' ' ' Austfirðingur kemur til Eyja . ' ' ' Austfirðingur kemur til Eyja . Einar er Austfirðingur að ætt , fæddur á Seyðisfirði á jóladag 1918 þegar aðeins nokkrar vikur voru liðnar frá lokum fyrri heimsstyrjaldar . Hann fluttist til Vestmannaeyja með foreldrum sínum 5 ára gamall , síðla árs 1924 . Hann segist ekki muna mikið úr æsku sinni á Seyðisfirði , en eiga margar minningar frá Austurlandi síðar , t.d. þegar hann var sendur austur á firði , Vopnafjörð , fyrir fermingu og eins þegar hann var á bátum fyrir austan síðar á ævinni . „ Það var uppgangur á Austfjörðum í byrjun aldarinnar , en orðin stöðnun þar þegar hér var komið og meiri möguleikar í Vestmannaeyjum þar sem allt var á fullri ferð á þessum tíma . Faðir minn var kunnugur þar því að hann var á vetrarvertíðum í Eyjum nokkur ár áður en við fluttumst þangað og móðir mín hafði verið búsett þar um tíma . Eins komu Eyjamenn oft austur á sumrin á þessum árum til róðra og kynntust mönnum þar eystra vel . “ Hann fluttist til Vestmannaeyja með foreldrum sínum 5 ára gamall , síðla árs 1924 . Hann segist ekki muna mikið úr æsku sinni á Seyðisfirði , en eiga margar minningar frá Austurlandi síðar , t.d. þegar hann var sendur austur á firði , Vopnafjörð , fyrir fermingu og eins þegar hann var á bátum fyrir austan síðar á ævinni . „ Það var uppgangur á Austfjörðum í byrjun aldarinnar , en orðin stöðnun þar þegar hér var komið og meiri möguleikar í Vestmannaeyjum þar sem allt var á fullri ferð á þessum tíma . Faðir minn var kunnugur þar því að hann var á vetrarvertíðum í Eyjum nokkur ár áður en við fluttumst þangað og móðir mín hafði verið búsett þar um tíma . Eins komu Eyjamenn oft austur á sumrin á þessum árum til róðra og kynntust mönnum þar eystra vel . “ og [ [ Friðrikka Einarsdóttir ] ] . Þau bjuggu fyrst í Eyjum hjá [ [ Jón Jónsson | Jóni Jónssyni í [ [ Hlíð og [ [ Þórunn Snorradóttir | Þórunni Snorradóttur ] ] , konu hans , en Runólfur hóf skipstjóraferil sinn í Vestmannaeyjum vertíðina 1925 á Kap sem Jón gerði út . Einar segist muna vel eftir sér í Hlíð . [ [ Mynd : Runólfur Sigfússon sj.blaðið.png | 250 px | thumb | Runólfur Sigfússon ( 1893 - 1936 ) , faðir Einars Foreldrar Einars voru þau [ [ Runólfur Sigfússon og [ [ Friðrikka Ingibjörg Einarsdóttir ] ] . Þau bjuggu fyrst í Eyjum hjá [ [ Jón Jónsson ( Hlíð ) | Jóni Jónssyni í [ [ Hlíð og [ [ Þórunn Snorradóttir ( Hlíð ) | Þórunni Snorradóttur ] ] , konu hans , en Runólfur hóf skipstjóraferil sinn í Vestmannaeyjum vertíðina 1925 á Kap sem Jón gerði út . Einar segist muna vel eftir sér í Hlíð . [ [ Mynd : Runólfur Sigfússon sj.blaðið.png | 250 px | thumb | Runólfur Sigfússon ( 1893 - 1936 ) , faðir Einars „ Ég man vel eftir því þegar við fluttumst til Eyja haustið 1924 . Ég var á 6. ári . Við komum að austan með Esjunni og Jón í Hlíð kom út á Víkina á árabát að sækja okkur . Veðrið var gott þennan dag og ég man eftir Hreggviði , syni Jóns , í árabátnum . “ Ég var á 6. ári . Við komum að austan með Esjunni og Jón í Hlíð kom út á Víkina á árabát að sækja okkur . Veðrið var gott þennan dag og ég man eftir Hreggviði , syni Jóns , í árabátnum . “ Hefði þá mátt ætla að brautin væri bein hjá þeim , en svo var sannarlega ekki . Runólfur var útgerðarmaður og hann varð fyrir áföllum , lenti í skuldabasli um 1930 og missti aleiguna . Þau hjón og börn þeirra fóru því enn á flæking . Þau fluttust þá að Sæbóli , við Strandveg 50 , kallað „ [ [ Jacobsenshús ] ] “ eftir norskum skipstjóra sem byggði það og bjó þar um tíma . Þetta hús var síðar brotið niður og látið víkja fyrir Strandvegi . Hefði þá mátt ætla að brautin væri bein hjá þeim , en svo var sannarlega ekki . Runólfur var útgerðarmaður og hann varð fyrir áföllum , lenti í skuldabasli um 1930 og missti aleiguna . Þau hjón og börn þeirra fóru því enn á flæking . Þau fluttust þá að Sæbóli , við Strandveg 50 , kallað „ [ [ Jacobsenshús ] ] “ eftir norskum skipstjóra sem byggði það og bjó þar um tíma . Þetta hús var síðar brotið niður og látið víkja fyrir Strandvegi . Friðrikka , kona hans , var orðin ekkja í annað sinn . En nú stóð hún ekki ein , því að börn hennar voru að komast á legg og gátu hjálpað henni við framfærsluna og annað sem fellur til á stóru heimili . Friðrikka , kona hans , var orðin ekkja í annað sinn . En nú stóð hún ekki ein , því að börn hennar voru að komast á legg og gátu hjálpað henni við framfærsluna og annað sem fellur til á stóru heimili . við Bárustíg , en það hús var síðar flutt þegar Miðstræti var framlengt til vesturs og sett niður við „ Reglubraut “ . Þau leigðu síðar á [ [ Völlur | Velli ] ] , Kirkjuvegi 23 , en eigandinn , Elsa Ólafsdóttir , bjó þá tímabundið í Reykjavík hjá Unni , dóttur sinni . Því næst fóru þau að [ [ Vegberg | Vegbergi ] ] , Skólaveg 32 , og loks í [ [ Fagurlyst ] ] , Urðaveg 16 , sem þá var í eigu [ [ Jóhann Þ. Jósefsson | Jóhanns Þ. Jósefssonar alþingismanns . Svona var ástandið í Eyjum á þessum tíma , mikið húsnæðisleysi og óvissa fyrir það fólk sem ekki átti húseign . Síðar tókst þeim , þegar Einar var orðinn fullgildur sjómaður , að festa kaup á [ [ Birtingarholt | Birtingarholti ] ] , við Vestmannabraut 61 , eystri enda þess húss . Það var hálf eignin á móti [ [ Ingvar Þórólfsson | lngvari Þórólfssyni sem bjó með fjölskyldu sinni í vestri endanum . Birtingarholt er horfið núna . [ [ Heiðarbrún stóð austan við það en [ [ Oddi vestan við . við Bárustíg , en það hús var síðar flutt þegar Miðstræti var framlengt til vesturs og sett niður við „ Reglubraut “ . Þau leigðu síðar á [ [ Völlur | Velli ] ] , Kirkjuvegi 23 , en eigandinn , Elsa Ólafsdóttir , bjó þá tímabundið í Reykjavík hjá Unni , dóttur sinni . Því næst fóru þau að [ [ Vegberg | Vegbergi ] ] , Skólaveg 32 , og loks í [ [ Fagurlyst ] ] , Urðaveg 16 , sem þá var í eigu [ [ Jóhann Þ. Jósefsson | Jóhanns Þ. Jósefssonar alþingismanns . Svona var ástandið í Eyjum á þessum tíma , mikið húsnæðisleysi og óvissa fyrir það fólk sem ekki átti húseign . Síðar tókst þeim , þegar Einar var orðinn fullgildur sjómaður , að festa kaup á [ [ Birtingarholt | Birtingarholti ] ] , við Vestmannabraut 61 , eystri enda þess húss . Það var hálf eignin á móti [ [ Ingvar Þórólfsson | lngvari Þórólfssyni sem bjó með fjölskyldu sinni í vestri endanum . Birtingarholt er horfið núna . [ [ Heiðarbrún stóð austan við það en [ [ Oddi vestan við . 1890 á Seyðisfirði . Leið hennar lá til Vestmannaeyja eins og margra annarra ungra austfirskra stúlkna . Hún giftist þar [ [ Ágúst Scheving | Ágústi Scheving frá [ [ Vilborgarstaðir | Vilborgarstöðum ] ] , syni Vigfúsar Schevings og Friðrikku Sighvatsdóttur . Ágúst var fæddur 1888 , varð ungur sjómaður , fyrst á áraskipum , en síðar á vélbátum , og formaður á „ Haffrú “ sem hann átti með föður sínum og fleirum . Þau Ágúst eignuðust tvo syni , Friðrik Vigfús , f. 1910 , og Harald , f. 1912 . Ágúst veiktist og lést aðeins 24 ára gamall í lok mars 1913 . Þá höfðu þau misst eldri son sinn , tveggja ára gamlan . Friðrikka Ingibjörg , móðir Einars , var fædd 22. febr . 1890 á Seyðisfirði . Leið hennar lá til Vestmannaeyja eins og margra annarra ungra austfirskra stúlkna . Hún giftist þar [ [ Ágúst Scheving ( Vilborgarstöðum ) | Ágústi Scheving frá [ [ Vilborgarstaðir | Vilborgarstöðum ] ] , syni [ [ Vigfús P. Scheving ( Vilborgarstöðum ) | Vigfúsar Schevings og [ [ Friðrika Sighvatsdóttir ( Vilborgarstöðum ) | Friðrikku Sighvatsdóttur ] ] . Ágúst var fæddur 1888 , varð ungur sjómaður , fyrst á áraskipum , en síðar á vélbátum , og formaður á „ Haffrú “ sem hann átti með föður sínum og fleirum . Þau Ágúst eignuðust tvo syni , Friðrik Vigfús , f. 1910 , og Harald , f. 1912 . Ágúst veiktist og lést aðeins 24 ára gamall í lok mars 1913 . Þá höfðu þau misst eldri son sinn , tveggja ára gamlan . Þungur var skapadómur Friðrikku , orðin ekkja 23 ára gömul . Hún hélt til æskustöðva sinna á Seyðisfirði á ný , árið 1913 , „ einstæðingur “ eins og Einar , sonur hennar , orðar það og þar lést Haraldur , yngri sonur hennar , ári síðar , tveggja ára . Hún hélt til æskustöðva sinna á Seyðisfirði á ný , árið 1913 , „ einstæðingur “ eins og Einar , sonur hennar , orðar það og þar lést Haraldur , yngri sonur hennar , ári síðar , tveggja ára . „ Og við höfðum alltaf gott samband við Schevingfólkið í Eyjum , fórum í heimsóknir í [ [ Heiðarhvammur | Heiðarhvamm til Sigfúsar , bróður Ágústs , og Sesselju , konu hans , og héldum jafnan góðum kunningsskap við það fólk . “ „ Og við höfðum alltaf gott samband við Schevingfólkið í Eyjum , fórum í heimsóknir í [ [ Heiðarhvammur | Heiðarhvamm til Sigfúsar , bróður Ágústs , og Sesselju , konu hans , og héldum jafnan góðum kunningsskap við það fólk . “ „ Vera má að þau hafi fyrst kynnst í Vestmannaeyjum “ segir Einar , „ en þá hafa þau kynni eflst þegar þau hittust á ný fyrir austan . “ „ Vera má að þau hafi fyrst kynnst í Vestmannaeyjum “ segir Einar , „ en þá hafa þau kynni eflst þegar þau hittust á ný fyrir austan . “ Einar er annar í röðinni , f. 1918 , þá Sigfríð , f. 1920 , giftist [ [ Alfreð Einarsson | Alfreð Einarssyni sjómanni , síðar yfirverkstjóra í [ [ Hraðfrystistöð Vestmannaeyja og síðast verksmiðjustjóra í Lifrarsamlagi Vestmannaeyja . Sigfríð var tvíburi , en systir hennar , sem var skírð Hulda , dó í frumbernsku . Næstur var Gústaf , f. 1922 , sjómaður . Hann var giftur Huldu Hallgrímsdóttur sem oftast var kennd við húsið [ [ Bjarmi | Bjarma ] ] . Gústaf fórst í Helgaslysinu ægilega við Faxasker í ársbyrjun 1950 , en hann var 2. vélstjóri þar um borð . Fjórar myndarlegar dætur misstu þar föður sinn , innan við þrítugt . Dagmar ( Dagga ) er fædd 1926 . Hún býr í Columbus , Indiana , í Bandaríkjunum þangað sem hún fluttist ung að árum með manni sínum sem var hermaður hér á landi í stríðinu , en síðar vel metinn skólameistari í Columbus . Yngstur barna Friðrikku og Runólfs er Sævaldur , sjómaður frá ungum aldri , var m.a. síðar stýrimaður hjá Einari á Sídon . Hann bjó fyrst í [ [ Brautarholt | Brautarholti í Vestmannaeyjum en fluttist um 1960 í Kópavog ; var lengi á togurum og við ýmis störf í landi . Kona hans er Sigurbirna Hafliðadóttir . Einar er annar í röðinni , f. 1918 , þá Sigfríð , f. 1920 , giftist [ [ Alfreð Einarsson verkstjóri | Alfreð Einarssyni sjómanni , síðar yfirverkstjóra í [ [ Hraðfrystistöð Vestmannaeyja og síðast verksmiðjustjóra í Lifrarsamlagi Vestmannaeyja . Sigfríð var tvíburi , en systir hennar , sem var skírð Hulda , dó í frumbernsku . Næstur var Gústaf , f. 1922 , sjómaður . Hann var giftur Huldu Hallgrímsdóttur sem oftast var kennd við húsið [ [ Bjarmi | Bjarma ] ] . Gústaf fórst í Helgaslysinu ægilega við Faxasker í ársbyrjun 1950 , en hann var 2. vélstjóri þar um borð . Fjórar myndarlegar dætur misstu þar föður sinn , innan við þrítugt . Dagmar ( Dagga ) er fædd 1926 . Hún býr í Columbus , Indiana , í Bandaríkjunum þangað sem hún fluttist ung að árum með manni sínum sem var hermaður hér á landi í stríðinu , en síðar vel metinn skólameistari í Columbus . Yngstur barna Friðrikku og Runólfs er Sævaldur , sjómaður frá ungum aldri , var m.a. síðar stýrimaður hjá Einari á Sídon . Hann bjó fyrst í [ [ Brautarholt | Brautarholti í Vestmannaeyjum en fluttist um 1960 í Kópavog ; var lengi á togurum og við ýmis störf í landi . Kona hans er Sigurbirna Hafliðadóttir . Á seinni árum héldu þær mæðgur , hún og Oddný , heimili saman og hjá þeim ólst upp Friðrik Jósepsson , sonur Oddnýjar , fyrst á Fífilgötu 2 , síðar í Miðstræti 14 og loks í Blokkinni fram að eldgosinu 1973 . Skrifari þessa þáttar er jafnaldri Friðriks og æskufélagi og varð heimagangur hjá Friðrikku um árabil . Hún var umvafin kyrrð og virðuleika þar sem hún sat jafnan í stofu sinni og sinnti hannyrðum , og leit stundum í dönsku blöðin . Hún vék oft góðum orðum , og stundum góðum bitum , að fjölmennri vinasveit Friðriks nafna síns , ungum sveinum sem fóru ekki alltaf hljóðalaust um hús . Friðrikka lést 1979 í Reykjavík , nær níræð að aldri . Á seinni árum héldu þær mæðgur , hún og Oddný , heimili saman og hjá þeim ólst upp Friðrik Jósepsson , sonur Oddnýjar , fyrst á Fífilgötu 2 , síðar í Miðstræti 14 og loks í Blokkinni fram að eldgosinu 1973 . Skrifari þessa þáttar er jafnaldri Friðriks og æskufélagi og varð heimagangur hjá Friðrikku um árabil . Hún var umvafin kyrrð og virðuleika þar sem hún sat jafnan í stofu sinni og sinnti hannyrðum , og leit stundum í dönsku blöðin . Hún vék oft góðum orðum , og stundum góðum bitum , að fjölmennri vinasveit Friðriks nafna síns , ungum sveinum sem fóru ekki alltaf hljóðalaust um hús . Friðrikka lést 1979 í Reykjavík , nær níræð að aldri . 1893 í Stóru-Breiðuvík í Helgustaðahreppi í Reyðarfirði ; það er norðan megin í firðinum , austan við mynni Eskifjarðar . Hann varð sjómaður ungur að árum , fyrst á árabátum og síðar vélbátum . Hann var með báta fyrir austan og fiskaði ágætlega , en var líka í transporti milli fjarða . 1893 í Stóru-Breiðuvík í Helgustaðahreppi í Reyðarfirði ; það er norðan megin í firðinum , austan við mynni Eskifjarðar . Hann varð sjómaður ungur að árum , fyrst á árabátum og síðar vélbátum . Hann var með báta fyrir austan og fiskaði ágætlega , en var líka í transporti milli fjarða . Hann var m.a. vélstjóri með [ [ Sigurður Oddsson | Sigurði Oddssyni í [ [ Skuld . Honum bauðst svo formennska á Kap árið 1925 , en góður kunningsskapur var með þeim nágrönnum , Sigurði í Skuld og Jóni í Hlíð sem gerði út Kapina . Runólfur tók sig því upp með eiginkonu og fjögur börn og fluttist til Eyja síðla árs 1924 . Eftir formennsku á Kap vertíðina 1925 tók hann við Tjaldi 1926 og 1927 , bát sem [ [ Ólafur Auðunsson í [ [ Þinghóll | Þinghól átti , en var á síld fyrir norðan á sumrin , stundum skipstjóri , stundum vélstjóri hjá öðrum . Skipstjóri á Olgu , sem Guðmundur á Háeyri átti , var hann 1928 og tók svo 1929 við Hilmi VE 282 . Hann átti hlut í bátnum . Hilmir var með ónýta vél og dró ekki til hafnar þegar var austan hvassviðri , komst kannski upp undir [ [ Hamarinn eða [ [ Eiðið og varð að halda sig þar þangað til að veðrum slotaði . Það gekk illa um veturinn . Bátnum var lagt við ból sitt á legunni um lokin 11. maí . Hann var m.a. vélstjóri með [ [ Sigurður Oddsson | Sigurði Oddssyni í [ [ Skuld . Honum bauðst svo formennska á Kap árið 1925 , en góður kunningsskapur var með þeim nágrönnum , Sigurði í Skuld og Jóni í Hlíð sem gerði út Kapina . Runólfur tók sig því upp með eiginkonu og fjögur börn og fluttist til Eyja síðla árs 1924 . Eftir formennsku á Kap vertíðina 1925 tók hann við Tjaldi 1926 og 1927 , bát sem [ [ Ólafur Auðunsson í [ [ Þinghóll | Þinghól átti , en var á síld fyrir norðan á sumrin , stundum skipstjóri , stundum vélstjóri hjá öðrum . Skipstjóri á Olgu , sem Guðmundur á Háeyri átti , var hann 1928 og tók svo 1929 við Hilmi VE 282 . Hann átti hlut í bátnum . Hilmir var með ónýta vél og dró ekki til hafnar þegar var austan hvassviðri , komst kannski upp undir [ [ Hamarinn eða [ [ Eiðið og varð að halda sig þar þangað til að veðrum slotaði . Það gekk illa um veturinn . Bátnum var lagt við ból sitt á legunni um lokin 11. maí . Þetta voru bátar sem [ [ Gunnar Ólafsson á [ [ Tanginn | Tanganum átti og gerði út . Þá tekur hann vertíðina 1932 við Snyg VE 247 ( „ Snugg “ eins og Einar ber það fram ) sem Tangamenn áttu líka . Það var 27 tonna bátur sem var upphaflega smíðaður í Noregi , og gekk lengi fyrir vestan , á Bíldudal m.a. , og síðar fyrir norðan , og var lengdur þar og endurbyggður . „ Hann var áður skúta með einu mastri . Þeir [ [ Þórður H. Gíslason og [ [ Ottóníus Árnason keyptu hann til Eyja 1924 , frá Eskifirði “ segir Einar . Runólfur var með Snyg á vetrarvertíðum 1932 og meðan heilsan leyfði , fram til vertíðarloka 1935 . Sumarið 1935 leigði [ [ Gunnar Guðjónsson á [ [ Kirkjubær | Kirkjubæ Snyg og var á reknetum við Suðurströndina . En svo illa tókst til að báturinn sló úr sér . Þeir voru skammt undan landi , voru að koman vestan að í austan hvassviðri og fóru þess vegna grunnslóð . Gunnari tókst að sigla bátnum upp í fjöru , Ragnheiðarstaðarfjöru í Flóa , og mannbjörg varð . Þeir hirtu úr honum vélina , öfluga vél , og hún var sett í Geir goða . Með þann bát átti Runólfur að vera vertíðina 1936 , var búinn að fullráða skipshöfn , þar á meðal Einar , son sinn , en Runólfur komst aldrei á sjó meira . [ [ Óskar Gíslason frá Skálholti tók við bátnum . Runólfur var fyrst lagður inn á spítala í Eyjum og síðar í Reykjavík og þar lést hann á Landakoti 25. september 1936 . Runólfur , faðir Einars , var með bátinn 1932 - 35 . Þar hófst sjómennska Einars , á vetrarvertíðinni 1933 . Myndin er tekin að lokinni vertíð 1933 þegar skipverjar ætluðu að kústa botn bátsins inni í botni . Siglt var upp í fjöru á flóði ( myndin ) og botnhreinsun hóst svo þegar fjaraði undan Vertíðina 1930 var hann formaður með Kára Sölmundarson og 1931 með Magnús VE 210 . Þetta voru bátar sem [ [ Gunnar Ólafsson ( kaupmaður ) | Gunnar Ólafsson á [ [ Tanginn | Tanganum átti og gerði út . Þá tekur hann vertíðina 1932 við Snyg VE 247 ( „ Snugg “ eins og Einar ber það fram ) sem Tangamenn áttu líka . Það var 27 tonna bátur sem var upphaflega smíðaður í Noregi , og gekk lengi fyrir vestan , á Bíldudal m.a. , og síðar fyrir norðan , og var lengdur þar og endurbyggður . „ Hann var áður skúta með einu mastri . Þeir [ [ Þórður H. Gíslason ( netagerðarmeistari ) | Þórður H. Gíslason og [ [ Ottóníus Árnason keyptu hann til Eyja 1924 , frá Eskifirði “ segir Einar . Runólfur var með Snyg á vetrarvertíðum 1932 og meðan heilsan leyfði , fram til vertíðarloka 1935 . Sumarið 1935 leigði [ [ Gunnar Guðjónsson á [ [ Kirkjubær | Kirkjubæ Snyg og var á reknetum við Suðurströndina . En svo illa tókst til að báturinn sló úr sér . Þeir voru skammt undan landi , voru að koman vestan að í austan hvassviðri og fóru þess vegna grunnslóð . Gunnari tókst að sigla bátnum upp í fjöru , Ragnheiðarstaðarfjöru í Flóa , og mannbjörg varð . Þeir hirtu úr honum vélina , öfluga vél , og hún var sett í Geir goða . Með þann bát átti Runólfur að vera vertíðina 1936 , var búinn að fullráða skipshöfn , þar á meðal Einar , son sinn , en Runólfur komst aldrei á sjó meira . [ [ Óskar Gíslason frá Skálholti tók við bátnum . Runólfur var fyrst lagður inn á spítala í Eyjum og síðar í Reykjavík og þar lést hann á Landakoti 25. september 1936 . Runólfur , faðir Einars , var með bátinn 1932 - 35 . Þar hófst sjómennska Einars , á vetrarvertíðinni 1933 . Myndin er tekin að lokinni vertíð 1933 þegar skipverjar ætluðu að