Árið 2019 hefur verið vægast sagt viðburðaríkt í íslensku utanríkisþjónustunni . Þar ber líklega hæst framgöngu Íslands sem kjörins fulltrúa í mannréttindaráði Sameinuðu þjóðanna , heimsóknir varaforseta og utanríkisráðherra Bandaríkjanna og formennsku í Norðurskautsráðinu og norrænni samvinnu og stjórnarseta í Alþjóðabankanum . Eftirfarandi samantekt er byggð á fréttum úr utanríkisþjónustunni sem birst hafa á vef Stjórnarráðsins undanfarna tólf mánuði en nánar má lesa um það sem á daga okkar hefur drifið í einstökum fréttum , í föstudagspóstum og á samfélagsmiðlum . Janúar Ýmis tvíhliða málefni á borð við viðskipti , fríverslun , öryggis - og varnarmál og norðurslóðamál voru til umræðu á fundi Guðlaugs Þórs Þórðarsonar utanríkisráðherra og Mike Pompeo , utanríkisráðherra Bandaríkjanna , í Washington þann 7. janúar . Ráðherrarnir samþykktu í lok fundar sameiginlega yfirlýsingu um samstarf ríkjanna . Formennska Íslands í Norrænu ráðherranefndinni var kynnt í Norræna húsinu 22. janúar en hún hófst formlega um síðustu áramót og lýkur nú um þessi áramót . Yfirskrift formennskunnar er „ Gagnvegir góðir “ og vísar hún til vináttu og samstarfs Norðurlandanna í fortíð og framtíð . Í árlegu nýársboði Margrétar Þórhildar Danadrottningar , sem haldið var í Kristjánsborgarhöll , ávarpaði Benedikt Jónsson , þáverandi sendiherra Íslands , Danadrottningu , Friðrik krónprins og hans konu , fyrir hönd erlendra sendiherra í Kaupmannahöfn . Utanríkisráðherra fór í vinnuheimsókn í Malaví í byrjun ársins til að kynna sér árangur af þróunarsamvinnu Íslands og Malaví , sem hófst fyrir þrjátíu árum . Mannréttindamál og tvíhliða þróunarsamvinna voru í brennidepli á fundum hans með forseta og utanríkisráðherra Malaví . Utanríkisráðherra opnaði í gær nýja fæðingardeild í Mangochi-bæ sem gerbyltir fæðingarþjónustu í héraðinu . Í febrúar lauk samningaviðræðum á milli EFTA-ríkjanna innan EES , Íslands , Noregs og Liechtenstein , við Bretland um áframhaldandi búseturéttindi borgara ef útgöngusamningur Bretlands og Evrópusambandsins hefði ekki verið samþykktur fyrir Brexit . Viðræðum um bráðabirgðafríverslunarsamning ef útganga hefði orðið án útgöngusamnings við ESB lauk svo í mars og í apríl voru svo samningarnir undirritaðir . Allt bendir raunar til að Bretland gangi úr ESB með samningi 31. janúar nk. en neðri málstofa breska þingsins samþykkti samning fyrir sitt leyti skömmu fyrir jól . Viðskipti , málefni norðurslóða og öryggis - og varnarmál voru meðal umræðuefna á fundi Guðlaugs Þórs Þórðarsonar utanríkisráðherra og Mike Pompeo , utanríkisráðherra Bandaríkjanna , sem haldinn var í Hörpu 15. febrúar , en Pompeo var staddur hér á landi í vinnuheimsókn í boði Guðlaugs Þórs . Katrín Jakobsdóttir , forsætisráðherra , tók einnig á móti Pompeo í Ráðherrabústaðnum í kurteisisheimsókn þar sem ráðherrarnir ræddu meðal annars loftslagsbreytingar , kjarnorkuafvopnun og Norðurskautsmál , auk þess sem þau ræddu tvíhliða samskipti landanna . Guðlaugur Þór var svo undir lok febrúarmánaðar viðstaddur upphaf fertugustu fundarlotu mannréttindaráðs Sameinuðu þjóðanna í Genf og flutti þar ræðu Íslands . Er þetta í þriðja skipti sem Guðlaugur Þór ávarpar mannréttindaráðið – fyrstur íslenskra utanríkisráðherra . Í ræðu sinni gagnrýndi hann meðal annars mannréttindabrjóta í mannréttindaráðinu . Í mars leiddi Ísland svo hóp ríkja í gagnrýni á stöðu mannréttindamála í Sádi Arabíu í mannréttindaráðinu . Er það í fyrsta skipti sem Sádi Arabía sætir slíkri samstilltri gagnrýni í ráðinu , og markar frumkvæðið því tímamót . Harald Aspelund , fastafulltrúi Íslands í mannréttindaráði Sameinuðu þjóðanna , flutti hið sameiginlega ávarp fyrir hönd 36 ríkja . Þau ánægjulegu tíðindi urðu í mánuðinum að utanríkisráðuneytið hlaut jafnlaunavottun sem er staðfesting þess að jafnlaunakerfi ráðuneytisins samræmist kröfum jafnlaunastaðalsins ÍST 85 : 2012 . Guðlaugur Þór Þórðarsson utanríkisráðherra og Sturla Sigurjónsson ráðuneytisstjóri veittu viðtöku skírteini þessu til staðfestingar . 