MORGUNBLAÐIÐ , ÞRIÐJUDAGUR 18. OKTÓBER 1977 19 reynslu , og stefnt að því að finna þeim farsælli farveg en verið hef - ur . Fram komið sem óttazt var Þorvaldur G. Kristjánsson ( S ) vitnaði til ræðu , er hann mælti gegn frumvarpi til laga um verk - fallsrétt opinberra starfsmanna — á forsendum , sem nú hefðu að hluta til komið á daginn . Reynsl - an af verkföllum í þjóðfélagi okk - ar sem og veikt ríkisvald hefðu ekki beinlínis verið hvetjandi til slíkrar lagasetningar . Menn væru nú reynslunni ríkari af fram - kvæmd fyrsta verkfalls opinberra starfsmanna . Þorvaldur ræddi um nauðsyn þess að nauðsynlegri heilsu - og öryggisgæzlu væri hald - ið uppi í landinu , hvað sem kjara - deilum liði . Hann vitnaði til fund - argerðar kjaradeilunefndar frá 5. október sl. , þar sem fjallað væri um þörf á a.m.k. 20 nýjum lög - gæzlumönnum í höfuðborginni , og hvarvetna um landið væri unn - in mikin yfirvinna við löggæzlu , efalítið vegna nauðsynjar . Þetta sýndi að öryggisgæzla væri sízt of mikil í landinu . Hann vitnaði til bréfs , er lögreglumönnum hefði verið sent , dags. 14. október sl. , sem erfitt væri að skilja á aðra lund en þá , að þeir væru hvattir til að hlýða fremur verkfalls - stjórn BSRB en fyrirmælum lög - legra yfirmanna sinna . Hér væri um mjög alvarlegt mál að ræða . Bréf kjaradeilunefndar verðilesið Stefán Jónsson ( Abl . ) mæltist m.a. til þess að forsætisráðherra læsi upp bréf kjaradeilunefndar til ríkisstjórnar , þar sem rakin væru þau atriði , er talin væru brot á úrskurðum nefndarinnar — í framkvæmd verkfalls BSRB . Nýta ber tímann til að leysa deiluna Einar Agústsson , utanrfkisráð - herra , áréttaði einkum tvö atriði : 1 ) Að takmarkaður verkfallsrétt - ur opinberra starfsmanna , sem fengizt hefði á sl. þingi , væri áfangasigur þeim til handa . Þessi verkfallsréttur væri hins vegar ekki með öllu sambærilegur við hliðstæðan rétt annarra launa - þegafélaga . 2 ) Ekki væri ástæða til að undrast , þótt ágreiningsatr - iði kæmu í ljós , er verkfallsrétti opinberra starfsmanna væri beitt í fyrsta skipti . Hins vegar hlýtur það að vera keppikefli beggja , BSRB og ríkisstjórnarinnar , sem stóð að frumvarpinu um verk - fallsréttinn , að honum verði beitt með þeim hætti , að það styðji réttmæti þessarar lagasetningar , sagði ráðherrann . Alþingi á ekki að eyða frekari tima í að deila um framkvæmdar - atriði , heldur leggja kapp á að leiða mál þetta farsællega til lykta og á viðunandi hátt , bæði fyrir BSRB og gjaldgetu ríkis - sjóðs . Öryggisvarzla og heilsugæzla Geir Hallgrfmsson , forsætisráð - herra , las upp bréf kjaradeilu - nefndar til ríkisstjórnarinnar varðandi framkvæmd verkfalls opinberra starfsmanna , að beiðni Stefáns Jónssonar ( Abl . ) Bréfið er birt á öðrum stað í bl . og þvi ekki rakið efnislega hér . Þá las forsætisráðherra upp 26. gr. viðkomandi laga , þar sem segir orðrétt : „ Þótt löglegt verkfall sé hafið er starfsmönnum , sem í verkfalli eru , skylt að starfa svo að haldið verði uppi nauðsynlegri öryggisvörzlu og heilsugæzlu . Kjaradeilunefnd ákveður hvaða einstakir menn skuli vinna í verk - falli og hún skiptir vinnuskyldu á milli manna . Urh laun og kjör þessara