um till. til þál . um stefnumótandi byggðaáætlun fyrir árin 2006 – 2009 . Frá iðnaðarnefnd . Nefndin hefur fengið á sinn fund Kristján Skarphéðinsson , Svein Þorgrímsson , Baldur Pétursson og Guðrúnu Þorleifsdóttur frá iðnaðarráðuneytinu , Aðalstein Þorsteinsson , Snorra Björn Sigurðsson og Guðmund Guðmundsson frá Byggðastofnun , Helgu Jónsdóttur frá Reykjavíkurborg , Ársæl Guðmundsson , Jakob Björnsson og Adolf Berndsen frá Samtökum sveitarfélaga á Norðurlandi vestra , Ólaf Sveinsson frá Samtökum sveitarfélaga á Vesturlandi , Gunnar Þorgeirsson frá Samtökum sunnlenskra sveitarfélaga , Sigurð Jónsson , Hörð Guðbrandsson og Guðjón Guðmundsson frá Sambandi sveitarfélaga á Suðurnesjum , Aðalstein Óskarsson og Guðna Geir Jóhannesson frá Fjórðungssambandi Vestfjarða , Pétur Þór Jónsson frá Eyþingi – Sambandi sveitarfélaga í Eyjafirði og Þingeyjarsýslum og Þorvald Jóhannsson frá Sambandi sveitarfélaga á Austurlandi . Jafnframt bárust nefndinni skriflegar umsagnir um málið frá Farmanna - og fiskimannasambandi Íslands , Orkustofnun , Íbúðalánasjóði , Landsvirkjun , Ísafjarðarbæ , Fræðslumiðstöð Þingeyinga og Þekkingarsetri Þingeyinga , Vegagerðinni , Öxarfjarðarhreppi , Sveitarfélaginu Árborg , Framleiðnisjóði landbúnaðarins , Húnavatnshreppi , Fræðsluneti Austurlands , Sambandi sveitarfélaga á Austurlandi , Atvinnuþróunarfélagi Þingeyinga hf. , Byggðastofnun , Blönduósbæ , Heilbrigðisstofnun Suðurlands , Eyþingi – Sambandi sveitarfélaga í Eyjafirði og Þingeyjarsýslum , Samtökum sunnlenskra sveitarfélaga , Sambandi íslenskra sveitarfélaga , Alþýðusambandi Íslands , Háskólanum á Akureyri , Bændasamtökum Íslands , Húnaþingi vestra , Akraneskaupstað , Mýrdalshreppi , Grímsnes - og Grafningshreppi , Reykjavíkurborg , Atvinnuþróunarfélagi Vestfjarða , Fjórðungssambandi Vestfirðinga , Sveitarfélaginu Hornafirði , Húsavíkurbæ , talsmanni neytenda , Samtökum sveitarfélaga á Norðurlandi vestra og Dalvíkurbyggð . Nefndin tekur undir þau þrjú meginmarkmið sem lögð eru til grundvallar í tillögunni . Þá tekur nefndin undir þær tuttugu og þrjár aðgerðir stjórnvalda sem ætlað er að stuðla að því að meginmarkmiðum tillögunnar verði náð . Með aðgerðunum er leitast við að ná samhljómi með annarri áætlanagerð og aðgerðum stjórnvalda . Aðgerðirnar tuttugu og þrjár eru listaðar upp í tillögunni sjálfri en nánar útfærðar í athugasemdum með henni . Þar er jafnframt greint frá meginhugmynd að baki hverri aðgerð , ábyrgðaraðilum , öðrum hugsanlegum þátttakendum og tímasetningu aðgerðanna . Listinn í tillögunni yfir markmið og aðgerðir stjórnvalda er ekki tæmandi fyrir aðgerðir stjórnvalda í byggðamálum á gildistíma byggðaáætlunar . Aðgerðirnar tuttugu og þrjár marka í flestum tilvikum ákveðinn ramma en gert er ráð fyrir að iðnaðarráðuneyti skilgreini nánar í samstarfi við önnur ráðuneyti og fleiri aðila tiltekin samstarfsverkefni innan rammans . Einnig getur verið um að ræða samstarf ráðuneyta og annarra aðila án beinnar aðkomu iðnaðarráðuneytisins . Nefndin leggur til viðbót í nýrri málsgrein , þrjú meginatriði sem verði leiðarljós stjórnvalda á gildistíma byggðaáætlunarinnar : A. Að stórefla menntun á landsbyggðinni : Háskólinn á Akureyri verði efldur og gegni áfram lykilhlutverki í uppbyggingu háskólanáms