kústa botn bátsins inni í botni . Siglt var upp í fjöru á flóði ( myndin ) og botnhreinsun hóst svo þegar fjaraði undan ' ' ' Ráðið fest . Hún var Austfirðingur eins og Einar , fædd á Þórarinsstaðaeyrum 21. nóv. 1921 . Foreldrar hennar voru Einar Guðjónsson og Anna Bekk Guðmundsdóttir . Hún var hins vegar alin upp hjá móðurafa og ömmu , Vilborgu Jónsdóttur og Guðmundi Bekk Einarssyni , sem bjuggu lengst á Gullsteinseyri við sunnanverðan Seyðisfjörð . Guðmundur Bekk var bróðir Friðrikku , móður Einars , svo að þau Einar og Vilborg voru frændsystkin , af öðrum og þriðja . Hún var Austfirðingur eins og Einar , fædd á Þórarinsstaðaeyrum 21. nóv. 1921 . Foreldrar hennar voru Einar Guðjónsson og Anna Bekk Guðmundsdóttir . Hún var hins vegar alin upp hjá móðurafa og ömmu , Vilborgu Jónsdóttur og Guðmundi Bekk Einarssyni , sem bjuggu lengst á Gullsteinseyri við sunnanverðan Seyðisfjörð . Guðmundur Bekk var bróðir Friðrikku , móður Einars , svo að þau Einar og Vilborg voru frændsystkin , af öðrum og þriðja . Einar var einn farsælasti og fengsælasti skipstjóri Eyjaflotans á blómatíma útgerðar í Vestmannaeyjum um miðbik síðustu aldar , 1940 - 1960 . Hann er nú hátt á níræðisaldri , en er vel ern , hugurinn skýr , minnið ótrúlega traust og dómgreindin óbiluð . Þótt heilsan sé ekki fullkomin er Einar vel á sig kominn , hugsar um sig sjálfur í íbúð sinni á Digranesvegi 36 í Kópavogi þar sem hann hefur búið síðan hann fluttist frá Eyjum 1964 . Einar varð ekkjumaður á síðasta ári þegar Vilborg ( „ Monna “ ) , eiginkona hans , lést eftir 64 ára sambúð . Stoltur sjómaður með veiði sína . Einar Runólfsson var á lúðulínu við Eyjar nokkur sumur . Myndin var tekin 1952 . Einar telur að Guðfinnur Þorgeirsson vélstjóri hafi innbyrt þessa stórlúðu Einar var vel metinn í sinni stétt í Vestmannaeyjum , öflugur fiskimaður og öruggur og eftirsóttur sjómaður . Skipstjórnarsaga hans var nær áfallalaus , og hann naut virðingar samborgara sinna fyrir prúðmennsku og hógværð . Faðir hans var skipstjóri og synir hans urðu sjómenn . Þrjá ættliði úr fjölskyldunni má finna í Skipstjóra - og stýrimannatali , Runólf , Einar og Atla ! Og Hlöðver , yngri sonur Einars , var virkur í félags - og öryggismálum sinnar stéttar , vélstjóranna . Austfirðingur kemur til Eyja . Friðrikka Einarsdóttir ( 1890 - 1979 ) , móðir Einars Einar er Austfirðingur að ætt , fæddur á Seyðisfirði á jóladag 1918 þegar aðeins nokkrar vikur voru liðnar frá lokum fyrri heimsstyrjaldar . Hann fluttist til Vestmannaeyja með foreldrum sínum 5 ára gamall , síðla árs 1924 . Hann segist ekki muna mikið úr æsku sinni á Seyðisfirði , en eiga margar minningar frá Austurlandi síðar , t.d. þegar hann var sendur austur á firði , Vopnafjörð , fyrir fermingu og eins þegar hann var á bátum fyrir austan síðar á ævinni . „ Það var uppgangur á Austfjörðum í byrjun aldarinnar , en orðin stöðnun þar þegar hér var komið og meiri möguleikar í Vestmannaeyjum þar sem allt var á fullri ferð á þessum tíma . Faðir minn var kunnugur þar því að hann var á vetrarvertíðum í Eyjum nokkur ár áður en við fluttumst þangað og móðir mín hafði verið búsett þar um tíma . Eins komu Eyjamenn oft austur á sumrin á þessum árum til róðra og kynntust mönnum þar eystra vel . “ Runólfur Sigfússon ( 1893 - 1936 ) , faðir Einars „ Ég man vel eftir því þegar við fluttumst til Eyja haustið 1924 . Ég var á 6. ári . Við komum að austan með Esjunni og Jón í Hlíð kom út á Víkina á árabát að sækja okkur . Veðrið var gott þennan dag og ég man eftir Hreggviði , syni Jóns , í árabátnum . “ Upp og niður . Eftir vetrardvöl í Hlíð bjó fjölskyldan á ýmsum stöðum í Vestmannaeyjum , fyrst í Langahvammi , Kirkjuvegi 41 , og var þar meðan Runólfur byggði hús við Kirkjuveg 82 og kallaði „ Breiðavík “ eftir fæðingarstað sínum . Hefði þá mátt ætla að brautin væri bein hjá þeim , en svo var sannarlega ekki . Runólfur var útgerðarmaður og hann varð fyrir áföllum , lenti í skuldabasli um 1930 og missti aleiguna . Þau hjón og börn þeirra fóru því enn á flæking . Þau fluttust þá að Sæbóli , við Strandveg 50 , kallað „ Jacobsenshús “ eftir norskum skipstjóra sem byggði það og bjó þar um tíma . Þetta hús var síðar brotið niður og látið víkja fyrir Strandvegi . Enn gaf á hjá fjölskyldunni fáum árum seinna því að Runólfur veiktist þá af krabbameini , rúmlega fertugur að aldri , og lést haustið 1936 . Friðrikka , kona hans , var orðin ekkja í annað sinn . En nú stóð hún ekki ein , því að börn hennar voru að komast á legg og gátu hjálpað henni við framfærsluna og annað sem fellur til á stóru heimili . Eftir lát Runólfs fluttist fjölskyldan í leiguhúsnæði á Bergi við Bárustíg , en það hús var síðar flutt þegar Miðstræti var framlengt til vesturs og sett niður við „ Reglubraut “ . Þau leigðu síðar á Velli , Kirkjuvegi 23 , en eigandinn , Elsa Ólafsdóttir , bjó þá tímabundið í Reykjavík hjá Unni , dóttur sinni . Því næst fóru þau að Vegbergi , Skólaveg 32 , og loks í Fagurlyst , Urðaveg 16 , sem þá var í eigu Jóhanns Þ. Jósefssonar alþingismanns . Svona var ástandið í Eyjum á þessum tíma , mikið húsnæðisleysi og óvissa fyrir það fólk sem ekki átti húseign . Síðar tókst þeim , þegar Einar var orðinn fullgildur sjómaður , að festa kaup á Birtingarholti , við Vestmannabraut 61 , eystri enda þess húss . Það var hálf eignin á móti lngvari Þórólfssyni sem bjó með fjölskyldu sinni í vestri endanum . Birtingarholt er horfið núna . Heiðarbrún stóð austan við það en Oddi vestan við . Friðrikka Einarsdóttir . Friðrikka Ingibjörg , móðir Einars , var fædd 22. febr . 1890 á Seyðisfirði . Leið hennar lá til Vestmannaeyja eins og margra annarra ungra austfirskra stúlkna . Hún kom þangað 1908 , 18 ára gömul . Hún giftist þar Ágústi Scheving frá Vilborgarstöðum , syni Vigfúsar Schevings og Friðrikku Sighvatsdóttur . Ágúst var fæddur 1888 , varð ungur sjómaður , fyrst á áraskipum , en síðar á vélbátum , og formaður á „ Haffrú “ sem hann átti með föður sínum og fleirum . Þau Ágúst eignuðust tvo syni , Friðrik Vigfús , f. 1910 , og Harald , f. 1912 . Ágúst veiktist og lést aðeins 24 ára gamall í lok mars 1913 . Þá höfðu þau misst eldri son sinn , tveggja ára gamlan . Þungur var skapadómur Friðrikku , orðin ekkja 23 ára gömul . Hún hélt til æskustöðva sinna á Seyðisfirði á ný , árið 1913 , „ einstæðingur “ eins og Einar , sonur hennar , orðar það og þar lést Haraldur , yngri sonur hennar , ári síðar , tveggja ára . „ Mynd af Ágústi fylgdi mömmu allatíð , hún hékk í svefnherbergi hennar , svo og mynd af öðrum drengnum “ segir Einar . „ Og við höfðum alltaf gott samband við Schevingfólkið í Eyjum , fórum í heimsóknir í Heiðarhvamm til Sigfúsar , bróður Ágústs , og Sesselju , konu hans , og héldum jafnan góðum kunningsskap við það fólk . “ En Friðrikka lét ekki bugast , hún vann fyrir sér næstu árin á Seyðisfirði uns hún giftist á ný síðari manni sínum , Runólfi Sigfússyni . „ Vera má að þau hafi fyrst kynnst í Vestmannaeyjum “ segir Einar , „ en þá hafa þau kynni eflst þegar þau hittust á ný fyrir austan . “ Þau eignuðust sex börn : Oddný var elst , fædd 1916 ; hún lést fyrir skömmu . Einar er annar í röðinni , f. 1918 , þá Sigfríð , f. 1920 , giftist Alfreð Einarssyni sjómanni , síðar yfirverkstjóra í Hraðfrystistöð Vestmannaeyja og síðast verksmiðjustjóra í Lifrarsamlagi Vestmannaeyja . Sigfríð var tvíburi , en systir hennar , sem var skírð Hulda , dó í frumbernsku . Næstur var Gústaf , f. 1922 , sjómaður . Hann var giftur Huldu Hallgrímsdóttur sem oftast var kennd við húsið Bjarma . Gústaf fórst í Helgaslysinu ægilega við Faxasker í ársbyrjun 1950 , en hann var 2. vélstjóri þar um borð . Fjórar myndarlegar dætur misstu þar föður sinn , innan við þrítugt . Dagmar ( Dagga ) er fædd 1926 . Hún býr í Columbus , Indiana , í Bandaríkjunum þangað sem hún fluttist ung að árum með manni sínum sem var hermaður hér á landi í stríðinu , en síðar vel metinn skólameistari í Columbus . Yngstur barna Friðrikku og Runólfs er Sævaldur , sjómaður frá ungum aldri , var m.a. síðar stýrimaður hjá Einari á Sídon . Hann bjó fyrst í Brautarholti í Vestmannaeyjum en fluttist um 1960 í Kópavog ; var lengi á togurum og við ýmis störf í landi . Kona hans er Sigurbirna Hafliðadóttir . Friðrikka var hæg kona og hlý í viðmóti . Á seinni árum héldu þær mæðgur , hún og Oddný , heimili saman og hjá þeim ólst upp Friðrik Jósepsson , sonur Oddnýjar , fyrst á Fífilgötu 2 , síðar í Miðstræti 14 og loks í Blokkinni fram að eldgosinu 1973 . Skrifari þessa þáttar er jafnaldri Friðriks og æskufélagi og varð heimagangur hjá Friðrikku um árabil . Hún var umvafin kyrrð og virðuleika þar sem hún sat jafnan í stofu sinni og sinnti hannyrðum , og leit stundum í dönsku blöðin . Hún vék oft góðum orðum , og stundum góðum bitum , að fjölmennri vinasveit Friðriks nafna síns , ungum sveinum sem fóru ekki alltaf hljóðalaust um hús . Friðrikka lést 1979 í Reykjavík , nær níræð að aldri . Runólfur Sigfússon . Runólfur Sigfússon var fæddur 16. febr . 