur hér heima í málefnum hinsegin fólks og um leið verið öflug rödd á alþjóðavettvangi á þessu sviði . & nbsp ; & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Allt þetta sýnir breidd þess starfs sem við höfum staðið fyrir á árinu . Við höfum komið víða við og látið til okkar taka en þó ætíð út frá skýrt afmarkaðri áætlun um að standa við þau fyrirheit sem við gáfum í upphafi . Við eigum eftir að gera betur upp setuna í mannréttindaráðinu en vilji minn stendur til þess að á næstu mánuðum fari fram upplýst umræða um framgöngu okkar og árangur , um mannréttindaráðið sem stofnun , og auðvitað um mannréttindi almennt . Með því getum við skerpt enn stefnu okkar í þessum efnum og byggt á henni til framtíðar . Stefnan byggir á heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna sem hafa þegar markað straumhvörf í þróunarsamvinnu nágrannaríkja okkar . < / p > < p > Stefnt er að auknu samstarfi atvinnulífs , félagasamtaka og stjórnvald sem er forsenda þess að raunverulegur árangur náist við að útrýma fátækt og auka velsæld í þróunarríkjum . Þessi ríki sækjast eftir erlendum fjárfestingum til að byggja upp atvinnugreinar sem geta drifið sjálfbæran vöxt , skapað störf og aukið velsæld . Á sama tíma hefur áhugi norrænna fyrirtækja aukist á þróunarlöndum sem áhugaverðum mörkuðum þar sem tækifærum mun fjölga ört á komandi árum . < / p > < p > Fjárfestingar í þróunarríkjum geta skilað bæði fjárfestum og samfélögunum töluverðum ávinningi þótt þeim fylgi oft nokkur áhætta . Með samvinnu stjórnvalda , félagasamtaka og atvinnulífs má lágmarka áhættuna , bæði með opinberum stuðningi við einstök verkefni og með því að nýta þekkingu á staðarháttum og tengslanet stjórnvalda við alþjóðastofnanir og stjórnvöld á staðnum . < / p > < p > Meginmarkmið með framlagi Íslands til þróunarsamvinnu er uppbygging félagslegra innviða , störf í þágu friðar , verndun jarðarinnar og sjálfbær nýting náttúruauðlinda . Aðkoma íslensks atvinnulífs , sem býr yfir frumkvæði og margs konar sérþekkingu sem getur nýst við að leysa flókin verkefni , er mikilvægur þáttur í þessari uppbyggingu . < / p > < p > Utanríkisráðuneytið hefur útfært tvær meginleiðir sem eiga að auka samstarfstækifæri á sviði þróunarsamvinnu í þágu heimsmarkmiða . Fyrri leiðin beinist sérstaklega að verkefnum fyrirtækja og seinni leiðin að verkefnum á vegum félagasamtaka með þátttöku fyrirtækja . Með þessum leiðum er vonast eftir aukinni þátttöku íslensks atvinnulífs og víðtækara samstarfi fleiri aðila í þróunarsamvinnu með það að markmiði að draga úr fátækt og styðja við atvinnusköpun og sjálfbæran vöxt í fátækum ríkjum . Sjóðurinn er ætlaður samstarfsverkefnum fyrirtækja í þróunarríkjum og lögð er sérstök áhersla á að verkefni styðji við heimsmarkmið númer átta um mannsæmandi atvinnu og sjálfbæran hagvöxt . < / p > < p > Fyrstu íslensku fyrirtækin sem vinna með stjórnvöldum gegnum sjóðinn eru Marel og Thoregs sem hlutu styrk fyrr á þessu ári . Bæði verkefnin byggja á íslensku hugviti og verkþekkingu . Þau koma til með að stuðla að aukinni þekkingu á tækni og vinnslu í matvælaiðnaði með það að markmiði að hafa bein áhrif á verðmæti afurða , uppbyggingu atvinnumöguleika og sjálfbæran vöxt í viðkomandi landi . < / p > < p > Utanríkisráðuneytið auglýsti á dögunum að nýju eftir umsóknum um styrki úr samstarfssjóðnum , en allt að 200 m.kr. verða til ráðstöfunar úr honum á þessu ári . Hámarksfjárhæð til einstakra verkefna er allt að 200.000 evrur yfir þriggja ára tímabil en styrkfjárhæð getur numið allt að 50 prósent af heildarkostnaði verkefnis . Að þessu sinni verður einnig mögulegt að sækja um forkönnunarstyrki , sem geta numið allt að 2 m.kr . Styrkjunum er ætlað að styðja við hugmyndir eða verkefni á frumstigi sem geta leitt af sér stærri þróunarverkefni . < / p > < p > Heimsmarkmiðin eru sameiginleg ábyrgð okkar allra og í þeim felast bæði áskoranir og tækifæri . Nú er kominn fram vettvangur þar sem íslenskt atvinnulíf getur lagt lóð sín á vogarskálarnar og skilgreint leiðir til að skapa gagnkvæman ávinning . Við vonumst til þess að sem flestir sjái þar tækifæri til að skapa virðisauka fyrir alla aðila og vinna með okkur að því að ná sameiginlegum markmiðum . < / p > < p > Í byrjun maí var þingsályktunartillaga að nýrri þróunarsamvinnustefnu fyrir árin 2019 - 2023 samþykkt á Alþingi . Stefnan byggir á heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna sem hafa þegar markað breyttar áherslur í þróunarsamvinnu . < / p > < p > Þessi nýja stefna er áþekk fyrri áætlunum en endurspeglar breytingar sem hafa orðið í alþjóðlegri þróunarsamvinnu á síðustu misserum með samþykkt heimsmarkmiðanna , með tilkomu Parísarsamkomulagsins um loftslagsmál og samkomulagsins um fjármögnun þróunarsamvinnu í Addis Ababa . Þannig slær hún nýjan tón um aukið samstarf milli atvinnulífs , félagasamtaka og stjórnvalda . < / p > < p > Þjóðarleiðtogar heims hafa lagt áherslu á að ekki verði unnt að fjármagna heimsmarkmið eingöngu með opinberum framlögum til þróunarsamvinnu og að auka þurfi fjárfestingar einkaaðila til þess að markmiðunum verði náð árið 2030 . < / p > < p > Við höfum séð það annars staðar á Norðurlöndunum að stjórnvöld vinna í auknum mæli með fyrirtækjum og félagasamtökum að verkefnum sem miða að því að skapa atvinnu og auka hagvöxt í þróunarlöndum . Á sama tíma hefur áhugi norrænna fyrirtækja aukist á þróunarlöndum sem áhugaverðum vaxtarmörkuðum þar sem tækifærum mun fjölga ört á komandi árum . Þau hafa séð sér hag í að fjárfesta í innviðauppbyggingu og mannauði í samstarfi við þarlend stjórnvöld . < / p > < p > Meginmarkmið með framlagi Íslands til þróunarsamvinnu er uppbygging félagslegra innviða , störf í þágu friðar , verndun jarðarinnar og sjálfbær nýting náttúruauðlinda . Aðkoma atvinnulífsins – sem býr yfir frumkvæði og margs konar sérþekkingu sem getur nýst við að leysa flókin verkefni – er mikilvægur þáttur í þessari uppbyggingu . Í því samhengi má nefna að níu af hverjum tíu störfum í þróunarlöndum verða til í einkageiranum og hvert starf útrýmir fátækt fimm einstaklinga . < / p > < p > Framlag félagasamtaka til samstarfsins er ekki síður verðmætt . Í fjölda ára höfum við átt gott samstarf við félagasamtök á sviði þróunarsamvinnu og mannúðaraðstoðar og munum halda því áfram . Utanríkisráðuneytið leggur nú aukna áherslu á samstarf við félagasamtök í víðara samhengi en hefðbundið hjálparstarf , meðal annars félagasamtök sem tengjast atvinnulífinu og búa yfir mikilli þekkingu af tilteknum atvinnugreinum . < / p > < p > Fjárfestingar á vaxandi mörkuðum þróunarríkja geta skilað bæði fjárfestum og samfélögunum töluverðum ávinningi þótt þeim fylgi oft nokkur áhætta . Með samvinnu stjórnvalda , félagasamtaka og atvinnulífs má lágmarka áhættuna , bæði með opinberum stuðningi við einstök verkefni og með því að nýta þekkingu á staðarháttum og tengslanet stjórnvalda við alþjóðastofnanir og stjórnvöld á staðnum . < / p > < p > Samstarf við aðila í þróunarríkjum miðar að uppbyggingu stöðugs alþjóðlegs viðskiptaumhverfis og sjálfbærra viðskipta í þróunarríkjunum , enda eru aukin viðskipti og ný tækifæri hagsmunamál okkar allra þegar til lengri tíma er litið . Samstarf byggist á forsendum viðtökuríkja , en jafnréttis - , mannréttinda - og umhverfissjónarmið – sem eru þverlæg málefni í þróunarsamvinnu Íslands – skulu ávallt höfð í heiðri . < / p > < p > Til þess að skapa ramma um þetta samstarf hefur utanríkisráðuneytið útfært tvær meginleiðir sem ætlað er að auka samstarfstækifæri á sviði þróunarsamvinnu í þágu heimsmarkmiða . Fyrri leiðin beinist sérstaklega að verkefnum fyrirtækja og seinni leiðin að verkefnum sem félagasamtök veita forystu . Verkefnin skulu ávallt vera til hagsbóta og skapa verðmæti í þróunarlöndum og hafa skýra tengingu við eitt eða fleiri þeirra heimsmarkmiða sem Ísland leggur sérstaka áherslu á . < / p > < p > Með þessum leiðum er vonast eftir aukinni þátttöku íslensks atvinnulífs og víðtækara samstarfs fleiri aðila í þróunarsamvinnu í samræmi við heimsmarkmiðin , með það að markmiði að draga úr fátækt og styðja við atvinnusköpun og sjálfbæran vöxt í fátækum ríkjum . < / p > < p > Með samstarfsleiðum teljum við að fjölbreyttir samstarfsmöguleikar atvinnulífs og félagasamtaka skapist í þróunarlöndum , sem til lengri tíma litið er ætlað að skila árangri fyrir þróunarsamvinnu . Á sama tíma sjái fyrirtæki og félagasamtök sér langtímahag og ávinning í slíku samstarfi . Í stóra samhenginu er um að ræða sameiginlega hagsmuni : uppbygging stöðugs viðskiptaumhverfis og sjálfbærra viðskipta í þróunarlöndum er forsenda erlendra fjárfestinga , atvinnutækifæra , aukinna viðskipta og nýrra tækifæra . < / p > < p > Til að virkja þekkingu , fjármagn og frumkvæði íslenskra fyrirtækja í þessu samhengi , hefur ráðuneytið hleypt af stokkunum nýjum samstarfssjóði atvinnulífs og íslenskra stjórnvalda um heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna . Markmiðið með sjóðnum er að með frekar lágum upphafsstyrkjum til verkefna megi útfæra stærri og arðbær verkefni sem fá frekari fjármögnun annars staðar frá . Þessi verkefni skapa aukna mannsæmandi atvinnu og hagvöxt í þróunarlöndum til lengri tíma . < / p > < p > Heimsmarkmiðin eru sameiginleg ábyrgð okkar allra og í þeim felast bæði áskoranir og tækifæri . Nú er kominn vettvangur þar sem íslenskt atvinnulíf getur lagt sín lóð á vogarskálarnar og skilgreint leiðir til að skapa gagnkvæman ávinning . Við vonumst til þess að sem flestir sjái tækifæri í þessum samstarfsvettvangi til að skapa virðisauka fyrir alla aðila og vinna með okkur að því að ná sameiginlegum markmiðum . < / p > < p > Að lokum er það er mér sérstaklega ánægjulegt að fá að upplýsa ykkur hér á málstofu um þátttöku fyrirtækja í þróunarsamvinnu að auglýst hefur verið að nýju eftir umsóknum um styrki úr nýja samstarfssjóði atvinnulífsins og íslenskra stjórnvalda um heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna . En nánari kynning á sjóðnum , sem og reynslusaga fyrirtækisins Marels – sem hlaut styrk í janúar sl. – verður hér síðar á málsstofunni . < / p > < p > Takk fyrir . < / p > Eftir nokkurra ára hlé hefur vitundarvakningu íslenskra félagasamtaka í alþjóðastarfi , Þróunarsamvinna ber ávöxt , nú verið hleypt af stokkunum á nýjan leik . Það er mér fagnaðarefni af mörgum ástæðum . Stóri áhrifavaldurinn þar er hversu mikið hefur dregið úr ungbarnadauða . Í þeim efnum hefur Ísland látið til sín taka , en ungbarnaeftirlit og stuðningur við barnshafandi konur er eitt af áherslusviðunum í Malaví þar sem við höldum uppi tvíhliða þróunarsamvinnu . Verkefnin voru tuttugu talsins víðs vegar um heiminn og tengjast öll heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna . Um leið og þjóðir heims samþykktu metnaðarfull heimsmarkmið um sjálfbæra þróun undir lok árs 2015 , varð ljóst að hefðbundin framlög þjóða til þróunarsamvinnu dygðu skammt til að uppfylla markmiðin fyrir árið 2030 . Þessi krafa kemur frá starfsfólki , viðskiptavinum og fjárfestum , en þátttaka í þróunarsamvinnu uppfyllir þessar kröfur og veitir viðskiptavinum og fjárfestum skýran og ábyrgan valkost , eins og bent er á . Vitund er fyrsta skrefið . Markmið átaksins er að hvetja fyrirtæki , stór sem smá , að taka þátt í þróunarsamvinnu og vinna þannig markvisst að framgangi heimsmarkmiða Sameinuðu þjóðanna um sjálfbæra þróun . Ekki síður er jákvætt að sjá hversu margir telja að Ísland geti með sinni málafylgju á þeim vettvangi haft raunveruleg áhrif . Jafnréttismál verða í forgrunni að þessu sinni , þ.m.t. réttindi hinsegin fólks . Fulltrúar Íslands munu þar láta til sín taka með ýmsum hætti , nú sem áður , og erum við stolt af því að geta þannig lagt lóð á vogarskálarnar . Mannréttindi eru hornsteinn utanríkisstefnunnar og það hefur aldrei verið mikilvægara en nú að standa vörð um þau . Um það vitnar til dæmis samþykkt Alþingis í liðinni viku á framsækinni löggjöf um kynrænt sjálfræði en með henni skipar Íslands sér í fremstu röð á alþjóðavísu hvað varðar réttindi hinsegin fólks . Hið sama á við um þróunarsamvinnu en í nýrri skýrslu utanríkisráðuneytisins hefur verið mörkuð sú stefna að allt starf Íslands í þróunarsamvinnu sé mannréttindamiðað . Ísland fylgist því sérstaklega með stöðu mála hvað varðar réttindi hinsegin fólks í samstarfsríkjum og áhersluríkjum í þróunarsamvinnu . Í einu af hverjum þremur ríkjum heims teljast hinsegin sambönd enn glæpur samkvæmt lögum . Víða í Afríku og í Mið-Austurlöndum er ástandið afar slæmt að þessu leyti . Eftir því var til dæmis tekið í reglubundinni allsherjarúttekt á stöðu mannréttindamála í fjórtán aðildarríkjum SÞ í maí að Ísland bar þar upp fleiri tilmæli er vörðuðu LGBTI-réttindi en nokkurt annað ríki . Raunar námu tilmæli Íslands þar alls tíu prósentum þeirra tilmæla sem fram komu um réttindi hinsegin fólks . Fyrir ráðinu liggur enn fremur ályktunartillaga um framlengingu starfsumboðs hans , en það þótti tíðindum sæta þegar embættið var sett á með ályktun frá mannréttindaráðinu árið 2016 . Líklegt er talið að mjótt verði á munum þegar kemur að því að greiða atkvæði um að framlengja umboð skýrslugjafans og það segir því miður sína sögu . Enn er mikið verk að vinna . Með fjárframlaginu og áframhaldandi áherslu á réttindi hinsegin fólks , bæði í mannréttindaráðinu sem og í þróunarsamvinnu , leggjum við okkar af mörkum til að bæta hag hinsegin fólks og auka virðingu fyrir réttindum þess . Dropinn holar á endanum steininn . Það vitum við . Bannið hafði í för með sér mikinn samdrátt á útflutningi til Rússlands enda mun umfangsmeira en aðgerðirnar sem Ísland tekur þátt í . Þannig hafa ný markaðstækifæri opnast í Rússlandi , ekki síst vegna sívaxandi fjárfestinga Rússa í landbúnaði og sjávarútvegi – meðal annars vegna þess að lokað var fyrir innflutning á vestrænum matvælum ! Íslensk þekkingarfyrirtæki sem framleiða búnað fyrir matvælavinnslu og fiskveiðar hasla sér nú völl í Rússlandi . Nú þegar hafa nokkur gert eða eru við það að ganga frá milljarðasamningum um sölu á tækni og búnaði til nýrra skipa eða vinnslu í landi . Þótt íslensk mjólk komi reyndar hvergi nærri hófu íslenskir aðilar nýverið í gegnum samstarfssamning við rússnesk mjólkurbú skyrframleiðslu eftir íslenskri uppskrift . Rússneskt flugfélag býður nú upp á beint flug á milli landanna yfir sumarmánuðina . Forsetar landanna hittust fyrr á árinu og í maí , þegar Ísland tók við formennsku í Norðurskautsráðinu , átti ég fund með utanríkisráðherra Rússlands , þar sem gott samstarf á vettvangi norðurslóða var undirstrikað . Að þessu sambandi vil ég áfram hlúa . < / span > < / p > < p > < em > Greinin birtist í Fréttablaðinu 11. júní 2019 < / em > < / p > < p > < span > Á morgun renna upp tímamót á sviði norðurslóðasamvinnunnar þegar Ísland tekur við formennsku í Norðurskautsráðinu til næstu tveggja ára . Fullyrða má að hlutverk ráðsins hafi aldrei verið brýnna en nú og athygli á málefnum norðurslóða aldrei meiri samfara hlýnun loftslags og sviptinga í alþjóðastjórnmálum . Við munum lyfta málefnum hafsins í okkar formennskutíð og beina sérstaklega kastljósinu að plastmengun í norðurhöfum , sem og bláa hagkerfinu og nýsköpun sem til dæmis lýtur að fullnýtingu sjávarafurða . Um leið hækkar sjávarhitinn , hafís minnkar og jöklar hopa . Í formennskutíð Íslands verður lögð áhersla á vöktun og greiningu og unnið að hagkvæmum lausnum til orkuskipta í litlum og afskekktum samfélögum samhliða áframhaldandi vinnu við að draga úr losun skammlífra mengunarefna . Grípa þarf tækifæri sem felast í tækniþróun og bættum samgöngum til að styrkja nýsköpun og fjölbreytta atvinnuvegi . Á formennskutímanum heldur Ísland enn fremur áfram að leiða verkefni um jafnrétti kynjanna á norðurslóðum . Á þessum stefjum byggist formennska Íslands . < / span > < / p > < p > < span > Að baki því frumvarpi , sem unnið var í náinni samvinnu með atvinnulífinu og fleiri aðilum , er hugmyndin um vettvang þar sem atvinnulífið og stjórnvöld gætu stillt saman strengi í sókn á erlenda markaði , hugmyndin um langtímastefnumótun þar sem þessir aðilar gengu í takt í átt að sameiginlegu markmiði um aukna verðmætasköpun . < / span > < / p > < p > < span > Það er grundvallaratriði í þessum hugmyndum að útflutningsþjónusta og markaðsstarf fyrir Ísland byggist á langtímastefnumótun sem mörkuð er í breiðri samvinnu allra er hagsmuna eiga að gæta og sé ákvörðuð af æðstu ráðamönnum í samstarfi við atvinnulífið . < / span > < / p > < p > < span > Þær breytingar sem ég lagði til á lögum um Íslandsstofu og Alþingi samþykkti miðuðu allar að þessu marki , að treysta og styrkja samstarf atvinnulífs og stjórnvalda um markaðsstarf og ímynd Íslands . Fyrir rétt rúmum mánuði ávarpaði ég fyrsta fund Útflutnings - og & nbsp ; markaðsráðs sem gegna mun veigamiklu hlutverki við þessa stefnumörkun . < / span > < / p > < p > < span > Við framtíðarstefnumörkun Íslandsstofu byggjum við auðvitað á þeim góða grunni sem lagður hefur verið á undanförnum árum og áratugum . Margir hafa komið að því verkefni en það er auðvitað á engan hallað þegar ég segi að Jón Ásbergsson eigi þar stærstan hlut að máli . Ég vil nota þetta tækifæri og þakka Jóni fyrir hönd ríkisstjórnarinnar fyrir hans öfluga starf að útflutningsmálum Íslendinga . Og ég vil ég líka nota þetta tækifæri og hrósa nýrri stjórn Íslandsstofu fyrir að finna að ég tel hárrétta manninn til að taka við keflinu . Ég hef fylgst náið með störfum Péturs Óskarssonar nú á upphafsmetrunum og þau lofa svo sannarlega góðu fyrir framhaldið . Í þeirri keppni fæst ekkert gefið . Hvort við Íslendingar náum árangri í þeirri keppni er undir okkur sjálfum komið . Lífskjör okkar Íslendinga næstu áratugi munu ráðast af því hvernig okkur tekst til á allra næstu árum . Það er staðreynd og sú staðreynd hvílir á okkar herðum . < / span > < / p > < p > < span > Við gleymum því stundum hversu mikilvæg útflutningsverslun er fyrir okkur Íslendinga . Í upphafi síðustu aldar vorum við meðal fátækustu þjóða Vestur-Evrópu . Með fullveldinu fengum við verslunarfrelsi og einni öld síðar erum við meðal ríkustu þjóða heims . < / span > < / p > < p > < span > Það tók okkur vissulega talsverðan tíma að kasta af okkur einangrunarhöftunum en þegar við loksins gerðum það þá hófst hér lífskjarasókn sem á sér vart hliðstæðu . < / span > < / p > < p > < span > Og hver skyldi vendipunkturinn í þeim efnum hafa verið ? Vissulega voru stigin margvísleg framfaraskref á síðustu öld og víst er að útfærsla landhelginnar vó þar mjög þung og sömuleiðis inngang okkar í EFTA . En vendipunkturinn var innganga okkar í Evrópska efnahagssvæðið fyrir réttum aldarfjórðungi . < / span > < / p > < p > < span > EES-samningurinn þýðir í raun að Evrópumarkaðurinn er okkar kjölfestumarkaður . Óheftur aðgangur að kjölfestumarkaði okkar , innri markaði Evrópu , hefur veitt okkur frelsi og áræði til að afla nýrra markaða fyrir vörur okkar og þjónustu . Innri markaðurinn er kjölfestan og stöðugleikinn um leið og við leitum tækifæra á nýmörkuðum . < / span > < / p > < p > < span > Við höfum á síðustu 25 árum notið ríkulega góðs af kostum EES-samningsins . Þá er ég ekki bara að vísa til aukningar í landsframleiðslu og ráðstöfunartekna einstaklinga samhliða stórauknum útflutningi og utanríkisverslun almennt . < / span > < / p > < p > < span > EES-samningurinn hefur einnig fært okkur umbætur á laga - og samkeppnisumhverfi , bæði fyrir neytendur og atvinnulífið , sem við í dag teljum sjálfsagðar , að ónefndum fjölmörgum tækifærum á sviði vísinda - , rannsókna og menntamála . < / span > < / p > < p > < span > Og kannski er lykilhugtakið hér sjálfsagt . Hvort sem horfum á málin sem neytendur , atvinnurekendur , innflytjendur , útflytjendur , launþegar , fræðimenn eða námsmenn , þá er svo margt í okkar umhverfi og í daglegu lífi sem við teljum sjálfsagt en er í reynd grundvallað á þeim réttindum sem við njótum samkvæmt EES-samningnum . < / span > < / p > < p > < span > Þessi staða er alltaf hættuleg . Þegar við teljum eitthvað sjálfsagt eða sjálfgefið þá erum við aldrei nær því að missa það frá okkur . < / span > < / p > < p > < span > Ný lífskjarasókn fyrir næstu kynslóðir felst í því að opna nýja markaði en ekki að loka þeim sem fyrir eru . Ný lífskjarasókn fyrir næstu kynslóðir felst í því hafa áfram nánast óheftan aðgang að okkar kjölfestumarkaði um leið og við leitum nýrra tækifæra á vaxandi mörkuðum . Ný lífskjarasókn felst í því að íslensk fyrirtæki geta áfram keppt og þróast á kjölfestumarkaði sínum á jafnræðisgrundvelli og notað samkeppnishæfni sína til að sækja fram á nýjum mörkuðum . Ný lífskjarasókn mun byggja á því að unga fólkið okkar geti áfram sótt sér þekkingu og reynslu á grundvelli þeirra réttinda sem það nýtur samkvæmt EES-samningnum . < / span > < / p > < p > < span > Það var mikið gæfuspor á 75 ára afmæli fullveldisins , fyrir réttum aldarfjórðungi , að við skyldum nýta forræði okkar yfir eigin málum til að gera alþjóðasamning á okkar eigin forsendum , sérsniðinn að okkar hagsmunum . < / span > < / p > < p > < span > Það er og á að vera sameiginlegt verkefni stjórnvalda og atvinnulífsins að tryggja að þessi kjölfesta íslenskrar utanríkisverslunar verði áfram fyrir hendi og að hún verði undirstaða nýrrar lífskjarasóknar . Órofa samstaða atvinnulífsins og stjórnvalda um markmiðið , öflugir stjórnendur og frábært starfsfólk – þetta eru forsendur fyrir góðum árangri . < / span > < / p > < p > < span > Ég hlakka til að fylgjast með framhaldinu og óska ykkur af heilum hug velfarnaðar í þessu mikilvæga verkefni . < / span > < / p > < p > < strong > Alþjóðasamvinna á krossgötum : Hvert stefnir Ísland ? Utanríkisþjónustan hefur einsett sér að örva þjóðfélagsumræðu um utanríkismál og alþjóðasamvinnu og er samstarf utanríkisráðuneytisins og Alþjóðamálastofnunar liður í þeirri vinnu . Það er mikilvægt að við hlúum að þeirri samvinnu sem okkur hefur reynst vel , beitum okkur fyrir umbótum þar sem þeirra er þörf og verðum áfram talsmenn þeirra gilda sem íslenskt samfélag byggir á . Reglubundna formennsku Íslands í norrænu samstarfi og Norðurskautsráðinu ber upp á þessu ári auk þess sem við tökum við sæti Norðurlanda og Eystrasaltsríkja í stjórn Alþjóðabankans . Af þessu sést glöggt hversu veigamikil norræn samvinna er í okkar störfum . Norðurlöndin vinna saman í öllum þessum ráðum og stofnunum sem endurspeglast í yfirskrift norrænu formennskunnar : „ Gagnvegir góðir “ . Sameiginleg norræn gildi og menning varða veginn í norrænni samvinnu og þau eru samofin ímynd okkar og störfum á alþjóðavettvangi . Við höfum byggt upp samfélög þar sem einstaklingar njóta mannréttinda í ríkum mæli án tillits til kyns eða annarra þátta . Þá verður gerð úttekt á framkvæmd tillagna Thorvalds Stoltenbergs , fyrrverandi utanríkisráðherra Noregs , um aukið samstarf Norðurlandanna í utanríkis - og öryggismálum og það skoðað hvort óska eigi eftir tillögum um frekara samstarf til næstu tíu ára . Þær hefðu aldrei getað orðið án virkrar þátttöku í alþjóðasamstarfi , ekki síst í líflegum utanríkisviðskiptum . Sú samvinna virðist æ mikilvægari þegar hún er sett í samhengi við strauma og stefnur víðs vegar um heim . Með störfum okkar á vettvangi Sameinuðu þjóðanna og annarra alþjóðastofnana stöndum við vörð um þjóðarétt sem er grundvallarforsenda í samskiptum ríkja og samstaða vestrænna ríkja er þar sannarlega mikilvæg . Kjarninn í alþjóðlegu samstarfi Íslands á sviði öryggis - og varnarmála er svo aðild okkar að Atlantshafsbandalaginu , sem nýverið fagnaði 70 ára afmæli . Við þurfum ekki að velja hvort við tökum virkan þátt í störfum alþjóðastofnana eða vinnum náið með stærri ríkjum . Síður en svo . Árangursríkar samningaviðræður við bresk stjórnvöld í tengslum við Brexit , fyrirhugað viðskiptasamráð og náið varnarsamstarf milli Bandaríkjanna og Íslands , auk tíðra funda með ráðherrum Bretlands og Bandaríkjanna , gefa eru skýrt merki um að svo megi verða áfram . Ísland hefur lengi talað gegn frekari hervæðingu á norðurskautinu og vaxandi hernaðarumsvif Rússa á svæðinu vekja því nokkurn ugg . Þrátt fyrir núning í samskiptum vesturvelda við Rússa hefur tekist að byggja upp mikilvægan samstarfsvettvang Norðurskautsráðsins . Með sjálfbæra þróun að leiðarljósi mun íslenska formennskan í Norðurskautsráðinu meðal annars beina kastljósinu að málefnum hafsins , loftslagsmálum og endurnýjanlegri orku , auk stuðnings við samfélög á norðurslóðum . Við tökum einnig þátt í rekstri norrænna nýsköpunarsetra í bæði Hong-Kong og Singapore sem opna leiðir fyrir íslensk fyrirtæki á þessa markaði . Við merkjum aukinn áhuga ríkja eins og Singapore á Íslandi , en þar spilar staða okkar innan norðurslóða stórt hlutverk . Eða ætlum við jafnvel að hverfa frá samstarfi sem hefur þjónað hagsmunum Íslands undanfarinn aldarfjórðung ? Þar eru reglurnar neytandanum í vil , íslensk fyrirtæki keppa jafnfætis evrópskum á einum stærsta neytendamarkaði í heimi og íslensk ungmenni geta farið til náms og starfa innan svæðisins og notið þar sömu réttinda og innfæddir . Nú þegar angar erlendrar einangrunarstefnu teygja anga sína inn í íslensk stjórnmál er nauðsynlegt að slá skjaldborg um þá samvinnu . Í áherslum okkar er blæbrigðamunur , og stundum rúmlega það , en mér virðist meirihluti þings og þjóðar ætla að standa saman gegn öflum sem vilja grafa undan EES-samningnum á því sem eru í besta falli illa ígrundaðar forsendur – ef ekki af hreinum ásetningi . Íslenska sjávarútvegsstefnan , ein aðalundirstaða hagsældar okkar , stendur sem fyrr óhögguð og á forsendum Íslands . Að sama skapi tekur landbúnaðarstefna okkar mið af íslenskum aðstæðum . Við erum ekki hluti af tollabandalagi sambandsins og getum stundað frjáls viðskipti og gert fríverslunarsamninga við þá sem okkur sýnist . Evrópa var að rísa úr öskustó áralangra stríðshörmunga með gríðarlegu mannfalli og hryllilegum óhæfuverkum . Fornir fjendur höfðu snúið bökum saman til að sigrast á gerræði nasismans og vinaþjóðir í Norður-Ameríku barist við hlið Evrópubúa til að tryggja lýðræðislega framtíð . Nú hafði álfunni hins vegar verið skipt upp á milli austurs og vesturs , járntjald hafði verið dregið upp frá Eystrasalti í norðri að Adríahafi í suðri , kalt stríð stórveldanna var skollið á . & nbsp ; Eins og fornir kappar sórust þessi sjálfstæðu lýðræðisríki í fóstbræðralag og hétu því að árás á eitt þeirra jafngilti árás á þau öll . Auk þess var Ísland var eina herlausa ríkið og Bjarni Benediktsson , þáverandi utanríkisráðherra , & nbsp ; áréttaði í undirritunarávarpi sínu að svo yrði áfram . Ákvörðun ríkisstjórnarinnar var ekki óumdeild . & nbsp ; Tekist var harkalega á bæði innan og utan þinghússins þessa síðvetrardaga árið 1949 . Deilurnar um aðildina að Atlantshafsbandalaginu urðu svo að bitbeini í íslenskum stjórnmálum næstu áratugi . Íslenskir ráðamenn þess tíma vildu leggja fortíðina að baki , nýlendutíma , konunglegt yfirvald , ömurð , fátækt og hernám – nýtt lýðveldi horfði hnarreist fram á veginn , þjóð meðal þjóða . Hver er staðan í dag ? Hvar stendur Ísland í heimsmynd öryggis - og varnarmála ? Auk þess gegnir það enn veigamiklu hlutverki við að tryggja frið á Balkanskaga og stuðlar að uppbyggingu , stöðugleika og borgaralegri yfirstjórn öryggismála í stríðshrjáðum samstarfsríkjum . Atlantshafsbandalagið vinnur með Sameinuðu þjóðunum og í umboði þeirra . Ekki má gleyma að okkar norrænu vinaþjóðir utan bandalagsins , Svíþjóð og Finnland , starfa eins náið með bandalaginu og mögulegt er án fullrar aðildar . Það kom glögglega ljós á Trident Juncture 2018 , vel heppnaðri varnaræfingu sem fór meðal annars fram hér á landi í fyrrahaust . Þessi gildi verða alltaf grundvöllur okkar framlags og þátttöku , sem fer ávallt fram á borgaralegum forsendum eins og áréttað er í þjóðaröryggisstefnu fyrir Ísland . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Erfitt er að spá fyrir um hvað framtíðin ber í skauti sér & nbsp ; Við horfum til gríðarlegra tækninýjunga , framþróunar og stökkbreytinga í öryggismálum , vörnum , aðgengi að upplýsingum , tækni og búnaði . Við höfum allan heiminn innan seilingar , en á sama tíma virða ógnir og áskoranir engin landamæri , flæða á milli heimshluta í netheimum eða upplýsingasamfélagi þar sem hefðbundinn viðbúnaður eða varnir eru aðeins brot af stærri mynd þjóðaröryggis . < / span > < / p > < p > < span > Eitt er þó víst að hér eftir sem hingað til felst bæði öryggi og stöðugleiki í aðild Íslands að Atlantshafsbandalaginu sem hefur gegnt lykilhlutverki í að tryggja frið í okkar heimshluta allt rá stofnun . Skrefið sem ríkisstjórn okkar unga lýðveldis tók fyrir sjötíu árum reyndist því mikið heillaskref . Þetta framtak markar þáttaskil því á vettvangi ráðsins hefur aldrei náðst slík samstaða um gagnrýni á sádiarabísk stjórnvöld . Þau hafa ekki aðeins hafa gengist við morðinu á blaðamanninum Jamal Khashoggi heldur fangelsa þau einnig konur ( og karla ) fyrir það eitt að beita sér fyrir bættum réttindum kvenna í landinu . Á dögunum sótti ég í þriðja sinn svonefnda ráðherraviku , fyrstur íslenskra utanríkisráðherra . Ýmislegt má bæta í starfsemi ráðsins og talar Ísland áfram fyrir umbótum og breytingum á starfsháttum þess . Einnig samþykkti ráðið ályktanir sem sneru að stöðu mannréttinda í Íran , Sýrlandi og Mjanmar , svo dæmi séu tekin . Ísland studdi þessar ályktanir með virkum hætti og lagði ennfremur lóð á vogarskálar við samþykkt ályktunar um vernd þeirra sem berjast fyrir mannréttindum er tengjast umhverfismálum . Af því er ég stoltur . Það er áhugaverð staðreynd að um þriðjungur Íslendinga er fæddur eftir gildistöku samningsins og líklegt er að stór hluti landsmanna muni vart eftir lífinu fyrir tilkomu EES . Þetta er EES-kynslóðin ef svo mætti að orði komast . Þá er ég ekki bara að vísa til aukningar í landsframleiðslu og ráðstöfunartekna einstaklinga samhliða stórauknum útflutningi og utanríkisverslun almenn , heldur einnig umbætur á laga - og samkeppnisumhverfi , bæði fyrir neytendur og atvinnulífið , sem við í dag teljum sjálfsagðar , að ónefndum fjölmörgum tækifærum á sviði vísinda - , rannsókna og menntamála . Hvort sem horfum á málin sem atvinnurekendur eða launþegar , sem innflytjendur eða útflytjendur , sem fræðimenn eða námsmenn , þá er svo margt í okkar umhverfi og í daglegu lífi sem við teljum sjálfsagt en er í reynd grundvallað á þeim réttindum sem við njótum samkvæmt EES-samningnum . Þegar við teljum eitthvað sjálfsagt eða sjálfgefið þá erum við aldrei nær því að missa það frá okkur . En hvert er gjaldið ? Fengum við allt fyrir ekkert , eins og sagt var á sínum tíma ? Íslenska sjávarútvegsstefnan , sem er ein aðalundirstaða hagkerfis okkar , lifir góðu lifi á okkar eigin forsendum . Sömuleiðis höldum við uppi landbúnaðarstefnu sem hentar séraðstæðum Íslands . Innri markaðurinn er kjölfestan og stöðugleikinn um leið og við leitum tækifæra á nýmörkuðum . Vegna þess hve góður samningurinn er og hversu vel hann tryggir íslenska hagsmuni , er hann helsta hindrunin í vegi þeirra sem vilja að Ísland gangi í tollabandalag Evrópusambandsins með fullri aðild að sambandinu . Ef EES-samningsins nyti ekki við , ættu sjónarmið þessara hagsmunaafla greiðari leið að íslensku þjóðinni . Skýrasta dæmið um rangfærslur í þessu skyni eru linnulausar fullyrðingar um að við Íslendingar innleiðum 80 - 90 prósent af löggjöf Evrópusambandsins . Á fyrsta ári mínu sem utanríkisráðherra lét ég gera úttekt á þessu og þá kemur í ljós , svart á hvítu , að frá gildistöku samningsins árið 1994 og til ársloka 2016 þurftum við Íslendingar að innleiða 13,4% af gerðum Evrópusambandsins . Þetta er líka fullkomlega rangt . Mestu skiptir fyrir okkur að við erum ekki hluti af sameiginlegu sjávarútvegsstefnunni sem enginn getur lengur mælt bót . Þetta er það sem menn áttu við þegar þeir lýstu samningnum sem „ allt fyrir ekkert . “ Innganga í ESB myndi þýða að við tækjum upp 100% af ESB gerðum en ekki 13,4% . Innganga í ESB myndi þýða að allir 34 málaflokkar ESB ættu við um okkur en ekki þeir sem okkur eru hagfelldastir . Hreyfing sem lengst af barðist gegn inngöngu Íslands í ESB hefur nú beint spjótum sínum að EES-samningnum og finnur honum allt til foráttu . Því er haldið fram að samningurinn feli í sér skerðingu á fullveldi Íslands og honum verði að segja upp . Þótt endamarkið sé ekki hið sama hjá þessum hópum hafa þeir sameiginlega hagsmuni af því að ryðja EES-samningnum úr vegi . Hinn kosturinn væri tvíhliða samningur við Evrópusambandið . Og höfum í huga að kjör eru ekki bara tollaprósentur . Fyrir íslenskan útflutning til Evrópu skipta tæknilegar hindranir mun meira máli í flestum tilvikum . Þau sannindi áttu við þá og þau eiga við í dag enn frekar . Á síðustu tveimur árum höfum við verið að efla hagsmunagæslu okkar við mótun löggjafar sem tekin er upp í EES-samninginn . Við höfum staðið vörð um tveggja stoða kerfi EES-samningsins sem felur í sér að við höfum okkar eigin eftirlitsstofnun og okkar eigin dómstól . Þetta eru öflugar stofnanir sem eiga að njóta trausts sem undirstaða samningsins . Öflug þátttaka og virk hagsmunagæsla eru lykillinn að árangri í EES-samstarfinu , eins og á öðrum alþjóðlegum vettvangi . Það þýðir ekki að sitja á hliðarlínunni þó að samningurinn sé okkur hagfelldur . Þótt vissulega sé svigrúm til að finna sameiginlegar lausnir þá verðum við að halda fast um taumana í þessu efni . Sú ríkisstjórn sem nú situr hefur sett á oddinn að hrinda í framkvæmd endurbótum á framkvæmd EES-samningsins og við vinnum nú eftir markvissri aðgerðaráætlun . Áþreifanlegar tillögur í því efni voru settar fram í skýrslu sem ég lagði fram í apríl 2018 og voru þær samþykktar í ríkisstjórn . Með þessum bættu vinnubrögðum er innleiðingarhalli Íslands kominn niður í 0.5% samkvæmt nýbirtu frammistöðumati ESA . Þetta er besti árangur Íslands frá upphafi mælinga . EES-gagnagrunnurinn hefur nýst vel til þess til að bæta skilvirkni stjórnsýslunnar í EES-málum . Þar eru tilgreind þau mál í lagasetningarferli hjá ESB sem metin eru sem forgangsmál út frá íslenskum hagsmunum . Sérstaklega er fylgst með þeim málum og tryggt að sjónarmiðum íslenskra stjórnvalda sé komið á framfæri . Til að svo megi verða verður auknu fjármagni varið til starfsemi sendiráðs Íslands í Brussel og fulltrúum fagráðuneyta fjölgað þar , til að sinna þessari bráðnauðsynlegu hagsmunagæslu . Þetta er afar brýnt . Eins og í fyrra , er mikilvægt að hagsmunaaðilar komi athugasemdum á framfæri , ef með þarf . Þetta fyrirkomulag reyndist vel í fyrra og sýnir hversu mikilvægt er að við vinnum saman að hagsmunum okkar . Forgangslistinn er góð umgjörð um stærstu hagsmunamálin . En við þurfum að gera enn betur . Við eigum að leggja sérstaka áherslu á öfluga hagsmunagæslu á fyrstu stigum löggjafarferils ESB . Innan ESB starfa meira en 600 nefndir og vinnuhópar sem við eigum rétt á að taka þátt í samkvæmt EES-samningum ( fyrir utan fjölda óformlegra hópa ) . Bróðurparturinn af gerðunum sem við tökum upp í samninginn er meðhöndlaður í þessum nefndum . Unnið er að því að kortleggja þessar nefndir á öllum sviðum EES-samningsins til að skera úr um því hvaða nefndum við þurfum að taka þátt í og hvaða nefndum við getum sleppt . Þetta er afar mikilvægur þáttur , bæði til að sinna betur nefndaþátttöku hjá EFTA eða ESB og stofna til sambands við framkvæmdastjórnina , ráðið og Evrópuþingið á hinum ýmsu sviðum . Slíkt gerist ekki á einni nóttu . Það þarf að skapa tengsl og byggja upp traust til lengri tíma . Við eigum að keppa að því marki að gera enn betur þegar EES-samningurinn er annars vegar ; við eigum að horfa gagnrýnum augum á okkar eigin verk og finna leiðir til að tryggja betri framkvæmd samningsins og skoða reglulega kosti og galla aðildar okkar að samningnum . Það er von mín að skýrsla starfshópsins lyfti umræðu um EES-samninginn á hærra plan en verið hefur síðustu misseri . Upplýst umræða um kosti og galla aðildar okkar að samningnum mun vonandi hrinda aðför þeirra ólíku hagsmunaafla sem nú hafa sameinast um að koma EES-samningnum fyrir kattarnef . < / span > < / p > < p > < span > Viðfangsefni þessa fundar er svo sannarlega mikilvægt og mig langar – áður en ég vík að afstöðu og undirbúningi íslenskra stjórnvalda fyrir útgöngu Breta úr Evrópusambandinu – að þakka bresk-íslenska verslunarráðinu fyrir að standa fyrir þessum fundi og raunar Viðskiptaráði öllu fyrir að taka virkan þátt í þeirri samvinnu sem íslensk stjórnvöld hafa átt við íslenskt viðskiptalíf og fleiri hagsmunaaðila um viðbrögð og undirbúning fyrir Brexit . < / span > < / p > < p > < span > Við höfum átt fjölda funda með breskum stjórnvöldum og einnig með ESB . Óformlegir fundir , símtöl og önnur samskipti eru svo að segja óteljandi . < / span > < / p > < p > < span > Gríðarlega umfangsmikil upplýsingaöflun og greiningarvinna hefur farið fram í samstarfi við helstu hagsmunaðila . < / span > < / p > < p > < span > Þetta ætti að gefa einhverja vísbendingu um þann forgang sem undirbúningur fyrir Brexit hefur haft í utanríkisþjónustunni síðustu misseri . < / span > < / p > < p > < span > Góðir gestir . < / span > < / p > < p > < span > Ég hef sagt og segi enn að Brexit er ekki stórmál . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Útganga Breta úr Evrópusambandinu felur vissulega í sér áskoranir og flókin úrlausnarefni . < / span > < / p > < p > < span > En þið megið ekki misskilja mig . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Brexit er & nbsp ; auðvitað mikilvægt viðfangsefni – og þannig höfum við nálgast málið í utanríkisráðuneytinu frá því að ég tók þar við og það var gert af hálfu forvera míns líka . Við höfum líka horft á málin út frá lausnum og tækifærum . Þessi vinna hófst í ráðuneytinu um leið og niðurstaðan um Brexit lá fyrir í júní 2016 og henni hefur verið haldið áfram . < / span > < / p > < p > < span > Það þjónar ekki íslenskum hagsmunum að horfa á Brexit sem heimsendi . < / span > < / p > < p > < span > Jóhanna mun hér á eftir fara nánar yfir það hvernig íslensk stjórnvöld hafa hagað undirbúningi sínum vegna Brexit en ég vil þó segja nokkur orð um málið almennt . < / span > < / p > < p > < span > Ég tók við embætti utanríkisráðherra 11. janúar 2017 og hef síðan þá átt fjölmarga fundi með breskum ráðamönnum , hátt settum aðilum innan ESB og ráðherrum aðildarríkja ESB . Á flestum þessara funda hefur Brexit borið á góma með einum eða öðrum hætti . < / span > < / p > < p > < span > Allir munu tapa á því . < / span > < / p > < p > < span > Það er eðlilegt að fólk hafi áhyggjur á þessum óvissutímum . Þá er mikilvægt að hafa í huga að íslensk og bresk stjórnvöld vinna að því hörðum höndum að tryggja eins hnökralaus viðskipti hægt er , sama hvernig útgöngu verður háttað . < / span > < / p > < p > < span > Það er líka rétt að við séum öll meðvituð um það , að ekki er hægt að sjá fyrir hið ófyrirsjáanlega . Og þess vegna ríður á því að stjórnvöld og atvinnulífið séu sameiginlega í stakk búin að takast á við breytingar í þeim tilvikum þar sem EES-samningurinn mun ekki lengur gilda , og þá vonandi einungis til skamms tíma . < / span > < / p > < p > < span > Við skulum líka hafa í huga að samskipti Breta og Íslendinga eiga sér sögulegar rætur . Bretar og Íslendingar hafa stundað viðskipti frá örófi alda og menningartengsl milli þjóðanna eru mikil og djúpstæð . Allt þetta skiptir máli þegar kemur að því að leysa sameiginleg viðfangsefni – mæta áskorunum saman . < / span > < / p > < p > < span > Góðir gestir . < / span > < / p > < p > < span > Ég hef sagt að Brexit sé eins og hjónaskilnaður . Það þýðir ekkert að velta fyrir sér af hverju og hvers vegna . Skilnaður er niðurstaða . Hvort skilnaður leiðir til góðs eða ills fer alfarið eftir því hvernig aðilar nálgast málin og hvort þeir geta sett sameiginlega hagsmuni ofar öllu . Ef einhver þeirra sér að Bretlandi farnast betur eftir skilnaðinn þá fara þeir að hugsa sér til hreyfings . Og Brussel má ekki hugsa til þess . < / span > < / p > < p > < span > Að öðru leyti ætla ég að láta öðrum eftir bollaleggingar um þessi mál . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Minn forgangur í málinu hefur verið skýr : Brexit er veruleiki , hvernig tryggjum við íslenska hagsmuni sem best við þessar kringumstæður ? < / span > < / p > < p > < span > Frá upphafi hafa stjórnvöld sett fram þrjár skýrar sviðsmyndir sem stjórnsýslan vinnur eftir : < / span > < / p > < p > < span > 1. & nbsp ; Að gerður verði djúpur og víðfeðmur efnahags - og samstarfssamningur við Bretland sem undirstrikar náin tengsl landanna á helstu sviðum . < / span > < / p > < p > < span > 2. & nbsp ; Að EFTA-ríkin fjögur ( Ísland , Noregur , Liechtenstein og Sviss ) eða EFTA-ríkin þrjú innan EES ( EFTA-ríkin utan Sviss ) semji í sameiningu við Bretland þegar það á við og samræmist hagsmunum Íslands . < / span > < / p > < p > < span > 3. & nbsp ; Að samningur við Bretland taki mið af samningum ESB og Bretlands þegar það á við og samræmist hagsmunum Íslands . < / span > < / p > < p > < span > Við skulum hafa í huga að hver þessara leiða útilokar ekki aðra . Á sumum sviðum gæti þannig verið æskilegt að gera sameiginlegan samning með hinum EFTA-ríkjunum innan EES sem endurspeglar samning Bretlands og ESB . Á öðrum sviðum gæti aftur á móti verið ákjósanlegt að gera tvíhliða samning á milli Íslands og Bretlands . < / span > < / p > < p > < span > Óháð því hvaða leið verður farin er ljóst að með útgöngu Bretlands úr ESB verður vendipunktur í samskiptum Íslands og Bretlands . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Viðskipta - og efnahagssamstarfið hefur á síðustu 23 árum nær alfarið byggst á EES-samningnum og nú stendur Bretland ásamt samstarfslöndum frammi fyrir því að móta samskiptin á nýjum grunni . Þetta felur í sér tækifæri og möguleika til að þróa áfram samskiptin milli Íslands og Bretlands , báðum löndum til hagsbóta . Bretland er ekki aðeins nágrannaríki Íslands í Atlantshafinu heldur eitt stærsta hagkerfi heims og viðskiptaveldi sem hefur metnað til að ryðja brautina í alþjóðlegri fríverslun . < / span > < / p > < p > < span > Á grundvelli þessara mismunandi sviðsmynda höfum við sagt að verkefni íslenskra stjórnvalda sé þríþætt : < / span > < / p > < p > < span > Í fyrsta lagi að tryggja , í samvinnu við Noreg og Liechtenstein , að atriði í útgöngusamningi Bretlands og ESB sem varða innri markaðinn gildi líka um Ísland og hin EFTA-ríkin innan EES . Þá höfum við gert ráðstafanir til þess að EES-samningurinn og aðrir samningar Íslands við ESB geti gilt um Bretland fyrst eftir útgöngu . < / span > < / p > < p > < span > Í öðru lagi höfum við unnið að framtíðar efnahags - og samstarfssamningi við Bretland sem nær yfir viðskipti og önnur atriði sem falla í dag undir EES-samninginn . Formlegar viðræður um slíkan samning gætu hafist á fyrirhuguðu bráðabirgðatímabili . < / span > < / p > < p > < span > Í þriðja lagi höfum við hugað vandlega að því hvernig megi auka og styrkja tvíhliða samstarf Íslands og Bretlands á ýmsum sviðum eins og til dæmis í öryggis - og varnarmálum en gagnkvæmur vilji er fyrir því . < / span > < / p > < p > < span > Að tryggja að samskipti milli Íslands og Bretlands verði snurðulaus er stórt verkefni en úrsögnin felur jafnframt í sér tækifæri á þeim sviðum sem samningar ESB hafa gilt um samskiptin . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Jafnvel þótt EES-samningurinn feli í sér góð viðskiptakjör fyrir útflutning til Bretlands og að stærstur hluti íslensks útflutnings til Bretlands njóti annað hvort tollfrelsis eða tollaívilnana þá tryggir EES-samningurinn ekki fullt tollfrelsi í viðskiptum með sjávarafurðir . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Á viðskiptasviðinu er því ljóst að með úrsögn Breta úr ESB skapast nýtt tækifæri til að tryggja betri viðskiptakjör fyrir okkar helstu afurðir inn til Bretlands og ESB með lægri tollum . < / span > < / p > < p > Frá fyrsta degi höfum við lagt mikla áherslu á að þetta verkefni sé unnið í nánu samstarfi stjórnvalda og atvinnulífs , og eftir atvikum annarra aðila sem hagsmuna hafa að gæta . < / p > < p > Það er reyndar rauður þráður í mínum áherslum að fá atvinnulífið til liðs við stjórnvöld þegar kemur að hagsmunagæslu á erlendum vettvangi . < / p > < p > Í ársbyrjun 2017 var skipaður Brexit-stýrihópur utanríkisráðuneytisins , sem og fimm vinnuhópar til að skilgreina markmið Íslands fyrir framtíðarviðræður við Bretland . & nbsp ; < / p > < p > < span > Í nóvember 2017 var birt viðamikil skýrsla sem byggði á þessu starfi og greindi hagsmuni Íslands við útgöngu Breta úr EES samhliða útgöngu þeirra úr ESB . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Þá hafa vinnuhóparnir haldið áfram greiningarvinnu sinni sem miðar að því að skila helstu markmiðum og forgangsröðun samningsatriða þegar kemur að fyrirkomulagi framtíðarviðskipta Íslands og Bretlands . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Vinnuhóparnir hafa átt samráð við fulltrúa ólíkra atvinnugreina við að kortleggja stöðuna og skilgreina samningsmarkmið Íslands . < / span > < / p > < p > < span > Ég tel að okkur hafi tekist vel í þessu samstarfi við hagsmunaaðila og þetta eigi í raun að vera fyrirmynd að því hvernig við mótum stefnu okkar og áherslur þegar kemur að utanríkisviðskiptastefnu . < / span > < / p > < p > < span > Góðir gestir . < / span > < / p > < p > < span > Brexit er ekki heimsendir en við höfum engu að síður tekið þetta verkefni föstum tökum og erum vel í stakk búin að mæta þeim áskorunum sem útganga Breta hefur í för með sér . < / span > < / p > < p > < span > Hvort sem Bretar ganga úr Evrópusambandinu án samnings eða ekki þá höfum við búið svo um hnútana að sem minnst röskun verði á samskiptum okkar við Bretland , hvort sem í hlut eiga fyrirtæki eða einstaklingar . < / p > < p style = " text-align : left ; " > Á þessum degi elskenda er við hæfi að rifja upp að sínum tíma sungu þær Sigga Beinteins og Sigrúna Eva „ Nei eða já “ í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva . Ég ætla að hlífa ykkur við söngröddinni en rétt eins og þær stöllur vil samt ég svara þessari spurningunni bæði játandi og neitandi . Jákvæð athygli umheimsins í okkar garð er mikið ánægjuefni . < / p > < p style = " text-align : left ; " > Án efa hafa markaðsátök á borð við „ Inspired by Iceland “ og „ Iceland Naturally “ og vörumerki á borð við „ Iceland “ og „ Icelandic “ skipt miklu máli . < / p > < p style = " text-align : left ; " > Þau standa fyrir hágæða íslenskar afurðir í alþjóðlegu markaðsstarfi . Vörumerkin eru gæðastimpill á íslenskar útflutningsvörur og útflutningsþjónustu . Íslensk fyrirtæki geta tengt sig uppruna sínum og njóta góðs af jákvæðri ímynd landsins . Þetta virkar vegna þess að það er innistæða fyrir þessu . < / p > < p style = " text-align : left ; " > En það kemur margt fleira til en markaðsherferðir og sterk vörumerki . < / p > < p style = " text-align : left ; " > Orðspor Íslands verður til með samvinnu okkar allra . Hvert og eitt ykkar , og þar á meðal fyrirtæki á borð við geoSilika , Brugghús Borgar , Baseparking og Brauð & amp ; co og önnur sem hér eru í dag , eiga sinn þátt í því . < / p > < p style = " text-align : left ; " > Þegar við eigum í samstarfi við erlend fyrirtæki eða tökum á móti erlendum gestum hér heima , hefur það áhrif . Þegar ungt námsfólk stundar nám erlendis og myndar þar tengslanet , þá telur það . Íslenskt listafólk og íþróttafólk ber hróður okkar um víða veröld og árangur okkar í jafnréttismálum er alkunna . < / p > < p style = " text-align : left ; " > Við þetta bætist svo allt það fólk sem starfar við það að koma fram fyrir Íslands hönd , hvort sem það erum við í utanríkisþjónustunni , samstarfsfólk okkar í öðrum ráðuneytum , Íslandsstofu , Kynningarmiðstöðvum listgreina eða aðrir . < / p > < p style = " text-align : left ; " > Í fyrra stóðu sendiráðin okkar fyrir mörg hundruð viðburðum til að vekja athygli á landi og þjóð , enda tvöföld ástæða til að fagna á því fullveldis - og knattspyrnuári . < / p > < p style = " text-align : left ; " > Þarna reyndum við að svara heiðarlega og af óvanalegri hógværð spurningunni um hvernig okkur Íslendingum tókst , þrátt fyrir náttúruhamfarir , vosbúð , frostavetur og faraldra , að byggja upp nútímalegt og gott samfélag hér á hjara veraldar á einungis hundrað árum . < / p > < p style = " text-align : left ; " > Við eigum svo sannarlega nóg af sönnum , góðum sögum að segja : Af sjálfbærum sjávarútvegi , árangri í vísindum , nýsköpun og hátækni , endurnýjanlegri orku , menningu og listum , og síðast en ekki síst af jafnrétti . < / p > < p style = " text-align : left ; " > Gott orðspor Íslands á öllum sviðum skapar þannig bæði traust og aðdráttarafl , sem nýtist fyrirtækjum í sókn á markaði . En gott orðspor er ekki nóg til að halda uppi bestu lífsgæðum og stöðugum hagvexti á Íslandi – það þarf töluvert meira til . < / p > < p style = " text-align : left ; " > Ég hef ósjaldan vísað í McKinsey skýrsluna frá 2012 þar sem fram kemur að auka þurfi útflutning um einn milljarð í hverri viku . < / p > < p style = " text-align : left ; " > Ef svo væri streymdu hingað alþjóðleg fyrirtæki og fjárfestar og við ættum jafnvel heimsþekkt stórfyrirtæki og vörumerki líkt og nágrannaþjóðir okkar , sem hefðu sterka alþjóðlega stöðu . Við erum því miður ekki nógu nálægt því að ná þessu markmiði . < / p > < p style = " text-align : left ; " > Staðreyndin er sú að undanfarin ár hefur heildarútflutningur aukist allt of lítið . Hluta skýringarinnar má rekja til óhagstæðrar gengisþróunar , en betur má ef duga skal . Undanfarin tvö ár höfum við brett upp ermar og reynt að velta við öllum steinum í okkar leit . < / p > < p style = " text-align : left ; " > Í skýrslunni Utanríkisþjónusta til framtíðar sem kom út fyrir rúmu ári lögðum við fram yfir 150 tillögur um hvernig við getum gert betur , meðal annars í þágu íslenskra fyrirtækja á alþjóðavettvangi . Það er gaman að segja frá því að í dag höfum við framkvæmd 114 af 151 tillögu . < / p > < p style = " text-align : left ; " > Um þessar mundir stýrir Björn Bjarnason úttekt starfshóps stjórnvalda um kosti og galla EES aðildar . Ég er þess fullviss að sú úttekt muni leiða í ljós mikilvægi EES fyrir íslenskt atvinnulíf . < / p > < p style = " text-align : left ; " > Við höfum þegar ráðist í eflingu hagsmunagæslunnar á vettvangi EES til þess að koma sjónarmiðum Íslands betur á framfæri . Það er markmið hjá okkur , og ein af tillögunum , að EES-reglur verði innleiddar þannig að þær verði minna íþyngjandi fyrir íslenska hagsmunaaðila . Við höfum því breytt verklagi og komið upp vinnuferlum hjá ráðuneytum sem miða að því að sporna við því að innleiddar gerðir verði meira íþyngjandi en þörf er á . Dæmi eru nefnilega um að við höfum gengið lengra en þörf krefur við innleiðingu ; vandað okkur of mikið . < / p > < p style = " text-align : left ; " > Við höfum eflt samráð við atvinnulífið um hvernig aðild aðalþjóðlegum viðskiptasamtökum og efnahags - og fjármálastofnunum geti betur þjónað því og hvaða viðskiptasamninga sé þörf til að opna nýja markaði fyrir íslensk fyrirtæki < / p > < p style = " text-align : left ; " > Ég hef sjálfur undirritað 20 nýja viðskiptasamninga og tekið upp viðskiptahagsmunamál okkar við fjölmarga ráðherra helstu samstarfsríkja Íslands , svo sem Bandaríkjanna , Bretlands , Frakklands , allra Norðurlandanna , Japans , Kína og Indlands , svo nokkur dæmi séu tekin . < / p > < p style = " text-align : left ; " > Ég hef farið fyrir viðskiptasendinefnum og opnað viðskiptaþing erlendis til að kynna íslenska vöru og þjónustu . Ég hef einnig setið ófáa fundi með forsvarsmönnum íslenskra fyrirtækja og samstarfsaðilum þeirra erlendis . < / p > < p style = " text-align : left ; " > Eitt mikilvægasta verkefnið sem við höfum komið í gegn er að hafa samþykkt lög um nýja Íslandsstofu , þar sem atvinnulífinu er gefin megin ábyrgð á að stýra ferðinni í eflingu markaðssetningar Íslands . Nýskipuð stjórn , nýráðinn framkvæmdastjóri og nýtt og skilvirkara skipulag gefa