80 SIÐURB / C fltattiaiHaMfe 3. tbl. 82. árg. STOFNAÐ 1913 FIMMTUDAGUR 6 . JANUAR 1994 Prentsmiðja Morgunblaðsins Deilt um dauða Gamsakhurdia Moskvu . Reuter . ZVIAD Gamsakhurdia , fyrrverandi forseti Georgíu , svipti sig lífi á gamlársdag og tók þann kost heldur en að falla í hendur óvinum sínum . Hafði rússneska fréttastofan ínterfax þetta eftir eiginkonu hans í gær en georgíska innanrikisráðuneytið segir það rangt . Gamsakhurdia hafi ekki stytt sér aldur , heldur verið skotinn í Grosníj í Suður-Rússlandi . Manana , eiginkona Gamsak - hurdia , sagði í gær í Grozníj , höf - uðborg rússneska sjálfstjómarhér - aðsins Tsjetsjníja , að maður sinn hefði svipt sig lífí í Vestur-Georgíu þar sem hann stóð fyrir uppreisn gegn stjórninni í Tbilisi og Edúard Shevardnadze , leiðtoga Georgíu , síðastliðið haust . Hefði hann frem - ur kosið dauðann en vera handtek - Fischer af - þakkar 350 mílljónir BOBBY Fischer hefur hafnað til - boði um fimm miUjónir dala , jafnvirði 350 milljóna króna , í verðlaunafé fyrir skákeinvígi sem fyrirhugað er á milli hans og skákkonunnar Judit Polgar , að sögn spænska skákblaðsins Jaque . Móðir skákkonunnar , Clara Polg - ar , staðfesti þetta í samtali við blað - ið . „ Þetta er rétt . Breskt áfengisfyr - irtæki bauð þessa fjárhæð . Við vor - um hlynnt þessu , en Fischer er ósveigjanlegur þegar auglýsingar um áfengi og tóbak eru annars vegar . " Clara Polgar bætti við að verið væri að semja um önnur tilboð en ekkert hefði verið ákveðið enn . Gamsakhurdia inn . Blaðafull - trúi Gamsakhur - dia í Grozníj sagði , að hann hefði gefið út sérstaka yfirlýs - ingu áður en hann fyrirfór sér þar sem hann sagði , að með dauða sínum vildi hann mótmæla núverandi stjórn í Georgíu . Þessi frétt hefur ekki verið stað - fest en talsmaður innanríkisráðu - neytisins í Tbilisi sagði , að sam - kvæmt heimildum þess hefði verið skotið á Gamsakhurdia þegar hann kom til Grosníj frá Georgíu 30. desember og hefði hann síðah lát - ist - af sárum sínum í gær . Sagði talsmaðurinn , að yfirlýsingin um sjálfsmorðið væri líklega áróðurs - bragð , sem ætlað væri að stappa stálinu í stuðningsmenn Gamsak - hurdia í Georgíu . Enn aðrir draga í efa að Gamsakhurdia sé látinn . Indíánarí uppreisnarhug MEXÍKÓSKI flugherinn gerði loftárásir í gær á stöðv - ar uppreisnarmanna í suðurausturhluta Mexíkó en jafn - vel er talið , að nokkur hundruð manna hafi fallið í átökum þeirra við stjómarherinn frá því uppreisnin hófst fyrir sex dögum . Uppreisnarmenn , bændur af indíánaættum , lögðu undir sig nokkra bæi en eru nú flestir flúnir til fjalla . Hér eru stjómarhermenn að leggja til atlögu við þá skammt frá borginni San Cristobal de Las Casas . Sjá „ Bjóða uppreisnarmönnum ... " á bls. 26 . Rússar bregðast hart við NATO-umsókn Litháa Vara við hernaðar - legum óstöðugleika Moskvu , Prag . Keuter . RÚSSAR brugðust skjótt og hart við umsókn Litháa um aðild að Atlantshafsbandalaginu , NATO , og sögðu að stækk - un bandalagsins svo langt í austur gæti valdið pólitískum og hernaðarlegum óstöðugleika í Mið - og Austur-Evrópu . Lítil áhrif á varn - ir á norðurslóðum „ OKKUR er ekki fullkunnugt um niðurstöður samninga íslendinga og Bandaríkjamanna og getum því ekki sagt mikið um þær , " sagði Erik Ianke , blaðafulltrúi Torolfs Reins aðmíráls , yfirmanns norska heraflans , er hann var inntur viðbragða í Noregi við niðurstöðu varnarviðræðna íslenskra og bandariskra stjórnvalda . „ Út af fyrir sig kemur þetta ekki á óvart , með tilliti til breyttra umsvifa eftir lok Kalda stríðsins . Við vissum að einhver samdráttur yrði og eitthvað af þessu sem þú nefnir hefur verið í umræðunni á fyrri stigum málsins , " sagði Ianke þegar honum voru tjáð helstu efnisatriði samkomulagsins ; um fækkun F - 15 flugvéla og lokun SOSUS-kafbátaeftirlitskerfisins og fjarskipta - og miðunarstöðvar - innar í Rockville . „ Það er of snemmt að segja eitthvað ákveðið um áhrif samn - inganna á norskar varnir eða stöðu varnarmála á norðurslóðum . Ég held þó að segja megi að áhrif - in séu óveruleg . Við höfum vissar áhyggjur af þróun mála í Rúss - landi í ljósi niðurstöðu þingkosn - inganna í fyrra mánuði en-ef að - stæður breyttust yrði mögulegt að auka varnarviðbúnað á norður - slóðum mjög hratt , einkum á ís - landi . Þangað má senda flugvélar á nokkrum klukkutímum , " sagði Erik Ianke . Vjatsjeslav Kostikov , talsmaður rússnesku stjórnarinnar , sagði það mikið áhyggjuefni hversu ákaft Lit - háen og önnur fyrrverandi komm - únistaríki í Mið - og Austur-Evrópu sæktust eftir aðild að NATO . Það kvað hann kalla á „ árvekni " af hálfu Rússa . Kostikov sagði að Borís Jeltsín , forseti Rússlands , hefði áhyggjur af hugsanlegri stækkun NATO í austur og vænti þess að leiðtogar aðildar - ríkjanna mörkuðu skýra stefnu í þessu máli á fundi þeirra á mánudag í næstu viku . „ Porsetinn hefur áhyggjur af því að stækkun banda - lagsins , sem fái ný aðildarríki við rússnesk landamæri , skapi neikvæð viðbrögð almennings í Rússlandi , " sagði talsmaðurinn . „ Slíkt myndi ala á óæskilegum viðhorfum á meðal almennings og innan hersins , og það gæti skapað hernaðarlegan og póli - tískan óstöðugleika . " Eistlendingar og Lettar ætla að bíða Stjórnvöld í Lettlandi og Eistlandi sögðust sátt við ákvörðun Litháa en tóku fram að þau myndu ekki fara að dæmi þeirra að svo stöddu . Rúss - neskir hermenn eru enn i Lettlandi og Eistlandi og þau hafa einnig átt í deilum við stjómina í Moskvu vegna meintra brota á réttindum rússneska minnihlutans í Eystrasaltsríkjunum . Skjót og hörð viðbrögð Rússa við umsókn Litháa beinir athyglinni að vanda Atlantshafsbandalagsins , sem áður hafði fengið aðildarumsóknir frá Tékkum , Pólverjum , Ungverjum og Slóvökum . Á meðal þeirra gætir vaxandi ótta við að NATO hafni umsóknum þeirra . Fyrir hálfu ári var almennt talið að leiðtogar NATO-ríkjanna myndu greiða fyrir inngöngu ríkjanna fjög - urra á fundinum á mánudag . Þegar Borís Jeltsín heimsótti Tékka og Pólverja í ágúst kvaðst hann ekki vera andvígur aðild þeirra að NATO . Nokkrum vikum si'ðar , að þvi er virt - ist vegna þrýstings frá rússneska hernum , sagði Jeltsín hins vegar að rússneska stjórnin gæti ekki sætt sig við stækkun NATO í austur . Mið-Evrópuþjóðirnar telja að með því endurskoða afstöðu sína eftir kúvendingu Jeltsíns sé NATO að veita Rússum neitunarvald í málum sem varða fyrrverandi lepprfki þeirra . Finnar vilja að - ildað EB Astæðan sögð ótti við Zhírínovskíj Helsinki . Frá Lars Lundsten , frétta - ritara Morgunblaðsins . SIGUR þjóðernisöfgamanna í Rússlandi er talinn hafa valdið því , að nú er meiri - hluti Finna hlynntur aðild að Evrópubandalaginu , EB . Samkvæmt nýrri Gallup - könnun segjast 53% kjósenda vera samþykk aðildinni en 47% eru henni andvíg . Fylgi við aðild Finn - lands að Evr - ópubandalag - inu minnkaði allt síðasta ár en eftir kosn - ingamar í Rússlandi 12. desember snerist sú þróun við . > í könnuninni nú var í Zhirin ° vskh fyrsta skipti spurt eins og spurt verður í þjóðaratkvæðagreiðsl - unni um EB { nóvember , hvort svarið væri já eða nei við aðild . Þess vegna var ekki um að ræða neina óákveðna . Menntað borg - arfólk er yfirleitt hlynnt EB - aðild en rúmlega 90% bænda eru á móti henni . Þá er ungt fólk mun hrifnara af henni en það , sem komið er yfir miðjan aldur .