1893 í Stóru-Breiðuvík í Helgustaðahreppi í Reyðarfirði ; það er norðan megin í firðinum , austan við mynni Eskifjarðar . Hann varð sjómaður ungur að árum , fyrst á árabátum og síðar vélbátum . Hann var með báta fyrir austan og fiskaði ágætlega , en var líka í transporti milli fjarða . Eins og margir Austfirðingar fór Runólfur til Eyja yfir vetrarvertíðina og réri þar . Hann var m.a. vélstjóri með Sigurði Oddssyni í Skuld . Honum bauðst svo formennska á Kap árið 1925 , en góður kunningsskapur var með þeim nágrönnum , Sigurði í Skuld og Jóni í Hlíð sem gerði út Kapina . Runólfur tók sig því upp með eiginkonu og fjögur börn og fluttist til Eyja síðla árs 1924 . Eftir formennsku á Kap vertíðina 1925 tók hann við Tjaldi 1926 og 1927 , bát sem Ólafur Auðunsson í Þinghól átti , en var á síld fyrir norðan á sumrin , stundum skipstjóri , stundum vélstjóri hjá öðrum . Skipstjóri á Olgu , sem Guðmundur á Háeyri átti , var hann 1928 og tók svo 1929 við Hilmi VE 282 . Hann átti hlut í bátnum . Hilmir var með ónýta vél og dró ekki til hafnar þegar var austan hvassviðri , komst kannski upp undir Hamarinn eða Eiðið og varð að halda sig þar þangað til að veðrum slotaði . Það gekk illa um veturinn . Bátnum var lagt við ból sitt á legunni um lokin 11. maí . Runólfur hætti þá útgerð með sameignarmönnum sínum en fékk á sig skuldabagga og missti húseign sína , Kirkjuveg 82 . Vertíðina 1930 var hann formaður með Kára Sölmundarson og 1931 með Magnús VE 210 . Þetta voru bátar sem Gunnar Ólafsson á Tanganum átti og gerði út . Þá tekur hann vertíðina 1932 við Snyg VE 247 ( „ Snugg “ eins og Einar ber það fram ) sem Tangamenn áttu líka . Það var 27 tonna bátur sem var upphaflega smíðaður í Noregi , og gekk lengi fyrir vestan , á Bíldudal m.a. , og síðar fyrir norðan , og var lengdur þar og endurbyggður . „ Hann var áður skúta með einu mastri . Þeir Þórður H. Gíslason og Ottóníus Árnason keyptu hann til Eyja 1924 , frá Eskifirði “ segir Einar . Runólfur var með Snyg á vetrarvertíðum 1932 og meðan heilsan leyfði , fram til vertíðarloka 1935 . Sumarið 1935 leigði Gunnar Guðjónsson á Kirkjubæ Snyg og var á reknetum við Suðurströndina . En svo illa tókst til að báturinn sló úr sér . Þeir voru skammt undan landi , voru að koman vestan að í austan hvassviðri og fóru þess vegna grunnslóð . Gunnari tókst að sigla bátnum upp í fjöru , Ragnheiðarstaðarfjöru í Flóa , og mannbjörg varð . Þeir hirtu úr honum vélina , öfluga vél , og hún var sett í Geir goða . Með þann bát átti Runólfur að vera vertíðina 1936 , var búinn að fullráða skipshöfn , þar á meðal Einar , son sinn , en Runólfur komst aldrei á sjó meira . Óskar Gíslason frá Skálholti tók við bátnum . Runólfur var fyrst lagður inn á spítala í Eyjum og síðar í Reykjavík og þar lést hann á Landakoti 25. september 1936 . Snyg VE 247 . Runólfur , faðir Einars , var með bátinn 1932 - 35 . Þar hófst sjómennska Einars , á vetrarvertíðinni 1933 . Myndin er tekin að lokinni vertíð 1933 þegar skipverjar ætluðu að kústa botn bátsins inni í botni . Siglt var upp í fjöru á flóði ( myndin ) og botnhreinsun hóst svo þegar fjaraði undan Ráðið fest . Einar giftist 3. maí 1941 Vilborgu S. Einarsdóttur . Hún var Austfirðingur eins og Einar , fædd á Þórarinsstaðaeyrum 21. nóv. 1921 . Foreldrar hennar voru Einar Guðjónsson og Anna Bekk Guðmundsdóttir . Hún var hins vegar alin upp hjá móðurafa og ömmu , Vilborgu Jónsdóttur og Guðmundi Bekk Einarssyni , sem bjuggu lengst á Gullsteinseyri við sunnanverðan Seyðisfjörð . Guðmundur Bekk var bróðir Friðrikku , móður Einars , svo að þau Einar og Vilborg voru frændsystkin , af öðrum og þriðja . Vilborg , eða „ Monna “ eins og hún var kölluð á æskuheimili sínu og lengi síðan , kom til Eyja 1939 til að vinna , var í vist hjá Hjálmari Jónssyni í Dölum , sem þá bjó á Reynivöllum , Kirkjuvegi 66 , og síðar hjá Kristni á Látrum og Önnu frá London , konu hans . Hjá henni lærði hún saumaskap , og einnig hjá Kristínu í Merkisteini sem var meistari í faginu . Einar Runólfsson skipstjóri og Vilborg Einarsdóttir ( Monna ) , kona Einars . Myndin er tekin 1943 Eins og gefur að skilja kom Monna oft til frænku sinnar , Friðrikku . Þangað átti hún líka annað erindi sem fór í fyrstu dálítið leynt . Sumarið áður , 1938 , var Einar mótoristi á Hilmi . Sama sumar var Sigfríð , systir hans , og vinkona hennar úr Eyjum , á Seyðisfirði hjá frændfólki sínu í Sjávarborg . Eitt sinn , þegar Hilmir kom af síldarmiðunum inn á Seyðisfjörð , vildi Sigfríð , sem þekkti bátinn , endilega fara inn eftir að heilsa upp á bróður sinn . Monna slóst í för . „ Þetta er maðurinn sem ég ætla að eiga “ sagði Monna við sjálfa sig eftir þennan fyrsta fund þeirra . „ Ja , þetta var a.m.k. fyrsta fræið “ segir Einar nú og brosir . Og Monna ákvað að demba sér til Eyja næsta ár . Stuttu síðar voru ráð ráðin . Þau bjuggu fyrst eitt ár í Birtingarholti , voru á efri hæðinni , en Friðrikka bjó niðri . Þau fóru þó úr Birtingarholti eftir erfiða reynslu , en fyrsta barn þeirra fæddist þar andvana . Þau fengu leigða íbúð í Drífanda , við Bárustíg 2 . Það hús áttu Tangamenn og Jóhann Þ. Jósefsson alþingismaður og þar voru margir kontórar , m.a. hið þýska konsúlat Jóhanns Þ. , en „ dömubúð “ niðri . Einari þótti gott að vera þarna í góðu kompaníi við þá sem höfðu skrifstofur í Drífanda , t.d. Magnús á Vesturhúsum , sem sennilega hefur þá unnið fyrir Bátaábyrgðarfélagið , og einkum þó við Bjarna Jónsson á Svalbarði , starfsmann Lifrarsamlagsins , sem gjarnan færði þeim nýja mjólk fyrir morgunkaffið sem hann fékk hjá Vilborgu . Birtingarholt , stóð við Vestmannabraut 61 . Húsið er nú horfið . Myndin er tekin úr suðri , á baklóðinni Völlur , Kirkjuvegur 23 . Húsið stóð þar sem Útvegsbankinn byggði síðar yfir starfsemi sína , á horni Vestmannabrautar og Kirkjuvegar . Húsið stendur nú við Miðstræti 30 , vestan við Sigtún Tveimur árum síðar keyptu þau Völl , árið 1943 , af Elsu Ólafsdóttur sem nú var flutt úr Eyjum . Einar hafði áður búið með móður sinni á Velli og Elsa vildi endilega að þau Einar og Monna fengju húsið . Elsa var áður gift Lárusi Halldórssyni er síðar bjó á Gunnarshólma . Hún var frá Kirkjubæjartorfunni , Ólafsbæ ( Mið-Hlaðbæ ) segir Guðjón Ármann í Gosbókinni sinni , og vera má að Vallartún þar austur frá hafi verið kennt við Völl . Á Velli var margt frumstætt , hvorki miðstöð né rennandi vatn , kolaofnar í herbergjum og í eldhúsi mátti fá vatn úr brunni með handdælu . En úr þessu var skjótlega bætt . Þau hjón bjuggu þar til ársins 1952 , en þá keypti Útvegsbanki Íslands húsið og lét flytja það í Miðstræti . Á lóðinni skyldi reisa stórbyggingu fyrir bankann , — í hjarta bæjarins . Það var fullbúið 1956 og þangað fluttist bankinn frá Heimagötu 1 . Fyrir milligöngu bankans keyptu Einar og Vilborg Fífilgötu 2 sem bankinn átti og þangað fluttust þau í maímánuði 1952 . Fífilgötu 2 byggði Guðmundur Ketilsson vélstjóri úr landi Dalbæjar , á túninu sunnan við það hús . Hann var Stokkseyringur og reri með Haraldi Hannessyni , var giftur Ninnu frá Dalbæ sem var hárgreiðslukona . Í húsinu voru upphaflega þrjár íbúðir . Fram til 1952 bjó þar Gunnar Hlíðar sem hafði verið dýralæknir og heilbrigðisfulltrúi í Eyjum frá 1944 . Hann var bróðir sr. Jóhanns Hlíðars , síðar sóknarprests í Eyjum . Gunnar var nú á förum úr bænum og húsið ( efri hæðin ) stóð tómt . „ Það gekk auðvitað lipurlega að eiga fasteignaviðskipti við bankann ! Þó að Bjarni Sighvatsson væri enn bankastjóri var það samt Baldur Ólafsson , sem síðar tók við bankastjórastöðunni , sem sá um öll þessi viðskipti . Mér líkaði alltaf vel við hann . “ Einar og fjölskylda hans bjuggu á Fífilgötunni þangað til þau fluttust burt úr Eyjum vorið 1964 . Guðjón Magnússon netagerðarmeistari og Anna Grímsdóttir , kona hans , bjuggu fyrst niðri , og má segja að þau hafi fylgt með í kaupunum ! En síðar fluttust þau Oddný , systir Einars , Friðrikka , móðir hans , og Friðrik Jósepsson , sonur Oddnýjar , inn á neðri hæðina og voru þar allnokkur ár , en síðast voru þau eina fjölskyldan í húsinu . Reynir Böðvarsson í Ásum keypti af þeim húsið en Einar og Vilborg keyptu miðhæð í parhúsi á Digranesvegi 36 í Kópavogi . Þar bjuggu þau hjón þangað til Vilborg lést 18. jan. 2005 , og þar býr Einar enn . „ Hér var allt autt fyrir sunnan Kópavogslækinn , melar og móar , nokkrir jurtagarðar , malarnám og eitt býli , Fífuhvammur ! En nú sér héðan yfir tugþúsund manna byggð . “ Börn þeirra Einars og Vilborgar eru fjögur , en fyrsta barn sitt misstu þau í frumbernsku . Elstur er Atli , f. 1943 , fyrst bankastarfsmaður , síðar sjómaður og síðast trésmiður ; hann er giftur Sigurbjörgu Rut Óskarsdóttur . Önnur í röð er Eygló , f. 1944 , starfar á Sjúkrahúsi Vestmannaeyja , gift Smára Guðsteinssyni . Þriðji var Hlöðver , f. 1945 , sjómaður og yfirvélstjóri , hann fórst með Suðurlandinu á jóladag 1986 ; kona hans var Kristín Káradóttir . Yngst er Friðbjörg , f. 1956 , búsett í Svíþjóð og starfar þar hjá verkalýðssambandinu ; maður hennar er Magnús Geir Einarsson sem einnig starfar hjá sambandinu . Monna var dugleg kona og rösk til allra verka . Margir minnast hennar fyrir glaðlegt fas og hjálpsemi . Hún vann mest heima , við heimilisstörf , en ekki síður við saumaskap í stórum stíl og var sérlega hög við þau verk . Frá ungum aldri var Monna illa leikin af astma sem ágerðist eftir því sem á ævina leið . Hún bjó við mikið heilsuleysi síðustu ár sín . Á sjóinn . — Formaður 21 árs gamall . Einar Runólfsson hóf sjómennsku 14 ára gamall , eftir fermingu eins og margur annar Eyjamaðurinn . „ Ég var fermdur um haustið 1932 , ekki orðinn 14 ára , til þess að geta komist á vetrarvertíðina sem hófst í janúar . “ Einar var með föður sínum á Snyg þrjár vertíðir , 1933 - 1935 , en á línuveiðum á trillum fyrir austan á sumrin , á Vopnafirði og Seyðisfirði . Hann var síðan á ýmsum vertíðarbátum , Geir goða , Ófeigi II , Herjólfi og Nirði , og jafnan á síldveiðum fyrir norðan land á sumrin . Ingólfur VE 216 . Einar hóf formennsku sína á bátnum á vetrarvertíðinni 1940 Hann tók mótorvélstjórapróf í Eyjum haustið 1936 , skólastjóri var Guðmundur Þorvaldsson , og varð svo vélstjóri , fyrst á Herjólfi , síðar á Nirði og Hilmi . En Einar lét ekki þar við sitja , hann vildi áfram og tók hið minna fiskimannapróf , 60 - tonna-prófið , í Eyjum veturinn 1938 - 1939 . Skólastjóri var Friðrik Steinsson , skipstjóri og Eskfirðingur , sem hafði haldið slík námskeið víða um land . Jón Ólafsson , útgerðarmaður á Hólmi , var hollvinur Einars og honum ráðagóður . „ Hann vildi alltaf pota mér áfram ! Vildi ekki að ég staðnæmdist í vélarrúminu heldur yrði formaður . Ég hygg að það hafi verið hans ráð að Sigurður Gunnarsson á Tanganum bauð mér Ingólf í upphafi vertíðar 1940 , og því boði tók ég fegins hugar . “ Og þar með hófst skipstjórnarferill Einars , á vertíðinni 1940 , en þá var hann 21 árs gamall . „ Við vorum sjö um borð . Ég var ekki yngstur , Siggi í Engey var yngri , og Alli mágur , en ég hef verið í yngri kantinum ! “ Þeir voru með 3 trossur , 12 hampnet í hverri . Það gekk vel þennan vetur og Einar var hæstur á minni bátum Tangans . „ En það var erfitt að eiga við útgerðina , erfitt að fá net fyrir þau sem töpuðust . En ég gat með brögðum svælt út úr þeim nokkur net og bætt við fjórðu trossunni seinni part vetrar . Já , það voru nokkur net sem „ töpuðust “ en voru í raun lögð til hliðar og bætt , og nokkrar baujur sem „ töpuðust “ og töpuðust þó ekki ! “ segir Einar og hlær við . Einari var svo boðið að taka við Geir goða , stærra og betra skipi , og var með hann tvær vertíðir , 1941 og 1942 . Þessi sumur var hann á síldveiðum sem stýrimaður á Þorgeiri goða . En vorið 1942 vildi Einar ekki halda áfram með Geir goða . „ Það var orðið þannig ástand á bátnum að mér fannst ekki vogandi að leggja í nýja vertíð með bátinn eins og hann var orðinn , botninn maðksmoginn og ónýtur . Að mínu mati var hann veikbyggður og þoldi ekki vel vélaraflið . Ég fór fram á að hann yrði tekinn til mikillar skveringar , líkt og Snorri goði sumarið áður , vildi a.m.k. nýjan botn . Báturinn var settur upp í slippinn hjá Gunnari Marel , en þegar ég fór að huga að viðgerðinni kom í ljós að henni var lokið , en ekki eins og ég hafði lagt til að gert yrði . Ég ræddi við meistarann , sem aðeins kímdi og sagði að í þessu máli réðu önnur sjónarmið en bara mín . Og þar með var málið útrætt . Ég hafði engar vöflur , fór heim til Gunnars Ólafssonar í Vík og sagði við hann að ég væri ósáttur við viðgerðina . Og þegar ljóst var að engu yrði um hnikað sagði ég upp . Það var fátt um kveðjur þegar ég gekk út úr því húsi ! “ Kristinn Sigurðsson á Skjaldbreið tók við Geir goða , en Einar fór til Ársæls Sveinssonar . Geir goði sökk í þriðja róðri eftir viðgerðina , það var 27. janúar 1943 . Báturinn „ sprakk “ , það rifnaði milli stefnis og byrðings , og þegar sjór var kominn í bátinn stöðvaðist vélin . Kristinn og félagar hans kveiktu bál á stýrishúsinu sem neyðarmerki og á síðustu stundu kom Ólafur Sigurðsson í Skuld á Glað VE að Geir goða og bjargaði mönnunum . „ Það var austan skítur þennan dag , og ég var þarna skammt frá , sá neyðarljósið . Ég ætlaði að hjálpa til við björgunina en var einhvern veginn ekki velkominn , svo að ég fylgdist með úr nokkurri fjarlægð . Þeir á Glað reyndu að draga Geir goða í land og ég fór rólega á eftir þeim en hann seig alltaf meira og meira þar til þeir urðu að skera á dráttartaugina og Geir goði sökk í hafið . “ Með Ísleif og fleiri báta . Einar tók við Ísleifi árið 1943 og var með hann í sex ár , bæði á vetrarvertíðum og svo á dragnót yfir sumarið . „ Ég fékk boð um að koma og tala við Ársæl og hann bauð mér Ísleif . Það var gott að vera hjá Ársæli Sveinssyni . Hann og Laufey kona hans voru mikil indælishjón . Og þetta voru góð sex ár hjá honum , og ég gekk þá stundum undir nafninu „ Einar á Ísleifi . “ Geir goði VE 10 . Einar var formaður með hann vertíðirnar 1941 og 1942 . Báturinn sökk í upphafi vertíðar 1943 Það var geysilega erfitt með alla aðdrætti á stríðstímanum , sérstaklega tóverk . Við vorum stundum með snurvoðartó sem netateina og felldum á þá , en þeir voru harðir , eiginlega eins og vír , og þetta takmarkaði okkur heilmikið “ segir Einar . Sjómennskan á þessum árum var með býsna hefðbundnu sniði í Vestmannaeyjum . Vertíðin hófst í janúar með línuveiðum . Áhöfnin var oftast níu menn , fjórir í landi og fimm á sjó . Landmenn beittu línuna . Í byrjun mars var skipt yfir á net og verið að fram að lokadegi , 11. maí . Páskahrotan lét sjaldan á sér standa . Eftir vertíð fóru Eyjabátar annaðhvort á síld fyrir norðan eða voru á veiðum heima , á færum eða snurvoð . Haustin fóru svo oft í að dytta að bátum og veiðarfærum . „ Fyrst , þegar ég byrjaði að róa , var ekið með línustampa á handvögnum úr beituskúrum niður á bryggju og þeir selfluttir á skjögturum út í bátana sem voru á bóli út á höfninni . En síðar var hægt að koma bátunum að bryggju og aka stömpunum á bíl niður eftir . Það var róið snemma nætur með línuna , hún lögð í myrkri og látin liggja þangað til fór að birta ; þá var byrjað að draga . „ Venjulega drógum við þetta 4 - 6 bjóð á klukkutíma þannig að þetta tók langan tíma ef menn voru með 30 stampa eins og algengt var . “ Ísleifur VE 63 . Einar var með bátinn 1943 - 1949 Á línunni var ekki hægt að fara eftir miðum því að lagt var í myrkri . „ Maður komst nú fljótt upp á lagið með þetta , keyrði ákveðinn tíma eftir kompás og þá vissi maður nokkurn veginn hvar maður var . Auðvitað gat maður notað „ logg “ ( vegmæli ) en það gerði maður sjaldan . Þegar kom fram á netavertíð var meira farið eftir miðum , enda farið að birta fyrr . En það átti aðeins við um hefðbundnar veiðislóðir . Ef maður fór lengra , t.d. á Selvogsbanka , eða dýpra , þá varð maður að treysta á kort og kompás , og kannski logg í fyrsta skiptið . Það voru ekki dýptarmælar , radarar , — né heldur gúmbjörgunarbátar , — um borð í þessum bátum sem ég var með fyrir 1950 . “ Á þessum árum voru gerðir út um 80 - 100 bátar frá Eyjum . „ Jú , það voru oft mikil þrengsli á miðunum , og fyrir kom að menn lögðu línu eða net yfir hjá öðrum , en það var nú allt stórslysalaust . Og þó menn létu einhver hnjóðsyrði fjúka í hita leiksins í talstöðina þá var það gleymt í næstu andrá . “ Áður en símar urðu algengir í húsum urðu bátaformenn að ganga um bæinn og „ ræsa “ áhöfn sína sem gat verið á ýmsum stöðum í bænum . „ Mér fannst alltaf gott að vera snemma á ferðinni , róa snemma og eiga daginn fyrir mér . Þetta voru náttúrlega miklar vökur á vertíðinni , sérstaklega á netunum þegar mikið fiskaðist , en oftast gat maður lagt sig eitthvað , fengið sér smákríu eins og kallað var og það nægði ! “ Slys og áföll í Eyjum . „ Þessi ár , frá því að ég hóf formennsku og fram undir 1950 , var talsverður slysa - og áfallatími í sjósókn við Vestmannaeyjar . Mér eru auðvitað sérstaklega minnisstæð slysin í mars 1942 og febrúar 1944 . Varla jafnast nokkuð á við atburðina 1. mars 1942 . Ég var á sjó þennan dag , það var austan átt , sterk , og mikill sjór þegar líða fór á daginn . Af óviðráðanlegum ástæðum urðum við á Geir goða með seinni skipunum úr höfn þessa nótt , 1. mars 1942 . Þegar við vorum að leysa bátinn frá bryggjunni kom góðkunningi minn , skipstjóri af einum bátnum , til okkar og bað mig að lána sér olíu á brúsa sem hann var með í hendinni . Það var auðsótt mál og sjálfsagður greiði . Því næst var haldið af stað í róðurinn . Þegar komið var í Faxa sást hvar bátaflotinn , sem á undan var , dreifðist á svæðið frá Smáeyjum og inn fyrir Þrídranga , alla leið inn á grunnslóð . Við stefndum innan Þrídranga . Flestir bátarnir byrjuðu snemma að leggja línuna , fóru stutt að þessu sinni . Kominn var austsuðaustan stinningskaldi og veðurútlit ekki sem best . Strax í birtingu , þegar byrjað var að draga línuna , var orðið allhvasst en úrkomulaust að mestu . Síðan hélt áfram að hvessa og úrkoman jókst svo að úr varð bæði rok og bylur , þannig að lítið sást út frá bátnum . Línudrátturinn gekk fremur hægt , því andófið var mikið og heldur bættist í veðrið frekar en úr því drægi . Að áliðnum degi komu tveir bátar flatrekandi meðfram okkar bát . Það sem þarna var að gerast , var að Freyja VE 260 , skipstjóri Ólafur Sigurðsson frá Skuld , og hans skipshöfn , voru að koma dráttartaug um borð í Ölduna VE 25 . Það tókst þeim þarna . Á næstu augnablikum voru þeir horfnir út í sortann og urðum við þeirra ekki varir aftur . Vél Öldunnar hafði stöðvast og báturinn var á reki , ósjálfbjarga , þegar Freyja varð hans vör . Skipstjóri á Öldunni VE 25 var Jónas Bjarnason . Hilmir VE 282 . Einar var formaður með hann 1950 - 1953 Við héldum áfram línudrættinum því að enn voru ódregin nokkur tengsl . Þegar því var lokið gengum við frá öllu ofan