Ísafold , 28. jan. 1885 , 12. árg. , 4. tbl. , forsíða : Sæluhús gengdu áður miklu hlutverki fyrir ferðamenn . Ísak Ingimundarson austanpóstur skrifar hér um Sigurbjörn sæluhúsvörð á Kolviðarhóli og finnst hann ekki eins góður og fyrirrennari hans . En þar á móti hefi ég ávallt komið til Jóns og þegið hjá honum beina , og hef ég vel fundið , hvers virði það var að geta flúið til hans , eins oft og ég þarf að afar yfir Hellisheiði . En Sigurbjörn er launaður af almannafé fyrir það að sitja í þjóðbraut , þótt fæstir vilji né geti neitt við hann skipt . Meðferð hans á gamla sæluhúsinu er ekki góð , og ótrúlegt að hann hafi haft leyfi til þess ; en ef það er ekki , þá ætti hann að hafa ábyrgð á því . Ísafold , 4. feb. 1885 , 12. árg. , 6. tbl. , bls. 23. : Sigurður Vigfússon segir forfeður okkar hafa kunnað ýmislegt fyrir sér í stórvirkum og það sjáist fyllilega á Sturlungu að brú hefur verið áður fyrr á Hvítá í Borgarfirði , sem líklega var af mönnum gerð . Nú ætli Borgfirðingar aftur að taka sig saman og brúa Hvítá og sé það manndómsfyrirtæki og þarfaverk . Bl . Eins og kunnugt er , var sættafundurinn lagður við “ Hvítárbrú ” milli Kolbeins unga og Gissurar Þorvaldssonar og Órækju , út af vígi Snorra Sturlusonar ; þar voru biskupar báðir og ábóti og Sturla Þórðarson og fl. ( Sturl . Þaðan yfir hálsinn , og út og niður að Hurðarbaki , sem stendur að sunnanverðu við Hvítá . Klöppin að sunnanverðu er lengri , og nær langt út í ána , en er lægri en sú að norðanverðu . Í Síðumúla hafa þeir Órækja fremur verið , af því þar var meiri bær og betri gistingarstaður , og þó allskammt . En til merkis eru sýndarholur , sem klappaðar hafa verið ofan í bergið og settir þar í járnbútar eða krókar til að festa í kaðlana . Upp á Bjarnafossi er og gott brúarstæði ; áin fellur þar í gljúfrum . Þar var brú á 11. öld , ( sjá Heiðarvígas.bl. 359 ) ; en munnmæli eru , að það hafi verið steinbogi , og er til um það saga . Ég skal enn geta þess , að Brúarreykir er næsti bær fyrir neðan Síðumúlaveggi , og þó eigi allskammt niður með Hvítá . Ef þeir hafa brúna á Kláffossi , getur hún orðið notið af langferðamönnum , hvort heldur þeir fara Bröttubrekku eða Holtavörðuheiði . Þegar ekki er nema um eina brú að ræða á allri Hvítá , þá er þessi staður sá langhentugasti að því leyti , að það er nær í miðju héraðinu . Eru því líkindi til , að landstjórnin mundi vilja styrkja þetta þarflega fyrirtæki . Sigurður Vigfússon . Ísafold , 13. maí 1885 , 12. árg. , 21. tbl. , bls. 82. : Jón Magnússon frá Heynesi fékk vinnu við vegabætur eftir að pótsmeistaranum þóknaðist ekki lengur að hafa hann fyrir póst . Í ljósi reynslu sinnar lætur hann hér í ljós sína einföldu og hreinskilningslegu skoðun um hvernig vegabótum sé best fyrir komið . Með því að mjög oft er við breytilegt landslag og jarðlag að eiga , þá verður að haga aðferð eftir ástæðum . En þar sem ekki verður við komið að leggja veg eftir holtahryggjum , þá er mikil nauðsyn að vanda vel þær upphleyptu brýr , sem ekki verður hjá komist að gera , bæði yfir lautir , urðir og votlendi , og er þá óefað flórlegging með vandvirkni langbest , þó dýr sé , með bogadreginni laut milli kanta vegarins eftir honum . Mér hefir skilist , að með ákvörðuninni um fimm álna breiðan veg væri svo til ætlast , að nota skuli vegina út á jaðra , en það er fyrirmunað með því að hafa þennan háa hrygg í miðjunni . – Svona er sannfæring mín að happadrjúgastur hefði vegur orðið á þessu svæði , þar sem sneitt er hjá öllum hraunsnögum , bleytum og vötnum . Einungis mun verst að fást við mjög fúna jörð og moldarmóa . Jón Magnússon frá Heynesi . Austri , 17. júní 1885 , 2. árg. , 11. tbl. , forsíða : Austri hvetur til brúargerðar