Eftir að hafa hlustað af stakri athygli á þessar ræður í yfir 20 ár hef ég komist að þeirri niðurstöðu að íslenskir læknar telji sig vanmetna , þeir fái ekki nægilega greitt fyrir vinnu sína sem er alltof mikil og krefjandi og síðast en ekki síst að hjúkrunarfræðingar séu hægt og bítandi að leggja undir sig heilbrigðiskerfið . Í nýlegri könnun sem landlæknisembættið gerði á viðhorfi starfsmanna Landspítala - háskólasjúkrahúss ( LSH ) til starfs síns , spítalans og sameiningar kom þetta berlega í ljós ; íslenskir spítalalæknar á LSH voru bæði óhamingjusamir og beiskir menn sem hafa hvorki nægilega mikil áhrif á stefnu sjúkrahússins né heldur eru nógsamlega upplýstir um stefnu þess . Ég hef velt þessum dapurlegu staðreyndum fyrir mér lengi og komist að raun um að kannski sé eitthvað brogað við sjálfsímynd íslenskra lækna . Þegar menn halla sér yfir vatnsflötinn að hætti Narcissusar og verða ástfangnir af eigin spegilmynd virðist hún vera sorglega óraunhæf . Margir sjá sjálfa sig í hlutverki gamalla grískra eða nútímalegra amerískra hetjulækna sem bjarga mannslífum á bæði borð og hljóta að launum virðingu og ást þjóðar sinnar . Þessi mynd er fjarri öllum veruleika og allir læknar verða að sætta sig við að starfið er oft á tíðum hversdagslegt og stundum líður óratími án þess að menn vinni nein þau afrek sem uppi munu verða meðan land byggist . Á sama tíma hafa væntingarnar til læknisfræðinnar aukist til muna . Vísindin eiga að geta skapað nýtt líf og trúin á þau ógna hefðbundnum trúarbrögðum mannkynsins . Guð hefur fundið sér verðugan keppinaut í nútímavísindamönnum sem hafa lokið upp og upplýst ýmsa leyndardóma tilverunnar . Mannkyninu hefur tekist að beisla ótrúlega orku í eigin þágu , bæði til góðs og ills , og er nú fært um að tortíma sjálfu sér margsinnis með kjarnorkuvopnum . Lífið er skyndilega orðið svo fyrirsjáanlegt að gömul trú á forlög eða æðri forsjá hefur farið halloka . Læknar hafa orðið að aðlaga sig auknum kröfum á raunvísindin og þeir hafa tekið að sér hlutverk almættisins í hugum margra skjólstæðinga sinna . Margir fyllast þó vanmetakennd gagnvart þessum kröfum og telja sig ekki geta staðið undir þeim . Þá er gripið til gamalkunnra afsakana þar sem öðrum er kennt um eigið getuleysi . Í frægri sögu eftir Kafka er maður nokkur búsettur í dalverpi . Bæði hann og allir nágrannar hans harma mjög eigið varnar - og magnleysi í lífsbaráttunni og kenna " þeim þarna uppi " um allt saman . Það eru þeir sem stjórna og ráðskast með líf og hamingju undirsáta sinna og draga úr þeim allt þrek . Þessi óttablandna virðing gagnvart " þeim þarna uppi " lamar fólkið og gerir það ófært um að skapa sér mannsæmandi líf . Smám saman skynjar lesandinn að það er enginn þarna uppi heldur er um að ræða hugarfóstur og ímyndun fólksins sem það notar til að viðhalda eigin óhamingju og getuleysi . Þegar landlæknisembættið birti áðurnefnda könnun sína rifjaðist þessi saga upp fyrir mér ; nú eru það spítalastjórnin og sameiningin sem hafa tekið á sig hlutverk " þeirra þarna uppi " sem standa í vegi fyrir því að íslenskir læknar fái notið sín . Í þessu samhengi má minna á nauðsyn þess að átta sig á eigin takmörkunum og gera raunhæfar væntingar og kröfur til sjálfs sín . Í lokaerindinu í téðri umræðu á Læknadögum setti ég fram í gamni og alvöru sjö tiltölulega einföld skref sem gert gætu íslenska lækna hamingjusama ef þeir áttuðu sig á : 1. að lífið er samkeppni þar sem sá besti þarf ekki endilega að vinna . 2. að lífið utan læknisfræðinnar er bæði skemmtilegt og ótrúlega spennandi . 3. að læknar vita aldrei allt . 4. að stjórnmálamenn og blaðamenn segja ekki alltaf satt . 5. að dauðinn er bandamaður læknisins en ekki andstæðingur hans . 6. eigin takmörkunum ; læknar hafa aldrei öll svörin . 7. spekinni í orðum Bobs Dylan þegar hann segir að peningar tali ekki heldur blóti . ( Money does not talk , it swears . ) Þessi hollráðalisti gæti verið endalaus en mestu skiptir kannski að hætta þessu endalausa væli um " þá þarna uppi " , óhóflegan vinnutíma , lélegt kaup og vaxandi völd hjúkrunarfræðinga ; en fara þess í stað að axla ábyrgð á eigin hamingju og vellíðan .