36 MORGUNBLAÐIÐ , FIMMTUDAGUR 8. NÓVEMBER 1984 Alþingi í gær : Guðrún Helgadóttir : Slæleg vinnubrögð þingnefnda Guðrún Helgadóttir ( Abl . ) kvaddi sér hljóðs í neðri deild Al - þingis í gær og gerði að umtalsef ni slæleg vinnubrogð þingnefnda . Hún sagði þing hafa staðið tæpan mánuð en aðeins fjórar af fjöl - mörgum þingnefndum hefðu þeg - ar komið saman til annarra starfa en velja sér formenn . Þetta vinnu - lag væri vanvirða við þingmál , sem einstakir þingmenn hefðu þegar lagt fram , og meginorsök þess að aíltof mörg mál hrönnuð - ust upp til afgreiðslu á síðustu vikum fyrir þinghlé um jól og þinglausnir að vorí ; fengu þá oftlega of litla og fljótfærnislega athugun . Skoraði hún á forseta Alþingis að sjá svo um , að þing - nefndum væri haldið að verki og verkefnum betur jafnað á þing - tíma bæði þingnefndum og þing - deildum . Ingvar Gíslason , forseti þing - deildarinnar , hét því að þetta mál skyldi tekið fyrir á fundi forseta þingsins . Skýrsla um sjóefna - vinnsluna á Reykjanesi líl þingmenn hafa farið þess á leit við iðnaðarráðherra að hann gefi Al - þingi skýrslu um stofnkostnað , rekstrarafkomu og framtíðaráætlan - ir sjóefnavinn.slu á Reykjanesi . | Oskað er eftir að rekstrafkoma og rekstaráætlanir séu sundurlið - aðar á helstu rekstrarþætti og stofnkostnaðaráætlanir sömuleið - is á meginþætti . Þá er einnig beðið um að fram komi efnahagsstaða fyrirtækisins og markaðsstaða þess Iíka . Starfsfólk kaupir Landssmiðjuna Afnám eða þrenging þingrofsréttar og réttar til útgáfu bráðabirgðalaga Tvö meginmál settu svip sinn á stutta þingdeildarfundi í gær : 1 ) Frumvarp iðnaðarráðherra um sölu Landssmiðjunnar til starfsfólks hennar í efri deild og 2 ) Endurflutt stjórnar - skrárfrumvarp Bandalags jafnaðarmanna annarsvegar um niðurfellingu þingrofsréttar og hinsvegar um að afnuminn verði réttur ríkisstjórna til útgáfu bráðabirgðalaga . Ekki nauðsynlegt að ríkið eigi fyrirtækið SVERRIR HERMANNSSON , iðnaðarráðherra , mælti í efri deild Alþingis í gær fyrir frumvarpi um heimild til að selja Landssmiðjuna starfsfólki hennar . Efnisatriði frumvarpsins hafa áður verið rak - in hér á þingsíðu . Ráðherra rakti aödraganda að sölu verksmiðjunnar , þ.e. forkönn - un á rekstri og rekstrargrundvelli hennar , sem fram fór á fyrri hluta liðins árs . Úttekt þessi fór fram í samvinnu við stjórnendur og starfslið fyrirtækisins . Meðal niðurstaða , sem könnunaraðilar komust að , var sú , að ekki væri nauðsynlegt að ríkið ætti eða ræki fyrirtækið til þess að markmiðum þess væri náð . Síðan gerði ráðherra ítarlega grein fyrir kaupsamningi , kaup - verði ( rúmar 22 m.kr. — ýmiskon - ar hlutabréfaeign og fasteignir eru undanskilin í sölu ) , greiðslu - kjorum , endurskipulagningu rekstrar o.fl. er málið varðar . SKÚLI ALEXANDERSSON ( Abl . ) taldi of hratt farið í þessu máli og gagnrýndi ýmis efnisat - riði . AIÞinGI KARL STEINAR GUDNASON ( A ) taldi þörf á að skoða þetta mál vel í þingnefnd . Hann taldi að reynslan hefði sýnt að rétt hefði verið að selja ríkisfyrirtækið Siglósíld á sl. ári . Rekstur þess hefði breytzt til hins betra . EIDUR GUDNASON ( A ) taldi ríkisstjórnina ekki sjálfri sér sam - kvæma í afstöðu til ríkisfyrir - tækja . Hún seldi sum en keypti önnur , samanber eignaraðild hennar að Steinullarverksmiðju á Sauðárkróki . STEFÁN BENEDIKTSSON ( BJ ) taldi engin rök fyrir því að ríkið héldi í Landssmiðjuna . Hann spurði ráðherra , hvort ríkisstjórn hygðist halda áfram aðild að því vitleysisfyrirtæki sem steinullar - verksmiðjan á Sauðárkróki væri . SVERRIR HERMANNSSON , iðnaðarráðherra , sagði lög í land - inu um aðild ríkisins að steinull - arverksmiðju . Þau lög hefðu þegar verið sett er hann kom í iðnaðar - ráðuneytið . Þeim yrði að sjálf - sögðu framfylgt . Réttlætanlegt kynni að vera , í sumum