MORGUNBLAÐIÐ , FIMMTUDAGUR 5. DES. 196 « 23 — Erlent yfirlit Framhald af bls. 17 sovézk íhlutun í Rúmeniu , Júgó - slavíu eða Austurríki yrði tal - in jafngilda ógnun við öryggi vesturveldanna og Atlantshafs - bandaJagsins , og var þannig hinni svokölluðu Brezhnev - kenningu þess efnis , að Rúss - ar hafi rétt til íhlutunar í inn - anríkismálum annarra sósíalista - landa , svarað með nýrri Rusk - kenningu . Hins vegar er margt á huldu um yfirlýsingu Rusks , því að hann talaði á lokuðum fundi . Yfirlýsingin hefur ekki verið birt opinberiega , og opin - berir talsmenn í Washington hafa neitað að ræða um hana . í lokayfirlýsingu NATO-fundar - ins var ekkert land nefnt með mafni og aðeins sagt , að hvers konar rússnesk íhlutun , sem hefði bein eða óbein áhrif á á - standið í Evrópu eða á Miðjarð - arhafi , niundi hafa í för með sér alvarlegt hættuástand í heim HAGSMUNASVÆ 3M Almennt er talið , að þegjandi samkomulag sé með Bandaríkja - mönnum og Rússum um hags - munasvæði í Evrópu , þótt því hafi verið harðlega neitað . Þess vegna hefur því verið haldið fram , að yfirlýsing Rusks á ráð - herrafundinum í Briissel og jafn - vel lokayfirlýsing fundarins feli í sér greinilega útfærslu á ör - yggishagsmunum NATO í Ev - rópu . Þess vegna er sú spurn - ing orðin aðkallandi , hve langt Bandaríkjamenn eru reiðubúnir að ganga í Mið - og Austur-Ev - rópiu . Austurríki er hlutlaust land isaimikvaeimt stór - veldasamningnum frá 1955 , og vesturveldin hafa ótvíræðar skuldbindingar þar . Aftur á móti eru Júgóslavar óháðir valda - Ibl'ökkum , en Rúmenar eru í Varsjárbandalaginu , í nábýU við Rússa og ótvírætt á þeirra á - hrifasvæði . Rúmenar eru því í mestri hættu . Samkvæmt ummælum Rusksá Brussel-fundinum líta Banda - ríkjamenn svo á , að Júgóslavía og Austurríki séu á svokölluðu „ gráu svæði " , þar sem Banda - ríkjamenn hafi hagsmuna að gæta þótt hér sé ekki um beint áhrifasvæði að ræða . Nú hefur Tito forseti hins vegar afþakk - að aðstoð frá Bandaríkjunum og vísað kenningu Rusks á bug á þeirri forsendu að Júgóslavar viðurkenni engin áhrifasvæði . Ef til vill telur hann að hættan á sovézkri árás hafi dvínað en hann neitaði því að hann hefði fengið tryggingu frá Rússum fyr ir því , að þeir mundu ekki ráð - ast á landið . Hvað sem því líð - ur hefur það alltaf verið stefna Titos að vega salt milli stór - veidanna til að tryggja sér sem mest svigrúm og honum hefur augsýnilega þótt ástæða ti'l að taka fram að hann vilji ekki verða háður Bandaríkjamönn - um um of . Daginn áður hafði hann gagnrýnt Rússa fyrir inn - rásina í Tékkóslóvakíu og hald - ið fram sjálfstæði Júgóslavíu . Gjaldeyrismáíin auka á miskllb GJALDEYRISKREPPAN hefur aukið áhrif Vestur-Þjóðverja í Evrópu á kostnað Frakka . Venjulega hafa Vestur-Þjóðverj ar orðið að láta undan kröfum bandamanna sinna , en að þes'su sinni tókst