dekks og bjuggumst til heimferðar . Veðrið var óbreytt , hvassviðri með úrkomu . Skyggni var mjög lítið og innan stundar var komið myrkur og nóttin framundan . Vélaraflið var ærið í Geir goða , 80 - 90 ha . Júne Munktel , en því afli varð að beita með varúð undir þeim kringumstæðum sem nú voru fyrir hendi . Ég þekkti bátinn vel og hreyfingar hans . Haldið var upp í veðrið yfir nóttina og andæft stíft . Undir morgun minnkaði úrkoman og heldur dró úr veðrinu . Þá var Einidrangur í augsýn . Nú var ferð aukin og komið upp undir Eiðið um 5 - 6 leytið um morguninn 2. mars . Þarna voru bátar fyrir svo að greinilegt var að fleiri en við höfðu orðið seinir fyrir . Stöðvast var við Eiðið um tíma og hresstu menn sig á kaffi . Eitthvað var líka lagað til sem þurfa þótti . Veður var nú að breytast frá því sem áður var . Bátar þeir sem voru við Eiðið þegar við komum þar fóru nú hver á eftir öðrum austur fyrir . Rétt á eftir þeim fórum við austur úr Faxasundi og inn í höfn . Þegar við komum að bryggjunni fengum við fréttirnar um stöðuna eins og hún var þá . Það vantaði fjóra báta af þeim sem réru daginn áður , Þuríði formann , Ófeig gamla , Ölduna og Freyju . Gissur hvíti , sem lá þarna við bryggjuna , kom með áhöfnina af Blikanum . Blikinn sökk daginn áður , 1. mars . Þetta voru ömurlegar fréttir . Skipstjóri á Blikanum VE 143 var Guðjón Þorkelsson , en skipstjóri á Gissuri hvíta VE 5 , sem bjargaði áhöfn Blika , var Alexander Gíslason . Það var svo um eða eftir hádegið að Freyjan kom inn í höfnina , en Aldan var ekki með henni eins og við gátum kannski búist við af því sem á undan var gengið í þessum langa róðri . Frekari fréttir af bátstöpum , sjóslysum og öðrum óhöppum , sem urðu þennan örlagaríka sólarhring 1. mars 1942 , voru svo að berast út milli manna eftir því sem heimildir bárust af atburðum . Aldan VE 25 lenti upp á land í Grindavík . Skipshöfnin komst í land með góðu móti . Báturinn náðist út af strandstað nokkru síðar . Þuríður formaður VE 233 fórst með allri áhöfn , skipstjóri var Jón Sigurbjörnsson frá Ekru . Ófeigur VE 217 fórst með allri áhöfn . Skipstjóri var Þórður Þórðarson , Sléttabóli . Þau eru margvísleg örlög manna . Mér verður stundum hugsað til Geira í Skel , föður Guðfinns Þorgeirssonar , skipstjóra , þess mikla aflamanns og fyrrum vélstjóra hjá mér um mörg ár . Geiri ætlaði að vera á Ófeigi þessa vertíð , 1942 , en þegar hann var að telgja mastur á Ófeig missti hann öxina í sig og skaðaði sig eitthvað . Hann lagði í þetta merkingu og sagði strax : „ Ég verð ekki með honum Þórði í vetur . “ Hann réð sig á Þuríði formann og fórst sama dag og Þórður . “ Einar rifjar líka upp atburðina 12. febr . 1944 þegar Freyr og Njörður fórust með allri áhöfn , og raunar töpuðust fleiri bátar við suðvesturströndina í því mannskaðaveðri . „ Það var suðvestan veður þennan dag , eitt það versta sem ég man eftir . Eyjólfur Gíslason á Bessastöðum , sem var nú eldri en tvævetur í þessu stússi , sagðist „ bara “ aldrei hafa séð svona sjólag við Eyjar fyrr . Hann var skipstjóri á Emmu VE 219 þennan vetur eins og marga fleiri . “ Þetta staðfestir Guðjón Ármann , sonur hans , og segir að faðir sinn hafi sagt sér oft að verra veður hefði hann ekki fengið á sjómannsferli sínum . „ Á leiðinni í róður þessa nótt vorum við nærri samhliða við Þrídranga á norðvestur leið . Þá var veðrið suðaustan en átti eftir að snúast til suðurs og síðan suðvesturs og ausa upp sjó svo að úr varð mannskaðaveður . Emman hafði lokið línulögn þegar við áttum eftir að leggja þriðjung af okkar línu . Á baujuvaktinni sáum við til Emmu og annars báts sem ég vissi ekki hver var . Það var farið að draga línuna strax í birtingu . Þá varð ég var við Emmuna en hinn bátinn sá ég ekki , enda fór nú veðrið hríðversnandi og við bættist snjóhraglandi öðru hvoru . Heimleiðin hjá Emmunni gekk áfallalaust að sögn vinar míns og kunningja , Eyjólfs . Hann var þá kominn á sunnan-suðvestan og sjórinn kom aftan til á bátinn , stjórnborðsmegin . Eyjólfur þurfti að snúa bátnum hvað eftir annað upp í veðrið þegar hann sá til sjóa . Sjólagið var svo óvenjulegt og óreglulegt þennan dag . Frá okkur á Ísleifi er það að segja að línudrátturinn gekk vel , við höfðum dregið 19 stampa af 28 . Báturinn sneri upp í veðrið . Messaseglið var uppi , allt virtist í góðu gengi . En þá kemur einn „ molinn “ ( hnútur ) æðandi . Ég kallaði til strákanna á dekkinu aðvörun um að stöðva spilið og vera viðbúnir . Það leið smástund og sjórinn var kominn , að mér virtist , aftur fyrir bátinn , en þá snýr hann upp á sig og kemur til baka upp í messa og á stýrishúsið , skellir bátnum á hliðina og keyrir afturhlutann á kaf . Ég missti fótanna í stýrishúsinu , steig á þilið bakborðs megin , en rétti mig upp og greip í regúlatorinn ( olíugjöfina ) og gaf vélinni inn . Báturinn rétti sig strax við . Ég óttaðist að mennirnir á dekkinu hefðu orðið fyrir skakkaföllum en það var nú ekki sem betur fór . En allt lauslegt sem á dekkinu var fór fyrir borð , stíufjalir , línustamparnir með línunni , baujur og bólfæri , fangalínan og sleftóið , ásamt púströri af vélinni og lanternu ( hliðarljósi ) bakborðs megin . Lestarlúgur hafði ég alltaf skálkaðar á línuvertíð svo að þar var allt í lagi . Í öllum þessum hamagangi fylltist skrúfan af drasli svo að vélin stöðvaðist . Við þessar aðstæður var ekki viðlit að reyna að skera úr skrúfunni . Ég reyndi því að nota kúplinguna til hjálpar . Eftir margar tilraunir tókst loks að fá skrúfuna til að snúast , þótt hægt gengi , og þannig komumst við heim hjálparlaust og á eigin vegum . Heldur var nú Ísleifur tuskulegur útlits þegar komið var að landi síðdegis þennan eftirminnilega dag . En næstu daga var svo öllu kippt í lag sem aflaga hafði farið hjá okkur . Veður fór batnandi og aftur var byrjað þar sem síðast var frá horfið . Þessi skvetta á Ísleif 12. febrúar 1944 var sú eina sem ég þurfti að þola á minni formannstíð í Eyjum , varð aldrei fyrir mannskaða eða neinum þeim slæmu óhöppum sem hent geta á löngum sjómannsferli . “ „ Einar Runólfs reiðan sæ rennir lýð til bjargar . Happaferðir hefur œ hann á sjónum margar . “ Í Stýrimannaskólann . Ég get ekki státað af miklum skólalærdómi . En ég lauk þó fullnaðarprófi frá barnaskóla , tók stýrimannapróf frá sjómannaskóla í Vestmannaeyjum 1939 og síðan „ meirapróf “ frá Stýrimannaskólanum í Reykjavík 1950 . Það var talsvert átak fyrir mig , fjölskyldumann með þrjú börn , að rífa mig upp og vera í Reykjavík heilan vetur við nám , kauplaus , en það tókst og allt gekk þetta vel . “ Einar fór í skólann haustið 1949 og bjó þá hjá Oddnýju systur sinni í Hlíðunum , skammt frá skólanum . Hún var þá ein með kornabarn og það þótti hagkvæmt að hann leigði hjá henni og keypti þar kost . Það fór alltaf vel á með þeim . Einar kom heim í jólafrí og fór svo með Helga VE 333 suður eftir áramótin . Helgi fórst á leið aftur til Eyja 7. jan. 1950 og með honum Gústaf , bróðir hans . Það voru hörmuleg tíðindi . „ Mér líkaði vel í skólanum , skólastjórinn , Friðrik Ólafsson , var indælismaður . Mér líkaði sérstaklega vel við einn kennarann , Steina í Valhöll , eða Þorstein Þórðarson eins og hann hét fullu nafni . Hann var giftur Stellu , dóttur Eyvindar Þórarinssonar hafnarvarðar í Eyjum . Hann var svo skemmtilegur og sniðugur kennari og lét mann skilja allt sem hann fór yfir ! Framhaldsnám fyrir okkur systkinin á árunum upp úr 1930 kom eiginlega aldrei til greina . Það var svo mikil fátækt . Og þegar faðir minn veiktist og dó taldi ég það skyldu mína að leggja fram minn skerf til að framfæra móður mína og systkini . Mig langaði í gagnfræðaskólann , t.d. , en var dæmdur til vinnu . Ég sá það , eftir að hafa verið formaður í 10 ár , að 60 - tonna - réttindin ( sem voru raunar orðin 75 - tonna-réttindi þá ) mundu ekki duga lengi . Skipin voru að stækka , og mig langaði líka að geta farið í siglingar með stærri skip . Kannski var eitthvað meira að krauma í kollinum á mér , og ég fékk nokkur tilboð um skip í öðrum plássum meðan ég var á Stýrimannaskólanum , en einhvern veginn lá nú leiðin aftur til Eyja , — til að vera áfram formaður á fiskibát . Og ég gat alveg unað vel við það . “ Því undu margir fleiri vegna þess að Einar var eftirsóttur formaður og vel látinn meðal skipverja sinna . Guðfinnur Þorgeirsson skipstjóri var hjá honum vélstjóri sex eða sjö vertíðir , á Ísleifi og Hilmi . „ Einar var besti skipstjóri sem ég hef kynnst . Ég fór ungur til hans í skiprúm og lærði mikið af honum . Hann var feiknalega góður stjórnandi , þurfti ekki að segja margt , og aldrei man ég til þess að hann skammaði nokkurn mann . Hann var harður á sínu , hélt sínu striki , en ljúflingur í samstarfi . “ Millispil . Einar var óráðinn þegar hann kom heim í upphafi vetrarvertíðarinnar 1950 , en svo fór að Jónas á Tanganum klófesti hann og Einar varð formaður með Hilmi í lok febrúar og var með hann í fjórar vertíðir . Þeir áttu Hilmi með Tangamönnum Jón á Hólmi og tengdasonur hans , Þorsteinn Sigurðsson frá Melstað , Steini á Blátindi . „ Þetta voru ágæt ár , en vorið 1953 lét ég plata mig og í hönd fór dálítið reiðileysi . Ég fór á síld með Björgvini í Úthlíð , á Jóni Stefánssyni , þetta sumar og féllst svo á að vera með bátinn á vetrarvertíð , 1954 . Ég hafði