MgRqp ^ ip JVIAWU ^ $ i sæti málsvarar þeirra sem njóta þjónustunnar og hinna sem veita hana , einnig fulltrúar fyrirtækja , launafólks og ríkisstjórnar . Heil - brigðisráðið á að semja áætlun fyrir hvert ár um fjárframlög og taka þá mið af því sem það telur forsvaran - legan stuðning við hvern einasta þjóðfélagsþegn , svo sem læknishjálp utan spítala , vist á sjúkrastofnun , nauðsynleg lyf , aðstoð við geðsjúka og mikilvægar forvarnir eins og eft - iriit með barnshafandi konum og ungbörnum . Enginn maður í þessu landi á að þurfa að standa uppi slyppur og snauður vegna langdval - ar á sjúkrastofnun og engin fjöl - skylda ætti að þurfa að velja milli hjúkrunarvistar afa eða ömmu og menntunar barnanna á heimilinu . Ég geri mér grein fyrir að leiðin til bættrar heilsugæslu er ekki auð - farin . En ég er staðráðinn í að halda til streitu þeirri fyrirætlan sem hér hefur verið lýst . Ef ég næ kjöri ætla ég mér að leita samstarfs við alla sem til þarf svo að þetta mál verði lagt fyrir þingið áður en liðnir verða 100 dagar af stjórnartíð minni . Ég hlakka til þeirrar stundar þegar mér auðnast að staðfesta slík lög með undirskrift minni og býð ykkur að taka með mér þátt í að styðja gott málefni . UMHVERFISMAL 7/7 / / / ^ / aó bœta hagjarbarbúa ? Afkotnan NÚ ÞEGAR framleiðsla kjarnorkuvopna hefur dregist saman og ógn kjarnorkustyrjaldar virðist ekki yfirvofandi , er offjðlgun mann - kyns eitt erfiðasta vandamálið sem blasir við jarðarbúum , að sögn færustu vísindamanna sem leitast við að skilgreina staðreyndir í víðasta samhengi . Samkvæmt nýjustu tölfræðilegu rannsóknum mun mannkyni fjölga um 92 miljónir árlega næstu árin . Jörðin getur ekki séð slikum fjölda farborða . Ábyrgir aðilar verða að koma núlifandi kynslóðum í skilning um þá staðreynd . Þetta kem - ur fram í nýútkomnu riti á vegum hinna merku náttúruverndarsam - taka Worldwatch Institute en með útgáfu þess er ætlunin að gera árlega grein fyrir framvindunni á öllum sviðum umhverfismála með vísindalegri úttekt , svo auðveldara verði að sjá hvert stefni i raun — til hins betra eða verra . Fram til þessa hafa náttúru - verndarsamtök lagt aðal - áherslu á að skýra frá nöturlegum staðreyndum að því er þessi mál varðar vegna rangra aðferða og tillitsleysis gagn - vart náttúruauð - lindunum á fyrri árum . Nú finnst mörgum tíma - bært og gagn - legra að horfa frekar til fram - tíðar en fortíðar og að upplýs - ingar fáist um hvert stefni . Það sem gerst hefur verður hvort eð er ekki aftur tekið . Hins vegar munu mikilvægar ákvarðanir stjórnvalda og framkvæmdaaðila nú hafa afgerandi áhrif til framtíð - ar . í þessu riti eru skráðar skýrslur um þróun umhverfisþátta sem munu hafa örlagarík áhrif á fram - eftir Huldu Valtýsdóttur tíð mannkyns . Þar er að sjálfsögðu fyrst og fremst fjallað um hinar takmörkuðu auðlindir jarðar og hvort tekið sé tillit til þeirrar stað - reyndar þegar þjóðhagsfræðingar geri sínar áætlanir fram í tímann . Menn telja að hvorki skorti mennt - un eða mannvit til að þróa nýjar aðferðir og nýja tækni þar sem þetta grundvallaratriði — tak - mörkun náttúruauðlinda — sé að fullu virt . Eins óg áður sagði telja höfund - ar þessa rits offjölgun mannkyns eitt höfuðvandamálið sem við er að glíma . Framleiðsla matvæla hefur mjög dregist saman undan - farin ár á heimsvísu . Það kemur í ljós í einföldum magntölum . Þeg - ar hins vegar er líka tekið tillit til hinnar gífurlegu mannfjölgunar sem væntanlega verður , og hver skammturinn verður þá á mann , er útlitið enn uggvænlegra , því samdráttur fæðuöflunar nemur 7% síðustu . 