8. mars stóð sendiráð Íslands í Berlín svo fyrir jafnréttisdegi í tilefni af Alþjóðadegi kvenna . Dagurinn hófst með árlegri jafnréttisráðstefnu norrænu sendiráðanna , sem bar í ár yfirskriftina ,, Vertu breytingin : Virkjum karlmenn og drengi í jafnréttisbaráttunni . ” Sama dag tóku Kristján Andri Stefánsson , sendiherra og fastafulltrúi Íslands gagnvart UNESCO og Ingibjörg Davíðsdóttir sendiherra þátt í að rétta af kynjaskekkjuna á Wikipedia í höfuðstöðvum UNESCO . Utanríkisráðherrar aðildarríkja Atlantshafsbandalagsins komu saman í aprílbyrjun til fundar í Washington DC í tilefni af 70 ára afmæli bandalagsins , en hinn 4. apríl 1949 var stofnsáttmáli Atlantshafsbandalagsins undirritaður af tólf stofnríkjum , Íslandi þar á meðal . Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra sótti fundinn . Síðar í mánuðinum sótti utanríkisráðherra svo vorfundi Alþjóðabankans sem fram fóru í borginni . Hann lagði áherslu á fjölþjóðlegt samstarf , þar á meðal alþjóðaviðskipti , loftslagsmál , mannauð , mannréttinda - og jafnréttismál , í ávarpi sínu í þróunarnefnd Alþjóðabankans og Alþjóðagjaldeyrissjóðins . Þá lagði hann áherslu á gildi mannréttinda í þróunarsamstarfi í ávarpi sem hann flutti við stofnun nýs mannréttindasjóðs Alþjóðabankans . Á síðasta degi aprílmánaðar flutti Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra Alþingi skýrslu sína um utanríkis - og alþjóðamál . Skýrslan gefur greinargott yfirlit yfir stöðu utanríkismála Íslands og helstu atburði á þeim vettvangi undanfarna tólf mánuði . Árni Þór Sigurðsson sendiherra afhenti í mánuðinum Þjóðskjalasafni Finnlands heildarútgáfu Íslendingasagnanna í sænskri þýðingu . Jussi Nuorteva þjóðskjalavörður veitti gjöfinni viðtöku . Þann 7. maí tók Ísland við formennsku í Norðurskautsráðinu á fundi utanríkisráðherra ráðsins í Rovaniemi í Finnlandi og tók Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra við formennskukeflinu af Timo Soini , finnskum starfsbróður sínum . Ráðherrafundurinn markaði lok tveggja ára formennsku Finnlands í ráðinu . Á fundinum var farið yfir starf Norðurskautsráðsins undanfarin tvö ár og lagður grunnur að verkefnum næstu tveggja ára í formennskutíð Íslands . Í Rovaniemi átti utanríkisráðherra svo fund með Sergei Lavrov , utanríkisráðherra Rússlands um meðal annars tvíhliða samskipti , málefni norðurslóða og öryggismál í Evrópu . Þá tók Guðlaugur Þór þátt í ráðstefnu um viðskipti á norðurslóðum sem haldin var í sendiráði Íslands í Washington seint í maí . Formennska Íslands í Norðurskautsráðinu og efnahagshvatar og fjárfestingar á norðurslóðum voru aðalefni ráðstefnunnar , sem bar yfirskriftina Doing Business in the Arctic . Um svipað leyti var sýning á verkum Ragnars Axelssonar – Rax – opnuð í sýningarrými sendiráðsins . 