á landsbyggðinni . Jafnframt verði áfram unnið að því að háskólasetur á landsbyggðinni verði stórefld . Auknum fjárframlögum verði varið til að efla og jafna aðstöðu þekkingar - og fræðslumiðstöðva ( dreif - og símenntunar ) og til að jafna námskostnað . Starfsmenntun á landsbyggðinni verði styrkt í samstarfi framhaldsskóla , fyrirtækja og móðurskóla í starfsmenntun . Það var álit flestra umsagnaraðila og gesta sem á fundi nefndarinnar komu að nauðsynlegt væri að efla menntastofnanir á landsbyggðinni . Menntamál eru byggðamál og því leggur nefndin til að uppbygging menntunar á landsbyggðinni verði forgangsatriði í stefnumótandi byggðaáætlun áranna 2006 – 2009 . Háskólinn á Akureyri hefur verið í fararbroddi við uppbyggingu háskólanáms á landsbyggðinni . Reynslan sýnir að nemendur sem stunda nám við skólann eru mun líklegri til að setjast að á landsbyggðinni en nemendur annarra háskóla . Fjarnám er mikilvægur hluti af starfsemi Háskólans á Akureyri sem hefur gefið íbúum í mörgum byggðarlögum landsbyggðarinnar kost á háskólanámi í heimabyggð . Það er því nauðsynlegt að stjórnvöld efli enn frekar starf skólans í þessum efnum og þá jafnframt símenntunarmiðstöðvarnar í landinu . Uppbygging háskólasetra á landsbyggðinni er mikilvæg . Stjórnvöld hafa sett á fót háskólasetur á Vestfjörðum og á Austurlandi . Mikilvægt er að þessum menntastofnunum verði veitt svigrúm til þess að bjóða upp á fjölbreytt háskólanám og þannig veita íbúum á þessum svæðum möguleika á að auka við menntun sína í heimabyggð . Þá þarf að huga að stöðu þekkingarsetra á landsbyggðinni og mikilvægt er að skilgreint verði hver stjórnsýsluleg staða þessara stofnana sé . Með öflugum þekkingarsetrum er hægt að samhæfa þekkingar - , nýsköpunar - og rannsóknarstarfsemi í viðkomandi byggðarlögum . Ábyrgð á framkvæmd liðarins verður í höndum menntamálaráðuneytis , fjármálaráðuneytis og iðnaðarráðuneytis . Aukin fjárframlög til þessa liðar umfram það sem gert er ráð fyrir í tengslum við tillöguna sjálfa skulu koma af fjárlagaliðum menntamálaráðuneytisins . B. Að fjölga opinberum störfum á landsbyggðinni : Því markmiði verði náð með því að staðsetja starfsemi hins opinbera utan höfuðborgarsvæðisins . Skilgreind verði þau verkefni einstakra ráðuneyta , stofnana og opinberra fyrirtæka sem unnt er að sinna á landsbyggðinni . Hvert ráðuneyti skal gera Alþingi árlega grein fyrir þróun opinberra starfa . Opinberum störfum hefur nær ekkert fjölgað á landsbyggðinni á síðustu tíu árum . Á sama tímabili hefur opinberum störfum fjölgað um 3.000 á höfuðborgarsvæðinu . Þessi varhugaverða þróun er staðreynd þrátt fyrir að í fyrri byggðaáætlunum hafi verið kveðið sérstaklega á um fjölgun opinberra starfa á landsbyggðinni . Nefndin leggur áherslu á að þessari þróun verði snúið við og opinberum störfum verði verulega fjölgað á landsbyggðinni á því tímabili sem byggðaáætlunin nær til . Til þess að tryggja að þetta markmið náist er hert á eftirlitshlutverki Alþingis í þessum efnum og hverju ráðuneyti gert að gera Alþingi árlega grein fyrir þróun mála og framtíðaráformum . Ábyrgð á framkvæmd þessa liðar verður í höndum forsætisráðuneytisins í samvinnu við önnur ráðuneyti . C . Að efla Byggðastofnun og gera henni kleift með framlögum í