60 Asgeir G. Sigurðs - sonjárnsmíða - meistari — Minning MORGUNBLAÐIÐ , MIÐVIKUDAGUR 6. APRÍL 1988 Fæddur 7. október 1917 Dáinn 25. mars 1988 Ásgeir Guðmundur Sigurðsson , eins og hann hét fullu nafni , var fæddur í Bæjum á Snæfjalláströnd 7. október 1917 . Hann var því sjö - tugur að aldri er hann andaðist á heimiii sínu á ísafirði föstudaginn 25. mars sl . Ásgeir var einn 15 barna sæmd - arhjónanna Sigurðar Ólafssonar og Maríu Rebekku Ólafsdóttur er bjuggu í Hærribæ í Bæjum um langan aldur , en á þeim tíma var fjórbýlt í Bæjum . Má geta nærri að þröngbýlt hefur þar verið , en frá Bæjum sóttu menn , sem frá öðrum býlum við Djúp , framfærslu sína ekki síður á hin fengsælu fiskimið . Fimmtán voru börn þeirra Sig - urðar og Maríu , tólf synir og þrjár dætur , en Sigurður eignaðist að vísu þrettánda soninn með annarri konu . Ásgeir var tíundi í röð sinna systkina og lifa hann Gunnar , María , Aðalsteinn , Arnþrúður , Torfi , Halldór , Kristján og Ólafur auk hálfbróðurins Magnúsar , en látin eru Sigurður , Ingibjörg , Krist - inn , Óskar og Jónar tveir . Er mik - ill mannvænlegur ættbálkur kom - inn frá þeim Bæjarhjónum . Sá , sem þekkir einungis ísland nútímans og þá velferð sem íslend - ingar búa . við á öllum sviðum , getur ekki gert sér í hugarlund aðstæð - urnar fyrir sjötíu árum . Þá þurftu menn að berjast fyrir lífi sínu og sinna með berum höndum að kalla , en nú hafa menn að heita má allt c til alls . Þótt aðeins sé farið fimmtíu ár aftur í tímann , verður mönnum Ijóst , að ungir menn , sem voru að hefja lífsbaráttuna , áttu ekki margra kosta völ . Hærribæjar - systkinin nutu farkennslu á vetrum , sem þá tíðkaðist , og nokkur þeirra munu hafa sótt héraðsskólann í Reykjanesi og var Ásgeir þeirra á meðal . Þá tíðkaðist auðvitað , að allir unglingar hófu að vinna um leið og þeir gátu valdið vettlingi . Lífcbaráttan var mjög hörð og óvægin , en stælti um leið þrek og þor . Og þótt enginn óski að hverfa aftur til þeirra tíma var gott mannlíf á þessum árum við Djúp vestur . Þótt öll lífsþægindi nútímans skorti . undu menn glaðir við sitt og hin mikla Gullkista sá fyrir að aldrei urðu menn bjargþrota . Það er við þessar aðstæður sem Ásgeir elzt upp . Sem unglingur vann hann búi foreldra sinna , stundaði hin algengu störf sveita - drengsins og sótti jafnframt sjó . I viðtali í Vesturlandi á síðustu jólum telur Ásgeir að árið 1939 hafi skipt sköpum í lífi sínu . Þá er það sem honum gefst kostur á að hleypa heimdraganum . Hann held - ur til Reykjavíkur og sækir þar námskeið á vegum Framsóknar - flokksins , en þeim flokki fylgdi hann jafnan að málum . Hann dáði Hermann Jónasson mest allra . stjórnmálamanna . Síðar á því ári ræðst hann í skiprúm til Þórðar Olafssonar í Odda í Ögurvík , sem var næsta býli við Svalbarð foreldra þess sem þessar línur ritar . Þar kynnist hann Kristínu Önnu Her - mannsdóttur , sem var elzt ellefu systkina á Svalbarði , dóttir Her - manns Hermannssonar og konu hans , Salome Gunnarsdóttur . Þau Anna gengu í hjónaband 30. októ - ber 1941 , settust að á ísafirði og bjuggu þar alla sína hjúskapartíð . Þeim varð þriggja barna auðið : Hermann , tannlæknir í Kópavogi , kvæntur Guðfinnu Gunnþórsdóttur frá Seyðisfirði , eiga fjögur börn : Gunnþór , Björn , Katrínu og Kristínu Önnu . Sigríður Borghildur , gift Ölafi Þórarinssyni , trésmið , eru búsett á Akranesi , eiga fimm börn : Ásgeir , Rannveigu , Þórarinn , Ólaf Halldór og Salome Maríu . Anna Kristín , gift Gísla Jóni Hjaltasyni , skrifstofustjóra , búsett á ísafirði , eiga tvær dætur Dóru Hlín og óskírða dóttur mánaðargamla . Fyrstu árin á ísafirði sótti Ás - geir sjó , einkum með Sigurði elzta bróður sínum , sem átti og gerði út þilfarsbát , aðallega á snurvoð í Djúpið . En 1942 í september hóf hann störf hjá Skipasmíðastöð Marzelíusar Bernharðssonar og starfaði þar í fjörutíu ár , þar til í nóvember 1982 . Bar Ásgeir Marzel - íusi ávallt mjög góða sögu sem húsbónda og manneskju . 1982 hóf Ásgeir störf hjá hinu glæsilega fyr - irtæki Pólnum á ísafirði og vann þar til dauðadags . Ásgeir lauk meistaranámi í járnsmíði 1950 . Þetta er í sem stytztu máli lífshlaup dáðadrengsins Ásgeirs Sigurðssonar , sem hér er kvaddur með þakklæti og trega . Geiri Sig - urðs , eins og ísfirðingum var tam - ast að nefna hann , var mikill félags - málamaður og áhugasamur og vilj - ugur að hverju sem hann gekk . Hann starfaði að félagsmálum frímúrara á ísafirði . Hann var söngvinn og vann þeim málum mik - ið í yfir 40 ár . í Karlakór ísafjarð - ar , Sunnukórnum og kirkjukórnum . Hann var formaður Sunnukórsins í 6 ár . Þeim varð vel til vina honum og Ragnari H. Ragnars , söngstjóra , og mat Ásgeir hann mikils og konu hans Sigríði . Fyrir ári gerði illkynja sjúkdómur vart við sig , sem nú hefur dregið Ásgeir til dauða . Er hann kom hing - að suður að leita sér lækninga , skýrðu læknar honum frá því , að hann væri haldinn ólæknandi krabbameini . Auðvitað var honum þá brugðið , en örlögum sínum mætti hann æðrulaus og tók þar á trúarþreki sínu . Hann trúði á ein - lægni á Guð sinn og handleiðslu hans . Það . var ójafn leikur sem háð - ur var og gott að því vonlausa stríði er Iokið . Hann átti góða að þá og ávallt , sem reyndust honum hinn mesti styrkur í bylnum stærsta seinast . Anna systir biður um inni - legar þakkir til starfsfólks Sjúkra - húss ísafjarðar . Einkum kvaðst hún ekki fá með orðum lýst því atlæti sem Ásgeir , og þau öll raunar , nutu af hálfu læknanna Björns Sigur - björnssonar og Samúels Samúels - sonar , og Helgu Sigurgeirsdóttur , hjúkrunarfræðings . Svo frábær hefði umönnun þeirra verið . Ásgeir Sigurðsson var fríður maður sýnum , meðalmaður á hæð og samsvaraði sér ágæta vel . Hann var grannholda og hinn stæltasti fram til hins síðasta , og má segja að honum yrði nær aldrei mis - dægurt þar til vágesturinn ósigr - andi tók tökum . Asgeir var enda útilífsmaður og stundaði skíða - göngu af kappi hin síðari árin og fór með félögum sínum gangandi á skíðum norður um Hornstrandir . Hann gekk til rjúpna á haustum enda lærði hann barnungur að fara með skotvopn sem títt var við Djúp vestur , enda líf Vestfirðings veiði - skapur mestanpart . Þá var hann laxveiðimaður og áttum við í gamla daga góðar stundir saman við þá iðju . Allt sem Geiri gekk að var af alúð og ástundun iðkað . Hann var fagmaður ágætur í iðn sinni , með listrænu handbragði , sem hann átti - kyn til . Hann var dagfarsprúður maður og góður heim að sækja og allra manna glaðastur í mannfagnaði og