Mynd / MatvælastofnunVigdís Tryggvadóttir , sérgreinadýralæknir hjá Matvælastofnun , á fræðslufundinum . Fræðslufundur MAST : Nýjar reglur taka gildi um innflutning á ófrosnum búvörum Matvælastofnun stóð fyrir opnum fræðslufundi 28. nóvember um breyttar reglur um innflutning á hráu ófrosnu kjöti , ferskum eggjum og ógerilsneyddri mjólk til Íslands frá Evrópska efnahagssvæðinu . Markmið fundarins var að upplýsa um þær reglur sem taka gildi um áramótin og þær kröfur sem innflutningsaðilar og dreifingaraðilar þurfa að uppfylla . Sérstaklega var farið yfir ákvæði um viðbótartryggingar vegna salmonellu og sérreglur um kampýlóbakter . Í upphafi ársins samþykkti Eftirlitsstofnun EFTA ( ESA ) heimild Íslands til að beita reglum um viðbótartryggingar vegna salmonellu í innfluttu kjúklinga - og kalkúnakjöti og eggjum . Viðbótartrygging vegna salmonellu í innfluttu svína - og nautakjöti var svo samþykkt á fundi sameiginlegu EES-nefndarinnar 25. október síðastliðinn . Vigdís Tryggvadóttir , sérgreinadýralæknir hjá Matvælastofnun , fór fyrst yfir forsögu reglubreytinganna . Það kom fram að lögum um dýrasjúkdóma og varnir gegn þeim var breytt til að heimila þennan innflutning , án leyfis Matvælastofnunar , í kjölfar EFTA-dóms frá því í nóvember 2017 . Þar var komist að þeirri niðurstöðu að innflutningseftirlit á Íslandi með hrárri og unninni kjötvöru , eggjum og mjólk samræmdist ekki samningum um Evrópska efnahagssvæðið . Eftir lagabreytingu er ekki lengur nein frystiskylda fyrir hrátt kjöt og ekki þarf að sækja um sérstakt leyfi til Matvælastofnunar um innflutning á matvælum frá löndum á Evrópska efnahagssvæðinu . Atvinnuvega - og nýsköpunarráðuneytið ásamt Matvælastofnun bjó til aðgerðaráætlun í kjölfar niðurstöðu dómstóla í þeim tilgangi að draga úr líkum á því að sýkingarhætta fyrir neytendur myndi aukast með nýjum reglum . Þingsáætlun um slíka áætlun , um matvælaöryggi og vernd búfjárstofna , var síðan samþykkt á Alþingi í júní á þessu ári . Strangar vaktanir í landsáætlun Brigitte Brugger , sem einnig er sérgreinadýralæknir hjá Matvælastofnun , fór yfir kampýlóbakter - og salmonellusmit í kjúklingum á Íslandi og í Evrópu , en þessar bakteríur eru algengastar í kjúklingakjöti . Hún fór yfir eftirlitsáætlanir á Íslandi og Evrópu , þar sem fram kom að Ísland og Noregur væru einu Evrópulöndin sem bæði vöktuðu og gripu til aðgerða þegar vart yrði við kampýlóbaktersmit í kjúklingaeldishópum . Kjötið úr þeim hópum væri fryst . Kampýlóbaktersmit er víða mjög algengt í hráu kjúklingakjöti og hefur verið mest sunnar í Evrópu . Með nýjum innflutningsreglum muni Ísland taka upp breytt eftirlit með smitmagni kampýlóbakter við slátrun hér á landi . Brigitte sagði að eftirlit með salmonellusmiti í alifuglarækt væri einnig mun meira hér á landi og gripið sé til tafarlausra aðgerða þegar slíkar sýkingar kæmu upp . Eldishópum alifugla væri fargað og sláturhópar strax innkallaðir . Það væri í landsáætlun að vera með strangar vaktanir með það að markmiði að tíðni smita væri undir einu prósenti í allri frumframleiðslu og við slátrun alifugla . Það væri í raun skilyrði þess að Ísland gæti krafist viðbótartrygginga vegna salmonellu , fyrir innflutningi . Hún sagði til marks um góða stöðu Íslands að hér hefði aldrei greinst afbrigðið Salmonella Enteritidis í varphænum og ekki sé vitað um hópsýkingar vegna salmonellu í eggjum síðustu áratugi . Svínaræktin áhættuþáttur Vigdís talaði stuttlega um salmonellu í tengslum við svínarækt á Íslandi og sagði að litið væri á alla svínaræktina sem hugsanlegan áhættuþátt . Staðan hér á landi væri hins vegar nokkuð góð og með strangri vöktun við slátrun sé dregið