Tillaga til þingsályktunar um áætlun um vernd og orkunýtingu landsvæða , þriðji áfangi rammaáætlunar , verður lögð fram á Alþingi í febrúar . Um óbreytta tillögu er að ræða frá því að hún var fyrst lögð fram af Sigrúnu Magnúsdóttur , þáverandi umhverfisráðherra , þingveturinn 2015 - 2016 og síðar af Björt Ólafsdóttur 2016 - 2017 . Þetta þýðir að tillagan fer ekki í umsagnarferli á nýjan leik . Í tillögunni eru samtals þrettán virkjanakostir í orkunýtingarflokki og biðflokki sem falla innan marka fyrirhugaðs hálendisþjóðgarðs . Í drögum að frumvarpi um garðinn , sem nú eru til umsagnar í samráðsgátt stjórnvalda , er lagt til að innan hans verði leyfðar þær virkjanir sem verði í nýtingaflokki 3. áfanga rammaáætlunar . Áfram yrði svo opið fyrir þann möguleika að virkjanir í biðflokki færist yfir í orkunýtingarflokk og komi þar með til framkvæmda síðar meir . Í báðum tilvikum yrðu skilyrði fyrir nýjum virkjunum innan garðsins þó strangari en þau eru almennt í dag . Auglýsing „ Þetta náttúrlega passar ekki saman , “ segir Auður Önnu Magnúsdóttir , framkvæmdastjóri Landverndar , í samtali við Kjarnann . „ Það er vart hægt að vera með starfsemi innan þjóðgarðs , eins og hann er skilgreindur í okkar náttúruverndarlögum , sem þjónar ekki markmiðum hans . Ef markmið hans er vernd náttúru þá gefur auga leið að ekki er hægt að vera með risastór ný mannvirki innan hans marka . “ Guðmundur Ingi Guðbrandsson , umhverfis - og auðlindaráðherra , var framkvæmdastjóri Landverndar er hún gaf álit sitt á tillögunni árið 2017 . Þar var lögð sérstök áhersla á að allar virkjunarhugmyndir á miðhálendi Íslands færu í verndarflokk og þar yrði stofnaður þjóðgarður . Í samtali við Kjarnann nú segir hann að „ klárlega “ sé um málamiðlun að ræða . „ Ef að ég réði einn þá myndi ég kjósa að það yrði ekki um frekari virkjanir inni á miðhálendinu . Það eru líka margir sem myndu vilja virkja margt af því sem þarna er lagt til að verði verndað , eins og Skjálfandafljót , Jökulsárnar í Skagafirði og Skaftá . Ég er í þeirri stöðu núna að bera ábyrgð á því að reyna að klára þessa rammaáætlun og ég tek þá ábyrgð mjög alvarlega . Ekki síst vegna þess að ég held að náttúruverndin sé betur stödd ef að við stöndum vörð um ferli rammaáætlunar til að komast að niðurstöðu um þessi mál . “ Guðmundur Ingi Guðbrandsson , umhverfis - og auðlindaráðherra , kynnti drög að frumvarpi að hálendisþjóðgarði fyrir forsvarsmönnum náttúruverndarsamtaka í gær . Nokkrir nýir virkjanakostir Í þingsályktunartillögunni , sem nú verður lögð fram í þriðja sinn , er lagt til að setja nokkra nýja virkjanakosti í nýtingarflokk , m.a . Austurgilsvirkjun á Vestfjörðum og Urriðafossvirkjun og Holtavirkjun í Þjórsá . „ Í þessari tillögu er svo Skrokkalda í nýtingarflokki , svæði sem er akkúrat í miðju Íslands , “ bendir Auður á . Hún segir að sú virkjun „ yrði hræðilegt sár “ í landinu . Skrokkölduvirkjun , sem Landsvirkjun hefur hug á að reisa , yrði á Sprengisandi , mitt á milli Hofsjökuls og Vatnajökuls . Í rökstuðningi í tillögunni um að setja hana í nýtingarflokk segir m.a. að hún yrði á miðhálendinu „ en þar sem nú þegar er búið að gera miðlunarlón ( Hágöngulón ) , stíflur og tilraunaborholur er ekki lengur um óraskað svæði að ræða “ . Mannvirki virkjunarinnar yrðu að mestu neðanjarðar og því lítt sýnileg , að frátöldu hlaðhúsi , spenni og 1 km löngum skurði vestan við núverandi Sprengisandsleið . Þá segir í greinargerð virkjunaraðila að raforkan yrði flutt með jarðstreng . Hvað tillögur að verndun svæða varðar segir Auður að vissulega séu stórir sigrar að nást í náttúruvernd . „ Í Skjálfandafljóti eru til dæmis Aldeyjarfoss og Hrafnabjargafoss sem eru gífurlega fallegir og myndu samkvæmt þessu njóta verndar fyrir virkjanahugmyndum sem uppi hafa verið . “ Frá Sprengisandi og áhrifasvæði fyrirhugaðrar Skrokkölduvirkjunar . Ingibjörg Eiríksdóttir Standa beri vörð um rammaáætlun „ Ég tel það gríðarlega mikilvægt að við stöndum vörð um rammaáætlunina sem stjórntæki , “ segir Guðmundur Ingi í samtali við Kjarnann . „ Það er ekki æskilegt að mínu mati að hún leysist í sundur og við förum aftur að nálgast virkjanamál með þeim hætti að það þurfi að takast á við eina og eina virkjun í einu . Það væri ekki gott fyrir neinn . Það er betra að hafa einhvern fyrirsjáanleika . Auðvitað munum við alltaf deila um ákveðnar