Taugaröskunin ADHD ( e. Attention deficit hyperactivity disorder ) stafar af truflun í boðefnakerfi heilans á svæðum sem stýra hegðun og athygli . Um það bil 7 - 10% barna greinast með ADHD og er röskunin algengari hjá strákum en stelpum . ADHD er yfirleitt meðfætt og eru erfðir stærsti orsakaþátturinn . ADHD stafar ekki af lélegu uppeldi eða erfiðleikum í félagsumhverfi en álag getur ýtt undir einkennin og gert þau meira hamlandi . Börn með ADHD eru gjarnan hressir , skemmtilegir orkuboltar með fjörugt ímyndunarafl . Eru oft listrænir skapandi einstaklingar og með leiðtogahæfileika . Athyglisbrestur , stutt úthald , ofvirkni og hvatvísi geta hins vegar haft afar hamlandi áhrif á hegðun , nám , félagasamskipti og líðan . Börn með ADHD eiga erfitt með að hlusta og fylgjast með , eru utan við sig , gleymin í athöfnum daglegs lífs , týna hlutum , truflast auðveldlega og gera kæruleysisleg mistök . Þau eiga erfitt með að sitja kyrr , eru mikið á iði , fikta í hlutum , skemma óvart og tala mikið . Þau eiga erfitt með að bíða í röð , grípa fram í fyrir öðrum og framkvæma hluti án þess að hugsa fyrir afleiðingum . Stýrifærni er skert sem birtist gjarnan í slakri reiði - og tilfinningastjórnun , erfiðleikum við að skipuleggja sig , slakri tímastjórnun og skorti á félagsfærni . Oft er dagamunur á einkennum og sveiflur í líðan . Með aldrinum minnkar ofvirkni en eirðarleysi og einbeitingarskortur eru áfram hamlandi , mismikið þó . Erfið hegðun , mótþrói og samskiptavandi eru gjarnan fylgifiskar ADHD . Kækir , námserfiðleikar og / eða lesblinda eru einnig algeng . Ákveðinn hópur barna með ADHD er með viss einkenni einhverfu og / eða greinist með einhverfu . Mikilvægt er að greina vandann og grípa til viðeigandi meðferðar þegar einkenni verða hamlandi , því ef ekkert er að gert er hætta á að börn og ungmenni með ADHD þrói með sér lágt sjálfsmat , kvíða og / eða depurð . Auknar líkur eru á áhættuhegðun og slæm reynsla af skólagöngu eykur líkur á brottfalli úr framhaldsskóla . Það er ekkert sem læknar ADHD . Meðferð miðar að því að draga úr einkennum , koma í veg fyrir fylgiraskanir , auka náms og félagsfærni , bæta líðan og sjálfsmat . Með því að fræða og kenna aðferðir sem eru gagnreyndar er hægt að efla færni og / eða bjargráð barna , foreldra , kennara og annarra umönnunaraðila til að takast á við vandann . Börn með ADHD þurfa skýrt skipulag , fastar venjur og rútínur , skýr og einföld fyrirmæli . Myndrænt skipulag hjálpar . Gott er að búta niður verkefni og vinna í litlum hópum . Lágmarka þarf áreiti og stuðla að stöðugleika í umhverfi . Tryggja þarf nægan svefn og hollar matarvenjur . Markviss stuðningur í skóla , þátttaka í íþróttum eða tómstundum og skilningur umhverfisins er lykilatriði . Lyfjameðferð við ADHD er stór þáttur í meðferðinni . Ekki þurfa öll börn með ADHD lyf , en ef farið er að halla undan fæti varðandi nám , líðan og félagsleg samskipti þrátt fyrir önnur úrræði er rétt að prófa lyf . Góð eftirfylgd er nauðsynleg og með markvissri meðferð og eftirfylgd er hægt að bæta stöðu barna með ADHD og minnka líkur á vanda síðar meir .