Gildissvið og markmið . 1 ) L. 59 / 2012 , 1. gr. 2. gr . 1 ) Hlutverk réttindavaktarinnar er að : a . 4. gr . Ráðherra skal setja reglugerð 1 ) um réttindagæslumenn fatlaðs fólks og skal þar meðal annars kveðið á um fjölda þeirra . Þegar um er að ræða upplýsingar sem varða persónuleg atriði eða upplýsingar um einkafjármuni hins fatlaða einstaklings skal leita eftir samþykki hans og persónulegs talsmanns hans , sbr. IV. kafla , sé slíkur talsmaður til staðar . Fatlaður einstaklingur , sem telur að réttur hans sé fyrir borð borinn , getur tilkynnt það réttindagæslumanni á viðkomandi svæði . Réttindagæslumaður skal meta í hverju tilviki fyrir sig , í samráði við hinn fatlaða einstakling , hvort rétt sé að tilkynna mál til ráðuneytisins . Fatlaður einstaklingur velur sér talsmann og getur óskað eftir samráði þar um við réttindagæslumann á viðkomandi svæði . Persónulegur talsmaður skal búa yfir þekkingu á persónulegum þörfum og áhugamálum þess einstaklings sem hann aðstoðar . 1 ) L. 84 / 2015 , 26. gr. 8. gr . 9. gr . Sé persónulegur talsmaður fatlaðs einstaklings til staðar er þjónustuveitanda skylt að kalla hann til þegar til stendur að gera verulegar breytingar á þjónustunni . 3 . 4 . [ V. kafli . Fjarvöktun á heimilum fatlaðs fólks er bönnuð nema veitt hafi verið undanþága á grundvelli 12. gr . Skilgreiningar . b . f. Einstaklingur er þvingaður til athafna , svo sem til að taka lyf eða nota hjálpartæki . Í sérstökum og einstaklingsbundnum tilvikum er heimilt að víkja frá banni 1. mgr. 10. gr. að fengnu leyfi undanþágunefndar skv. 15. gr. enda sé sýnt fram á að tilgangur nauðungar eða fjarvöktunar sé eftirfarandi : 1 . Þegar þjónustuaðili , forstöðumaður eða annar sem ber ábyrgð á þjónustu við fatlaðan einstakling þarf að bregðast við aðstæðum þannig að til greina komi að beita þurfi viðkomandi einstakling nauðung í skilningi laganna skal hann leita til sérfræðiteymis skv. 14. gr . Fjarvöktun skal jafnframt uppfylla skilyrði laga um persónuvernd og [ vinnslu ] 1 ) persónuupplýsinga . ] Tafarlaust skal látið af nauðung þegar hættu hefur verið afstýrt eða ástand er liðið hjá . Sérfræðiteymi . Að veita þjónustuaðilum og forstöðumönnum ráðgjöf , meðal annars um hvað teljist til nauðungar og aðferðir til að komast hjá beitingu nauðungar . Um meðferð og varðveislu skrárinnar og gagna sem fengin eru með fjarvöktun fer eftir lögum um persónuvernd og [ vinnslu ] 1 ) persónuupplýsinga . 2 ) ] 3 ) 1 ) L. 90 / 2018 , 54. gr. 2 ) Rg. 970 / 2012 , sbr. 1254 / 2015 og 1263 / 2015 . 3 ) L. 59 / 2012 , 2. gr. [ 15. gr . Varamenn skulu vera jafnmargir og uppfylla sömu skilyrði og aðalmenn . Heimild til takmörkunar á ferðafrelsi einstaklings skal aðeins veitt sé sýnt fram á að hætta sé á því að viðkomandi valdi sjálfum sér eða öðrum verulegu líkams - eða eignatjóni sé ekki gripið til takmarkana á ferðafrelsi hans . 2 ) ] 3 ) 1 ) L. 117 / 2016 , 88. gr. 2 ) Rg. 971 / 2012 . Þegar um sjálfráða einstakling er að ræða ber réttindagæslumanni að sjá til þess að honum sé leiðbeint um rétt sinn til að velja sér persónulegan talsmann . c . Hafi viðkomandi ekki valið sér persónulegan talsmann skal liggja fyrir að honum hafi verið leiðbeint um rétt sinn í þeim efnum . Undanþágunefnd skal taka beiðni til meðferðar svo fljótt sem auðið er og eigi síðar en tveimur vikum eftir að beiðni berst henni . 2 . Að nauðung sú sem sótt er um gangi ekki lengra en nauðsynlegt telst til þess að tilgangi hennar verði náð . ] Jafnframt skal tilkynna réttindagæslumanni á viðkomandi svæði um ákvörðun nefndarinnar . Að öðru leyti fer um málsmeðferð eftir ákvæðum stjórnsýslulaga , þ.m.t. endurupptöku vegna verulega breyttra atvika . Kæra samkvæmt þessari grein frestar ekki réttaráhrifum hinnar kærðu ákvörðunar . Í skráningunni skal greina hvernig nauðungin eða fjarvöktunin var framkvæmd , hversu lengi hún stóð yfir , hverjir önnuðust framkvæmd hennar og önnur atriði sem þýðingu hafa , svo sem hvort einhver meiðsl hafi orðið eða eignatjón af hennar völdum . [ Á réttindagæslumönnum og persónulegum talsmönnum fatlaðs fólks hvílir þagnarskylda skv. X. kafla stjórnsýslulaga . ] 2 ) Þagnarskyldan helst þó að hinn fatlaði einstaklingur andist og þó að réttindagæslumaður eða persónulegur talsmaður láti af störfum . 1 ) L. 59 / 2012 , 2. gr. 2 ) L. 71 / 2019 , 5. gr. [ 21. gr. ] 1 ) Gildistaka . I. Þrátt fyrir ákvæði 4. gr. um ráðningu réttindagæslumanna fatlaðs fólks skulu trúnaðarmenn sem skipaðir eru á grundvelli 37. gr. laga um málefni fatlaðs fólks , nr. 59 / 1992 , með síðari breytingum , og reglugerðar nr. 172 / 2011 , um trúnaðarmenn fatlaðs fólks , starfa áfram út skipunartíma sinn sem réttindagæslumenn fatlaðs fólks en að honum loknum skal ráða réttindagæslumenn í samræmi við 4. gr. II . Við endurskoðunina skal taka mið af samningi Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks . Starfshópurinn skal ljúka vinnu sinni eigi síðar en 31. desember 2011 og skila skýrslu til ráðherra með tillögum að lagabreytingum sem ráðherra skal kynna fyrir Alþingi . 1 ) L. 126 / 2011 , 549. gr .