3. maí fékk utanríkisráðherra afhenta skýrslu norrænna alþjóðamálastofnana um framkvæmd tillagna Thorvalds Stoltenbergs um aukið samstarf Norðurlandanna í utanríkis - og öryggismálum . Skýrslan markar tíu ára afmæli Stoltenberg-tillagnanna svonefndu frá árinu 2009 um aukið samstarf Norðurlandanna á þessu sviði . Á fundi utanríkisráðherra Norðurlanda sem fram fór í Stokkhólmi síðar á árinu var ákveðið að fela Birni Bjarnasyni , fyrrverandi ráðherra , að skrifa nýja skýrslu þar sem gerðar verða tillögur um hvernig megi þróa samstarf Norðurlandanna enn frekar . Í lok mánaðarins undirituðu Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra og Ni Yuefeng , tollamálaráðherra Kína , þrjár nýjar bókanir við fríverslunarsamning Íslands og Kína . Með bókununum opnast ný tækifæri fyrir útflutning á íslenskum framleiðsluafurðum til Kína . Framtíð Evrópuráðsins og staða mannréttindamála í Evrópu voru helstu umræðuefnin á ráðherrafundi ráðsins sem lauk í Helsinki í dag . Ráðið fagnar sjötíu ára afmæli og sótti Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra athöfn í tilefni þess . Júní Öryggismál á Norður-Atlantshafi , fyrirhuguð verkefni Íslands í Kosovo , norrænt öryggismálasamstarf og fjölþátta ógnir voru aðalumræðuefnin á fundum Katrínar Jakobsdóttur , forsætisráðherra , og Guðlaugs Þórs Þórðarsonar , utanríkisráðherra , með Jens Stoltenberg , framkvæmdastjóra Atlantshafsbandalagsins í Reykjavík þann 11. júní . Fjórum dögum fyrr fór fram fyrsti fundur Íslands og Bandaríkjanna í reglulegu viðskiptasamráði sem komið var á fót á fundi utanríkisráðherra ríkjanna í Reykjavík í febrúar síðastliðinn . Sama dag fór einnig fram tvíhliða efnahagssamráð milli Íslands og Japans í Tókýó . Undir lok mánaðarins áttu fulltrúi embættis viðskiptafulltrúa Bandaríkjaforseta ( e. United States Trade Representative ) og sendinefnd skipuð íslenskum embættismönnum , undir forystu utanríkisráðuneytisins , fund um viðskipta - og efnahagsmál . Þorri Íslendinga er jákvæður í garð alþjóðastofnana og þátttöku Íslands í alþjóðlegu samstarfi . Þetta er niðurstaða könnunar sem Maskína gerði fyrir utanríkisráðuneytið um viðhorf Íslendinga til alþjóðasamstarfs og greint var frá í mánuðinum . Íslendingar eru sérstaklega jákvæðir í garð norræns samstarfs . Sameinuðu þjóðirnar birtu í júnímánuði skýrslu íslenskra stjórnvalda um innleiðingu heimsmarkmiðanna . Skýrslan er hluti af landsrýni Íslands á stöðu innleiðingar heimsmarkmiða Sameinuðu þjóðanna um sjálfbæra þróun . Skýrslan var svo liður í kynningu forsætisráðherra á ráðherrafundi um heimsmarkmiðin hjá Sameinuðu þjóðunum í júlí . Sendiherra Íslands í Svíþjóð , Estrid Brekkan , kynnti formennsku Íslands í Norrænu ráðherranefndinni , á málþingi sem norrænu sendiráðin í Stokkhólmi ásamt fleirum skipulögðu í mánuðinum . Þar rakti hún áherslur sem Ísland hefur lagt þar , en eitt af aðaláherslum formennskunnar er hafið sem sjálfbær uppspretta velferðar og verðmæta . Júlí Mannréttindaráð Sameinuðu þjóðanna samþykkti þann 11. júní tímamótaályktun sem Ísland hafði lagt fram í ráðinu um stöðu mannréttindamála á Filippseyjum . Með samþykkt ályktunarinnar lýsti mannréttindaráðið formlega yfir áhyggjum af ástandinu á Filippseyjum , hvatti stjórnvöld í landinu til að stöðva aftökur á fólki án dóms og laga og draga þá til ábyrgðar sem hafa staðið fyrir slíku . Daginn eftir samþykkti mannréttindaráðið einum rómi ályktun Íslands og fleiri ríkja um jöfn laun til handa konum og körlum . Auk Íslands stóðu alls sjö ríki að ályktuninni : Ástralía , Kanada , Nýja Sjáland , Panama , Suður-Afríka , Sviss og Þýskaland . Hátt í sextíu ríki , að meðtöldum framangreindum ríkjum , skráðu sig hins vegar sem meðflytjendur að ályktuninni sem sýnir breiðan stuðning við málefnið . 