Harpa Rún Kristjánsdóttir skrifar um Gestagang hjá Hugleik Ef ykkur langar til að berja raunverulegan glymskratta augum , þá er tækifærið núna , á Sölvhólsgötu 13 . Hann bíður ykkar í anddyrinu , þegar komið er á sýningu leikfélagsins Hugleiks á nýjum söngleik Þórunnar Guðmundsdóttur , Gestagangi . Gestagangur er sjálfstætt framhald söngleiksins Stund milli stríða sem valin var Áhugaleiksýning ársins 2014 . Aðdáendum er eflaust kærkomið að sjá persónur úr seinna verkinu ganga í endurnýjun lífdaga , en vel er þó hægt að njóta verksins án þess að hafa kynnt sér hið fyrra . Vitum við , eða hvað ? Sögusvið Gestagangs er Reykjavík stríðsáranna , nánar tiltekið þegar breskt setulið gengur hér á land . Varla þarf að kynna þetta tímabil Íslandssögunnar fyrir nokkru mannsbarni , eða hvað ? Líklega er raunin sú að sífellt þarf að fræða nýjar kyslóðir um þennan rósturssama tíma , og ekki sakar að rifja hann upp með nýjum gleraugum annað slagið . Þetta tekst verkinu prýðilega og augljóst að umtalsverð heimildavinna liggur að baki . Fréttir og tilkynningar eru teknar beint úr dagblöðum tímabilsins til að ná fram stemningunni . Raunverulegir menn á borð við Hermann forsætisráðherra , Eystein fjármálaráðherra og Winston ( Sigurstein ) Churchill birtast ljóslifandi . Aðrar persónur verksins þurfa síðan að takast á við aðstæður og áskoranir sem eiga sér raunverulega uppsprettu í sögunni . Búningar ( María Björt Ármannsdóttir og Dýrleif Jónsdóttir , förðun og hár ( Ninna Karla Katrínardóttir ) eru einkar vel heppnuð . Stríðsáratískan er vinur flestra kvenna líkt og einkennisbúningar karla , og í Gestagangi tekst prýðilega til við að skapa útlit og yfirbragð tímabilsins . Þá verður að nefna tónlistina , sem eins og verkið er eftir Þórunni , og leikin er af hljómsveitinni Svartstökkum og skilar tíðarandanum vel . Aukinheldur er verkið ágætis samfélagsspegill . Valdhafarnir spilltu sem brugguðu launráð á bakvið þjóðina voru einhvernvegin sérstaklega áhrifamiklir daginn eftir Kveiksþáttinn . Einnig er að finna ákveðið femínískt uppgjör við ástandið , viðbrögð stjórnvalda við því og manneskjuvæðing á meintum þátttakendum í þess . Verkið er þess vegna kjörið fyrir leikmenn og lengra komin til að fræðast um hernámsárin á Íslandi . Efnistök og úrvinnsla henta vel sem skemmtun fyrir stórfjölskylduna og er vísast vel til þess fallið að skapa umræður og vekja spurningar . Eitt af því sem unnið er með á frjóan og skemmtilegan máta eru tungumálaörðugleikar Íslendinga og hernámsliðsins . Á köflum fékk enskan þó fullmikið rými , sem gæti haft áhrif á upplifun einhverra sem ekki hafa nægjanlegt vald á henni . Í einræðu Churchills hefði til dæmis mátt beita betri nálgun , sér í lagi í ljósi þess hversu gott vald leikskáldið hefur á íslensku máli , slettum þess , fettum og brettum . Þrjátíu manna þrusukórTónlistin í verkinu ætti skilið sína eigin gagnrýni . Fyrsti samlestur var í byrjun september og það er í raun þrekvirki út af fyrir sig að þjálfa upp þrjátíu manna kór á þeim tíma – hvað þá svona góðan . Söngvarnir ramma söguna inn , en gætu sumir hverjir sem best staðið einir og sér . Hugleikur hefur úr feikna góðu raddfólki að moða og vinnur vel úr . Hópsöngvarnir eru fluttir af feikna krafti og er þá styrkur hversu marga leikara er hægt að hafa á sviðinu í einu . Í fyrstu var ég efins um að hafa hljómsveit á sviðinu en það steinlá . Hún lék sitt hlutverk með prýði , féll í bakgrunninn þegar við átti en stóð í sviðsljósinu þegar þess þurfti með . Það er mikill fengur að öllum þessum söngtextum og ég saknaði þess að sjá ekki fleiri þeirra í leikskránni . Angurværðin var ekki síðri en gleðin og glensið . Söngurinn hennar Bíbíar var kristaltær og sár í fögrum flutningi Ninnu Körlu en ég hélt mest uppá röddunina í fjórsöng íslensku stúlknanna og dátanna . Dans og sviðshreyfingar allar voru þar að auki augljóslega vel æfð og samhæfð og virkuðu oft sem áhersluauki . Höfundar þeirra eru þær Selma Rán Lima , María Björt Ármannsdóttir og Ninna Karla Katrínardóttir sem einnig eru þar fremstar meðal jafningja . Hvernig er annað hægt en að gleðjast yfir steppandi dansflokki ? Hversu mikið má hlæja áður en það verður vandræðalegt ? Án allra málalenginga má segja að sýningin er frábær æfing fyrir hláturvöðvana . Húmorinn í verkinu er það sem kalla má heimilislegur og ætti að geta höfðað til fólks á öllum aldri . Sumar skrítlurnar eru einfaldar og reiða sig jafnvel á látbragð og svipbrigði leikaranna , sem bregðast eigi . Aðrar eru heldur dýpri og krefjast jafnvel einhverskonar forþekkingar – en þeim mun ljúfari þeim sem kveikja . Verkið er í heild sinni afskaplega vel leikið . Hópurinn virðist samheldinn og þau skemmta sér vel , sem skín í gegn . Að öðrum ólöstuðum verður að nefna Hjörvar Pétursson sem geislar í hlutverki Nóa , af honum stafar ómældri leikgleði sem gerir hina einlægu og skemmtilegu persónu Nóa alveg ógleymanlega . Leiktextinn er lifandi og skemmtilegur og allir leikendur skila honum með sóma . Mikið af húmor verksins felst í einföldum leikjum að tungumálinu , aðstæðum og upplifun . Gagnrýnandi vill biðja leikendur afsökunar á að hafa sest fremst og orgað úr hlátri – en þið áttuð það skilið ! HláturspegillinnVerkið er drifið áfram af atburðum fremur en persónum , sem veldur því að fæstar þeirra öðlast mikla dýpt , þær eru tannhjól í söguþræði . Þetta á þó ekki við um hjónin Nóa og Hrönn né Gunnar lögregluþjón , en þau lifa áfram úr síðasta verki . Ýmsum leikritunarbrellum er beitt og auðséð að höfundur er vel að sér í þeim efnum . Þrítalan er áberandi , ráðmennirnir þrír , söngdívurnar þrjár og gömlu kerlingarnar þrjár eru kunnuglegar á sviðinu . Að sama skapi öðlast bókmenntalegar vísanir broslegan blæ , eins og eftirgrennslarinn Agnar sem fær Cassöndrubölvun á spádóma sína og Nói og kona hans sem fylla fangelsið sitt , eða örkina , af þeim sem þarf að bjarga á öldum lífsins . Og þar komum við að kjarna verksins . Þó glaðværðin svífi yfir vötnum er undiraldan djúp og köld . Það geisar stríð og fólkið er hrætt . Skelfilegar afleiðingar hernaðarbröltsins ná til ólíklegasta fólks , og ekki eiga allir afturkvæmt af vígstöðvunum . Áhrifamesta lína verksins að mínu mati er lögð í munn Jónu eftirgrennslara ; „ við getum ekki bjargað þeim öllum . “ Hið lauflétta og gamansama yfirborð verksins skapar fullkomið mótvægi til að draga fram sársaukann í hörmungunum . Það endurspeglar einnig lífið sjálft , þar sem eina leiðin til að takast á við hræðilega atburði er gjarnan að slá á létta strengi . En bakvið grímuna sem brosir , er önnur sem fellir tár .