á Þjórsá og Ölfusá . Betra sé að landsfé sé notað til stórframkvæmda heldur en að því sé sundrað til ýmissa smáverka . Fáein orð um vegabætur . Eitt af þeim fyrirtækjum sem þannig virðast að vera á sig komin , eru brúarbyggingarnar á Þjórsá og Ölfusá . Öllum sem litið hafa til þessa máls hlýtur að vera full-ljóst hver þörf og nauðsyn er á þessum vegabótum . Árnar eru með mestu ám á landi hér , hvergi reiðar í byggð og ekki ferjugengar nema á þremur stöðum hver á , og þó ekki ætíð . Loftslag er þar rigningasamt og landslag víðast flatt og votlent ; vegir eru því víðast slæmir en þó langir til aðdrátta , og fjöldi af stórum og vondum vatnsföllum yfir að fara , öllum óbrúuðum . Fyrir því neyðast bændur þar , til að hafa mikinn hesta fjölda , meiri en ella þyrfti , en hesta fjöldi skemmir löndin mjög bæði vetur og sumar og gjörir aðra búfjáreign miklum mun valtari og erfiðari , og langtum arðminni , einkum í þröngbýlum , afréttarlitlum sveitum . d. Jökulsá á Brú , Skjálfandafljót o . Nei , hinn umræddi styrkur ætti að meiri hluta að vera tillag , en minna hluta lán . Nú er tillagið frá landssjóð til gufuskipsferðanna orðið alls hátt á 200.000 króna , og svipuð fjárupphæð er nú komin í fjallvegi , sem eru þó misjafnlega af hendi leystir . Um fjallvegabætur í þessum héruðum , sem áður voru nefnd , sem landssjóður leggi fé til , mun ekki vera að tala , nema Hellisheiði eina , og notin sem íbúar þeirra hafa af strandfararskipum eru lítil í samanburði við fólkstölu og fjármagn þar , meðan þeir hafa ekki greiðari landveg en enn þá er vestur til Reykjavíkur . Það er því mjög margt sem mælir með því , að þessu nauðsynjamáli Sunnlendinga verði sem fyrst framgengt , og – einnig margt sem mælir fram með því , að landssjóður verji fé sínu sem helst til eflingar þeim störfum , sem krefjast mikilla fjárframlaga , sem trygging er fyrir að vel verði af hendi leyst og sem velferð landsins alls eða heilla héraða þess er undir komin . Þjóðólfur , 27. júní 1885 , 37. árg. , 25. tbl. , forsíða : Sighvatur Árnason alþingismaður hvetur til brúargerðar á Þjórsá og Ölfusá . Eigi það að ganga á undan öðru til umbóta . Þjórsá og Ölvesá . ( Áskorun frá alþ.m. Sighvati Árnasyni ) . Til gufuskipanna er sérstaklega lagt úr landssjóði á hverjum 2 árum 36 þús. kr. og til fjallvega og annarra vegabóta 40 þús. kr. , alls 76 þús. kr . Rangárv . og Árness . , allt svo lengi að ekki eru brúaðar sundárnar . Öllu þessu eru menn nú farnir að veita betri eftirtekt en áður , enda hefir á þessum árum færst talsvert líf og fjör í verslun landsmanna , svo að menn smátt og smátt skoða betur og vetur hvað til hags og umbóta horfir og kleyft er að gjöra til að ryðja þeim torfærum úr vegi , sem mest standa fyrir þrifum . Það er vonandi að Alþingi sannfærist betur og betur um nauðsyn þessa fyrirtækis og að ekki dragist til lengdar , að það láti til sín taka um slíkt mál , sem heilum landsfjórðungi stendur fyrir þrifum ; og yfir höfuð að það sjái þann kost bestan að ryðja sem best samskiptunum braut , hvar sem vera skal á landinu . Að öll þau héruð , sem eiga hlut að þessu brúarmáli , láti ekki hjá líða að skora á í hönd farandi alþingi að leggja fé til brúargjörðar á Þjórsá og Ölvesá og annast um framkvæmd fyrirtækisins svo fljótt sem verða má . 2 . Ef Þingvallafundur verður haldinn á undan alþingi , að notað sé það tækifæri til samtaka um að útbúa brúarmálið á fundinum og afgreiða það þar fyrir héraðanna hönd til þingsins . Þjóðólfur , 18. júlí 1885 , 37. árg. , 28. tbl. , bls. 110 : Alþingi felldi frumvarp sem gert hefði að verkum að landssjóður kostaði allar vegabætur á aðalpóstleiðum . Vegamálið og auglýsingamálið á Alþingi . Eftir Heyranda í holti . Af þeim frumvörpum , sem felld hafa verið á þinginu , er vert að geta tveggja . Í sama strenginn tók landshöfðingi . Á sama máli voru og Þ.G. og Þ. M. En J. Ólafss. kvaðst ekki geta fallist á skoðun E. Briems í þessu máli . Heppilegast væri fyrir oss , sem höfum þing svo sjaldan , og svo stutt í hvert skipti , að hugsa ekki um að vera að koma á stórum lagabálkum í einu , fyrr en nægur undirbúningur væri fenginn , en þessi undirbúningur fengist einmitt best með því að kippa hinu bráðnauðsynlegasta í lag með smálögum , enda væri nú farið að hafa þá aðferð ó landbúnaðarlagamálinu . Ef það nær eigi samþykki þingsins , mætti að minnsta kosti ætlast til þess af þinginu , að það veitti með fjárlögum ríflega fé til vegabóta á póstvegunum . ¿ ¿ . Ísafold , Viðaukablað 2. sept. 1885 , 12. árg. , 38. tbl. , forsíða : Á sýslufundum í Árnessýslu koma vegamál mikið við sögu . 9 . Sýslunefndarmaður Stokkseyrarhrepps vakti máls á því til athugunar fyrir nefndina síðar meir , að sér væri kunnugt , að kring um árið 1860 hefði verið stofnaður vegabótasjóður fyrir Árnessýslu af erfingjum Johnsens sál . Til að samrýma þessar uppástungur hinna ýmsu hreppa var kosin 5 manna nefnd , og laði hún síðar á fundinum fram tillögur sínar , sem voru samþykktar með litlum breytingum . Var síðan amtsráðinu send skrá yfir hreppavegi sýslunnar . Þá var rætt um sýsluvegi sýslunnar . að hinn svo nefndi Ásavegur verði framlengdur yfir Merkurhraun að Nautavaði á Þjórsá . Nefndin bætti 6 mönnum inn í skýrslur hreppstjóranna . kr. 1.612,00 Eftirstöðvar af f. á . . til aðgjörðar á póstvegunum frá Torfeyri að Laugardælum ¿ ¿ ¿ 150.00 b . 60.00 d. til framhalds vegarins í Grímslækjarhrauni ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ 60.00 e. til Melabrúarinnar ( nl . 150.00 h. til Ósavegarins ( þar í fólgin endurborgun á láni f. á . til Kárastígs í Þingvallasveit ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ... 320.00 j . 40.00 n. til timburflaka fyrir framan Bitru ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ 20.00 o . Þar sem engri af þessum vegabótum mætti fresta , vegna ótíðarinnar næstl . 31 . Björn bóndi Jörgensson á Þurá í Ölvesi hafði kvartað yfir skemmdum á Þurármýri , þar sem sýsluvegur liggur yfir og hún er óbrúuð , og beðið um brú yfir þetta svæði . Til aðstoðar oddvita við þessa undirboðsþing voru kosnir nefndarmennirnir úr Sandvíkur - Hraungerðis - og Þingvalla-hreppum . Nefndinni hafði borist , að búendur í Flóagaflshverfi og nokkrir búendur í Kaldaðarneshverfi hefðu á útlíðanda slætti f. á . í ruðningahátíð teppt í aðalvatnsrúmið á Melabrú og með því skemmt brúna að miklum mun , og sannaðist nú að þetta væri satt . Nefndin lét í ljósi megna óánægju yfir , að þetta hefði átt sér stað óátalið undir handarjaðri lögreglustjórans , en lét sér þetta sinn lynda , að hinir seku inni af hendi 25 dagsverk í vinnu að Melabrúnni og lýsi sekt sinni yfir í blaðinu “ Ísafold ” . Nefndarmaður Sandvíkurhrepps hefir ábyrgð á , að þessu sé fullnægt . Austri , 11. des. 1885 , 2. árg. , 27. tbl. , bls. 106 : “ Mæra-Karli ” finnst menn fara offari í brúarmálinu . Brýr á Þjórsá og Ölfusá séu ekki eins bráðnauðsynlegar og sumir vilja meina , og ekki sé rétt að láta landssjóð borga brúsann . fyrr en þær væru gerðar færar með einhverju móti ” ( eru þær nú ófærar með öllu móti ? ) Eftir öll þessi stóryrði er furða , hvað lítið verður ágengt í málinu ; meiri hluti ( neðri deildar ) Alþingis getur enn ekki sannfærst um að rétt sé “ að afgreiða málið með fjöri og fylgi ” , og forsprakkar þess geta ekki fagnað því , að framfaraglamrið í brúasinnum hafi látið svo hátt í eyrum þingmanna , að þeir hafi ekki gætt nauðsynlegrar varúðar í þessu mikla