15. júlí fór fram í London reglubundið tvíhliða samráð íslenskra og breskra stjórnvalda um alþjóða - og öryggismál . Meðal þess sem rætt var voru málefni norðurslóða , sér í lagi formennska Íslands í Norðurskautsráðinu , netöryggi , loftslagsmál og mannréttindi og hvernig megi enn frekar styrkja gott samstarf ríkjanna . Mike Pence , varaforseti Bandaríkjanna , kom í heimsókn hingað til lands í september . Þeir Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra leiddu hringborðsumræður um samstarf á sviði efnahags - og viðskiptamála og um vísinda - og menningarleg tengsl Íslands og Bandaríkjanna með forsvarsmönnum atvinnulífs beggja landa á fundi í Höfða . Dagana 11. - 12. september fóru fram fundir utanríkisráðherra Norðurlandanna og Eystrasaltsríkjanna í Borgarnesi . Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra bauð til fundanna þar sem Ísland gegnir nú formennsku í utanríkismálasamstarfi ríkjanna . Alþjóða - og öryggismál og málefni norðurslóða voru í brennidepli á fundi NB8 - ríkjanna , ásamt loftslagsmálum . Ísland var í hópi ríkja sem gagnrýndi ástand mannréttindamála í Sádí-Arabíu í mannréttindaráði Sameinuðu þjóðanna í september . Fastafulltrúi Ástralíu flutti ávarpið að þessu sinni og tók þar við keflinu af fastafulltrúa Íslands sem flutti yfirlýsingu fyrir hönd hópsins fyrr á árinu . Sú yfirlýsing vakti athygli á heimsvísu enda var það í fyrsta sinn sem fjallað var um mannréttindi í Sádí-Arabíu með afgerandi hætti á vettvangi mannréttindaráðsins . Setu Íslands í mannréttindaráðinu sem kjörinn fulltrúi lýkur nú um áramótin . Tveggja daga ráðstefnu utanríkisráðuneytisins fyrir kjörræðismenn Íslands á erlendri grundu fór fram í september . Markaðs - og kynningarstarf , menningarmál , jafnréttismál og borgaraþjónusta voru á meðal þess sem hæst bar á ráðstefnunni . Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra lagði áherslu á baráttuna gegn hlýnun jarðar , mannréttindi og endurbætur á alþjóðakerfinu í samræmi við grunngildi Sameinuðu þjóðanna í ræðu sem hann flutti á allsherjarþinginu í septemberlok . Utanríkisráðherra ræddi einnig óöldina í Sýrlandi og Jemen og skoraði á þau ríki sem ýta undir ófriðinn að beita sér frekar fyrir friði . Yfir eitt þúsund vegabréfsáritanir voru gefnar út í sendiráði Íslands í Peking í fyrstu viku september en það er metfjöldi . Búist er við að í lok næsta árs verði útgáfa vegabréfsáritana til kínverskra ferðamanna á leið til Íslands alfarið í höndum íslenska sendiráðsins og miðlægrar áritanadeildar í utanríkisráðuneytinu . Í október fór fram fundur Norðurskautsráðsins og Efnahagsráðs norðurslóða en þetta var í fyrsta sinn sem ráðin koma saman . Fundurinn er liður í þeirri stefnu að auka samstarf milli ráðanna tveggja en hann er sóttur af fulltrúum aðildarríkja Norðurskautsráðsins , vinnuhópa ráðsins , fastafulltrúum frumbyggjasamtaka á norðurslóðum og fulltrúum viðskiptalífs . Í nóvember ræddi Norðurskautsráðið svo um fólk og samfélög á fundi í Hveragerði . 17. október setti Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra afmælishátíð í tilefni af því að tuttugu ár eru liðin frá formlegri opnun norrænu sendiráðsbygginganna í Berlín . Á fundi utanríkisráðherra Norðurlanda og aðstoðarutanríkisráðherra Þýskalands bar hæst hernað Tyrklands í Sýrlandi og öryggis - og varnarsamstarf Evrópu og Bandaríkjanna . Í októberbyrjun fór íslensk viðskiptasendinefnd í vikulanga ferð til fjarausturhéraða Rússlands . Ferðin þótti vel heppnuð og vonir um að hún skili enn fleiri viðskiptasamningum fyrir íslensku fyrirtækin við rússneska aðila . Um