Skaftárhlaupið 2018 var með stærra móti því þá rann úr báðum kötlunum , eystri og vestri . Myndin hér fyrir ofan er tekin við brúna yfir Eldvatnið hjá Ásum en myndin fyrir neðan er af þjóðveginum um Eldhraunið , við Dyngjurnar , þar sem flæddi yfir þjóðveginn . ( Ljósm. IH ) Skaftá rennur um Skaftárhrepp og setur mikinn svip á umhverfið . Áin á upptök sín í Skaftárjökli og er með lengstu ám landsins , 115 km frá upptökum til ósla . Frá árinu 1955 hafa orðið stór hlaup undan Skaftárjökli . Það hljóp úr báðum Skaftárkötlunum 2018 Skaftárhlaupið sem hófst í byrjun ágúst 2018 og stóð í rúma viku var óvenjulegt að því leyti að báðir Skaftárkatlarnir tæmdust og loka þurfti þjóðvegi 1 um tíma vegna þess að vatnið rann yfir þjóðveginn . Þetta hlaup sem byrjaði rólega varð eitt af þeim allra stærstu . Brúin yfir Eldvatnið við Ása skemmdist mikið 2015 og voru menn hræddir um hvað myndi gerast 2018 , var brúnni lokað um tíma en ekki lítur út fyrir að hún hafi skemmst meira . Haustið 2019 var svo lokið við nýja brú yfir Eldvatnið . Þjóðvegur 1 skemmdist allnokkuð við Dyngjurnar en þar rann vatn yfir veginn í tvo sólarhringa . Umferðinni var beint um Meðallandsveg sem er lítt til þess fallinn að taka við mikilli umferð ; vegurinn er mjög mjór , lítið upp byggður og illa við haldið . Skemmdir á túnum , mosa og grónu landi eru verulegar í þessu hlaupi og mikill jökulleir sem borist hefur um stórt svæði . Myndirnar segja meira en mörg orð . Við Dyngjurnar voru falleg , blágræn vötn í nokkra daga eftir að hlaupinu lauk . ( Ljósm. ABS ) Þjóðvegurinn fór undir vatn og var lokaður í tvo sólarhringa . Það hefur ekki gerst áður í hlaupum . ( Ljósm. IH ) Hundurinn fylgist með vatninu í Landbrotshólunum . Hraunið er orðið mettað af leir og vatnið stendur uppi löngu eftir að hlaupi er lokið . ( Ljósm. IH ) Blágrænt hlaupvatn í lautum í hrauninu er augnayndi . ( Ljósm. ABS ) Þessar myndir eru frá Skaftárdal . Fyrsta myndin sýnir brúna og veginn heim að Skaftárdal . Næsta mynd sýnir hvernig hlaupið leit út og þriðja myndin sýnir afleiðingarnar ; vegurinn er allur farinn en brúin stendur ein eftir . ( Myndirnar eru frá Sigurði Bergmann Jónassyni . ) Fjórða myndin sýnir leirinn sem er í landinu eftir að hlaupið sjatnar . Þegar er mikið af leir á fokstri segja menn að það sé mor í lofti . ( Ljósm. LM ) En hvað er það sem veldur Skaftárhlaupum ? Rennsli hennar nær þá 500 - 1.500 m 3 á sekúndu og vatnsmagnið nemur frá tuttugasta hluta úr rúmkílómetra til þriðjungs ( 50 - 50 gígalítrum ) . Jökulhlaupin hafa gengið yfir á 1 - 2 ára fresti frá árinu 1954 í 2 - 6 sólarhringa en eru líka þekkt fyrr á 20. öldinni . Frá því hlaupin hófust um miðja síðustu öld hafa þau verið nokkuð regluleg og heldur fjölgar þeim en hitt . Hlaupin verða oftast að sumri til og hefur síðustu ár hlaupið á hverju ári og stundum hefur jökulvatnið komið fram í Hverfisfljótið líka . Það er óvenjulegt að hlaupi úr báðum kötlunum í einu en sumarið 2010 komu tvö hlaup og var þá mikill atgangur og tilkomumikið að sjá . Á þurrviðrisdögum má oft sjá moldarstróka í Skaftáreldahrauninu á milli Ása og Hunkubakka . Stutt frá upptökum Skaftár , sunnan við Sveinstind , er geysilega mikill leir og tilkomumikið að sjá þegar hann þornar og verður eins og eyðimörk og svo er þar skemmtilegt leiksvæði fyrir káta krakka . Skaftárhlaupið 2015 var geysistórt Haustið 2015 var Skaftárhlaup sem var með því allra stærsta sem menn hafa séð . 1 . Gljúfrið við Ása í Skaftárhlaupinu 2015 ( Ljósm. Íbí ) 2 . Ofan brúna við Ása ( Ljósm. Íbí ) 3 . Gljúfrið eins og það var í júlí 2017 en það grófst mikið úr því í hlaupinu 2015 ( Ljósm. LM ) 4 . Ofan við brúna hjá Ásum á góðviðrisdegi í júli 2017 ( Ljósm. LM ) Þessar myndir eru allar af hlaupinu 2015 . 1 . Vatnsflaumurinn sunnan við bæinn í Ytir-Ásum ( Ljósm. Íbí ) 2 . Tjaldstæðinu í Hrífunesi . Aðstöðuhúsið er úti í vatninu ( Ljósm. Íbí ) 3 . Skaftá við Uxatind ( Ljósm. Íbí ) 4 . Við Dalbæjarstapa og sést vel hversu mikill leir er í vatninu ( Ljósm. Íbí ) Brúin skemmdist ! Á myndinni hér fyrir neðan sést hvernig undirstöður brúarinnar stóðu út úr landinu eftir hlaupi 2015 . Við hliðina er brúin við Stóra-Hvamm sem stendur enn . ( Ljósm. Íbí ) Brúin sem var byggð 1965 brotnaði tveimur árum síðar . Brúin var byggð með einum náttúrulegum stöpli undir miðju sem menn héldu að væri klettur en reyndist hrauneyja . ( Ljósmyndirnar eru frá Sigrúnu Gísladóttur á Flögu ) . En þar voru allar uppfyllingar á bak og burt og sýnilegt að þetta hlaup var með þeim allra stærstu sem komið höfðu . Þriðja brúin á þessum stað var svo byggð á stálbitum með skástífum og var hún eitt haf . ” [ 2 ] Brúin yfir Eldvatnið við Ása sem var byggð 1968 er því fjórða brúin á þessum stað . Brúin skemmdist mikið 2015 og var fljótlega ákveðið að beina umferð stærri farartækja yfir Hólmsá hjá Hrífunesi en nýta þessa brú áfram fyrir minni bíla . Strax eftir hlaupið var farið að huga að góðu brúarstæði fyrir nýja brú og má sjá mynd af framkvæmdunum í júlí 2019 hér fyrir neðan . Brúin er glæsilegt mannvirki og í október 2019 var hleypt umferð yfir brúna yfir Ása-Eldvatnið .