Frumvarp um tollkvóta nær ekki markmiðum ráðherra 29. nóvember 2019 Félag atvinnurekenda hefur skilað atvinnuveganefnd Alþingis umsögn um nýtt frumvarp Kristjáns Þórs Júlíussonar , sjávarútvegs - og landbúnaðarráðherra , um breytingar á úthlutun tollkvóta fyrir búvörur . Fulltrúar FA fylgdu umsögninni eftir á fundi atvinnuveganefndar á þriðjudag . Ráðherra hefur sagt að tilgangur frumvarpsins sé að neytendur njóti „ aukins vöruúrvals , lægra vöruverðs og aukinnar samkeppni á markaði með landbúnaðarvörur . “ Þetta telur FA gott markmið , en dregur stórlega í efa að ákvæði frumvarpsins hafi í för með sér að því verði náð . Verðlækkun til neytenda aðeins tímabundinÍ fyrsta lagi er í frumvarpinu gert ráð fyrir að haldið verði áfram að bjóða út tollkvóta , en með breyttri aðferð . FA telur að með hinni nýju aðferð sé líklegt að í fyrstu tollkvótaútboðunum lækki það verð , sem innflytjendur greiða fyrir tollkvóta . Ávinningur fyrirtækja og neytenda af slíkri lækkun sé þó eingöngu tímabundinn . Til lengri tíma hafi útboðsgjaldið , sem innheimt er fyrir innflutningsheimildirnar , tilhneigingu til að leita jafnvægis í tölu sem er rétt undir kostnaði innflytjenda af því að flytja viðkomandi vöru inn á fullum gjöldum . „ Engin ástæða er til að ætla að langtímaþróunin verði önnur , þótt breytt útboðsaðferð verði notuð . Þannig mun áframhaldandi uppboð á tollkvóta áfram éta upp smám saman ávinning fyrirtækja og neytenda af því tollfrelsi sem samið hefur verið um í alþjóðasamningum og stjórnmálamenn halda gjarnan fram þegar vel liggur á þeim að eigi að stuðla að lægra vöruverði og meiri samkeppni , “ segir í umsögn FA . Þá bendir félagið á að útboð á tollkvóta brjóti gegn samningi Íslands og Evrópusambandsins um gagnkvæmar tollaívilnanir . Hvernig á að bregðast við skorti ? Í öðru lagi á að afnema heimild landbúnaðar - og sjávarútvegsráðherra til að gefa út svokallaðan skortkvóta , opna innflutningskvóta á lægri tollum , ef skortur er á tilteknum búvörum á hæfilegu verði . Þess í stað er í frumvarpinu tæmandi upptalning á vörum , sem fluttar skulu inn á lægri tollum á tilteknum tímabilum og er þá stuðst við þá opnu tollkvóta sem gefnir hafa verið út undanfarin ár . Þetta telur FA að sumu leyti ekki fráleita tillögu , þar sem stjórnsýslan við útgáfu opinna tollkvóta hafi verið meingölluð . Þeim athugasemdum sem FA gerði við drög atvinnuvegaráðuneytisins að frumvarpinu , um að þau myndu óbreytt þrengja mjög að innflutningi kjöts þar sem ekki væri gert ráð fyrir neinum opnum tollkvóta fyrir kjötvörur , var mætt að hluta og er nú gert ráð fyrir að ráðherra gefi út opinn tollkvóta fyrir 400 tonn af svínasíðum árlega . FA telur hins vegar ljóst að tollkvótar samkvæmt samningi Íslands og Evrópusambandsins muni ekki rúma þörf næstu ára fyrir innflutning á nautakjöti og alifuglakjöti og leggur til að gefinn verði út a.m.k. 200 tonna opinn tollkvóti fyrir hvora kjöttegund . FA telur jafnframt að hæpið sé að miða við útgáfu opinna tollkvóta undanfarin ár , þar sem þeir hafi byggst á mjög þröngri túlkun á núgildandi lögum . Fá innlendir framleiðendur frítt spil ? Í þriðja lagi telur FA að misráðið sé að fella út úr búvörulögum alla möguleika á að lækka tolla ef skortur er á tilteknum vörum . Það geri ómögulegt að bregðast við skorti sem ekki sé árstíðabundinn og til kominn til dæmis vegna náttúruhamfara , uppskerubrests eða af mannavöldum . Sem dæmi um hið síðastnefnda rifjar FA upp þegar afurðastöðvar fluttu út lambakjöt og drógu þannig úr framboði , sem leiddi til hærra verðs innanlands , jafnframt áform Mjólkursamsölunnar um að selja smjör ódýrt til útlanda til að halda uppi verðinu á því innanlands . „ Ef enginn möguleiki er á að bregðast við skorti , sem þannig er til kominn , gefur það innlendum framleiðendum frítt spil um að stýra framboðinu og ná því verði sem þeim sýnist út úr verzluninni og neytendum , sérstaklega ef lítill eða enginn tollfrjáls innflutningskvóti er fyrir hendi á viðkomandi vöru til að viðhalda einhverri samkeppni frá innflutningi , “ segir í umsögn FA . Vill Alþingi að skortur komi reglulega upp ? Þar segir jafnframt : „ Spurningin sem Alþingi þarf að svara er sú , hvort það kjósi að reglulega komi upp tilvik þar sem framboð af búvöru er langtum minna en eftirspurn , sem veldur verðhækkunum og gengur þvert gegn sjónarmiðum um fæðuöryggi . Eins og þetta frumvarp er gert úr garði , er nokkuð öruggt að slík tilvik munu koma upp . “