26 FIMMTUDAGUR 21. JÚNÍ 2007 MORGUNBLAÐIÐ Einar Sigurðsson . Styrmir Gunnarsson . Forstjóri : Ritstjóri : STOFNAÐ 1913 Útgefandi : Árvakur hf. , Reykjavík . Aðstoðarritstjóri : Karl Blöndal . Fréttaritstjóri : Björn Vignir Sigurpálsson . ALCAN OG HAFNFIRÐINGAR Þ að er að sjálfsögðu ekkert við það að athuga , að Alcan setji fram nýjar hugmyndir um staðsetningu á álveri innan marka Hafnarfjarðarbæjar . Í Morgun - blaðinu í gær var frá því skýrt , að hugmyndir hefðu komið fram um að byggja upp landfyllingu í námunda við álverið í Straumsvík og koma stækkun álversins fyrir þar . Verði þessar hugmyndir ræddar í alvöru við bæjarstjórn Hafnarfjarðar hlýtur hún að taka afstöðu til þeirra og ekkert óeðlilegt við það . Hitt er al - veg ljóst , að bæjarstjórnin verður að sjálfsögðu að leggja slíkar hugmynd - ir undir atkvæði bæjarbúa . Þegar af þeirri ástæðu , að fyrri ákvörðun um stækkun álversins var lögð undir al - menna atkvæðagreiðslu meðal bæj - arbúa . Morgunblaðið er raunar þeirrar skoðunar , að mál af þessari stærð - argráðu eigi almennt að leggja undir atkvæði íbúa í viðkomandi byggðar - lögum . Það eigi við um hugsanleg ál - ver í Helguvík , Þorlákshöfn og við Húsavík . En alveg sérstaklega er ljóst að bæjarstjórn Hafnarfjarðar verður að leggja málið í dóm bæj - arbúa á ný komi fram nýjar hug - myndir um staðsetningu af hálfu fyr - irtækisins . Það væri grundvallar misskilning - ur af hálfu andstæðinga stækkunar í Hafnarfirði að hafa uppi einhverjar athugasemdir við slíka málsmeðferð . Gagnrýni þeirra væri réttmæt , ef meirihluti bæjarstjórnar hygðist af - greiða slíka málaleitan af hálfu Alcan án almennrar atkvæðagreiðslu . En fari meirihluti bæjarstjórnar að öll - um eðlilegum leikreglum geta and - stæðingar stækkunar ekki haft neitt við nýja atkvæðagreiðslu að athuga . Bygging álvera vekur sterkar til - finningar á báða bóga . Líklegt má telja , að taki ríkisstjórnin og sjáv - arútvegsráðherra ákvörðun um að fylgja ráðgjöf Hafró í sambandi við fiskveiðar á næsta ári , sem getur í raun þýtt fiskveiðar á næstu árum , muni fylgi við byggingu álvera aukast . Aðalatriðið er hins vegar að ef þessar ákvarðanir eru teknar í al - mennum atkvæðagreiðslum geta menn ekki haldið áfram að rífast . Þá er búið að taka ákvörðun með lýð - ræðislegum hætti , á hvorn veg sem hún verður . Það er dómur , sem allir aðilar verða að sætta sig við og hlíta . Þessar hugmyndir eru ekki komn - ar lengra en svo , að það liggur ekki einu sinni fyrir , hvort landfylling er tæknilega framkvæmanleg . Össur Skarphéðinsson iðnaðarráðherra segir að hún verði alla vega mjög kostnaðarsöm . Jafnvel þótt svo væri getur hún vel borgað sig fyrir Alcan vegna þess hagræðis , sem hlýtur að fylgja því að stækka álverið sem fyrir er í stað þess að byggja nýtt annars staðar , hvort sem það væri á Keilisnesi eða í Þorlákshöfn . Umræður um þetta mál og at - kvæðagreiðslan sjálf fóru vel fram í Hafnarfirði á sínum tíma . Hið sama þarf að gerast nú , ef til kemur . LAUNAMUNUR KYNJANNA K vennafn lækkar launin er yfir - skrift nýrrar rannsóknar Há - skólans í Reykjavík . Þar kemur fram að konur ráðleggja kynsystrum sín - um að biðja um mun lægri laun en þær myndu ráðleggja körlum . Í rann - sókninni voru 429 þátttakendur , 247 konur og 182 karlar , beðnir um að setja sig í spor starfsmannastjóra og bjóða umsækjanda um starf deildar - stjóra eða sölufulltrúa laun , meta hvað hann eða hún myndi þiggja í laun , veita frænku eða frænda ráð og svo framvegis . Tilviljun réð því hvort viðkomandi fékk kven - eða karlkyns umsækjanda . Þátttakendurnir reyndust tilbúnir að bjóða körlunum hærri laun en konunum og áttu von á að konurnar myndu þiggja lægri laun en karlarnir . Af þessum niðurstöðum má ætla að væntingar einstaklinga vegna kynferðis eigi snaran þátt í kynbundnum launamun á Íslandi . Kynbundinn launamunur er sam - kvæmt þessu að einhverju leyti af - sprengi hugarfars bæði karla og kvenna . Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir menntamálaráðherra var viðstödd þegar niðurstöður rannsóknarinnar voru kynntar í Háskólanum í Reykja - vík 19. júní og sagði að hún hefði ekki fyllst vantrú , en fundið fyrir ákveðnum vonbrigðum . Konur ættu aldrei að sitja á hliðarlínunni og bíða eftir því að það kæmi að þeim , heldur stíga skrefið fram . Þá mætti það ekki gerast að konur ráðlegðu kynsystrum sínum að þiggja lægri laun en karlar . Í ræðu sinni á fundi kvenréttinda - félags Íslands 19. júní sagði Ingi - björg Sólrún Gísladóttir utanríkis - ráðherra að fullveldi og sjálfstæði kvenna hefði verið torsóttara en full - veldi og sjálfstæði þjóðarinnar . Í sögulegu samhengi væri karlinn fulltrúi þjóðarinnar og handhafi full - veldisins . ? Það er úr þessum jarðvegi sem við erum sprottin . Allar götur síðan hefur valdið flust milli karla frá einni kynslóð til annarrar . Það hefur erfst í gegnum beinan karllegg og gerir enn . ? Ingibjörg Sólrún sagði að konur nytu vissulega fullra borgaralegra réttinda og byggju við formlegt jafn - rétti , en bætti við : ? En það er eins og þær hafi ekki enn fengið eða , á ég að segja , tekið sér það rými sem þarf til að öðlast sjálfsstæði og að þær njóti ekki viðurkenningar hins ytra um - hverfis á eigin forsendum . ? Launamunur kynjanna hefur verið mikið ræddur , en það ætlar að reyn - ast erfitt að útrýma honum . Mikið hefur verið rætt um að breyta þurfi viðteknu hugarfari og knýja fram jafnrétti innan frá . Laun eiga að byggjast á verðleikum , en ekki kyn - ferði . Því neitar enginn , en ekkert miðar . Nú er tími umræðunnar liðinn og tími aðgerða runninn upp . Ef hlut - irnir gerast ekki af sjálfu sér , hvað er þá til bragðs ? Hversu lengi á að bíða ? sagði Össur Skarphéðinsson iðnaðarráð - herra eftir fund með erlendum og innlendum ráðamönnum Alcan í gærdag . Bæjarfulltrúar í Hafnar - firði skiptast sem fyrr í tvær fylk - ingar og talsmaður Sólar í Straumi segir bæjarstjóra Hafnarfjarðar snúa íbúalýðræðinu upp í skrípa - leik . Í Morgunblaðinu í gær kom fram að Alcan á Íslandi kanni þann möguleika að stækka athafnasvæði sitt í Straumsvík með landfyllingu . Er haft eftir Lúðvík Geirssyni , bæj - arstjóra Hafnarfjarðar , að hann telji fulla ástæðu til að skoða hug - myndina en honum hugnast ekki að Alcan flytji starfsemi sína í annað sveitarfélag . Hugmyndin um land - fyllingu er á frumstigi og því liggja enn engar upplýsingar fyrir um hversu stóra fyllingu um er að ræða , né nákvæm staðsetning hennar . Merkja má skiptar skoðan - ir á nýju hugmyndinni en einn helsti stuðningsmaður Lúðvíks í málinu er að öllum líkindum Haraldur Þór Ólason , bæjarfulltrúi Sjálfstæðis - flokks . Sjálfsagt að spyrja íbúana á ný ? Við vorum auðvitað hlynnt stækkun og fögnum því ef menn sjá einhverja lausn þarna og að sátt náist um hana . Ég held að menn séu búnir að gera sér grein fyrir því að ef Alcan fær ekki að stækka þá verður ál - verinu lokað innan fjögurra eða fimm ára . Við viljum ekki sjá það enda þarf bæjarfélagið á álverinu að halda , ? segir Haraldur sem sér vart annað í spilun - um en að Hafnfirðing - ar verði jafnframt spurðir út í afstöðu