Undirritaður vandist því þegar á barnsaldri að greinarmunur væri gerður á heitunum tól annars vegar og tæki hins vegar . Því hefur komið illa við máltilfinningu hans að skriflegir spurningalistar og skráningargögn af ýmsu tagi séu nefnd tæki . Í vaxandi mæli heyrist nú sagt um tiltekinn spurningalista að hann sé rannsóknartæki eða greiningartæki . Gagnalista af þessu tagi vill undirritaður fremur nefna verkfæri eða tól . Gaman væri að heyra skoðanir annarra á þessari íhaldssemi . Verkfæri finnst aðeins á einum stað í Íðorðasafni lækna , og þá sem ein af þremur íslenskum þýðingum á instrument . Um uppruna þess er ekki getið í Orðsifjabók Ásgeirs Blöndal Magnússonar , en Orðabók Háskólans tilgreinir notkunardæmi allt frá miðri 16. öld . Orðið er lipurt og laglegt samheiti um þau tól og áhöld sem menn nota við framkvæmd verka sinna . Fyrri hlutinn táknar starf , iðju eða afmarkað verkefni og síðari hlutinn er dreginn af sögninni að færa og lýsingarorðinu fær . Fleirtölumyndin færi kemur fyrir í ýmsum læknisfræðilegum samsetningum og táknar þá samstæðu , hóp eða hluta líffæra sem vinna tiltekin störf , svo sem augnfæri , húðfæri , kynfæri , meltingarfæri , tárafæri og öndunarfæri . Áhald finnst á nokkrum stöðum í Íðorðasafninu . Það er fyrst og fremst notað í útskýringum og lýsingum á verkfærum ( applicator , dilator , retractor ) sem notendurnir halda í höndunum . Ekki er þó fullt samræmi í texta skýringanna , því einstaka stóru tæki ( cardiograph ) er einnig lýst sem áhaldi . Heitið áhald er hins vegar fullkomlega gegnsætt og á greinilega við um verkfæri sem halda má á . Tæki birtist í mörgum samsettum heitum í Íðorðasafninu , sem undirritaður er sáttur við , svo sem heyrnartæki , sogtæki , sótthreinsunartæki , súrefnistæki , úðatæki og öndunartæki . Þarna er um vélar eða vélræn verkfæri að ræða og ekki hægt að amast við slíkri notkun . Orðið tæki er hins vegar notað án samræmis í ýmsum lýsingum Íðorðasafnsins þar sem verið er að gera grein fyrir einföldum áhöldum ( biopsy clamp , depressor ) . Við slíku vill undirritaður amast . Heitið tól finnst ekki í Íðorðasafni lækna , en nefna má að í fleirtölu hefur það stundum verið notað um kynfæri karla . Af almennum , samsettum heitum koma helst í hugann orðin hörkutól og símtól . Orðabók Háskólans birtir heimildir um orðið tól allt frá 16. öld og þá einkum í tengslum við verkfæri . Þar birtast einnig skemmtileg orðatiltæki : Hver er sínum tólum tamur og Hentug tól gera mann hagan . Orðsifjatengsl eru meðal annars við enska nafnorðið tool . Heitið tól vill undirritaður nota í almennum , samsettum heitum á einföldum verkfærum , svo sem fyrrgreindum hjálpargögnum , sem þá nefnist rannsóknartól og greiningartól . Erfitt reyndist að finna formlegar heimildir þessu til stuðnings . Segja má einfaldlega að íslenskar orðabækur vísi fram og aftur milli áhalda , tóla , tækja og verkfæra , án þeirrar aðgreiningar sem gerð var hjá viðmælendum á Norðurlandi forðum . Undirritaður telur það hins vegar auðga íslenskuna að geta aðgreint mismunandi hugtök og fyrirbæri með merkingarbærum heitum . Reynir Þorsteinsson , læknir á Akranesi , sendi kveðju og bað um umfjöllun um reversibility test . Um er að ræða klínískt próf sem gert er hjá astmasjúklingum og þeim sem grunaðir eru um astma . Loftflæði er mælt með öndunarmæli . Eftir fyrstu mælingu er gefið berkjuvíkkandi lyf og önnur mæling gerð eftir hæfilegan tíma . Niðurstöður eru bornar saman og reiknað út hvort lyfið hafi aukið loftflæði . Greining á astma byggist á því að aukning sé marktæk ( viðmið gjarnan 15% ) . Hugmyndin að baki enska heitinu er sú að lyfið valdi viðsnúningi , leiði til þess að einkennin gangi til baka . Ensk-íslensk orðabók Arnar og Örlygs birtir enska nafnorðið reversibility og þýðingarnar : 1. breytanleiki , hnekkjanleiki . 2. gagnhverfni , jafngengni , tvígengni . 3. viðsnúanleiki . Finna þarf lipurt heiti . Á rannsóknarbeiðni göngudeildar lungnasjúkdóma á LSH fær prófið heitið " öndunarmæling með berkjuvíkkandi lyfi " . Frá lungnalæknum , sem spurðir voru álits , kom heitið afturkræfnispróf . Það er án efa byggt á þýðingu Íðorðasafns lækna á lýsingarorðinu reversible : afturkvæmur , afturhverfur . Heitið er ekki lipurt og að auki er undirrituðum meinilla við " s " - ið sem tengir saman annan og þriðja orðhluta . Afturkræfni er kvenkynsnafnorð og tekur ekki með sér eignarfalls - " s " þannig að þarna er um svonefnt tengi - " s " að ræða , sem er óþarft að mati undirritaðs . Tvær leiðir koma þá til greina . Annars vegar að þýða nokkuð orðrétt og hins vegar að finna nýtt heiti sem leggur áherslu á annan þátt en afturkræfnina . Með fyrri aðferðinni má finna nokkur heiti : afturbatapróf , afturkvæmnipróf , gagnhverfnipróf , umhverfupróf og viðsnúningspróf . Ekkert þeirra er reglulega lipurt . Síðari aðferðin gefur heiti eins og til dæmis bötunarpróf og meðferðarpróf . Nafnorðið bötun táknar að gera betri eða að verða betri . Er það ekki alveg viðunandi ?