Í dag 17. júní 1997 eru 600 ár liðin frá því að Margrét I lét krýna systurson sinn Eirík af Pommern konung í Kalmar og sameinaði þannig undir einum konungi Danmörku , Noreg og Svíþjóð í Kalmarsambandinu svonefnda , sem stóð ekki lengi og er til lítillar fyrirmyndar í sjálfu sér nema fyrir þá hugsjón að betra sé fyrir Norðurlönd að standa saman en eiga í innbyrðis átökum . Á þessum árum myndaði Kalmarsambandið mótvægi við sókn Þjóðverja inn á Eystrasalt . Með stofnun Kalmarsambandsins lauk tilviljanakenndri atburðarás , sem sýnist eftirá byggð á hugsjón . Margrét er frekar tákn fyrir Kalmarsambandið en Eiríkur , sem var aðeins 15 ára við krýninguna , og hún sagði raunar við konunginn , að væri hann beðinn einhvers eða þyrfti að taka ákvörðun skyldi hann taka sér frest til að svara ogt nota hann til að ráðfærast við sig ( Margréti ) um hvernig að svari eða ákvörðun skyldi staðið . Árið 1448 braust Svíþjóð út úr sambandinu en það hélst milli Danmerkur og Noregs til 1814 og síðan milli Svíþjóðar og Noregs til 1905 . 1397 fylgdi Ísland Noregi inn í Kalmarsambandið en síðan fluttist konungsvaldið yfir Íslandi í hendur valdsmanna í Kaupmannahöfn og hélst þar til 1944 . Þannig varð Kalmarsambandið til þess að leggja grunn að miklu veldi Dana . Kalmar var í raun ekki annað en krýningarstaður Eiríks af Pommern . Hann hafði hvorki hirð þar né aðsetur . Kalmarbúar hafa hins vegar nýtt sér 600 ára afmælið til hins ýtrasta í því skyni að koma bæjarfélagi sínu aftur á kortið , ef svo má að orði komast . Kalla þeir borg sína nú höfuðborg Norðurlanda og vísa þar til orða Pärs Stänbecks , þáverandi framkvæmdastjóra ráðherranefndar Norðurlandaráðs . Einkennist árið af stanslausum hátíðar - , funda - og ráðstefnuhöldum auk þess sem listamenn koma fram eða efna til sýninga . Hápunktur þessara norrænu hátíðarhalda var laugardaginn 14. júní , þegar þjóðhöfðingjar Norðurlandanna fimm komu siglandi á sænsku herskipi til Kalmar og óku í fimm opnum hestvögnum um Kalmar , tóku þátt í hátíðarkvöldverði , fylgdust með skrautsýningu um kvöldið og tóku síðan þátt í hátíðarmessu í Kalmardómkirkju að morgni sunnudagsins 15. júní , en henni var sjónvarpað beint um alla Svíþjóð . Föstudaginn 13. júní hittust á fundi árdegis í Kalmar menntamálaráðherrar Norðulandanna og síðdegis menningarmálaráðherrarnir , sem einnig héldu sérstakan fund um þróun fjölmiðla á Norðurlöndunum . Tók ég þátt í þessum ráðherrafundum , sem snerust að verulegu leyti um samdrátt í fjárveitingum til Norðurlandaráðs á árinu 1998 að kröfu Svía , sem bera stærstan hluta af kostnaði við ráðið . Á fjölmiðlafundinum var rætt um útvarp í almannaþágu eða það , sem á ensku er kallað public service hlutverk útvarps - og sjónvarpsstöðva - en þetta enska hugtak , sem varð til þegar Margaret Thatcher vildi skilgreina hlutverk BBC með nýjum hætti , hafa aðrir Norðurlandamenn leitt inn í tungumál sitt og upplýsti danski menningarmálaráðherrann , að danska málnefndin hefði lýst yfir því , að þetta væri góð og gild danska . Innan Evrópusambandsins á public service undir högg að sækja , því að samin hefur verið skýrsla fyrir sambandið , þar sem komist er að þeirri niðurstöðu , að um fjölmiðla eigi almennar samkeppnisreglur að gilda . Vilja Norðurlandaráðherrarnir innan ESB tryggja , að þar verði public service hugtakinu ekki alveg kastað fyrir róða og snerust umræðurnar í Kalmar meðal annars um það og ályktun , sem samþykkt var , en þar er lögð áhersla á gildi hugtaksins án þess að mælt sé beint fyrir , um að starfræktar séu sérstakar stöðvar til að rækja hlutverkið , sem í því felst , enda eru líklega hvergi meiri breytingar í vændum en einmitt á þessu sviði vegna nýrrar tækni . Að kvöldi föstudagsins var okkur ráðherrunum boðið að sjá leiksýningu eftir Miu Törnqvist , sem heitir Margareta , berättelsen om en konung og hennes män og fjallar um Margréti Valdemarsdóttur I , konungsdóttur frá Danmörku , sem var aðeins 10 ára gefin Hákoni Magnússyni síðar Noregskonungi , en þau eignuðust einn son , Ólaf , sem dó 1387 . Lýsir leikritið með áhrifamiklum hætti sambandi Margrétar við Hákon og son þeirra Ólaf . Staðfesti leikritið þá skoðun , sem fram kemur í íslenskum annáli við andlát Margrétar 1412 , að ekki hafi fundist neinn hennar jafningi til að ráða og stjórna . Leikhópur Byteatern í Kalmar Läns Teater flutti verkið með eftirminnilegum hætti og félagar í hópnum komu víðar fram við hátíðarhöldin og vöktu athygli fyrir glæsilega framgöngu . Laugardag og sunnudag beindist athyglin að komu þjóðhöfðingjanna fimm og þeirri hátíð , sem efnt var til vegna þeirra . Tókum við menningaramálaráðherrarnir þátt í því , sem í boði var . Vonandi ber þetta átak stjórnenda í Kalmar þann árangur , að þeim takist að koma bæ sínum aftur á kortið eins og sagt er og laða til sín ferðamenn í menningarlegum og sögulegum tilgangi . Hátíðarhöldin marka ekki nein sambærileg spor í sögu Norðurlandanna eða þjóða við Eystrasalt og krýning Eiríks af Pommern fyrir 600 árum , enda alls ekki til , hestvagnaferða , skrautsýninga eða hátíðarmessu stofnað með stórpólitísk markmið í huga . Konungar og drottningar samtímans gegna táknrænu hlutverki en eru ekki valdsmenn eins og Margrét var á sínum tíma .