hins vegar ekki áttað mig á að útgerðin var í því sem nú heitir „ gjörgæsla “ hjá bankanum og allt skorið við nögl , sérstaklega veiðarfæri , þótt öllu fÖgru væri lofað ! Enda fór illa . Við vorum með 2 - 3 trossur , gamla bætninga , hampnet og það fiskaðist lítið . Um páskana virtist hagur strympu ætla að vænkast . Þá fengum við nælonnet til viðbótar , svo að í nokkra daga fékkst sæmilegur afli . En aftur fór á sömu leið og áður , það vantaði net til að bæta í trossurnar fyrir það sem úr sér gekk . Ég var þeirri stund fegnastur þegar lokadagur rann upp og kvaddi þetta glæsilega fley og bágstöddu útgerð . Ég fór á síld um sumarið 1954 , á bát úr Hornafirði sem Óskar Valdimarsson var með . “ Einar tók svo við Hugrúnu 1955 sem þeir áttu m.a . Kristján Björnsson á Kirkjulandi , Kristján Georgsson frá Klöpp og fleiri . Þetta byrjaði vel , línuvertíðin var ein sú besta sem ég man , 8 - 10 tonn í hverjum róðri . Og netavertíðin fór vel af stað . En svo brotnaði vélin og við lentum í löngu stoppi . Varahluti varð að fá frá útlöndum og það tók sinn tíma ; áhöfnin tvístraðist og þetta var eiginlega búið . Þetta var líka geysilegt áfall fyrir útgerðina . Ég fékk ekki uppgert . Ég reri því með þeim Kristjánum nokkra túra um vorið á færi , það gekk vel og eitthvað kom inn á bankareikninginn , nóg til þess að gera upp við mig og þá kvaddi ég strax ! Ég fór á síld með Einari Guðmundssyni á Björginni ; það var heillaspor og átti eftir að breyta ýmsu fyrir mig . “ Sídon VE 155 . Einar keypti bátinn 1955 í félagi við Einar Guðmundsson á Björg VE og Björn Guðmundsson á Barnum . Hann var formaður með hann til 1962 . Í efra horni myndarinnar hægra megin er ,, karlinn í brúnni Sídon keyptur . — Formaður og útgerðarmaður . „ Þeir voru í kompaníi saman , Björn Guðmundsson ( Bjössi á Barnum ) og Einar á Björginni . Björn hafði fylgst með mér og virtist hafa trú á mér . Nema hvað , svo fór að við þrír stofnuðum félag , „ Stuðlaberg hf. “ , og keyptum bátinn Vörð VE 29 sem Angantýr Elíasson , Axel Halldórsso , Árni Sigurjónsson og fleiri áttu , en báturinn lá þá í reiðileysi við bryggju . Þessi bátur var smíðaður í Svíþjóð 1944 , eikarbátur , 65 tonn , einn þessara svokölluðu „ sænsku blöðrubáta “ . Þar úti hlaut hann nafn sitt , „ Sídon . “ En eftir stríðið , 1946 , var báturinn keyptur til Eyja , og þeir Angantýr og félagar áttu hann í tæp 10 ár . Þeir breyttu nafni Sídons VE 29 í árslok 1951 í Vörður VE 29 — ekki veit ég hvers vegna — en við breyttum nafninu í upphaflegt horf aftur þegar við keyptum bátinn og þótti það bara ágætt ! “ Nafnið „ Sídon “ kemur sjálfsagt úr Biblíunni . Sídon var sonur Kanaans sem var sonarsonur Nóa . Við hann er borgin „ Sídon “ ( Zidon ) kennd en hún stendur við botn Miðjarðarhafsins , rétt suður af Beirút í Líbanon . Þar er enn hafnarborg og heitir nú Saida . En Sídon var ein elsta og frægasta borg Fönikíumanna , var helsta verslunar - og siglingamiðstöð þeirra um aldir . Hún er nokkrum sinnum nefnd í Gamla testamentinu og Jesús kom til héraðanna í grennd við Sídon eins og segir í guðspjöllunum . — Já , bátanöfn í Eyjum , og svo sem annars staðar á landinu líka , eru merkilegt rannsóknarefni ! „ Við áttum þriðjungshlut hver , en Einar var auðvitað á kafi í sinni útgerð á Björg VE 5 og Bjössi var á Barnum , þannig að ég varð skipstjóri og sá um verklega þáttinn við útgerðina á Sídon . Björn sá um bókhaldið . Þetta fór vel af stað . Að vísu var gömul vél í bátnum , og hún gafst upp á fyrstu vertíðinni , 1956 , en við settum nýja véi i bátinn ; fórum í nóvember það ár til Frederikshavn í Danmörku og settum í Sídon Alpha dísilvél og komum heim á jóladag 1956 . Eftir það gekk allt vel , afkoman var dágóð . Endurbætur á bátnum voru þó kostnaðarsamar . Árið eftir vélaskiptin settum við nýtt stýrishús á bátinn . Það var gert heima í Eyjum , í slippnum . Eggert heitinn Ólafsson smíðaði það og Magni gerði vélarreisnina . Ég fór að hafa orð á því við Björn eftir vélaskiptin að við þyrftum nýtt stýrishús á Sídon . Björn tók því þunglega og hélt að það yrði ekki auðsótt í greipar Baldurs bankastjóra , hans góða vinar , að fá lán fyrir því . Svo að ég tók mig sjálfur til og fór til Baldurs , sem ég þekkti vel . Ég sagðist þurfa nýtt stýrishús á bátinn , þetta væri engin vinnuaðstaða sem ég hefði . Það fór eins og Bjössi spáði , Baldur var tregur . Ég gat þá ekki á mér setið að minna Baldur á það að þeir Útvegsbankamenn hefðu nýlega þurft nýtt „ stýrishús “ í Vestmannaeyjum , upp á 3 hæðir , því að það var orðin ómöguleg vinnuaðstaða fyrir þá á Heimagötu 1 ! Baldur tók þessu gríni mínu vel og svo fór að hann greiddi fyrir þessum endurbótum hjá okkur . “ Á baksíðu Morgunblaðsins , 9. apríl 1957 , er frétt undir fyrirsögninni : „ Aflamet í Vestm.eyjum “ . Þar segir að afli hafi glæðst sl. laugardag ( 6. apríl ) , en verið mjög misjafn . Síðan segir í fréttinni : Aflahæstur var þennan dag mb . Sídon V - 155 með 66 lestir af fiski . Er það algjört met í Vestmannaeyjum . Hefir aldrei komið jafn mikið aflamagn þar upp úr einum báti eftir eina lögn . Sennilega er þetta algjört aflamet hér á landi . Skipstjóri á bátnum er Einar Runólfsson , maður innan við fertugt . Næst mesta afla þennan dag hafði mb . Gullborg 59 lestir . “ „ Já , þetta var eftirminnilegur túr “ segir Einar . „ Þetta voru yfir 7000 fiskar , svo þetta hefur verið vænn fiskur ! Og einnar náttar var hann , við lögðum daginn áður norð-norðvestur af Þrídröngum , „ suður af Melnum “ eða „ inn í Trintum “ eins og við sjómenn segjum . Við vorum með 5 trossur í sjó , hver með 16 netum . Við drógum aðeins fjórar trossur þennan dag því að við vorum seinir fyrir , komið myrkur , og mér hafði ekki gefist tími til að setja ljós á síðustu baujuna sem var dálítið undan . Bjössi á Barnum sagði við mig að fyrra met hefði Einar á Björginni átt , „ nálægt 65 tonnum . “ Ekki veit ég hvort svona netamet eftir eina nótt hefur verið slegið síðan ; það má vel vera . “ Einari er þó ekki síður minnisstæður róður á Ísleifi við lok einnar vertíðarinnar á stríðsárunum . „ Við vorum eiginlega að taka upp netin , en ég sagði við strákana að ég vildi prófa að fara vestur á Selvogsbanka og leggja þar , vera yfir því eina nótt , en skyldi lofa þeim að koma snemma að því að 1. maí var fram undan með fríi . Þá vorum við með hampnet , þrjár trossur og 14 net í hverri . Og við settum heldur betur í hann , komum að með 31 tonn af aðgerðum fiski sem fór beint skip til Bretlands . Það var svo bunkað hjá okkur að netin rifnuðu frá teinunum þegar þau komu upp í rúlluna . En veðrið var svo gott að við gátum náð öllu inn . Flotinn tók allur við sér eftir þessar fréttir og vertíðin lengdist um tvær vikur ! “ Heilsan bilar . „ Sjöundu vertíð mína með Sídon , árið 1962 , var ég orðinn talsvert heilsulaus . Ég hafði nokkru áður verið skorinn upp við ristli . Ég hafði alltaf farið sæmilega vel með mig , en svona eftir á að hyggja er þetta starf , sjómennska og skipstjórn , heilmikil áreynsla og fer ekki vel með menn . En ég hefði þó dugað betur ef heilsuleysi hefði ekki sett mér stólinn fyrir dyrnar . Ég hafði engin sérstök áform um að hætta , síður en svo . Við tókum netin í land 7. maí 1962 . Báturinn var gerður hreinn , bæði innan sem utan og síðan lagt í gott pláss við bryggju . Um miðjan maí var ákveðið að báturinn skyldi standa í dráttarbraut um sumarið og ekki gerður út . Seint í júní fór ég að vinna á netaverkstæði „ Reykdals , “ hjá Arnmundi Þorbjörnssyni , „ Adda Tobba “ eins og hann var jafnan kallaður . Ég var þar fram á haust . Ég fékk svo það verkefni að setja vél í Björgu VE 5 . Það var sams konar vél og var í Sídon , 240 ha . Alpha dísel . Í ársbyrjun 1963 , þegar ég var enn í vélastússinu í Björgu , tognaði ég illa í baki og komst ekki hjálparlaust heim . Ég lá í heilan mánuð , og hvorki gat né mátti fara í nokkra átakavinnu , bæði vegna baksins og einnig vegna ristilsins sem aldrei hefur látið mig í friði síðan árið 1960 . Þarna verða þáttaskil í lífi mínu . Ég var undir læknishendi , heilsan hékk á bláþræði . Að mati læknis var óráðlegt og óæskilegt að fara á sjóinn eins og sakir stóðu . Mér væri nauðsynlegt að breyta um starf , að minnsta kosti um stundarsakir , og sjá hverju fram yndi . Eg tók þegar ákvörðun um að verða ekki skipstjóri á Sídon þessa vertíð sem framundan var og tilkynnti sameignarmönnum mínum það . Fór ég nú að líta í kringum mig eftir léttari vinnu . Það lukkaðist ekki að fá hana , enda ekki um auðugan garð að gresja í þeim efnum í Vestmannaeyjum . Ég byrjaði í febrúar 1963 að vinna hjá netagerð Reykdals Jónssonar . Vann þennan vetur allan eftir því sem kraftar leyfðu . Áfram hélt þessi vinna um vorið og sumarið með þó nokkrum hléum á milli . Öðru hvoru frétti ég um störf sem losnuðu , spurðist fyrir um möguleikana , en svörin voru loðin og neikvæð svo að ekkert gekk í þeim efnum . Um haustið 1963 var ég enn á ný orðinn sjúkur bæði í baki og maga ( ristlinum ) . Ég fór til Reykjavíkur að leita mér aðstoðar sérfræðilækna á Landakotsspítala . Bjarni Jónsson yfirlæknir og Tómas Jónasson tóku á móti mér . Hjá þessum læknum var ég í alls konar rannsóknum og margskonar aðgerðum fram í miðjan desember . Kom þá heim til Eyja aftur með stálbelti um mig miðjan