Ákvörðun Útlendingastofnunar um að synja umsókn kæranda um alþjóðlega vernd og dvalarleyfi af mannúðarástæðum ásamt því að brottvísa honum frá Íslandi og ákveða endurkomubann er staðfest . Þann 11. janúar 2018 er kveðinn upp svohljóðandi úrskurður nr. 5 / 2018 í stjórnsýslumáli nr . KNU17110040 Kæra […] á ákvörðun Þann 15. nóvember 2017 kærði […] , ríkisborgari […] ( hér eftir nefndur kærandi ) ákvörðun Útlendingastofnunar , dags. 15. nóvember 2017 , um að synja honum um alþjóðlega vernd á Íslandi ásamt því að synja honum um dvalarleyfi á grundvelli 74. gr. laga nr. 80 / 2016 um útlendinga . Kærandi krefst þess aðallega að ákvörðun Útlendingastofnunar verði felld úr gildi og honum verði veitt dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða , sbr. 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga . Málsatvik og málsmeðferð Kærandi sótti um alþjóðlega vernd hér á landi þann 1. september 2017 . Kærandi kom í viðtal hjá Útlendingastofnun m.a. þann 15. nóvember 2017 ásamt talsmanni sínum . Með ákvörðun , dags. 15. nóvember 2017 , synjaði Útlendingastofnun kæranda um alþjóðlega vernd ásamt því að synja honum um dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða . Kæranda var jafnframt brottvísað frá landinu og honum ákvarðað endurkomubann til tveggja ára . Að ósk kæranda var veittur frekari rökstuðningur fyrir ákvörðuninni með bréfi Útlendingastofnunar , dags. 16. nóvember 2017 . Ákvörðun Útlendingastofnunar var kærð til kærunefndar útlendingamála þann 15. nóvember 2017 . Kærunefnd barst greinargerð kæranda þann 24. nóvember 2017 . III . Ákvörðun Útlendingastofnunar Við meðferð máls kæranda hjá Útlendingastofnun byggði hann umsókn sína um alþjóðlega vernd á efnahagslegum aðstæðum hans í heimaríki og að þar ríkti mikil spilling . Kæranda var brottvísað frá landinu með vísan til 2. tölul. b-liðar 2. mgr. 98. gr. laga um útlendinga , sbr. b-liðar 2. mgr. 104. gr. laganna . Var kæranda ákveðið endurkomubann hingað til lands í tvö ár , sbr. 101. gr. sömu laga . Í greinargerð kæranda kemur fram að ástæða flótta hans frá heimaríki sé að þar bíði hans ekkert nema atvinnuleysi og fátækt . Auk þess sem þar ríki mikil spilling . Til stuðnings kröfu sinni um dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða vísar kærandi einkum til 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga og lögskýringargagna að baki ákvæðinu . Þá kemur fram í greinargerð kæranda að þau tilvik sem falli undir 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga taki að jafnaði ekki til neyðar af efnahagslegum rótum , s.s. fátæktar eða húsnæðisskorts . Kærandi bendir í framhaldinu á að staða efnahagsmála í […] sé afar erfið , en samkvæmt upplýsingum frá Alþjóðabankanum hafi hagvöxtur t.a.m. minnkað um helming í kjölfar hinnar alþjóðlegu efnahagskreppu . Frá árinu 2012 hafi fátækt aukist og almennt atvinnuleysi hafi vaxið um 5% á milli áranna 2008 og 2015 og sé nú um [...] % . Þá sé atvinnuleysi meðal ungs fólks mjög hátt eða um […] % . Til vara krefst kærandi þess að ákvörðun Útlendingastofnunar hvað varðar brottvísun og endurkomubann verði felld úr gildi . Í greinargerð er ferli málsins hjá stofnuninni varðandi beitingu brottvísunar og endurkomubanns rakið . Þar kemur m.a. fram að kæranda hafi verið gefinn kostur á að veita andmæli