öublnö XXXIX. árg. Fimmtudagur 21 ágúst 1953 187. tbl . Svo að segja öl ! ríki hafa ákveð - ið landhelgi sína á þann há ALÞÝÐUBLAÐINU barst í gær sögulegt yfirlit yfir land hclgismál íslendinga frá utanríkisráðuneytinu . í þessu yfir liti fr sýnt fram á , að íslendingar hafa aðeins fylgt hefðbundri um venjum , er beir færðu fiskveiðilandhelgina út einhliða , þar sem svo að segja öll ríki hafa ákveðið landhelgi sína á þann hátt . AGNAR MYKLE — Ljósm. Alþýðubl . „ EG SKRIFAÐI „ Sönginn um roðasteininn " á mánuði Ég hafði setið í fangelsi fyrir að neita að taka , þátt í - herþjón - ustu , — og bókin er einskonar uppgjör að vísu þrungið nokk urri gremju og vonbrigðum , við það líl sem krafizt er af manni að verja með lífi sínu ef í það fer " , segir hinn um - deildi norski rithöfundur , Agnar Mykle , í v . . ðtali við blaða - menn í gær . Hann er kominn hingað í boði útgefenda bók - mmenntatímaritsins „ Helgafell " og er ráðið að hann lesi upp Úr bókum sínum í Austurbæjarbíói miðvikud. 27. þ. m . Síðan mun hann ferðast nokkuð um landið . — Nokkur réttarhöld fram - 150 þúsund eintökum , — og undan ? ' ' ' " - ? . . önnur útgáfa af fyrri bókinni , „ Nei , enda er komið meira „ Frú Lunu " , sem át 5 ur hafði en nog af þeim , " Samt sem áð - ur þorir Mykle ekki annað en dumpa í borðröndina , — svona selzt í mjög venjulegu upplagi , eða 5000 eintökum seldist einn ig í 150 þúsund eintökum . í tíl vonar og vara . Bækur hans Noregi og Danmörku nam sal - tvær , ,, Frú Luna í snörunni " . an 70 — #0 þúsundum . og „ Sörigurinn . um roðastein - inn " , hafa nú verið þýddar á sænsku og dönsku og finnsku , — en sala á „ Roðasteinnum " er bönnuð í Finnlandi , — og sú fyrri er auk þess komin út á þýzku og íslenzku og úfgáfa á þeim báðum undirbúin á ensku . Eftir réttarhöldin og dóinana i Noregi , sem enn munu öllum f fersku minni , seldist sænska útgáfan af „ Rioðasteininum " í - — ¦ Þriðja bókin í þessum flokki ? „ iÉg hef ekki skrifað hana enn , en hún kemur að öllum líkindum . " — Hvernig fellur yður sá flokkur lasenda , sem - ' þessi ó - vænta auglýsing hefur fe'igið yður ? „ Ég get ekki sagt að það sé lesendahópur , sem ég hefð ) Framhald á 2. sí'ð'u . í upphafi yfirlitsins er það rakið , að hin mikla ofveiði hér við land hafi gert það nauðsyn - legt að setja lög um vísii-ida - lega friðun fiskimiða land - grunnsins og hafi þau lög verið sett árið 1948 . Á grundvelli þeirra laga var svo sett reglu - gerð árið 1952 uin útfærslu fiskveiðilandhelginnar ' 4. míl - ur , ásamt verulegri útfærsiu á grunnlínum . EINHLIDA AÐGERBIJM MÓTMÆLT í FYRSTU — SÍÐAN VIÐURKENNDAR Af hálfu nokkurra ríkis - stjórna var útfærslu fiskveiði - landhelginnar mótmælt 1952 , m. a - á þeim grundvelii , að ein - hliða útfærsla væri ólögmæt . Til þess að reyna að hnekkja henni var sett löndunarbann á íslenzkan togarafisk í Bret - landi . Nú hefur þessi útfærsla fengið viðurkenningu í rej'nd . HEIMILD TIL ÚTFÆRSLU AÐ 12 MÍLUM Því næst er það rakið , að ís - lendingar hafi átt frumkvæði að því á þingi SÞ 1949 , að bjóð - réttarnefnd SÞ væri falið að rannsaka reglurnar um víðáttu landhelginnar . Niðurstaða nefndarinnar varð sú > að alþjóðalög leyfðii ekki víðáttumeiri landhelgi en 12 mílur , en það þýðir vit - anlega , að einstök ríki hafi heimild til útfærslu innan þess takmarks . Islendingar hefðu í samræmi við -þessa niðurstöðu getað fær-i , landhelgi sína strax út í 12 rriílur , en þeir töldu rétt að bíða eftir Genfarráðstefnurini í þeirri von , , að þar næðist alþjóð legt samkomulag . Niðurstaðá þeirrar ráðstefnu varð hins veg ar sú , að ekkert samkomulag náðist , en ráðstefnan leiddi