56 SIÐUR B STOFNAÐ 1913 120. tbl. 77. árg. MIÐVIKUDAGUR 31 . MAI 1989 Prentsmiðja Morgunblaðsins Kína ; Námsmenn blása lífí í andspyrnuna Pekinjf . Reuter . ALLT AÐ 100.000 manns komu saman á Torgi hins himneska friðar í gær einkum til að virða fyrir sér eftirlíkingu af Frelsisstyttunni bandarísku . Námsmenn , sem enn hafast við á torginu , höfðu reist stytt - una til að blása lífi í andófið gegn yfirvöldum . Mótmælin hafa verið í rénun undanfarna daga eftir að ljóst virtist að harðlínumenn hefðu yfirhöndina í fiokknum . Handtaka þriggja félaga í ólögleg ^ im verka - lýðssamtökum stappaði stálinu í námsmenn og verkamenn í miðborg Peking . Á miðnætti í Kína voru 20.000 manns eftir á torginu að sögn iiewters-fréttastofunnar . í gærmorgun spurðist út að félag - ar í óháðu verkalýðsfélagi , sem ný - verið var stofnað í Peking , hefðu verið handteknir í skjóli nætur . Skömmu síðar settust námsmenn og verkamenn að í höfuðstöðvum Pek - ing-lögreglunnar og færðu sig síðan yfir í ráðuneyti öryggismáia og krðfðust fregna af hinum hand - Míkhaíl Gorbatsjov : Æðsta ráðið fái vald til breytinga á á stjórnarferi Moskvu . Reuter . MÍKHAÍL Gorbatsjov , Sovét - leiðtogi , flutti í gær stefnu - markandi ræðu á fulltrúaþingi Sovétríkjanna þar sem hann brast við gagnrýni sem fram hefur komið og gerði nánari grein fyrir framhaldi umbóta - stefnunnar . Hann lagði til að ný stjórnarskrá Sovétríkjanna yrði samþykkt þar sem Æðsta ráðinu , nýkjörnu löggjafar - þingi landsins , yrði m.a. heim - ilað að breyta stjórnkerfi ríkisins . Gorbatsjóv upplýsti einnig að á þessu ári rynnu 77,3 miUjarðar rúblna ( 7,224 billjónir ísl. króna ) til hermála í Sovétríkjunum eða um það bil 15% af ríkisútgjöldum . Gorbatsjov sagði að á næstu tveimur árum yrðu útgjöld skor - in niður um . samtals 14% . Af opinberum tölum í Sovétríkjun - um hefur mátt ráða undanfarin ár að útgjöldin væru miklu lægri en Gorbatsjov upplýsti nú eða 20 milljarðar rúblna á ári . Miklar deilur spunnust á full - trúaþinginu út af yfirlýsingu Gorbatsjovs um að fresta yrði kosningum tit þinga lýðveldanna á meðan reglur um þær yrðu endurskoðaðar . Gorbatsjov til - kynnti að kosningarnar færu fram að ári en ekki í haust eins og til stóð . Hann lofaði í ræðu sinni að endurskoða forréttindi embættismanna og gaf til kynna að ráðuneyti þau sem miðstýrt hafa öllu athafnalífi yrðu fyrr eða síðar óþörf . Hörð átök voru á þinginu í gær milli fyrrum flokksfor - manns í Georgíu og yfirmanns hersins í Tíflis um hvor bæri ábyrgðina á því að beitt var eit - urgasi gegn mótmælendum þar í borg 9. apríl með þeim afleið - ingum að 20 manns létust . teknu . Síðar um daginn sagði opin - bera fréttastofan Nýja Kína að 11 manns hefðu verið handteknir fyrir að efna til óspekta á almannafæri og væri mál þeirra í rannsókn . Með því að reisa eftirlíkingu Frels - isstyttunnar á Torgi hins himneska friðar vildu námsmenn sýna að and - ófi gegn stjórnvöldum væri síður en svo lokið . Námsmenn sögðu tákn - rænt að í Kína þyrfti gyðja lýðræðis - ins að halda frelsiskyndlinum á loft með báðum höndum . í kínverska sjónvarpinu var aðgerð stúdenta for - dæmd og gefið í skyn að styttan yrði rifin niður . Einnig var vitnað í bréf ónefnds embættismanns þar sem sagði að námsmenn mættu ekki gleyma því að þeir væru í Kína en ekki í Bandaríkjunum . Reuter Kínverskir námsmenn ögruðu yfirvöldum i gær með því að reisa eftirlíkingu af Frelsisstyttunni fyrir framan gríðarstóra mynd af Mao Tse Tung á Torgi hins himneska friðar í Peking . Vilja reka Ed - ward Heath London . Reuter . ÝMSIR frammámenn í breska Ihaldsflokknum kröfðust þess í gær að Edward Heath , fyrrum leiðtogi fiokksins og forsætisráð - herra , yrði rekinn úr flokknum . Heath hefur lengi gagnrýnt stefnu Margaretar Thatcher , forsætis - ráðherra , harkalega , einkum í málefnum Evrópubandalagsins ( EB ) , en undanfarna daga hefur keyrt um þverbak . Á blaðamanna - fundi í Brussel á mánudag sakaði hann Thatcher með óbeinum hætti um „ yfirlæti , sérdrægni og hræsni " og sagði afstöðu hennar gagnvart EB-samstarfinu . bæði heimskulega og móðgandi . Heath sagði í gær að sérstök deild flokksvélar íhaldsmanna , er annaðist óþverrabrögð , reyndi að bregða fæti fytir sig með því að banna flokks - deildum að bjóða sér að halda ræður á fundum félaganna . Er formaður flokksins , Peter Brook , vísaði þessu á bug kallaði Heath hann lygara . Loks má geta þess að Heath hefur sakað Thatcher um að efna til deilna við yfirstjórn EB til að beina athygl - inni frá innanlandserfiðleikum stjórnar sinnar . Er Thatcher var spurð álits á ummælum Heaths sagði hún : „ Við vitum öll hvernig Ted er . " Kosningar til Evrópuþingsins fara fram í júní og á íhaldsflokkurinn í vök að verjast ef marka má skoðana - kannanir . Bandalagið hefur slegið tvær flugur í einu höggi - sagði George Bush Bandaríkjafor - seti að loknum leiðtogafiindi NATO Brussel og París . Reuter . GEORGE Bush Bandaríkjaforseti var að vonum kampakátur þegar hann svaraði spurningum fréttamanna að loknum leiðtogafundi aðild - arríkja Atlantshafsbandalagsins á hádegi í gær . Tillögur stjórnar hans í afvopnunarmálum höfðu verið samþykktar af öðrum aðildarríkjum NATO og samkomulag náðst um framtíðarstefnu bandalagsins í varn - ar - og afvopnunarmálum . „ Við höfum slegið tvær fiugur í einu höggi , " sagði forsetinn og lagði áherslu á að fundurinn væri ekki persónuleg - ur sig ^ ir fyrir sig heldur fyrir bandalagið allt . Viðbrögð Sovétmanna við niðurstöðu leiðtogafimdar NATO voru jákvæð . Edúard Shevardn - adze , utanríkisráðherra Sovétríkjanna , fagnaði tillögum Bush , sem lagðar voru fram á leiðtogafundinum í Brussel , og sagði þær „ yfirveg - að skref í rétta átt " . Hann sagði þó að erfitt gæti reynst að ná sam - komulagi í Vínarviðræðunum um takmörkun hefðbundins herafia á 6 - 12 mánuðum eins og Bandaríkjamenn binda vonir við . Leiðtogar NATO-ríkja voru án - 3 ir með niðurstöðu fundarins , sem stóð í tvo daga , ekki síst vegna þess að á fundi utanríkisráðherra bandalagsins , sem stóð langt fram eftir aðfaranótt þriðjudags , fannst málamiðlun í afstöðunni til end - urnýjunar skammdrægra flauga í Evrópu . Einnig var sameinast um frumkvæði Bandaríkjastjórnar í tak - mörkun hefðbundinna vopna og ítrekað að stefna bandalagsins um sveigjanleg viðbrögð á átakatímum væri í fullu gildi og að um fyrirsjáan - lega framtíð þyrfti bandalagið að reiða sig á fælingarmátt bæði hefð - bundinna vopna og kjarnorkuvopna . Einnig var lögð rík áhersla á að samkomulag um fækkun hefðbund - inna vopna og hermanna þjónaði öryggishagsmunum aðildarríkja bandalagsins . „ Niðurstaðan var af - bragðs afmælisgjöf , " sagði Helmut Kohl , kanslari VesturTÞýskalands , en leiðtogafundurinn var haldinn til að minnast 40 ára afmælis Atlants - hafsbandalagsins . Undanfarna mánuði hefur ágrein - ingur Vestur-Þýskalands annars vegar og Bandaríkjanna og Bret - lands hins vegar um endurnýjun skammdrægra kjarnaflauga stefnt einingu bandalagsins í hættu . í skýrslu um heildarstefnu bandalags - ins í afvopnunarmálum , sem var nið - urstaða fundarins í Brussel , segir að aðeins verði samið um fækkun hluta skammdrægra eldflauga í Evr - ópu og ekki fyrr en hafin verði fram - kvæmd samnings um niðurskurð George Bush Bandaríkjaforseti gefur ljósmyndurum heimspressunn - ar til kynna að allt sé í góðu lagi við komuna til Bonn í Vestur - Þýskalandi í gær . Þangað hélt Bush í opinbera heimsókn að loknum leiðtogafundi NATO í Brussel . * hefðbundins herafla í Evrópu . Ein - staka vestur-þýskir embættismenn túlkuðu orðalagið þannig að „ þriðja núll-lausnin " , uppræting skamm - drægra flauga á landi , væri þar með ekki útilokuð . Fréttamenn báru þessa afstöðu undir Margaret Thatcher , forsætisráðherra Bret - lands , að loknum leiðtogafundinum í gær . „ Þeir geta spriklað eins og þeir vilja en eftir stendur það sem þeir skrifuðu undir , " sagði Thatcher . í samtali við fréttaritara Morgun - blaðsins sagði Steingrimur Her - mannsson forsætisráðherra að ekki væri vafamál að fundurinn hefði farið betur en áhorfðist og að George Bush hefði með frumkvæði sínu höggvið á hnútinn . Sömuleiðis hefði vinna utanríkisráðherranna verið ákaflega mikilvæg og báðir aðilar gefið eftir . Kvaðst Steingrímur sam - mála Margaret Thatcher um að eft - ir orðanna hhoðan væri ekki gefið undir fótinn með núll-lausn en aftur á móti talað um fækkun , en það gætu Vestur-Þjóðverjar sætt sig við . Sjá fréttir af leiðtogafundinum á bls. 22 og forystugrein á miðopnu .