Úr penna stjórnarmanna LÍ . Erfitt að stýra því sem illa er mælt . Guðrún Ása Björnsdóttir Í pistlunum Úr penna stjórnarmanna LÍ birta þeir sínar eigin skoðanir en ekki félagsins . Framtíðarsýn Það er ánægjulegt að framtíðarsýn nýrrar Heilbrigðisstefnu stjórnvalda til ársins 2030 byggist meðal annars á að árangur heilbrigðisþjónustunnar verði metinn skipulega . Átt er við gæði þjónustunnar , öryggi hennar , hversu aðgengileg hún er og hvað hún kostar . Einnig er lögð áhersla á mannaflaspár , það er þörf fyrir starfsfólk , og aðra lýðfræðilega þekkingaröflun . Þótt fyrr hefði verið myndu sumir segja . Grundvöllur þess að verja auknum fjármunum í heilbrigðiskerfið er að leggja spilin á borðið og leikreglur samdar um að sjúklingurinn og þarfir hans séu í fyrsta sæti . Jafnframt þarf að gæta að þörfum þess fjölmenna hóps sem helgar heilbrigðismálum ævistarf sitt . Leikur að tölum Þegar grunninnviðir samfélagsins eru bornir saman milli landa eru hagtölur alltaf skammt undan . Gjarnan er gripið til hlutfalls af vergri landsframleiðslu og þá einkum þegar útgjöld eru mæld . Þessi mælikvarði er notaður til að meta umfang vegaframkvæmda , útgjöld til menntamála og síðast en ekki síst útgjöld til heilbrigðismála . Fjölmennasta undirskriftasöfnun Íslandssögunnar var áskorun um að auka útgjöld hins opinbera til heilbrigðisþjónustu úr tæplega 8% í 11% af vergri landsframleiðslu . Þessi mælikvarði er góður til að meta fjármuni sem lagðir eru til heilbrigðisþjónustu en hann mælir ekki árangur heilbrigðisþjónustunnar . Þannig eru Bandaríkin til að mynda sú þjóð sem ver mestu í heilbrigðisþjónustu af ríkjum OECD en þó eru Bandaríkjamenn langt frá því að vera heilbrigðastir allra í flestum skilningi þess orðs . Norðurlöndin , þar með talið Ísland , hafa varið töluvert minni fjármunum til heilbrigðisþjónustunnar um árabil en uppskera engu að síður mikið langlífi og færri lífsstílssjúkdóma er flestar aðrar þjóðir . Hér hefur aldurssamsetning þjóða einnig veruleg áhrif , enda eru Íslendingar ung þjóð í alþjóðlegum samanburði lýðfræðinnar þótt við eldumst tiltölulega hratt næsta aldarfjórðunginn . Vegna skorts á góðum opinberum mælikvörðum á Íslandi er hætt við að umræðan byggi á of einföldum viðmiðum svo sem hlutdeild framlaga af landsframleiðslu sem segja litla sögu um gæði , þjónustu eða rétta mönnun kerfisins . Í ljós kemur að heildstæð mannaflaspá fyrir heilbrigðiskerfið var unnin af Hagfræðistofnun Háskóla Íslands árið 2006 . Það var stórt skref í rétta átt en hefur ekki verið fylgt eftir . Því er öll umræða um mönnun heilbrigðiskerfisins byggð á tæplega 15 ára gömlum gögnum . Illu heilli er nánast ógerningur að henda reiður á því hver þörfin er á sérfræðingum eftir einstökum sérgreinum eða á almennum læknum til framtíðar . Skortur á grunnupplýsingum hamlar verulega getu okkar til að ræða framtíðarskipan heilbrigðiskerfisins auk þess sem það veitir ungum læknum litla leiðsögn um það hvaða kostir eru þeim bestir til framtíðar . Vandaðir mælikvarðar , gagnasöfnun og túlkun þeirra er grunnur að árangursríkri gæðastjórnun en við úrvinnslu gagna má ekki gleyma því sem erfitt er að mæla ; virði þekkingar , faglegar ákvarðanir , reynslu og mannleg samskipti . Þar gegna læknar lykilhlutverki . Heilbrigðiskerfið verður ekki skilvirkt og öruggt án aukinnar aðkomu þeirra . Læknar hafa gegnum tíðina haft sig of lítið í frammi þegar kemur að stjórnun og stefnumótun í heilbrigðiskerfinu en það er að breytast . Læknar vilja koma meira að skipulagi starfsumhverfis síns en koma nú oftar en ekki að lokuðum dyrum . Allar stéttir innan heilbrigðiskerfisins eru þjóðarverðmæti en læknirinn er leiðtogi sem ber lokaábyrgð á sjúklingunum í því þverfaglega teymi sem heilbrigðiskerfið byggir á . Niðurlag Nauðsynlegt er að meta að verðleikum reynslu og skoðanir lækna innan heilbrigðiskerfisins í allri framtíðarskipulagningu . Við búum að fjölmörgum gríðarlega vel menntuðum sérfræðilæknum sem hafa sótt þekkingu og reynslu víða að úr heiminum og það er öllum til tekna að nýta þessa auðlind . Það er ekkert því til fyrirstöðu og mjög mikilvægt að reglulega verði unnin mannaflaspá fyrir heilbrigðisþjónustu . Vönduð þarfagreining og mannaflaspá stuðlar að auknu öryggi sjúklinga , byggir undir ákvarðanir ungs fólks um námsval auk þess að koma í veg fyrir álagstoppa við mönnun einstakra sérgreina og annarra hópa innan heilbrigðiskerfisins . Að sama skapi munu skýrari , opinberir mælikvarðar um heilbrigðiskerfið stuðla að uppbyggilegri umræðu og tillögum að úrbótum innan þess . Heilbrigðiskerfið er of mikilvæg grunnstoð í samfélaginu til þess að þróun þess byggi á úreltum upplýsingum eða götum í gagnasöfnum sem við ættum hæglega að geta stoppað í .