Fyrir rösku ári tók yfirdýralæknir ákvörðun um , að aflífa skyldi á fjórða hundrað skrautfugla í einangrun hjá gæludýraverslun . Höfðu þeir verið fluttir til landsins og voru í sóttkví . Einn fuglanna taldist greindur með Norræna fuglamítilinn ( Klettamítilinn , eins og Náttúrustofnun skilgreinir hann ) . Það var ástæða ákvörðunar yfirdýralæknis . Mítillinn mætti ekki dreifast í búfé né menn sökum hættu á skaðlegri dreifingu óskilgreindra smitsjúkdóma . Málið hlaut mikla umfjöllun einkum af fréttastofu Stöðvar 2 og heilbrigðir fuglarnir samúð . Að beiðni eigenda fuglanna urðu þeir skjólstæðingar mínir í þeim tilgangi að vernda lífi þeirra . Rök færustu fuglasjúkdómasérfræðinga erlendis studdu þá ákvörðun mína . Síðar kom svo í ljós að fyrirhuguð aðför MAST að þessum fuglum hefði verið handvömm eins og svo oft áður hjá þeirri stofnun . Skv. upplýsingum frá Náttúrufræðistofnun stafar engin hætta af þessu mítli þvert á fullyrðingar MAST . Um það var fjallað í fréttaskýringaþættinum Kveik snemma á þessu ári . Sex mánaða málsmeðferð MAST , að undirlagi yfirdýralæknis , framkvæmdastjóra markaðsstofu stofnunarinnar og lögfræðings hennar , var á köflum langt frá þeim kröfum , sem gerðar eru til meðferðar stjórnsýslumála . Stjórnskipunar og eftirlitsnefnd Alþingis ætti sannarlega að taka til skoðunar starfshætti MAST því þetta er ekki í fyrsta skiptið sem stofnunin virðir ekki stjórnsýslulög . Auglýsing Aukin gagnaöflun og samstarf við fremstu sérfræðinga leiddi til þess að MAST neyddist til að fresta aftöku fuglanna . Óviturlegar ákvarðanir ósamrýmanlegar lögum komu á færibandi frá fyrrgreindum starfsmönnum , sem brást stöðugt bogalistin í meðferð málsins t.d. með óþolandi skilaboðum um fyrirhuguð inngrip þegar málið var komið á forræði æðsta stjórnsýslustigs , ráðherra , með kæru . Virðingarleysi yfirdýralæknis Yfirdýralæknir kom af virðingarleysi fram við umbjóðendur mína í þessu stærsta dýraverndarmáli Íslandssögunnar . Allan málsmeðferðartímann var hann aldrei sýnilegur og vanstilltur lögfræðingur stofnunarinnar virtist um tíma iða í skinninu að farga þessum heilbrigðu fuglum . Í einni misheppnaðri tilraun til slíks og áður en málið var til lykta leitt af ráðuneytinu var honum og dýralæknahirð hans , með drápstólin tilbúin , vísað með skömm frá sóttkvínni að fyrirskipan lögreglu . Málinu lauk þó aldrei með þeirri niðurstöðu sem ég ætlaði mér að ná , umbjóðendur mínir ákváðu að taka aðra stefnu í málinu en ég ráðlagði þeim og voru fuglarnir að lokum allir aflífaðir m.a. með lagaklækjum , sem stofnunin beitti . Fréttaskýringaþátturinn Kveikur fjallar um mítla S.l. vor fjallaði fréttaskýringaþátturinn Kveikur um Skógarmítla ( Klettamítla ) . Það vakti áhuga minn vegna þessa máls . Starfsmaður Náttúruverndarstofnunar upplýsti mig um það að engin hætta stafar af þessum mítli hvorki fyrir búfé né menn . - Þvert á fullyrðingar yfirdýralæknis og sérfræðinga á rannsóknarstofu Háskóla Íslands að Keldum . Því var aðförin að fuglunum svívirðileg , andstæð dýraverndarlögum og olli umbjóðendum mínum verulegu fjárhagslegu tjóni og óþægindum . Ekki tekið mark á þýskri sérfræðiráðgjöf Í samræmi við rétt aðila til andmæla og rannsóknarreglu stjórnsýslulaga var leitað til sérfræðings í fuglasjúkdómum við einn virtasta háskóla Þýskalands í Hanover . Þess sama og yfirdýralæknir þáði dýralæknaprófskírteini sitt frá . Ástæða þótti veruleg þar sem í ljós kom að færa mátti sterk rök fyrir að ákvörðun MAST byggðist ekki á nægri þekkingu , hvað síðar kom í ljós , eins og á undan er getið . Málið var endurupptekið að kröfu umbjóðenda minna . Haldinn var fjölmennur símafundur með starfsmönnum MAST með sérfræðingnum , sem höfundur sat , sem fulltrúi eigenda . Yfirdýralæknir sá þó ekki sóma sinn að sitja þennan fund þó vart hafi hann fengið alvarlegra mál á sitt borð að teknu tilliti til þess fjölda dýra , sem ógnað var og fullyrt var af MAST að ógn stæði af . Ráðleggingarnar þýska sérfræðingsins voru skýrar en hafðar að engu af MAST . Þær voru : - að mítlinum væri hægt að eyða , það væri gert reglulega á fuglabúum í Þýskalandi , mítilinn væri löngu orðin landlægur á Íslandi með farfuglum , dýraverndarsjónarmið ætti að virða og ekki að aflífa heilbrigða fugla . - Það var vægast sagt ömurlegt , að horfa á yfirlætisleg andlit fulltrúa MAST , stökkva bros á kinnar á fundinum , þegar þýski sérfræðingurinn ítrekaði tilmæli í lok fundarins að aflífa ekki heilbrigð dýr þegar viðurkenndar aðferðir stæðu til boða að hjálpa þeim . Geðshræringu mátti greina í rödd þýska sérfræðingsins , að vera svo fjarri og geta ekki haft meiri áhrif , en ég hafði áður undirbúið og upplýst hann um hvaða mótlæti hann mætti búast við . Það koma á daginn . Símafundurinn var formsatriði og tilgangslaus sýndarmennska af hálfu MAST í því skyni að geta sagt að rannsóknarreglu stjórnsýslulaga hefði verið fylgt . Dýralæknum bannað að sinna fuglunum Þrátt fyrir skýr fyrirmæli í lögum um velferð dýra heimilaði MAST ekki að koma dýrunum , sem voru undir grun um að hýsa mítilinn til hjálpar þó að lagaákvæðið , sem beitt var ætti við um sjúk dýr , smitsjúkdóma . MAST studdi ákvörðun sína um aflífun fuglanna auk þess við ákvæði í lögum um innflutning dýra , sem gat ekki átt við og er úr lögum , sem telja má úreld miðað við nútíma þekkingu . Þar er ritað : Komi upp alvarlegur smitsjúkdómur í sóttvarna - eða einangrunarstöð skal gera hverjar þær ráðstafanir sem þurfa þykir til að hefta útbreiðslu hans , m.a. fella dýr , ef nauðsyn krefur , og stöðva dreifingu erfðaefnis þaðan . ( 15. gr. laga um innflutning dýra nr. 54 frá 1990 ) Skýring á ákvæðinu er þessi : Greining mítils á fugli samsvarar ekki að fuglinn beri smitsjúkdóm . Ekki var sýnt fram á neina nauðsyn , að fella dýrin og engar ráðstafanir gerðar , eins og ákvæðið skyldar , til hefta útbreiðslu á meintum grun um tilvist smitsjúkdóms . Þar má nefna , að veita þeim dýralæknisaðstoð sbr. 7. gr. laga um velferð dýra um skyldur dýralækna til að veita sjúkum dýrum læknisaðstoð , sbr. 2. gr. laga um dýralækna og heilbrigðisþjónustu við dýr sem kveður á um sömu skildu . Miklu fleiri lagaákvæði mætti týna til , sem hefðu verndað líf þessara fugla og geta leitt til þess að grunsemdum um framangreinda óværu væri útrýmt með viðeigandi meðferð . - MAST sýndi enga slíka viðleitni . Yfirdýralæknir var kærður til lögreglunnar á Suðurlandi fyrir meint brot á tugum lagaákvæða í málsmeðferðinni og rökstutt ítarlega í hverju hin meintu brot fólust . - Slík var spillingin í þessari málsmeðferð að mati eiganda að rík ástæða þótti til þess . Kærumálinu var vísað frá . MAST vinni samkvæmt lögun en ekki þóknanleika Matvælastofnun er stjórnsýslustofnun , sem á að vinna að framkvæmd þeirra laga , sem henni er falin framfylgd á og það skv. stjórnsýslulögum , mikilvægustu lögunum þegar leysa á úr ágreiningi á milli einstaklinga , lögaðila og stjórnvalds um réttindi og skyldur . MAST hefur enga hentugleikaheimild í þeim efnum . Það er því viðfangsefni fyrir stjórnskipunar og eftirlitsnefnd þingsins að taka mark á því , sem hér kemur kemur fram og láta sig stjórnarhætti MAST varða . Brýnt tilefni er til . Stofnunin hundsaði í upphafi , rannsóknarreglu stjórnsýslulaga . Fór sínar eigin leiðir og eina ástæðan getur verið þekkingarleysi . Það er samfélaginu ekki boðlegt af hálfu stjórnsýslustofnunar . Í lögum