WOW air og forstjóri þess flugu hátt um nokkurra ára skeið og ætluðu sér að verða heimsmeistarar í flugrekstri . Draumurinn brotlenti harkalega í lok mars 2019 þegar flugfélagið fjólubláa fór í þrot , með þrjár milljónir króna inni á reikningum sínum . Kjarninn fer yfir helstu fréttamál ársins 2019 . WOW air og forstjóri þess flugu hátt um nokkurra ára skeið og ætluðu sér að verða heimsmeistarar í flugrekstri . Draumurinn brotlenti harkalega í lok mars 2019 þegar flugfélagið fjólubláa fór í þrot , með þrjár milljónir króna inni á reikningum sínum . Kjarninn fer yfir helstu fréttamál ársins 2019 . Í þessari kynningu komu fram nákvæmari upplýsingar um svarta fjárhagsstöðu WOW air en nokkru sinni höfðu verið birtar opinberlega , meðal annars að eiginfjárhlutfall félagsins hefði verið komið undir fimm prósent í júní 2018 . Yfirmaðurinn , rétt rúmlega þrítugur Svíi , svaraði því til að þar sem það væri tiltekið í skilmálum fjárfestakynningarinnar að hún væri trúnaðarmál þá væri ólöglegt að deila henni . Auk þess sagði hann að ef það væri skoðun ritstjórnar Kjarnans að WOW air væri kerfislega mikilvægt fyrirtæki , „ af hverju eruð þið þá viljandi og ólöglega að reyna að skaða fyrirtækið ? “ Fyrirtæki á barmi þess að falla Þessa daga , um miðjan ágúst 2018 , var að birtast mynd af WOW air sem hafði ekki birst áður , en margir höfðu óttast að væri raunveruleikinn . Leiðin út úr þeim vanda átti að vera skuldabréfaútboðið . Þar stóð til að selja skuldabréf fyrir að minnsta kosti 50 milljónir evra en helst fyrir 100 milljónir evra . Útboðið hafði verið lengi í undirbúningi þegar það varð skyndilega forsíðufrétt nær allra fjölmiðla á Íslandi . Auglýsing Þegar leið á útboðið varð mjög tvísýnt um hvort að takast myndi að ná lágmarksupphæðinni eða ekki . Íslenska ríkið taldi sig enn fremur ekki hafa neinar forsendur til að ganga inn í rekstur WOW air , þrátt fyrir mikinn þrýsting þar um . Og að morgni 28. mars 2019 fór félagið í þrot . Átti ekki fyrir skuldum um mitt ár 2018 Föstudaginn 16. ágúst 2019 héldu skiptastjórar þrotabús WOW air , Sveinn Andri Sveinsson og Þorsteinn Einarsson , fund með kröfuhöfum félagsins . Þá lá fyrir að kröfum upp á 151 milljarð króna hafði verið lýst í búið , þar af 138 milljarða króna kröfum sem teljast almennar . Eins og staðan var þá voru 1,1 milljarður króna á bankareikningum WOW air upp í þær kröfur . Það þýddi að 0,7 prósent er til upp í lýstar kröfur , sem þó á eftir að taka afstöðu til hvort að verði viðurkenndar eða ekki . Í skýrslu skiptastjóranna bst farið yfir hver raunveruleg staða mála var hjá WOW air þegar skellt var í lás með hvelli í lok mars . Þar var meðal annars opinberað að við gjaldþrot félagsins hafi verið um þrjár milljónir króna lausar til ráðstöfunar á bankareikningum WOW samstæðunnar . Til að setja þá tölu í samhengi má benda á að við gjaldþrot störfuðu alls 963 manns hjá WOW air . Lausafé samstæðunnar hefði ekki dugað til að greiða nema örfáum þeirra sem þar störfuðu laun í byrjun apríl 2019 . Þar var sú niðurstaða sett fram að WOW air hafi verið ógjaldfært í síðasta lagi um mitt ár 2018 . Það þýðir , samkvæmt lögfræðiorðabók