Förum saman á bókasafnið og veljum bækur . Þannig sýnum við að bækur og lestur eru mikilvæg . Nýlega voru birtar upplýsingar um árangur íslenskra nemenda í PISA-könnunum árið 2018 . PISA er stór alþjóðleg könnun sem 79 lönd taka þátt í . Í niðurstöðunum kom fram að meðalskor íslenskra unglinga í lestri / lesskilningi er 474 stig og að þar er Ísland í 35. sæti af 79 löndum . Meðaltalið meðal ríkja í Efnahags - og framfarastofnuninni , OECD , var 487 stig . Á Íslandi var skor drengja 454 stig og stúlkna 494 stig . Samkvæmt könnuninni geta 34% íslenskra drengja ekki lesið sér til gagns og 19% stúlkna . Af hinum þjóðunum á Norðurlöndunum skora Finnar best og eru með meðalskor upp á 520 stig og eru í sjöunda sæti af 79 löndum sem taka þátt í PISA . Finnskar stúlkur eru í þriðja sæti með skor upp á 546 stig og finnskir drengir eru með skor upp á 495 stig og eru í 9. sæti . Hin löndin á toppnum með Finnlandi eru Kína með 555 stig og Singapúr með 549 stig . Á botninum eru síðan eftirfarandi lönd : Filippseyjar með 340 stig og Dóminíska lýðveldið með 342 stig . Í náttúrufræði erum við með 475 stig og erum númer 35 af 79 löndum og í stærðfræði erum við með 495 stig og númer 26 af 79 löndum . Þetta er grafalvarleg staða og við verðum að taka okkur verulega á ef við eigum að geta snúið vörn í sókn . Mikilvægt er að nota vísindi sem útgangspunkt fyrir þær aðgerðir sem verður ráðist í . Það sem þarf að mínu mati að gera er m.a. : 1 . Efla hreyfingu . Láta öll börn / unglinga í leik - og grunnskólum hreyfa sig í 60 mínútur á dag . Hreyfing er jákvæð fyrir taugakerfið , heilsu og vellíðan . 2 . Efla samveru – gefa okkur tíma til að njóta stundar saman hvort sem það er í góðu yfirlæti heima við eða í sundlauginni . Samvera er jákvæð fyrir taugakerfið og vellíðan . 3 . Lesa fyrir börn frá unga aldri . Það að lesa fyrir börn er jákvætt fyrir málþroska þeirra og áhuga á bókum . Förum saman á bókasafnið og veljum bækur . Þannig sýnum við að bækur og lestur eru mikilvæg . 4 . Tala meira við börnin , ekki gleyma strákunum . Heyra hvað þau voru að fást við og hvernig gekk í skólanum . Það að foreldrar / forráðamenn sýni áhuga er mikilvægt . 5 . Brjóta lestrarkóðann . Kennum bókstafi / þeirra hljóð í upphafi lestrarnáms . Rannsóknir sýna mikilvægi þess að kunna bókstafi og hljóð þeirra til þess að börnin nái að brjóta lestrarkóðann . 6 . Kalla fram ástríðuna hjá kennurum í þeirra mikilvæga starfi . 7 . Útivist – gönguferðir – fjöruferðir . Brjótum upp skólahversdaginn með skemmtilegum og áhugaverðum gönguferðum um nágrennið . 8 . Setja lestur í forgang í skólunum fyrstu 1 - 3 árin . Sjá til þess að allir nái að brjóta lestrarkóðann ( fyrir utan þau 3 - 5% sem af lífeðlisfræðilegum ástæðum eiga í lestrarvanda ) . 9 . Tryggja hjálp við heimanám í skólunum fyrir þau sem ekki fá hjálp heima . 10 . Hætta að mæla leshraða . Mæla frekar hversu margar bækur las barnið síðasta mánuð og hvaða þrjár voru skemmtilegastar . 11 . Búa til og nota góðar lestrarbækur með mismunandi erfiðleikastig í skólanum . Á hverju stigi þyrfti að vera hægt að velja úr 20 áhugaverðum bókum . 12 . Skapa áhuga , veita áskoranir miðað við færni . 13 . Fjarlægja snjallsímana úr skólanum – ný rannsókn sýnir fram á „ spekileka “ ( e. „ brain-drain “ ) þegar síminn er nálægt barninu . Sem sagt tekur vitsmunagetu og vinnuminni . 14 . Auka þjálfun á mikilvægum þáttum náms . Það er samfélagslegt verkefni , við þurfum að gefa okkur tíma . Hermundur Sigmundsson er prófessor við Háskólann í Reykjavík og Tækni - og vísindaháskólann í Þrándheimi . hs@ru.is