Uppeldi og menntun - 16.02.2007 , Blaðsíða 193 193 HAFÞÓR GUÐJÓNSSON Hvernig lærir fólk að kenna ? Spurt er : Hvað er það sem skiptir mestu máli í kennaramenntun ? Ég ætla að gerast svo djarfur að vinda svolítið upp á spurninguna og setja hana í persónulegt samhengi . Til mín kemur manneskja , ung kona , sem er að byrja í bransanum . Hún er upphaflega menntuð sem efnafræðingur , aflaði sér kennsluréttinda eins og sagt er og fór að kenna í framhaldsskóla . Hún varð síðan mjög áhugasöm um kennslu , fór í framhaldsnám í kennslufræði raungreina í útlöndum og er nú komin heim aftur , tilbúin að leggja sitt af mörkum til að efla kennaramenntun á Íslandi . Hún hefur fengið stöðu á Menntavís - indasviði Háskóla Íslands og er raunar ætlað það hlutverk að taka við af mér , þ.e. að kenna verðandi raungreinakennurum . Hún veit að ég hef langa reynslu á þessu sviði . Hún veit líka að ég skrifaði dokt - orsverkefni þar sem ég var að skoða minn eigin praxís sem kennari í kennslurétt - indanáminu við Háskóla Íslands og leita svara við spurningunni hvernig fólk lærir að kenna . Þess vegna ályktar hún sem svo að ég hafi eitthvað að segja um þessa hluti , eitthvað sem gæti gagnast henni í þeirri viðleitni hennar að móta sér haldgóða starfs - kenningu um kennaramenntun . Hún : Ég er að reyna að fóta mig í þessum bransa . Satt best að segja finnst mér þetta ansi flókið mál , að mennta kennara , meina ég . Ég er svona að reyna að móta mér ein - hverjar skoðanir á þessu þannig að ég geti verið sæmilega örugg með mig . Nú ert þú búinn að pæla ansi mikið í þessu , skrifaðir meira að segja doktorsritgerð ? ég er með hana hérna : Teacher learning and language : A pragmatic self-study . Komstu að einhverri niðurstöðu ? Ég : Ekki beinlínis . Sjáðu til , þetta var ekki svona venjuleg rannsóknarskýrsla með niðurstöðukafla og svoleiðis . Mestmegnis pælingar út og suður , tilraun til að ná áttum . Hún : Ná áttum , segirðu ? hvað áttu við ? Ég : Jú , sjáðu til . Þegar ég fór þarna vestur um haf til Kanada árið 1997 hafði ég starfað hátt í áratug við kennaramenntun . Ég hóf minn feril sem efnafræðikennari í framhaldsskóla haustið 1979 en tíu árum seinna var ég beðinn um að byggja upp námskeið í kennslufræði raungreina í kennsluréttindanáminu við Háskóla Íslands . Ég beit á agnið , ef til vill full ákafur vegna þess að ég hafði litla hugmynd um hvað ég væri að taka að mér . Kennslufræði raungreina ? hvað er það ? spurði ég sjálfan mig eftir að hafa sagt ? já ? . Til að bjarga mér út úr þessum ógöngum fór ég að lesa mér til og komst þá að raun um að fólk í útlöndum í sömu stöðu og ég var mjög upptekið af því sem það kallaði constructivism en ég leyfði mér að kalla hugsmíðahyggju . Þarna var sem sé í uppsiglingu ný sýn á nemendur : að þeir væru þekkingarsmiðir fremur en þekkingarþegar og að það væri hlutverk kennara að hjálpa þeim í sinni þekking - arsmíð frekar en að troða þekkingunni í þá . Svo ég geri langa sögu stutta , þá heillaðist Uppeldi og menntun 16. árgangur 2. hefti , 2007