þeim að standa gegn sameiginlegum þrýstingi Banda - ríkjamanna , Breta og Frakka . Orsakanna er að sjálfsögðu að leita í innanríkismálum : útflutn - ingur vissra iðngreina hefði orð - ið fyrir áfalli , ef gengið hefði verið að kröfunum , og landbún - aðurinn hef ði komizt í hættu . En einnig hefur vestur-þýzkum ráða mönnum þótt nóg komið af til - slökunum af þeirra hendi og tími til kominn að aðrar þjóð - ir tækju afleiðingunum af eig - in erfiðleikum . Aukin áhrif Vestur-Þjóðverja eru þó ef til vill meiri í orði en á borði . Fjárhagsaðstaða þeirra er sterk , en skráning þýzka marksins er ef til vill fyrst og fremst röng vegna þess , að hún er frá þeim tíma , þegar efna - hagur landsins var í rúst eftir sityrjöldina . Risastökk þeirra í efnahagsmálum var rétt í þann mund að hefjast og efnahagur annarra Ianda , sem þeir hafa síð an farið fram úr , stóð þá traust - ari fótum . Nú eru Vestur-Þjóð - verjar stórveldi í efnahagsmál - um , tækni og hermálum . En póli - tísk áhrif þeirra hafa ekki auk - izt jafnmikið hinum efnahags - legu áhrifum , þótt styrkur þeirra hafi aukizt í réttu hlut - falli við aukna erfiðleika Frakka og Breta . HAÐIR BANDAMÖNNUM Aðstaða Vestur-Þjóðverja ger ir hins vegar að verkum , að þeir eru jafnháðir bandamönnum sín um í utanríkismálum sem fyrr . Þeir standa jafnveikum fótum í utanríkismálum og þeir standa sterkum fótum í efnahagsmálum . Þar við bætist einnig það mót - vægi , sem Sovétríkin og fylgi - ríki þeirra í Austur-Evrópu mynda . Þessi aðstaða Vestur - Þjóðverja kemur greinilega í Ijós , ef þeir undirrita samning - inn um bann við frekari út - breiðslu kjarnorkuvopna eins og allt bendir til að þeir geri . Sá samningur beindist upphaflega fyrst og fremst gegn því , að Vest ur-Þjóðverjar fengju umráð yf - ir kjarnorkuvopnum . Það hefur hvorki farið fram hjá Bretum né Frökkum , að á - hrif Vestur-Þjóðverja hafa auk - izt og að þeir hafa sýnt að þeir eru reiðubúnir að beita áhrifa - mætti sínum . En engin ástæða er til að ætla annað en að vest - ur-þýzkir leiðtogar geri sér grein fyrir því hve háðir þeir eru samvinnu við bandamenn sína og aðra . Raunar bendir margt til þess að þegar kritur sá , sem nú er kominn upp , hverf ur úr sögunni muni Vestur-Þjóð verjar beita sér fyrir því , að tek ið verði upp umfangsmeira sam - starf en nú á sér st'að , bæði í gjaldeyrismálunum , innan Efna - hagsbandálagsins og NATO og í afstöðunni til Austur-Evrópu . AUKIN SUNDRUNG Slík samvinna hefur hins veg - ar strandað á andúð Breta og Frakka og nú eru þeir fullir tor - tryggni í garð Vestur-Þjóðverja svo að þessar ráðagerðir eru varla tímabærar lengur . Deilan um gjaldeyrismálin hefur haft splundrandi áhrif um sama leyti og samstaða hefur náðst um að blása nýju lífi í NATO . Þessi deila heldur áreiðanlega áfram á næstu mánuðum svo að horf - ur eru á aukinni misklíð , sem kemur niður á samvinnu vest - rænna ríkja . Svo getur farið , að ekkert verði úr ráðagerðum um að aðildarlönd NATO auki fram ' lög til varnarmála . Möguleikar Breta'á inngöngu í Efnahagsbandalagið hafa sjald an verið minni , og margt bendir til þess að þeir muni halla sér meir að Bandaríkjamönnum og fjarlægjast þar með Evrópu . De Gaulle mun seint gleyma yfirlýs ingu Strauss , fjármálaráðherra Vestur-Þjóðverja , um gengisfell ingu frankans og getur reynt að koma fram hefndum , en þá yrði hann að tryggja sér sam - vinnu Bandaríkjamanna . Sam - búð Frakka og Bandaríkja - manna kann því að batna , og það er raunar eitt af baráttu - málum Richard Nixons . Öryggisbelti — stourabelti fyrir raflínur og síma til afgreiðslu nú þegar . STEFÁN PÁLSSON , söðlasmiður Faxatúni 9 , Garðahreppi , sími 51559 . Hefi kaupendur að 150 — 200 ferrn . rúmlesta stálfiskiskipi . SVERRIR HERMANNSSON , Skólavörðustíg 30 , sími 20625 , kvöldsímar 32842 , 24515 . SPILAKVOLD Sjálfstæðisfélaganna í Hafnarfirði verður í kvöld , fimmtud. 5. des. kl. 20.30 í Sjálfstæðishúsinu . Góð kvöldverðlaun . — Kaffiveitingar . NEFNDIN . ÚTGERÐIN HeildarsfldaraflÍTin uim manaðamót - in ágúst-sept . 41.204 þús lestir ( 5 ) . Síldarsölur ísl. báta í V-Þýzka - landi fyrir 23.3 millj. kr. ( 8 ) . Fyrsta soltunarsíldin kemur til Seyðisfjarðar ( 10 ) . Togarinn Víkingur kenvur með góða , ísvarða sild ( 11 ) . Heildarsíldaraflinn 4S . 6 þus . lestir um miðjan miánuðtan ( 10 ) . Togarar BÚR munu landa afla sin - um til vinnslu heima ( 20 ) . Heiidarsíldara'flinn 54.2 þús. lestir 23. sept. ( 26 ) . Saltað aí full'Um kraifti á Raufar - höfn og Seyðisfirði ( 26 ) . Heildarsöltun rúmlega 71 þús. tunnur ( 27 ) . Togarar F.Í.B. hafa mest landað heima í sumar ( 27 ) . VEÐUR OG FÆRD . Yfir 18 stiga hiti dag eftir dag ( 12 ) . FRAMKVÆMDIR . Laxastigi gerður 1 Laugardalsá ( 3 ) . Fullkomin blindlenidingairtæki sett upp i Reykjavik ( 5 ) . Ferðafélagsskáli vigður á Sprengi - sandaleið ( 8 ) . Eldey KE 37 , nýtt 370 smalesta stál - skip frá Stálvik , afhen / t eigendum ( 10 ) . Álverksmiðjan fullbyggð á þremur árum í stað sex . Viðræður i Sviss ( 12 ) . Hafin bygging á dvalarh'eimili aldr - aðra í Borgarnesi ( 18 ) . Sjálfsbjörg á Aikureyrir stofnar piastverksmiðju ( 14 ) . í ráði að smíða skutttogara hjá skipasm'íðastöð Þorgeirs og Ellerts á Akranesi ( 14 ) . Ákveðið að Aðalverktakar annist gerð Vesturlandsvegar ( 17 ) . Hús reist og gert fokholt á þremur dögum ( 21 ) . Skurðloaknisdeild Borgarspítalans tekin Ul starfa ( 21 ) . Ákveðið að Brúfelisvirkjun verði nú sa'tnifelM ( 22 ) . Nv endurvarpsstöð sjónvarpsins á Skálafelli risin ( 25 ) . Hafnargarður stæklkaður og stíffla gerð fyrir vatnsveitu á Akranesi ( 25 ) . MENN OG MÁLEFNI Jón Sigvaldason , sendiherra Kana - da hér á landi , kveður ( 5 ) . Stóll eftir G-unnar Magnússon hlýt - ur viðurkenningu lceland Review ( 5 ) . Sadruddin Aga Kahn , forstjóri Flóttamannalhjálpar SÞ , í heimisókn ( 7 ) . Björgvln Bjarnason , syslumaðu . - , skipaður bæjarfógeti á ísafirði ( 7 ) . Lárus Sigurbjörnsson kjörinn heið - ursfélagi Leikfélags Reykjavíkur ( 8 ) . Þór Magnússon settur þjóðminja - vörður ( 11 ) . Þrír nýir sveitarstjórar : Húnbogi Þorsteinsson í Borgarnesi , Sigurður Pálsson í Stykkishólmi og Þorkell Gíslason í Bolungarvík ( 18 ) . Fyrsti ríkisráðsfundur í embættis - tíð herra Kristjáns Eldjárns haldinn ( 24 ) . Fjölnir Stefánsson ráðinn skólastjóri Tónllstarskóla Kópavogs ( 28 ) . Jón Þórarinsson ráðinn diagskrár - stjóri Sjónvarpsins ( 28 ) . Fjórir rithöfunidar , Guðmundur Daníelsson , Guðbergur Bergsson , Svava Jalkobsdóttir og Jóhannes úr Kötlum , hljoía viðurkennimgarstyrk úr Rithöfundasjóði íslands ( 29 ) . FÉLAGSMÁL . Guðfinna Ragnarsdóttir kjörin for - maður Sambands ísl. stildenta er - lendis ( 1 ) . Þing Stéttarsambands bænda hald - ið á Skógum ( 1 , 3,4 ) . Fulltrúar stiórnmálaflokikanna hefja viðræður um honfur í efnahagsmál - um og nauðsynleg úrræði ( 3,4 ) . Alþýðubandalagið á Vestfjörðum klofið ( 10 ) . Kaupstefna , „ íslenzkur iðnaður 1968 " , hjaidin í Reykjavik ( 11 ) . Mikið um uppsagnir á vinnuimark - aðinum ( 12 ) . Arinbjörn Kolbeinsson endurkjör - inn formaður Félags ísl. bifreiðaeig - enda ( 13 ) . Einar Hannesson endurkjörinn for - maður ÍÚT ( 13 ) . 18,3 millj. kr. greiddar í atvinnu - leysisbætur það sem af er árinu ( 14 ) . Arngrímur Jónsson , skolastjóri , kos - inn formaður Kjördæmaráðs Sjallf - stæðisflokksins á Vestfjörðum ( 18 ) . Gísli Ólafsson kosinn forseti Bridge - sambands íslands ( 18 ) . Birgir Stefánsson , Reyðarfirði , end - urkjörinn formaður Banidaiags ísl. leikfélaga ( 10 ) . 5230 börn i umferðarskólanum ,, Ungir vegfarendur " ( 20 ) . Griklklandshreyfing stofnuð . For - maður Sigurður A. Magnússon ( 21 ) . Sr . Sigmar Torfason kosinn for ~ maður Prestaifétegs AusturliiíKls ( 21 ) . Aðalfundur Skógræíktarfélags ís - lands haldinn að Hallormsstað ( 22 ) . Stofnun Sambands íslenzkra verk - taka ákveðin ( 22 ) . Jón Sigurðsson endurkjörinn for - maður Sjómannasambands íslands ( 24 ) . Steingrimur Blöndal kosinn for - maður SUS á Norðurlandi ( 27 ) . Aukaþing SUS haldið I Reykjavik ( 28 ) . Ráðstefna atvinnurekenda og laun - þega í söni'U iðngreinum haldin ( 28 ) . BÓKMENNTIR OG LISTIR . „ Klagen i Jorden " , úrval ljóða eftir Matthías Johannessen í danskri þýð - ingu ( 5,17 ) . Sinfóníuhljómsveitin Ieikur i Vest - mannaeyjum ( 7 ) . Myndlistarskólinn heldur útisýn - ingu á Sikólavörðuholti ( 10 ) . Ljóð sex íslenzkra skálda þýdd á serbókróatisku ( 12 ) . Snjólaug Sigurðsson , vestur-islenzk Iista'kóna , í heimsókn ( 13 ) . Yfirlitssýning á verkum Jóns Stef - ánssonar ( 13 , 21 ) . Ingi Hrafn Hauksson sel'ur