fjárlögum að sinna mikilvægum verkefnum á sviði byggðamála : a . Að gera sérstaka athugun að stöðu byggðarlaga sem glímt hafa við viðvarandi fólksfækkun , meta styrkleika þeirra og veikleika og greina möguleika til eflingar þeirra sbr. aðgerð númer 7 í tillögunni . b . Að efla atvinnuþróunarfélög og nýsköpunarmiðstöðvar sem hluta af stoðkerfi atvinnuþróunar og nýsköpunar á landsbyggðinni . c . Að taka þátt í gerð og framkvæmd svæðisbundinna vaxtarsamninga þar sem opinberir aðilar og einkaaðilar sameinast um aðgerðir til að efla samkeppnishæfni svæða og auka hagvöxt . Stofnunin meti árangur af samningunum reglulega , sbr. aðgerð númer 4 í tillögunni . d. Að hefja á þessu ári skipulagða söfnun tölfræðilegra gagna um byggðaþróun þannig að úrvinnsla þeirra geti hafist í upphafi árs 2007 , sbr. aðgerð númer 5 í tillögunni . e. Að undirbúa í samvinnu við Reykjavíkurborg og önnur sveitarfélög gerð landshlutaáætlana sem verði ætlað að ná yfir landið allt , sbr. aðgerð númer 6 í tillögunni . f. Að gera afrakstur tilraunaverkefnisins um rafrænt samfélag aðgengilegan fyrir önnur byggðarlög á landsbyggðinni , sbr. aðgerð númer 14 í tillögunni . g. Að hafa fyrir Íslands hönd forgöngu um þátttöku í Norðurslóðaáætlun Evrópusambandsins ( NPP ) og Norrænu Atlantsnefndinni ( NORA ) , sbr. aðgerðir númer 22 og 23 í tillögunni . Mikilvægt er að Byggðastofnun , sem ber mikla ábyrgð á framkvæmd byggðaáætlunar , verði gert kleift að sinna því mikilvæga hlutverki . Nefndin leggur því áherslu á að skerpt verði á hlutverki og ábyrgð Byggðastofnunar í byggðaáætlun áranna 2006 – 2009 . Í því felst að Byggðastofnun verði tryggðir fjármunir í fjárlögum til þess að sinna lögbundnu hlutverki sínu . Miklir erfiðleikar steðja að ákveðnum landsvæðum . Í því ljósi er mikilvægt að auka opinber fjárframlög til þeirra svæða sem glímt hafa við mikla erfiðleika á borð við hrun rækjuiðnaðarins og þar sem veiðiheimildir hafa horfið snögglega . Byggðastofnun ætti að vera í lykilhlutverki í því að efla þau byggðarlög . Nefndin leggur enn fremur til eftirfarandi breytingar á þingsályktunartillögunni . 1 . Aðgerð númer 1 í tillögunni breytist lítillega . Sú efnislega breyting er þar gerð að Byggðastofnun skal í samvinnu við Vegagerðina leggja mat á verkefni í samgöngumálum sem miða að eflingu byggða og atvinnulífs í landinu . 2 . Einnig er lögð til lítils háttar breyting á aðgerð númer 2 í tillögunni . Nefndin leggur áherslu á eflingu sveitarstjórnarstigsins þannig að sveitarfélögin í landinu verði hvoru tveggja í senn betur í stakk búin að sinna núverandi verkefnum og tilbúin að taka við verkefnum frá ríkinu . Nefndin leggur til að þingsályktunartillagan verði samþykkt með framangreindum breytingum sem gerð er tillaga um í sérstöku þingskjali . Jóhann Ársælsson , Katrín Júlíusdóttir og Sigurjón Þórðarson skrifa undir álitið með fyrirvara og lýtur hann einkum að því að staða Byggðastofnunar verði tryggð og stjórnsýslu byggðamála fyrir komið með fullnægjandi hætti á komandi árum . Steingrímur J. Sigfússon sat fundi nefndarinnar sem áheyrnarfulltrúi og er hann samþykkur áliti þessu en hefur uppi sömu fyrirvara og fyrrgreindir nefndarmenn . Sigurður Kári Kristjánsson og Helgi Hjörvar voru fjarverandi við afgreiðslu málsins .