Virðisaukaskattur . Samkvæmt nýsamþykktum lögum mun skatthlutfall virðisaukaskatts , bæði almenna þrepið og lægra þrepið , breytast frá og með næstu áramótum . Jafnframt mun undanþágum frá skattskyldu fækka frá og með áramótum 2015 / 2016 . Breytingarnar eru nánar tiltekið eftirfarandi : Almenna skatthlutfallið í virðisaukaskatti lækkar úr 25,5% í 24% 1. janúar 2015 . Lægra skatthlutfallið í virðisaukaskatti hækkar úr 7% í 11% 1. janúar 2015 . Ýmis ferðatengd þjónusta mun verða skattskyld í lægra þrepi frá og með 1. janúar 2016 . Með þessum lagabreytingum er stórlega dregið úr þeim mikla mun sem verið hefur milli almenna þrepsins og lægra þrepsins , eða um 5,5 prósentustig . Með slíkri breytingu er lagður grunnur að skilvirkara kerfi virðisaukaskatts um leið og dregið er úr hættu á skattundanskotum með tilfærslu milli þrepa . Með bættum skilum ættu tekjur ríkissjóðs af þessum mikilvæga skattstofni að aukast til lengri tíma litið , sem aftur skapar svigrúm til frekari breytinga á skatthlutföllum . Breytingarnar þýða einnig að almenna skatthlutfallið í virðisaukaskatti verður það lægsta í sögu hans , jafnframt því að nálgast það sem almennt er í nágrannalöndunum , ef frá er talin Danmörk , Noregur og Svíþjóð þar sem hlutfallið er hærra , eða 25% . Í Finnlandi er almenna hlutfallið 24% , 23% í Írlandi og 20% í Bretlandi . Fyrir liggur að skattstofn virðisaukaskatts samkvæmt gildandi lögum er talsvert þrengri hérlendis en víðast hvar annars staðar . Undanþága fólksflutninga og margvíslegrar þjónustu sem tengist ferðamannaiðnaði er þar mest áberandi . Sú undanþága gerir fyrirtækjum í ferðaþjónustu erfitt um vik , þegar að kemur að skattskilum og um leið virðisaukaskattkerfið sem heild óskilvirkara , því mörg þeirra eru einnig að selja skattskylda vöru og / eða þjónustu , ýmist í almennu þrepi eða í því lægra . Með samþykkt laganna um breikkun skattstofnsins þar sem þjónusta eins og hvalaskoðun , hestaleiga , snjósleðaferðir o.fl. verður skattskyld í lægra þrepi frá og með 1. janúar 2016 er stigið ákveðið skref í þá átt að auka skilvirkni virðisaukaskattskerfisins , samhliða því að stuðla að betra samræmi í gjaldtöku innan ferðaþjónustugeirans . Vörugjald . Hinn 1. janúar 2015 mun svokallað „ almennt vörugjald “ , sem lagt er á vörur af ýmsu tagi , falla brott . Með því lýkur nær þriggja áratuga sögu gjaldsins sem er mörkuð af sívaxandi gagnrýni á úrelta neyslustýringu af þessum toga í nútímasamfélagi . Álagningu vörugjaldsins má grófum dráttum skipta niður á eftirfarandi efnisflokka : Sykruð matvæli : föst krónutala á kg , mishátt eftir sykurinnihaldi . Sykraðar drykkjarvörur ( þó ekki áfengar og ávaxtasafar ) : föst krónutala á lítra , mishátt eftir sykurinnihaldi . Byggingavörur , bílavörur , þ.m.t. bílavarahlutir : 15% á cif-verð eða innlent framleiðsluverð . Stærri heimilistæki ( ísskápar , þvottavélar , eldavélar o.fl. ) : 20% á cif-verð eða innlent framleiðsluverð . Önnur raftæki ( sjónvörp , myndbandstæki , hljómflutningstæki o.fl. ) : 25% á cif-verð eða innlent framleiðsluverð . Rökin