manna meðan á verkfalli stendur skal fara eftir þeim kjarasamningi sem gerður verður að loknu verkfalli . " Ekki ásamningabuxum . Lúðvfk Jósepsson ( Abi ) sagði orð ráðherra ekki á þá lund , að þeir væru á samningabuxum . Þeir vildu sýnilega ekki ganga þá braut , er nú gæti leitt til skjótra samninga , þ.e. til sátta um endur - skoðunarheimild með verkfalls - rétti . Ekki ætti að ræða nú , hvernig hefði til tekizt við fram - kvæmd verkfallsins . Það væru aukaatriði . Alltaf mætti búast við að eitthvað færi úrskeiðis við verkfallsframkvæmd . Það hefði mátt segja sér fyrirfram . Aðal - atriðið væri að ná sáttum . En eins og nú horfði virtist stefna i langt verkfall . Verkfallsrétturinn mistök Albert Guðmundsson ( S ) ræddi ýmis atriði í framkvæmd yfir - standandi verkfalls , sem vítaverð væru að hans dómi . Hann ræddi og um samanburð á launum opin - berra starfsmanna og launþega á almennum vinnumarkaði . Þar væri ekki tekið með í dæmið margt það , sem íhuga þyrfti : ómælda eftirvinnu , æviráðingu , verðtryggðan lifeyrissjóð og sitthvað fleira . Hann sagðist sam - mála Eðvarð Sigurðssyni um að umrædd lög væru meingölluð . Þau þyrftu því endurskoðunar við í ljósi þeirrar reynslu , sem nú væri fengin . Kjaradeilunefnd . Friðjón Þórðarson ( S ) sem sæti á í kjaradeilunefnd , gerði grein fyrir jstörfum nefndarinnar og þeim lagaákvæðum , sem um hana fjalla ( 26. og 27. gr. laganna ) . Til lítils væri fyrir nefndina að kveða upp úrskurði , ef ekki væri eftir þeim farið . Af þeim sökum hefði nefndin fylgt eftir ákvörðunum sínum með bréfi til rikisstjórnar - innar , sem hér hefói verið lesið . Samstarf í nefndinni hefði verið gott og hún hefði yfirleitt verið samdóma í afstöðu sinni . Skiptir meginmáli að lög séu haldin . Ragnhíldur Helgadóttir ( S ) vitnaði til orða Lúðviks Jóseps - sonar þess efnis , að fram - kvæmdaratriði verfallsins sem varða lög , væru aukaatriði . Slík atriði væru ekki aukaatriði , heldur meginatriði . Lausn þessarar deilu , sem og annarra , þyrfti að vera innan þess ramma , er landslög setja . Opinberir starfsmenn ættu rétt á sambæri - legum launum við aðra lands - menn . Ymsir þeirra væru efalítið eftirbátar , launalega , þegar litið væri til hins frjálsa vinnumark - aðar , m.a. ýmsir , er sinna sér - hæfðum ábyrgðarstörfum . En lyktir mála yrðu að fara að lögum . Aðalatriðin eru tvö Matthfas Bjarnason , sjávarút - vegsráðherra , sagði það rétt vera , að aðalatriðið væri að leysa yfir - standandi deilu farsællega . Hitt væri rangt að það væri aukaatriði , hvernig staðið væri að verkfalli . Það væri annað aðalatriði þessa máls , að þar væri farið að lögum . Hægt væri e.t.v. að hækka kaup , eftir hvers manns óskum , ef Ekki Ménafoss sjalfur , heldur er þaS aSeins lífbáturinn , sem þarna kemuraS landi hlaSinn farþegum . ( Ljósm Mb . ÓI.K.Mag. ) 8 skip á Ytri-höfn - inni og 3 koma í dag ÁTTA millilandaskip lágu á Ytri - höfninni í Reykjavík I gærkvöldi og fá ekki að fara upp aS bryggju meSan tollverSir eru I verkfalli . Hins vegar voru tvö skip tekin aS bryggju I fyrrakvöld . eftir aS sam komulag starfsmanna Reykjavlk - urborgar hafSi veriS samþykkt I atkvæSagreiSslunni . Voru