Stefna Sósíalistaflokks Íslands í auðlindamálum er … … að auðlindir í náttúru Íslands séu sameiginleg og ævarandi sameign þjóðarinnar og vernd náttúrunnar verði ávallt höfð í fyrirrúmi . … að auðlindir í þjóðareign séu meðal annars öll náttúrugæði landsins , vistkerfi og nytjastofnar , vatn , jarðhiti , sjór , sjávarnytjar og andrúmsloft við land - og lofthelgi landsins . … að leyfi til auðlindanýtingar eða nýtingar á öðrum almannagæðum sé aðeins veitt að undangengnu ströngu umhverfismati og að almannahagur og sjálfbærni sé ávallt höfð að leiðarljósi . … að jafnræðissjónarmið séu ætíð virt við framkvæmd leyfisveitinga á nýtingarrétti á auðlindum í gagnsæju ferli . … að óháð eftirlit með nýtingarrétti auðlinda sé bundið í lög og að þeir aðilar sem hafa nýtingarrétt hvort sem það eru stjórnvöld eða einstaklingar , beri ávallt ábyrgð á verndun auðlindanna og viðhaldi lífríkja þeim tengdum . … að allt eftirlit með auðlindanýtingu sé stóraukið og að upplýsingar um það liggi ávallt fyrir . … að rannsóknir og mælingar á gæðum auðlinda , lands og sjávar , séu stórauknar og vel fjármagnaðar . … að leyfi til auðlindanýtingar leiði aldrei til eignarréttar af nokkru tagi né annarskonar óafturkallanlegs forræðis yfir auðlindunum . … að fiskveiðistjórnunarkerfið í núverandi mynd sé afnumið og undið ofan af þeim ójöfnuði og spillingu sem það hefur valdið . Allur kvóti verði innkallaður og nýtt fiskveiðistjórnunarkerfi sett á laggirnar . … að leyfi til fiskveiða og nýtingar sjávarnytja innan íslenskrar lögsögu séu veitt tímabundið , til hóflegs tíma í senn , gegn gjaldi svo þjóðinni sé tryggt sanngjarnt verð fyrir auðlindina . … að auðlindanýting fiskveiða og annarra sjávarnytja sé háð leyfum sem skulu vera skilyrt staðbundið til að viðhalda byggð um landið og þau ekki framseljanleg . … að landbúnaðarkerfið í núverandi mynd sé lagt niður og endurskoðað að fullu í samvinnu við bændur og með tilliti til sjálfbærni lands og matvælaöryggis . … að nýting jarðnæðis , bújarða og landbúnaðar sé háð skilyrðum og til tiltekins tíma í senn og að enginn einstaklingur eða fyrirtæki geti safnað upp jörðum . … að andrúmsloftið sem meginundirstaða lífs á jörðinni sé verndað sem frekast er unnt og að iðnaður á Íslandi fylgi ávallt ítrustu kröfum er varðar útblástur , svifryk og loftgæði . … að orkuframleiðsla landsins verði ekki aukin að óþörfu umfram orkuþörf almennings , með tilheyrandi náttúruspjöllum og jarðraski . … að einkavæðing í orkuframleiðslu landsins verði lögð af með öllu . Gripið sé til ráðstafana svo að sú orkuframleiðsla sem nú er í einkaeigu sé færð í eigu þjóðarinnar . … að yfirvöld tryggi að orkuveita um landið allt sé í lagi og skilgreini raforku sem grunnþörf til búsetu á Íslandi . … að ferðaþjónustan beri ábyrgð á þeim auðlindum sem hún nýtir og stuðli að sjálfbærni og góðri umgjörð á útsýnis - og útivistarsvæðum , með sérstöku auðlindagjaldi . … auðlindir annara ríkja skal umgangast af virðingu og skal það varða ströngum viðurlögum að spilla eða misnota þær . Vistkerfi náttúrunnar eru undirstaða alls lífs á jörðinni og skal nýting þeirra ávallt taka mið af sjálfbærni . Þannig skal náttúran og vistkerfi hennar ávallt eiga sér sjálfstæða tilvist og hafa gildi í sjálfu sér burt séð frá verðmætamati og nýtingarhugmyndum manna . Sósíalistaflokkur Íslands vill því að auðlindir landsins séu ávallt í þjóðareign og nýttar af virðingu gegn sanngjörnu gjald en ekki gefnar góðvinum ráðamanna eða þær framseldar til gróðabrasks . Til auðlinda á Íslandi má telja öll náttúrugæði landsins og vistkerfi svo sem sjó , nytjastofna í sjó , vötnum og ám auk hafsbotn , uppsprettur , vatnsföll , jarðhita , námur , land , landdýr , námasvæði , sanda jökla , fjöll og gróðurlendi sem og andrúmsloft og vinda . Óspillt náttúra , víðerni með sínum fjöllum og jöklum og vatn bæði heitt og kalt eins og finna má á Íslandi er að verða dýrmætasta auðlind þjóða og skal vernda skilyrðislaust . Öll löggjöf yfirvalda á Íslandi þessu tengd skal miða að verndun og sjálfbærni náttúruauðlinda . Hugtakið sjálfbærni vísar til þess að ekki megi ganga óhóflega á forða náttúrunnar heldur verði að nýta auðlindir hennar á þann hátt að þær nái að endurnýja sig . Einnig að nýting náttúruauðlinda feli ekki í sér mengun lofts , lands eða hafs eða leiði af sér önnur umhverfisspjöll . Sjálfbær