7 árin . Fiskafli úr sjó náði hámarki á heimsvísu árið 1989 — varð þá 100 milljón tonn . Það er hámark þess sem hafið getur gefið af sér . Síðan hefur áflinn staðið í stað en gert er ráð fyrir að þessi tala muni lækka . Samkvæmt tölum um fólksfjölgun hlýtur neysla fiskaf - urða „ pro persona " að dragast saman fram að aldamótum og fram yfir þau . Kornframleiðsla á jörðinni , sem er lang-umfangsmesta fæðuöflun - in í landbúnaði náði hámarki árið 1980 og mun ekki aukast síðasta áratug aldarinnar . Óhjákvæman - lega verður minna til skiptanna vegna vaxandi fólksfjölda . Við það má bæta að komið hefur í ljós að uppskeran eykst ekki lengur við aukna áburðargjöf . Akurlönd munu ekki aukast að flatarmáli . Áveitulönd jukust um 3% á ári frá 1952 - 1970 en síðan hefur aukn - ingin verið 1% á ári . Umfang akur - lenda mun því í raun minnka í hlutfalli við fólksfjölgunina . Þar við bætist að vatnsskortur mun aukast að mun til aldamóta . Á hernaðarsviðinu hefur orðið -jákvæð þróun vegna samdráttar í framleiðslu kjarn - orkuvopna . Það eru fyrstu já - kvæðu teikn á lofti síðan kjarnorku - sprengjunni var beitt í fyrsta sinn fyrir 50 árum . Eyðing eld - flaugna með kjarnaoddum nemur 19% en þessi eyðing er ekki vanda - laust verk þótt hún dragi úr hættunni á gereyð - ingarstríði . Af þessum sam - drætti leiðir minni fjárframlög til hernaðar . Framlög til hernaðar jukust árlega á árunum 1960 - 1989 en hafa síðan dregist saman um 6% ( samkv. tölurri frá 1990 nemur sá samdráttur 60 milljörð - um dala ) . Þessi tala gæti átt eftir að hækka og gefur augaleið að þá verður hægt að veita fjármagni sem því nemur til þarfari hluta . Bættur hagur jarðarbúa er mjög háður því að barnsfæðingum fækki . Til þess að svo megi verða duga ekki orðin tóm . Til þess að árangur náist verður að auka al - menna menntun , útrýma ólæsi og bæta kjör kvenna . Að þessu er að vísu unnið en ekki nógu markvisst og ekki í hægulega miklum mæli . Öll rök hníga að því að skil - greina þurfi öryggi um lífsafkomu á ný og raða aftur í forgangsverk - efni með tilliti til breyttra tíma . Brýnustu verkefnin eru að hemja fólksfjölgunina , stemma stigu við umhverfisspjöllum og ofnýtingu náttúruauðlinda og eyða fátækt sem þjakar allt of stóran hluta mannkyns . Allt þetta verður að gera áður en eyðingaröflin hafa náð algerri yfirhönd . Hugarher - bergi f ordó - manna — Ný - lendu-innimynd eftir V. Adami . Speki : Brytjum límmiðavél hugans í spað og fögnum nýrri reynslu með frjálsum huga . um vítahring fordómanna að ræða . Náin persónuleg kynni á jafnrétt - isgrunni er besta leiðin til að eyða fordómum okkar . Reynslan kennir að þegar tveir menn eða hópar vinna að sameiginleg ^ u markmiði sigrast þeir á fordómum sínum gagnvart hvor öðrum . Vandamálið snýst einn - ig um að venja hugann af for-dómum sínum . Hvert okkar tilheyrir mörg - um hópum , bæði af fúsum og frjáls - um viíja og af náttúrunnar hendi . Einstaklingur getur verið Islending - ur , hvítur , sjálfstæðismaður , kyn - hverfur , iðnaðarmaður og karlmað - ur , en í rauninni er hann fyrst og fremst manneskja og það er höfuð - atriðið . Einhverjar konur hafa til - hneigingu til að segja : „ Allir karl - menn eru svona , hegða sér og hugsa svona . " Og sumir karlmenn hafa til - hneigingu til að segja : „ AUar konur eru svona , hegða sér og hugsa svona . " En þetta eru fordómar og flokkunarárátta hugans til að þykj - ast skilja hegðun tiltekins einstakl - ings eitthvað betur . Það er aldrei réttlátt að dæma manneskju eftir því hvaða hópum hún tilheyrir . Hvers á hún að gjalda ? Hugsanlega getur það haft forspár - gildi um mögulega hegðun að vita hvaða hópi einstaklingur heyrir und - ir , en það þarf alls ekki að gera það . Maður verður að kynnast mann - eskjunni sjálfri áður en maður getur fellt sanngjarnan dóm um hana . Fordómar eru ástæða kynjamis - réttis . Besta leiðin til að vinna gegn því er að venja sig af því að dæma menn eftir því hvort þeir eru karl - menn eða konur . Hver maður er ein - stakur . Hann hefur ekkert fyrirfram ákveðið hlutverk í heiminum , tilvera hans er röklaus tilviljun og hann þarf að finna sér vettvang og skapa sér tækifæri . Hann er frjáls og engu bundinn nema sjálfum sér og jörð - inni . Fordómar gagnvart honum vegna kynferðis , litarháttar , búsetu eða stjórnmálaskoðana hindra hann á ósanngjarnan hátt . Setjum okkur það markmið að vinna gegri flokkun - aráráttu hugans og venjum okkar á að fella aldrei dóma nema eftir per - sónuleg kynni á jafnréttisgrunni .