Flugur 293 Bölvuð talvan 1 . Einu sinni sem oftar var orðið tölva til umræðu í útvarpsþættinum Daglegt mál — eða réttara sagt hin algenga ( algengari ? ) mynd þess talva . Umsjónarmaður þáttarins sagði þá eitthvað á þá leið að tækið héti tölva en ekki talva af því að það yrði ( eða ætti að verða ? ) v-hljóð - varp í þessu orði ( eða falli ) sem breytti a í ö . Þar með var málið afgreitt og hægt að snúa sér að næsta dagskrárlið . Nú minnir mig að Sigurður Nordal hafi búið þetta orð til og ætlast til þess að það héti tölva , rétt eins og völva ( og þá hefur hann sjálfsagt haft í huga völvuna í Völuspá ) . Með hliðsjón af þessu má e. t . v . ráð - leggja mönnum að nota myndina tölva fremur en talva . Menn verða þá að reyna að læra það utan að , ef svo má segja , því að það er greinilega ekkert í málkennd manna sem segir þeim að orðmynd eins og talva geti ekki gengið . M. ö . o . , v-hljóðvarp virðist vera óvirkt þarna . Og hvort sem okkur líkar betur eða verr , held ég að það sé næsta tilgangslítið að fyrirskipa mönnum að beita hljóðvarpi við til - tekin skilyrði . Að svo miklu leyti sem hljóðvörp eru enn virk eða Hfandi í íslensku sem ( hljóðkerfislegar eða beygingarlegar ) reglur , eru þau ómeðvituð , hluti af málkenndinni eða hinni ómeðvituðu mál - kunnáttu . Þess vegna geta menn í raun og veru ekki ákveðið að beita þeim stundum og stundum ekki eftir geðþótta án þess að brjóta þær ómeðvituðu reglur sem gilda í þeirra eigin máli . Þess vegna getur víst enginn sagt við * talum svona í þessum * dalum eða þ. u . 1. , og þegar bandaríski málfræðingurinn Randa Mulford kenndi við Háskóla Is - lands , þá kölluðum ( ekki * kalluðum ) við hana Röndu ( ekki * Randu ) ( sjá annars nánar um þetta hjá Eiríki Rögnvaldssyni 1981 ) . 2 . En það er ýmislegt forvitnilegt um orð sem hafa bæði a ( eða ö ) ° g v og þessari flugu er ætlað að vekja athygli manna á því . Ef það væri nú rétt t . d. að v-hljóðvarp væri undatekningarlaust virkt , mætti búast við því að tökuorðið salvi ( sbr. varasalvi ) yrði * sölvi í íslensku ( og þá líka * varasölvi ) en þess eru engin dæmi svo að ég viti . Það bendir til að v-hljóðvarp sé veikt eða dautt . En nú kynni einhver að spyrja : Ef v-hljóðvarp er dautt í íslensku ,