Í lok desember 2019 voru níu mánuðir liðnir frá því að Gerðardómur Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga ( Fíh ) rann út og þar með miðlægur kjarasamningur félagsins við fjármálaráðherra fyrir hönd ríkissjóðs . Síðasti kjarasamningur sem Fíh skrifaði undir var árið 2014 og hafa hjúkrunarfræðingar því ekki samið um kaup og kjör við íslensk stjórnvöld í meira en fimm ár . Hægagangur í samningaviðræðum Samningaviðræður milli Fíh og Samninganefndar ríkisins ( SNR ) ganga mjög hægt . Þar hafa fáar sérsniðnar lausnir komið fram sem miða að því að leysa kjaramál hjúkrunarfræðinga . Meira hefur verið um samræmdar tillögur þvert á stéttarfélög . Viðleitni SNR til þess að taka á málefnum hjúkrunarfræðinga hefur helst birst í vinnu starfshóps um vaktavinnu sem skilaði fyrstu tillögum í lok september síðastliðinn . Tilraunir til að halda þeirri vinnu áfram ganga hægt . Er það miður þar sem meginþorri hjúkrunarfræðinga vinnur vaktavinnu og hefur félagið sýnt mikið langlundargeð í viðræðunum með von um ásættanlega niðurstöðu . Heilbrigðiskerfi á bjargbrúninni Fáir ef nokkrir hjúkrunarfræðingar eru atvinnulausir . Vandi heilbrigðiskerfisins ætti að vera öllum ljós þegar litið er til þess fjölda hjúkrunarfræðinga sem vantar til starfa . Ekki hefur vantað umfjöllun á undanförnum misserum um þau mál . Árið 2017 gaf Fíh út skýrslu um hversu marga hjúkrunarfræðinga vantar til starfa , Ríkisendurskoðun gaf út skýrslu sama ár um sama efni og var niðurstaðan samhljóða . Lausnin er að fá fleiri hjúkrunarfræðinga til starfa og halda þeim í starfi sem fyrir eru með því að stórbæta launa - og starfsaðstæður þeirra . Nýlegar úttektir Embættis landlæknis á stöðunni á Bráðamóttöku Landspítala leggja til svipaðar lausnir . Þá er reglulega fjallað um vanda heilbrigðiskerfisins í fjölmiðlum , vanda Landspítala og þá helst yfirfulla Bráðamóttöku . Umfjöllun fjölmiðla undanfarna daga er engin undantekning á þessu . Frá stjórnvöldum koma yfirleitt sömu svörin , þ.e. stjórnunarvandi á Landspítala , fráflæðisvandi , eiga þarf dýpra samtal , málið er í skoðun , viðræður standa yfir , verið er að leita lausna , um langtíma verkefni er að ræða og það glíma aðrar þjóðir við skort á hjúkrunarfræðingum . Vandi heilbrigðiskerfisins er ekki einskorðaður við Landspítala heldur glíma aðrar stofnanir ríkisins einnig við þennan vanda . Þá er einnig ljóst að ekki verða opnuð fleiri hjúkrunarrými á Íslandi nema gripið verði til aðgerða til þess að fjölga hjúkrunarfræðingum þar sem þeir eru lykilstéttin þegar kemur að rekstri hjúkrunarheimila . Eru verkfallsaðgerðir virkilega lausnin ? Ýmsar lausnir sem Fíh hefur lagt fram hafa fengið lítinn hljómgrunn . Íslensk stjórnvöld virðist eiga í erfiðleikum með að semja um kaup og kjör við heilbrigðisstéttir . Nánast undantekningarlaust þurfa þær að grípa til aðgerða eins og verkfalla til þess að knýja á um að gengið sé til samninga við þær . Eins og staðan er nú í viðræðum þá virðist stefna í svipaðar aðgerðir ef ekki verður breyting á stefnu stjórnvalda í samningaviðræðunum . Hvers vegna er ástandið með þessum hætti og hvers vegna eru Íslendingar alltaf að grípa til þessara meingölluðu aðferða sem verkfall er ? Getur verið að um sé að kenna skorti á stefnu íslenskra stjórnvalda varðandi mönnunar - og launamál heilbrigðisstétta , starfsmannastefnu og umræðu og aðgerðum til að taka á kynbundnum launamun innan kerfisins ? Rétt er að minna á að íslenska ríkið er nánast eini vinnuveitandi flestra heilbrigðisstétta og eru hjúkrunarfræðingar þar fjölmennastir . Á Íslandi hefur það sjaldan átt upp á pallborðið að kvennastéttum sem sinna umönnunarstörfum séu greidd laun í samræmi við menntun og ábyrgð í starfi . Að þessu leyti hefur jafnréttisbaráttan náð litlum árangri . Markaðslögmál þar sem samspil framboðs og eftirspurnar ræður launum og launaþróun stétta virðist ekki gilda hjá hinu opinbera þegar kemur að kvennastéttum . Það er greinilegt að ekki er sama hver er .