Þriðjudaginn 20. september kom stefnuvottur heim til mín og afhenti mér bréf sem Gestur Jónsson hrl. ritaði undir í nafni Jóns Ásgeirs Jóhannessonar ( JÁJ ) Baugsmanns þar sem mér er stefnt vegna ritvillu í bók minni Rosabaugur yfir Íslandi sem út kom í maí og seldist mest bóka í Eymundsson þar til 1. prentun hennar var uppseld . Seldist bókin upp um svipað leyti og ég birti yfirlýsingu með afsökun til Jóns Ásgeirs vegna ritvillu á bls. 368 í bókinni þar sem sagt er að hann hafi hlotið 3ja mánaða skilorðsbundinn fangelsisdóm fyrir „ fjárdrátt “ en hann var dæmdur fyrir „ meiriháttar bókhaldsbrot “ . Samhliða yfirlýsingu minni og afsökun sá ég til þess að leiðrétta þessa villu í 2. prentun bókarinnar . Eftir að ég hef birt leiðréttingu mína á netinu , í Morgunblaðinu og 2. prentun bókarinnar hef ég gert það sem í mínu valdi er til að takmarka „ tjónið “ sem kann að hafa orðið fyrir vegna mistakanna . Þegar ég skrifaði bók mína og sá hvernig lögmenn og aðstoðarmenn JÁJ fóru í saumana á öllu sem ég sagði og skrifaði í tengslum við JÁJ , Baugsmenn og Baugsmiðla blasti við að þeir sem koma við sögu í bókinni mundu leggjast yfir hana í leit að misfellum . Ásetningur að baki villunni var enginn . Ég tel að fjárfestingin hafi ekki aðeins miðað að því að verjast í réttarsalnum heldur hafi tilgangur hennar einnig verið sá að fæla aðra eftirlitsaðila en lögregluna frá afskiptum af Baugsmönnum og umsvifum þeirra . Stefnan gegn mér er af sömu rót runnin . Í raun er ekki um neinn réttarágreining milli mín og stefnanda að ræða , því að ég hef ómerkt gagnrýnisverða orðið og beðist afsökunar . Það sem menn segja þegar við þá er rætt og trúnaði heitið við heimildarmenn . Af neikvæðum , ómálefnalegum viðbrögðum fámenns hóps við bókinni sem eru úr öllum takti við hin almennu viðbrögð má álykta að þeir sem helst stóðu við hlið Baugsmanna á tíma Baugsmálsins eða unnu á miðlum þeirra vilji draga úr áhuga á að lesendur kynni sér efni bókarinnar . Við þessu er að sjálfsögðu ekkert að segja enda leiðist vafalaust sumum hvað sagan geymir um hlut þeirra . Áður en við héldum til St. Pétursborgar hafði ég óljósa hugmynd um borgina en það var ekki fyrr en ég hafði tækifæri til að dveljast þar í fáeina daga með hópi Íslendinga undir frábærri leiðsögn Péturs Óla Péturssonar að ég áttaði mig á því að St. Pétursborg er í hópi merkustu borga Evrópu – ekki aðeins borgin sjálf heldur hallir og aðrar minjar í næsta nágrenni hennar sem bera rússneska keisaradæminu ekki síður stórbrotið vitni en borgin sjálf . Þegar ég kom fyrst til Sovétríkjanna árið 1977 í fylgdarliði Geirs Hallgrímssonar forsætisráðherra í fyrstu opinberu heimsókn af því tagi sátum við kvöldverð í Kreml . Við hlið mér sat embættismaður sem sagður var með góð tengsl inn í hinn leynilega valdakjarna Sovétríkjanna . Þegar við sátum þarna í glæsilegum salarkynnum með gullsleginn borðbúnað fyrir framan okkur og endalausar raðir af kristalsglösum spurði sessunautur minn : Björn , hvernig getur þú haldið því fram við sem stjórnum Sovétríkjunum séum barbarar sem vilji eyða öllu hinu gamla ? Sérðu ekki hér í kvöld , hve vel við virðum hið gamla úr sögu okkar ? Veislan var vissulega með keisaralegum brag og áður höfðum við fengið að skoða safn með munum frá keisaratímanum . Ég taldi mig þó vita að þessi íburður allur gæfi ekki rétta mynd af Sovétríkjunum þótt ég skyldi stolt hans yfir glæsileikanum . Þá áttaði ég mig á því hve saga keisaradæmisins skipti Rússa miklu þótt kommúnistar sætu við völd . Heimsóknin til St. Pétursborgar er einmitt eftirminnileg vegna þess að kommúnistar réðust aldrei til atlögu við minjar keisaradæmisins í borginni . Þótt hún hafi drabbast niður , byggingar hafi verið að hruni komnar og kirkjum breytt í söfn eða skemmur , má nú færa þetta allt í sína glæsilegu fornu mynd og það gefur borginni sérstakt yfirbragð að þar eru háhýsi bönnuð og nýbyggingar verður að reisa með samræmt útlit borgarinnar að leiðarljósi . Árið 1974 var reist minnismerki í borginni um 900 daga umsátur