Uppeldi og menntun - 16.02.2007 , Blaðsíða 29 29 Uppeldi og menntun 16. árgangur 2. hefti , 2007 ANNA ÞÓRA BALDURSDÓTT IR VALGERÐUR MAGNÚSDÓTTIR Jákvætt starfsumhverfi kennara ? aukin vinnugleði Greinin er önnur í röð þriggja greina um niðurstöður rannsóknar á starfsumhverfi kennara og líðan í starfi . Byggt er á kenningum Leiter og Maslach ( 2000 ) um kulnun og vinnugleði sem tvískauta vídd . Stuðst er við líkan þeirra fyrir úttektir á starfsumhverfi og spurningalista til að leita þeirra þátta sem viðhalda vinnugleði og koma í veg fyrir kulnun . Helstu niðurstöður eru þær að úttektarþættirnir spá misvel fyrir um kulnun og vinnugleði . Kennurum finnst vinnuálag vera umtalsvert og meirihluta þeirra finnst skilgreindur vinnu - tími ekki duga til að sinna starfinu . Daglegur undirbúningstími er mismikill , allt frá einni upp í sjö klukkustundir , en algengast er að hann sé þrjár til fjórar klukkustundir . Um helmingi svarenda líst illa á fastari vinnutíma í skólanum . Niðurstöður gefa vísbendingar um að góð samskipti , virk umbun , hóflegt vinnuálag og samsvörun í gildismati skóla og kennara stuðli að góðu starfsumhverfi . Settar eru fram tillögur um hvernig niðurstöðurnar geti komið að gagni . STARFSUMHVERFI Þessi grein er önnur í röð þriggja greina um niðurstöður rannsóknar á starfsumhverfi kennara og líðan þeirra í starfi sem höfundar gerðu árið 2005 . Fyrsta greinin birtist í tímaritinu Uppeldi og menntun , 16. árgangi , 1. hefti 2007 . Greinin fjallar um ákveðna þætti í tengslum starfsmanns og starfs og einnig eru hugtökin kulnun og vinnugleði tengd við ákveðnar aðstæður í starfsumhverfinu . Byggt er á líkani Leiter og Maslach ( 2000 ) um þætti í starfsumhverfi og stjórnun vinnustaða . Hér er greint frá hluta af niðurstöðum rannsóknarinnar og skoðaðir sex þættir í almennu starfsumhverfi og fimm þættir sem lúta að stjórnun . Sagt er frá að - ferð rannsóknarinnar , söfnun og greiningu gagna . Þá er fjallað nánar um spurningar rannsakenda sjálfra um vinnutíma . Að lokum er gerð grein fyrir nokkrum niðurstöð - um og þær ræddar . Skipulag starfsumhverfis hefur mikil áhrif á það hvernig starfsmenn geta sinnt starfi sínu , samskipti þeirra í milli og viðhorf þeirra í garð vinnustaðarins ( Leiter og Maslach , 2000 ) . Vinnustaðurinn þarf því að skapa starfsmönnum sínum gott umhverfi til að þeim líði vel og geti sinnt verkefnum sínum eins og til er ætlast .