Þróun ónæmismeðferðar gegn sumarexemi í hestum Sumarexem er húðofnæmi af gerð I í hestum sem einkennist af framleiðslu á IgE mótefnum sem leiðir til losunar á bólguþáttum eins og histamíni . Einkenni sjúkdómsins er ítrekuð húðbólga , exem og kláði í fax - og taglrótum , en exemið getur einnig leitt til sáramyndunar og jafnvel sýkinga í sárum . Ofnæmið orsakast af biti smámýs ( Culicoides spp . ) sem lifir ekki á Íslandi og því er sjúkdóminn ekki að finna hér á landi [ 1 ] . Sumarexem er dýravelferðarmál og mikið vandamál við hrossaútflutning þar sem útfluttir íslenskir hestar fá sjúkdóminn í hárri tíðni eða um 50 % , séu þeir ekki varðir gegn smámýi . Íslenskir hestar fæddir erlendis fá exemið í mun lægri tíðni , eða um 5 - 10% , sem er svipað og hjá öðrum hestakynum [ 2 ] . Rannsóknir á ónæmissvarinu í sumarexemi hafa sýnt fram á að það sé ójafnvægi milli Th1 , Th2 og T stjórnfrumna og því er markmið ónæmismeðferðar að beina svarinu inná Th1 braut og draga úr bólgusvari . Við þróun á fyrirbyggjandi ónæmismeðferð hafa mismunandi leiðir til bólusetninga verið prófaðar , mismunandi sprautunarstaðir og ónæmisglæðar . Niðurstöður hafa sýnt fram á að með því að bólusetja í eitla með Th1 stýrandi ónæmisglæði fæst sterk sérvirk IgG ( IgG 1 og IgG 4/7 ) mótefnasvörun sem nær að hindra bindingu IgE við ofnæmisvaka . Einnig fékkst marktækt meiri framleiðsla á IFNɣ og IL - 10 samanborið við óbólusetta viðmiðunarhesta sem bendir til Th1 / T stjórnfrumu miðað svar [ 3 , 4 ] . Fjöldi ofnæmisvaka hefur verið einangraður úr þremur mismunandi tegundum smámýs . Fyrst voru ofnæmisvakarnir einangraðir úr flugutegundum sem hægt var að rækta á rannsóknastofu , C. sonorensis og C. nubeculosis en síðar úr flugum sem voru fangaðar úr umhverfi hesta . C.obsoletus er algengasta smámýstegundin sem bítur hross í Evrópu og því eru sterkari IgE mótefni gegn C. obsoletus ofnæmisvökum en samsvarandi vökum úr öðrum tegundum . Ofnæmisvakarnir hafa allir verið tjáðir í E.coli [ 5 - 8 ] , og á Keldum höfum við tjáð sautján ofnæmisvaka í skordýrafrumum og sex í byggi í samstarfi við ORF Líftækni [ 9 - 12 ] . Aðalofnæmisvakarnir hafa verið greindir með örflögutækni í samstarfi við Dr. Marcos Alcocer við háskólann í Nottingham í Bretlandi . Hreinsaðir ofnæmisvakar úr E.coli , skordýrafrumum , gersvepp ( yeast ) og byggi voru prentaðir á örflögur . Um 500 sermi úr hestum með og án sumarexems frá mismunandi svæðum ( Íslandi , Svíþjóð , Sviss , Þýskaland , Írland og Portúgal ) voru prófuð fyrir bindingu IgE við vakana á örflögunni [ 13 ] . Markmið Markmið doktosverkefnisins er að þróa ónæmismeðferð gegn sumarexemi í hestum með tveimur nálgunum : 1 . Fyrirbyggjandi meðferð með bólusetningu hesta með hreinsuðum ofnæmisvökum í ónæmisglæði . Þar sem sprautun í eitla er ekki mjög auðveld verður hún borin saman við sprautun undir húð á þremur hreinsuðum ofnæmisvökum í ónæmisglæði . Út frá niðurstöðum úr þessari bólusetningatilraun og niðustöðum úr örflögutilrauninni , sem mun gefa hugmynd um hverjir aðalofnæmisvakarnir eru , verður sett upp áskorunartilraun . Hestar verða sprautaðir með hreinsuðum ofnæmisvökum í ónæmisglæði hér á Íslandi og síðan fluttir út á flugusvæði þar sem þeir verða óvarðir og fylgst með þeim í þrjú ár til þess að meta hvort að bólusetningin geti varið þá gegn ofnæminu . Ofnæmisvakarnir sem eru notaðir í bólusetningarnar eru framleiddir í E.coli en þeir henta ekki í ónæmispróf til að meta ónæmissvarið í kjölfar ónæmismeðferðar vegna mikils bakgrunns vegna mengunar af inneiturs ( endotoxin ; lipopolysaccharide ) . Þess vegna er mikilvægt að framleiða ofnæmisvakana líka í öðru kerfi eða heilkjörnungum og þar sem þeir eru upprunnir úr bitkirtlum skordýrs er eðlilegast að tjá þá í skordýrafrumum . 2 . Afnæming um slímhúð munns með byggi sem tjáir ofnæmisvaka , gert í samstarfi við ORF Líftækni . Framleiðsla á ofnæmisvökunum í byggi býður uppá inneitur fría próteinafurð og geymslan á próteininu í bygginu er mjög stöðug . Með því að nota byggið til að afnæma gegnum slímhúð fer ekki mikil vinna og kostnaður í próteinhreinsun og ekki þarf að sprauta hrossin . Framleiðslan á ofnæmisvökunum í byggi fer fram hjá ORF Líftækni með aðferð þeirra sem byggir á þremur kynslóðum á byggi og þarf að skima þær allar fyrir tjáningu ofnæmisvakans . Ferlið er mjög tímafrekt , tekur 18 - 24 mánuði frá því að klónun á sér stað þar til að lokaafurð fæst . Seinni aðferðin sem notuð er við þróun á ónæmismeðferð er afnæming þar sem hestar með sumarexem eru meðhöndlaðir um slímhúð munns með byggi sem tjáir ofnæmisvakana sem hesturinn er með svörun gegn . Nú hafa sex ofnæmisvakar verið framleiddir í byggi og þessi aðferð verið prófuð á heilbrigðum hestum á Keldum með einum ofnæmisvaka og sýndu niðurstöður fram á að í kjölfar meðhöndlunar mældust sérvirk IgG ( IgG 1 og IgG 4/7 ) mótefni í sermi og munnvatni sem gátu að hluta til hindrað bindingu IgE við ofnæmisvakan [ 14 ] . Forrannsókn með einum vaka í samstarfi við Cornell háskóla í Ithaca í Bandaríkjunum er hafin . Fyrstu niðurstöður gefa til kynna aukningu á Th1 mótefnum og að svarinu sé því beint frá Th2 yfir á Th1 braut . Þessi aðferð verður útvíkkuð og prófuð á fleiri hestum með fleiri ofnæmisvökum .