Samkvæmt skýringum í greinargerð , sem fylgdi með frumvarpi sem síðar varð að lögum nr. 91 / 1991 um meðferð einkamála ( héreftir nefnd EML ) er gjafsókn samheiti fyrir „ aðstoð sem aðili getur leitað til að sækja hagsmuni sína eða verja þá í dómsmáli “ . Um gjafsókn og gjafvörn er fjallað í XX. kafla EML og þar , eins og í þessu svari , er orðið gjafsókn notað yfir bæði hugtökin . Dómsmálaráðherra veitir gjafsókn en þó aðeins ef gjafsóknarnefnd mæli með því , sbr. 4. mgr. 125. gr . EML . Umsókn um gjafsókn skal vera skrifleg og beint til dómsmálaráðherra , sbr. 3. mgr. greinarinnar . Í 126. gr . EML koma fram skilyrði fyrir veitingu gjafsóknar , en greinin hljómar svo : Gjafsókn verður aðeins veitt ef málstaður umsækjanda gefur nægilegt tilefni til málshöfðunar eða málsvarnar og öðru hvoru eftirfarandi skilyrða er að auki fullnægt : a . að efnahag umsækjanda sé þannig háttað að kostnaður af gæslu hagsmuna hans í máli yrði honum fyrirsjáanlega ofviða , en við mat á efnahag hans má eftir því sem á við einnig taka tillit til eigna og tekna maka hans eða sambýlismanns eða eigna og tekna foreldra hans ef hann er yngri en 18 ára , b . að úrlausn máls hafi verulega almenna þýðingu eða varði verulega miklu fyrir atvinnu , félagslega stöðu eða aðra einkahagi umsækjanda . Í 127. gr . EML fjallar um inntak gjafsóknar : Að því leyti sem hér er ekki mælt á annan veg skuldbindur gjafsókn ríkið til að greiða þann málskostnað sem gjafsóknarhafi hefur sjálfur af máli . Gjafsókn má þó takmarka þannig að hún nái aðeins til tiltekinna þátta málskostnaðar eða geti hæst numið tiltekinni fjárhæð . Samkvæmt þessu er gjafsókn fjárhagsleg aðstoð til gjafsóknarhafa og er þeirri aðstoð meðal annars ætlað að koma til móts við kostnað vegna málflutnings fyrir hönd gjafsóknarhafans og hinna ýmsu gjalda , sem hann þarf að standa skil á vegna málsins . Þess ber þó að geta að verði gjafsóknarhafi dæmdur til að greiða málskostnað gagnaðila síns vegna atvika sem koma fram í 130. og 131. gr . EML - til dæmis ef gjafsóknarhafinn tapar málinu - fellur sá kostnaður á hann sjálfan en greiðist ekki af ríkinu , sbr. 3. mgr. 128. gr . EML .