á gleðistundum . Auðvitað var hann ekki allra viðhlæjandi , og hyggju - þungur gat hann verið á stundum og skapheitur var hann og harðsnú - inn að verja og sækja mál ef hann taldi einhveriu skipta . Drengskap - armaður var hann til orðs og æðis og allra manna hjálpfúsastur og greiðviknastur . Hann var tengda - foreldrum sínum betri en enginn alla þeirra búskapartíð á ísafírði . Sá sem þessar línur ritar á Ás - geiri Sigurðssyni mikla skuld að gjalda og allt hans fólk , undantekn - ingarlaust . Sú skuld verður aldrei goldin sem vert væri . Hann var mágur og vinur í nær hálfa öld svo aldrei bar á hinn minnsta skugga . Þegar ég nú skila hinztri kveðju frá konu minni og börnum mega orð sín lítils að lýsa þakklæti og vináttu sem hæfir . Við sendum Önnu systur og hennar fólki kveðjur og biðjum þeim styrktar Guðs á strangri tíð , en erum þess fullviss að minningin um frábæran eiginmann og föður , og þakklæti til þess sem gaf líf hans , muni áður en líður langt um ná yfirhönd yfir sorg og söknuð . Sverrir Hermannsson Ásgeir Sigurðsson lést 25. mars eftir skamma sjúkdómslegu . Geiri , eða Geiri frændi eins og við kölluð - um hann oftast , var kvæntur Önnu föðursystur okkar . Við systkinin í Mjógötunni höfum þekkt Geira frá því að við munum eftir okkur og alla tíð var hann þáttur í lífi okkar . Það verður langt þangað til við átt - um okur á því til fulls að hann sé horfínn héðan . Margir dagar og atburðir ársins eru tengdir honum ; á jólum voru það fjölskylduboðin og jólaball frímúrara sem hann bauð okkur alltaf á , skíðaferðirnar um páskana , sumrin inni í skógi og brenna í ágúst þegar Geiri spil - aði á harmonikkuna . Ragnheiður gat ekki látið sumarið líða án þess að fara í að minnsta kosti eina bæjarferð með Geira . Henni fannst gaman að hlusta á sögurnar hans ogmun hún seint gleyma sögunni af Bæjardraugnum . Þegar búið var að gera slátur á haustin og Anna og Geiri komu að bragða á , þá var alltaf passað uppá að hafa til vél - indu handa Geira . Oft kom Geiri við í Mjógötunni þegar hann var búinn að fara á skíði eða rjúpur , en Geiri var mikill íþróttamaður og hafði mikið þol . Hann stundaði skíðin stíft á veturna , veiddi lax á sumrin og rjúpur á haustin . Þótt hann væri kominn fast að sjötugu þá var hann manna sporléttastur og alltaf tókum við Geira sem dæmi þegar við ræddum um hversu aldur - inn væri afstæður . Fyrir nokkrum árum fórum við upp Ögurfjallið á bíl með Gísla Jóni mági hans . Þeg - ar við vorum komin hálfa leið upp tók Geiri það ekki í mál að sitja í bíl lengur , hann ætti nú ekki annað eftir , og hljóp síðan upp fjallið og var jafn fljótur okkur . En ég valdi ' það að fara með honum gangandi niður aftur því ég vissi að það yrði skemmtilegra . Við gengum saman niður fjallið í góða veðrinu og mik - ið hló Geiri þegar hann þurfti að skýla mér fyrir árans kjóanum , sem mér leist ekkert á áganginn í . Geiri þekkti vel til í Djúpinu og þess vegna var alveg einstaklega gaman að ferðast með honum þar um . Þó að útivist væri Geira hugleikin var einnig gott að heimsækja Önnu og Geira . Eg var elst barnanna í Mjógöt - unni og átti þar oft gott athvarf ; þar leið manni alltaf vel og þar gat ég setið tímunum saman út í horni og lesið eða gert mér eitthvað ann - að til dundurs . Auðvitað leið manni svona vel þar vegna þess hve Anna og Geiri voru barngóð . Heimili þeirra stóð alltaf öllum opið og þar var ekki farið í manngreinarálit , enda var oft mikill gestagangur . Það verður að nefna Önnu og Geira í sömu andránni , svo samrýmd voru þau . Þó Anna færi ekki með honum í skíðaferðir þá beið hún hans og fékk fréttir á meðan hún hellti kaffi í bollann sem hann hafði fyrir sig . Þeim þótti vænt um hvort annað enda ' búin að eyða meginhluta ævinnar saman . Börnin þeirra voru þeim allt , og vildu þau hag þeirra sem bestan . Dóra Hlín dóttir Önnu Stínu og Gísla Jóns bjó í nágrenni við þau og var augasteinn afa síns og alla tíð var með þeim sérstakt samband og voru þau einstaklega góð hvort við annað , það eru fá börn nú til dags sem eru svo lánsöm að bindast afa sínum svo sterkum böndum og býr hún eflaust að því alla ævi . Þannig er því einnig farið með flesta sem kynntust Geira . Það var viss birta og hlýja í kringum hann og manni leið vel í návist hans . Við krakkarnir í Mjógötunni kveðjum elskulegan vin og erum þakklát fyrir að hafa þekkt hann . Bergljót Halldórsdóttír í stórum systkinafjölskyldum verða samskiptamál einstakling - anna oftast með nokkru öðrum hætti en þar sem börnin eru fá . Þessu valda margskonar ytri að - stæður . Sannindi þessi skiljast þeim . bezt , sem hafa alist upp við fjöl - breytni hinna stóru systkinahópa . Það er alkunna , að engir tveir einstaklingar eru eins , hvorki í sjón né samskiptum , og mannlífið verður því litríkara þar sem fleiri vaxa upp saman og býður upp á þroskavæn - legri möguleika , þrátt fyrir minni veraldarauð , oftast nær , og harðari lífsbaráttu . Ásgeir Sigurðsson , sem hér er kvaddur , var einn 15 systkina sem fæddust hjónunum í Hærribæ á Sriæfjallaströnd . Hann leit dagsins ljós hinn 7. október 1917 og var 10. í röð systkinanna . Ekki skorti hann því leikfélaga í æsku né fyrir - myndir , því eldri systkinin voru komin um og yfir fermingu þegar . hann fór að skynja lífið í kringum sig . Hann ólst upp í þessu marg - þætta fjölskyldusamfélagi , sem var samtvinnað hinum tveim aðal - atvinnuvegum þjóðarinnar , land - búnaði og sjávarútvegi , eins og það þá tíðkaðist , en hvort tveggja var um hönd haft á heimilinu . Heimilis - faðirinn stundaði sjóróðra á eigin fleytu bæði vor og haust öll bernsku - og æskuár Asgeirs og allt fram á unglihgsár hans og svokall - að mótunarskeið . Allt þetta gaf hin fjölbreytilegustu tækifæri til að þroska tilfinningu fyrir margvísleg - um störfum hins daglega lífs bæði til lands og sjávar og fínna farsæla lausn á þeim vandamálum , sem hvarvetna þurfti að glíma við . Við þetta bættist svo sú staðreynd , að staða Ásgeirs í hópnum varð af ytri aðstæðum nokkuð sérstæð og markaði honum að ýmsu leyti nokk - urt annað hlutverk en flestra ann - arra í þessum fjölmenna bræðra - hópi . Um það leyti sem hann var að komast á sjóróðraaldurinn voru aðstæður að breytast í þjóðlífinu er snertu aðstöðu og afkomu nálega hverrar fjölskyldu í landinu og at - vinnuhættir tóku verulegum stakkaskiptum . Þetta var á hinum illræmdu kreppuárum . Útgerð lítilla árabáta var að leggjast af og færð - ist smám saman í útgerðarplássin við utanvert Djúpið , sem voru nær