DV . FÖSTUDAGUR 18. MARS 1983 Neytendur Neytendur Neytendur Neytendur Nokkrir forsvarsmenn Neytendasamtakanna . Talið frá vinstrí á myndinni eru Jóhannes Gunnarsson , Reynir Ármannsson , Guðsteinn V. Guðmunds - son , Erna Hauksdóttirog Jón Magnússon . DV-myndGVA . Alþjóðadagur neytenda „ HUGTAKIÐ NEYTANDI Á VIÐ OKKUR ÖLL " „ Hugtakið neytandi á viö okkur öll . " Með þessum orðum hófst ávarp er John F. Kennedy , £ orseti Bandaríkj - anna , flutti á þingi þann 15. mars 1962 . Af þessu tilefni lagði Anwar Fazal , f or - seti Alþjóðasamtaka neytenda , til að frá 15. mars 1983 gerðu neytendafélög um allan heim þennan dag aö degi neytendaréttar . „ I þessu merka ávarpi , sem John F. Kennedy flutti á bandaríska þinginu fyrir tuttugu og einu ári síðan , ræddi hann um ákveðin grundvallaratriði varðandi réttindi neytenda , " sagði Jón Magnússon , formaður Neytendasam - takanna , á blaðamannafundi er boðaö var til þennan fyrsta alþjóðadag neytenda . „ Þessi grundvailaratriði setti forsetinn fram í f jórum greinum . I f yrsta lagi var það réttur til öryggis í sambandi við framleiðslu . Réttur til upplýsinga í öðru lagi , það eru meðal annars innihaldsupplýsingar á fram - leiðsluvörum . 1 þriðja lagi réttur til valfrelsis , það er rétturinn til að geta valið á milli hinna ýmsu vörutegunda , og í fjórða lagi rétturinn til áheyrnar . Það er réttur neytenda til að koma sjónarmiðum sínum á framfæri og á þauséhlýtt " . Kom fram í máli formanns NS aö síðar hafi menn bætt við þremur grein - um sem hlotiö hafa almenna vibur - kenningu . Það eru greinar um rétt til bóta , til heilbrigðs umhverfis og til neytendafræðslu . Vék formaður aðeins að síöasta atriðinu , neytendafræðslunni , og taldi hann að einungis einn skóli hér á landi hefði tekið upp vísi að neytenda - f ræðslu , svo að brýn þörf væri á frekari fræðslu . Jóhannes Gunnarsson , formaður Neytendafélags Reykjavíkur og nágrennis , hafði orð á því á fundinum að ábótavant væri eftirliti við vöru - merkingu á innfluttum matvörum , sem væri mál , er varðaði neytendur . Þrjátíuár frá stofhun fí / S. Árið 1962 þegar John F. Kennedy flutti sitt merka ávarp vakti hann athygli á því að neytendur væru eini mikilvægi hópur viöskiptalifsins sem ekki hefði öflug hagsmunasamtök og því væri oft ekki hlustað á sjónarmið þeirra . Síðan þá hefur margt breyst til batnaðar en enn eru mörg brýn verk - efni óleyst . Neytendasamtökin hér á landi hafa að sjálfsögðu lagt hönd á plóginn og unnið jafnt og þétt að hags - munamálum neytenda . I þessum mánuði , eða þann 23. þessa mánaðar , verða Neytendasam - tökin 30 ára . I dag eru rúmlega 4 þúsund félagar í NS á landinu öJlu . Til bess að auka þátttöku almenn - ings í samtökunum gangast samtökin fyrir útbreiðsluherferð um þessar mundir . Tilgangurinn er auðvitað að gera samtök neytenda öflugri og virk - ari þannig að þau geti betur sinnt þeim fjölmörgu málum á sviði neytenda , sembíða úrlausnar . A næstunni fara fram kannanir á vegum aðildarfélaga NS á landinu á því hvort settum ákvæöum um síðasta söludag matvæla sé fylgt . Einnig verð - ur kannað framboöið á grænmeti . Fræðslustarfsemin verður aukin og áætlaö að koma á framfæri hentugu upplýsingaefni fyrir heytendur . Stofn - un neytendafélaga víða á Jandinu þar sem deildir eru ekki stafandi er lfka á dagskrá . Neytendafélag Reykjavíkur ogná - grennis er með ýmislegt í bígerð , svo sem kynningarstarfsemi í verslunum , könnun á vilja neytenda varðandi opnunartima verslana og könnun á gæðum nautahakks . Hugtakið neytandi á við okkur ÖU , sagði John F. Kennedy fyrir rúmum tveimur tugum ára , þau orð vöktu athygli þá og eru enn í fullu gildi . Kannski hefur aldrei verið brýnna en núaðstyrkjavitundneytenda . -þg Uppskrift og ísaumur H.FH. skrifar okkur skemmtilegt bréf með seölinum sínum . I því er meðal annars aö finna uppskrift . Fleiri lesendur mættu lauma svona einni og Raddir neytenda einni uppskrift að okkur og öðrum les - endum um leiö . En bréf H.F.H. fer hér áeftir : Mig langar að koma á framfæri upp - skrift að grunndeígi fyrir nokkrar formkökur . Hún er þannig : 100 g sinjörl íki lOOgsykur legg 200 ghveiti 2 tsk . Iyftiduft J 1/2 dl mjólk 1/4 tsk. vanilludropar ef þetta á að vera sódakaka , 2 msk. rúsínur ef þetta á að vera jólakaka , 2 msk. kakó ef hafa TIL SÖLU Á HVAMMSTANGA Ibúöarhúsiö Lækjargata 8 á Hvammstanga er til sölu . Tilboöum skal skila til Ingólfs Guðnasonar , Hvammstanga , fyrir 27. mars og gefur hann nánari upplýsingar í símum 95 - 1395 og 95 - 1310. á marmaraköku . Rif iö hýði af 1 appels - ínu eða sítrónu ef þetta á aö vera sand - kaka með viðkomandi bragði . Einnig hef ég prófað að brytja súkkulaði og þá notað ca 1 plötu . Það skal tekið fram að þetta er lítil uppskrift ( er í 1 form ) en einfalt er að stækka hana aö vild . Mér finnst þetta ódýr lausn á formköku - vandamáli sem sumir virðast geta bakaðsér . Njótið vel . Svo langar mig til að spyrja hvar hægt er að fá saumaða stafi eða nöfn á handklæði og ( eða ) sængurver og koddaver . Ég þarf að fá slíkt gert fyrir mig en veit ekki hvert ég á að snúa mér . Þess vegna sný ég mér til ykkar á neytendasíðunni . Að lokum er ég með húsráð , sem mér var bent á og finnst alveg bráðsniðugt . Það er að setja álpappír utan um egg , sem er sprungið , ef maður þarf að sjóöa það . Fleira hef ég nú ekki að segja í bili en ég sný mér kannski til ykkar af tur , þar , sem ég er nýbyrjuð að búa og á sjálf - sagt eftir að læra margt . Fyrirfram þökkfyrirmig . SVAR : HFH - Þakka þér kærlega fyrir bréfiö og ekki síst uppskriftina . Mér hefur tekist að finna tvo aðila sem sauma í sængur - ver og handklæði f yrir fólk . Eflaust eru þeir þó fleiri . Saumastofan Mura í Bás - enda gerir mikið af slíku . Þar kostar 70 krónur að láta sauma í sængurver og koddaver . Eru þá saumaðir tveir stafir í hvort i'er . í handklæði er tekið 18 króna gjald fyrir hvern staf . Opið er frá 9 — 6 alla daga , en lokað í hádeginu á þriðjudögum og fimmtudögum til klukkan tvö . Vissara er að vera held - ur f yrr en seinna á f erð með hlutina því að mikið er að gera . Verið á Njálsgöt - unni saumar líka í handklæði og sængurver . Þar er hægt að fá nokkrar gerðir af stöfum og kostar hver þeirra frá 22 og upp í 32 krónur . Opið er alla daga á verslunartíma . Isaumur tekur vikutiltíudagaaðöllumjafnaði . Raddir neytenda Tolvu - skömmin ogtrassa - skapur stráksins Eg þarf að skrifa skýringarmiða með þessum upplýsingaseðli mínum . Ég hef ekki haldið heimilisbókhald fyrr en nú , fyrsta vika ársins fór í það ; að hugsa um það hvort maður ætti að nenna þessu . Dálkurinn „ annað " er allhár og verður það næstu mánuði , því við erum aö borga af íbúð . Svo er dýrt að kynda hús úti á Jandi , rafmagns - reikningarnir eru alltaf yfir 5 þúsund krónur . Svo er aðeins ein búð hér á staðnum og ekki hægt að gera neinn verösamanburð á milli verslana . Maður verður bara að kaupa það sem til er í þessari einu búð , hvað sem þáð kostar , ellegar ekki neitt ( sem væri auðvitað besta lausnin ) . Eg er búinn að vera áskrifandi að DV í eitt ár og hvernig sem á því stendur fæ ég alltaf heimatilbúna kvittun . Ef ég röfla segir umboðs - maðurinn að tölvan vilji ekki nafnið mitt Kannski tölvuskömminni þyki nafniðmitteitthvað sérstaklega Ijótt . Annars hef ég þá skoðun aö við dreif - býlísfólk eigum ekkert að vera aö kaupa dagblððin , þau eru alltaf eld - gömul þegar viö fáum þau . Eg held að Reyk víkingar yrðu ekki hrifnir yf ir þvi að fá mánudagsblaö á miðvikudegi og oft 3 — 4 blöð í einu . Það gæti aö visu verið einhver trassaskapur í stráknum sem ber út hér , aila vega þegar vitað er að blöðin koma hingað um hádegi og hann ber þau ekM út fyrr en á kvöldin . Eg er ekkiánægð með þá þjónustu en ekki hef ég enn timt að hætta að kaupa DV . Kveðja . Koná á Norðurlandi . Svar : Ég er nú fegin að letin varð ekM iðjuseminni yfirsterkari í ársbyrjun . Þegar verkið er hafið verður eftir - leikurinn léttari , fyrsti upplýsingaseð - ill þinn er kominn í okkar safn með öðrum ísbrjótum . Það er teMð heilshugar undir það aö dýrtiöin er mikil — og því þarf mikiö hugrekki til að ráðast í að koma sér upp húsaskjóli . Þú nefnir kyndingar - kostnaðinn , það er margur semstynur undan þeirri byrði . Kona ein sem býr í Reykjavík hafði samband við okkur hér nýlega , reyndar ein af fjöl - mö'rgum . Nokkuð hefur verið skrifað um orkukostnað hér á neytendasíðunni að undanförnu og ýmislegt fleira höfum við heyrt . Konan fyrrnefnda , sem býr i raöhúsi í Reykjavík , 170 fer - metra stóru husi , sagðist hafa greitt tæpar 5 þúsund krónur fyrir hita og rafmagn fyrir 60 daga tímabil , sam - kvæmt síðustu reikningum . Svo ástand mála virðist líkt sunnan heiða og norðan . En við búum betur hér hvaö verðsamanburð á milli verslana snertir og blaðaútburðinn — reyndar erum við sum borgarbörnin svo of - dekruð að við viljum helst fá pressuna glóðvolga og engarrefjar . Viöerum ánægðmeðaðþúskulirhafahaldið út „ trassaskapinn í stráknum " þarna á staðnum — við skulum bara vona að honum hlaupi kapp í tónn þegar hann les þetta . En varðanditölvuskömmina , þá hafði ég beint samband við hana . Hún hefur alls ekkert á móti nafninu þínu , segist frekar haf a haft augastað á nafni af þessu tagi , og skilgreinir þaö á þann hátt að það sé formfagurt , stutt alþjóðlegt en þó rammíslenstó . Skömmin lofar bót og betrun . -ÞG .