og að hann hafi komið andmælum sínum á framfæri . Þá hafi kæranda verið tilkynnt að brottvísun og endurkomubann hans kynni að vera skráð í Schengen-upplýsingakerfið og við slíka skráningu tæki það gildi á landssvæðum allra Schengen-ríkjanna . Í greinargerð heldur kærandi því fram að Útlendingastofnun hafi verið óheimilt að styðjast við 45. gr. reglugerðar um útlendinga við mat á brottvísun og endurkomubanni kæranda . Telur kærandi að stofnunin hafi virt að vettugi skyldubundið mat sitt á því hvort umsókn kæranda hafi talist bersýnilega tilhæfulaus . Enn fremur hafi stofnuninni verið óheimilt að ákvarða kæranda brottvísun með vísan til 3. mgr. 102. gr. laga um útlendinga . Telur kærandi ákvörðunina um brottvísun og endurkomubann ekki sanngjarna í garð kæranda því hann eigi ættingja á Schengen svæðinu og lögskýringargögn beri með sér að ákvæðið eigi einungis við þegar einstaklingar hafi brotið af sér með saknæmum og refsiverðum hætti . Jafnframt telur kærandi að brottvísun og endurkomubann kæranda sé í andstöðu við meðalhófsreglu 12. gr. stjórnsýslulaga og vitnar kærandi til athugasemda við ákvæðið í greinargerð með frumvarpi því sem varð að stjórnsýslulögum máli sínu til stuðnings . Útlendingastofnun hafi ekki tekið tillit til hagsmuna og réttinda kæranda líkt og áskilið sé . Einnig sé ljóst að völ hafi verið á fleiri úrræðum til að ná tilsettu markmiði , sem geti talist vægari í garð kæranda . Útlendingastofnun hafi t.a.m. heimild til að veita kæranda styttri frest en sjö daga , sbr. 2. mgr. 104. gr. laga um útlendinga , í stað þess að veita honum engan frest með vísan til sömu málsgreinar . Landaupplýsingar Kærunefnd útlendingamála hefur lagt mat á aðstæður í […] m.a. með hliðsjón af eftirfarandi skýrslum : […] Gögnin bera með sér að atvinnuleysi sé mikið í […] en landið hafi almennt náð að viðhalda jákvæðum hagvexti og fjárhaglegum stöðugleika þrátt fyrir viðvarandi efnahagserfiðleika . […] stjórnvöld hafi , m.a. í samstarfi við Sameinuðu þjóðirnar , unnið að úrbótum í atvinnumálum . Einnig hafi verið unnið að því að bæta félagslega aðstoð fyrir þá sem þarfnist slíkrar aðstoðar . Þeir sem eigi ekki rétt á atvinnuleysisbótum geti því leitað eftir aðstoð frá því sveitarfélagi sem þeir séu búsettir í . Þá banni vinnulöggjöf mismunun starfsmanna á grundvelli kynþáttar , húðlitar , kyns , aldurs , fötlunar , stjórnmálaskoðana , tungumáls , þjóðernis , trúar , fjölskyldu , veikinda og þjóðfélagsstöðu . Þó hafi verið dæmi um að ákveðnum hópum hafi verið mismunað í starfi eða við ráðningar . Í framangreindum gögnum kemur fram að réttar - og löggæslukerfinu í […] hafi verið ábótavant en á undanförnum árum hafi talsvert verið unnið að því að uppræta spillingu í löggæslunni og dómsvaldinu . Samkvæmt framangreindu verður talið að […] yfirvöld hafi almennt vilja og getu til að veita […] borgurum vernd . Ákvæði 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga Til að teljast flóttamaður hér á landi þarf kærandi að sýna fram á að aðstæður hans séu slíkar að þær falli undir 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga , sbr. flóttamannasamning Sameinuðu þjóðanna , eða 2. mgr. 37. gr. sömu laga . Kærandi kveður ástæður flótta síns frá heimaríki af efnahagslegum toga og þar ríki mikil spilling . Þá eru þær ástæður sem ofsóknir þurfa að tengjast skilgreindar nánar í 3. mgr. 38. gr. laganna . Hugtakið „ ástæðuríkur ótti við ofsóknir “ inniheldur huglæga og hlutlæga þætti og þarf að taka tillit til hvors tveggja þegar mat er lagt á umsókn um alþjóðlega vernd . Kærunefnd hefur við mat sitt á umsókn kæranda haft til hliðsjónar handbók Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna um málsmeðferð og viðmið við mat á umsókn um alþjóðlega vernd ( Handbook and Guidelines on Procedures and Criteria for Determining Refugee Status , Genf 2011 ) . Þá hefur aðferðarfræði trúverðugleikamats kærunefndar tekið mið af skýrslu Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna og Flóttamannasjóðs Evrópusambandsins um trúverðugleikamat , eftir því sem við á ( Beyond Proof : Credibility Assessment in EU Asylum Systems , Brussel 2013 ) . Kærandi hefur greint frá bágum efnahagslegum aðstæðum og spillingu í heimaríki en ekki borið fyrir sig ofsóknir af hálfu […] stjórnvalda eða annarra aðila . Efnahagslegar aðstæður teljast almennt ekki til ofsókna í skilningi 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga og ekkert í gögnum málsins bendir til þess að annað eigi við í máli kæranda . Kærandi hefur þannig ekki borið fyrir sig að hafa sætt ofsóknum eða að hann óttist ofsóknir af hálfu […] yfirvalda eða annarra aðila í […] , sem vísað er til í 4. mgr. 38. gr. laga um útlendinga , sem hafa eða gætu náð því alvarleikastigi sem 1. mgr. 38. gr. laga um útlendinga mælir fyrir um . Þá benda önnur gögn málsins ekki til slíkra ofsókna eða til þess að kærandi ætti á hættu að verða fyrir slíkum ofsóknum . Af framangreindu virtu telur kærunefnd ljóst að kærandi hafi ekki ástæðuríkan ótta við ofsóknir í skilningi 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga . Í ljósi þess sem að framan er rakið og þeirra gagna sem liggja fyrir um heimaríki kæranda telur kærunefndin að aðstæður hans þar séu ekki þannig að þær falli undir ákvæði 2. mgr. 37. gr. laganna . Samkvæmt 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga má líta til mannúðarsjónarmiða ef útlendingur getur sýnt fram á ríka þörf fyrir vernd , t.d. af heilbrigðisástæðum eða vegna erfiðra félagslegra aðstæðna viðkomandi eða erfiðra almennra aðstæðna í heimaríki eða í landi sem honum yrði vísað til . Kærunefnd telur , með vísan til orðalags ákvæðisins um „ ríka þörf fyrir vernd “ auk lögskýringargagna sem fylgdu greininni , að dvalarleyfi á grundvelli 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga verði ekki veitt nema aðstæður , bæði almennar og sérstakar m.t.t. heilsufars og félagslegra þátta , auk atvika sem þar er vísað til , nái ákveðnu alvarleikastigi þegar málið er virt í heild . Kærandi hefur greint frá erfiðum efnahagslegum aðstæðum sínum þar sem efnahagsástand í heimaríki hans sé ekki gott . Í athugasemdum með frumvarpi til laga um útlendinga kemur fram að ákvæðið um dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða yrði að jafnaði ekki talið ná til neyðar af efnahagslegum rótum , svo sem fátæktar , hungursneyðar eða húsnæðisskorts . Við meðferð málsins hafa ekki komið fram gögn sem kalla á að vikið sé frá þeim meginsjónarmiðum sem fram koma í þessum athugasemdum . Kærandi er […] gamall […] . Hann kvaðst í viðtali hjá Útlendingastofnun vera við góða heilsu . Þegar