Lagastofnunar Háskóla Íslands , að skuldari , í þessu tilfelli WOW air , geti ekki greitt gjaldfallnar skuldir sínar en hefur samt sem áður ekki verið úrskurðaður gjaldþrota . Í skýrslu skiptastjóranna segir að þeir telji „ óhjákvæmilegt að fram fari nánari greining á því hvenær WOW var sannarlega ógjaldfært . “ Skömmu eftir að skiptastjórar voru skipaðir yfir bú WOW air réðu þeir ráðgjafarfyrirtækið Deloitte til að vinna athugun á málefnum félagsins , fjármálum þess og ráðstöfunum fyrir þrot . Deloitte skilaði af sér ítarlegri skýrslu í lok júní síðastliðins og helstu niðurstöður hennar voru kynntar á kröfuhafafundinum í ágúst . Eftir skil á skýrslunni tóku skiptastjórar skýrslur af öllum stjórnarmönnum lykilstjórnendum og endurskoðanda WOW air . Þær fóru fram á tímabilinu 5. til 30. júlí . Mögulegar blekkingar í útboði Slík athugun skiptir meðal annars máli fyrir þá þátttakendur í skuldabréfaútboði WOW air sem fram fór í ágúst og september 2018 , sem telja sig hafa verið blekktir . Í skýrslunni sagði : „ Skiptastjórar telja vera til staðar vísbendingar um að upplýsingar og gögn um fjárhagsleg málefni félagsins , rekstur og efnahag og áætlanir , sem fjárfestakynning skuldabréfaútboðsins byggði á , hafi verið ófullnægjandi og ekki gefið raunsanna mynd af rekstri og efnahag WOW á þessum tíma , aukinheldur sem áætlanir hafi ekki verið raunhæfar . “ Það væri niðurstaða skiptastjóranna að þátttakendur í skuldabréfaútboðinu hafi verið blekktir . Þar var meðal annars vísað í að eigið fé WOW air hefði með réttu átt að vera neikvætt um mitt ár 2018 þegar farið var af stað með útboðið . Á endanum skreið heildarupphæðin yfir þá tölu , og endaði í 50,15 milljónum evra . Auglýsing Þar skipti aðkoma Arion banka , sem átti mikið undir sem lánveitandi WOW air , miklu máli . Í skýrslunni sagði að skömmu áður en að skuldabréfaútboðinu lauk hafi verið gert samkomulag milli WOW air og Arion banka um þátttöku bankans í útboðinu . Í samkomulaginu sagði : „ WOW leitaði til bankans og hefur óskað eftir því að bankinn taki þátt í skuldabréfaútboðinu fyrir því sem upp á vantar til að WOW nái fyrrgreindri lágmarksfjárhæð útboðsins . “ Í staðinn á bankinn kröfur vegna skuldabréfanna . Til viðbótar við uppgreiðslu yfirdráttarins fékk Arion banki , í kjölfar útboðsins , greidda þóknun vegna afléttingar á lánaskilmálum upp á 11,2 milljónir króna . Kröfuhafar WOW air sem Kjarninn ræddi við sögðust ekki hafa haft neinar upplýsingar um hvers eðlis aðkoma Arion banka var að skuldabréfaútboðinu í aðdraganda þess og fram að falli flugfélagsins . Þeir tortryggja einnig að þáverandi framkvæmdastjóri Fjárfestingafélagsins Títan , Ólafur Hrafn Höskuldsson , sem hélt utan um eign Skúla Mogensen í WOW air , sé sonur þáverandi bankastjóra Arion banka , Höskuldar Ólafssonar , sem hætti störfum í apríl 2019 , og töldu að þar hafi skapast hagsmunaárekstrar . Þeim áhyggjum var komið á framfæri við skiptastjóra þrotabúsins . Ólafur Hrafn starfar nú hjá Arion banka . Skiptastjórar þrotabús WOW air eru með það til skoðunar hvort að tilefni sé til að rifta greiðslum til ofangreindra þátttakenda í útboðinu . Þ.e. Arion banka , ALC og Avolon . „ Þá eru ýmis önnur atriði til skoðunar hjá skiptastjórum er tengjast fyrrgreindu skuldabréfaútboði , “ sagði í skýrslunni . Skúli Mogensen var eigandi og forstjóri WOW air . Mynd : WOW air . Þar var einnig greint frá því að í skilmálum skuldabréfaútboðsins sé tilgreint hvernig hafi átt að ráðstafa þeim fjármunum sem söfnuðust í því . Hluti , 7,5 milljónir evra , átti að fara á sérstakan vaxtareikning til að standa straum að vaxtagreiðslum af skuldabréfunum og afgangurinn inn á rekstrarreikning WOW air , að frádreginni þóknun Pareto . Þegar hefur verið höfðað riftunarmál vegna greiðslu á tæplega 108 milljón króna frá WOW air til Títan , félags Skúla Mogensen , sjö vikum fyrir gjaldþrot flugfélagsins . Það var gert 24. júlí síðastliðinn . Greiðslan byggði á því að sumarið 2018 , þegar staða WOW air var orðin mjög þröng , hafi WOW air keypt 60 prósent í félaginu Cargo Express af Títan á 2,1 milljarð króna . Kaupverðið var greitt að langmestu leyti með nýju hlutafé í WOW air sem bókfærðist þannig sem hlutafjáraukning , þrátt fyrir að ekkert nýtt hlutafé hafi komið inn í rekstur WOW air við hana . Skiptastjórar voru síðsumars með það til athugunar hvort að þetta hlutafé í Cargo Express hafi verið tekið yfir á of háu verði og „ því hafi ekki verið greitt að fullu fyrir hlutafé í WOW . Þessi viðskipti tengdra aðila sæta nánari skoðun skiptastjóra . “ Ef arðgreiðslan yrði hins vegar lægri en sú upphæð „ skyldi mismuninum umbreytt í hlutabréf í kaupanda handa seljanda . “ Þann 6. febrúar 2019 fékk WOW air greiddan 107,6 milljónir króna í arð frá Cargo Express . Þá skerti greiðslan greiðslugetu WOW og er það mat skiptastjóra að greiðslan hafi verið óvenjuleg eftir atvikum . “ Því hefur þrotabúið höfðað riftunarmál og vill endurheimta greiðsluna . Greiðsla ábyrgðargjalds Annað mál sem Deloitte vakti sérstaka athygli á eftir athugun sína var í tengslum við flugvélarnar TF-MOM , TF-DAD , TF-KID og TF-SON . Þær voru allar seldar til Air Canada um síðustu áramót . Í dag nemur sú upphæð um 1,3 milljarði króna . Auk þess greiddi WOW air mánaðarlegt ábyrgðargjald til Títan vegna leigu á vélunum . Auglýsing Hluta af þeim kröfum sem urðu til vegna þessa samnings voru nýttar til að greiða fyrir aukið hlutafé í WOW air . Niðurstaða Deloitte var að erfitt hafi verið að „ greina viðskiptalegar forsendur að baki svo hárri þóknun er WOW bar að greiða Títan fyrir kauprétti að flugvélum . “ Undir það tóku skiptastjórar WOW air í skýrslunni og þar kemur fram að málið sé til áframhaldandi skoðunar . Skúli hefur sagt að það sé ekki rétt að hann hafi fengið milljarða greiðslur út úr WOW air vegna sölu Títan á kaupréttunum , sem félagið hafi fengið frítt , til WOW air . „ WOW air seldi umræddar flugvélar til Air Canada gegn greiðslu í reiðufé og því augljóslega rangt að tala um að engin verðmæti hafi skapast eða átt sér stað , “ sagði Skúli í yfirlýsingu sem hann sendi frá sér í ágúst . Skúli segir að WOW hefði ekki átt að falla Þar sagði Skúli einnig að heildartap sitt og félaga í hans eigu vegna falls WOW air væri hátt í átta milljarðar króna . Það sé eðlilegt