80 SIÐUR B / C ffgunliIaMfe STOFNAÐ 1913 10. tbl. 82. árg. FOSTUDAGUR 14 . JANUAR 1994 Prentsmiðja Morgunblaðsins Bandarískir embættismenn skýra frá samkomulagi Clintons og Jeltsíns Ríkin ekki lengur skot - mark kjarnorkuflauga Verður ýmist beint á haf út eða geymdar án nokkurs ákveðins skotmarks Gengið um í Kreml BORÍS Jeltsín , forseti Rúss - , lands , gekk með gesti sín - um , Bill Clinton , forseta Bandaríkjanna , um Kreml í gær og sýndi honum það markverðasta . Clinton veif - ar hér til fólks , sem safnast hafði saman , en fyrr um daginn brá hann sér inn í verslanir rétt við Lúbjanka - fangelsið . Það er í margra augum tákn fyrir kúgunina í tíð kommúnista og ofur - vald öryggislögreglunnar KGB . BILL Clinton , forseti Bandaríkjanna , og Boris Jeltsín , forseti Rússlands , munu undirrita sögulegt samkomulag í dag um að hætt verði að beina kjarnaflaugum hvors ríkisins um sig að hinu . Yar þetta haft eftir bandarískum embættismönnum , sem sögðu , að flaugunum yrði þess í stað beint á haf út eða þannig búið um hnútana , að þær hefðu ekkert forritað skotmark . Skýrði iíeuters-frétta - stofan frá þessu í gær en í frétt , sem birtist í bandaríska dagblaðinu The New York Times snemma í desember og greint var frá í Morgun - blaðinu , sagði ^ að hugsanlega yrði kjarnaflauguiij um beint að íshafinu eða Norður-Atlantshafi . í viðræðum þeirra Clintons og Jeltsíns í gær í Moskvu lagði Bandaríkjaforseti áherslu á , að Bandaríkjamenn og Rússar tækju höndum saman um að tryggja nýja og betri framtíð í Evrópu og hét að hraða aðstoð vestrænna ríkja við Rússland . Bandarísku embættismennirnir , sem ekki létu nafna sinna getið , sögðu , að samningurinn , sem tekur til nokkurra þúsunda kjarnaodda í hvoru ríkinu , hefði verið eitt helsta umræðuefnið að undanförnu á fundum bandarísk-rússneskrar samstarfsnefndar um hernaðarmál . Að þeirra sögn var stefnt að því , að þeir Clinton og Jeltsín gæfu loka - samþykki sitt fyrir honum í kvöld - verði , sem haldinn var í gærkvöld í sumarhúsi Jeltsíns fyrir utan Moskvu . Samninginn átti svo að undirrita í dag ásamt sérstökum samningi stjórnvalda í Bandaríkjun - um og Rússlandi við Úkraínustjórn . Samkvæmt honum verður öllum kjarnaoddum í Úkraínu , 1.600 að tölu , eytt . í frétt The New York Times fyr - ir rúmum mánuði sagði , að banda - rískir sérfræðingar hefðu rætt þá hugmynd að beina kjarnaflaugun - um á haf út og sagði blaðið , að 24 staðir hefðu komið til tals . Var það talið hugmyndinni til ágætis meðal annars , að yrði kjarnaflaug skotið Andlát Holsts harmað um allan heim Friðarsamkomu - lagið hans verk JOHAN Jörgen Holst , utan - ríkisráðherra Noregs , lést í gærmorgun 56 ára að aldri . Banamein hans var heilablóð - fall . Holst var einhver virtasti stjórnmálamaður Norður - landa á alþjóðavettvangi og var fyrir skömmu tilnefndur til friðarverðlauna Nóbels fyrir að hafa miðlað málum milli ísraela og Palestínu - manna . Shimon Peres , utanríkisráð - herra ísraels , sagðist í gær vera þeirrar skoðunar að ekki hefði náðst friðarsamkomulag án af - skipta Holsts . Sagði hann Holst hafa verið einn þeirra fáu manna sem „ ynni dag og nótt með mik - illi visku og einstakri fórnfýsi ! þágu friðar almennt og sérstak - íega fyrir friði í Mið-Austuriönd - um " . Mikill missir Palestínumanna í yfirlýsingu sem hann sendi frá sér í gær sagði Yasser Ara - fat , leiðtogi Frelsissamtaka Pal - estínu ( PLO ) , að fráfall Holsts væri mikið áfall . „ Við misstum allt of snemma einhvern einlæg - asta vin palestínsku