segir : Stjórnvald skal sjá til þess að mál sé nægjanlega upplýst áður en ákvörðun er tekin í því . Málið var ekki nægilega vel upplýst þegar höfundur fékk það í hendur og rökstudd andmæli eigenda voru í upphafi málsins virt að vettugi . Andmælafrestir voru allt of skammir að teknu tilliti til hagsmuna og fræðilegs flækjustigs málsins . Hvorki yfirdýralæknir né aðrir innan MAST eru ekki sérfræðingur í hegðun og áhrifum skordýra á búfé eða mannfólk , en settu sig þó skör hærra en erlendur sérfræðingur . Tóku ekkert mark á röksemdum hans byggðum á áralöngum vísindalegum rannsóknarstörfum og árangri . Margar fleiri meginreglur stjórnsýslulaga voru brotnar af hálfu MAST , sem gekk fram af mikilli hörku , óbilgirni , beitti að því er virðist af ásetningi röngum réttarheimildum og virti ekki heldur mikilvæga meginreglu stjórnsýslulaga , regluna um meðalhóf . Hún kveður á um : Stjórnvald skal því aðeins taka íþyngjandi ákvörðun þegar lögmætu markmiði , sem að er stefnt , verður ekki náð með öðru og vægara móti . Skal þess þá gætt að ekki sé farið strangar í sakirnar en nauðsyn ber til . Framkvæmd verði gæðaúttekt á starfsháttum MAST Ég hef oft þurft að eiga samskipti við MAST vegna dýraverndarmála og kann frá fl. sögum að segja , sem m.a. varða sjálfan mig persónulega og svívirðilegri framkomu yfirdýralæknis . Stjórnsýsla MAST virðist ekki lúta neinu utanaðkomandi eftirliti . Í dýraverndarmálum hagar hún sér hreinlega heimskulega í ýmsum skilning . Mál dragast árum saman á langinn á kostnað vanlíðan dýra - dýraníðs . Þar má nefna mál eins og Dalsmynni hundaræktun , svína og Brúneggjamálið . Þá virðist þekkingarleysi lögfræðinga stofnunarinnar á beitingu refsiákvæða laga um velferð dýra af afar skornum skammti . Engin framangreindra aðila var t.d. kærður til lögreglu með kröfu um útgáfu ákæru og refsingu þó lög kveði á um allt að tveggja ára fangelsi fyrir aðför að dýrum eins og í þessum málum átti sér stað . - Ég ítreka því , að fullt tilefni er fyrir stjórnskipunar - og eftirlitsnefnd Alþingis að leggjast yfir starfshætti MAST varðandi velferð dýra . Úrbótatækifæri í innra starfi MAST Það væri ekki óviturlegt af forstjóra MAST að rifja upp annan hluta SKÝRSLA UM MATVÆLASTOFNUN frá 27. mars 2017 , gefin út af Atvinnuvega og nýsköpunarráðuneytinu eftir Bjarni Snæbjörn Jónsson og Ólafur Oddgeirsson og jafnvel beina því til stjórnvalda með eftirlitshlutverk gagnvart opinberum stofnunum , að kynna sér efni þeirra skýrslu , sem er henni ekki til sóma . Matvælastofnun hefur hlotið mikla gagnrýni í gegnum tíðina og alvarlegan áfellisdóm má finna í fyrrnefndri skýrslu . Engin trygging er þó fyrir því að úr verði bætt enda virðist eftirlit með stofnuninni ekkert . Hún virðist ríkja í eigin ríki eins og virtur lögmaður komst að orði í gagnrýni sinni um ýmiss stjórnvöld nýlega . Stofnunin hefur neyðst til að hverfa frá fyrri ákvörðunum sínum , sem hafa oft einkennst af mikilli handvömm , sem á ekkert skylt við meðferð stjórnsýslumála . Sérfræðingar stofnunarinnar , sem svo er kallaðir , falla í þá gryfju að fást við mál , sem þeir á engan hátt hafa vald á , eru þrasgjarnir , eiga erfitt með að hemja skap sitt , nokkuð sem á ekki heima í stofnun á vegum ríkisins , sem ætlað er að leiða hið sanna og rétta í ljós ef ágreiningur kemur upp , fylgja meginreglum stjórnsýslulaga - og í kjölfarið taka ákvörðun , byggða á meðalhófsreglu laganna eða vísa máli til lögreglu sé um meint refsivert brot á lögum að ræða . Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar , stærstur hluti þeirra aðsendar greinar . Okkar tryggð er aðeins við lesendur . Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari .