Hrafnsendur Melanitta nigra ( 1. mynd ) eru með sjaldgæfustu öndum sem verpa á Íslandi . Þær er fyrst og fremst að finna á Mývatni og öðrum viðlíka votlendissvæðum í Þingeyjarsýslum . Rannsóknir á hrafnsönd Mynd : Daníel Bergmann Hrafnsönd er ein þeirra tegunda sem er að finna á íslenskum válista , ekki vegna þess að hrafnsöndum fækki , heldur vegna þess að varpstofninn er næsta lítill , talinn vera aðeins um 300 pör ( Ævar Petersen 1998 ) . Rannsóknir hafa mest beinst að þætti hrafnsanda ( og annarra vatnafugla ) í lífkerfi Mývatns ( t.d. Arnþór Garðarsson 1991 , 2006 , Arnþór Garðarsson og Árni Einarsson 1994 , 2004 ) , atferli þeirra ( Bengtson 1966 , Ólafur K. Nielsen 1998 ) og lífslíkum ( Fox , Petersen og Frederiksen 2003 ) . Rannsóknirnar í Aðaldal miða fyrst og fremst að því að fá nánari vitneskju um ferðir og vetrarstöðvar íslenskra hrafnsanda . Litlu tæki sem nemur breytingar á ljósmagni – svokölluðum ljósrita ( geolocator ) – var komið fyrir á löppum hrafnsanda sumarið 2009 ( 2. mynd ) . Tækin eru lítil , aðeins 1,8 grömm á þyngd , og eru því ekki útbúin með sendi . Þess vegna verður að fanga sömu fuglana á ný til að hala niður upplýsingum um ferðalög þeirra . Aðaldalur , 15.06.2009 . Af þessum átta hafði einn misst ljósritann sem hann hafði sést með nokkrum dögum áður . 3. mynd . Upplýsingar af ljósrita af einni hrafnsönd sem hélt til við NV-Írland veturinn 2009 til 2010 . Ekki svo að olíuslys stjórni þróun hrafnsanda en ýmsir náttúrulegir atburðir geta átt sér stað sem hafa áhrif á lífslíkur fuglanna . Margvíslegar aðrar upplýsingar um hrafnsendur hafa komið fram við rannsóknirnar í Aðaldal þ.á m. um stofnstærð á svæðinu , varpkjörlendi , varphætti ( eggjafjölda í hreiðri , varpárangur ) , hvernig hrafnsendur bregðast við þegar þær eru fangaðar á hreiðri , fæðu , o.s.frv . Í ljós hefur komið að votlendið við Sand og Sílalæk stendur undir nærri 20% af íslenska hrafnsandastofninum . Bæði er svo að hrafnsendur eru sárasjaldgæfar sem varpfuglar á Bretlandseyjum en frekar algengar sem vetrargestir . Litlar upplýsingar hafa legið fyrir um uppruna þessa vetrarfugla en álitið að þeir komi frá öllu varpsvæði tegundarinnar . Að endingu lánuðu Daníel Bergmann og Geoff Hilton ljósmyndir og eiga þeir þakkir skildar . Arnþór Garðarsson 1991 . 372 bls .