tilfellum , að ríkið hjálpaði til að koma fyrir - tækjum á legg , en meginatriði væri , að ríkið losaði sig við eignar - aðild að fyrirtækjum sem væru betur komin í höndum einstakl - inga . ALBERT GUÐMUNDSSON , fjármálaráðherra , taldi rétt stefnt , að selja ríkisfyrirtæki og hlutabréfaeign ríkisins í fyrir - tækjum . Ríkisstjórnin hefði mót - að stefnu í þessum málum og fag - ráðherrum hefði verið falin fram - kvæmdin . Iðnaðarráðherra hefði gengið vel fram í málinu , sbr. sölu Siglósíldar , sölu Landssmiðju og sölu hlutabréfa í Iðnaðarbanka . Svipmynd frá Alþíngi Frumvarp til staðfestingar samningi við Alusuisse : Viðbótartekjur Landsvikjun - ar 2.300 m.kr. á fimm árum Árlegur tekjuauki 415 m.kr . Iðnaðarráðherra hefur lagt fram á Alþingi frumvarp tíl laga sem fel - ur í sér lögfestingu samkomulags sem hefur tekizt millí rfkisstjórn - arinnar og Alusuis.se um breyt - ingar á aðalsamningi frá í marz 1966 ( með áoronum breytingum síðar ) . Samningurinn felur í sér fullt samkomulag um lausn á deilu - málum milli aðila á liðnum tíma . í annan stað er samiö um breyt - ingar á ákvæðum samnings um álbræðslu , sem að hluta til varða framleiðslugjald fSAL og að hluta til um eignaraðild að ÍS - AL . Loks er samið um grundvall - arbreytingar á ákvæðum raf - magnssamnings Landsvirkjunar og ÍSAL , sem felur í sér samkomulag um verðlag á orku til álbræðslunnar . Veigamestu breytingarnar á rafmagnssamningum fela í sér „ tvö - til þreföldun á því orku - verði frá ÍSAL sem Landsvirkj - un bjó við , áður en bráðabirgða - samningur ríkisstjórnar Islands og Alusuisse gekk í gildi þann 23. september 1983 " , að mati for - stjóra og aðstoðarforstjóra Landsvirkjunar , en frumvarpinu fylgir umsögn þeirra unv þetta efni . Viðbótartekjur Landsvirkj - unar frá ÍSAL samkvæmt hinum nýja samningi verða á næstu fimm árum ( 1985 — 1989 ) 2.100 m.kr. , eða um 415 m.kr. að jafn - aði á ári . Viðbótartekjur Lands - virkjunar skv. hinum nýja samn - ingi og bráðabirgðasamningum verða u.þ.b. 2.300 m.kr. fram til ársloka 1989 . Þrenging réttar til þingrofs og útgáfu bráðabirgðalaga GUDMUNDUR EINARSSON ( BJ ) mælti fyrir frumvarpi um niðurfellingu þingrofsréttar og af - nám réttar ríkisstjórna til útgáfu bráðabirgðalaga . Hann sagði frumvarpið hluta af þingmálum BJ sem stefndu að því að auka stöðugleika í þingstörfum . Þing - rofsréttur væri erfðagóss frá löngu liðnum tíma og samrýmdist ekki seinni tíma hugmyndum . Slíkur réttur væri t.d. ekki í norsku stjórnarskránni . Ef stjórn - völd teldu ástæðu til að skjóta málum til kjósenda mætti gera það í þjóðaratkvæði . — Réttur til útgáfu bráðabirgðalaga hefði og verið byggður á forsendum , sem ekki væru lengur fyrir hendi , stuttu þinghaldi og lélegum sam - göngum löngu liðins tíma . Þessi réttur hefði oftlega verið misnot - aður , t.d. sumarið 1983 , þegar bráðabirgðalög vóru sett um stóra hluti og smáa , allt frá afnámi lýð - réttinda til tollmeðferðar á grá - fíkjum . Mál væri að linnti . BIRGIR ÍSLEIFUR GUNN - ARSSON ( S ) kvað þörfina fyrir bráðabirgðalög hafa verið aðra og meiri þegar þing var háð annað hvert ár og samgöngur í landinu leyfðu ekki þinghald með sama hætti og nú væri . Vaxandi til - hneiging stjórnvalda til að setja bráðabirgðalög kalli á endurskoð - un þessara mála . Hann kvað nauð - synlegt að þrengja mun meira en nú væri réttinn til útgáfu bráða - birgðalaga . Þessi réttur þurfi þó að vera fyrir hendi , en hann eigi að takmarka við sérstök tilvik , t.d. stríðsástand , náttúruhamfarir , eða ef afstýra þurfi snögglega ein - hverjum þjóðarvoða . Birgir kvað rétt að lengja starfstíma þingsins ; það gæti t.d. starfað í þremur önnum , haust - þingi , vetrarþingi sem hæfist i febrúar eftir rúmt hlé um áramót , og loks sumarþing . Birgir kvað þingrofsrétt , sem nú er í