Frá mótmælunum í Hong KongEn af hverju er Hong Kong ekki partur af Kína ? Mynd : Wikimedia Commons Zhujiang heitir fljót eitt í Kína , mikið og stórt . Perlufljót er það kallað á vorri tungu og vatnasvæði þess nær yfir heilmikið flæmi sunnarlega í landinu uns það tæmist út í Suður-Kínahaf . Þar er vogskorið við árósana , misstórar eyjar , hólmar , sker og sund á milli , tangar og höfðar og víkur og vogar . Og þar er eyja nokkur austan megin við árósana , hún er um 80 ferkílómetrar að stærð sem þýðir að hún er örlítið minni en Þingvallavatn , ef menn vilja reyna að sjá hana fyrir sér . Á þessari eyju sem nú heitir Hong Kong hefur verið mannabyggð í að minnsta kosti 6.000 ár og þar og víðar við ströndina bjó lengi fólk sem kallað hefur verið Júe . Fólkið kom líklega innan úr landi og færði með sér hrísgrjónarækt sem upp var fundin norðar í landinu . Það settist að á Hong Kon - eyju og öðrum eyjum þar í grennd , fáeinar allstórar en flestar minni . Og undu menn nú glaðir við sitt um skeið , átu hrísgrjón og lærðu að veiða fisk á öllum þröngu sundunum milli eyja og lands þar um slóðir . Kínverjar koma niður á strönd Rétt rúmum tvö hundruð árum fyrir upphaf vors tímatals kom svo önnur þjóð niður að ströndinni að norðan , hún kallaðist Kínverjar og var óskyld Júe-fólkinu en miklu stöndugri . Kínverjar , sem lutu þá stjórn Qin-ættarinnar , ásældust frjósöm strandsvæðin , fiskimið og siglingaleiðir við árósa Perlufljóts og og á tæpum áratug lögðu þeir undir sig alla suðurströndina með miklum hernaði . Sögur ganga um 100.000 og jafnvel 500.000 manna kínverska heri sem möluðu á endanum þau smáríki Júe-kónga sem þarna höfðu fyrir verið . Æ síðan hefur suðurströndin verið partur af Kína . Þótt Júe-fólkið rynni saman við Kínverja með tímanum og hyrfi að endingu þá breyttust lítið lifnaðarhættir á Hong Kong-eyju og þar í grennd . Áfram veiddu menn fisk og seldu afurðir sínar ekki síst til borgar sem Kínverjar reistu á bökkum Perlufljóts rúma 100 kílómetra inni í landinu og varð fljótt eitt helsta þéttbýlis - og menningarsvæði suðurhluta Kína . Canton kölluðu Evrópumenn borgina seinna meir en á kínversku heitir hún Guangzhou . Næstu aldir og árþúsund gerðist margt í sögu Kína , fólk lifði og dó , keisaraættir komu og fóru , herir voru kvaddir út og börðust til bana , stundum ríkti friður samt lengi . Á Hong Kong og öðrum nálægum eyjum , sem og á skaganum norður af þeim , hafði fólk það yfirleitt ágætt , virðist okkur . Auk þess að rækta hrísgrjón og veiða fisk var saltvinnsla á skaganum og perlukafarar víða á ferð í sundum . Svæðið komst sjaldan í fréttirnar í Kína nema rétt í lok 13. aldar . Þá höfðu Mongólar úr norðri gert innrás í Kína og keisarinn Duzong af Song-ætt sá það eitt ráð að drekka sig í hel . Hirðmenn lögðu á flótta með kornunga syni hans suður í land og enduðu á eyjunum austur af Perlufljótsósum , Hong Kong og þeim hinum . Hirðmenn lýstu þá keisara hvern af öðrum en tímar Song-ættar voru bersýnilega liðnir . Einn sonur sagði af sér sex ára , annar dó þar suður frá álíka gamall , Duanzong hét hann . Keisari gengur í sjóinn Zhao BingGekk í sjóinn í nágrenni Hong Kong fremur en falla í hendur Mongóla . Sá þriðji var þá lýstur keisari á Lantau-eyju við hlið Hong Kong . Hann var sjö ára og hét Zhao Bing . Eftir tæpt ár á meira og minna ímynduðum valdastóli náði floti Mongóla