vandamáli , en með því að mér finnst allt of lítið hafa verið ritað um það af þeim , sem ísjárvert þykir að verja allt að 200.000 kr. úr landssjóði til að brúa þessi 2 vatnsföll , þá vil ég gera nokkrar athugasemdir um brúamál þetta , sem sannarlega á það skilið , hvernig sem á það er litið , að því sé alvarlegur gaumur gefinn , þar sem hér er annars vegar um að ræða miklu stærri útgjöld úr landssjóði , heldur en hingað til hefur verið varið til nokkurs einstaks fyrirtækis , en hins vegar um þau stórvirki , sem í útlöndum eru sjálfsagður vísir til stórkostlegra framfara , og margur kann því að ætla , að enginn kostnaður sé til sparandi , og sjálfsagt sé fyrir hvern “ framfaramann ” að vera hlynntur . En er nú gjörlegt að gefa þeim svona mikið í þessu skyni , eða hafa þeir heimting á því ? En – allt fyrir þetta – væri það í raun og veru svo sem brúasinnar virðast ætla , að brýrnar mundu gera Sunnlendingafjórðungi svo ómetanlegt gagn , að sá landshluti tæki svo stórvægilegum framförum , að allt landið lyftist við það á æðra stig í velmegun og hverskyns blóma . Þær mundu greiða fyrir samgöngunum og gera verslunarviðskiptin hægri á líkan hátt og þegar menn fá nýjan verslunarstað nær sér en verið hefur , sem venjulega er talsverður hagur fyrir reglumenn , en oft til hins mesta ófarnaðar fyrir tóbaks-elgi , vínsvelgi og kaffibelgi . Að þessir menn , sem lengsta kaupstaðarleið eiga hér á landi ( Vestur-Skaftfellingar ) kynnu að hafa nokkurt gagn af brúnum að því er sauðfjárverslun snertir , er líklegt ; þótt hætt sé við , að hún yrði ætíð stopul vegna hinna mörgu og vondu jökulvatna á leiðinni , sem ekki er umtalsmál að brúa , með því að hafa svo breytilega farvegi . Án þess að ég vilji draga í efa , að brýrnar mundu auka viðskipti manna og fjörga félagslífið á ýmsan hátt , þá er ég mjög hræddur um , að umbreyting sú , sem þær mundu gera á högum landsmanna yfir höfuð að tala , og sérstaklega á kjörum sveita þeirra , er mest mundu nota þær , verði langtum minni en brúasinnar gera sér í hugarlund , og þeir meig lengi bíða eftir allri þeirri velgengni , búsæld og blóma , sem þeir þykjast sjá í anda sem vísan ávöxt af brúnum . Og undarlegt er , að bæði þessi greinarhöfundur og flytjendur málsins á alþingi skuli segja , að sýslunum sé ofvaxið að taka lán til brúagerðarinnar , þar sem þær kosta árlega svo mikið til ferjutollanna , sem þær nú gera . Hafnaleysið er þó svo mikill ókostur á sýslum þessum , að vel mætti leggja eitthvað meira til vegabóta á aðalvegum á þeim af landssjóði , heldur en lagt er til sýsluvega í þeim héruðum , sem hafa greiðari skipaleiðir og betri hafnir . ( Það gæti t . Þessi hugmynd er álitleg . Það skal ég játa , en eins og ég hefi drepið á hér að framan , er hún eigi svo framkvæmileg sem hún lýtur vel út við fyrsta álit . Samkvæmt þessu vil ég láta sýslunefndirnar í Árness - og Rangárvallasýslum standa fyrir brúargerðinni á Ölvesá og Þjórsá og öllu viðhaldi brúnna , en landssjóð vil ég láta veita þeim lán með bestu kostum og mér sýnist jafnvel landssjóður vel mega styrkja þetta stórkostlega og mikilvæga fyrirtæki með beinu tillagi eða gjöf að nokkrum hluta , ef hlutaðeigandi sýslubúar sýna góðan vilja í því að taka upp á sig meiri hluta kostnaðarins . Ég er sannfærður um , að brúarmálinu hefði þokað betur áleiðis en komið er , hefðu sýslurnar ekki verið of heimtufrekar við landssjóð , því að öðrum landsbúum mun seint skiljast , að rétt sé að láta þær fá 200.000 kr. eða meira að gjöf úr landssjóði til að brúa sínar ár , en aðrar sýslur fái ekkert , ( nema ef til vill sem lán ) til að brúa sínar , og sumar ekki einu sinni neitt fé til nauðsynlegustu fjallvegabóta . Mæra-Karl . Tenging í allt blaðaefni ársins 1885 Ísafold , 28. jan. 1885 , 12. árg. , 4. tbl. , forsíða : Sæluhús gengdu áður miklu hlutverki fyrir ferðamenn . Ísak Ingimundarson austanpóstur skrifar hér um Sigurbjörn sæluhúsvörð á Kolviðarhóli og finnst hann ekki eins góður og fyrirrennari hans . En þar á móti hefi ég ávallt komið til Jóns og þegið hjá honum beina , og hef ég vel fundið , hvers virði það var að geta flúið til hans , eins oft og ég þarf að afar yfir Hellisheiði . En Sigurbjörn er launaður af almannafé fyrir það að sitja í þjóðbraut , þótt fæstir vilji né geti neitt við hann skipt . Meðferð hans á gamla sæluhúsinu er ekki góð , og ótrúlegt að hann hafi haft leyfi til þess ; en ef það er ekki , þá ætti hann að hafa ábyrgð á því . Ísafold , 4. feb. 1885 , 12. árg. , 6. tbl. , bls. 23. : Sigurður Vigfússon segir forfeður okkar hafa kunnað ýmislegt fyrir sér í stórvirkum og það sjáist fyllilega á Sturlungu að brú hefur verið áður fyrr á Hvítá í Borgarfirði , sem líklega var af mönnum gerð . Nú ætli Borgfirðingar aftur að taka sig saman og brúa Hvítá og sé það manndómsfyrirtæki og þarfaverk . Bl . Eins og kunnugt er , var sættafundurinn lagður við “ Hvítárbrú ” milli Kolbeins unga og Gissurar Þorvaldssonar og Órækju , út af vígi Snorra Sturlusonar ; þar voru biskupar báðir og ábóti og Sturla Þórðarson og fl. ( Sturl . Þaðan yfir hálsinn , og út og niður að Hurðarbaki , sem stendur að sunnanverðu við Hvítá . Klöppin að sunnanverðu er lengri , og nær langt út í ána , en er lægri en sú að norðanverðu . Í Síðumúla hafa þeir Órækja fremur verið , af því þar var meiri bær og betri gistingarstaður , og þó allskammt . En til merkis eru sýndarholur , sem klappaðar hafa verið ofan í bergið og settir þar í járnbútar eða krókar til að festa í kaðlana . Upp á Bjarnafossi er og gott brúarstæði ; áin fellur þar í gljúfrum . Þar var brú á 11. öld , ( sjá Heiðarvígas.bl. 359 ) ; en munnmæli eru , að það hafi verið steinbogi , og er til um það saga . Ég skal enn geta þess , að Brúarreykir er næsti bær fyrir neðan Síðumúlaveggi , og þó eigi allskammt niður með Hvítá . Ef þeir hafa brúna á Kláffossi , getur hún orðið notið af langferðamönnum , hvort heldur þeir fara Bröttubrekku eða Holtavörðuheiði . Þegar ekki er nema um eina brú að ræða á allri Hvítá , þá er þessi staður sá langhentugasti að því leyti , að það er nær í miðju héraðinu . Eru því líkindi til , að landstjórnin mundi vilja styrkja þetta þarflega fyrirtæki . Sigurður Vigfússon . Ísafold , 13. maí 1885 , 12. árg. , 21. tbl. , bls. 82. : Jón Magnússon frá Heynesi fékk vinnu við vegabætur eftir að pótsmeistaranum þóknaðist ekki lengur að hafa hann fyrir póst . Í ljósi reynslu sinnar lætur hann hér í ljós sína einföldu og hreinskilningslegu skoðun um hvernig vegabótum sé best fyrir komið . Með því að mjög oft er við breytilegt landslag og jarðlag að eiga , þá verður að haga aðferð eftir ástæðum . En þar sem ekki verður við komið að leggja veg eftir holtahryggjum , þá er mikil nauðsyn að vanda vel þær upphleyptu brýr , sem ekki verður hjá komist að gera , bæði yfir lautir , urðir og votlendi , og er þá óefað flórlegging með vandvirkni langbest , þó dýr sé , með bogadreginni laut milli kanta vegarins eftir honum . Mér hefir skilist , að með ákvörðuninni um fimm álna breiðan veg væri svo til ætlast , að nota skuli vegina út á jaðra , en það er fyrirmunað með því að hafa þennan háa hrygg í miðjunni . – Svona er sannfæring mín að happadrjúgastur hefði vegur orðið á þessu svæði , þar sem sneitt er hjá öllum hraunsnögum , bleytum og vötnum . Einungis mun verst að fást við mjög fúna jörð og moldarmóa . Jón Magnússon frá Heynesi . Austri , 17. júní 1885 , 2. árg. , 11. tbl. , forsíða : Austri