I. Almenn ákvæði Samkvæmt meginreglu ber að endurgreiða kröfur vegna ofgreiðslna innan 12 mánaða frá því að þær stofnast . 1. gr . Gildissvið : Starfsreglur þessar eru settar í samræmi við 14. gr. reglugerðar nr. 598 / 2009 um útreikning , endurreikning og uppgjör tekjutengdra bóta og vistunarframlags , með síðari breytingum . Þær gilda því um innheimtu ofgreiðslna sem koma í ljós við endurreikning Tryggingastofnunar . Starfsreglunum er einnig fylgt við innheimtu annarra ofgreiðslna frá stofnuninni eftir því sem við á . Lagaákvæði um innheimtu Tryggingastofnunar er að finna í 55. gr. laga um almannatryggingar nr. 100 / 2007 , 13. gr. laga um félagslega aðstoð nr. 99 / 2007 og 30. gr. laga um greiðslur til foreldra langveikra eða alvarlega fatlaðra barna nr. 22 / 2006 , með síðari breytingum . Sé ósamræmi á milli starfsreglna þessara og laga - og reglugerðarákvæða gilda hin síðarnefndu . Í starfsreglum þessum hafa eftirfarandi orðasambönd svofellda merkingu : Tekjutengdar bætur : Bætur þar sem tekjur hafa áhrif á fjárhæð bóta . Ótekjutengdar bætur : Bætur þar sem tekjur hafa ekki áhrif á fjárhæð bóta . Breytingar á aðstæðum : Aðrar breytingar en breytingar á tekjum sem áhrif hafa á greiðslu bóta , t.d. hjúskapar breyting . 3. gr . Skuldajöfnun og endurkröfuréttur : Hafi Tryggingastofnun ofgreitt bótaþega bætur skal stofnunin draga ofgreiddar bætur frá bótum sem bótaþegi síðar kann að öðlast rétt til í samræmi við IV. kafla starfsreglna . Einnig á Tryggingastofnun endurkröfurétt á hendur bótaþega eða dánarbúi hans samkvæmt almennum reglum . Tryggingastofnun skal innheimta ofgreiðslu sé endurkröfuréttur til staðar . ( Dánarbú tekur við öllum fjárhagslegum skyldum sem hvíldu á þeim látna , sbr. 2. mgr. 2. gr. laga um skipti á dánarbúum o.fl. nr. 20 / 1991 . ) Ef í ljós kemur að bótaþegi hefur fengið ofgreiddar bætur skal Tryggingastofnun tilkynna honum um það og gefa honum kost á að koma að mótmælum og leiðréttingum við kröfu stofnunarinnar og leita samninga um fyrirkomulag endurgreiðslunnar . Þá skal jafnframt skora á bótaþega að endurgreiða ofgreiðsluna og gera tillögu að tilhögun endurgreiðslu . Ef tekjuáætlun bótaþega er breytt og í ljós kemur að honum hafi verið ofgreiddar bætur kemur ofgreiðslan til innheimtu við næsta endurreikning , nema samið sé um annað . Sé tekjuáætlun hins vegar breytt oftar en einu sinni innan bótagreiðsluárs er Tryggingastofnun heimilt samtímis að skuldajafna vangreiðslu á móti ofgreiðslu . Verði breyting á aðstæðum bótaþega sem leiðir til ofgreiddra bóta kemur ofgreiðslan til innheimtu strax eftir tilkynningu um hana . Dánarbú bótaþega er endurkrafið um ofgreiddar bætur nema í eftirfarandi tilvikum : Dánarbúi hefur verið lokið sem eignarlausu . ( Dánarbú tekur við öllum fjárhagslegum skyldum sem hvíldu á þeim látna , sbr. 2. mgr. 2. gr. laga um skipti á dánarbúum o.fl. nr. 20 / 1991 . ) Dánarbú hefur verið tekið til opinberra skipta ( Sbr. IV. kafla laga um skipti á dánarbúum o.fl. nr. 20 / 1991 ) , erfingjar ábyrgjast ekki skuldbindingar þess og Tryggingastofnun hefur ekki lýst kröfu innan kröfulýsingarfrests eða krafa hefur stofnast eftir að kröfulýsingarfresti lýkur og skiptastjóri viðurkennir af þeim sökum ekki kröfuna . 7. gr . Undanþága frá kröfu vegna endurreiknings : Ekki skal endurkrefja bótaþega um ofgreiðslur sem nema lægri fjárhæð en 1.000 kr. á bótagreiðsluári , samkvæmt árlegum endurreikningi Tryggingastofnunar . Heimilt er að falla frá kröfu sem stofnast vegna endurreiknings að fullu eða að hluta ef alveg sérstakar aðstæður eru fyrir hendi . Skal þá einkum litið til fjárhagslegra og félagslegra aðstæðna bótaþega og þess hvort hann var í góðri trú um greiðslurétt sinn . Sama gildir um dánarbú eftir því sem við á . Sækja þarf sérstaklega um niðurfellingu á kröfum og fara slík erindi fyrir samráðsnefnd um meðferð ofgreiðslna . Hvert mál er metið út frá fyrirliggjandi gögnum . 