Tvístrað fólk sem talar við eigin fingur Steinar Bragi var nýkominn heim frá Berlín og mætti beint á Kjarvalsstaði til þess að taka við tilnefningunni . Visir / Stefán Tilnefningar til Íslensku bókmenntaverðlaunanna voru kynntar í gær á Kjarvalsstöðum . Á meðal bóka í flokki fagurbókmennta er að finna smásagnasafnið Allt fer , eftir Steinar Braga og það var létt í honum yfir upphefðinni og hann tók henni greinilega fagnandi . „ Ég tek við öllu góðu sem að mér er rétt , vondu líka , það má læra margt af mörgu . En ætli ég sé ekki orðinn of gamall til að stressa mig á tilnefningu . Þegar ég var níu ára vann ég ritgerðasamkeppni Morgunblaðsins um nammilausan dag , styrkta af Tannlæknafélaginu , það dugði mér lengi , ég er ekki einu sinni að reyna að vera sniðugur , það dugði mér ótrúlega lengi . “ Gerist á milli bókaÞrátt fyrir upphefðina að lokinni tannverndarsmásögunni lét Steinar Bragi ekki þar við sitja heldur hefur haldið ótrauður áfram að skrifa . Hann er reyndar á meðal þeirra fjölmörgu Íslendinga sem hafa verið búsettir í Berlín síðustu misserin en segist hins vegar hafa flutt heim að nýju í gær . „ Já , ég flutti þaðan í gær og aftur til Reykjavíkur . En ég kláraði Allt fer í Berlín í júní og hafði á þeim tíma engan sans fyrir því að ég væri í Berlín , ég var búinn að steingleyma því eins og gerist of oft þegar ég er einhvers staðar að vinna , að skrifa er að vera hvergi , að minnsta kosti hefur útkoman verið sú fyrir mig . Ég hékk á sömu tveimur bókasöfnunum og indverskum veitingastað fyrir fólk nálægt fátæktarmörkum og leið eins og ég væri ekki almennilega til – það gerist ef maður er á milli bóka og verður enn tómlegra þegar maður leggur upp með að skrifa alltaf síðustu bókina , hella allri veru sinni í þetta eina verk og skella svo á eftir sér og fara . “ Smásagan fyndinSteinar Bragi hefur fengist við ýmis form bókmenntanna en að þessu sinni er það smásagnaformið sem verður fyrir valinu . Hvað skyldi hafa orðið til þess ? Er smásagan form sem þrengir að eða frelsar við skriftirnar ? „ Ég hafði gaman af því að geta hoppað hratt úr einum heimi í annan í þessum styttri sögum , ég hef aldrei haft mikið gaman af því að skrifa fyrr en núna , kannski af því ég álpaðist ungur inn í þriðju persónuna og rataði ekki út úr henni , hún er þung og ferköntuð og vill alltaf vera að lýsa umhverfi og húsum , og „ sagði hann “ eða „ sagði hún “ er ekkert nema þreytandi . Styttri sögur opnuðu fyrir mér fyrstu persónuna og fyrsta persónan getur gert það sem henni sýnist , vaðið um allan alheim í hausnum á sér og gleymt öllu um hreyfingar eða föst leikatriði , hún gerir það sem henni sýnist og svo er hún líka fyndin . “ Önnur hugsunÍ upphafi bókar Steinars Braga er að finna þessa forvitnilegu áletrun sótta í verk Friedrich Nietzshe , Svo mælti Saraþrústa , í þýðingu Jóns Árna Jónssonar : „ Allt fer , allt kemur aftur ; hjól tilverunnar veltur um eilífð . Allt deyr , allt blómgast aftur ; ár tilverunnar tekur engan enda . Allt brotnar , allt er skeytt saman á ný ; um eilífð rís hið sama hús tilverunnar . Allt kveður , allt heilsast á ný ; hringur tilverunnar er sjálfum sér trúr um eilífð . “ Það er óhætt að segja að þessi fallega áletrun gefur tóninn inn í sögur Steinars Braga og hann þvertekur vissulega ekki fyrir það . Stóra spurningin er þó kannski öllu fremur um hvað hann er að skrifa að þessu sinni . „ Ég skrifa um ástina , pör , sambönd , hvernig fólk dregur sig saman og í sundur , það hefur alltaf vakið mér mesta forvitni af öllu því sem finnst á jörðinni : hvernig fólk elskar , hvernig það þrífst eða rífur sig á hol með öðrum , fer í sundur , slitnar , kemur saman . Og svo er þarna heilmikil gleði yfir því að vera á lífi og að allt endi . Það er ekkert svo ömurlegt að það geti ekki bara hætt því . “ Aðspurður um hver sé hins vegar drifkrafturinn að baki bókinni er svar Steinars Braga óneitanlega forvitnilegt . „ Af hverju verður maður ástfanginn af öðrum – maður spyr sig ekki endilega að slíku fyrr en eftir að kólnar . Ég er ekki spenntur fyrir að greina eigin verk eða uppruna þeirra , en meðan á þeim stendur veit ég hvert orðin eiga að fara , hvaða myndir eiga saman og sé útundan mér lögun á einslags innra samhengi sögunnar sem krefst eins en alls ekki annars . Skriftir eru hugsun af allt öðru tagi en pólitík og viðskipti og ég hengi mig þegar ég skil ekki lengur muninn , þegar ég opna munninn til að smella í góm en byrja að hiksta . Á hinn bóginn negldi Kristín Ómarsdóttir þetta ágætlega þegar hún sagði að það væri eitthvað að hjá fólki sem skrifar , það er einföld og góð nálgun , og ætli slíkt fólk kenni ekki ýmist sjálfu sér um og reyni að skrifa sig í sátt við heiminn eða snúa sökinni upp á heiminn og segja honum að fokka sér . Ég held að rithöfundar séu almennt tvístrað fólk sem talar við eigin fingur , ég myndi samt frekar vilja hafa skáld hjá mér á dánarbeðinum heldur en Finn Ingólfsson . “ AumingjalegtSteinar Bragi er um margt þekktur fyrir fremur dökkan tón í sínum verkum . Fyrsta ljóðabókin leit dagsins ljós árið 1998 undir heitinu Svarthol og í sinni síðustu bók , Kata , sem kom út árið 2014 eru einnig dökkar myndir . En aðspurður hvað valdi þessum dökka tóni segist höfundurinn hreinlega ekki ná utan um það sjálfur . „ Ég hef bara ekki náð utan um það enn þá hvernig best er að lifa og ég er alltof heiðarlegur til að þykjast vita það og hlunkast á niðurstöðu sem ég hef ekki reynt á sjálfum mér . Ég held annars að þessi dökki tónn klingi oftar en einu sinni eða tvisvar á ævi okkar allra og móti okkur meira en er þægilegt að viðurkenna . Það mætti allt eins spyrja af hverju fleiri höfundar gefi sig ekki að honum , og að þegja yfir honum í nafni fagurra bókmennta er aumingjalegt , eða að láta nægja að lýsa honum bara pínkulítið svo enginn haldi að verkið sé neitt mikið meira en bara í plati . Ég ber kærleika til fólks og vil því yfirleitt vel en eins og vís kona sagði : Ekki treysta horuðum kokki eða hamingjusömum listamanni . “ Greinin birtist fyrst í Fréttablaðinu 2. desember . Verðlaunin eru veitt í þremur flokkum ; flokki fræðirita og bóka almenns eðlis , flokki barna - og ungmennabóka og flokki fagurbókmennta .