Fyrir ekki svo mörgum árum takmarkaðist skilgreining okkar á heimilisofbeldi við sprungnar varir , marbletti og glóðaraugu en sem betur fer hefur skilningur almennings á birtingarmyndum ofbeldis farið vaxandi . Árið 2015 stigu Bretar stórt framfaraskref þegar þau gerðu svokallað stjórnunarofbeldi , á ensku „ coercive control “ , að refsiverðu athæfi en það þýðir m.a að þolandinn þarf ekki lengur að sýna fram á að makinn hafi lamið hana eða eyðilagt hluti til að kæra um heimilisofbeldi sé tekin gild og nú eiga gerendur þar í landi allt að fimm ára fangelsisdóm yfir höfði sér gerist þeir sekir um að beita stjórnunarofbeldi . Hvað er stjórnunarofbeldi ? Stjórnunarofbeldi er ekki er bundið við einangruð tilvik heldur er það stöðugt og stigmagnast eftir því sem líður á sambandið . Munurinn á stjórnunarofbeldi og því sem við köllum andlegt ofbeldi er í grundvallaratriðum sá , að með andlegu ofbeldi er reynt að særa þolandann en með stjórnunarofbeldi er markmiðið alltaf að ná valdi yfir einstaklingnum og algjörum undirtökum í sambandinu . Til að ná þessu markmiði reynir gerandinn að skerða frelsi og sjálfsvirðingu þolandans og brjóta manneskjuna niður til hlýðni og undirgefni í sambandinu . Ofbeldismaðurinn setur þá sambandið oft upp þannig að hann sé í einskonar foreldrahlutverki og hafi vit fyrir báðum aðilum í sambandinu . Beitir aðferðum á víxl og færir áherslur Athugaðu að öll þessi atriði sem eru talin hér upp eru dæmi stjórnunarofbeldi og að í sumum tilfellum er þessu beitt á víxl , þannig að ein áhersla stendur yfir í ákveðinn tíma og svo dregur úr því um leið og annað fær aðalfókusinn . Með öðrum orðum þá gæti hann gagnrýnt útlit þitt og vaxtarlag , eða samskipti við vini og fjölskyldu á einhverju tímabili en dregið úr því og fært áhersluna að fjármálunum þínum eða hversu lengi þú ert í ræktinni svo dæmi séu tekin . Ekki svo að skilja að gagnrýni á útlit og samskipti myndi hætta en það verður bara minna áberandi ( til dæmis af því þú ert byrjuð að beygja þig undir stjórsemina á því sviði ) . Dæmi um svona hótanir eru til dæmis að fara fram á skilnað , segja „ öllum “ hvernig „ þú ert í raun og veru “ og fleira í þessum dúr . Ef þú kannast atriðin á þessum lista úr eigin sambandi þá eru yfirgnæfandi líkur á því að sambandið sem þú finnur þig einkennist af stjórnunarofbeldi . Og ef þér finnst þú „ eiga það skilið “ að hann t.d. skoði símann þinn , finnist hann eiga rétt á kynlífi eða verði ergilegur þegar þú átt samskipti við ákveðna vini eða ættingja þá er mikilvægt að þú fáir utanaðkomandi aðstoð . 1 . Ósanngjarnar kröfur Hann gerir á þig kröfur sem þú getur hreinlega ekki , eða vilt ekki standa undir . Oftast fylgja margskonar hótanir , þrýstingur og í versta falli frelsisskerðing ef þú ferð ekki eftir þeim . Dæmi um svona kröfur er t.d. að þú hættir að drekka , hættir að fara út með vinkonum , takir meira og betur til , verðir að grennast , gangir í fötum sem honum finnast flott og ráðstafir peningunum þínum öðruvísi svo eitthvað sé nefnt . Hann niðurlægir þig , til dæmis með því að kalla þig ljótum nöfnum og leggja þig í einelti . Sem dæmi gæti hann viljandi keypt handa þér föt sem þú passar ekki í ( svo þú þurfir að grenna þig í þau ) , kallað þig hóru , ógeð eða öðrum ljótum nöfnum . Hann gæti líka gert lítið úr þér fyrir framan börnin , vini og kunningja til að láta þér líða illa með sjálfa þig . Hann gefur í skyn að þú vitir ekki sjálf hvernig þú virkar á annað fólk og að „ allir “ sjái hvað þú sért til dæmis geðveik , rugluð , feit , sjúskuð os.frv … nema þú sjálf . 3 . Hann reynir að stjórna rútínunni þinni Hvort sem er að mæta í ræktina , hlaupahóp , fara í heimsókn til fjölskyldu eða vina , saumaklúbb … Ef ástandið er þannig að þér finnst þú alltaf eiga erfiðara og erfiðara með að sinna því sem þú varst vön að gera í þínu daglega lífi , af því honum mislíkar það , þá er það yfirleitt skýrt merki um að eitthvað alvarlegt sé að í sambandinu . Þú átt að geta haldið áfram með það sem gerir þér gott og lætur þér líða vel þó þú sért í sambandi . Ef hann hótar þér og ógnar þegar þú ert ekki eftir hans höfði flokkast það undir stjórnunarofbeldi . Þetta getur líka átt við í kynlífinu . Dæmi um svona hótanir eru til dæmis að fara fram á skilnað , segja „ öllum “ hvernig „ þú ert í raun og veru “ og fleira í þessum dúr . Hann gæti líka hótað að hætta við að gera hluti sem þið eruð búin að ákveða að gera ( etv ferðalög ) , selja eitthvað sem er þér kært og fleira í þessum dúr . Í stuttu máli þá reynir hann að kúga þig til að gera það sem hann vill að sé gert . 