Jómfrúrræðu Gylfa Magnússonar á alþingi flutti hann sem viðskiptaráðherra 6. febrúar 2009 , þegar rætt var um frumvarp til laga um Seðlabanka Íslands . Þá sagði hann meðal annars : „ Það var auðvitað ekki þannig að inn í þann ágæta banka [ seðlabankann ] réðist eingöngu óhæft fólk og það sé skýringin á því að þessi saga sé svona slæm [ að ekki hefur tekist að hafa sterka mynt ] . Það má vel vera að einhvern tíma hafi starfað óhæft fólk í bankanum eins og öðrum stofnunum , ég ætla svo sem ekkert að reyna að leggja mat á það . Ég veit fyrir víst að margir af forustumönnunum voru hæfir og vel menntaðir en voru kannski í því hlutverki að taka ekki sjálfstæðar ákvarðanir og lentu í því að framkvæma misvitrar ákvarðanir sem teknar voru annars staðar , kannski í þessu húsi og kannski við ríkisstjórnarborðið . Þessi hrakfallasaga er ekkert endilega einstökum starfsmönnum , eða í raun og veru alls ekki einstökum starfsmönnum , að kenna . Þetta er samt forsagan sem við búum við og þurfum að vinna úr . “ Ég leyni því ekki , að mér blöskraði þessi málflutningur . Þótti mér með ólíkindum , að viðskiptaráðherra talaði á þennan veg um seðlabankann og forvera sína í ráðherraembætti . Ræða Gylfa endurspeglaði hins vegar þann tón , sem ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur vildi slá , að með henni rynnu upp nýir tímar . Jóhanna lýsti þessu þannig í stefnuræðu sinni 4. febrúar , 2009 : „ Segja má að ríkisstjórnin byggi á samkomulagi um nýja byrjun , nýtt gildismat . Það hefur orðið viðhorfsbreyting meðal almennings í landinu . Það hefur myndast samstaða um önnur gildi en þau sem mest hafa verið í hávegum höfð á undanförnum árum . Það hefur myndast samstaða um samábyrgð fólks , við erum öll á sama báti . “ Samhliða því , sem ríkisstjórnin lagði áherslu á „ nýja byrjun “ með því að skipta um yfirstjórn í Seðlabanka Íslands , sagðist hún ætla að slá skjaldborg um heimilin . Gengið var til kosninga 25. apríl 2009 . Stjórn sömu flokka sat áfram eftir þær . Þeir ákváðu , að tveir einstaklingar utan flokka skyldu sitja áfram í ríkisstjórninni , Gylfi Magnússon og Ragna Árnadóttir , dómsmálaráðherra . Kannanir hafa sýnt , að þau tvö hafa notið meiri stuðnings almennings en aðrir ráðherrar ríkisstjórnarinnar . Valdsvið Gylfa var aukið , þegar Jóhanna Sigurðardóttir ýtti stjórn efnahagsmála úr forsætisráðuneytinu og tók jafnfréttismál þeirra í stað úr félagsmálaráðuneytinu . Gylfi hafði gegn stöðu dósents í viðskiptafræðum við Háskóla Íslands , áður en hann varð ráðherra . Hann hafði einnig gegnt formennsku í Samkeppnisráði . Þá flutti hann barátturæðu á útifundi á Austurvelli 17. janúar , 2009 , nokkrum dögum áður en ráðist var af miklum þunga á Alþingishúsið . Í ræðu sinni var hann ómyrkur í máli um syndir stjórnmálamanna við stjórn landsins og hlut þeirra í bankahruninu . Augljóst var , að Jóhanna Sigurðardóttir og Steingrímur J. Sigfússon leituðu til Gylfa og óskuðu eftir setu hans í ríkisstjórn til að stykja ímynd hennar út á við . Þau töldu , að álit hefði dvínað svo mjög á stjórnmálamönnum , að heppilegt væri að fleiri en þeir sætu við ríkisstjórnarborðið . Upphaflega var einnig kallað á þau Gylfa og Rögnu til að gefa sniðgöngu Ólafs Ragnars Grímssonar við þingræðisregluna annan blæ en ella hefði verið , þegar hann ákvað að veita umboð til að mynda minnihlutastjórn , án þess að fyrst reyndi á þann kost , að mynduð yrði meirihlutastjórn . Þegar skýrsla rannsóknarnefndar alþingis kom út vakti það , sem í henni sagði um stjórnsýsluna , jafnvel meiri athygli , einkum í ljósvakamiðlunum , en hitt , sem í henni stóð , að bankarnir hefðu verið rændir af þeim , sem höfðu takmarkalausan