þjóðarinn - ar . " Carl Bildt , forsætisráðherra Svíþjóðar , sagði í gær að Holst hefði verið afburða samninga - maður . „ Ég finn til djúprar per - sónulegrar sorgar og missis Sáttasemjarinn HOLST þótti afburðasamn - ingamaður , sem lengi verður minnst fyrir sættir Israela og Palestínumanna . vegna dauða Holsts . Hann var náinn vinur sem hafði lagt fram meira til umræðunnar um utan - ríkis - og varnarmál Norðurlanda en nokkur annar , " sagði Bildt og Warren Christopher , utanrík - isráðherra Bandaríkjanna , sagði , að með starfi sínu hefði hann vakið von um frið og betri framtíð í Miðausturlöndum . Sjá nánar á bls. 20 og 21. af slysni , væri ekki hætta á að hún lenti á byggðu bóli . Fram kom , að meðal þeirra staða , sem _ rætt hefði verið um , hefðu verið íshafið eða Norður-Atlantshaf en blaðið hafði eftir háttsettum embættismönnum í bandaríska varnarmálaráðuneyt - inu , að hugsanleg umhverfisáhrif af kjarnorkusprengingu í hafinu hefðu ekki verið skoðuð . Ný framtíð í Evrópu Clinton lagði mikla áherslu á það í viðræðum sínum við Jeltsín , for - seta Rússlands , í gær , að Rússar og Bandaríkjamenn yrðu að vinna saman að því að tryggja frið og nýja framtíð í Evrópu . Sagði hann , að ríkin ættu að nota áætlunina um „ Samstarf í þágu friðar " til að treysta böndin sín í milli . Leoníd Kravtsjúk , forseti Úkra - ínu og þriðja mesta kjarnorkuveldis - ins , á pappírnum a.m.k. , kemur til Moskvu í dag til að undirrita samn - inginn um eyðingu kjarnavopna í landinu en í gær voru fréttir um vaxandi andstöðu við hann á úkra - ínska þinginu . Sjá „ Forseti dúmunnar ... " á bls. 20 . Reuter Spánverjar setja fram kröfur vegna EB-viðræðna Norðmanna Fiskveiðar við Svalbarða verði undir yfírstjórn EB Ósló . Frá Jan Gunnar Furuly , fréttaritara Morgunblaðsins . SPÆNSK stjórnvöld krefjast þess að Evrópubandalagið , EB , fái yfirumsjón með sljórn fiskveiða við Svalbarða fái Noregur aðild að bandalaginu , að sögn Dagbladet í Noregi . Blaðið segir að samn - ingamenn Norðmanna í Brussel hafi vísað kröfunni algerlega á bug . Norðmenn hafa krafist þess í aðildarviðræðunum að fá að ráða sjálfir yfir fiskimiðum innan 200 sjómílna lögsögunnar við Sval - barða og sama gildi um leyfi til vinnslu hráefna á borð við olíu og gas á hafsbotni . Krafa Spánverja , sem barst til Brussel á miðviku - dag , mun hafa valdið miklum taugatitringi í röðum samninga - mannanna norsku . Spánverjar benda á að krafa Norðmanna til yfirráða á fisk - verndarsvæðinu við Svalbarða styðjist við veik alþjóðalagarök . Finnar eru eina þjóðin sem viður - kennt hefur kröfur Norðmanna til þess að stjórna fiskveiðum á svæð - inu . Segjast hafa sögulegan rétt Auk ofangreindrar kröfu vilja Spánverjar fá að veiða aukalega 7.000 tonn af fiski í norskri fisk - veiðilögsögu og krefjast þess að gildandi skiptingu á sameiginleg - um kvóta EB-landa í lögsögunni verði breytt . „ Við höfum söguleg - an rétt til þorskveiða á miðum við Noreg , " sagði Alberto Navarro Gonzales , fulltrúi í spænska sjáv - arútvegsráðuneytinu . ??? Hagvaxtaraukn - ingíBretlandi London . Reuter . HAGVÖXTUR í Bretlandi er lík - lega meiri en opinberar tölur gefa til kynna og líklegt er , að atvinnu - leysi minnki verulega á árinu . „ Vöxtur efnahagslífsins er 3% og líklega meiri miðað við heilt ár og það er vafalaust skýringin á því , að atvinnuleysi hefur minnkað meira en búist var við , " sagði breskur hag - fræðingur í gær og eftir öðrum var haft , að ársvöxturinn yrði örugglega vel á fjórða prósentið .