von um enn öflugri Íslandsstofu sem verði betur í stakk búin til að styðja við útflutning , fjárfestingar og markaðssetningu Íslands . Þetta verður gert í samstarfi við fjölmarga aðila og ekki síst utanríkisþjónustuna . Hér er áherslan ekki síst á að vinna með grasrótinni í atvinnulífinu . Unnið er að umfangsmikilli greiningu á samkeppnishæfni og sóknarfærum Íslands annars vegar og hins vegar á því hvernig efla megi stuðningskerfið sjálft , ekki síst úti á mörkuðum . Við sjáum að kínverska millistéttin telur brátt hálfan milljarð manna , og er nú þegar fjölmennari en íbúar Bandaríkjanna og Kanada samanlagt . Nýjar siglingaleiðir opnast brátt sem munu breyta mjög mynstri vöruflutninga og þjónustuverslun . < / p > < p style = " text-align : left ; " > Við þurfum því að halda árvekni okkar og sveigjanleika til að takast á við nýja tíma . Við þurfum að vinna öll saman að því að verja hagsmuni okkar en sýna jafnframt áræðni til að sækja á nýja markaði . < / p > < p style = " text-align : left ; " > „ Nei eða já - af eða á ? Erfitt er oft að finna svarið . Þó á ég von á því að finna það hjá þér . “ Samvinnan við atvinnulífið og fyrirtækin er undirstaða þess að starf okkar á sviði viðskiptaþjónustu skili árangri . Megi það verða farsælt og öflugt , hér eftir sem hingað til . < / span > < / p > < p > < span > & nbsp ; < / span > Samningurinn um evrópska efnahagssvæðið er mikilvægasti viðskiptasamningur okkar Íslendinga . & nbsp ; < / p > < p > < span > Raunar má fullyrða að EES-samningur sé einhver mikilvægasti alþjóðasamningur sem við höfum gert . < / span > < / p > < p > < span > Það er því fullt tilefni fyrir þá aðila hér á landi sem láta sig alþjóðamál , stöðu Íslands og hagsæld þjóðarinnar varða , að lyfta umræðu um EES-samninginn upp á hærra plan en tíðkast hefur síðustu misserin . < / span > < / p > < p > < span > Ég vil því , áður en lengra er haldið , þakka Háskólanum í Reykjavík fyrir þetta framtak ; að efla til fundahalda um áhrif EES-samningsins á íslenskt samfélag . < / span > < / p > < p > < span > Um þessar mundir er aldarfjórðungur liðinn frá því að EES-samningurinn tók gildi . Þetta er langur tími í sögu okkar sem fullvalda þjóðar . < / span > < / p > < p > < span > Í upphafi gerðu margir ráð fyrir því að EES-samningurinn yrði til bráðabirgða . Í dag er hins vegar orðið ljóst að samningurinn er öflugur grunnur fyrir þátttöku í innri markaði Evrópu á jafningjagrundvelli , fyrir þau ríki sem vilja standa utan ESB . Ef horft er til álfunnar í heild , og allra þeirra ríkja sem hafa ríka efnahagslega hagsmuni af samvinnu og góðum samskiptum innan Evrópu , má segja að EES sé tæki sem tekst að tryggja einstaklega farsæl samskipti . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Þátttaka þriggja EFTA-ríkjanna í & nbsp ; EES er þannig til vitnis um mikilsverðan árangur innan evrópsks samstarfs á breiðum grundvelli og ég tel að við getum verið stolt af því að sem við höfum áorkað þar . & nbsp ; & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Það er áhugaverð staðreynd að um þriðjungur Íslendinga er fæddur eftir gildistöku samningsins og líklegt er að stór hluti landsmanna muni vart eftir lífinu fyrir tilkomu EES . Þetta er EES-kynslóðin ef svo mætti að orði komast . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Við höfum á síðustu 25 árum notið ríkulega góðs af kostum EES-samningsins . Þá er ég ekki bara að vísa til aukningar í landsframleiðslu og ráðstöfunartekna einstaklinga samhliða stórauknum útflutningi og utanríkisverslun almennt . < / span > < / p > < p > < span > EES-samningurinn hefur einnig fært okkur umbætur á laga - og samkeppnisumhverfi , bæði fyrir neytendur og atvinnulífið , sem við í dag teljum sjálfsagðar , að ónefndum fjölmörgum tækifærum á sviði vísinda - , rannsókna og menntamála . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Og kannski er lykilhugtakið hér sjálfsagt . Hvort sem horfum á málin sem neytendur , atvinnurekendur , innflytjendur , útflytjendur , launþegar , fræðimenn eða námsmenn , þá er svo margt í okkar umhverfi og í daglegu lífi sem við teljum sjálfsagt en er í reynd grundvallað á þeim réttindum sem við njótum samkvæmt EES-samningnum . Þegar við teljum eitthvað sjálfsagt eða sjálfgefið þá erum við aldrei nær því að missa það frá okkur . < / span > < / p > < p > < span > Og hvað er það sem við eigum á hættu að missa ? < / span > < / p > < p > < span > EES-samningurinn felur í sér nánast óheftan aðgang að einum stærsta markaði heims . < / span > < / p > < p > < span > EES-samningurinn felur í sér að íslensk fyrirtæki keppa á jafnræðisgrundvelli við evrópsk fyrirtæki á þeim sviðum sem samningurinn varðar . Á þessum sviðum er inn - og útflutningur frjáls innan efnahagssvæðisins . < / span > < / p > < p > < span > EES-samningurinn felur í sér niðurfellingu toll og afnám tæknilegra viðskiptahindrana sem hafa tvímælalaust haft jákvæð áhrif á helstu útflutningsgreinar okkar . < / span > < / p > < p > < span > EES-samningurinn felur í sér að Íslendingar geta búið og unnið hvar sem er á EES-svæðinu , og jafnvel notið elliáranna á Spáni kjósi þeir að gera það , enda tryggja reglur EES-samningsins samræmda og samfellda framkvæmd löggjafar á sviði almannatryggingar . < / span > < / p > < p > < span > EES-samningurinn felur í sér að einstaklingar og stofnanir geta tekið þátt í víðtækum samstarfsáætlunum EES og er ávinningur Íslands af þátttökunni er mun meiri en það sem lagt er til áætlananna . En hvert er gjaldið ? Fengum við allt fyrir ekkert , eins og sagt var á sínum tíma ? < / span > < / p > < p > < span > Kannski ekki , en sú lýsing er þó ekki mjög fjarri lagi . < / span > < / p > < p > < span > Á sama tíma og við tökum þátt í innri markaði Evrópu hefur okkur tekist að standa utan við þau svið þar sem við teljum hagsmuni okkar ekki ganga saman við ESB . & nbsp ; Íslenska sjávarútvegsstefnan , sem er ein aðalundirstaða hagkerfis okkar , lifir góðu lifi á okkar eigin forsendum . Sömuleiðis höldum við uppi landbúnaðarstefnu sem hentar séraðstæðum Íslands . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Við erum ekki hluti af tollabandalagi sambandsins og við getum stundað frjáls viðskipti og gert fríverslunarsamninga við þá aðila sem okkur sýnist . < / span > < / p > < p > < span > EES-samningurinn þýðir í raun að Evrópumarkaðurinn er okkar kjölfestumarkaður . Óheftur aðgangur að kjölfestumarkaði okkar , innri markaði Evrópu , hefur veitt okkur frelsi og áræði til að afla nýrra markaða fyrir vörur okkar og þjónustu . Innri markaðurinn er kjölfestan og stöðugleikinn um leið og við leitum tækifæra á nýmörkuðum . < / span > < / p > < p > < span > Og vegna þess að við stöndum fyrir utan tollabandalagið getum við leitað nýrra tækifæra í þeim mörkuðum sem nú eru að vaxa hraðast . < / span > < / p > < p > < span > EES-samningurinn á sér óvildarmenn og hefur átt um nokkurt skeið . Vegna þess hve góður samningurinn er og hversu vel hann tryggir íslenska hagsmuni , er hann helsta hindrunin í vegi þeirra sem vilja að Ísland gangi í tollabandalag Evrópusambandsins með fullri aðild að sambandinu . Ef EES-samningsins nyti ekki við ættu sjónarmið þessara hagsmunaafla greiðari leið að íslensku þjóðinni . < / span > < / p > < p > < span > Með markvissum og þaulskipulögðum hætti hafa ESB-sinnar hér á landi reynt að grafa undan EES-samningnum . Skýrasta dæmið um rangfærslur í þessu skyni eru linnulausar fullyrðingar um að við Íslendingar innleiðum 80 - 90 prósent af löggjöf Evrópusambandsins . < / span > < / p > < p > < span > Þessu er ítrekað haldið fram og klifað á þessari tölu , 80 - 90% . Á fyrsta ári mínu sem utanríkisráðherra lét ég gera úttekt á þessu og þá kemur í ljós , svart á hvítu , að frá gildistöku samningsins árið 1994 og til ársloka 2016 þurftum við Íslendingar að innleiða 13,4% af gerðum Evrópusambandsins . < / span > < / p > < p > < span > Stærðfræði var aldrei mitt sterkasta fag en ég held að ekki þurfi að vera mikill ágreiningur um það að 13,4% er langt frá því að vera 80 - 90% . Hér er því um hreina og klára rangfærslu að ræða . < / span > < / p > < p > < span > Þá er því einnig ranglega haldið fram að undir EES-samninginn falli öll helstu málefnasvið ESB og við séum því hvort eð er nánast inni í sambandinu en án áhrifa . < / span > < / p > < p > < span > Þetta er líka fullkomlega rangt . Mestu skiptir fyrir okkur að við erum ekki hluti af sameiginlegu sjávarútvegsstefnunni sem enginn getur lengur mælt bót . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > En þar fyrir utan þá erum við laus við stefnu ESB þegar kemur að landbúnaði / dreifbýlisþróun , skattamálum , gjaldmiðilssamstarfi , byggðastefnu , réttarvörslu , dóms - og innanríkismálum , tollabandalagi , utanríkistengslum , öryggis - og varnarmálum , fjárhagslegu eftirliti , framlagsmálum og stofnunum . < / span > < / p > < p > < span > Af 34 köflum ESB löggjafarinnar , þá eru 10 kaflar að fullu hluti af EES-samningnum og 13 kaflar standa alfarið fyrir utan . < / span > < / p > < p > < span > Í stuttu máli erum við aðilar að því sem hentar okkur best en það sem okkur yrði mest íþyngjandi stendur fyrir utan . Þetta er það sem menn áttu við þegar þeir lýstu samningnum sem „ allt fyrir ekkert . “ < / span > < / p > < p > < span > Linnulausar rangfærslur ESB-sinna víkja ekki staðreyndum til hliðar . Innganga í ESB myndi þýða að við tækjum upp 100% af ESB gerðum en ekki 13,4% . Innganga í ESB myndi þýða að allir 34 málaflokkar ESB ættu við um okkur en ekki þeir sem okkur eru hagfelldastir . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > En á allra síðustu misserum hefur þessum óvildarmönnum EES-samningsins borist liðsauki , og sá liðsauki er heldur betur úr óvæntri átt . Hreyfing sem lengst af barðist gegn inngöngu Íslands í ESB hefur nú beint spjótum sínum að EES-samningnum og finnur honum allt til foráttu . Því er haldið fram að samningurinn feli í sér skerðingu á fullveldi Íslands og honum verði að segja upp . < / span > < / p > < p > < span > Það er kaldhæðnislegt að ESB-sinnar og þessir sjálfskipuðu fullveldisverðir hafi sameinast um að koma EES-samningnum fyrir kattarnef . Þótt endamarkið sé ekki hið sama hjá þessum hópum hafa þeir sameiginlega hagsmuni af því að ryðja EES-samningnum úr vegi . < / span > < / p > < p > < span > Annars vegar með inngöngu í ESB með öllu því sem aðild fylgir , þ.á m. sameiginlegu sjávarútvegsstefnunni og tollabandalaginu . Hinn kosturinn væri tvíhliða samningur við Evrópusambandið . Við sjáum hvernig fimmta stærsta efnahagsveldi heims , Bretlandi , gengur að gera tvíhliða samning við ESB . Og höfum í huga að kjör eru ekki bara tollaprósentur . Fyrir íslenskan útflutning til Evrópu skipta tæknilegar hindranir mun meira máli í flestum tilvikum . < / span > < / p > < p > < span > Það er í þessu sambandi fyllsta ástæða til að rifja upp og taka undir orð þáverandi forsætisráðherra , Davíðs Oddssonar , þegar EES-samningurinn var í höfn , að við hefðum aldrei náð viðlíka samningi nema í samfloti með öðrum EFTA-ríkjum . Þau sannindi áttu við þá og þau eiga við í dag enn frekar . < / span > < / p > < p > < span > En þýðir þetta að EES-samningurinn sé fullkominn og hafinn yfir gagnrýni ? < / span > < / p > < p > < span > Nei , svo sannarlega ekki . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Við eigum stöðugt að leita leiða til að bæta framkvæmd hans og sníða af honum þá ágalla sem fyrir kunna að finnast . < / span > < / p > < p > < span > Ég vék að því áður að ekkert gerist sjálfkrafa og það er á okkar ábyrgð að nýta þau mörgu tækifæri sem EES-samningurinn veitir okkur . Öflug þátttaka og virk hagsmunagæsla eru lykillinn að árangri í EES-samstarfinu , eins og á öðrum alþjóðlegum vettvangi . Það þýðir ekki að sitja á hliðarlínunni þó að samningurinn sé okkur hagfelldur . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Það verður að leggja sérstaka áherslu á öfluga hagsmunagæslu á fyrri stigum löggjafarferlis ESB , þegar besta tækifærið gefst til að hafa áhrif á löggjöfina . Þótt vissulega sé svigrúm til að finna sameiginlegar lausnir þá verðum við að halda fast um taumana í þessu efni . < / span > < / p > < p > < span > Við þurfum enn frekar að gæta okkar hagsmuna þegar kemur að uppbyggingarsjóði EES . < / span > < / p > < p > < span > Það er einnig okkar markmið að koma á fullri fríverslun með fisk en ESB hefur þráast við að fella niður tolla á tilteknar fiskafurðir . < / span > < / p > < p > < span > Við þurfum einnig að gera ríkari kröfu á að innleiðing ESB-gerða sé samræmd á EES-svæðinu , en sterkar vísbendingar eru uppi um að brotalamir séu á efnislegri innleiðingu í ákveðnum ESB-ríkjum . & nbsp ; Ég hvet íslenska fræðimenn til að skoða þau mál sérstaklega . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Með bættri framkvæmd samningsins þá getur Ísland skapað sér betri stöðu til að fá undanþágur eða sértækar aðlaganir á löggjöf ESB þar sem miklir hagsmunir eru í húfi . & nbsp ; Sú ríkisstjórn sem nú situr hefur sett á oddinn að hrinda í framkvæmd endurbótum á framkvæmd EES-samningsins og við vinnum nú eftir markvissri aðgerðaráætlun . Til að auka gagnsæi og þekkingu á EES-málum stendur til að koma á fót upplýsingaveitu fyrir almenning , Alþingi og hagsmunaaðila sem byggð verður á gagnagrunninum . Þar verður hægt að skoða stöðu löggjafar ESB sem varðar Ísland . Þar eru tilgreind þau mál í lagasetningarferli hjá ESB sem metin eru sem forgangsmál út frá íslenskum hagsmunum . Sérstaklega er fylgst með þeim málum og tryggt að sjónarmiðum íslenskra stjórnvalda sé komið á framfæri . Til að svo megi verða verður auknu fjármagni varið til starfsemi sendiráðs Íslands í Brussel og fulltrúum fagráðuneyta fjölgað þar , til að sinna þessari bráðnauðsynlegu hagsmunagæslu . Þetta er afar brýnt . < / span > < / p > < p > < span > Á tímamótum er gagnlegt að líta um öxl en ekki síður fram á veginn . Við eigum að keppa að því marki að gera enn betur þegar EES-samningurinn er annars vegar ; við eigum að horfa gagnrýnum augum á okkar eigin verk og finna leiðir til að tryggja betri framkvæmd samningsins og skoða reglulega kosti og galla aðildar okkar að samningnum . Það er von mín að skýrsla starfshópsins lyfti umræðu um EES-samninginn á hærra plan en verið hefur síðustu misseri . < / span > < / p > < p > < span > Við skulum hafa í huga að stór hluti íslensku þjóðarinnar þekkir ekki tilveruna án þess að njóta þeirra réttinda sem EES-samningurinn kveður á um . Upplýst umræða um kosti og galla aðildar okkar að samningnum mun vonandi hrinda aðför þeirra ólíku hagsmunaafla sem nú hafa sameinast um að koma EES-samningnum fyrir kattarnef . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > Ég er þess fullviss að málefnaleg og vönduð skoðun á 25 ára reynslu okkar af EES-samninginn mun sýna ótvíræðan ávinning af aðild okkar en jafnframt verða okkur hvatning til að bæta framkvæmd samningsins enn frekar . < / span > < / p > < p > < span > Ég þakka áheyrnina og ítreka þakkir til Háskólans í Reykjavík fyrir að efna til umræðu um þessi mikilvægu mál . Þróunarsamvinnustefnan byggir á Heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna sem hafa þegar markað straumhvörf í þróunarsamvinnu nágrannaríkja okkar . Þannig slær hún nýjan tón um aukið samstarf milli atvinnulífs og stjórnvalda . Í því samhengi má nefna að níu af hverjum tíu störfum í þróunarlöndum verða til í einkageiranum og hvert starf útrýmir fátækt fimm einstaklinga . Af þeirri ástæðu hefur utanríkisráðuneytið hafið greiningu á því hvernig Norðurlöndin standa að samstarfi atvinnulífs og stjórnvalda um þróunarsamvinnu með það fyrir augum að fá tillögur um nýjar leiðir sem Ísland getur farið . Heimsmarkmiðin munu aldrei nást ef einungis eiga að koma til framlög frá opinberum aðilum , heldur þarf að virkja um 2500 milljarða Bandaríkjadala á heimsvísu árlega frá fjármálastofnunum og atvinnulífi til ársins 2030 miðað við útreikninga Sameinuðu þjóðanna . Þau hafa séð sér hag í fjárfesta í innviðauppbyggingu og mannauði í samstarfi við þarlend stjórnvöld með hliðsjón af mannréttinda - og umhverfissjónarmiðum . Með samvinnu stjórnvalda og atvinnulífs má lágmarka áhættuna , bæði með opinberum stuðningi við einstök verkefni og með því að nýta þekkingu á staðarháttum og tengslanet stjórnvalda við alþjóðastofnanir og stjórnvöld á staðnum . Aðkoma atvinnulífsins sem býr yfir frumkvæði og margs konar sérþekkingu sem nýst getur við að leysa flókin verkefni er mikilvægur þáttur í þessari uppbyggingu . Samstarfið byggir á forsendum viðtökuríkja , en mannréttindi , jafnrétti kynjanna og sjálfbær þróun verða höfð í heiðri í þessu samstarfi . Því er markmiðið að nýta íslenska virðisaukandi sérþekkingu í verkefnum og innan fjölþjóðastofnana . Sjóðurinn er ætlaður samstarfsverkefnum fyrirtækja í þróunarríkjum og lögð er sérstök áhersla á að verkefni styðji við Heimsmarkmið nr. 8 um mannsæmandi atvinnu og sjálfbæran hagvöxt . Styrkveitingar úr sjóðnum eru takmarkaðar við atvinnulíf og verkefni þurfa að vera framkvæmd í samvinnu við samstarfsaðila í tilteknu þróunarlandi . Einnig geta fleiri samstarfsaðilar , s.s. háskólar og félagasamtök , komið að verkefninu , en með samvinnu aðila sem koma með fjölbreytta þekkingu inn í verkefni aukum við líkurnar á því að við náum þeim markmiðum sem stefnt er að . Hámarksfjárhæð til einstakra verkefna er allt að 200.000 evrur yfir þriggja ára tímabil . Atvinnulífið hefur stigið stór skref í innleiðingu markmiðanna á Íslandi og með sjóðnum viljum við stuðla að því að atvinnulífið geti einnig lagt sitt af mörkum í þróunarsamvinnu . Við vonum að ólíkir aðilar sjái tækifæri í því að skilgreina sameiginleg markmið , skapa virðisauka fyrir alla , og vinna saman því að ná þessum metnaðarfullu markmiðum . < / p > < p > < em > Greinin birstist fyrst í Viðskiptablaðinu 13. desember 2018 < / em > . Hvað sem líður afmörkuðum pólitískum úrlausnarmálum hér heima er staða mannréttinda hér á landi góð og kemur vel út í öllum samanburði við aðrar þjóðir . Þar leggjum við áherslu á jafnrétti kynjanna , réttindi hinsegin fólks , sem og réttindi barna . Við höfum , svo tvö dæmi séu tekin , verið leiðandi rödd að því er varðar slæma þróun á Filippseyjum undanfarin tvö ár , og við erum eitt af örfáum ríkjum sem talar opinskátt um aðstæður í Sádi-Arabíu . Við sem störfum í utanríkisþjónustunni leggjum ætíð áherslu á mannréttindi hvort sem það er á vettvangi alþjóðastofnana eða í tvíhliða samskiptum við önnur ríki . Því miður . Baráttan heldur því áfram og sennilega lýkur henni aldrei . Auknar kröfur eru gerðar og nýjar áskoranir hafa orðið til . Greinarnar þrjátíu , sem Mannréttindayfirlýsingin samanstendur af , fanga hugsun sem fyrst og fremst felur í sér áherslu á rétt einstaklinga en líka skyldur þeirra hver gagnvart öðrum , á mannlega reisn og mikilvægi hennar . Allir eru gæddir skynsemi og samvisku og ber að breyta bróðurlega hverjum við annan , “ segir strax í fyrstu grein Mannréttindayfirlýsingarinnar og ég held við getum öll verið sammála um að þessi texti hljómar vel enn þann dag í dag . Regluverkið sem við byggjum samfélag okkar á þarf að vera eins skilvirkt og nokkur kostur er , og ýta undir einstaklinginn fremur en að halda aftur að honum . Að vera borinn frjáls í þennan heim þýðir meðal annars að ríkisvald á ekki að setja of miklar skorður á hvað ég get tekið mér fyrir hendur . Þetta er grundvallaratriði og gleymist stundum í umræðu um mannréttindamál . Samningar á sviði mannréttinda séu orðnir of margir og of margt sé málum blandið . Of auðvelt sé að fara á svig við reglur , einfalt að ljúga til um raunverulega stöðu mála eða einfaldlega hafna afskiptum annarra á þeim grunni að um einkamál viðkomandi ríkis sé að ræða . Við þurfum auðvitað að velta fyrir okkur hvers virði slíkt regluverk er í raun ef ekki er farið eftir því . Og standa í ístaðinu eftir fremsta megni – halda þeim við efnið sem ekki standa sig nægilega vel , bæði hér heima og úti í hinum stóra heimi . Mannréttindayfirlýsingin er biblían okkar í þeirri umræðu - það skjal sem alltaf er hægt að leita til og sækja leiðsögn og innblástur í . Þau eru algild . Með því að setja mannréttindi í forgang , frelsi og jafnrétti allra , erum við um leið að vinna friði og stöðugleika í heiminum gagn . Þann slag verðum við alltaf að vera tilbúin til að taka . Þótt dönsk stjórnvöld hafi annast framkvæmd vissra utanríkismála til 1940 fylgdi fullveldinu forræði yfir málaflokknum . Íslendingar opnuðu sitt fyrsta sendiráð í Kaupmannahöfn árið 1920 . Á millistríðsárunum störfuðu íslenskir viðskiptaerindrekar erlendis og viðskiptasamningar við önnur ríki litu dagsins ljós . Ísland varð nú sjálft að leita markaða fyrir framleiðsluvörur sínar og afla nauðsynja . < / p > < p > Við stofnun lýðveldisins voru íslensk stjórnvöld ákveðin í að taka þátt í þeirri almennu ríkjasamvinnu sem varð að veruleika í kjölfar seinna stríðs . Það var fullvalda ríkið Ísland sem árið 1970 gekk í EFTA og við það opnuðust ný tækifæri fyrir íslensk fyrirtæki á erlendum mörkuðum og verndartollar féllu niður . EES-samningurinn frá 1993 myndaði svo brú frá Íslandi yfir á innri markað ESB . Evrópusamstarfið og aðild okkar að EES hefur reynst okkur afar farsæl og tryggt hagsmuni íslenskra fyrirtækja og borgara . Við þetta má svo bæta virðingu fyrir þjóðarrétti , sem skiptir minni ríki miklu máli við að gæta hagsmuna sinna gagnvart hinum stóru . Síðast en ekki síst felur þessi alþjóðlega samvinna í sér viðurkenningu erlendra ríkja á að Ísland sé frjálst og fullvalda ríki . Þannig má segja að alþjóðasamstarfið og fullveldið styðji hvort við annað . < / p > < p > Greinin birtist fyrst í Fréttablaðinu 29. nóvember 2018 < / p > < span > Á milli Grænlands og Íslands hafa í meira en þúsund ár ríkt langvarandi og óviðjafnanleg vinatengsl , tengsl sem átt hafa sér eðlilega þróun og munu í framtíðinni öðlast aukið vægi . Það er okkur því mikil ánægja að fá að deila hér okkar sýn og leggja gjörva hönd á plóg við útgáfu þessa sameiginlega þemablaðs landa okkar . Þar með viljum við styrkja tengsl Íslands og Grænlands enn fremur með fleiri áþreifanlegum samstarfsverkefnum og fræðaskiptum sem krefjast þéttriðins samskiptanets með góðum og traustum tengiliðum . Af Grænlands hálfu er auðsótt að virkja slík tengsl með markvissri uppbyggingu í íslensku höfuðborginni sem er kveikjan að því að grænlenska stjórnin , með dyggum stuðningi landsþingsins , hefur ákveðið að opna fulltrúaskrifstofu í Reykjavík árið 2018 . Sendifulltrúar beggja þjóða á staðnum í Nuuk og Reykjavík munu mynda brú milli íslenskra og grænlenskra stjórnvalda og fyrirtækja . Þá ber ekki að gleyma því að aukin verslun milli landanna er kveikjan að vexti og hagsæld beggja þjóða sem án nokkurs vafa mun reynast samfélögum okkar gæfuríkt . Greinin birtist fyrst í Morgunblaðinu og grænlenska blaðinu Sermitsiaq . Þess vegna taka Noregur , Svíþjóð , Finnland , Danmörk og Ísland í auknum mæli þátt í sameiginlegum varnaræfingum . Æfingin Trident Juncture 2018 er stærsta varnaræfing Atlantshafsbandalagsins í nok < p > kra áratugi . Hún sýnir fram á endurnýjaðar áherslur bandalagsins á sameiginlegar varnir aðildarríkjanna og landfræðipólitískt mikilvægi Norðurlandanna fyrir norðanverða Evrópu . Þetta er mikilvægt . Ekki aðeins vegna þess að það eflir varnargetu okkar , heldur eflir það einnig tengsl ríkja okkar og sendir skýr skilaboð til hvers þess sem hugleiðir beitingu hervalds til að ná fram markmiðum sínum . Alþjóðleg hryðjuverkastarfsemi hefur breytt því hvernig við hugsum um öryggismál , fólksflutningar eru líkast til orðnir það málefni sem skiptir fólki mest í fylkingar og loftslagsbreytingar hafa áhrif á öll þessi málefni með ófyrirsjáanlegum hætti . Ekki í staðinn fyrir Atlantshafsbandalagið , heldur til viðbótar við það . Sem dæmi um fyrirtaks norræna samvinnu munu sveitir úr landher Finna starfa sem hluti af sænskri herdeild og danskar herþyrlur munu styðja við norsku herdeildina . Atlantshafsbandalagið og herafli samstarfsríkjanna Finnlands og Svíþjóðar mun nota herstöðvar og flugvelli í öllum norrænu ríkjunum , en hið hernaðarlega mikilvæga Ísland mun gegna hlutverki sem miðlægt söfnunarsvæði og gátt fyrir liðs - og birgðaflutninga þátttökuríkjanna yfir Atlantshafið . Öryggisvá á norðursvæðum myndi hafa áhrif á okkur öll og geta okkar til að leysa úr slíkri vá verður aðeins jafn góð og samstarfsgeta okkar - saman og með vina - og bandalagsþjóðum okkar . Þess vegna er Trident Juncture æfingin svo mikilvæg . Og þess vegna ættu menn að láta sig norrænt samstarf miklu skipta . < / p > < p > < em > Sameiginleg grein & nbsp ; < span > Guðlaugs Þórs Þórðarsonar utanríkisráðherra , Claust Hjort Frederiksen , varnarmálaráðherra Danmerkur , Frank Bakke-Jensen , varnarmálaráðherra Noregs , Jussi Niinistö , varnarmálaráðherra Finnlands , og Peter Hultqvist , varnarmálaráðherra Svíþjóðar , sem birtist í Morgunblaðinu og fleiri norrænum dagblöðum 25. október 2018 . Þetta er raunar í fyrsta skipti sem ég kem á Norðurlandaráðsþing og það er mér því sérstakt ánægjuefni að standa í þessum ræðustól . Formennskuáætluninni hefur verið dreift hér í þinginu og forsætisráðherra gerði grein fyrir áherslum okkar í gær . Formennskuáætlun okkar fyrir árin 2019 til 2021 er í vinnslu í samvinnu við öll aðildarríki ráðsins og verður kynnt þegar þar að kemur . Og hér ekki allt upp talið - við vinnum líka þétt saman innan alþjóðastofnana eins og Sameinuðu þjóðanna og í Evrópu . Það er okkar lýðræðislega niðurstaða , hvers um sig . Það er sá sterki grunnur sem samstarfið byggir á . Kannski meiri órói og óvissa en við sem hér erum höfum áður upplifað . Markmiðið var að íslenska þjóðin yrði hæfari til að grípa tækifæri framtíðarinnar og bregðast við áskorunum sem hún stendur frammi fyrir . Þetta var leiðarljósið í 151 tillögu skýrslunnar „ Utanríkisþjónusta til framtíðar – hagsmunagæsla í síbreytilegum heimi “ . < / span > < / p > < p > < span style = " font-size : 14 pt ; " > Ísland hefur ávallt byggt afkomu sína á útflutningi . Með breyttri heimsmynd og lífsháttum verðum við í enn ríkara mæli að reiða okkur á markaðsaðgengi erlendis fyrir íslenskar vörur , þjónustu og hugvit . Í sumarbyrjun fór ég Japans til að þrýsta á um fríverslunarsamninginn og loftferðasamning og nýverið hélt ég til Kína til að fylgja eftir gildandi fríverslunarsamningi , íslenskum útflutningi til hagsbóta . & nbsp ; & nbsp ; & nbsp ; & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span style = " font-size : 14 pt ; " > Sterkari staða innan EES hefur lengi verið markmið íslenskra stjórnvalda . Með útgáfu skýrslunnar „ Gengið til góðs – skref í átt að bættri framkvæmd EES-samningsins “ og samþykki ríkisstjórnar um ráðstafanir horfir mjög til bóta . Þannig má nefna afturhvarf til þess að öll ráðuneyti hafi fulltrúa í Brussel til að efla íslenska yfirsýn og hagsmunagæslu . Vænti ég þess að sjá áþreifanlegan árangur af þessu á næstu misserum . < / span > < / p > < p > < span style = " font-size : 14 pt ; " > Öryggis - og varnarmál hafa aftur fengið þann sess sem hæfir fullvalda ríki og endurspeglar breyttar alþjóðlegar aðstæður . Varnarmálaskrifstofa hefur verið endurreist og framlög til öryggis - og varnarmála aukin sem gerir Íslandi betur kleift að standa við skuldbindingar hvað varðar eigin viðbúnað og gagnvart bandalagsríkjum . < / span > < / p > < p > < span style = " font-size : 14 pt ; " > Framlög til þróunarsamvinnu fara sömuleiðis vaxandi . < / span > < / p > < p > < span style = " font-size : 14 pt ; " > Undirbúningur formennsku Íslands í Norðurskautsráðinu 2019 - 2021 er kominn vel á veg og að sama skapi gengur vel að undirbúa formennsku Íslands í Norrænu ráðherranefndinni og samstarfi Norðurlanda og Eystrasaltsríkja . Það er krefjandi en jafnframt spennandi að takast slíkt á hendur og í því felast mikil tækifæri fyrir land og þjóð . Sama á við um setu Íslands í mannréttindaráði Sameinuðu þjóðanna næstu misserin en það er eitt stærsta verkefni á alþjóðavettvangi sem Ísland hefur undirgengist . Í framhaldinu bíða formennska Íslands í Evrópuráðinu 2022 - 2023 og hugsanleg & nbsp ; seta í stjórn UNESCO 2021 - 2025 . < / span > < / p > < p > < span style = " font-size : 14 pt ; " > Það er sérstakt metnaðarmál utanríkisþjónustunnar að aðstoða Íslendinga í vanda erlendis . Því til viðbótar er ætlunin að virkja þá betur í viðskiptaþjónustu með auknum stuðningi úr ráðuneytinu . < / span > < / p > < p > < span style = " font-size : 14 pt ; " > Á meðal annarra nýmæla má nefna að deild sendiherra og sérstakra erindreka með búsetu á Íslandi er tekin til starfa . Vonir standa til að þannig verði ýmis erindrekstur gagnvart öðrum ríkjum og stofnunum markvissari og álagi létt af sendiskrifstofum . Þá starfar nú deild sem fylgist með stjórnsýsluframkvæmd utanríkisþjónustunnar og nýtingu mannauðs og fjár . < / span > < / p > < p > < span style = " font-size : 14 pt ; " > Þótt mörg störf í utanríkisþjónustunni séu óhjákvæmilega unnin í trúnaði á gagnsæi samt að ríkja eins og kostur er . Því hefur upplýsinga - og greiningargeta ráðuneytisins verið efld og allt verklag endurskoðað . Jafnframt hefur verið leitað til innlendra og erlendra aðila um hvernig efla megi umræðu um utanríkismál . & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span style = " font-size : 14 pt ; " > Ég bind miklar vonir við að þessar umbætur verði ekki afmarkað verkefni heldur upphaf á stöðugu ferli . Stigvaxandi árangur af íslenskri hagsmunagæslu í síbreytilegum heimi verður ávallt okkar markmið . < / span > < / p > < p > < span style = " font-size : 14 pt ; " > < em > Greinin birtist í Morgunblaðinu 17. september 2018 < / em > < / span > < / p > < p > < span > Það er af nógu að taka hjá Michelle Bachelet , sem í dag flytur mannréttindaráði Sameinuðu þjóðanna sína fyrstu yfirlitsskýrslu frá því að hún var skipuð mannréttindastjóri Sameinuðu þjóðanna í sumar . Í skýrslu sem nú liggur fyrir ráðinu um ofsóknir stjórnvalda í Mjanmar gegn Róhingjum eru þannig færð rök fyrir því að þar hafi þjóðarmorð og glæpir gegn mannkyni verið framin . Í annarri skýrslu er hernaður stríðandi fylkinga í Jemen talinn jaðra við stríðsglæpi . Einkum eru mannskæðar loftárásir hernaðarbandalags Sádi-Araba gagnrýndar en þær hafa bitnað sérstaklega hart á almennum borgurum . Við erum stolt af því trausti sem okkur er sýnt en gerum okkur grein fyrir því að nú hefst verkefnið fyrir alvöru . Þá má gera ráð fyrir umræðu um réttindi frumbyggja sem og réttindi aldraðra , um þvinguð mannshvörf , mansal og réttinn til þróunar , svo fátt eitt sé nefnt . < / span > < / p > < p > < span > & nbsp ; < / span > < / p > < p > < span > < em > Greinin birtist fyrst í Fréttablaðinu 10. september 2018 . < / em > < / span > < / p > < p > < span > Í síðustu viku náðist samstaða í ríkjahópi Vesturlanda hjá Sameinuðu þjóðunum um að Ísland gefi kost á sér til að taka það sæti sem losnaði í mannréttindaráði Sameinuðu þjóðanna við úrsögn Bandaríkjanna . Þetta þýðir að Ísland verður , ef að líkum lætur , eitt í kjöri í aukakosningum til ráðsins sem haldnar verða í allsherjarþinginu um miðjan mánuðinn . Sjálfur ávarpaði ég ráðið , fyrstur íslenskra utanríkisráðherra , í febrúar í fyrra og fyrr á þessu ári fór ég aftur til Genfar í sama tilgangi . Við höfum reynst ötulir talsmenn kynjajafnréttis og réttinda hinsegin fólks . Auk þess höfum við verið í broddi fylkingar ríkja sem vekja athygli á slæmu ástandi mannréttindamála á Filippseyjum . Þau mál komu síðast til umfjöllunar fyrir tæpum tveimur vikum þegar fastafulltrúi Íslands talaði í nafni næstum fjörutíu aðildarríkja Sameinuðu þjóðanna . Slagkraftur slíkra skilaboða er auðvitað þeim mun meiri sem samstaðan um þau er víðtækari . Brýnt er að gera umbætur á starfi ráðsins . Þótt ekki sé öruggt að árangur náist mun Ísland beita sér í þá veru og þannig stuðla að því að gera mannréttindum enn hærra undir höfði á vettvangi Sameinuðu þjóðanna . Ég tel Ísland vel undir það búið að axla þá ábyrgð . Því ber að fagna að Íslandi gefist tækifæri til að láta gott af sér leiða með svo afgerandi hætti . Má rifja upp í þessu samhengi að sjötíu ár eru nú liðin frá samþykkt mannréttindayfirlýsingar Sameinuðu þjóðanna . Hún er auðvitað hornsteinninn sem byggt er á , tímamótaskjal sem vert er að halda í heiðri . < / span > < / p > < p > < span > < em > Greinin birtist í Fréttablaðinu 2. júlí 2018 . < / em > < / span > < / p > < p > < span > Síðan kalda stríðið var í hámarki hefur kjarnavopnum í heiminum fækkað úr 70.000 í tæplega 15.000 . Um langt árabil hefur útbreiðsla kjarnavopna verið nánast stöðvuð . & nbsp ; Friðsamleg nýting kjarnorku hefur vaxið og nær nú til allra heimshluta . Í gær , þann 1. júlí , voru fimmtíu ár liðin frá því að samningurinn var undirritaður og gerði Ísland það einnig þann merka dag . Öll þessi markmið hafa verið uppfyllt að verulegu leyti . Í dag á 191 ríki aðild samningnum . Þó er sá meinbugur þar á að nokkur ríki sem eiga & nbsp ; kjarnavopn standa utan hans : Indland , Pakistan , Ísrael og Norður-Kórea . Gildir þetta bæði á sviði öryggismála og viðskipta . Því þarf að standa vörð um mikilvæga afvopnunarsamninga eins og NPT og samninginn um bann við efnavopnum . Í þessu samhengi má tilgreina þrjú aðkallandi úrlausnarefni , sem kunna að reyna á samninginn . Þar birtist ógnin af beitingu kjarnavopna í sinni skýrustu mynd þar sem saman fara óábyrgt einræði og ógnarvopn . & nbsp ; Niðurstaða & nbsp ; leiðtogafundar Norður-Kóreu og Bandaríkjanna í nýliðnum mánuði vekur vonir en jafnframt er rétt að hafa hugfast að fyrirheitin sem gefin voru fyrri samningum ríkjanna um kjarnavopn hafa ekki ræst . Þetta rammasamkomulag Írana við fastaríki öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna , Þýskaland og Evrópusambandið hefur veikst mjög eftir brotthvarf Bandaríkjanna . Endurskoðunarráðstefna NPT sem haldin verður árið 2020 verður sérstaklega mikilvæg í að & nbsp ; tryggja framtíð samningsins og áframhaldandi framfylgd hans . Þannig færumst við nær lokamarkmiði samningsins , kjarnavopnalausum heimi . < / span > < / p > < p > < span > < em > Greinin birtist í Morgunblaðinu 2. júlí 2018 . Og kannski hefur það hlutverk aldrei verið mikilvægara . Við lifum þá tíma að kínverska millistéttin er orðin fjölmennari en íbúar Bandaríkjanna og Kanada samanlagt , nýjar siglingaleiðir kunna að opnast fyrr en varir sem gjörbreyta munu vöruflutningum á heimsvísu og þjónustuverslun á sér engin landfræðileg takmörk lengur . En þau eru ekki sjálfgefin , um þau verður keppt . Hvort við Íslendingar náum árangri í þeirri keppni er undir okkur sjálfum komið . Við höfum gert margt vel en að sumu leyti höfum við verið heppin . En við getum ekki treyst á heppnina . Við megum ekki leyfa okkur að treysta á heppnina . Við erum í kapphlaupi við aðrar þjóðir og þær eru með plan . < / p > < p > Við þurfum að vera í stakk búinn að keppa um þau tækifæri sem í boði eru . Við þurfum að auka hér útflutningsverðmæti um einn milljarð króna í hverri einustu viku til halda þeim lífskjörum sem viljum búa við næstu tuttugu árin . Það er staðreynd og hún hvílir á okkar herðum . < / p > < p > Það er í þessu ljósi sem við þurfum að horfa á hlutverk Íslandsstofu . Við munum aldrei ná þessu markmiði með því að vinna hvert og eitt í sínu horni . Við spilum á erfiðum útivelli . Atvinnulífið og stjórnvöld þurfa ganga til leiks sem eitt lið , Team Iceland . Breytingar á lögunum , ef þær ná fram að ganga , fela einkum í sér að skerpt verður á rekstrarfyrirkomulagi Íslandsstofu á þann veg að hún verði sjálfseignarstofnun . < / p > < p > Breytingarnar fela einnig í sér að komið verður á þjónustusamningum sem kveða á um skyldur Íslandsstofu og hlutverk gagnvart hinu opinbera . < / p > < p > Á heildina litið gengur þetta út að gera stuðningskerfi útflutnings enn öflugra , samstilltara og sveigjanlegra en hingað til , þannig að þjónustan , ekki síst úti á mörkuðum , verði framúrskarandi og hún löguð að þörfum fyrirtækjanna í þágu aukins útflutnings , markvissari markaðssetningar og aukinna fjárfestinga á hverjum tíma . < / p > < p > Það var þess vegna einstaklega ánægjuleg tilviljun , að sama dag og ég mælti fyrir breytingum á lögum um Íslandsstofa , skyldu lífeyrissjóðirnir færa íslenska ríkinu að gjöf vörumerkið Icelandic . Í afsalinu sem undirritað var í Safnahúsinu í fyrradag er þeim vilja lýst að vörumerkin verði falin Íslandsstofu til umsjónar og að vörumerkið verði nýtt til framtíðar fyrir hágæða íslenskar afurðir í alþjóðlegu markaðsstarfi , íslensku atvinnulífi til hagsbóta . Íslensk fyrirtæki munu þannig geta tengt sig við uppruna sinn og notið góðs af jákvæðri ímynd landsins . En ég vil líka brýna ykkur til frekari afreka . Við getum gert enn betur . < / p > < p > Og munum : Á útivelli erum við öll í sama liðinu . Vegna hlýnunar jarðar hækkar sjávarhitinn , hafísinn minnkar og jöklarnir hopa . Miðað við spár vísindamanna má af þessum sökum búast við ómældum áhrifum á vistkerfi lands og sjávar . < / span > < / p > < p > < span > Eftir rúmt ár tekur Ísland við formennsku í Norðurskautsráðinu , mikilvægasta vettvangi umræðu og ákvarðanatöku um um málefni norðurslóða . Í því eiga sæti Norðurlöndin , Bandaríkin , Kanada og Rússland , auk samtaka frumbyggja . < / span > < / p > < p > < span > Undirbúningur fyrir formennsku Íslands í Norðurskautsráðinu hófst fyrir alvöru á síðasta ári . Þar hef ég lagt ríka áherslu á víðtækt samráð hér innanlands , bæði á á pólitískum vettvangi en einnig við atvinnulífið , háskólasamfélagið , frjáls félagasamtök , stjórnsýslu . Nýverið ræddi ég við fulltrúa í utanríkismálanefnd Alþingis þar sem fram kom mikil samstaða um mikilvægi formennsku Íslands og málaflokkinn í heild . Þessa samstöðu viljum við treysta enn frekar í sessi . < / span > < / p > < p > < span > Í þau tvö ár sem Ísland fer með formennsku í Norðurskautsráðinu stýra Íslendingar starfsemi ráðsins og móta áherslurnar . Í þessu felst einstakt tækifæri til víðtækrar samvinnu um málefni norðurslóða og til að láta gott af sér leiða í þágu svæðisins og íbúa þess . Viðbrögð við yfirvofandi breytingum á umhverfi norðurslóða eru þar tvímælalaust mikilvægasta áskorunin . Í formennskutíð sinni mun Ísland því leggja áherslu hagfellda þróun á norðurslóðum með sjálfbærni að leiðarljósi í öllu tilliti : umhverfislegu , efnahagslegu og félagslegu . < / span > < / p > < p > < span > < em > Greinin birtist í Fréttablaðinu 10. apríl 2018 . Þannig hljóðar upphaf mannréttindayfirlýsingar Sameinuðu þjóðanna en í ár eru sjötíu ár liðin síðan hún var samþykkt . < / span > < / p > < p > < span > Tímamótanna verður minnst á vettvangi Sameinuðu þjóðanna allt þetta ár en hátíðahöldin ná hámarki á alþjóðlega mannréttindadeginum , 10. desember . Sérhvert aðildarríki Sameinuðu þjóðanna er hvatt til að minnast tímamótanna , hvert með sínum hætti , stjórnvöld og almenningur . Við Íslendingar látum ekki okkar eftir liggja , nægar eru áskoranirnar á alþjóðavettvangi . < / span > < / p > < p > < span > Mannréttindi eru einn af hornsteinum íslenskrar utanríkisstefnu . Við sem störfum í utanríkisþjónustunni tökum alvarlega það hlutverk okkar að tala fyrir mannréttindum , bæði á vettvangi alþjóðastofnana og í tvíhliða samskiptum við önnur ríki . Sjálfur fæ ég í dag tækifæri til að ávarpa Mannréttindaráð Sameinuðu þjóðanna öðru sinni , þegar það kemur til fundar í Genf . < / span > < / p > < p > < span > Mannréttindaráðið er einn helsti vettvangur umræðu um mannréttindamál á alþjóðavettvangi . Aðildarríki SÞ eiga þar mikilvæg skoðanaskipti um stöðu mannréttinda og í ráðinu gefst tækifæri til að bera upp þær áhyggjur sem menn kunna að hafa af þróun í tilteknum ríkjum og í tilteknum málaflokkum . < / span > < / p > < p > < span > Málafylgja Íslands í mannréttindaráðinu vakti athygli á síðasta ári og forystuhlutverk það sem við tókum í málefnum Filippseyja en stjórnvöld þar í landi hafa kosið að beita aðferðum í baráttu sinni gegn útbreiðslu fíkniefna sem ganga gróflega í bága við mannréttindi . Það er ánægjulegt að rödd okkar hafi heyrst , með þeim hætti sem raun bar vitni , og hvetur okkur til dáða . < / span > < / p > < p > < span > Það er mikilvægt að rödd Íslands hljómi hátt og skýrt í Mannréttindaráðinu , okkar áherslur á algild mannréttindi , kynjajafnrétti og réttindi hinsegin fólks . Við munum halda áfram að beita okkur með svipuðum hætti . Þannig stöndum við best vörð um þau réttindi sem mannréttindayfirlýsingin felur í sér . < / span > < / p > < p > < span > < em > Greinin birtist í Fréttablaðinu 26. febrúar 2018 . Ferðaþjónustan mun ekki heldur gera það . Vissulega eru sóknarfæri til staðar í þessum hefðbundnu greinum , ekki síst ef okkur tekst að samtvinna þær enn frekari nýsköpun og hugviti en það er hér á þessum vettvangi sem hinir raunverulegu vaxtarmöguleikarnir eru . < / p > < p > Fyrir útflutningsdrifið hagkerfi , þar sem útflutningsfyrirtækin eru jafnframt háð innflutningi á margvíslegum vörum , er fríverslun ekki bara kostur , heldur alger forsenda framfara . Og það er á þessum grunni sem við höfum verið að endurskipuleggja utanríkisþjónustu Íslands á þeim stutta tíma sem ég hef gegnt embætti utanríkisráðherra . < / p > < p > Rauður þráður í skýrslunni er að efla samstarf allra þeirra sem vinna að viðskiptasókn Íslands ; Samtökum atvinnulífs , samtökum iðnaðar stjórnsýslunnar , Íslandsstofu og fleiri aðila . En það er þýðingarlaust ef enginn ætlar sér að ganga í gegnum þær dyr , það er þýðingarlaust ef stjórnvöld og atvinnulífið ganga ekki í takt . < / p > < p > Og þá erum við komin að Nordic Innovation House . Með því að sameina krafta okkar á hinum stóra heimsmarkaði aukum við möguleika okkar allra . Ég er fullviss um að við getum notað það sem fyrirmynd annars staðar , ekki síst á þeim mörkuðum sem nú vaxa hraðast í heiminum , í Suðaustur-Asíu , Indlandi og jafnvel í Afríku . Og sú hvatning er ekki bara hefðbundið klapp á bakið . Við Íslendingar eigum svo ótrúlega mikið undir því að ykkur takist vel til . Við tökum ennfremur þátt í alþjóðasamstarfi , meðal annars á vegum Atlantshafsbandalagsins og löggæslustofnana , í því augnamiði að stemma stigu við hryðjuverkum . Samhliða þessari vinnu er unnið að sérstakri viðbragðs - og varnaráætlun fyrir Ísland sem tekur mið af slíkum áætlunum og heimfærir upp á íslenskar aðstæður , þ.m.t. hugsanlegri ógn af hermdar - og hryðjuverkamönnum . Ég hef lagt töluverða áherslu á þennan málaflokk í störfum mínum sem utanríkisráðherra og tel að við stöndum á ákveðnum tímamótum . Þá er til staðar ógn við tölvu og netöryggi eða frá blönduðum hernaði sem snýr að beinum eða óbeinum hernaðaraðgerðum ásamt undirróðri og áróðri af ýmsu tagi . Með framferði sínu í Úkraínu , og raunar víðar , hafa stjórnvöld í Rússlandi sýnt vilja til að ná pólitískum markmiðum með valdbeitingu og hótunum um hana – og grafið undan öryggi og stöðugleika í Evrópu . Slík stefna grefur auðvitað undan markmiðinu um sameinaða , frjálsa og friðsama Evrópu sem menn töldu sig eygja möguleika á eftir kalda stríðið . Hernaðaríhlutun Rússa í Sýrlandi og stuðningur við Assad Sýrlandsforseta hefur auðvitað einnig haft neikvæð áhrif á samskipti Vesturlanda og Rússlands og aukið enn á erfiðleika í samskiptunum . Þótt Eystrasaltsríkin séu fyrrum Sovétlýðveldi eru þau ekki á áhrifasvæði Rússa , enda aðildarríki Atlantshafsbandalagsins . Hins vegar , eins og sömuleiðis kemur fram í greinargerðinni , er hernaðarógn af þeim toga að fullveldi og sjálfstæði þjóðar er stefnt í hættu og því þarf að gera nauðsynlegar ráðstafanir . Í þessu samhengi muni bandalagsríkin styrkja flota sína enn frekar sem og árvekni , eftirlit og greiningu á stöðu mála á norðanverðu Atlantshafi . Afl flotans í þessum efnum er vaxandi með tilkomu mun langdrægari stýriflauga en áður , sem skjóta má frá kafbátum , herskipum og flugvélum á skotmörk á sjó og landi . Vegna þessara auknu umsvifa eru fyrirhugaðar framkvæmdir á öryggissvæðinu á Keflavíkurflugvelli sem lúta meðal annars að breytingum á flugskýli og bættri aðstöðu fyrir kafbátarleitarvélar . Framkvæmdastjóri Atlantshafsbandalagsins var skýr í þessa veru þegar við funduðum til hliðar við varnarmálaráðherrafund bandalagsins í febrúar sl . Við leggjum sömuleiðis til fjármagn í sjóði á vegum bandalagsins sem nýtast meðal annars til jafnréttismála og þjálfunar í eyðingu sprengja . Atlantshafsbandalagið heldur úti loftrýmisgæslu við Ísland þrisvar sinnum á ári og hafa alls 9 bandalagsríki staðið nærri 30 loftrýmisgæsluvaktir frá árinu 2008 . Gagnsemi slíkra áætlana er augljós og rennir styrkari stoðum undir varnir landsins . Í dag er þessi starfsemi í höndum Landhelgisgæslu Íslands og gengur mjög vel . Þetta samstarf hefur verið farsælt og skilað þeim árangri að í dag er rekstur varnartengdra verkefna á öryggissvæði Keflavíkurflugvallar og ratsjárstöðva úti á landi til mikillar fyrirmyndar . Ég tel að íslensk stjórnvöld séu að svara þessu kalli og það munum við áfram gera . Þakka ykkur fyrir . < / p > < p > Það er þessi síðarnefndi þáttur sem felur í sér stærstu áskorunina í EES-samstarfinu . Upptaka regluverks innri markaðarins í EESsamninginn kallar á stöðuga árverkni af hálfu íslenskra stjórnvalda . Í þeim efnum er að ýmsu að huga . Í fyrsta lagi er mikilvægt að auka miðlun upplýsinga um hvað sé á döfinni þegar kemur að mótun nýrra EESreglna . Hér er ekki aðeins rétt að nefna stefnu ESB í sjávarútvegs - og landbúnaðarmálum , heldur einnig , og ekki síður , hina sameiginlegu viðskiptastefnu ESB . Enn er margt á huldu um hvernig Evrópusambandið muni þróast á næstu árum . < / p > < p > Í dag býr Ísland hins vegar yfir þeirri ákjósanlegu stöðu að í krafti EES-samningsins eigum við áfram greiðan aðgang að innri markaði ESB en getum um leið tekið okkar eigin ákvarðanir um hvernig við viljum móta samskipti okkar við þau ríki sem standa utan þess . < / p > < p > < em > Höfundur er utanríkisráðherra . < / em > < / p > < p > Ágætu fundarmenn , < / p > < p > Ég held ég geti fullyrt að við öll í þessum sal höfum það að aðalstarfi – með & nbsp ; einum eða öðrum hætti – að gæta hagsmuna Íslands og Íslendinga á erlendri & nbsp ; grundu . Það er hagur þjóðarbúsins sem er endanlegur mælikvarði á & nbsp ; hvernig við höfum staðið okkur . Sumar þeirra eru yfirstaðnar , aðrar eru handan við hornið . Í grunninn þá eru & nbsp ; það sömu þættir sem gilda hjá okkur og íslenska landsliðinu í knattspyrnu & nbsp ; sem gerði okkur öll svo stolt síðasta sumar . < / p > < p > Hér er ég ekki að segja að árangur Íslands við hagsmunagæslu á erlendri & nbsp ; grundu sé í líkingu við árangur strákanna í Frakklandi síðasta sumar . Ef við tökum einn einstakan þátt út úr þróun alþjóðamála á & nbsp ; síðustu áratugum er það gríðarlegur vöxtur millistétta í heiminum , hvort & nbsp ; sem við horfum austur til Asíu , Suður-Ameríku og ekki síst Afríku . Allir & nbsp ; hagvísar bera að sama brunni . Í flestum af okkar & nbsp ; hefðbundnu mörkuðum hafa þeir „ opnu gluggar tækifæra “ , sem svo kallast , & nbsp ; þegar lokast eða eru við það að lokast á meðan aðrir gluggar standa galopnir , og á það einkum við Indland , Kína og stóru ríkin í Suður Ameríku . Þetta eru staðreyndir sem íslensk fyrirtæki & nbsp ; eru þegar farin að vinna eftir og þessum staðreyndum verður & nbsp ; viðskiptastefna stjórnvalda að taka mið af á næstu árum og áratugum . Og í þriðja lagi nefni ég að nýmarkaðsríki eru hin nýju orkubú & nbsp ; og ört vaxandi millistéttir munu drífa hagvöxt framtíðarinnar . Við erum hins vegar þar . Það sem eftir stendur & nbsp ; eru einstakar tegundir af landbúnaðarvörum . < / p > < p > Dræmur hagvöxtur hefur verið á evrusvæðinu í lengri tíma . Semja þarf að & nbsp ; nýju um framtíðar viðskiptasamband við Bretland , einn stærsta & nbsp ; útflutningsmarkað Íslands . < / p > < p > Bresk stjórnvöld hafa lýst því yfir að þau hyggist verða málsvarar & nbsp ; fríverslunar og einfaldra viðskiptahátta eftir útgöngu landsins úr ESB . Þetta & nbsp ; markmið samræmist vel íslenskum hagsmunum og vekur væntingar um að & nbsp ; semja megi um enn betri markaðsaðgang fyrir íslenskan útflutning við & nbsp ; Bretland , einkum fyrir sjávarafurðir . < / p > < p > Fundarmenn , < / p > < p > Þessi heimssýn sem ég hef dregið hér upp og þau tækifæri sem íslenskt & nbsp ; atvinnulíf stendur frammi eru grundvallarforsendur fyrir þeirri & nbsp ; yfirgripsmiklu vinnu sem ég hef ýtt úr vör í utanríkisráðuneytinu . < / p > < p > Þetta er mikilvægt starf sem mun marka leiðina fram á við og eitt er víst að & nbsp ; engar breytingar munu verða gerðar breytinganna vegna . < / p > < p > Það er afar mikilvægt að atvinnulífið sé inni í allri stefnumótun um hvað & nbsp ; stjórnvöld geti gert til að styðja við alþjóðlega og árangursríka & nbsp ; markaðssókn íslenskra fyrirtækja á erlendri grundu . Samsetning útflutningstekna hefur & nbsp ; breyst mikið og á kostað vöruútflutnings . Og það er áhyggjuefni að & nbsp ; vöxturinn skuli ekki vaxa á þeim hraða sem þarf til að ná þessu markmiði . < / p > < p > Markaðsstarf á erlendum vettvangi krefst áætlana , aðgerða og viðveru á & nbsp ; erlendum vettvangi . Markmið með stuðningi stjórnvalda við atvinnulífið , & nbsp ; hlýtur að ganga út á það þegar upp er staðið , að afla aukinna gjaldeyristekna & nbsp ; í formi sölu á vöru og þjónustu og aukinna erlendra fjárfestinga . < / p > < p > Við sinnum samskiptum við erlend stjórnvöld og alþjóðastofnanir , ekki & nbsp ; bara þegar vandamál koma upp heldur einnig með reglulegum hætti . En það er til einskis ef & nbsp ; atvinnulífið fylgir ekki eftir . & nbsp ; Stýrihópur utanríkisráðuneytisins mun rýna fast í þessa hluti á næstu vikum & nbsp ; og gera tillögur til úrbóta sem munu taka á samspili utanríkisþjónustunnar & nbsp ; og Íslandsstofu . < / p > < p > < span > < strong > Öflugir bandamenn á Norður-Atlantshafi < / strong > < / span > < / p > < p > < span > < em > Eftir Guðlaug Þór Þórðarson og Ine Søreide Eriksen & nbsp ; < / em > < / span > < / p > < p > Ísland og Noregur , samstarfsríki & nbsp ; og bandamenn & nbsp ; til margra ára , hafa sameiginlega & nbsp ; hagsmuni af því & nbsp ; að verja og bæta hagsæld & nbsp ; og öryggi á nærsvæði okkar . Ísland & nbsp ; og Noregur leggja sitt af mörkum & nbsp ; til þessara sameiginlegu verkefna . Við munum halda & nbsp ; áfram að vinna með bandamönnum & nbsp ; okkar að því að styrkja sjóvarnir og & nbsp ; viðbragðsgetu bandalagsins . Þetta er , eins og ykkur öllum er ljóst , fyrsta verk mitt í embætti utanríkisráðherra og það er að mörgu leyti mjög vel við hæfi að byrja ferilinn á þessum mikilvæga málaflokki , enda eru málefni norðurslóða forgangsmál í íslenskri utanríkisstefnu og snerta næstum allar hliðar íslensks samfélags . < / p > < p > Í haust kynnti sérstök ráðherranefnd um málefni norðurslóða skýrslu um hagsmuni Íslands á svæðinu . Ráðið hefur fest sig í sessi sem mikilvægasti samráðsvettvangurinn um málefni norðurslóða . Við Íslendingar höfum margt fram að færa , ekki síst í tengslum við málefni hafsins , endurnýjanlega orku , jafnréttismál og sjálfbæra nýtingu auðlinda . Parísarsamningurinn , sem Ísland fullgilti í september og gekk svo í gildi í nóvember , er einnig gríðarlega mikilvægur fyrir íbúa norðurslóða vegna þeirra áhrifa sem hlýnun jarðar hefur á lífríki og loftslag á svæðinu . Aukið vægi ráðsins birtist meðal annars í fjölda áheyrnaraðila sem nú eru alls 32 – 12 ríki , 9 fjölþjóðlegar stofnanir og 11 frjáls félagasamtök . < / p > < p > Með þetta í huga var ákveðið að boða til þessa hugarflæðisfundar þá fjölmörgu aðila sem sinna norðurslóðamálum hér á landi á einn eða annan hátt og ég vil nota þetta tækifæri til að þakka forvera mínum fyrir þann undirbúning sem farið hefur fram á hennar vakt í ráðuneytinu . Við vonumst til þess að geta áfram leitað til ykkar á næstu árum , bæði við undirbúning og framkvæmd formennskunnar . < / p > < p > Ég óska ykkur góðs gengis í dag og hlakka til að sjá afraksturinn . < / p >