aðgang að lánsfé þeirra , án þess að leggja fram nógu traustar tryggingar . Ekki nóg með það . Seðlabankinn tilkynnti viðskiptaráðuneytinu um þetta álit í tölvupósti . Hinn 9. ágúst var rifjað upp í sjónvarpi , að Gylfi Magnússon , viðskiptaráðherra , sagði alþingi , eftir að álit seðlabankans lá fyrir , að lán af því tagi , sem bankinn taldi ólögmæt , væru lögmæt . Ráðherrann sagðist ekki hafa vitað um álit bankans , þótt það hefði verið kynnt ráðuneyti hans . Hann hefði því sagt alþingi satt ! Már Guðmundsson , seðlabankastjóri , var ekki tekinn við því embætti , þegar aðallögfræðingur bankans gaf álit sitt og sendi það í viðskiptaráðuneytið . Staðreynd er , að hvorki innan seðlabankans né viðskiptaráðuneytisins var brugðist við þessu áliti eins og yfirstjórn bar að gera . Hún getur ekki afsakað sig með því , að önnur mál hafi verið í gangi , eins og Már , seðlabankastjóri , gerði í Kastljósi 9. ágúst „ Telur hann [ Gylfi Magnússon ] lögmæti myntkörfulána hafið yfir allan vafa ? “ En það er auðvitað ekki framkvæmdarvaldsins að skera úr um það . Ef það réttarágreiningur í máli sem þessu er það dómstóla þannig að ég tel að telji einhverjir að þessi lán séu ólögmæt þá liggi beinast við að dómstólar skeri úr um það . Það er alla vega hvorki á valdi viðskiptaráðuneytisins né annarra arma framkvæmdarvaldsins að gera það . “ Hæstiréttur hefur dæmt myntkörfulánin ólögmæt . Þá er upplýst , að viðskiptaráðuneytið bjó 1. júlí 2009 yfir upplýsingum um , að lögfræðistofan LEX og aðallögfræðingur Seðlabanka Íslands teldu myntkörfulánin ólögmæt . 10. ágúst 2010 sagðist Gylfi Magnússon , í Kastljósi , hafa verið að ræða allt önnur lán en Ragnheiður nefndi í fyrirspurn sinni , þegar hann talaði um „ lán í erlendri mynt “ og sagði þau lögmæt . Hann vildi skýra setningarnar , sem á eftir komu í svari hans á þann veg , að þar hefði hann verið að fjalla um myntkörfulánin . Um þau hefði ríkt réttaróvissa . Í Seðlabanka Íslands ? Hann segist þó ekki hafa vitað um álit bankans og LEX . Þá sagði hann , að embættismaður í ráðuneyti sínu hefði fengið lögfræðiálit seðlabankans með því fororði , að embættismaðurinn mætti aðeins nota það við gerð eigin álits . Þessi yfirlýsing Gylfa hefur reynst röng . Engin slík skilyrði voru sett af Seðlabanka Íslands . Bankinn og viðskiptaráðuneytið tóku til við að skoða lögfræðilega hlið svonefndra myntkörfulána í byrjun maí 2009 , af því að lögmaður fullyrti í Kastljósi , að lánskjör þeirra væru ólögmæt , það er að afborganir af lánum í íslenskum krónum tækju mið af gengi erlendra gjaldmiðla . Komust lögfræðingar seðlabanka , LEX lögfræðistofunnar og viðskiptaráðuneytisins allir að sömu niðurstöðu . Var þessum niðurstöðum komið á framfæri við ráðuneytisstjóra viðskiptaráðuneytisins , áður en Gylfi Magnússon flutti svar sitt á alþingi 1. júlí , 2009 . Hann sagði afdráttarlaust : „ Lögfræðingar bæði í viðskiptaráðuneytinu og annars staðar í stjórnsýslunni hafa vitaskuld skoðað það mál . Niðurstaða þeirra er að lánin séu lögmæt . “ Spyrja má : Er nokkur furða , að Gylfi Magnússon neiti að hafa séð álitin , sem samin voru í seðlabanka og hans eigin ráðuneyti ? Hvernig gæti hann annars rökstutt , að hann segði þau segja allt annað um myntkörfulánin en þau gerðu ? Eftir að dómur hæstréttar féll hefur komið í ljós , að hann réttir svo stöðu skuldara , að hætta er talin á , að hér verði bankahrun 2 . Ríkisstjórn og bankayfirvöld bíða nú með öndina í hálsinum eftir dómi réttarins um , hvaða lánskjör skuli taka við af þeim , sem dæmd voru ólögmæt , af því að þau voru verðtryggð með gengi í annarri mynt . Miðað við vitneskjuna innan viðskiptaráðuneytisins frá því í júní 2009 er enn ótrúlegra en áður , hve illa ríkisstjórninni tókst að fóta sig á skynsamlegum viðbrögðum við dómi hæstaréttar , þegar niðurstaða hans varð hin sama og lögfræðingar seðlabanka og ráðuneytisins höfðu talið , að væri rétt lögfræðileg niðurstaða . Afstaða Gylfa Magnússonar til þess hvaða áhrif dómur hæstaréttar um myntkörfulánin hefði á stöðu bankanna sveiflaðist , eins og sjá má á vefsíðunni amx.is Hinn 30. júni 2010 brugðust seðlabanki og fjármálaeftirlit við dómi hæstaréttar með tilmælum til fjármálafyrirtækja vegna óskuldbindandi gengistryggingarákvæða . Umboðsmaður alþingis lagði spurningar fyrir seðlabanka og fjármálaeftirlit vegna þessara tilmæla , enda eru þau á gráu svæði , svo að ekki sé fastar að orði kveðið . Í svari seðlabankans til umboðsmanns frá 23. júlí segir meðal annars : „ Óvissan um vaxtakjör af áður gengistryggðum lánum í íslenskum krónum , sem Hæstiréttur dæmdi ólögmæt , kann að koma sér vel fyrir einstök fyrirtæki og einstaklinga , en getur hins vegar haft hörmulegar afleiðingar fyrir þorra fólks , leiði hún til þess að fjármálafyrirtæki falli eða standi svo tæpt að ríkissjóður verði að leggja því til umtalsvert eigið fé . Seðlabankanum ber að líta til hagsmuna heildarinnar . Það var sameiginlegt mat Seðlabankans og Fjármálaeftirlitsins að stöðugleiki fjármálakerfisins væri í húfi og að leggja þyrfti til einhvern sameiginlegan grundvöll meðan skorið væri úr réttaróvissu . “ Vitneskja um þessar afleiðingar af hinni lögfræðilega réttu niðurstöðu um vaxtakjör gengistryggðra lána hafði legið fyrir innan seðlabankans og viðskiptaráðuneytisins í eitt ár , án þess að nokkur viðbúnaður væri uppi hafður . Allir töldu í raun sjálfsagt , að Björgvin G. Sigurðsson , forveri Gylfa Magnússonar , á stóli viðskiptaráðherra segði af sér um sama leyti og ríkisstjórn Geirs H. Haarde var í dauðateygjunum . Hann var sakaður um aðgerðaleysi og er enn , þótt í ljós komi , að samflokksmenn hans héldu honum markvisst frá þátttöku í lykilfundum og hann nyti í ran hvorki trausts innan eigin flokks né Seðlabanka Íslands . Segi Gylfi Magnússon rétt frá , þegar hann fullyrðir , að hann hafi hvorki séð minnisblað aðallögfræðings seðlabankans né LEX lögfræðistofunnar , má spyrja , hvort ástandið sé þannig innan viðskiptaráðuneytisins , að embættismenn treysti ekki ráðherrum fyrir upplýsingum af þessu tagi . Þótt svo sé af hálfu embættismanna ber ráðherrann samt lokaábyrgðina á embættisfærslum innan ráðuneytisins . Einsýnt er , að Gylfi Magnússon á að fara að fordæmi Björgvins G. Sigurðssonar . Ástæða afsagnar er mun skýrari og brýnni fyrir Gylfa en fyrir Björgvin G. Í eitt ár hefur Gylfi leynt þing og þjóð . Hann hefur auk þess sagt rangt frá og orðið margsaga . Jóhanna Sigurðardóttir hefur lýst yfir trausti á Gylfa í þessum hremmingum hans . Sjálfur er hann sagður í gönguferð á Hornströndum . Gunnar Helgi Kristinsson , prófessor í stjórnmálafræði , stýrði starfshópi á vegum Jóhönnu Sigurðardóttur , sem sendi frá sér skýrslu í maí um viðbrögð stjórnsýslunnar við skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis um bankahrunið . Gunnar Helgi segir , að Gylfi Magnússon hafi „ afvegaleitt “ þing og þjóð með framgöngu sinni , um slíkt gildi engin lög ! Í fyrstu efnisgreinar samantekar í skýrslu starfshóps Gunnars Helga segir : „ Jafnframt virðist hið pólitíska vald búa við ófullnægjandi aðhald innan úr stjórnsýslunni og utan frá , hjá þingi , fjölmiðlum og mennta - og vísindastofnunum . “ Hafi málum verið þannig háttað fyrir bankahrun sannar Gunnar Helgi með ummælum sínum um stjórnarhætti Gylfa Magnússonar , að ekkert hefur breyst að þessu leyti eftir hrun .