HVAÐVEISTUUAA BORGINA ÞÍNA ? Sunnudag nokkurn fyrir skömmu efndi Alþýðuflokks - félag Reykjavikur til kynnis - ferðar um sögustaði i Reykja - vik . Leiðsögumaður var Jón Bjarnason , sem reyndist stór - fróður og sagði frá á skemmti - legan og alþýðlegan hátt . Að lokinni ferðinni , sem tók um tvær klukkustundir , var það mál manna , að ekki væri vansa - laust , að þeir skuli ekki hafa vitað fyrr ýmislegt af þvi , sem þeir urðu visari um i ferðinni . Það er eflaust ekki að undra , þótt mönnum sé ekki kunnugt um byggð og bæjarstæði á Arnarhóli fyrir tveim öldum . En fróðlegt var að heyra um það . Hitt virtist ótrúlega fáum kunnugt um , að það voru sam - tök iðnaðarmanna i Reykjavik , sem gáfu tslendingum styttuna af Ingólfi Arnarsyni 1924 . Jón Halldórsson húsasmiðameistari afhenti hana fyrir hönd iðnaðar - manna , en Sigurður Eggerz for - sætisráðherra veitti henni við - töku . Er þetta enn eitt dæmi um höfðingsskap iðnaðarmanna og mátt samtaka þeirra , en byggingarnar , sem þeir reistu i miðbænum , Iðnó og gamla iðn - skólahúsið , voru stórvirki á sinum tima . Hitt kom hins vegar ekki fram i frásögn hins fróða leiðsögumanns , að kostn - aður við Ingólfsstyttuna var greiddur með dálltið sérkenni - legum hætti . Efnt var til happ - drættis um heilt hús , svo nefnt Ingólfshús við Bergstaðastræti , sem nú er brunnið . Slíkt var mjög fátitt i þá daga . Svo undarlega vildi til , að enginn gaf sig fram með vinnings - númerið , þegar dregið var . En löngu seinna fann einn af helztu embættismönnum bæjarins það i fórum sinum , innan um gamla greidda reikninga , og önnur plögg , sem hrein tilviljun var , að hann skyldi ekki vera búinn að fleygja . Fáir reyndust lika vita um byggðarhætti i Skuggahverfinu á siðustu öld né heldur skýringu á götunöfnunum þar . Og margt skemmtilegt mátti heyra um Skólavörðuholtið og Skóla - vörðuna , sem þar stóð . Þingholtin eiga sér Hka merkilega sögu þótt miklu yngri sé , en þar bjuggu á þessari öld Hannes Hafstein , Jón Magnússon , Pálmi Pálsson , Bjarni Sæmundsson og Árni Pálsson . Bæði Jón Magnússon forsætisráðherra og Meistari Pálmi Pálsson yfirkennari , sem Meistaravellir i vesturbænum eru kenndir við , af þvi að hann rak þar búskap , fluttu hús sin inn tilhóggvin frá Noregi . Þá var fróðlegt að heyra um bæjarstæði Ingólfs Arnarsonar við Aðalstræti og innréttingar Skúla Magnússonar . Til er á prenti mikill fróð - leikur um Reykjavlk og sögu hennar . En það er annað að vera staddur á sögustöðunum sjálfum , heyra frá þeim sagt og láta hugann reika til liðins tima . Reykvikingar vita áreiðanlega of litið um borgina sina . Saga hennar er bæði löng og merki - leg . Aukin þekking á henni mundi gera okkur að betri Reykvikingum og betri mönnum . GÞG Sunnudagur 12. maí 1974 . 72. tbl. 55. árg.