svipað leyti tók Guðni Bragason , fastafulltrúi hjá Öryggis - og samvinnustofnun Evrópu ( ÖSE ) í Vínarborg , við formennsku í sameiginlega samráðshópnum um samninginn um takmörkun hefðbundins herafla í Evrópu . Okkar fólk í sendiráðinu í Tókýó hafði í nógu að snúast í lok mánaðarins þegar forsetahjónin komu þangað í heimsókn vegna krýningar nýs Japanskeisara . Yfir 100 erlendir þjóðhöfðingjar og 2500 gestir voru viðstaddir athöfnina . Heimsókn forseta að þessu sinni er fyrsta opinbera heimsókn íslensks forseta til Japans í 30 ár , eða frá því frú Vigdís Finnbogadóttir var viðstödd útför Showa keisarans árið 1989 . Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra og Sergei Lavrov , utanríkisráðherra Rússlands , ræddu norðurslóðamál , tvíhliða samskipti og viðskipti á fundi sínum í Moskvu þann 26. nóvember . Þá voru öryggismál í Evrópu og alþjóðamál einnig til umræðu . Fyrr í mánuðinum tók Rússnesk-íslenska viðskiptaráðið formlega til starfa . Stofnfélagar eru rúmlega fjörutíu fyrirtæki sem starfa m.a. innan sjávarútvegs og sjávarútvegstækni , matvælaframleiðslu , nýsköpunar og ferðaþjónustu . Ástandið í Sýrlandi , afvopnunarmál og framlög til varnar - og öryggismála voru meðal umræðuefna á fundi utanríkisráðherra Atlantshafsbandalagsins í höfuðstöðvunum í Brussel síðla nóvembermánaðar . Guðlaugur Þór sótti fundinn fyrir Íslands hönd . Þar ræddu ráðherrarnir meðal annars þann árangur sem náðst hefur á undanförnum misserum við að tryggja fælingar - og varnarmátt bandalagsins , efla viðnám gegn fjölþátta ógnum og netárásum , sem og baráttuna gegn hryðjuverkum . Ályktun um alþjóðlegan jafnlaunadag , sem Ísland var í forystu fyrir , var samþykkt einróma í mannréttindanefnd allsherjarþings Sameinuðu þjóðanna í New York þann 15. nóvember . Auk Íslands stóðu sjö ríki að ályktuninni , Ástralía , Kanada , Nýja Sjáland , Panama , Suður-Afríka , Sviss og Þýskaland . Um hundrað ríki til viðbótar voru meðflytjendur að ályktuninni sem sýnir mjög breiðan stuðning við málefnið . Jafnrétti til útflutnings var yfirskrift ráðstefnu sem utanríkisráðuneytið stóð fyrir í samvinnu við Uppbyggingarsjóð EES , Portúgal og Noreg , um mánaðarmót október og nóvember . Um 120 manns frá 20 ríkjum tóku þátt í ráðstefnunni og fimm hundruð fylgdust með streymi frá ráðstefnunni . Markmiðið var að kynna íslenska sérþekkingu á sviði jafnréttismála sem nýst getur í þágu íbúa og samfélaga í þeim fimmtán ríkjum Evrópska efnahagssvæðisins ( EES ) sem njóta styrkja úr Uppbyggingarsjóði EES . Að frumkvæði Íslands , sem gegnir nú formennsku í EES / EFTA samstarfinu , var haldið málþing í Brussel um tveggja stoða kerfi EES-samningsins þann 15. nóvember . Tilefnið var meðal annars 25 ára afmæli samningsins . Málþingið veitti innsýn í hvernig tekið hefur verið á tveggja stoða málefnum frá gildistöku samningsins þann 1. janúar 1994 . Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra og Audrey Azoulay , aðalframkvæmdastjóri Menningarmálastofnunar Sameinuðu þjóðanna UNESCO , undirrituðu um miðjan desember samkomulag um að Þekkingarmiðstöð þróunarsamvinnu starfi undir merkjum UNESCO sem sjálfstæð stofnun . Í miðstöðinni koma saman fjórir skólar sem starfræktir hafa verið á Íslandi . Þeir Guðlaugur Þór og Jenis av Rana , utanríkisráðherra Færeyja , ræddu framtíð Hoyvíkursamningsins , fríverslunarsamnings Íslands og Færeyja , á fundi sínum 12. desember . Samningurinn hefði fallið úr gildi um áramótin í kjölfar uppsagnar Færeyinga en færeyska lögþingið samþykkti 27. desember að falla frá því .