8. gr . Endurgreiðslutími : Meginreglan er að endurgreiða skal ofgreiðslu á allt að 12 mánuðum frá stofnun kröfu . Mögulegt er þó að veita lengri endurgreiðslutíma . Við mat á lengd hans skal Tryggingastofnun þá hafa hliðsjón af heildartekjum , eignastöðu og upplýsingum um aðrar aðstæður . Miðað er við að endurgreiðsla taki að jafnaði ekki lengri tíma en 36 mánuði . 9. gr . Endurgreiðsluleiðir : Eingreiðsla inn á reikning Tryggingastofnunar . Ávallt er hægt að greiða inn á kröfu eða greiða hana upp . Greiða samkvæmt tillögu Tryggingastofnunar að endurgreiðslu . Tillaga að endurgreiðslu miðast við að bótaþegi endurgreiði kröfu með skuldajöfnuði á allt að 12 mánuðum frá stofnun hennar . Verði skuldajöfnuði ekki við komið með þeim hætti eru rafrænir greiðsluseðlar sendir í heimabanka . Semja við Tryggingastofnun um endurgreiðslu . Tryggingastofnun er ávallt heimilt að semja við bótaþega eða dánarbú hans um endurgreiðslu . Hægt er að semja um mánaðarlegan frádrátt af bótum og að fá mánaðarlega greiðsluseðla í heimabanka . Ef endurgreiðslu er ekki lokið þegar ný krafa stofnast getur Tryggingastofnun gert nýja tillögu að endurgreiðslu . Tillagan miðast þá við að endurgreiðslu á heildarskuld sé lokið á allt að 12 mánuðum . Greiðslufyrirkomulag þeirra krafna sem þegar eru til staðar heldur gildi ef samið hefur verið sérstaklega um greiðsluseðladreifingu og skuldajöfnuð með hærri frádrætti en 20% af mánaðarlegum greiðslum . Verði breyting á rétti bótaþega til lækkunar og gert var ráð fyrir endurgreiðslu kröfu með mánaðarlegum frádrætti af bótum , getur Tryggingastofnun gert nýja tillögu að endurgreiðslu og tilkynnt bótaþega um hana . Innheimtu er að jafnaði ekki frestað nema í eftirfarandi tilvikum : Bótaþegi hefur óskað eftir endurupptöku á skattframtali hjá skattyfirvöldum og líkur eru á að krafa vegna endurreiknings muni lækka . Skila þarf staðfestingu á beiðni um endurupptöku frá skattyfirvöldum . Bótaþegi hefur andmælt ákvörðun um endurkröfu innan andmælafrests . Líkur eru á að aðstæður skuldara muni batna til muna á næstu þremur mánuðum , t.d. vegna eingreiðslu skaðabóta , slysabóta eða frá lífeyrissjóði . Bótaþegi hefur sótt um greiðsluaðlögun hjá Umboðsmanni skuldara . Innheimtu er frestað í samræmi við 20. gr. starfsreglna . Eftirfarandi frestar ekki innheimtu : Beiðni um niðurfellingu á kröfu . Kæra til æðra stjórnvalds . Ef tekjutengdar bætur eru ofgreiddar skal það sem er ofgreitt dregið frá öðrum tekjutengdum bótum sem bótaþegi síðar öðlast rétt til . Þetta á eingöngu við ef tekjur á ársgrundvelli eru hærri en lagt var til grundvallar við útreikning bóta og ofgreiðsla stafar af því að bótaþegi hefur ekki tilkynnt Tryggingastofnun um tekjuaukninguna eða aðrar breyttar aðstæður . Ef ótekjutengdar bætur eru ofgreiddar skal það sem er ofgreitt dregið frá öðrum bótum , tekjutengdum og ótekjutengdum , sem bótaþegi síðar öðlast rétt til . Ofgreitt meðlag eða aðrar greiðslur skv. 63. gr. laga um almannatryggingar nr. 100 / 2007 skulu aðeins dregnar frá sömu greiðslum vegna sama barns , nema samið sé um annað . Ekki er heimilt að draga frá bótum meira en 20% af mánaðarlegum greiðslum til bótaþega , nema samið sé um annað , þó ekki lægri fjárhæð en 3.000 kr. , uns ofgreiðsla er endurgreidd að fullu . Ef bótaþegi sýnir fram á að innheimta verði til þess að hann hafi heildartekjur sem nema lægri fjárhæð en fram kemur í leiðbeiningum félagsmálaráðuneytis um fjárhagsaðstoð sveitarfélaga skal Tryggingastofnun , að ósk bótaþega , lækka fjárhæð mánaðarlegrar innheimtu þannig að heildartekjur bótaþegans nái þeirri fjárhæð . Komi í ljós við endurreikning að bætur hafi verið vangreiddar og bótaþegi hefur áður fengið ofgreiddar bætur skal skuldajafna ofgreiðslunni á móti vangreiðslunni