Opið bréf til dóms - og kirkjumálaráðherra : Er kirkjan hlaðin mistökum ? Ómar Torfason skrifar 10. nóvember 2019 08:00 Ágæti ráðherra , Þú hélst sem kirkjumálaráðherra , þ.e. æðsti yfirmaður kirkjunnar að forseta lýðveldisins undanskildum , erindi á nýafstöðnu Kirkjuþingi , þar sem þú lagðir á það áherslu að kirkjan lærði af þeim mistökum sínum að hafa fyrrum daufheyrst við kalli samtímans í þágu mannréttinda , fyrst og fremst samkynheigðra , og skilið kærleikann og umburðarlyndið eftir utan garðs . Þú segir reyndar í lok erindisins að „ þannig sýnir kirkjan að hún hefur lært af mistökunum – með því að beita sér í þágu mannréttinda , standa með fólkinu , mennskunni og sýna kærleika í verki . “ Hún á sem sagt sitthvað ólært ( af mistökum sínum ) , þótt hún hafi nú þegar lært mikið . Þjóðkirkjan er kristin , envangelísk-lútersk kirkja , sem kennir sig við þýska siðbótarfrömuðinn Martein Lúther ( 1483 - 1546 ) . Hún á sér rætur í trúarumróti þess tíma sem og fyrri tíma . Fylgismenn hennar nefnast prótestantar , sem á íslensku hefur verið útlagt sem mótmælendur , sem er í reynd hjáskot , þar sem grunnhugmyndin er pro = fyrir og testimonium = vitnisburður , þ.e. kirkja sem stendur fyrir því sem rétt er , þ.e. lýðræði og samviskufrelsi . Hún er öllum opin óháð trúarafstöðu . Hún er kristin því að hún grundvallar tilveru sína og tilurð á Jesú Kristi , orðum hans og athöfnum svo sem fram kemur í Nýja-testamentinu . Nánari skilgreinig á Jesúm er að „ hann mun frelsa lýð sinn frá syndum hans “ ( Matt . 1:21 ) . Kristur er útlagt sem „ hinn smurði “ , eða Messías , og „ sá sem sendur er “ . Til nánari útlistunar hafa forvígismenn kirkjunnar frá bernskudögum hennar komið sér saman um trúarjátningu , og eru þær nú fimm talsins , og er þar helst að nefna Ágsborgarjátninguna frá 1530 . Jesús Kristur er þungamiðjan , frelsari mannsins , höfundur lífsins og skapari alls . Hann gerir tilkall til guðdómsins sem upphaf allrar tilveru . Hann er Guð ( JHWH ) Gamla-testamentisins ( Jóh. 8:58 ) . Kirkjan , með Jesúm Krist að grunni , stendur frammi fyrir tvíbentum vanda , þ.e. kenningunni um ríkin tvö . Annars vegar er það ríki andans , þar sem Guð leiðir manninn til tímanlegs og um síðir eilífs hjálpræðis , og hins vegar veraldarríkið , sem er handleiðsla Guðs varðandi ytri skipan mannlegu skipulagi til nauðsynjar , sem um leið lýtur skynsemi mannsins og úrræðum hans og stjórnast af ytra valdi . Þetta tvíþætta hlutverk hefur reynst henni miserfitt , og þekkt er að hún hefur átt það til að beita valdi til að verja hina „ sönnu “ kenningu ríkis andans á kostnað samviskufrelsisins . Það er hér sem komið er að skilgreiningunni „ mistök “ , sem þú nefnir svo . Kirkjan hefur í tímans rás tekist á við guðfræðina annars vegar og samfélagsandann hins vegar . Slíkt tekur tíma og getur sú glíma ekki talist til mistaka . Reynslur verða að mistökum þegar endurtekningar þeirra eiga sér stað með neikvæðum afleiðingum fyrir færri eða fleiri . Glíman við hugmyndafræði lútandi að samkynhneigð var á sínum tíma ný reynsla sem kirkjan þurfti svigrúm til að vinna úr , en oft hefur gætt óþolinmæði í hennar garð við úrvinnslu , einkum þegar tveir andstæðir pólar mætast . Þessi togstreita milli ríkis andans og veraldarríkisins kom sterklega fram í hugmyndafræðilegri glímu kirkjunnar við samfélagið varðandi kynhneigð og kynhegðun . Var málefnið guðfræðilegs eðlis , þ.e. ríki andans , eða siðfræðilegs / samfélgaslegs eðlis , þ.e. veraldarríkið ? Þann 27. júni 2010 samþykkti kirkjan um síðir hjúskaparlögin sem ná einnig til samkynja para . Þar með vék guðfræðin fyrir samfélagsþrýstingnum ; veraldarríkið varð ríki andans yfirsterkara . Jesús Kristur er skapari mannsins , kallaði hann fram á sjónarsviðið á sínum tíma . Ferlið sem slíkt verður hér látið liggja milli hluta , en sköpunin hefur í sér innbyggðan tilgang . Guð er skapari , það er innbyggt og órofa heild í eðli hans og skilgreiningu . Tilvist mannsins hefur þannig í sér fólginn vissan tilgang . Jesús Kristur staðhæfði , að maðurinn hafi verið skapaður sem karl ( hebr . ish ) og kona ( hebr . isha ) og saman myndi þá heild sem kallast maður ( hebr . adam ) . Konan var mynduð úr síðu mannsins , allegóría eða ekki , til ítrekunar á því að þau væru jafningjar . Það er því ófrávíkjanlegur guðfræðilegur skilningur Ritningarinnar að ímynd sköpunarinnar byggi á jafnræði og gagnkynhneigð . Þú ert æðsti yfirmaður kirkjunnar hvað veraldarríkið varðar , en hvað ríki andans varðar þá ríkir biskup kirkjunnar þar með vígslubiskupana tvo sér við hlið . Það er þeirra að stýra kirkjunni í stormviðri kenninganna . Þú hefur þar enga skilgreinda aðkomu sem ráðherra . Það að „ þjóðkirkjan verði ( framtíð ( innskot mitt ) ) að læra af mistökum sínum “ fellur óhjákvæmilega utan þíns ramma , þar sem meint mistök kirkjunnar varða guðfræði og þar með alfarið ríki andans . „ Hákoni varð helst að falli , að hlýddi hann eigi tímans kalli “ á sér eflaust marga stoðina í raunveruleikanum , en að sama skapi má segja það sama varðandi staðhæfingu F. W. Nietzsche ( 1844 - 1900 ) : „ Guðfræðingur hefur samkvæmt skilgreiningu rangt fyrir sér . “ Ecclesia semper reformanda ( kirkja þess að vera stöðugt siðbætt ) er ekki algild kenning .