nasista um hana og þar má fá örlitla nasasjón af hörmungunum sem borgarbúar máttu þola í síðari heimsstyrjöldinni . Er óskiljanlegt að tekist hafi að verja borgina fyrir sókn Hitlers svo mögnuð var hún og svo miklu harðræði voru borgarbúar beittir . Anna Reid sendi í ár frá sér bókina Leningrad um umsátrið um borgina og lífið íbúa hennar í dagana 900 . Af ritdómum má ráða að þar sé að finna persónulegar lýsingar sem ekki hafa áður birst af þessari grimmdarlegustu tilraun sögunnar til að svelta og pína borg til uppgjafar . Höfundurinn hafi komist í einkaskjöl sem áður hafi ekki verið rannsökuð og harmleikurinn í borginni hafi jafnvel verið meiri en menn gerðu sér áður í hugarlund , hafa þó margir skrifað um hann þar á meðal bandaríski blaðamaðurinn Harrison Salisbury . Þegar Pétur mikli Rússakeisari réðist í að reisa borg á þessum eyjum í mynni fljótsins Nevu árið 1703 vakti fyrir honum að styrkja vígstöðu sína gagnvart Svíum og opna Rússum aðra sjóðleið vestur á bóginn en um Arkangelsk . Honum tókst það með því að beita valdi sínu til hins ýtrasta . Hann lagði til dæmis á stein-toll , allir sem komu til borgarinnar urðu að hafa með sér grjót eða steina til bygginga því að þá var ekki að finna á þessum slóðum . Þegar hann skorti steinsmiði bannaði hann steinsmíði alls staðar í Rússlandi og knúði þá sem kunnu til þeirra verka til að taka til starfa í Pétursborg . Borgin ber alræði keisaranna glöggt vitni og viðleitni þeirra til að vera ekki minni menn en þjóðhöfðingjar vestar í álfunni . Sjón er sögu ríkari . Mannlífið er mikið og fjölbreytt í miðborg St. Pétursborgar , verslanir jafnvel stærri og glæsilegri en í öðrum stórborgum . Áður en ég hélt af stað var ég varaður við vegna öryggisleysis á götum borgarinnar . Ég fann ekki fyrir því . Mikið átak hefur verið gert til að hrekja sígauna á brott frá borginni en þeir settu til skamms tíma mikinn svip á hana . Þá mun lögreglan hafa verið hvött til þess að gæta laga og réttar á lögmætan hátt . Sagt var að gott væri að eins dollara seðil í vasanum til að rétta lögreglumanni ef hann tæki mann fyrir að ganga yfir götu á röngum stað eða á rauðu ljósi . Á þetta reyndi aldrei og minnist ég þess ekki að hafa séð lögreglumenn fyrir utan þá sem sýndu nokkra þvermóðsku þegar þeir neituðu rútunni okkar um heimild til að aka í gegnum langa röð fólks sem gekk til stuðnings einhverjum málstað . Ferðamaður verður ekki var við annað en iðandi mannlíf í miðborg St. Pétursborgar . Á leið út úr henni má sjá risavaxnar blokkir í íbúðahverfum enda búa nær 100% borgarbúa í fjölbýlishúsum af einni eða annarri gerð . Verst eru húsin sögð sem reist voru á Brezhnev-tímanum . Bílaeign borgarbúa hefur margfaldast miðað við það sem ætlað var við gerð skipulags og í íbúahverfum er gífurlegur skortur á bílastæðum . Mátti sjá bifreiðum lagt hvar sem auðan blett var að finna . Þá þótti mér merkilegt að sjá allar bensínstöðvarnar þegar við ókum til og frá borginni einkum í áttina að Helsinki . Bensínverð er um helmingi lægra en hér á landi . Hvað verður um Rússland ? Þessari spurningu verður ekki svarað hér . Á götum St. Pétursborgar mátti sá risaskilti með myndum af Vladimir Putin forsætisráðherra . Nú er komið í ljós að þau boðuðu þann atburð sem varð laugardaginn 24. september þegar Putin og Dimitri Medvedev , forseti Rússlands , ákváðu að eiga stólaskipti . Putin getur setið á forsetastóli til ársins 2024 nái hann kjöri næsta vor sem allir telja víst . Þjóðfélagsumbætur einkenna ekki stjórnarhætti Putins . Líklegra er að ríki stöðnun sem síðan leiðir til afturfarar . Þá er vaxandi hætta á að stjórnarhættir harðni og svigrúm borgaranna til orðs og æðis þrengist . Haldist orkuverð hátt mun Rússland hagnast , ríkisvaldið hefur í hendi sér hve mikið af tekjunum rennur til almennings . Hinir ríku verða ríkari , hvort þeim fjölgi er ólíklegt . Viðfangsefni stjórnvalda eru ógnvænleg . Rússum fækkar og borgarlífið í St. Pétursborg gefur að sögn alls ekki rétta mynd af frumstæðum aðstæðum í stærstum hluta landsins .