Mikið hefur verið rætt og skrifað um lyfjaverð og kostnað á undanförnum árum og oft ruglað saman þessum hugtökum . Lyfjakostnaður hefur vaxið hröðum skrefum og í prósentum talið um 10 - 15% á hverju ári hin síðustu ár . Lyfjaverð hefur hins vegar ekki hækkað og verð eldri lyfja að jafnaði frekar lækkað . Hins vegar eru ný lyf sem fá markaðsleyfi mjög oft ákaflega dýr og vaxandi notkun þeirra veldur þá hækkandi lyfjakostnaði . Þjóðarframleiðsla og þar af leiðandi þjóðartekjur hafa að jafnaði vaxið mun minna en lyfjakostnaður . Það gefur því auga leið að slíkt getur ekki endalaust haldið áfram . Fyrr eða síðar fara þá allar þjóðartekjur í lyfjakostnað og ekkert verður afgangs fyrir aðrar þarfir . " Allir landsmenn skulu eiga kost á fullkomnustu heilbrigðisþjónustu , sem á hverjum tíma eru tök á að veita , til verndar andlegri , líkamlegri og félagslegri heilbrigði " er fyrsta grein laga um heilbrigðisþjónustu . nr. 97 / 1990 . Það kostar sitt að framfylgja slíkum lögum og ef nota þarf nýjustu lyf til að veita þjónustuna er erfitt fyrir heilbrigðisstarfsfólk að standa gegn því . Hins vegar er mjög oft um valmöguleika að ræða og nauðsynlegt fyrir lækna , sem í flestum tilfellum bera ábyrgð á lyfjavali í hverju tilviki , að gæta vandlega að skynsamlegu og hagkvæmu vali . Til að auðvelda þá vinnu þurfa sjúkrastofnanir að skilgreina skynsamlega lyfjalista og leiðbeiningar og fara eftir þeim eins og áður hefur verið minnst á í þessum pistlum ( Lyfjamál 117 ) . Í lyfjaverðskrá fyrir lyf með markaðsleyfi á Íslandi í desember 2003 eru 3213 mismunandi lyfjapakkningar . Þar af er ein sem kostar yfir eina milljón kr. , 81 pakkning er á verðbilinu 100.000 til 1.000.000 kr og 101 pakkning á bilinu 50.000 til 100.000 kr . Ein af helstu ástæðunum fyrir háu lyfjaverði hér á landi er sú að við erum á meðal tekjuhæstu þjóða í heimi og lyfjaframleiðendur verðleggja sína vöru eftir greiðslugetu markaðarins . Norðurlöndin hafa um langt árabil haft samvinnu um tölfræðilegan samanburð á lyfjanotkun og hafa náð lengst í heiminum á því sviði . Notaðar eru skilgreiningar sem samþykktar hafa verið af WHO . Árlega er gefin út bók um heilbrigðistölfræði , Health Statistics in the Nordic Countries , á vegum NOMESKO . Í henni er kafli um lyfjanotkun landanna og hefur verið lögð áhersla á að auka þar upplýsingar um þetta efni hin síðari ár . Í síðustu útgáfu fyrir árið 2001 kemur fram að lyfjakostnaður á mann er langhæstur hér á landi . Önnur ástæða er að álagning er hærri hér en í hinum löndunum , bæði í heildsölu og smásölu . Þriðjungur lyfjakostnaðar hér á landi liggur í flokki tauga - og geðlyfja ( ATC-N ) og við notum meira af þeim en nokkur hinna þjóðanna eins og oft hefur verið bent á hér . Meðalverð notaðra dagskammta í þeim flokki árið 2002 var 50% hærra hér en í Danmörku . Í flokki meltingarfæralyfja ( ATC-A ) var meðalverð 115% hærra hér . Í flokki hjarta - og æðalyfja ( ATC-C ) var það 45% hærra , sýkingalyf ( ATC-J ) 36% hærri og öndunarfæralyf ( ATC-R ) 49% hærri .