höndum forsætisráðherra , of viðtækan . Hann gæti þó fallizt á að halda honum , en flytja ætti þennan rétt frá ríkisstjórn til Al - þingis . Stjórnarskráin væri nú í heild - arendurskoðun sem væri senn á lokastigi . Rétt væri að huga að þessum breytingum samhliða þessari endurskoðun . Pleiri þingmenn tóku til máls . GUDRÚN HELGADÓTTIR ( ABL . ) lýsti m.a. stuðningi við 1. gr. frumvarpsins um þingrof . Hún lagði og áherzlu á að færa vinnu - lag Alþingis til betri vegar . Ný löggjöf um skólakostnað Kristófer Már Kristinsson , þing - maður Bandalags jafnaðarmanna , hefur lagt fram fyrirspurn til raenntamálaráðherra um skóla - kostnað . í fyrsta lagi er spurt hvað undirbúningi á vegum mennta - málaráðuneytisins að nýrri ' öggjöf um skólakostnað líði , og í annan stað hver séu megin - stefnumið ráðherra varðandi slíka löggjöf . Fvrirspurnir á Alþingi : Afnám tekjuskatts — símaleynd í verkfalli — lyfseölar um síma Fyrirspurnir þingmanna til ráö - herra eru vaxandi þáttur í þingstörf - um og fleiri að tölunni til á þessu þingi en áður á sama líma . Meðal fyrirspurna , sem lagðar hafa verið fram síðustu daga , eru : • AFNÁM TEKJUSKATTS í ÁFÖNGUM : Gunnar G. Schram ( S ) spyr fjármálaráðherra , „ hve - næi er þess að vænta að fjármálaráðherra leggi fyrir Al - þingi tillögur um afnám tekju - skatts af almennum launatekjum í áföngum , svo sem fyrir var mælt í þingsályktun þeirri sam samþykkt var á Alþingi 22. maí sL " ? • KYNNING Á LÍFTÆKNI : Guðmundur Einarsson ( BJ ) spyr iðnaðarráðherra , „ hvað líður þeirri kynningu á líftækni sem gerð var þingsályktun um á síð - asta þingi " ? • LYFSEDLAR UM SÍMA : Sal - ome Þorkelsdóttir ( S ) spyr heil - brigðisráðherra , „ hvaða reglur gilda um útgáfu lyfseðla í gegn um síma ? Er fyrirhugað að breyta þeim reglum til þess að koma í veg fyrir misnotkun ? " • FJÁRÖFLUN I ÍBÚDAR - LÁNASJÓD : Kolbrún Jóns . V ( BJ ) spyr félagsmálaráðiinrr . hver sé staða Byggingar ríkisins varðandi fjáröflun , hv , - sé staða Byggingarsjóðs W. manna og hvort þessir sjcð' : - I. staðið við fyrirhugaðar lánveit - ingar vegna íbúðabygginga á þessu ári . • SÍMLEYND : Ellert B Schram ( S ) spyr samgönguráðherra , hvaða ráðstafanir yfirvöld Pósts og síma geri til símleyndar , allajafna og sérstaklega í verkföllum opin - berra starfsmanna . Ennfremur hvort slikt sé gert með sérstöku eftirliti eða tækjabúnaði . • ÚTGJALDAAUKI RÍKIS - SJÓÐS : Jón B. Hannibalsson ( A ) spyr fjármálaráðherra : 1 ) Hve há upphæð hafi sparast í launa - greiðslum ríkissjóðs í verkfalli BSRB ? 2 ) Hver sé áætlaður út - gjaldaauki ríkissjóðs vegna nýrra samninga BSRB a ) á mánuði , b ) á einu ári ? , 3 ) Hve stór hluti út - gjalda ríkissjóðs skili sér aftur í formi beinnar og óbeinnar skatt - heimtu ? • HAGSMUNAÁREKSTRAR 1 STJÓRNSÝSLU : Guðmundur Ein - arsson ( BJ ) spyr forsætisráðherra hvort gefnar hafi verið út leið - beiningar í Stjórnarráði eða ráðu - neytum til að koma í veg fyrir að eiginhagsmunir hafi eða geti haft áhrif á störf ráðherra , forstöðu - manna ráðuneyta og ríkisstofnana og annarra ríkisstarfsmanna ? Ef ekki , hvort ekki sé þörf slíkra leiðbeininga ? • SÉRDEILD VID SAKADÓM : Jóhanna Sigurðardóttir ( A ) spyr dómsmálaráðherra , hvenær komið verði upp sérdeild við sakadóm • Mi fáist við skattsvik , bók - Waldsbrot , gjaldeyrisbrot , verð - lagsbrot og faktúrufalsanir ? • BYGGING SEDLABANKA : ' íiður Guðnason ( A ) spyr » iðjkiptaráðherra hver heildar - Austnaður og kostnaður hvers rúmmetra í Seðlabankabyggingu hafi verið á núgildandi verðlagi 1. september sl. ? Hvaða ráðstafanir Seðlabankinn hafi gert til aðhalds í rekstri ? Hve margir starfsmenn bankans séu ? Hver sé heild - arlaunakostnaður ? Hver sé bif - reiðaeign bankans ? Hver var risnukostnaður bankans frá sl. áramótum fram til 1. september sl. ?