Í grein á viðskiptavef Vísis fer Agnar Tómas Möller , sjóðsstjóri hjá GAMMA , yfir ávöxtun ríkisskuldabréfa síðasta áratuginn ásamt því að velta fyrir sér horfum á markaðnum á árinu 2012 . Góð ávöxtun ríkisskuldabréfa síðasta áratuginn Stundum mætti halda af umræðunni að þegar bankarnir féllu hafi allir fjármagnseigendur orðið fyrir þungum höggum . Vissulega töpuðu eigendur innlendra hlutabréfa og fyrirtækjaskuldabréfa mestu , sem og skuldabréfaeigendur bankanna á meðan innlánseigendur nutu þeirrar gæfu að vera komið í öruggt skjól af stjórnvöldum með tilstilli neyðarlaganna . Þeir sem höfðu hins vegar forðað sér í mjúkan faðm ríkistryggðra skuldabréfa , einkum verðtryggðra , ávöxtuðu fé sitt mjög vel og hafa gert svo á hverju ári síðan til dagsins í dag . Eftirfarandi tafla sýnir árlega ávöxtun verðtryggðra og óverðtryggðra ríkis - og íbúðabréfa frá árinu 2000 eins og hún er reiknuð samkvæmt Skuldabréfavísitölu GAMMA ( raunávöxtun hér reiknuð sem nafnávöxtun að frádreginni verðbólgu viðkomandi árs ) . Verðtryggð Óverðtryggð Eftirfarandi mynd sýnir jafnframt þróun Skuldabréfavísitölu GAMMA , ásamt verðtryggðum og óverðtryggðum undirvísitölum , frá árinu 2000 . Helstu niðurstöður eru : · Raunávöxtun verðtryggðra skuldabréf er að meðaltali 13,2% á ári frá og með árinu 2008 · Á sama tíma er raunávöxtun skuldabréfavísitölunnar ( bæði verðtryggð og óverðtryggð ) 11,3% að meðaltali á ári . · Meðal raunávöxtun skuldabréfavísitölunnar á ári frá árinu 2000 til og með 2007 er 3,8% . · Uppsöfnuð raunávöxtun skuldabréfavísitölunnar frá árinu 2000 til 2011 er 94% ( nafnávöxtun 288% ) . Það er því sama hvort horft er fyrir hrun eða eftir , á uppgangs - eða niðursveiflutímum , raunávöxtun ríkistryggðra skuldabréfa hefur verið mjög góð síðasta áratuginn . Raunar mætti segja það sama um þá sem hafa ávaxtað fé sitt á bankabók ( þá þarf að miða við bundna innlánsreikninga ) , raunávöxtun innlána var um 2,4% að meðaltali frá 2000 fram að bankahruni en heil 3,0% frá bankahruni til dagsins í dag ( miðað er við meðaltal veðláns - og innistæðuvaxta Seðlabankans ) . Það má því heita með ólíkindum að á mesta niðursveiflutímabili íslenskrar nútíma hagsögu hafi raunstýrivextir verið hærri en á mesta uppgangstímabili á sama tíma ! Það er hins vegar spurning hvort það hafi ekki verið óheppilegt fyrir ríkissjóð Íslands sem fjármagnaði á sama tíma hátt á þriðja hundrað milljarða í löngum ríkisskuldabréfum á mjög háum vöxtum en að sama skapi þeim mun heppilegra fyrir kaupendur skuldabréfanna . Íslensk peningastefna hefur því séð til þess að varkárir íslenskir fjármagnseigendur hafa haft það ákaflega gott frá árþúsundamótum og í raun enn betur áratuginn þar á undan , væri það skoðað , á sama tíma og áhættusæknari fjárfestar hafa fengið slæma skelli . Líklega þykir mörgum góð ávöxtun skuldabréfa á árunum 2008 - 2011 vera vísbending um að árið 2012 gæti valdið skuldabréfaeigendum vonbrigðum . Þótt leitni að meðaltali ( í ávöxtunarkröfu ) sé líklega almennt sterk hjá ríkisskuldabréfum þá ber að hafa í huga að „ bolamarkaðir “ í skuldabréfum geta teygt sig yfir lengri tíma en menn búast oft við . Til dæmis hefur lækkun ávöxtunarkröfu á löngum bandarískum ríkisskuldabréfum verið nær samfelld frá miðjum níunda áratugnum ( 80 ‘ s ) og skilað gríðarlegri ávöxtun yfir sama tímabil . Þeir þættir sem munu styðja við skuldabréfamarkaðinn árið 2012 eru einkum : - Hrein útgáfa Lánasýslunnar á ríkisbréfum dregst saman um 50 milljarða á milli ára . - Útgáfuáætlun Íbúðalánsjóðs er ákaflega bjartsýn í ljósi þess hve sjóðurinn er ósamkeppnishæfur á lánamarkaði auk þess sem lántakar sjóðsins hafa mikinn hvata í að greiða upp lán hjá sjóðnum í núverandi vaxtaumhverfi . - Búist er við því að „ óbreyttu “ muni Seðlabankinn ekki auka aðhald peningastefnunnar gegnum stýrivexti fyrr en á seinni hluta árs 2012 , sem veitir lengri óverðtryggðum skuldabréfum stuðning í ljósi mikils vaxtamunar á milli styttri og lengri bréfa . Þeir þættir sem gætu orðið neikvæðir fyrir markaðinn árið 2012 eru hins vegar einkum : - Verðbólguhorfur hafa versnað nokkuð undanfarið ; skattahækkanir hafa verið meiri og gjaldskrárhækkanir víðtækari en búist hafði verið við , auk þess sem bensín og olíur hafa hækkað umtalsvert undanfarið . - Mælst hefur nýlega sterkari hagvöxtur en búist hafði verið við , ásamt nokkuð kröftugri einkaneyslu og teikna um að atvinnuvegafjárfesting hafi vaxið umtalsvert á árinu . Útflutningsgreinum ( þ.m.t. ferðaþjónustu ) virðist vegna mjög vel og margt gefur til kynna að viðsnúningur hagkerfisins sé lengra kominn en margir hafa viljað af láta . Agnar Tómas Möller , verkfræðingur M.Sc. , sjóðsstjóri hjá GAMMA