það ótvírætt í ljós , að hin svokall - aða þriggja mílna landhelgi er fullkomlega úr sögunni . en 12 miílna fiskveiðilandlhelgi á lang mestu fylgi að fagna meðal þjóð anna . ' W RÉTTUR TIL EINHLIDA ÚTFÆRSLU Þá segir m. a - : Engir alþjóðlegir samning - ar eru til varðíandi það hvern BLADINU , hefur horizi fyrsta fréttabréfið frá Erni Eiðssyni , sem er fréttaritari Alþýðublaðsins á Évrópu - meistaTamótimi , er fram fer í Stokkhólmi þessa dagana . Birtist það á íþróttasíotinni regn tra Donn nn ágrelning s immm suornnini ig ríkin skuli ákveða land - helgi sína . Hér verður því að fara eftir þeim yenjiiím , er skapazt hafa . Næstum öll ef ekki ölj ríkin hafa ákveðið landhelgi sína með einhliða ákvörðun . í > að verður því ekki sagt með neinum rétti , að Islendingar hafi brotið al - þjóðalög eða venjur með ein - hliða útfærslu fiskveiðiland - helginnar , heldur hefur Island þar þvert á móti fylgt ríkjandi venjum . I mótmælum þeim , sem ríkisstjórn Islands hafá borizt , eru líka hvergi nefnd ákveðin dæmi um lög eða ; venjur , sem þessi ákvörðun íslands brjóti gegn . Hitt er svo annað mál , að réttur ríkis til einhliða útfærsiu hlýtur að vera háður vissum takmörk - unum . Er því næst vikið að því og sýnt fram á , að íslendingar hafa ekki með umræddri á - kvörðun sinni farið yfir þessi takmörk . Þá er einnig vikið að sögu - legum - rétti , til veiða á Islands - miðum og sýnt fram . á , að ef hann væri lagður til grundvall ar ættu islendingar rétt á enn víðáttumeiri landhelgi en 12 mílur . Sýnt er fram á hversu miklu . mikilvægari veiðarnar við ísland séu íslendingnm en öðrum fiskveiðiþjóðum , er hér hafa stundað veiðar og er nán - Framhald á 2. síðu' . BONN og PARIS í gær MEIRIHLUTI íslenzku ráðherranna C ; r fylgjandi málamiðlun í fiskveiðideil - unni , er haft eftir góííum heimildum í Bonn í dag . Sam kvæmt þessum fréttum á sjáv arútvegsmálaráðherrann , Lúð vík Jósepsson , sem er komm únisti , þó að veía mótfallinn hvers konaf málamið'lun og einkum þó málamiðlunartil - lögum aðalritara Atlanzhafs bandalagsins , Paul Henri Spaak . Spaak á að hafa stungið upp á , að íslending - ar legðu ákveðnar hömlur á fiskveiði innan 12 mílna lín unnar í stað þeaf ^ að > færa landhelgislínuna út í 12 mílur . Vestur-þýzk stjórnar - völd eru sögð búast við því , að umræðum hjá Nato wn fiskveiðilögsögn íslendinga ljúki á fimmtudag , eða þá verði að minnsta kosti sýnt , hver árangur verði . Tilkynnt var í stöðvum Natos í París í dag , að þar þekktu menn ekki til þess , sem haft var eftír góðum heimildum í Bonn , að Spaak hefði komið fram með mála miðlunaiítillögu í landhelgis deilunni . Háttsettur starfs maður hjá Nato héit því þvert á móti fram , að Spaak hefði enga slíka tíllögu sam ið , og sagðí að fréttir , sem þessi ; sem frá Bonn bayst , væru hreinasti heilaspuni . ir fogarar fóru á Is - S með „ fyrirmælisi rr Hull , miðvikudag . BEEZKIR TOGARAR lögðu af stað á íslandsmið frá Hull í dag , þrátt fyrir ákvörðun íslendinga að stækka fisk - veiðilögsöguna úr 4 í 12 mílur hinn 1. september n.k . Sagt er , að brezk stjórnarvöld hafi fengið yfirmönnum skipanna í hendur ákveð ^ n fyrirmæli um það , hvernig þeim beri að haga sér eftir mánaðamótin , en eftir góðum heimildum í Hull er haft , að togurunum hafi verið sagt að veiða með vernd brezkra herskipa . Ekki munu hafa verið ákveð ^ n sérstök svæði , sem herskipin eiga að flytia sig frá . Togaraskipstjór arnir létu svo ummælt , er þeir lögðuúr höfn , að þeir færu t ; l veiða eins og vant vseri ^ og spurningin er nú hvort ís - ienzk varðskip hafa hendur í hári brezku togaranna , þegar þeir koma inn fyrir 12 mílna línuna .