14 MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 18 . MAI 1989 Pétur Bjarnason mótunarlistamaður . Hestaskál og teikn Myndlist Bragi Ásgeirsson Á þessari öld hafa mótunarlista - menn stöðugt verið að leita til for - tíðarinnar og upprunaleikans í formi , lit og rymi . Forngrísk höggmyndalist , svo og list etrúska var þeim mörgum hugleikin , svo sem sér stað hjá jafn ólíkum og heimskunnum myndhöggvurum og Marino Marini og Henry Moore , svo einhverjir séu nefndir , en svo hafa sumir leitað enn lengra til fortíðarinnar svo sem til bronsaldar og jafnvel steinaldar og elstu menja um tilvist mannsins . Þetta liggur vafalítið í þeim augljósa sannleika , hve formkennd mannsins var rík og auðug í ár - daga , þegar hugtakið „ list " var ekki til , og hve mjög henni hefur hrakað með tilkomu iðnbyltingar - innar og vélaaldar . Slík háþróuð formkennd var fyrrum almenn - ingseign og fínnst m.a. í dýraríkinu í ótal myndum . Hin svonefnda sið - menning hefur aftur á móti haft úrkynjun í för með sér á þessu sviði , þannig að nú er það þjálfun - aratriði að tileinka sér hana og er kennt við skapandi listir . En þessar kenndir blunda raunar innst inni í öllum og hér skiptir máli að vekja þær til lífsins , og það vakir ein - mitt fyrir mörgum mótunarlista - manninum , um leið og hann skírskotar til upprunaleikans . Skapandi kenndir eru þannig eng - an veginn séreign fárra heldur þvert á móti almenningseign og ber hér engum að hreykja sér hátt með vísun til sérgáfu . En að sjálf - sögðu blunda þessar kenndir mis - djúpt í hverjum og einum . Þetta að vekja þær til lífsins og koma með útrétta hendi á móts við fjöldann er þannig af hinu góða og mjög þýðingarmikið í stöðluðu nútímaþjóðfélagi . Það fer ekki hjá því , að þessar staðreyndir leiti á hugann við skoð - un sýningar hins unga og efnilega mótunarlistamanns Péturs Bjarnasonar í Ásmundarsal , sem lýkur nú um helgina . Flestir munirnir á sýningu hans minna á forneskjuna og þá einna helst bronsöld , enda eru allir mun - irnir utan eins steyptir í brons , en það er máluð gipsmynd . Það sem öðru fremur vakir fyrir Pétri er skírskotun til forms , fyrir - ferðar og rúmtaks í sjálfu sér og fegurð upprunalegrar efnisáferðar . Þetta er honum allt og því þvíngar hann skoðandann strax til nýrrar formhugsunar með því að móta hesta einn sér eða þverstæða án höfuðs , þannig að form búksins svo og fótanna , sem færa þá úr stað , og eru tákn hreyfanleikans , er það fyrsta sem blasir við honum . Óneitanlega dálítið óvænt og óþægilegt fyrst í stað , en venst furðufljótt og hittir í mark . Þessi sýning hlýtur að koma mörgum mjög á óvart og einkum þeim , sem ekki eru kunnir slíkum vihnubrögðum hjá mótunarlista - mönnum og hún ber listamanni á þroskabraut fagurlegt vitni . Traust og hnitmiðað Það eru traust og fáguð vinnu - brögð , sem eru aðal málverka Jó - hannesar Jóhannessonar , sem fram til 23. maí sýnir í Galleríi Borg við Pósthússtræti . Jóhannes hefur lengi staðið í fylkingarbrjósti íslenzkra myndlistarmanna eða all - ar götur frá því á dögum Septem - bersýninganna , sem svo miklu róti ollu í íslenzku listalífi . Verið þátt - takandi í flestum samsýningum , stórum sem smáum , innan lands og