að rýna í og læra af vexti og falli WOW air . „ Í nóvember var Skúli aftur mættur á Facebook til að tjá sig um fall WOW air og sagði þá að það væri „ löngu orðið ljóst að það hefði verið mun hagkvæmari fyrir ríkið að koma að björgun WOW heldur en að leyfa því að falla . “ Hann benti á þau áhrif sem þrotið hafi haft á aukin útgjöld ríkissjóð í fjáraukalögum , þar sm greiðslur vegna atvinnuleysisbóta og í ábyrgðarsjóð launa átti að nema 7,6 milljörðum króna . Auglýsing „ Það var hörmulegt að horfa á WOW falla og allt okkar frábæra fólk missa vinnuna . Svo það sé sagt þá er ég ekki að kenna ríkinu um hvernig fór né að draga úr minni ábyrgð heldur aðeins að benda á þá staðreynd að það hefði verið mun skynsamlegra að tryggja áframhaldandi rekstur WOW öllum til hagsbóta , “ sagði Skúli . Tvö ný félög í farvatninu Það má segja að uppúr hræinu á WOW air hafi sprottið tveir nýir fuglar , sem hvorugum hefur tekist að hafa sig á loft . Annars vegar hefur bandaríska athafnakonan Michelle Bellerin , einnig þekkt sem Michelle Roosevelt Edwards , leitt bandarískt félag sem hefur keypt ákveðnar eignir WOW air , meðal annars vörumerkið , og boðað að flugfélagið verði endurreist . Á blaðamannafundi sem hún hélt á Grillinu á Hótel Sögu 6. september síðastliðinn sagði Bellerin að WOW air myndi hefja lágfargjaldaflugrekstur til Bandaríkjanna og Evrópu í október . Enn bolar ekkert á því . Play var kynnt með pompi og prakt í byrjun nóvember . Mynd : Bára Huld Beck Hinn fuglinn fékk nafnið Play . Að tilurð hans stóðu nokkrir fyrrverandi lykilstarfsmenn WOW air og viðskiptafélagar þeirra . Þann 5. nóvember kynnti hópurinn þetta nýja íslenska lágfargjaldarfélag með pompi og prakt og greindu frá því að einungis ætti eftir að hnýta nokkra lausa enda til að hefja það á flug . Sala á miðum átti að hefjast í nóvember . Kjarninn greindi frá því 8. nóvember síðastliðinn að áform Play gerðu ráð fyrir því að innan þriggja ára verði félagið komið með tíu flugvélar í rekstri og að verðmiðinn á félaginu , miðað við rekstrarhagnað fyrir fjármagnsliði og afskriftir ( EBIDT . ) upp á 100 milljónir Bandaríkjadala , eða um 12,5 milljarða króna , geti numið um 630 milljónum Bandaríkjadala , eða sem nemur um 78 milljörðum króna , í lok árs 2022 . Til samanburðar hefur Icelandair verið metið á rétt yfir 40 milljarða króna undanfarin misseri . Play hefur hins vegar gengið illa að ná í það hlutafé sem félagið þarf á að halda til að hefjast handa , en upphafleg viðskiptaáætlun stofnenda gekk út á að þeir myndu eiga 50 prósent í félaginu og fjárfestar sem myndu láta því í té 1,7 milljarð króna myndu fá 50 prósent . Ef það tækist myndi breskur sjóður auk þess lána 5,5 - 11 milljarða króna í verkefnið . Í byrjun desember var greint frá því að Play hefði ekki getað greitt laun fyrir nóvembermánuð og að stjórnendurnir væru nú að bjóðast til að minnka sinn hlut úr 50 prósent í 30 prósent . Þar stóðu mál síðast þegar af fréttist . Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar , stærstur hluti þeirra aðsendar greinar . Okkar tryggð er aðeins við lesendur . Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari .