Er einhver munur á gáfum katta og hunda ? Hvort þeirra má skilgreina sem gáfaðra dýr ? Eflaust er hér um að ræða eitt allra mesta þrætuefni gæludýraeigenda í dag . Í könnun sem gerð var í Bandaríkjunum fyrir skömmu var spurt hvert fólk telji vera greindasta húsdýrið og svöruðu flestir að hundar væru það en næst í röðinni komu kettir . En spurningin er ekki aðeins líffræðileg heldur líka heimspekileg , samanber svar Sigurðar J. Grétarssonar sálfræðings við spurningunni Hvað er greind ? Sumir atferlisfræðingar hafa skilgreint greind sem hæfileikann til óhlutbundinnar hugsunar . Er þá einhver leið fyrir okkur mannfólkið að meta þetta hjá öðrum dýrum fyrst við höfum ekki neitt tæki til að mæla hugsanir ? Engu að síður gæti hæfileikinn til að læra með eftirhermun ( imitation ) verið vísir að hæfileika til óhlutbundinnar hugsunar að mati atferlisfræðinga . Sýnt hefur verið fram á þennan hæfileika hjá öpum og köttum en ekki hjá hundum . Önnur hugsanleg aðferð til að meta greind dýra er að meta hlutfall þyngdar heilans af heildarþyngd viðkomandi dýrategundar . Þetta hlutfall er hæst hjá okkur mannfólkinu , okkur næst koma apar og skammt á eftir þeim hvalir og höfrungar , og síðan kettir . Hundar komu nokkuð á eftir . Ef við skilgreinum greind einfaldlega sem hæfileikann til að læra þá eru það tveir þættir sem kalla fram námshæfni . Sá fyrri er getan til að læra og sá síðari hvötin til að læra . Hjá köttum og flestum öðrum kattardýrum ( að ljónum undanskildum ) er hvötin ekki til staðar . Ástæðan fyrir því er sú að kettir eru einfarar og einu stefnumörkin í lífi þeirra eru tími og rúm . Einu nánu félagslegu samskiptin sem kettir hafa við aðra meðlimi sömu tegundar er á mökunartímanum og þau sem kvendýr hafa við afkvæmi sín . Kettir hafa talsverða hæfileika til náms en þeir hafa ekki félagslega hvatningu til að læra sem gerir þjálfun kattardýra einstaklega erfiða . Hlutunum er öfugt farið hjá hundum . Þeirra aðal þáttur í lífinu eru samskiptin við einstaklinga sömu tegundar . Langflestir villihundar og úlfar eyða mestum sínum tíma í einhvers konar samskipti við aðra meðlimi ættbálksins . Þar veltur hæfni einstaklingsins á því hversu vel hann aðlagast veiðiskipulagi hópsins og samskiptum innan hans . Þessi hæfileiki sem þróast hefur meðal hunda , það er að segja hin félagslega hvatning til náms , gerir þá mjög auðvelda til þjálfunar . Það er ekki auðvelt mál að svara spurningu sem þessari en af þeim athugunum sem gerðar hafa verið á greind dýra , meðal annars þeim sem vitnað er hér að ofan , þá virðast þær benda til þess að kettir standi hundum ofar í þessu tilliti . Samt sem áður hafa menn heilmikið svigrúm til að deila um þetta atriði enda eru hér ekki um óyggjandi sannanir að ræða heldur aðeins grófar vísbendingar . Ingibjörg Gunnarsdóttir er prófessor í næringarfræði við Matvæla - og næringarfræðideild Háskóla Íslands og forstöðumaður Rannsóknastofu í næringarfræði við Háskóla Íslands og Landspítala . Ingibjörg hefur rannsakað áhrif næringar á meðgöngu á heilsu móður og tengsl næringar og vaxtar fyrstu ár ævinnar við heilsu allt fram á fullorðins ár .