5 . Stjórnar fjármálunum Hann fylgist mjög grannt með því hverju þú eyðir og í hvað og skammar þig , reiðist eða verður „ passive agressive “ ef þú ferð yfir mörkin sem hann ákveður að séu rétt . Stundum skammtar hann þér líka peninga , jafnvel þó það séu þínir eigin peningar . Hann fylgist grannt með því í hvað tími þinn fer , hvert þú ferð og hvað þú gerir . Hann gæti til dæmis gert kröfu um að þú sért sýnileg á SnapMap eða Friend Finder og / eða sent þér skilaboð og hringt ítrekað í þig til að fylgjast með þér . Stundum krefst hann þess að fá að sækja þig og skutla þér til þess að geta fylgst með ferðum þínum . 7 . Tekur af þér símann og / eða hindrar ferðafrelsi Ef hann tekur af þér símann eða breytir lykilorðum á tölvu eða iPad þannig að þú getir ekki haft samband við fólk þá skaltu hiklaust leita aðstoðar . Það sama á við ef hann tekur af þér bíllyklana eða reynir með einum eða öðrum hætti að koma í veg fyrir að þú sért frjáls ferða þinna . 8 . Reynir að koma upp á milli þín og fjölskyldu þinna eða vina Þetta er vel þekkt dæmi um stjórnunarofbeldi . Hann talar illa um marga vini þína og fjölskyldumeðlimi og lætur mjög skýrt í ljós að hann sé ekki hrifinn af þeim eða að þú hafir mikið samband við þau . Hvort sem það er að spjalla við þau á netinu , í síma eða að eyða tíma með þeim . Hann reynir að koma inn sektarkennd hjá þér yfir þessu og þú ferð smátt og smátt að reyna að fela samskipti þín þannig að hann viti ekki af þeim . 8 . Skiptir sér af því hvað þú borðar Hann hefur skoðanir á því hvað , hvernig og hvenær þú borðar . Tekur jafnvel matinn af þér , felur hann eða kemur í veg fyrir að þú borðir það sem þig langar í . Hér skaltu strax leita aðstoðar . 9 . Eyðir og eyðileggur það sem er þér kært Hann eyðileggur hluti sem eru þér kærir eða felur þá fyrir þér . Sér í lagi gjafir sem hann hefur gefið þér , tekur þær til baka , eða eyðir bréfum og skilaboðum sem þig langar til að geyma . Hann gæti líka eyðilagt myndir og þessháttar , hent fötum sem þú ert búin að kaupa þér , skemmt hjólið þitt og fleira í þessum dúr . 10 . Reynir að stjórna því sem þú gerir á samfélagsmiðlum Hann fylgist með því sem þú gerir á samfélagsmiðlum : Skoðar skilaboð , hefur skoðanir á bæði myndum og statusum , fylgist með því hvað þú lækar og kommentar . Hann hefur skoðanir á því hvað þú segir og gerir , hvernig þú orðar hlutina eða myndum sem þú setur inn og vill ákveða hverja þú samþykkir sem vini eða fylgjendur á Instagram . Hann gæti líka krafist þess að fá að vita öll lykilorðin þín og að fá að skoða símann þinn þegar honum dettur í hug . Þar skoðar hann myndir , símtalaskrá , skilaboð og allt hitt . Hann leggur áherslu á að konur eigi helst að vera heimavinnandi og að karlar eigi að sinna framanum . Þetta notar hann meðal annars til að réttlæta að þú ættir frekar að sinna heimilisstörfum á borð við tiltekt , þvott , matarinnkaup og eldamennsku af því karlar eru bara svo lélegir í því . Hann gæti jafnvel ýjað að því að þú ættir að hætta að vinna úti eða vinna bara hlutastarf til að geta verið sem mest heima . 12 . Notar börnin gegn þér Hvort sem það eru þín eigin börn eða hans þá gæti hann notað þau gegn þér . Talað um hvernig þú ert lélegur uppalandi fyrir framan þau og gert lítið úr þér við þau þannig að þau beri minni , eða jafnvel enga virðingu fyrir þér . 13 . Gerir kröfur um kynlíf Honum finnst hann eiga rétt á kynlífi og hefur hugmyndir um það hversu oft á að stunda það . Honum finnst hann jafnvel eiga kröfu á að kynlífið sé stundað með ákveðnum hætti , eða eins og honum líkar best ( stellingar , föt , staðir og þh ) . Í sumum tilfellum heimta menn að fá að taka nektarmyndir og þá eru þær jafnvel notaðar gegn þolandanum sem hótun . ATH : Augljóslega getur svona ofbeldi líka átt sér stað í samböndum samkynhneigðra , og gerendur geta líka verið konur , en þar sem yfirgnæfandi meirihluti þolenda sem stíga fram eru konur þá tölum við um gerandann sem karl í þessari samantekt . Margrét Hugrún fæddist í Reykjavík þegar konur gengu um í tréklossum og karlar voru flestir með sítt hár . Hún hefur gaman af menningu og listum og er yfirmáta pjöttuð á köflum . Margrét á eina stelpu og býr á efri hæð í hvítu timburhúsi með stórum garði . Fylgdu henni á samfélagsmiðlum , hún fílar það .