hugmyndir , hvort sem þær lenda í nýtingarflokki eða verndarflokki . En ég tel það mikilvægt að klára þetta mál . Ég hef því ákveðið að leggja tillöguna fram á þingi í samræmi við niðurstöðu verkefnastjórnarinnar á sínum tíma . “ Hvað er rammaáætlun ? Á heimasíðu rammaáætlunar segir : Í náttúru Íslands er margs konar auð að finna . Má þar nefna óbyggð víðerni , jarðhita og vatnsmiklar ár , eldfjöll og sandauðnir , skóga og gróskumikil votlendi , vind , veðurofsa og þögn . Ásókn í þessar auðlindir af hálfu ýmissa hópa er mikil og vaxandi . Oft skarast hagsmunir þessara hópa og hefur það leitt til ágreinings um nýtingu landsins . Rammaáætlun er verkfæri til að greiða úr þessum ágreiningi , og jafnframt samheiti yfir ákveðin lög , ferli og aðferðafræði sem hafa þróast samstíga gegnum tíðina til þess að leysa þetta verkefni á sem farsælastan hátt . Spurður hvort að honum finnist rammaáætlun þá gott stjórntæki segist hann alltaf hafa sagt að hún væri mikilvægt stjórntæki sem flokki virkjanakosti eftir ákveðnum forsendum . „ En hún er ekki gallalaus , “ segir hann og bendir á að hið umtalaða 10 MW viðmið sé t.d. eitthvað sem hann vilji endurskoða . Stærð virkjunar segi langt frá því alla söguna um umhverfisáhrif hverrar framkvæmdar fyrir sig . Virkjunum rétt undir 10 MW , sem þá þurfa ekki að fara í gegnum ferli rammaáætlunar , hefur fjölgað síðustu ár . Hann segist ekki sannfærður um að stærðarviðmið sé heppilegasta leiðin . „ Einhver ein tala , um ákveðið mörg megawött , er það endilega rétti mælikvarðinn ? Ég tel að það séu frekar áhrifin sjálf sem skipti mestu . Við þurfum að skoða það með opnum huga að finna betra fyrirkomulag . “ Aldeyjarfoss í Skjálfandafljóti myndi hljóta vernd samkvæmt tillögu að rammaáætlun . Lína dregin í sandinn Hvernig rímar það við hugmyndir þínar um Hálendisþjóðgarð að yfir tugur virkjanakosta í nýtingar - eða biðflokki samkvæmt tillögunni séu innan marka hans ? „ Í drögunum að frumvarpi um hálendisþjóðgarð er ákveðin stefna lögð til fyrir virkjanakosti innan hálendisþjóðgarðs . Við erum með þessar leikreglur sem rammaáætlunin er og Alþingi hefur sett . Við erum samkvæmt henni að flokka í nýtingu og vernd og svo í bið þær hugmyndir sem við þurfum frekari upplýsingar um . Við þurfum hins vegar þegar um þjóðgarð er að ræða að draga einhverja línu í sandinn . Við getum ekki til framtíðar litið alltaf verið að skoða nýja virkjanakosti innan þessa svæðis . Þess vegna er í frumvarpsdrögunum gert ráð fyrir því að lína verði dregin í sandinn við þennan 3. áfanga rammaáætlunar sem verður lagður fram á þingi nú í febrúar ásamt frumvarpinu um hálendisþjóðgarðinn . “ Eyrarrósardalurinn sunnan í Skrokköldu á hálendinu . Lagt er til að setja Skrokkölduvirkjun í nýtingarflokk . Ingibjörg Eiríksdóttir Samkvæmt frumvarpsdrögunum verður heimilt að ráðast í þær virkjanahugmyndir sem falla munu í nýtingarflokk í 3. áfanga nú að undangengnu mati á umhverfisáhrifum og lögbundnum leyfisveitingum . „ Þó með þeim formerkjum að þær virkjanir hafi lágmarks rask í för með sér og lágmarks sýnileika á yfirborði . “ Skrokkölduvirkjun er eini nýi virkjanakosturinn innan marka fyrirhugaðs þjóðgarðs sem er í nýtingarflokki samkvæmt tillögunni . Að sama skapi verður samkvæmt drögunum leyfilegt að þær hugmyndir sem enda í biðflokki nú geti verkefnastjórn tekið til skoðunar í næstu áætlunum sínum . „ En vegna þess að við erum innan þjóðgarðs þá gildi um þær strangari skilyrði en nú er . “ Líta þurfi m.a. til þess hvort virkjanakostur er á röskuðu eða óröskuðu svæði . „ Síðan verður ekki hægt að koma fram með nýjar tillögur innan þessa svæðis . “ Auglýsing Málamiðlun að sögn ráðherrans Guðmundur Ingi segir að þingsályktunartillagan sé „ klárlega málamiðlun “ enda séu mjög skiptar skoðanir um virkjanamál og náttúruvernd í samfélaginu . „ En þarna værum við að búa til ferli og kerfi sem mun veita meiri vernd heldur en að er í dag . “ Þingsályktunartillagan um verndun og nýtingu landsvæða verður lögð fram á þinginu í febrúar . Í þeim mánuði er einnig stefnt á að leggja fram frumvarp um hálendisþjóðgarð . Umsagnafrestur um drög þess frumvarps er til 15. janúar . Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar , stærstur hluti þeirra aðsendar greinar . Okkar tryggð er aðeins við lesendur . Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari .