Alþjóðlegur dagur fjalla | 11. desember . Í dag er alþjóðlegur dagur fjalla og því vildum við hér í Kötlu jarðvangi deila með ykkur smá upplýsingum um eitt af okkar uppáhalds fjöllum , Steinafjall í austanverðum Eyjafjöllum . Steinafjall er partur af Eyjafjallajökuls eldstöðvarkerfinu , sem er búið að vera virkt a.m.k. seinustu 700 þúsund ár og hefur byggt upp Eyjafjöllin . Steinafjall var því að mestu leyti byggt upp af eldgosum undir jöklum síðasta jökulskeiðs þar sem móbergs og kubbabergslög hlóðust upp á kuldaskeiðum á meðan hraun rann á hlýskeiðum . Lögin mynda oft mikla lagskiptingu í fjallinu og er fjallið nokkuð lýsandi fyrir jarðfræðina á suðurhorninu . Jarðlagastaflinn er mjög greinilegur á suðurhlið Steinafjalls , enda er suðurhliðin forn sjávarhamar sem var rofin af sjó við lok síðasta jökulskeiðs , þegar afstæð sjávarstaða var mun hærri en hún er nú . Klettahamrarnir ná upp í um 400 - 500 metra hæð en hæsti punktur fjallsins er hins vegar tindurinn Leynir í um 809 metra hæð . Jöklar hafa valdið miklu rofi á fjallinu og er fjallið nánast aðskilið Eyjafjöllum en lítill háls tengir þau saman sem kallast Kolbeinsskarð og tveir dalir , Holtsdalur og Núpakotsdalur , liggja vestan og austan megin við fjallið . Talsverð hrunhætta er úr klettahömrunum og hafa stór björg og aurskriður fallið þaðan á undanförnum áratugum og öldum , ásamt krapaflóðum og nokkrum eðjuflóðum eftir eldgosið í Eyjafjallajökli 2010 . Skriðuefni hefur hlaðist upp í aldanna rás og hylur nú neðstu 160 - 200 m af fjallinu sunnan megin . Björgin og aurskriðurnar sem hafa fallið hafa oft ollið töluverðu tjóni á ræktuðu landi og girðingum , og árið 1997 lokaðist þjóðvegurinn um tíma þegar um 50 - 70 tonna bjarg stöðvaðist á miðjum veginum . Skriðuefnið hefur hins vegar nýst ágætlega , sérstaklega fyrr á öldum , en enn má sjá túngarða og landamerki á svæðinu sem eru hlaðin úr grjóti úr skriðunum . Þá liggja einnig mörg býli upp við brekkufótinn á suðurhlíð Steinafjalls , sem veitir ágætis skjól í norðanáttinni en mikil vindmögnun á sér stað á svæðinu vegna Eyjafjalla og er því oft ansi hvasst á svæðinu . Þá er einnig fjölmörg örnefni að finna í Steinafjalli , og er örnefnaskífa staðsett við bæinn Steina 1 ( við veitingastaðinn Gamla fjósið ) , en líklega er þekktasta örnefnið Ingimundur . Ingimundur er stór og áberandi klettur á suðurhliðinni og er nefndur eftir einum af þrælum ( eða sonum ) Rúts á Rútafelli . Rútur hafði átt í deilum við héraðsmenn og fengu þeir þræla Rúts til að drepa hann . Rútur uppgötvaði hins vegar tilræðið og drap þrælana er þeir flúðu , og var þrællinn Ingimundur veginn við klettinn á Steinafjalli og kletturinn kallaður Ingimundur eftir það . Kletturinn sjálfur var fyrst klifinn árið 1988 , af þeim Haraldi Erni Ólafssyni og Guðmundi Eyjólfssyni , og hefur verið nokkuð vinsæl klifurleið síðan . Þá eru einnig hægt að ganga á Steinafjall , en ekki er mælt með því að fara upp suðurhliðina nema með leiðsögn eða leiðbeiningum frá heimamönnum , enda eru björgin þar þverhnípt og auðvelt að koma sér í sjálfheldu . Þá er fjallið með alþjóðlega mikilvæga sjófuglabyggð þar sem það er töluvert af fýl í hömrunum , sérstaklega að sumarlagi , og geta þeir oft verið erfiðir viðureignar og ekki ástæða til að raska friði þeirra að óþörfu . Suðausturhlið Steinafjalls . Ingimundur skagar upp frá klettabrúninni vinstra megin . Einnig má sjá aðeins af jarðlagaskiptingunni , en þykku lögin eru hraunlög og kubbaberg , með brúnleit móbergslög inn á milli . Skriðuefnið við rætur fjallsins má einnig sjá vel , en stór hluti þess er nú gróðri vaxið . Jón Kristinn Helgason og Esther Hlíðar Jensen ( 2011 ) . Eðjuflóð , aurskriður og framburður gosefna niður á láglendi með vatnsföllum vorið 2011 vegna gjósku úr Eyjafjallajökulsgosinu . Veðurstofa Íslands , skýrsla VÍ 2011 - 001 . Þorsteinn Sæmundsson ( 1997 ) . Grjóthrun úr Steinafjalli í austanverðum Eyjafjöllum , 2. September 1997 . Veðurstofa Íslands , greinarg . 97029 .