hvetur til brúargerðar á Þjórsá og Ölfusá . Betra sé að landsfé sé notað til stórframkvæmda heldur en að því sé sundrað til ýmissa smáverka . Fáein orð um vegabætur . Eitt af þeim fyrirtækjum sem þannig virðast að vera á sig komin , eru brúarbyggingarnar á Þjórsá og Ölfusá . Öllum sem litið hafa til þessa máls hlýtur að vera full-ljóst hver þörf og nauðsyn er á þessum vegabótum . Árnar eru með mestu ám á landi hér , hvergi reiðar í byggð og ekki ferjugengar nema á þremur stöðum hver á , og þó ekki ætíð . Loftslag er þar rigningasamt og landslag víðast flatt og votlent ; vegir eru því víðast slæmir en þó langir til aðdrátta , og fjöldi af stórum og vondum vatnsföllum yfir að fara , öllum óbrúuðum . Fyrir því neyðast bændur þar , til að hafa mikinn hesta fjölda , meiri en ella þyrfti , en hesta fjöldi skemmir löndin mjög bæði vetur og sumar og gjörir aðra búfjáreign miklum mun valtari og erfiðari , og langtum arðminni , einkum í þröngbýlum , afréttarlitlum sveitum . d. Jökulsá á Brú , Skjálfandafljót o . Nei , hinn umræddi styrkur ætti að meiri hluta að vera tillag , en minna hluta lán . Nú er tillagið frá landssjóð til gufuskipsferðanna orðið alls hátt á 200.000 króna , og svipuð fjárupphæð er nú komin í fjallvegi , sem eru þó misjafnlega af hendi leystir . Um fjallvegabætur í þessum héruðum , sem áður voru nefnd , sem landssjóður leggi fé til , mun ekki vera að tala , nema Hellisheiði eina , og notin sem íbúar þeirra hafa af strandfararskipum eru lítil í samanburði við fólkstölu og fjármagn þar , meðan þeir hafa ekki greiðari landveg en enn þá er vestur til Reykjavíkur . Það er því mjög margt sem mælir með því , að þessu nauðsynjamáli Sunnlendinga verði sem fyrst framgengt , og – einnig margt sem mælir fram með því , að landssjóður verji fé sínu sem helst til eflingar þeim störfum , sem krefjast mikilla fjárframlaga , sem trygging er fyrir að vel verði af hendi leyst og sem velferð landsins alls eða heilla héraða þess er undir komin . Þjóðólfur , 27. júní 1885 , 37. árg. , 25. tbl. , forsíða : Sighvatur Árnason alþingismaður hvetur til brúargerðar á Þjórsá og Ölfusá . Eigi það að ganga á undan öðru til umbóta . Þjórsá og Ölvesá . ( Áskorun frá alþ.m. Sighvati Árnasyni ) . Til gufuskipanna er sérstaklega lagt úr landssjóði á hverjum 2 árum 36 þús. kr. og til fjallvega og annarra vegabóta 40 þús. kr. , alls 76 þús. kr . Rangárv . og Árness . , allt svo lengi að ekki eru brúaðar sundárnar . Öllu þessu eru menn nú farnir að veita betri eftirtekt en áður , enda hefir á þessum árum færst talsvert líf og fjör í verslun landsmanna , svo að menn smátt og smátt skoða betur og vetur hvað til hags og umbóta horfir og kleyft er að gjöra til að ryðja þeim torfærum úr vegi , sem mest standa fyrir þrifum . Það er vonandi að Alþingi sannfærist betur og betur um nauðsyn þessa fyrirtækis og að ekki dragist til lengdar , að það láti til sín taka um slíkt mál , sem heilum landsfjórðungi stendur fyrir þrifum ; og yfir höfuð að það sjái þann kost bestan að ryðja sem best samskiptunum braut , hvar sem vera skal á landinu . Að öll þau héruð , sem eiga hlut að þessu brúarmáli , láti ekki hjá líða að skora á í hönd farandi alþingi að leggja fé til brúargjörðar á Þjórsá og Ölvesá og annast um framkvæmd fyrirtækisins svo fljótt sem verða má . 