þau aS koma af ströndinni og ðSur fengiS tollafgreiSslu . í dag eru væntanleg þrjú millilandaskip til Reykjavlkur og fjölgar skipunum á Ytri - höfninni upp I ellefu . Ekki hefur veriS gerS nein tilraun til aS taka skipin aS bryggju og ekki komiS til deilna viS höfnina vegna þeirra . Skipin sem nú liggja á ytri höfn - inni i Reykjavik eru Mánafoss , Skógafoss . Úðaloss . Gljáfoss og Háifoss . sem kom I gærkvöldi , Dls - arfell og Hvassafell og loks Laxá , sem á sunnudaginn kom til Reykja - víkur frá Vestmannaeyjum , eftir að hafa legið þar fyrir utan i nokkra daga . i dag eru væntanleg til Reykjavikur Múlafoss , Dettiioss og Langá Þá eru einnig væntanlegir að utan Tunguloss og Bæjarfoss , en þau skip íara á Austfjarðahafnir . Morgunblaðið fékk þær upplýs - ingar á flutningadeild Eimskips i gær að mikill kostnaður væri sam - fara þvi að skipin fengju ekki að koma upp að Þannig mætti áætla að launakostnaður til skipshafnar væri á bilinu frá 300 — 500 þúsund á sólarhring , eftir því hve margir eru á . Mestur kostnaður væri þó sam - fara aðgerðaleysinu , auk þess sem erfiðlega kann að reynast fyrir EÍ að starida við gerða samninga vegna verkfallsins Annars staðar en i Reykjavik biða skip vegna verkfallsins og má nefna að Hvitá er á legunni á Akranesi Fá skipin ekki tollafgreiðslu , en skips - hafnir eru hins vegar tollafgreiddar og fá að fara í land á bátum með stimplaðan tollvarning . Er fylgzt með þvi hvað skipshafnir koma með i land á bátunum . en þó ekki leitað nákvæmlega i hverri ferð bátanna til fastalandsins Þau tvö skip , sem komu af strönd - inni og til Reykj 3 víkur á sunnudags - kvöldið , voru Brúarfoss og Skafta - fell . Morgunblaðinu barst i gær bréf , sem BSRB sendi tolladeild fjármála - ráðuneytisins á sunnudaginn . Er þar fjallað um úrskurð Kjaradeilunefnd - ar þar sem kveðið er á um að aðeins lágmarksstarfslið tollgæzlunnar skuli starfa i verkfallinu . Siðan er greint frá samkomulagi Tollvarðafélags íslands og tollgæzl - unnar um hvernig störf skuli unnin í verkfallinu Er samkomulagið svo - hljóðandi : „ Stjórn Tollvarðafélags íslands og Tollgæzlunnar hafa komið sér sam - an um , að framangreind störf skuli unnin þannig , að þrír menn auk bátsmanns á útkallsvakt starfi frá kl 8 til 16 , þrir menn auk bátsmanns á útkallsvakt frá kl. 16 til 24 og tveir menn frá kf . 24 til 8 . Fylgir hér með listi yfir skiptingu starfa á milli starfsmanna , þar sem hin vcnjulcga varðskrá gildir ekki i verkfalli . " Siðan segir i bréfi BSRB : „ Bandalagið hefur rökstuddan grun um , að skipstjórar einhverra þeirra skipa . sem liggja ótollafgreidd á ytri höfninni í Reykjavik . hafi i hyggju að leggja skipum sinum við landfestar í Reykjavikurhöfn Er það tvimælalaust brot á 19 gr 4 mgr laga nr 59 / 1 969 um tollheimtu og tolleftirlit , þar sem segir m.a. : „ Óheimilt er að leggja aðkomu - Framhald á bls. 22 ábyrgðarleysi réði ferð og engar skorður væru settar verðbólgu - vexti . En þar að kæmi að út - flutningsframléiðslunni , er ber uppi gjaldeyristekjur þjóðar - innar , væri um megn að rísa und - ir kaupgjaldinu . Þá væri gripið til gengislækkunar , til að forðast rekstrarstöðvun i sjávarútvegi og