þróun er því þróun sem fullnægir þörfum samtímans án þess að skerða möguleika komandi kynslóða til lífs . Reglur um leyfi til nýtingar auðlinda skulu bundin í lög og ekki veitt nema að undangenginni ítarlegri rannsóknarvinnu og ströngu umhverfismati hvort heldur á við um fiskveiðar , auðlindir í sjó , á landi , í lofti eða vatn og jarðhita . Slík leyfi skulu aðeins veitt til hóflegs tíma í senn og með ítarlegum skilyrðum svo sem að sjálfbærni sé virt til fulls og að einnig sé sett þak á magn svo sem afla í sjó eða stærð jarðnæðis . Eðlilegt gjald skal tekið fyrir veitt leyfi svo þjóðin njóti góðs af nýtingunni en ekki einstaklingar og eða fyrirtæki eingöngu . Þá skal nýting auðlinda aldrei leiða til eignarréttar af nokkru tagi né annarskonar óafturkallanlegs forræðis yfir auðlindunum . Leggja skal niður kvótakerfið í núverandi mynd enda hefur það kerfi leitt til misskiptingar og spillingar innan lands og utan . Sjávarnytjum eða fiskveiðiheimildum , skal úthluta á ný með það í huga að fiskveiðar hafa í aldanna rás verið tilvistargrundvöllur byggða í kringum landið . Úthlutun þeirra skal því miðast við viðhald byggða um allt land og vinna í samvinnu við sveitarfélög og önnur byggðarlög landsins . Þar skal taka mið af jafnræði og gagnsæi auk þess sem rannsóknir á sjávarnytjum hvers svæðis þurfa að styðja við framkvæmdir . Nýti handhafi aflaheimilda ekki hlut sinn er honum óheimilt að framselja hann . Afnema skal alla einkavæðingu á jarðhita og vatnsaflsvirkjunum landsins og skulu hagsmunir náttúrunnar alltaf vera í fyrirrúmi þegar kemur að nýtingu orkunnar . Yfirvöld skulu meta reglulega orkuþörf landsins og sjá til þess að umfram orkuframleiðsla sem ekki lýtur almannahagsmunum sé stöðvuð . Þá geti yfirvöld selt fyrirtækjum í matvælaframleiðslu svo sem gróðurhúsabændum orkuna með afslætti en ekki alþjóðafyrirtækjum í stóriðju sem hingað leita með tilheyrandi mengun og jarðraski . Þannig skal huga að sjálfbærni samfélagsins sem og sjálfbærni á heimsvísu . Nýting uppsprettuvatns , vatnsfalla og jarðhita skal almennt vera til almannanota og skulu virkjanir og vatnsveitur vera í almannaeigu og reknar án hagnaðarsjónarmiða . Leggja þarf núverandi landbúnaðarkerfi niður enda ofbeit og offramleiðsla á kjöti og öðrum dýraafurðum . Þá er viðhaldi og sjálfbærni lands ekki alltaf sinnt sem skyldi . Taka skal upp nýtt landbúnaðarkerfi í fullri samvinnu við bændur og nýta það mikla hugvit sem býr meðal þeirra . Þannig má fjölga tækifærum við matvælaframleiðslu og auka hana með fyrrgreindum markmiðum . Matvælaöryggi landsins hvílir á fjölbreyttri og skipulegri landnýtingu og kerfisbreytinga er þörf sem tryggir bændum atvinnu - og afkomuöryggi samhliða því að gera þeim kleift að framleiða fleiri tegundir matvæla með nýjum og lífrænni aðferðum en nú er hefð fyrir . Þannig mætti nýta styrki til bænda mun betur og gefa þeim færi á að bæta landnýtingu og framleiða hagkvæmari , hollari og vistvænni matvæli . Slíkt myndi gefa bændum möguleika á eigin frumkvæði í þeim efnum , án þess að þurfa að setja sig og bújarðir sínar í fjárhagslega hættu . Nytjastofnar í ám og vötnum og nýting á þeim skulu teljast utan við hefðbundinn landbúnað . Nýting laxa - og silungsstofna skal byggja á sjálfbærni , jafnræði og gagnsæi . Endurheimt vistkerfa landsins skal vera forgangsmál þegar kemur að landnotkun . Þá sé einnig hugað að almennri náttúruvernd með því að endurheimta votlendi og vernda þjóðlendur og víðerni landsins eins og frekast er kostur . Rask á landi með námavinnslu og vegagerð skal einnig lúta almannahagsmunum og umhverfismati . Þá skal ferðaþjónustan bera ábyrgð á og spyrna gegn ágangi á útsýnis - og útivistarsvæði , með auðlinda - og eða gistigjaldi . Þannig má byggja upp góða umgjörð svo hægt sé að viðhalda sjálfbærni þegar kemur að vinsælum ferðamannastöðum á landinu . Þessi gjöld skulu einnig vera tengd þeim stöðum á landsbyggðinni þar sem mestur gestagangur er svo hægt sé að bæta vegagerð og löggæslu samhliða viðhaldi og sjálfbærni lands . Þá sé einnig gætt að því að ekki sé vegið að almannarétti . Auðlindir annara ríkja skal einnig umgangast af virðingu og skal það varða ströngum viðurlögum að spilla eða misnota þær . Þannig skulu alþjóðasáttmálar að fullu virtir þegar kemur að verndun landa og landsvæða og endurheimt landa að auðlindum sínum .