upplýsingar um heimaríki kæranda og gögn málsins eru virt í heild er það niðurstaða kærunefndar að kærandi hafi ekki sýnt fram á aðstæður sem nái því alvarleikastigi að hann teljist hafa ríka þörf á vernd líkt og kveðið er á um í 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga . Brottvísun og endurkomubann Með vísan til atvika málsins tekur kærunefnd undir forsendur Útlendingastofnunar varðandi frávísun kæranda á grundvelli c-liðar 1. mgr. 106. gr. laga um útlendinga , sbr. til hliðsjónar 2. málsl. 3. mgr. 42. gr. reglugerðar nr. 540 / 2017 . Ákvörðun Útlendingastofnunar um brottvísun kæranda er byggð á því að skilyrði b-liðar 2. mgr. 104. gr. laga um útlendinga séu fyrir hendi . Samkvæmt ákvæðinu er heimilt að fella niður frest útlendings til að yfirgefa landið sjálfviljugur ef umsókn hans um dvalarleyfi eða alþjóðlega vernd telst bersýnilega tilhæfulaus eða hann hefur vísvitandi gefið misvísandi eða rangar upplýsingar við umsókn . Í ákvörðun Útlendingastofnunar er vísað til þess að í kærandi hafi sótt um vernd á Íslandi eingöngu vegna efnahagslegra ástæðna . Samkvæmt 1. tölul. ákvæðisins telst umsókn vera bersýnilega tilhæfulaus ef útlendingur hefur ríkisfang í ríki þar sem ekki er talið að hann þurfi að óttast ofsóknir eða meðferð sem fellur undir 37. gr . Um er að ræða heimild til að forgangsraða tilteknum málum í upphafi málsmeðferðar en slík forgangsröðun hefur ekki áhrif á mat á efni umsóknar um alþjóðlega vernd . Samkvæmt efni sínu fjallar framangreint ákvæði reglugerðar um útlendinga um mat á því hvort umsókn sé bersýnilega tilhæfulaus í skilningi 29. og 104. gr. laga um útlendinga . Hefur kærunefnd í þeim efnum jafnframt horft til þess að í athugasemdum við 29. gr. sem fylgdu frumvarpi því er síðar varð að lögum nr. 80 / 2016 er þess getið að gert sé ráð fyrir því að frekari reglur um viðmið um að umsókn skuli teljast tilhæfulaus verði settar í reglugerð . Í 28. lið formálsorða tilskipunar 2008 / 115 / EB er kveðið á um að tilskipunin feli í sér þróun á ákvæðum Schengen gerða í skilningi samnings sem ráð Evrópusambandsins , Ísland og Noregur gerðu með sér um framkvæmd , beitingu og þróun Schengen-gerða , sem fellur undir C. lið 1. gr. ákvörðunar ráðsins 1999 / 437 / EB um sérstakt fyrirkomulag varðandi beitingu á þeim samning . Í dómi Evrópudómstólsins í máli C - 61 / 11 El Dridi lagði dómstóllinn m.a. áherslu á að samkvæmt 2. lið formálsorða ofangreindrar tilskipunar beri við brottvísanir á einstaklingum að hafa mannúð , grundvallarréttindi og mannlega reisn að leiðarljósi ( 31. mgr. dómsins ) . Af upplýsingunum má þó sjá að víða er stuðst við þá grunnhugmynd að umsókn geti eingöngu talist bersýnilega tilhæfulaus ef umsækjandi ber aðeins fyrir sig atvik sem ekki geta kallað á vernd , svo sem efnahagslegar eða félagslegar aðstæður , eða að umsóknin feli í sér misnotkun á hæliskerfi viðkomandi ríkis . Ekki er nægjanlegt að kærandi hafi ríkisfang í ríki sem er á lista Útlendingastofnunar yfir örugg upprunaríki sem vísað er til í 2. mgr. 29. gr. laga um útlendinga . Þó svo að 2. mgr. 104. gr. laganna innihaldi ekki tilvísun til þess lista telur kærunefnd engu að síður að heimilt sé að styðjast við slíkan lista við mat á því hvort umsókn um dvalarleyfi eða alþjóðlega vernd teljist bersýnilega tilhæfulaus , enda eru ákveðin tengsl á milli ákvæða b-liðar 2. mgr. 104. gr. laga um útlendinga og 29. gr. laganna . Kærandi byggir umsókn sína um alþjóðlega vernd á efnahagslegum ástæðum og að það ríki spilling í heimaríki . Sem fyrr segir er það mat kærunefndar , að teknu tilliti til gagna um heimaríki kæranda og aðstæður hans þar að það hafi frá upphafi málsmeðferðarinnar verið bersýnilegt að málsástæður hans vörðuðu ekki þá þætti sem 1. og 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga taka til . Fyrir liggur mat Útlendingastofnunar á því að framangreindu markmiði verði ekki náð með öðru og vægara móti . Kærandi kom hingað til lands einn síns liðs og sótti um alþjóðlega vernd þann 1. september 2017 . Kærandi kveðst hafa flúið heimaríki af efnahagslegum ástæðum og vegna mikillar spillingar í heimaríki . Það er mat kærunefndar , í ljósi grundvallar brottvísunar kæranda og með vísan til umfjöllunar kærunefndar um aðstæður í heimaríki kæranda , að aðstæður kæranda vegi ekki nægilega þungt til að talið verði að brottvísun feli í sér ósanngjarna ráðstöfun í máli hans . Í viðtali hjá Útlendingastofnun þann 15. nóvember 2017 var kæranda gefinn kostur á að andmæla mögulegri brottvísun og endurkomubanni auk þess sem hann fékk tækifæri til þess að svara sérstaklega hvort hann teldi þá ráðstöfun ósanngjarna . Kærandi mótmælti hugsanlegri brottvísun og endurkomubanni . Þá var kærandi spurður út í sérstök tengsl við Ísland auk annarra Schengen-ríkja . Kvaðst kærandi eiga systur sem búsett sé í […] . Kærandi óskaði ekki eftir fresti til tjá sig frekar um þessa þætti málsins . Af þeim svörum sem kærandi gaf um tengsl sín við Ísland og önnur Schengen-ríki og öðru sem liggur fyrir í málinu verður ekki séð að brottvísun hans og endurkomubann verði talin ósanngjörn ráðstöfun í garð kæranda eða nánustu aðstandenda hans , sbr. 3. mgr. 102. gr. laga um útlendinga . Er ákvörðun Útlendingastofnunar er varðar brottvísun og endurkomubann því staðfest . Andmælaréttur aðila máls og leiðbeiningar vegna hans Í IV. kafla stjórnsýslulaga nr. 37 / 1993 eru lögfestar meginreglur um andmælarétt . Að mati kærunefndar voru leiðbeiningar sem Útlendingastofnun veitti kæranda í viðtali rangar að því er varðar heimild kæranda til að máli hans væri frestað svo honum gæfist tækifæri til að gera grein fyrir afstöðu sinni til málsins , sbr. 18. gr. stjórnsýslulaga nr. 37 / 1993 . Í þessu sambandi áréttar kærunefnd jafnframt það sem áður hefur komið fram í úrskurðum nefndarinnar varðandi þá eðlisbreytingu sem verður á máli sem hefst með umsókn um alþjóðlega vernd þegar stjórnvald ákveður að málið varði jafnframt ákvörðun um brottvísun kæranda með endurkomubanni . Í því sambandi áréttar kærunefnd að annmarkar á málsmeðferð á fyrsta stjórnsýslustigi í slíkum málum geta leitt til óafturkræfra réttarspjalla fyrir kæranda og eftir atvikum í alvarlegustu tilvikunum falið í sér brot gegn 68. gr. stjórnarskrárinnar og 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu . Að öðru leyti telur kærunefnd ekki tilefni til að gera athugasemdir við rannsókn málsins hjá Útlendingastofnun . Með vísan til alls þess sem að framan er rakið og forsendna hinnar kærðu ákvörðunar þykir rétt að staðfesta ákvörðun Útlendingastofnunar . Úrskurðarorð Ákvörðun Útlendingastofnunar er staðfest .