2 . Ef Þingvallafundur verður haldinn á undan alþingi , að notað sé það tækifæri til samtaka um að útbúa brúarmálið á fundinum og afgreiða það þar fyrir héraðanna hönd til þingsins . Þjóðólfur , 18. júlí 1885 , 37. árg. , 28. tbl. , bls. 110 : Alþingi felldi frumvarp sem gert hefði að verkum að landssjóður kostaði allar vegabætur á aðalpóstleiðum . Vegamálið og auglýsingamálið á Alþingi . Eftir Heyranda í holti . Af þeim frumvörpum , sem felld hafa verið á þinginu , er vert að geta tveggja . Í sama strenginn tók landshöfðingi . Á sama máli voru og Þ.G. og Þ. M. En J. Ólafss. kvaðst ekki geta fallist á skoðun E. Briems í þessu máli . Heppilegast væri fyrir oss , sem höfum þing svo sjaldan , og svo stutt í hvert skipti , að hugsa ekki um að vera að koma á stórum lagabálkum í einu , fyrr en nægur undirbúningur væri fenginn , en þessi undirbúningur fengist einmitt best með því að kippa hinu bráðnauðsynlegasta í lag með smálögum , enda væri nú farið að hafa þá aðferð ó landbúnaðarlagamálinu . Ef það nær eigi samþykki þingsins , mætti að minnsta kosti ætlast til þess af þinginu , að það veitti með fjárlögum ríflega fé til vegabóta á póstvegunum . ¿ ¿ . Ísafold , Viðaukablað 2. sept. 1885 , 12. árg. , 38. tbl. , forsíða : Á sýslufundum í Árnessýslu koma vegamál mikið við sögu . 9 . Sýslunefndarmaður Stokkseyrarhrepps vakti máls á því til athugunar fyrir nefndina síðar meir , að sér væri kunnugt , að kring um árið 1860 hefði verið stofnaður vegabótasjóður fyrir Árnessýslu af erfingjum Johnsens sál . Til að samrýma þessar uppástungur hinna ýmsu hreppa var kosin 5 manna nefnd , og laði hún síðar á fundinum fram tillögur sínar , sem voru samþykktar með litlum breytingum . Var síðan amtsráðinu send skrá yfir hreppavegi sýslunnar . Þá var rætt um sýsluvegi sýslunnar . að hinn svo nefndi Ásavegur verði framlengdur yfir Merkurhraun að Nautavaði á Þjórsá . Nefndin bætti 6 mönnum inn í skýrslur hreppstjóranna . kr. 1.612,00 Eftirstöðvar af f. á . . til aðgjörðar á póstvegunum frá Torfeyri að Laugardælum ¿ ¿ ¿ 150.00 b . 60.00 d. til framhalds vegarins í Grímslækjarhrauni ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ 60.00 e. til Melabrúarinnar ( nl . 150.00 h. til Ósavegarins ( þar í fólgin endurborgun á láni f. á . til Kárastígs í Þingvallasveit ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ... 320.00 j . 40.00 n. til timburflaka fyrir framan Bitru ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ 20.00 o . Þar sem engri af þessum vegabótum mætti fresta , vegna ótíðarinnar næstl . 31 . Björn bóndi Jörgensson á Þurá í Ölvesi hafði kvartað yfir skemmdum á Þurármýri , þar sem sýsluvegur liggur yfir og hún er óbrúuð , og beðið um brú yfir þetta svæði . Til aðstoðar oddvita við þessa undirboðsþing voru kosnir nefndarmennirnir úr Sandvíkur - Hraungerðis - og Þingvalla-hreppum . Nefndinni hafði borist , að búendur í Flóagaflshverfi og nokkrir búendur í Kaldaðarneshverfi hefðu á útlíðanda slætti f. á . í ruðningahátíð teppt í aðalvatnsrúmið á Melabrú og með því skemmt brúna að miklum mun , og sannaðist nú að þetta væri satt . Nefndin lét í ljósi megna óánægju yfir , að þetta hefði átt sér stað óátalið undir handarjaðri lögreglustjórans , en lét sér þetta sinn lynda , að hinir seku inni af hendi 25 dagsverk í vinnu að Melabrúnni og lýsi sekt sinni yfir í blaðinu “ Ísafold ” . Nefndarmaður Sandvíkurhrepps hefir ábyrgð á , að þessu sé fullnægt . Austri , 11. des. 1885 , 2. árg. , 27. tbl. , bls. 106 : “ Mæra-Karli ” finnst menn fara offari í brúarmálinu . Brýr á Þjórsá og Ölfusá séu ekki eins bráðnauðsynlegar og sumir vilja meina , og ekki sé rétt að láta landssjóð borga brúsann . fyrr en þær væru gerðar færar með einhverju móti ” ( eru þær nú ófærar með öllu móti ? ) Eftir öll þessi stóryrði er furða , hvað lítið verður ágengt í málinu ; meiri hluti ( neðri deildar ) Alþingis getur enn ekki sannfærst um að rétt sé “ að afgreiða málið með fjöri og fylgi ” , og forsprakkar þess geta ekki fagnað því , að framfaraglamrið í brúasinnum hafi látið svo hátt í eyrum þingmanna , að þeir hafi ekki gætt nauðsynlegrar