Engu að síður höfðu allmargir öðlast viðurkenningu og aðdáun sem leikarar allt frá lokum nítjándu aldar , þrátt fyrir að þurfa að sinna list sinni í hjáverkum og hafa aldrei öðlast formlega menntun á sínu sviði . Þó leiksýningar hafi verið álitnar mikilvægar jafnt til skemmtunar , uppfræðslu og göfgunar áhorfenda , var leikara sjaldnast getið í umfjöllun blaða um þessar sýningar . Stefanía Guðmundsdóttir þótti strax í fyrstu hlutverkum sínum um sextán ára aldur sýna meiri leikhæfileika en íslenskir áhorfendur voru vanir að upplifa . Leikarar í sýningum félagsins fengu frá fyrstu tíð greitt fyrir sýningar , þó þær greiðslur dygðu hvergi nærri fyrir framfærslu . Af stofnendum félagsins áttu , auk þeirra Árna , Stefaníu og Kristjáns , þau Gunnþórunn Halldórsdóttir ( 1872 - 1959 ) og Friðfinnur Guðjónsson ( 1870 - 1955 ) langan feril sem leikarar og voru þau einu úr þessari fyrstu kynslóð leikara sem tóku þátt í opnunarsýningum Þjóðleikhússins árið 1950 . Metið á þó tvímælalaust Friðfinnur Guðjónsson , sem lék hátt í 150 hlutverk á sínum 60 ára leikferli . Þessi hlutverkafjöldi er ekki síst merkilegur fyrir þær sakir að þessi fyrsta kynslóð leikara hafði viðurværi sitt af öðrum störfum og sinnti leiklist aðeins í hjáverkum . Myndin er úr verkinu Heilög Jóhanna , sem sett var á svið í Þjóðleikhúsinu 1951 . Enginn úr þessari fyrstu kynslóð leikara sótti sér formlega menntun í list sinni , þó sum þeirra , til dæmis Stefanía Guðmundsdóttir og Guðrún Indriðadóttir , hafi sótt tíma hjá dönskum leikurum í Kaupmannahöfn . Það var ekki fyrr en 1925 sem fyrstu Íslendingarnir héldu utan og hófu nám við skóla Konunglega leikhússins í Kaupmannahöfn , þau Haraldur Björnsson ( 1891 - 1967 ) og Anna Borg ( 1903 - 1963 ) . Þessir einstaklingar sem hér hafa verið nefndir teljast óneitanlega til fyrstu íslensku leikaranna . Sveinn Einarsson , Íslensk leiklist II : Listin ( Reykjavík : Hið íslenska bókmenntafélag , 1996 ) . Jón Viðar Jónsson , Leyndarmál frú Stefaníu : Stefanía Guðmundsdóttir leikkona , samtíð og samferðamenn ( Reykjavík : Mál og menning , 1997 ) . Berglind er dósent við Menntavísindasvið Háskóla Íslands og formaður námsbrautarinnar Menntunarfræði og margbreytileiki . Rannsóknir hennar snúast um félagslegt réttlæti í menntun með áherslu á samverkandi áhrif stéttar , uppruna , kynferðis og sértækra menntunarþarfa á gæði og jafnrétti í uppeldi og menntun .