utan , og fram á hin síðari ár virkur í félagslífi myndlistarmanna . Þá hefur hann haldið allmargar sérsýningar og þá síðustu í Galleríi íslenzk list á Vesturgötu 17 fyrir tveim árum . Jóhannes er núlistamálari af gamla skólanum að því leyti , að hann gengur út frá málverkinu sem slíku , er vígður litum , efnisáferð línu og formi , en mun minna hug - myndafræði dagsins . Hann hefur þannig löngu fundið köllun sína og ræktar sinn garð af stakri natni og án þess að láta kenn - ingasmiði hafa áhrif á sig . Jóhann - es skipar um margt flokk þeirra mörgu ágætu norrænu myndlistar - manna , er umbyltu listhugsun fjöl - margra upp úr heimsstyrjöldinni síðari og hafa alla tíð haldið tryggð við þær hugmyndir , er þá ruddu sér rúms , en þó með nokkrum frávikum svo sem persónueinkenni þeirra gaf tilefni til , að viðbættum listrænum þroska . Slíkir eru hvarvetna hátt metnir í sínum heimalöndum og hefur ísland hér ekki með öllu ver - ið samstiga þróuninni . Jóhannes er samur sér í mynd - gerð sinni , hvað myndirnar í listhús - Jóhannes Jóhannesson inu Borg snertir , en eitt er þó af nýjum toga og það er , að hann leit - ast við að samræma hlutlæg og óhlutlæg stílbrigði fyrri tímaskeiða í nokkrum mynda sinna . Þess má sjá stað í hinum stóru konumyndum , en vinnubrögðin í þeim eru allnýstárleg , þótt að baki séu kunnugleg form frá fyrri árum . Hér er hin mikla mynd „ Portrett " ( 5 ) skýrasta dæmið . Það er sjálf form - og litræn bygging verkanna , sem vakir öðru fremur fyrir lista - manninum og þau forvitnilegu átök , sem slík vinnubrögð kalla fram . Bestu eðliskostir Jóhannesar sem málara koma trúlega greinilegast fram í myndum svo sem „ Totem " ( 3 ) , „ Móðir mín í kví kví " ( 4 ) , „ Gul - ur máni " ( 14 ) og „ Við ströndina " ( 15 ) , sem jafnframt er eitt jarðræn - asta og safaríkasta málverk sem ég hefi lengi séð frá hendi Jóhann - esar . Að öllu samanlögðu sterk og hrifmikil sýning sem Jóhannes J 6 - hannesson hefur drjugan sóma af . BATAR - SKIP - LANDSLAG í „ Gallerí list " að Skipholti 50B sýnir um þessar mundir kornungur málari , fyrrum nemandi í málunar - deild MHÍ , Arthúr Ragnarsson að nafni , allnokkrar vatnslita - myndir . Myndefni sitt sækir hann mest - megin í báta , skip og tilfallandi umhverfi , — bryggjur , naust , haf , fjöll og himin . Vinnubrögðin eru iðulega fáguð en fljótvirk og oft meira byggt á áunninni og meðfæddri leikni en yfirvegaðri hugsun , átökum við viðfangsefnið og myndræn lögmál . En á bak við þessar ákaflega mi - sjöfnu myndir skynjar maður þó leikinn teiknara og tilfinningu fyr - ir formum og blæbrigðum í Iit . Einkum kemur það greinilega fram í myndunum „ Hvalbátar í Reykjavíkurhöfn " ( 2 ) og þó enn frekar í myndinni „ Roðinn " ( 12 ) , en báðar eru þær yfirvegaðri í út - færslu og stemmningaríkari flest - um öðrum á sýningunni . í þeim myndum skynjar maður greinilega , að það býr mun meira Arthúr Ragnarsson í þessum manni en fram kemur á þessari sýningu . § lnií MRrl ÉlKlB PLÁSS • Allt að 7 sæti . • Aflmikil 12 ventla vél . • Framdríf . • Rafmagnsrúður og læsingar og annar lúxusbúnaður Vökvastýrí og sjálfskipting m / overdrive Hagstætt verð og greiðslukjör BILABORG HF FOSSHÁLSI 1 . S. 6812 99 4 +