Kamran Abbasi , hinn tiltölulega nýbakaði ritstjóri JRSM ( Journal of the Royal Society of Medicine ) í Bretlandi , varpar fram róttækri tillögu í ágústhefti tímaritsins . Þar lýsir hann því yfir að frá og með septemberhefti JRSM verði allri nafnleynd aflétt af ritrýnum vísindagreina í tímaritinu . Þetta gengur í rauninni þvert á stefnu nær allra vísindarita í veröldinni í dag , þar sem nafnleynd ritrýna vísindagreina er álitin undirstaða þess að tryggja óvilhalla ritrýni og hindra hagsmunaárekstra eða hagsmunagæslu . Abbasi sem áður var einn ritsjóra BMJ vísar til leiðaraskrifa í New York Times fyrr í sumar þar sem harmað var hversu illa væri komið fyrir bandarískum læknatímaritum sökum þess að útgefendur þeirra væru undir áhrifum af leyndum hagsmunatengslum ritrýna og höfunda . Abbas segir reyndar ómögulegt fyrir ritstjórnir vísindarita að komast hjá öllum hagsmunaárekstrum en besta leiðin sé að horfast í augu við þá og hafa allt uppi á borðinu fyrir allra augum , aflétta allri leynd . Þó slíkt hafi einnig vandamál í för með sér . “ Lesendur kannast eflaust við að læknatímarit krefja höfunda greina um langar yfirlýsingar um hagsmunaárekstra . Góð tímarit birta einnig yfirlýsingar ritstjóra um hagsmunaárekstra í tengslum við birtar greinar . En tímaritin eiga þó langt í land með að taka upp bestu möguleg vinnubrögð . Því er gagnrýni New York Times fyllilega réttlætanleg og ætti að vera hvetjandi öllum ábyrgum og raunsæjum ritsjórum , vísindamönnum og stuðningsaðilum þeirra um víða veröld . ” Abbas reifar síðan kosti þess að aflétta nafnleynd ritrýna og segir það reynslu sína að án nafnleyndar verði ritrýnar kurteisari og málefnalegri í ritrýni sinni og öllum að óvörum hafi það ekki dregið úr vilja fólks að taka að sér ritrýni fyrir opnum tjöldum . “ Opinská vísindaleg umræða er öllum til framdráttar og þess virði að berjast fyrir . JRSM mun því taka upp ritrýni án nafnleyndar – þar sem höfundar og ritrýnar munu vita af hver öðrum – frá og með september í ár . Með þessu verður JRSM eitt örfárra vísindarita í veröldinni þar sem ritrýni án nafnleyndar er viðhöfð . Álit ritrýnanna verður þó ekki birt fyrst um sinn þó það sé rökrétt skref í framhaldinu , “ segir Abbas . Hann lýkur því grein sinni með þeim orðum að “ Fyrir þá sem kjósa leynd eru þúsundir tímarita sem velja má úr . JRSM verður ekki lengur eitt þeirra . ” Védís Skarphéðinsdóttir ritstjórnarfulltrúi Læknablaðsins segir að þessi nýja stefna JRMS komi sér á óvart þar sem almennt sé álitið að undirstaða góðra vinnubragða við ritrýni vísindagreina sé nafnleynd ritrýna og þung áhersla sé lögð á að höfundar og ritrýnar viti engin deili hver á öðrum . “ Um þetta vinnulag gilda reglur sem samþykktar voru hjá svonefndum Vancouverhópi fyrir margt löngu . Þetta er algjört lykilatriði í öllum okkar vinnubrögðum og tíðkast alls staðar á ritstjórnum þeirra viðurkenndu læknavísindarita sem við miðum okkur við , ” segir Védís . Hún segir að nafnleyndin þjóni þeim tilgangi að ritrýnir gæti fyllstu hlutlægni og blandi ekki hugsanlegum skoðunum sínum á höfundum saman við mat sitt eða láti aðra hagsmunaárekstra af einhverjum toga afbaka ritrýnina . Ritstjórnarmenn velja ritrýna sem hafa yfirsýn og þekkingu á efninu , en það kemur auðvitað fyrir að þeir vilja ekki ritrýna grein þareð þeir þekkja höfundinn , efniviðinn eða tengjast þessari grein of náið til að geta skrifað óvilhalla ritrýni . “ Læknablaðið hefur þá sérstöðu við ritrýni að hún er tvíblinduð , það er að segja hvorki höfundar né ritrýnar fá upplýsingar um hverjir standa á bak við vinnuna . Það er auðvitað sérstaklega mikilvægt en getur jafnframt verið óhemju flókið í okkar litla samfélagi þar sem allir þekkjast og ekki síst þar sem um fámennar sérgreinar innan læknisfræði er að ræða . ” Hún segir engu að síður að hugmyndir Abbas séu athyglisverðar og forvitnilegt verði að fylgjast með hvernig vísindasamfélag lækna taki þessum breytingum hjá JRSM