og klyfjaður af lyfjum , óvinnufær til ársloka 1963 . Þannig endaði það árið . Hvergi nothæfur í Eyjum . Árið 1964 gekk í garð og Einar var heimavið og hugleiddi stöðu sína . Í Vestmannaeyjum eins og öðrum bæjum , þar sem allir þekkja alla , berast fréttir um breytingar á störfum fólks fljótt á milli manna . „ Það losnaði starf sem ég taldi að hentaði mér . Ég talaði við ráðningarstjóra fyrirtækisins . Hann tók mér ljúfmannlega og sagði : „ Einar minn . Þetta starf passar einmitt fyrir ykkur , þessa karla . Það verður ekki ráðið í þetta starf næstu mánuði , við sjáum til . “ Þarna vaknaði vonarneisti . Ég hélt þá áfram í vinnu hjá Arnmundi , netagerð Reykdals og vann þar næstu mánuði en fór svo og talaði við „ ráðningarstjórann . “ Svar hans var : „ Það er löngu búið að ákveða um það . “ Þarna fór síðasta hálmstráið sem ég hafði haldið í illu heilli . Já , það var ekki mikið gert með þessa karla þótt þeir væru búnir að stýra skipum í meira en 20 ár , og ég held með sæmilegum árangri . Ég var búinn að fá mig fullsaddan af þeirri þrautagöngu að leita mér að léttri vinnu , tímabundið eins og læknar mínir nefndu það í upphafi . Fékk ekki þau störf í landi sem laus voru og ég sóttist eftir . Ég fluttist því burtu úr Eyjum í maí 1964 , ósáttur við það að fá ekki aðstoð í heimabæ mínum sem ég þurfti svo mjög á að halda tímabundið . Ég seldi eign mína í Stuðlabergi hf. , sem átti Sídon , Birni Guðmundssyni . Ég seldi húseignina Fífilgötu 2 en keypti svo Digranesveg 36 í Kópavogi , miðhæð í parhúsi , af Fríðu lngibjörgu Magnúsdóttur , og þangað fluttum við í þá íbúð 27. júní 1964 , og bý þar enn í dag , 42 árum síðar ! “ Netagerðarmaður í Kópavogi . Einar bætir net inni í Friðarhöfn . - Myndin er spegluð og Einar er því ekki örvhentur eins og ætla mætti ! Sænskur ferðamaður tók myndina og sendi Einari hana síðar Einar fékk vinnu á netaverkstæði Reykdals í Reykjavík og var þar í nokkur ár , en fór síðan til Markós sem sá um innflutning efnis í veiðarfæri , troll og net . „ Ég var fenginn til þess að vinna þetta efni betur fyrir viðskiptamennina , gera stykki og síðar heil troll , þannig að útgerðirnar þyrftu ekki að taka við hráu efninu og sjá um að gera úr því veiðarfæri . Ég þóttist kunna vel til verka , en ég var réttindalaus og lenti í smávægilegum andróðri út af því , en Þórður H. Gíslason netagerðameistari , og meðhjálpari , vann hjá mér á þessum tíma . Þegar hann heyrði um þessa „ ómynd “ eins og hann kallaði það , sagði hann með sínum sérstöku og blíðu áherslum : „ Einar minn , hafðu ekki minnstu áhyggjur af þessu meðan ég er hérna hjá þér . “ Meira þurfti ekki að segja , hann var meistari í faginu ! Eftir það gekk allt vel . Það var mikið að gera , skuttogarar að koma til landsins m.a . En svo hallaði undan fæti hjá fyrirtækinu , ekki síst eftir að möskvinn var stækkaður úr 35 mm í 45 mm ; en þá sat Þórhallur Þorláksson , eigandi Markós , uppi með mikinn ónýtan lager sem hann hafði lagt fé í . Hampiðjan varð síðan alls ráðandi á markaðnum . “ Einar hætti hjá Markó og varð vaktmaður hjá Landssímanum í Múlastöð , en aðeins í stuttan tíma , hálft annað ár . „ Mér líkaði það ekki “ segir Einar . Hann hætti þar en fór að nýju að sýsla við net og troll , fyrst hjá Netagerð Grandaskála um tíma , svo hjá Seifi hf. á Grandagarði í nokkur ár . Hann vann við veiðarfæri Freyju RE 38 . Einnig teiknaði hann og setti upp nokkrar dragnætur fyrir menn í Reykjavík , á Ísafirði og í Hafnarfirði . Hann var „ í ýmsu snuddi “ eins og hann kallar það , alveg fram undir það síðasta . „ Já , ég hef búið til mörg troll um ævina , fiskitroll , humartroll , rækjutroll og dragnætur ! “ Einar Runólfsson . Nýleg mynd . Og Vilborg ( Monna ) . Myndin var tekin nokkrum árum áður en hún lést . „ Það fer ósköp vel um mig hérna , — en það er ekki mikið um að vera ! Ég er þakklátur fyrir þá heilsu sem ég hef , bæði til líkama og sálar . En það er mikil breyting þegar samfylgd lýkur eftir 65 ár . Vilborg var þó orðin mjög heilsutæp undir það síðasta . Ég reyni að fylgjast með , les og klóra svona eitthvað á blað öðru hvoru . Ég tel mig Austfirðing þótt ég sé alinn upp í Vestmannaeyjum og hafi lifað mín mótunarár þar . Ég hef þó búið lengur í Kópavogi en í Eyjum , en ég verð að viðurkenna að það er frá meira að segja úr Eyjum ! Ég get ekki verið annað en sáttur þegar ég lít til baka til áranna í Eyjum . Hugurinn hvarflar þó einatt austur . “ Einar „ klóraði “ m.a. þessa æskuminningu á blað fyrir stuttu : „ Mér verður hugsað til baka til áranna kringum 1930 , í lok vetrarvertíðar þegar hópar stráka á mínum aldri voru að fara í sveit með frændum sínum , vertíðarmönnum sem komu til Eyja í upphafi vertíðar og fóru heim á vorin . Ég öfundaði strákana af þessum frama að dveljast sumarlangt í sveitinni . Hví ekki ég ? Og það kom að því ! Faðir minn hafði útvegað mér sumardvalarstað austur á fjörðum hjá fólki sem hann þekkti , en ég hafði hvorki heyrt talað um né nokkru sinni séð , alveg óskylt okkar fólki . Og ég var sendur austur . Það var um miðjan maí 1930 , suðaustan strekkingur . Esjan var á leið austur um land í hringferð eins og venja var á þessum tíma . Hún lagðist við akkeri undir Eiðinu . Faðir minn fór með mig um borð í skipið sem var troðfullt af fólki á austurleið í atvinnuleit í verstöðvar á Austfjörðum . Um borð í Esju var sonur bóndans sem ég var vistaður hjá . Ég þekkti hann ekki . Gengið var frá farseðli handa mér , en ekkert kojupláss var að fá , það var allt upptekið . Menn urðu að hírast í iðandi kös af sjóveiku fólki í tvo sólarhringa því að skipið kom víða við á smærri stöðum í þessum hringferðum strandferðaskipanna . Loks vorum við komnir á áfangastað , fallegan fjörð með fámennum kaupstað . Fjölskyldan , sem ég var vistaður hjá , bjó utan við kaupstaðinn . Hún átti trillubát sem var gerður út frá dálítilli vík og fjöru utan og neðan við bæjarhúsin . Þarna voru líka kindur , kýr og hænsni , ásamt hundi . Trillubáturinn lá við legufæri skammt undan fjörunni . Þegar komið var úr fiskiróðri var aflanum landað beint upp í fjöruna og gert að honum þar . Hann var saltaður í tunnur í byrjun . Síðan var hann borinn á handbörum upp að fiskgeymsluhúsinu ( beituskúrnum ) sem stóð þarna uppi á bakkanum ofan við fjöruna , umsaltaður og komið í hús . Útgerðin var stunduð af mikilli elju . Á bátnum voru tveir synir bóndans ásamt tengdasyni . Bóndinn var við störf í landi ásamt dóttur sinni , fullorðinni stúlku , og dóttursyni . Svo skyldi snáðinn úr Vestmannaeyjum vera til aðstoðar og til að læra allt sem svona búskaparháttum tilheyrir . Bóndakonan var heima á bænum og hugsaði um matseld og margt fleira . Mitt starf þetta sumar , í fyrsta sinn svo óralangt frá heimahögum , var að sitja úti í fjöru flesta dagana og skera úr skel , fyrri hluta dags , síðan stokka upp línu eða beita línu síðdegis . Strax í maí var farið „ á beitufjöru . “ Farið var á árabát á ákveðið svæði , eyrar eða grunn , þar sem kræklingur óx í botninum . Kræklingur óx þarna í kerfum . Kerfin voru krökuð í heilu lagi upp úr botninum og upp í bátinn með sérstökum áhöldum . Þessi farmur var síðan fluttur heim að útgerðarstöðinni og lagður aftur í sjó við fjöruborðið til geymslu , enda lifði hann þar áfram . Úr þessum farmi var tekin upp skel til daglegrar notkunar og úr henni skorinn fiskurinn til beitu . Það var mitt starf , meðal annars . Í júlí og ágúst ár hvert var venjulega farin að veiðast síld í net í firðinum , og var hún þá notuð til beitu ásamt kræklingi , eða eingöngu eftir því hvað vel veiddist af henni . Síldin var geymd í kössum sem voru kældir með snjó sem var safnað yfir veturinn í snjókofa . Ég fór heim til Eyja í endaðan september með Súðinni og gekk það vel . Fáir farþegar voru með skipinu , ég fékk koju í klefa með öðrum . Allt var nú betra og manneskjulegra en í maí þegar ég fór austur . Barnaskólinn var að byrja næstu daga , og ég settist í hann eins og vera ber á þessu aldursskeiði , tæpra tólf ára gamall . Árið 2006 , í janúarlok , sit ég , 87 ára gamall Kópavogsbúi , heima hjá mér , hef lítið fyrir stafni annað en að sjá um sjálfan mig í þrifum og matseld . Þá reikar hugurinn allt í einu 75 ár aftur í tímann til ársins 1930 . Ég gríp blað og ritblý og fer að rissa upp slitróttar hugleiðingar mér til dægrastyttingar . Engin nöfn skulu koma fram , þau verða kyrr í hugskoti mínu . Athafnasvæðið er ekki lengur til , bæjarhúsið horfið , útihús , túnið , lækurinn , útgerðarstöðin í fjörunni , — allt er farið , engin ummerki lengur um það sem þarna var 1930 . Hafnargerð í firðinum og stórframkvæmdir við uppbyggingu á staðnum hafa eins og annars staðar á þessu landi verið með ólíkindum . Og allt mannlífið í blóma . Umskiptin í þessu byggðarlagi eru mikil . Þarna var forn verslunarstaður sem þjónaði nálægum sveitum , og þá voru engar bryggjur sem skip gátu lagst upp að . Skipin lágu úti á legunni og voru afgreidd þar . Árið 1930 , þegar ég var þarna snáði , voru heldur ekki bryggjur . Kaupfélagið stóð á sjávarkambi við sand - og malarfjöru , sem kallaðist „ Búðarmöl . “ Þaðan voru vörur afgreiddar í báta fólksins sem bjó út með firðinum og sótti verslun sína og önnur viðskipti í kaupstaðinn . En flest er horfið núna sem þarna var áður fyrr . “