lista - verk til Sviþjóðar fyrlr 60 þús. kr. ( 10 ) . Sverre Bruland stjómar fyrstu fimm tónleikum Sinfóniuhljómsveitar innar ( 21 ) . Leikfélag Reykj'avikur sýnir „ Mann og konu " , eftir Jón Thoroddsen ( 21 ) . Obernkirehen-barnakórinn syngur í Þjóðleikhúsinu ( 22 ) . Þjóðleikhúsið sv-nir „ Fyrirheitið " , eftir Alexander Arbuzov ( 25 ) . Magnús Á. Árnason opnar malverka sýningu ( 28 ) . SLYSFARIR OG SKAÐAR . Togarinn Surprise GK 4 strandar á Landeyjarsandi ( 6 ) . Frystur fiskur skemmist i lest I Brúarfoss ( 8 ) . Vélbáturinn Faxaborg fná Hafnar - firði brennur og sekkur ( 13 ) . Ung stúlka , Valgerður Ingvadóttir , bíður bana í bilslysi I Englandi ( 14 ) . Útihús á Hvanneyri brenma ( 17 ) . Hurð fýkur af herflugvél í flugtaki á Keflavikurflugvelli ( 10 ) . Víðir Sveinsson , skipstjóri , bíður bana af slysförum um borð í skipi sínu ( 21 ) . IÞRÖTTDJ . KR hlýtur titilinn „ Bezta frjáls - íþróttafélagið í Reykjavík " ( 1 ) . Keflavík öðlast rétt til þess að keppa 1 1. deild næsta ár ( 3 ) . Þorbjörn Kjærbo vinnwur FÍ-bikar GR í golfi ( 3 ) . Gunnar Sdlnes Akureyrarmeistari í golfi ( 4 ) . Einar Guðnason vann FÍ-skjöld Nessklúbbs ( 12 ) . Valur gerði jafntefli við Benfica frá Lissabon i fyrri leiik félaganna i Evrópukeppni meistaraliða , 0 - 0 ( 10 ) . KR tapaði fyrir griska liðinu Olym - piakos í Evrópukeppni bilkarliða með 0 : 2 ( 21 ) og 0 : 2 ( 24 ) . Sænska handknattleifcsliðið SAAB keppir hér ( 24 ) . Á'tta íslendingar taika þátt í Ólym - píuleikunum í Mexíco 28 ) . AFMÆLI . Bandalag íslenzkra listamanna 40 ára ( 6 ) . Félag íslenzkra skókaupmarania 30 ára ( 14 ) . Rafveita Húsavíkur 50 ára ( 21 ) . ÝMISLEGT . 50 þús. kr. gjöf til sjóðsstofnunar til styrktar heyrnardaufum börnum ( 3 ) . Laxveiði góð I sumar ( 3 ) . Heyskaparhorfur á Suðurlandi slæmar ( 3 ) . 20 prs . innflutningsgjald sett á allac innfluttar vörur með bráðabirgðalðg - um ( 4 ) . Gamla Skátaheimilið við Snorra - braut rifið ( 4 ) . Slæmar heyskaparhorfur á Snæ - fellsnesi sunnanverðu ( 4 ) . Skrifstofa Neytendasamtaikanna inji sigluð ( 5 ) . Tekjuskatti 42 ja breytt — Sements - verksmiðjumálið til saksöknara ( 5 ) . Slaturfélag Suðurlands kaupir frysti hús á Selfossi ( 6 ) . íslenzk uppfinning vekur athygli á plastvörusýningu í Ósló . ( 6 ) . SH samþykktir tiltooð rikisstjórnar - innar um 75% verðtryggingu ( 7 ) . Tiu ný gróðurkort gefin út ( 19 ) . Bréfasafn Brynjólfs Péturssonar finnst i Kaupmannahöfn ( 11 ) . Álagning lækkar í smasölu og heild - sölai ( 11 ) . Gamla húsið á Lágafelli flutt uim set ( 13 ) . Nokkrir félagar Æskulýðsfyliking - arinnar standa „ vörð " við Morgun - blaðið ( 14 ) . Brezka flugfélagið BEA hyggst hefja ferðir til íslands ( 14 ) . V.b. Huginn fær síðu tréskips f trollið ( 17 ) . Bræðurnir Sverrir og Ragnar Magn - ússynir kaupa gömlu SÍS-verksmiðj - una i Harrisburg ( 17 ) .