í skottið á flota Song-ættar þar skammt frá og heitir Jamen . Þetta var árið 1279 , eða um svipað leyti og Íslendingar höfðu játast undir yfirráð Noregskónga . Floti Kínverja var líklega tíu sinnum stærri en floti Mongóla og beittu Kínverjar meðal annars eldlogandi skipum sem þeir sendu inn í raðir kínverska flotans . Kínverjar kunnu hins vegar krók á móti því bragði því þeir höfðu málað öll sín skip með leirborinni málningu sem ekki vildi brenna . Mongólar bjuggu líka yfir fallbyssum en þurftu reyndar ekki að grípa til þeirra , því fyrr en varði fóru Kínverjar halloka . Þegar hinn átta ára gamli keisari sá að sjóliðar hans voru hver af öðrum að gefast upp kastaði hann sér í sjóinn og fylgdu honum í dauðann fjölmargir háttsettir embættismenn og kvennabúrskonur . Ekki er vitað til að aðrir Kínakeisarar hafi heimsótt Hong Kong en þessir ógæfusömu bræður , Duanzong og Zhao Bing . Gerðist nú fátt til tíðinda í rúmar tvær aldir . Í blábyrjun 16. aldar sáust hins vegar nýstárleg segl á sjóndeildarhring á hinni vogskornu suðurströnd Kína og þar voru komin skip alla leið frá Portúgal . Ásældust Portúgalir ýmsan varning sem framleiddur var í Kína , silki ekki síst , en margt annað líka . Í Kína höfðu Mongólakeisarar ekki haldið völdum nema í tæpa öld og nú ríkti Ming-ættin yfir öllu Kína . Hún kunni illa við útlendinga og vildi helst banna alla verslun við þá svo skærur stóðu milli Portúgala og Kínverja í nokkurn tíma . Að lokum fengu Portúgalir þó að koma sér upp föstum verslunarstað vestan megin við ósa Perlufljóts þar sem heitir Maká . Eru þaðan 30 kílómetrar á sjó til Lantau en 60 til Hong Kong , þar sem þá bjuggu um 16.000 manns að talið er . Andúð á verslun Það er til marks um andúð Ming-keisaranna á verslun og samskiptum við útlendinga að embættismenn þeirra skipuðu nú meirihluta íbúa á Hong Kong að flytjast burt og setjast að á meginlandinu . Þeir vildu ekki að íbúarnir hefðu of mikil samskipti við Portúgala og heldur ekki að þar gæti orðið gróðrarstía fyrir stjórnarandstöðu sem aldrei hefur verið litin hýru auga í Kína . Í byrjun 17. aldar , þegar Qing-ættin hafði leyst Ming-ættina af hólmi , þá skipuðu yfirvöld aftur fólki í stórum stíl að flytjast frá strandhéruðum og eyjum . Qing-ættin hélt uppteknum hætti að vilja lítil samskipti við umheiminn og fór hennar smátt og smátt hnignandi eftir því sem einangrunin jókst . Mótspyrnumenn keisaranna héldu þá til á Taívan og höfðu margvísleg samskipti við íbúa við strendurnar , útlendinga og sjóræningja , sem alltaf herjuðu mjög á þessum slóðum . Af ræningjunum spunnust miklar hetjusögur en íbúabyggð í Hong Kong og Lantau lét mjög á sjá , þótt eitthvað flyttist líka þangað af fólki ofan af meginlandi . Þegar Bretar fóru að hnusa af svæðinu undir lok 18. aldar bjuggu ekki nema 3.000 manns á Hong Kong og áttu heldur auma vist við saltvinnslu aðallega og nokkra fiskveiði . Bretar voru þá orðnir mesta sjó - og verslunarveldi heimsins og fannst eðlilegt að þeir fengju að kaupa það sem þeim sýndist í Kína . Þar var te alveg sér á báti en einnig silki , postulín og sitthvað fleira . Þeir komu sér upp verslunarstað á smáeyju við Hong Kong og það var reyndar um þetta leyti sem nafnið Hong Kong virðist fyrst koma til sögunnar . Þótt menn séu ekki alveg á eitt sáttir um uppruna þess telja flestir að það hafi upphaflega þýtt „ ilm-höfn “ . Nafnið hafi annaðhvort stafað af hressandi andblæ sem borist hafi niður með Perlufljóti eða vísað til reykelsis sem framleitt var á Kowloon-skaga fyrir norðan Hong Kong . Reykelsið var geymt í skemmum á verslunarstað Breta . Aðalhöfn BretaViktoríuhöfn er nyrst á sjálfri Hong Kong eyju við sund yfir á Kowloon-skaga sem er nú partur af því svæði sem kallast Hong Kong . Þetta var aðalhöfn Breta þegar þeir tóku að gera sig gildandi á Hong Kong á 19. öld , mjög í óþökk Kínverja . Mynd : Wikimedia Commons Breska krúnan gerist dópsali Fyrir Breta var gallinn á verslun við Kínverja sá að þeir voru harðsóttir í viðskiptum . Þeir höfðu lítinn áhuga á breskum varningi í skiptum fyrir te og silki og tóku helst ekki við neinu nema gulli og silfri . Bretar brugðu þá á það kaldrifjaða ráð að fara að flytja mikið af magn af ópíumi frá Indlandi til Kína og gengu markvisst fram í því að ánetja Kínverja því fíkniefni . Varð nú breska krúnan mesti dópsali sögunnar fyrr og síðar og fékk te í staðinn fyrir dópið sem steypt var yfir Kínaveldi . Qing-keisararnir streittust á móti þessu og vildu banna ópíum þegar þeir sáu hve illa fíknin lék þúsundir og jafnvel milljónir Kínverja . Árið 1839 kom til stríðsátaka milli Kínverja og Breta út af þessu og þá var svo illa komið fyrir Kína Qing-ættarinnar að dátar hennar og floti réðu engan veginn við útkjálkasmáríkið í Evrópu þótt mannfjöldi í Kína væri 100 sinnum meiri en á Bretlandi og menningin öll miklu eldri . Ópíumstríðin urðu raunar tvö en Bretar unnu í bæði skiptin og höfðu ráð Kínverja í hendi sér . Þeir komu sér vel fyrir á Hong Kong , keyptu fleiri eyjar og loks part af Kowloon-skaga og til þeirra streymdi fólk sem flúði borgarastríð og ýmsa vesöld í Kína . Hong Kong varð meiri háttar umskipunarhöfn bæði fyrir verslun við Kína og alla Suðaustur-Asíu . Fjárfestar frá Evrópu og Ameríku sáu sér hag í að byggja þar upp margvíslega starfsemi og kínverskir afhafnamenn fluttust þangað til að stunda kaupsýslu , verslun og framleiðslu alls konar . Árið 1898 leigðu Bretar allt Hong Kong svæðið af Kínverjum til 99 ára og eftir fleiri borgarastríð og valdatöku kommúnista 1949 hélt fólki áfram að fjölga . Árið 1997 rann samningur Breta og Kínverja út og Hong Kong komst aftur undir kínversk yfirráð , flestöllum íbúum til skelfingar , en samið var um heilmikið sjálfstæði og mun meira tjáningar - og athafnafrelsi en tíðkast í Kína . Og um það stendur styrinn núna . Þegar Austurríkiskeisarinn Jósef II tók að sér kynlífsfræðslu fyrir Maríu Antonettu systur sína og Loðvík XVI eiginmann hennar 21. janúar 2020 „ Siðferðilegt drep “ Ein öld er liðin frá því að úrslit réðust í borgarastyrjöldinni í Rússlandi , einum örlagaríkasta viðburði 20. aldar . Alexander Koltsjak virtist á tímabili þess albúinn að sigrast á kommúnistastjórn Leníns en það fór á annan veg og örlög Koltsjaks urðu hörmuleg . 19. janúar 2020 Í dag var mesta fárviðri í Reykjavík fyrir 78 árum Ofsaveður sem skall á suðvesturlandi 15. janúar 1942 var í Reykjavík á við þriðja stigs fellibyl . 15. janúar 2020 Í dag ákærði Émile Zola franska ríkið í Dreyfus-málinu Þann 13. janúar 1898 birti franska blaðið L'Aurore á forsíðu opið bréf til forseta Frakklands þar rithöfundurinn Zola fordæmdi málsmeðferð þá sem herforinginn Alfred Dreyfus hafði sætt eftir að hafa verið ákærður fyrir njósnir fyrir Þjóðverja .