varúðar í þessu mikla vandamáli , en með því að mér finnst allt of lítið hafa verið ritað um það af þeim , sem ísjárvert þykir að verja allt að 200.000 kr. úr landssjóði til að brúa þessi 2 vatnsföll , þá vil ég gera nokkrar athugasemdir um brúamál þetta , sem sannarlega á það skilið , hvernig sem á það er litið , að því sé alvarlegur gaumur gefinn , þar sem hér er annars vegar um að ræða miklu stærri útgjöld úr landssjóði , heldur en hingað til hefur verið varið til nokkurs einstaks fyrirtækis , en hins vegar um þau stórvirki , sem í útlöndum eru sjálfsagður vísir til stórkostlegra framfara , og margur kann því að ætla , að enginn kostnaður sé til sparandi , og sjálfsagt sé fyrir hvern “ framfaramann ” að vera hlynntur . En er nú gjörlegt að gefa þeim svona mikið í þessu skyni , eða hafa þeir heimting á því ? En – allt fyrir þetta – væri það í raun og veru svo sem brúasinnar virðast ætla , að brýrnar mundu gera Sunnlendingafjórðungi svo ómetanlegt gagn , að sá landshluti tæki svo stórvægilegum framförum , að allt landið lyftist við það á æðra stig í velmegun og hverskyns blóma . Þær mundu greiða fyrir samgöngunum og gera verslunarviðskiptin hægri á líkan hátt og þegar menn fá nýjan verslunarstað nær sér en verið hefur , sem venjulega er talsverður hagur fyrir reglumenn , en oft til hins mesta ófarnaðar fyrir tóbaks-elgi , vínsvelgi og kaffibelgi . Að þessir menn , sem lengsta kaupstaðarleið eiga hér á landi ( Vestur-Skaftfellingar ) kynnu að hafa nokkurt gagn af brúnum að því er sauðfjárverslun snertir , er líklegt ; þótt hætt sé við , að hún yrði ætíð stopul vegna hinna mörgu og vondu jökulvatna á leiðinni , sem ekki er umtalsmál að brúa , með því að hafa svo breytilega farvegi . Án þess að ég vilji draga í efa , að brýrnar mundu auka viðskipti manna og fjörga félagslífið á ýmsan hátt , þá er ég mjög hræddur um , að umbreyting sú , sem þær mundu gera á högum landsmanna yfir höfuð að tala , og sérstaklega á kjörum sveita þeirra , er mest mundu nota þær , verði langtum minni en brúasinnar gera sér í hugarlund , og þeir meig lengi bíða eftir allri þeirri velgengni , búsæld og blóma , sem þeir þykjast sjá í anda sem vísan ávöxt af brúnum . Og undarlegt er , að bæði þessi greinarhöfundur og flytjendur málsins á alþingi skuli segja , að sýslunum sé ofvaxið að taka lán til brúagerðarinnar , þar sem þær kosta árlega svo mikið til ferjutollanna , sem þær nú gera . Hafnaleysið er þó svo mikill ókostur á sýslum þessum , að vel mætti leggja eitthvað meira til vegabóta á aðalvegum á þeim af landssjóði , heldur en lagt er til sýsluvega í þeim héruðum , sem hafa greiðari skipaleiðir og betri hafnir . ( Það gæti t . Þessi hugmynd er álitleg . Það skal ég játa , en eins og ég hefi drepið á hér að framan , er hún eigi svo framkvæmileg sem hún lýtur vel út við fyrsta álit . Samkvæmt þessu vil ég láta sýslunefndirnar í Árness - og Rangárvallasýslum standa fyrir brúargerðinni á Ölvesá og Þjórsá og öllu viðhaldi brúnna , en landssjóð vil ég láta veita þeim lán með bestu kostum og mér sýnist jafnvel landssjóður vel mega styrkja þetta stórkostlega og mikilvæga fyrirtæki með beinu tillagi eða gjöf að nokkrum hluta , ef hlutaðeigandi sýslubúar sýna góðan vilja í því að taka upp á sig meiri hluta kostnaðarins . Ég er sannfærður um , að brúarmálinu hefði þokað betur áleiðis en komið er , hefðu sýslurnar ekki verið of heimtufrekar við landssjóð , því að öðrum landsbúum mun seint skiljast , að rétt sé að láta þær fá 200.000 kr. eða meira að gjöf úr landssjóði til að brúa sínar ár , en aðrar sýslur fái ekkert , ( nema ef til vill sem lán ) til að brúa sínar , og sumar ekki einu sinni neitt fé til nauðsynlegustu fjallvegabóta . Mæra-Karl .