fyrir álagningu vörugjalds á sykraðar vörur hafa byggst á því að óhófleg neysla þessara vara hafi skaðleg áhrif á heilsu fólks og því eigi hið opinbera að stýra þessari tegund af neyslu með sérstökum álögum . Sú stýring þarf hins vegar að vera nógu öflug til að draga úr eftirspurn eftir sykruðum vörum . Í skýrslu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins frá því í apríl 2014 kemur fram að stofnunin telji líklegt að vörugjaldið sé of lágt til að hafa slík áhrif . Niðurfelling vörugjalda á sykraðar vörur nú breytir þó ekki markmiðum stjórnvalda um bætta lýðheilsu almennings . Auknar forvarnir og fræðsla , einkum meðal barna og ungmenna , er hins vegar talin líklegri til að skila markverðari árangri í þeim efnum en óskilvirk neyslustýring í formi vörugjalda . Engin rök standa lengur til að leggja vörugjald á bilinu 15 - 25% á vöruflokka eins og byggingavörur , bílavarahluti og ýmis rafknúin heimilistæki sem eru sjálfsagður hluti af heimilishaldi sérhverrar fjölskyldu . Hér hafa tekjuöflunarsjónarmið einkum ráðið för án tillits til mismununar milli eðlislíkra vara með tilheyrandi ógagnsæi og flækjum í framkvæmd . Með brottfalli almenna vörugjaldsins um næstu áramót er því stigið stórt skref í því að einfalda íslenskt skattkerfi hvað neysluskattlagningu varðar . Barnabætur . Nýsamþykkt lög fela í sér tæplega 16% hækkun á fjárhæðum barnabóta . Til þess að sú hækkun nýtist betur tekjulægri barnafjölskyldum var einnig samþykkt hækkun á tekjuskerðingarhlutföllum um eitt prósentustig . Samanlagt munu útgjöld ríkissjóðs vegna greiðslu barnabóta hækka um 1,3 mia.kr. vegna þessara breytinga . Sú hækkun er hugsuð sem sérstök mótvægisaðgerð gegn mögulegum áhrifum hærra matvælaverðs vegna hækkunar lægra þrepsins í virðisaukaskatti . Áhrif skattkerfisbreytinganna á verðlag og ráðstöfunartekjur . Umræddar lagabreytingar munu hafa áhrif á vísitölu neysluverðs , bæði til hækkunar og lækkunar , að öðru óbreyttu . Þegar allt er lagt saman er talið að breytingar á virðisaukaskatti og brottfall vörugjalds lækki vísitölu neysluverðs um allt að 0,4% , að því gefnu að þær skili sér að fullu í ákvörðunum um smásöluverð eftir áramót . Reikna má með að blöð , bækur og húshitun hækki um allt að 4% , en föt , hreinlætis - og snyrtivörur , lyf , símakostnaður , smærri heimilistæki og húsgögn lækki um liðlega 1% . Matvöruliðurinn mun væntanlega hækka eitthvað , eða nálægt 1,5 - 2% , en móti hækkun virðisaukaskatts fellur vörugjald af sykruðum vörum brott . Aðrir vöruflokkar sem bera vörugjald munu hins vegar lækka mun meira , eða 15 - 20% að meðaltali . Heildaráhrif framangreindra breytinga á afkomu ríkissjóðs eru metin 6,5 mia.kr. til lækkunar að meðtalinni hækkun barnabóta . Ráðstöfunartekjur heimila ættu því að óbreyttu að hækka um svipaða fjárhæð . Rétt er að taka fram að hér er ekki tekið tillit til þess að lækkun á vísitölu neysluverðs vegna kerfisbreytingarinnar lækkar höfuðstól verðtryggðra húsnæðislána , sem minnkar greiðslubyrði þeirra og eykur þar með ráðstöfunartekjur viðkomandi fjölskyldna .