Þriðjudagur 18. janúar 1955 — ÞJÓÐVIXJINN — ( T. • - - ...... _ . , Málfríður Einarsdóttir : Fróðleilts fii & ttir f ró KINS Um Kínverjana lærðum við ekkert í æsku , nema það að þeir hefðu langar neglur í skrautlegum slíðrum , langa fléttu svarta í hnakkanum , en nauðrakaðir að öðru leyti , og drykkju te úr postulínsbollum , gengju í síðklæðum , reyktu ópíum , væru vísast vondir menn , en dönskum börnum var þó enn minna kennt um þessa fjarlægu þjóð , hún var sögð vera iymskir menn sem lædd - ust aftan að óvini sínum á laumuskóm til þess að stinga þá í bakið , og þetta stóð í skólabók barnanna . Gömul kona sagði mér í barnæsku minni að enginn vissi neitt um Kína , því að enginn hefði kom - ið þangað , En nú er öldin önnur . Ótal - margir'hafa komið til Kína og nú veit heimurinn ósköpin öll um þetta fjarlæga land . Hér koma nokkrir fróðleiksþættir til gamans , sem við höfum ekki fyrr heyrt . Allt að þvi þúsund ár - um áður en sett var á stofn Alþingi á Islandi , voru vísinda - menn hvaðanæva af Kínaveldi kvaddir saman til ráðstefnu , og komu þúsund sérfræðingar saman á ráðstefnu þessa , voru sumir stjömufræðingar , aðrir stærðfræðingar , sumir tónlist - arfræðingar , enn aðrir læknar en s " umir sagnfræðingar . Við höfum lesið um kaþólsk - ar kirkjur , sem voru marga tugi ára í smíðum , eða lengur , en Kínverjar eiga sér mann - virki , sem unnið var að í tíu aldír , það er skipaskurður , og verður hans minnzt síðar . Fyrir tvö þúsund árum var hið kínverska ríki komið á svo fastan fót , að boðin voru út ríkislán með afarlágum vöxt - um , rikisskuldabréf voru gef - in út og niðurníddar jarðir teknar eignarnámi og þeim skipt . Maður nokkur , Joseph Need - ham að nafni og lífefnafræð - ingur að menntun , hefur nú á prjónunum afarstórt rit um Kína , samið af gríðarlegum lærdómi , og er þetta einkum menningarsaga landsins , og eykur hún óhemju við þekking - * una á þessu afarforna ríki . Dr. Needham hefur lengi unnið að bók sinni , og hefur hann ferðazt um landið þvert og endilangt til að viða að sér fróðleik , skoðað hellana frægu , rannsakað ótal bókasöfn , bæði í klaustrum og í einstakra manna eigu , að þessu hefur hann unnið í tuttugu ár . Eftir heimkomu hans hafa honum verið send frá Kína kynstur af merkilegum gögnum , m. a . al - fræðiorðabók í 1700 bindum ! Hann hefur fært sönnur á það svo að óhrekjanlegt er , að Kína hafi verið hið mesta fremdar - og forustuland um þúsundir ára , eða a . m. k . síð - ustu 3000 árin . Kínverski múrinn er hin langstærsta bygging sem sögur fara af . I hann hafa farið á - móta margir múrsteinar og í allar byggingar í Englandi sam - anlagt , og hann var 3000 km að lengd og þó ríflega það , 10 m á hæð og álíka breiður að neðan . Á honum voru 20 000 < s > varðturnar , og mætti ætla að ekki hefði verið heiglum hent að komast yfir hann . Samt dugði hann ekki betur en svo , að ránsflokkar að norðan kom - ust yfir hann oftsinnis , og nú hirðir enginn framar um að halda honum við . Hann var byggður á 15 ár - um , 219 — 204 f. Kr. , en raunar var búið að byggja alllanga kafla og höfðu það látið gera ýmsir smákóngar , sem reðu fyrir landskikum þarnar norð - ur frá . En keisari nokkur að nafni Chin Shih Huang Ti á - formaði að láta byggja það sem á vantaði til þess að þessi girðing gegn þjófum yrði sam - felld , og hlaut hann mikla frægð af því . En þó að girðingin ætti e. t . v . fyrst og fremst að vera vörn gegn þjófum , var henni annað hlutverk ætlað , sem sé að varna Kínverjum sjálfum að sleppa út úr landinu , og ennfremur að forða þeim frá kynblöndun við „ villifólkið " sem byggði steppurnar -fyrir norðan . Keisari þessi lifði það ekki að sjá verk þetta leitt til lykta , hann dó nokkrum árum áður , og kínverskir sagnaritarar hafa löngum verið orðfáir um þennan mann og kalla að hann hafi verið „ mjónefja , píreyg - ur , haft dúfubrjóst , úlfsrödd og tígrishjarta " . En dugnaður hans verður ekki dreginn í efa , og sagt er að hann hafi lesið 120 pund af skýrslum á degi hverjum . En af því hefur hann hlotið harðan dóm , að hann lét brenna allar kínverskar bækur , nema skjalasafn ríkis - ins . Og þá er lærðu mennirn - ir ypptu mótmælum , gerði hann sér lítið fyrir og lét grafa þá lifandi 500 að tölu . Girðing þessi er þó smá - smíði móts við „ keisaraskurð - inn " Yun Ho , sem lengi hef - ur verið samgönguæð milli Suður - og Norður-Kína . Skurð - urð þessi tengir stórárnar Gulá og . Bláá , en nú er svo komið fyrir alllöngu , að fáir vita annað en að skurður þessi sé sjálfur á . -Ef útlendingar spyrja um skurðinn , er þeim sagt að hann sé ekki til , en raunar er hann 1600 km að lengd , eða álíka og Noi-egur er frá norðri til suðurs . Sá keisari hét Yang Ti sem hóf að byggja skurðinn fyrir 2500 árum , í þeim tilgangi að unnt yrði að flytja matvæli frá hinu suðlæga Kína til hins norðlæga . Keisarinn hafði að - setur norðan til ( líklega í Pek - ing ) , en í hinum suðlægari héruðum var slík gnótt mat - væla framleidd , að nauðsyn þótti á samgöngubótum til að koma þeim á markaðinn í hin - um hrjóstugri löndum . Ekki var þetta verk tekið út með sitjandi sældinni . Það tók 1000 ár að grafa skurð - inn . Öld fram af öld voru kvaddir til að stjórna verk - ihu hálærðir menn , verkfræð - ingar ef svo mætti segja , og fyrst voru fengnir til þess 5.5 millj. verkamanna á aldrin - um 15 til 50 ára , en verkstjór - arnir voru 50000 og voru þeir úr hermannastétt . Fimmta hver fjölskylda var skylduð til að sjá þessum her manna fyrir þörfum þeirra , og lágu harðar Mynd úr musterishellunum í Túnhúang , frá sjöundu öld : DráttarJáqrlar . refsingar við að þverskallast við því . Af þessum hópi er álitið að tvær milljónir hafi látið lífið , en ekki þótti það umtalsvert . Og allar aldir síð - an hefur þurft að kveðja fjölda manns til þess á hverju ári , að halda skurðunum við . Þessi ráðstöfun hafði ein , - kennileg áhrif á matarhætti Kínverja . Það tók auðvitað langan tíma að flytja rísinn um þessa löngu leið og gat viljað til að hann væri byrj - aður að mygla , þegar hann kom til ákvörðunarstaðarins . Og nú er svo komið að sá rís þykir beztur í Kina sem mygl - aC' . : r er og forn . Auðvitað eru í Kína fjölda - mörg önnur mannvirki , sem vert er að minnast á , þó að það verði ekki gert hér . Kín - verjar hafa frá fornu fari ver - ið miklir meistarar í vatna - virkjunum . skurðum , áveitum og stiflum , stórfljótið Bláá hefur ætíð verið erfitt viður - eignar . Einn af keisurum Ming - ættarinnar ( sem ríkti frá 14. öld til 17. aldar ) lét efna til mikillar alfræðiorðabókar í Kína . Við þekkjum alfræði - bækur í tuttugu bindum og finnst okkur það nóg , en hin kínverska átti að vera í 11.095 bindum . Ótalmargir lærðir menn voru kvaddir til verks - ins , og var unnið að þessu verki af miklu kappi og