Eitt af verkefnum menntasviðs Kópavogsbæjar í tilefni 30 ára afmælis Barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna er að ræða umhverfis - og loftslagsmál við börn , fræða þau um vísindalegar staðreyndir , heyra hvernig þau upplifa þær breytingar sem eru að eiga sér stað í heiminum og hlusta eftir þeirra aðgerðahugmyndum svo snúa megi hlutum til betri vegar . Af því tilefni var verkefninu Pláneta A hleypt af stokkunum , en það nær til nemenda í 8. bekkjum grunnskóla Kópavogs og felur í sér bæði fræðslufyrirlestra og fjölbreytta verkefnavinnu tengda málefninu . Sævar Helgi Bragason , eða Stjörnu-Sævar eins og hann er oft kallaður , heldur utan um verkefnið ásamt verkefnastjóra frá Menningarhúsunum í Kópavogi , og segir hann umfjöllunarefnið einstaklega víðfemt . Verkefnið snúist ekki bara um að hitta 8. bekkinga og fræða þá um náttúruvernd og loftslagsmál út frá heimi vísindanna , heldur einnig þá staðreynd að það sem er að gerast sé okkar mannanna verk og við þurfum öll að hjálpast að til að breyta því . „ Pláneta A er tilraun til að valdefla okkur sjálf , fræðast um og uppgötva þær aðgerðir sem við getum gripið til , og eins að fá vitneskju um hvað dugar og hvað dugar ekki , “ útskýrir Sævar Helgi . Hann segist einnig ræða við krakkana um hvað það sé sem í raun veiti okkur hamingju : „ Er það neyslan , að eignast marga hluti , eða verja tíma með hvert öðru ? Reyna á sig og hreyfa sig eða keyra á milli staða , “ spyr hann og bætir við að allar jákvæðar breytingar sem við gerum á lífsstíl okkar leiði bæði til meiri lífsgæða og betra samfélags – og því sé til mikils að vinna . Þórunn Erla Erlendsdóttir , Eiríkur Örn Beck og Arnar Elí Guðlaugsson eru nemendur í 8. bekk í Lindaskóla og voru fús að deila upplifun sinni á verkefninu eftir að hafa hlustað á Sævar Helga . Þau voru öll hugsi yfir öllu plastinu sem við hendum og lýstu því hvert á sinn hátt hvernig myndband sem þau sáu um lítinn unga sem var búinn að borða plast hefði haft áhrif á þau , að þau hafi t.d. áttað sig á því að ruslflokkun væri mikilvægari en þau héldu – það hefði bara opnast fyrir eitthvað hjá þeim . Arnar Elí Guðlaugssson , Eiríkur Örn Beck og Þórunn Erla Erlendsdóttir , nemendur í 8. bekk í Lindaskóla , ásamt Stjörnu-Sævari . „ Við erum að henda plasti í sjóinn og dýrin éta plastið . Við erum að meiða dýrin okkar og það er leiðinlegt að sjá dýrin með plast um hálsinn , “ segir Þórunn . „ Við flokkum heima , mamma er mjög umhverfisvæn “ . Hún segir að fólk ætti að hugsa meira um það sem það kaupir í matinn , hvernig plast við séum að nota og svo henda . Eiríkur segir að það sé óþægilegt að hugsa um framtíðina , að þegar hann eignist börn þá verði þetta miklu meira mál og ef við gerum ekkert núna þá þurfi börnin hans að díla við þetta : „ Við erum ekki að gera þetta bara við jörðina , við erum að gera þetta við okkur . “ Hvað er hægt að gera ? Þórunn Erla , Eiríkur Örn og Arnar Elí voru spurð hvað við getum gert til að minnka hlýnun jarðar . „ Það sem fólk hendir kemur til baka , það skolast til baka úr sjónum , “ útskýrir Arnar . Hann bendir líka á að matarsóun sé vandamál og að hann þurfi líka að taka sig á þar ; þó svo að síðasti söludagur sé á matvörunni þurfi það ekki að þýða að hún sé útrunnin . Svo geti hann líka fryst og nýtt þannig matinn seinna . „ Við eigum að hreyfa okkur meira , ganga og hjóla . Þú hefur ekkert nema gott af því að labba , sama i hvaða formi þú ert , “ útskýrir Eiríkur . „ Einmitt , “ segir Arnar : „ Eins og þegar ég fer til afa og ömmu , þá hugsa ég oft með mér að við gætum labbað eða hjólað . Það er þægilegt að fara á bíl en miklu betra fyrir umhverfið að labba . “ Þórunn bendir á að fólk ætti að nota strætó meira en bílana og að hún verði alltaf glöð þegar hún tekur strætó í gítartíma og sér að hann er fullur af fólki : „ Við eigum að njóta meira og kaupa minna , “ segir hún . Framtíðarlandið Börnin voru spurð hvernig framtíðarlandi verður . „ Við notum bílinn miklu minna , hjólum , löbbum , nýtum matinn betur og endurnýtum , “ segir Arnar . „ Börnin okkar og barnabörnin kunna að flokka rusl og afganga heima hjá sér , endurnýta og hugsa vel um umhverfið . Það er betra að hugsa um þetta frá unga aldri því þá byrjar maður að hugsa hvað maður geti gert , hvernig maður geti nýtt hlutina og matinn betur og mengað minna . “ „ Við kennum krökkunum snemma að flokka og ganga vel um jörðina , “ segir Eiríkur . „ Byggjum gróðurhús , ræktum okkar grænmeti í garðinum og fleira . “ „ Við eigum að byrja fyrr að kenna börnum umhverfis - og loftslagsmál , að hugsa vel um jörðina , “ segir Þórunn . Aðspurð um hvað þeim finnist um þá staðreynd að vísindamenn hafi verið byrjaðir að vara við umhverfis - og loftslagshættum fyrir 30 - 50 árum segjast þau ekki skilja af hverju ekki var brugðist þá við strax . „ Þetta snýst um alla , hvað allir geta gert , fyrir 30 árum var fólk kannski ekki að taka þetta til sín , “ segir Arnar . Þau segjast öll ánægð með Plánetu A verkefnið og að það hafi verið flott að fá Sævar Helga til að fara í svona marga skóla og fræða nemendur því hann sé sérfræðingur á þessu sviði . Hvað varðar lífsgæði þá segja krakkarnir þau snúast um samskipti . Þó svo að foreldrar vinni mikið þá vita þau að mamma og pabbi elski þau , sýni þeim áhuga og þau nái að verja meiri tíma með foreldrum sínum um helgar en á virkum dögum . Þau eru bjartsýn fyrir framtíðina og segja að allt skipti máli sem gert er til að sporna við hlýnun jarðar . Við séum byrjuð að nota minna plast , hreyfa okkur meira og planta trjám ; slíkt bjargi einhverju , en ekki öllu . Hvert skref skipti samt máli og lausnin þurfi að koma frá mörgum stöðum . Þau ætluðu öll að ræða þessi mál heima fyrir og athuga hvað þau og fjölskyldan öll gætu gert betur . Sævar Helgi hefur fulla trú á verkefninu og krökkunum sem hann hittir . Hann var ánægður með samtalið , sér í lagi að heyra að krakkarnir ætluðu að tala um umhverfis - og loftslagsmál heima fyrir , hafa áhrif og vera fyrirmyndir . „ Það skiptir mestu máli að þau taki umræðuna og leiti leiða til að bæta umhverfið , “ sagði Sævar Helgi að lokum . Verkefnið Pláneta A er tvíþætt , þar sem nemendum 8. bekkja er boðið á fræðslufyrirlestra og umræður með Stjörnu-Sævari og vinna í kjölfarið fjölbreytt verkefni tengd umhverfis - og loftslagsmálum . Þannig fá þeir tækifæri til að láta raddir sínar heyrast og koma skoðunum sínum á framfæri . Glæsileg heildarsýning á verkum nemendanna verður opnuð á Náttúrufræðistofu Kópavogs þann 20. nóvember kl. 09:45 , á alþjóðlegum degi barna og 30 ára afmæli Barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna . Þar mun bæjarstjórinn Ármann Kr . Ólafsson bjóða gesti velkomna og þeir Sævar Helgi Bragason og Andri Snær Magnason flytja ávarp . Nemendur úr öllum þátttökuskólum verða viðstaddir opnunina og má búast við fjörugum umræðum . Verkefnastjóri Plánetu A er Ríkey Hlín Sævarsdóttir og segir hún þetta metnaðarfullt verkefni um mikilvægustu málefni samtímans sem skemmtilegt og gefandi hafi verið að taka þátt í . Snertifletir verkefnisins við Barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna séu margir og tengingin sterk : „ Það er sérlega ánægjulegt að vera í þessu samtali við krakkana , heyra sjónarmið þeirra og vinna með þeim að lausnum . “ Fjölbreytt hátíðardagskrá verður í Menningarhúsunum í Kópavogi þann 20. nóvember og meðal annars boðið upp á smiðju þar sem gestum býðst að skrifa póstkort til bættrar framtíðar . Þar geti hver og einn sett á blað sínar hugmyndir að lausnum sem grípa verður til nú strax í umhverfis - og loftslagsmálum . „ Hluti póstkortanna verður geymdur á Héraðsskjalasafni Kópavogs í 20 ár og vitjað aftur þann 20. nóvember 2039 . Þá verður fróðlegt að sjá hvaða atriði lágu krökkum helst á hjarta í dag – og hvað hafi svo í raun breyst á þeim 20 árum sem þá verða liðin , “ segir Ríkey að lokum . Sýningin Pláneta A mun standa yfir í anddyri Náttúrufræðistofu Kópavogs dagana 20. – 27. nóvember og verður öllum opin .