áður en bótaþega eða dánarbúi hans er greitt út . Skiptir þá ekki máli þó samið hafi verið um endurgreiðslu . Sé ekki staðið við ákveðið endurgreiðslu fyrirkomulag skal sent ítrekunarbréf þar sem tilkynnt er um frekari innheimtuaðgerðir verði ekkert aðhafst innan tilskilins frests . Ef ekkert er aðhafst eftir útsendingu ítrekunarbréfs skal send innheimtuviðvörun þar sem m.a. er tilkynnt um hver muni taka að sér frekari innheimtuaðgerðir . Varað er í bréfinu sérstaklega við innheimtukostnaði sem mun leggjast á kröfuna . Ef ekki er brugðist við bréfum Tryggingastofnunar skv. 15. gr. skal senda kröfu til frekari innheimtu hjá Innheimtumiðstöð sýslumannsins á Blönduósi . Tryggingastofnun metur í samráði við Innheimtumiðstöð hvort krefjast skuli lögfræðilegra innheimtu úrræða . Einnig getur komið til skuldajöfnunar við skatta og gjöld . Í sérstökum undantekningartilvikum , m.a. ef kröfur eru eldri en frá 1. janúar 2010 , eru þær sendar til frekari innheimtu hjá öðrum aðila . Kostnaður vegna innheimtuaðgerða ytri innheimtuaðila bætist ofan á kröfur í samræmi við gjaldskrá þeirra . Ákvarðanir Tryggingastofnunar um endurkröfu ofgreiddra bóta frá og með 1. janúar 2010 eru aðfararhæfar að undangenginni greiðsluáskorun . Stjórnsýslukæra á ákvörðun um endurkröfu frestar þó aðför . VI . Önnur ákvæði Hafi krafa vegna ofgreiddrabóta ekki verið greidd á 12 mánuðum frá því að hún stofnaðist ber Tryggingastofnun að leggja 5,5% ársvexti á eftirstöðvar kröfunnar . Heimilt er að falla frá kröfu um vexti ef sérstakar ástæður eru fyrir hendi eða ef samningur um endurgreiðslu liggur fyrir og viðkomandi stendur við greiðsluskyldu sína samkvæmt samningnum . Ef álagi vegna sviksamlegs atferlis hefur verið bætt við kröfu í samræmi við 19. gr. telst það til eftirstöðva við útreikning vaxta . Aðrir vextir eru almennt ekki reiknaðir á ofgreiðslukröfu . Komi í ljós að rangar , villandi eða ófullnægjandi upplýsingar hafi vísvitandi verið veittar eða einstaklingur hafi látið hjá líða að veita nauðsynlegar upplýsingar í því skyni að njóta tryggingar eða fá óréttmætar greiðslur skal greiðsluþegi endurgreiða ofgreidda fjárhæð að viðbættu 15% álagi . 20. gr . Greiðsluaðlögun : Hafi bótaþegi sótt um greiðsluaðlögun hjá Umboðsmanni skuldara og hægt er að skuldajafna af bótum hans hjá Tryggingastofnun upp í ofgreiðslu skal skuldajafna allt fram til þess er frumvarp að samningi um greiðsluaðlögun hefur verið samþykkt . Samningi um greiðsluaðlögun verður svo fylgt , hafi krafa stofnast áður en umsókn um greiðsluaðlögun var tekin til greina . Þiggi bótaþegi ekki lengur bætur hjá Tryggingastofnun skal innheimtu frestað hafi krafa stofnast áður en umsókn um greiðsluaðlögun var tekin til greina . Tryggingastofnun er skylt samkvæmt 55. gr. laga um almannatryggingar að skuldajafna af greiðslum bótaþega þrátt fyrir gjaldþrotaskipti á búi hans . Þiggi skuldari ekki bætur af Tryggingastofnun fer um kröfu samkvæmt lögum um gjaldþrotaskipti nr. 21 / 1991 . Erindum vegna innheimtu skal almennt svarað innan tveggja vikna frá því þau berast Tryggingastofnun . 23. gr . Kæruleiðir : Rísi ágreiningur um endurkröfurétt , ofgreiðslur og innheimtu þeirra , sbr. 55. gr. laga um almannatryggingar nr. 100 / 2007 er heimilt að kæra ákvörðun Tryggingastofnunar til sjálfstæðrar og óháðrar nefndar , úrskurðarnefndarvelferðarmála . Stjórnsýslukæra frestar ekki réttaráhrifum innheimtu , sbr. þó 17. gr. starfsreglna . 24. gr . Gildistaka og endurskoðun : Starfsreglur þessar öðluðust gildi 1. febrúar 2012 . Starfsreglurnar voru endurskoðaðar þann 3. júní 2014 , 19. ágúst 2015,19 . október 2015 , 19. janúar 2017 og 19. mars 2019 . Breytingar öðlast þegar gildi . Endurskoða skal starfsreglurnar við breytingar á lögum , reglugerðum og verklagi er varða innheimtu ofgreiddra bóta , þó að lágmarki á þriggja ára fresti .