verulega úr smithættu í kjöti , auk þess sem hægt sé að grípa til aðgerða áður en varan er komin á markað . Mælingar skorti hins vegar mjög í allri Evrópu að þessu leyti þegar kemur að öðrum búgreinum en alifuglaeldi . Þær ræddu einnig um sýklalyfjaónæmisvandann í Evrópu . Þar kom fram að mikilvægt væri fyrir kjötinnflytjendur að hafa í huga hvar sýklalyfjaónæmi væri algengast þegar þeir keyptu inn kjöt til innflutnings , vegna þess hversu vandinn væri víða orðinn alvarlegur . Svava Liv Edgarsdóttir , fagsviðsstjóri hjá Matvælastofnun , kynnti nýjar reglur um vöktun á kampýlóbakter í alifuglakjöti . Hún sagði að um leið og svokallað leyfisveitingakerfi Matvælastofnunar legðist niður , færðist ábyrgðin yfir á innflutningsaðilana sjálfa . Opinber vöktun verði þó með salmonellu í innfluttum kjötafurðum og eggjum og kampýlóbakter í innfluttu alifuglakjöti . Sérreglur um kampýlóbakter í ófrosnu alifuglakjöti Atvinnuvega - og nýsköpunarráðuneytið hefur unnið að sérreglum um kampýlóbakter í ófrosnu alifuglakjöti þar sem tilgangurinn er að koma í veg fyrir að fólk sýkist og draga úr líkum á að kampýlóbakter-mengað kjöt berist til landsins . Meiri líkur eru á smiti í ófrosnu kjöti sem er framleitt í löndum þar sem smit í kjúklingahópum er algengt , því með frystingu fækkar kampýlóbakter bakteríum verulega . Til að mega setja ferskt ófrosið kjöt á markað verða innflutningsaðilar að krefjast niðurstaðna greininga áður en vöru er dreift á markað þar sem staðfest er að kampýlóbakter hafi ekki greinst í kjötinu . Viðbótartryggingar fyrir salmonellu Héðinn Friðjónsson , sérfræðingur hjá Matvælastofnun , greindi frá reglum sem Ísland var heimilt að setja vegna viðbótartrygginga fyrir salmonellu í kjöti og eggjum . Hann sagði að reglurnar eigi eingöngu við um ferskt kjöt , það sem ekki hafi fengið aðra meðhöndlun en kælingu . Í stuttu máli felast þær í því að fyrir ferskt alifugla - , nauta - og svínakjöt þarf að fylgja viðskiptaskjal frá sendanda afurðanna þar sem allar uppruna - og rekjanleikjaupplýsingar er að finna – og staðfesting á neikvæðum niðurstöðum salmonellugreininga . Komi afurðirnar frá landi sem er með sambærilegar viðbótartryggingar , eins og Svíþjóð , Finnlandi eða Noregi , þarf ekki staðfestingu á þessu . Tíðni eftirlits tekur mið af áhættu og frammistöðu Loks flutti Dóra S. Gunnarsdóttir erindi um eftirlit , þvingunarúrræði og viðurlög varðandi nýjar reglur um þennan innflutning . Hún áréttaði að ábyrgð yrði hjá innflutningsaðilum en eftirlitið hjá opinberum aðilum , sem felst í skoðun skjala , sýnatökum til sannprófunar á niðurstöðum greininga og sýnatökum til sannprófunar á öryggi kjöts . Matvælastofnun teldist þannig eftirlitsaðili ef innflutningsaðilinn er matvælafyrirtæki , en heilbrigðiseftirlit sveitarfélaga ef innflutningsaðilinn er heildsali eða dreifingaraðili . Tíðni eftirlits tekur mið af áhættu og frammistöðu innflutningsaðila . Ýmis þvingunarúrræði eru heimil ef ekki er rétt staðið að málum við innflutning . Hægt er að taka vöru af markaði , stöðva dreifingu og innkalla frá neytendum . Við ítrekuð brot er hægt að stöðva starfsemi að hluta til eða öllu leyti . Auk þess sem hægt er að beita dagsektum til að knýja á um úrbætur . Í Matvælalögum sem voru innleidd í sumar eru heimildir til stjórnvaldssekta varðandi brot gegn ákvæðum um kampýlóbakter og taka þær mið af alvarleika brots ; en þær geta verið á bilinu 25 þúsund krónur til 25 milljóna króna . Dóra sagði að í aðgerðaráætlun stjórnvalda væri kveðið á um aukið eftirlit fjóra fyrstu mánuðina eftir að nýju reglurnar hafa tekið gildi . Þetta verði mótunartímabil til að slípa til aðferðir og þjálfa starfsmenn .