sína um nýtt deili - skipulag ? komi það fram . ? Ég var nú ekki sammála um íbúakosn - inguna fyrst í stað en úr því að sú leið var farin finnst mér sjálfsagt að svo verði að nýju . ? Haraldur fagnar því jafnframt að bæjarstjórinn skuli loksins vera bú - inn að gefa upp afstöðu sína , en eins og kunnugt er vildi Lúð svara því í kosningab hvort hann væri hlynntu móti fyrirliggjandi deili sem hefði í för með sér stæ versins . ? Mér heyrist a stjórinn ætli að vera j núna . Hann er eiginlega Landfylling ko og tæknilega m L 52159 Skiptar skoðanir eru á hugmynd Alcan á Ís vík með landfyllingu L 52159 Bæjarfulltrúi Sjálfstæð fulltrúi Vinstri grænna gagnrýnir bæjarstjóra um möguleika á álveri í Þorlákshöfn á fundi m Össur Skarphéðinsson Lúðvík Geirsson Guðrún Ágústa Guðmundsdóttir Pétur Óskarsson Haraldur Þór Ólason Eftir Ómar Friðriksson omfr@mbl.is F orsvarsmenn Alcan áttu í gær fund með fulltrúum Landsvirkjunar vegna viljayfirlýsingar Alcan og Landsvirkjunar frá því í fyrra um gerð raforkusamnings til stækkun - ar álversins í Straumsvík . Á fund - inum í gær fóru forsvarsmenn Alcan fram á að viljayfirlýsingin um forgang fyrirtækisins að raforku yrði framlengd en að óbreyttu fellur hún úr gildi 30. júní næstkomandi . Fulltrúar Landsvirkjunar svöruðu því til að þeir myndu skoða á næstu dögum hvort framlenging sam - komulagsins kæmi til greina og þá með hvaða skilyrðum , samkvæmt upplýsingum Þorsteins Hilmars - sonar , upplýsingafulltrúa Lands - virkjunar . Starfsleyfi er til fyrir 460 þúsund tonna ársframleiðslu Hafnfirðingar skiptust því sem næst í tvær jafnar fylkingar þegar íbúakosningarnar fóru fram í lok mars sl. um deiliskipulagstillöguna varðandi stækkun álvers Alcan í Straumsvík . Alls greiddu 12.747 atkvæði af 16.646 einstaklingum á kjörskrá , 6.294 voru fylgjandi deiliskipulag - stillögunni , eða 49,3% , og 6.382 voru á móti , eða 50,3% . Áætlanir Alcan gerðu ráð fyrir því að framleiðslugeta álversins í Straumsvík yrði aukin um 280 þús - und tonn og að rekstur í stækkaðri verksmiðju gæti hafist 2010 . Um - hverfisstofnun gaf út starfsleyfi í nóvember 2005 þar sem heimiluð var framleiðsla á allt að 460 þúsund tonnum af áli á ári . Íbúakosningin í mars kollvarpaði þessum áformum . Viljayfirlýsing framlengd Í byrjun síðasta árs undirrituðu Landsvirkjun og Alcan fyrrnefnda viljayfirlýsingu um viðræður um raforkusamning fyrir stækkun ál - versins . Einnig gengu Alcan og Orkuveita Reykjavíkur frá viljayfirlýsingu um útvegun hluta raforkunnar til stækkunarinnar sem samsvarar um 40% heildarþarfarinnar . Skrifuðu fulltrúar Alcan og OR síðan undir samning í maí á síðasta ári um að tryggja Alcan um 200 MW af raf - orku vegna fyrirhugaðrar stækkun - ar í Straumsvík . Samningurinn ger - ir ráð fyrir að orkan k jarðvarmavirkjunum OR heiði . Landsvirkjun átti svo a þá raforku sem upp á van 60% orkuþarfarinnar , og talin samsvara orkuframlei Búðarhálsvirkjunar í Tung virkjana í neðri hluta Þjórsá forsvarsmenn Landsvirkju yfir á þessum tíma að þei ekki ræða við aðra orkuka um sölu á rafmagni frá virkjunarkostum á meðan viðræður stæðu yfir . Í dese undirrituðu svo Landsvir Alcan samkomulag sem fra fram á mitt þetta ár viljayf fyrirtækjanna um gerð samnings til stækkunar ál Straumsvík . Sömdu um skiptingu ko aðar vegna undirbúning Á þessum tíma var einn um skiptingu kostnaðar næsta skrefs í undirbúnin ana í neðri hluta Þjórsár se því að Alcan greiddi 2/3 af vegna þess undirbúnings . var út frá því að Alcan feng kostnað að fullu endurgreid Alcan óskar framl samkomulagi við