Nú í svartasta skemmdeginu hér á norðurslóðum er ljósið og birtan okkur dýrmætari en flest önnur veraldleg gæði og því tilhlýðilegt að velja ljósbera sem grip desembermánaðar . Þetta er gripur frá 18. öld sem kom til Þjóðminjasafnsins ( „ Folkemuseet “ ) 1 í Kaupmannahöfn trúlega einhvern tímann á 19. öldinni en var síðan afhentur Þjóðminjasafni Íslands árið 1930 . Samkvæmt vísitasíu prófasta bæði frá 1824 og 1829 mun gripurinn hafa tilheyrt Torfastaðakirkju í Biskupstungum . 2 Ljósberinn er ferstrendur , gerður úr furu , með toppi upp af hliðunum , 32 sm á hæð og 14 - 15 sm í þvermál . Á hliðunum eru tvær rúður en bláar kringlur málaðar á hinar tvær hliðarnar . Þar hafa að líkindum einnig verið rúður ef marka má lýsingu á ljósberanum í fyrrnefndum vísitasíum . Ljósberinn er skrautmálaður með ýmsum litum , mest grábláum , grænum , dökkrauðum og gulum . Toppurinn er skreyttur loftgötum , ýmist krosslaga eða með einföldum táknum sem ljósið hefur lýst í gegnum . Á botni ljósberans er lítil eirplata fyrir kerti að standa á . Erlendis var meira lagt í gerð kirkjulukta sem voru yfirleitt úr látúni eða eir . 3 Ljósberar eða kirkjuluktir sem þessi gegndu veigamiklu hlutverki í svartasta skammdeginu á Íslandi á fyrri tíð og voru notaðir til að bera ljósið frá bæ til kirkju þegar messa skyldi því ekki var annarri lýsingu til að dreifa . Kirkjukertin frá þessum tíma voru yfirleitt gerð úr býflugnavaxi en síðar notaðist fólk við tólgarkerti . Kerti voru þekkt á Norðurlöndum allt frá víkingaöld 4 en líklegt er talið að þau hafi borist hingað til lands á vegum kirkjunnar . Voru kertin einu kirkjuljósin allt þar til olíulampar komu til sögunnar . Oft er sagt að nútímafólk þekki ekki myrkrið og vissulega myndi fólki bregða við í dag ef það þyrfti skyndilega að búa við þau ljósfæri sem einungis þekktust fyrr á öldum . Hvert lítið kertaljós var afar dýrmætt og skapaði heim hlýju , andaktar , friðar og lotningar , nokkuð sem nútímamaðurinn gleymir stundum í hinni miklu rafmögnuðu ljósadýrð sem nú tíðkast . Með ósk um að við berum ljósið á milli okkar um þessi jól og ætíð . - Gleðilega jólahátíð ! 1 ) Sarpur.is : Þjms. 110042 ) Friðaðar kirkjur í Árnesprófastsdæmi . ( 2002 ) . Kirkjur Íslands 3 , bls. 161 . Reykjavík : Þjóðminjasafn Íslands , Húsafriðunarnefnd ríkisins , Biskupsstofa . 3 ) Ljósið kemur langt og mjótt . Sýning í Bogasal Þjóðminjasafns Íslands 1979 . Sýningarskrá . Reykjavík : Þjóðminjasafn Íslands . , bls. 6.4 ) Ljósið kemur langt og mjótt , bls. 3 .