því var lokið á furðulega skömm - um tíma , fjórum árum ( 1403 — 1407 ) . Því miður brann mikill hluti bókanna í Boxaraupp - reisninni árið 1901 , og náðust ekki úr eldinum nema 370 bindi , og eru þau til á við og dreif í bókasöfnum í mörgum löndum . I Cambridge eru tii tvö bíndi um stærðfræði og hefur dr. Needham athugað þau gaumgæfilega . Ríkisstjórnartími Mingætt - arinnar ( 1368 — 1644 ) varð ann - ars mikill blómatími . Embætt - ismenn keisarastjórnarinnar voru 180 000 að tölu , og voru þeir flestir geldingar , og höfðu mikil völd , en til þess var það gert , að völdin gætu ekki gengið að erfðum og síður væri hætta á að steypt yrði undan keisaranum . Lengi var það að Kínverjar þorðu ekki að sigla langt út á Kyrrahafið , því þeim var kennt að þar væri illum forynjum að mæta . En á þessum öldura voru samt farnir margir leið - angrar út á hafið og mikil þekking vannst . Frá vísindaafrekum Kínverja á þessum öldum verður sagt í annarri grein og frá heim - speki þeirra . Tíminn lítur Suður - ameríku hýru auga Nú um nokkurt skeið hefur Tíminn líkt Ihaldinu við fas - istaflokka Suðurameríku og fært að þwi gild rök að auð - mennirnir líti þangað til fyr - irmyndar og vilji óðfúsir hirða hér öll völd þótt þeir hafi mikinn minnihluta atkvæða á bak við sig . En nú er komið í ljós að það eru fleiri sem líta hýrum augum til Suður - ameriku og vilja gjarnan hirða völdin þótt þeir séu í minnihluta . Tíminn sjálfur kemst þannig að orði í fyrra - dag : „ 1 seinustu þingkosningum fengu Framsóknarflokkurinn , Alþýðuflokkurinn og Þjóð - varnarflokkurinn 24 þingsæti , en 27 þingsæti þarf til að mynda þingmeirihluta . Ef Framsóknarflokkurinn hefði til viðbótar unnið Vestur - Skaftafellssýslu , Barðastrand - arsýslu og annað sætið í Eyja - firði , hefði þessu marki verið náð . Til þess að ná því marki þurfti hann 30 atkv. í Vestur - Skaftafellssýslu , 50 atkv. í Barðastrandarsýslu og 274 atkv. í Eyjaf jarðarsýslu . Sam - tals eru þetta 354 atkv . Raun - ar hefðu nægt 177 atkv. , ef þau hefðu verið öll-runnin frá Sjálfstæðisflokknum . — Ef Framsóknarflokkurinn hefði svo jafnframt fengið 107 at - kvæðum meira í Reykjavík eða 54 atkv. frá Þjóðvarnar - flokknum , hefðu Framsóknar - menn og Alþýðuflokkurinn fengið saman þingmeirihluta " . Þetta eru alveg hliðstæðir útreikningar þeim sem Morg - unblaðið hefur verið að flíka um möguleika Ihaldsins til að hirða meirihluta á þingi , þrátt fyrir minnithluta at - kvæða . Hugarfarið að baki er alveg hið sama : fullkomia fyrirlitning á lýðræði því sem stjórnarflokkarnir þykjast þó vegsama í orði . „ Hugsjónirn - ar " eru við það bundnar að reikna út á pappír hvfirnig hægt sé að hremma meiri - hluta á þingi , þótt mikili minnihluti þjóðarinnar væri í andstöðu . Tíminn er svo ósvífinn að nefna „ vinstri stjórn " i sam - bandi við þessar ofbeldisvonir . Aðstandendur blaðsins mega þó vita það að vinstri stjórn verður því aðeins mynduð að vinstrisinnaðir kjósendur — ¦ sem eru í meirihluta með > þijóðini — standi bak við ha ^ la og styðji hana . Slík stjórn getur því aðeins starf - að að gagni að verklýðshreyf - ingin efli hana til fram - kvæmda , að valdi verklýðs - hreyfingarinnar sé beitt gegtu fjárgróðakjíku íhaldsins . Ali - ar aðrar bollaleggingar eru aðeins hundakúnstir — þótt þær geri það gagn að sýna hversu yfirskin lýðræðisins er næfurþunnt á ýmsum ráða - mönnum Framsóknar .