fiskiðnaði . Verðbólgu vöxtur sem í kjölfar slíks kapphlaups kæmi , væri engum til góðs þegar grannt væri skoðað . Verðlagshækkanir í Banda - ríkjunum , helzta kaupanda út - flutningsframleiðslu okkar , væru um 7% . í Sovétríkjum væri verð - lagi haldið niðri með sterku ríkis - valdi . Kauphækkanir hér heima gætu því ekki farið út í verðlag erlendis , nema að því marki , sem eftirspurn þar segði til um . Ráðherrann sagði almenn verkalýðsfélög yfirleitt hafa sýnt skilning á þjóðfélagsaðstæðum við samningagerð á liðnum árum . Það þyrfti enn að gera . Mikilvægt spor hefði náðst í samningum við starfsmannafélög sveitarfélaga . Vonandi fylgdi í kjölfarið viðun - andi lausn á kjaradeilunni við ríkisstarfsmenn . Taka þarf þessi mál til rækilegrar athugunar . Tómas Arnason ( F ) sagði m.a. að stjórnarandstaðan hefði verið sein til að taka þessa kjaradeilu upp á Alþingi . — Endurskoðunar - ákvæði gæti ekki fylgt verkfalls - réttur , sem glöggt kæmi fram , ef athugaður er undirbúningur málsins , samkomulag um flutning frumvarpsins um takmarkaðan verkfallsrétt og ákvæði gildandi laga . Tómas ræddi lítt fram - kvæmd verkfallsins , en sagði þó enga spurningu um það , að fram - kvæmdaratriði hefðu farið úr skorðum í ýmsum atriðum . Fjöldi fólks væri undrandi á því sem væri að gerast . Tómas hvatti til skjótar lausnar — en lýsti því jafnframt yfir , að taka þyrfti þessi mál öll til rækilegrar endur - skoðunar þegar að verkfalli afstöðnu . Ástand til sveita enn í könnun I framhaldi af bréfi sem ibúar við Djúp sendu kjaradeilunefnd , er nefndin nú að láta kanna ástand til sveita , vegna þ'ess að símar eru þar lokaðir vegna verkfalls BSRB . Erindi ibúanna við Djúp hefur því enn ekki verið afgreitt að öðru leyti en því að dýralæknir hefur fengið boð um garnaveiki - tilfellin þrjú , sem raunar var skýrt frá i frétt í Morgunblaðinu á sunnudag . Þorvarður Jónsson yfirverkfræðingur : Telexmálið A fundi forystumanna BSRB með blaðamönnum föstudaginn 14. október skýrði Kristján Thor - lacius formaður BSRB frá „ telex - málinu " svokallaða , en í þvi sem blöðin birta af þeirri frásögn er margt , sem ekki er sannleikanum samkvæmt . Það alvarlegasta af þessu er ásökun á póst - og sima - málastjóra um að hann hafi skipað starfsmanni í verkfalli að fremja verkfallsbrot og þar með fengið hann til þess . I Þjóðviljanum 15. október er haft eftir K.T. : ,, Þá fyrirskipar póst - og símamálastjóri að látin skyldu spjöld i tækin og var það gert " og siðar í sömu grein ,, . . . gataspjöldin , sem sett höfðu að skipun póst - og símamálastjóra voru um það bil að ganga til þurrðar . Var augljós þungi i um - mælum forráðamanna BSRB i garð póst - og símamálastjóra , sem hefði þarna farið út fyrir valdsvið sitt . " Svipuð ásökun er höfð eftir K.T. í frásögn Visis af blaða - mannafundinum . Til þess að hrinda þessum ásök - unum og leiðrétta alla frásögn K.T. af telexmálinu skal hér skýrt frá þvi , hvernig rekstur sjálf - virku telexstöðvarinnar hefur gengið frá því að verkfallið hófst . Á fundi kjaradeilunefndar 11. október var samþykkt , að Jónas Guðmundsson yfirmaður Ritsíma - stöðvarinnar i Reykjavik skyldi skipta um gataspjöld i gjald - skráningabúnaði telexstöðvarinn - ar og annaðist hann það miðviku - daginn 12. október . Um eftirmið - daginn 12. október uppgötvaðist að götunarvélar voru hættar að starfa vegna bilunar í telexstöð - inni og samþykkti kjaradeilu - nefnd á fundi , sem hófst kl. 17.00 hinn 12. október að fela Karli Guðmundssyni að framkvæma viðgerðina . Þegar Karl kom þá um kvöldið niður í Landsimahús - ið til þess að annast þetta hafði hann fyrst samband við fulltrúa FÍS ( Félags íslenzkra síma - manna ) , sem er með aðsetur í Landsímahúsinu . Þeir sögðust ekki hafa frétt af þessari af - greiðslu kjaradeilunefndar og bönnuðu Karli að framkvæma viðgerðina . Næsta morgun , 13. október , var Agúst Geirsson , for - maður FÍS , og einn af fulltrúum BSRB f kjaradeilunefnd beðinn að skýra fulltrúum FÍS frá þessari ákvörðun kjaradeilu - nefndar og eftir að fulltrúar FÍS viðurkenndu að hafa móttekið þessar upplýsingar var aftur kall - að á Karl til þess að annast við - gerðina . Þegar Karl kom niður i Landssímahúsið voru verkfalls - verðir frá BSRB þar fyrir og vörn - uðu honum inngöngu í telex - stöðina . Var þá Karl látinn fara heim aftur og kl. 11.10 hinn 13. október var öllum línum milli sjálfvirku telexstöðvarinnar og útlanda lokað að beiðni póst - og símamálastjóra . Stuttu siðar hurfu verkfallsverðir BSRB úr Landssimahúsinu . Milli kl. 16 og 17 komu boð til póst - og símamála - stjóra frá kjaradeilunefnd um að ákvörðun hennar um viðgerð bilunarinnar í telexstöðinni skyldi framkvæmd og var þá strax hringt til Hafnarfjarðar í Karl Gu-mundsson . Meðan Karl var á leiðinni til Reykjavikur var full - trúum FÍS tilkynnt um hvað til stæði . Einnig kom Karl við hjá fulltrúum FÍS þegar hann kom til Reykjavíkur . Síðan var Karl boð - aður á fund kjaradeilunefndar og fékk hann þar afhent bréf um að honum væri falið að gera við bilunina í telexstöðinni og efnnig , að hann skyldi taka við af Jónasi Guðmundssyni með að skipta um gataspjöldin i gjaldskráningar - búnaðinum . Karl fór síðan niður i Landssimahús og framkvæmdi viðgerðina kl. 18.07 i viðurvist fulltrúa FlS og fjölda annarra tæknimanna i FÍS , en samtimis voru linurnar frá telexstöðinni til útlanda opnaðar á ný . Fyrir hádegi á föstudag 14. október birtust verkfallsverðir frá BSRB aftur fyrir framan hurðirnar inn i telexstöðina og herbergið með götunarvélunum og höfðu þeir meðferðis bréf frá verkfallsnefnd BSRB dags. 14. október um að þessi verkfallsvarzla væri tekin upp á nýjan leik . Siðan hafa verk - f allsverðir verið stöðugt við þess - ar tvær hurðir og visað Karli Guðmundssyni frá i hvert skipti sem hann hefur komið og sýnt þeim bréfið frá kjaradeilunefnd og þannig er ástandið enn . Af þessari lýsingu sést að ásakanir hafðar eftir Kristjáni Thorlacius í dagblöðunum á hendur póst - og simamálastjóra og öðrum starfsmönnum Póst - og símamálastofnunarinnar út af tel - exmálinu hafa ekki við nein rök að styðjast og að frásögn Kristjáns af þessu máli er þannig , að augljóst er , að hann hefur fengið rangar upplýsingar hjá aðstoðarmönnum sínum . Þess hefur stranglega verið gætt , að virða dóma kjaradeilunefndar og einnig verkfallsréttinn . Þorvarður Jónsson