fiskimiðunum og markaðnum . Hinn mikli samdráttur olli því , að fátæk - ir bændur , sem fram að því höfðu róið til fiskjar á litlum fleytum , heltust smám saman úr lestinni . Þetta varð m.a. til þess að nokkur röskun varð á þeirri hefð , sem fram að þessu hafði þróast heima , að synirnir fóru með föður sínum í verið , um og eftir fermingu , og réru með honum kannski 2 — 3 ár en fóru þá gjarna alfarnir að heiman og stunduðu vinnu — oftast sjó - mennsku úti á verstöðvunum — en sá næsti í röðinni fyrir neðan tók við hlutverki þess er yfirgaf forsjá föður síns á litlu , farsælu fleyt - unni , sem því nær öll efnisleg til - vera fjölskyldunnar hvíldi á . Þegar Asgeir komst á þennan aldur voru þessar aðstæður að breytast og hann fór því ekki þessa hefðbundnu leið eldri bræðranna . Hans hlut - skipti varð því að leita fyrir sér um skipsrúm hjá „ öðrum " eins og það var gjarnan kallað . Stundum var þetta að vísu hjá elsta bróður hans , Sigga Gumm , sem átti bát og hélt honum til veiða úr sjávarplássunum við Djúpið , en einnig réri hann úr Ögurvík , þar sem síðar mótuðust aðstæður hans og allt Iífsmunstur . En á milli þess að Asgeir leitaði fanga á þennan hátt , kom hann jafnan heim og var við búskapinn og einnig yið nám í skóla . Sam - skipti hans við æskuheimilið urðu þannig sjálfkrafa fastar bundin en eldri bræðranna og víðsýni hans til ýmissa átta nýttust yngri bræðrun - um að nokkru leyti vegna lengri samskipta við þá á heimilinu . Þann - ig varð Ásgeir öðrum fremur til að brúa bilið milli þeirra elstu sem flugu úr hreiðrinu strax og færi gafst og hinna yngstu , sem ógjarna fóru að heiman , a.m.k. mjög tak - markað til sjóróðra eins og áður hafði tíðkast . Þetta er í örstuttu ágripi leiftur af þeirri sögu , sem við gengum í gegnum , systkinin í Hærribænum . Ég , sem þessar línur rita , var 6 árum yngri en Ásgeir og hlaut því að verða fyrir verulegum áhrifum af honum og þeirri staðreynd , að hann var á mínum bernskuárum í hlutverki „ elsta " bróðurins í hópn - um , því þeir eldri voru þá farnir að heiman . Ég ætla ekki að rekja frekar þessi samskipti eða uppeldis - legu áhrif , en eðlilega urðu þau veruleg , þar sem börn taka eldri systkini sér til fyrirmyndar . Hlut - verk Ásgeirs varð því stærra á heimilinu _ en það í fljótu bragði sýndist . Ég skal forðast að fara í samanburð í sambandi við hin ýmsu störf er vinna þurfti . Þó get ég ekki annað en lýst því yfir , að Ás - geir var sérstaklega lagvirkur ung - ur maður og hygg ég að sá eigin - leiki hafi fylgt honum við öll hans störf síðar á lífsleiðinni . Það var enn tíðkað á þessum árum að færa frá kvíaám . Ein fyrsta bernskuminning mín , sem snerti einhver gagnleg störf , var að sitja yfir kvíaám í Bæjardal með eldri bræðrum mínum fyrst — síðar að taka við hlutverki þeirra og bera ábyrgðina . Ég var 8 ára en Ásgeir 14 ára þegar þetta hófst . Hann kenndi mér að „ sitja hjá " kvíaám og svo var einnig um ýmis önnur störf , því að í raun var hann sá „ elsti " í hópnum heima og var því í hlutverki leiðtogans . Það var líka alveg óhætt að taka mark á hans leiðsögn , því að í langflestum tilvik - um var hann sérlega verklaginn og lagði sig snemma fram um rétt vinnubrögð . Auk þess var hann sér - lega handlaginn og smekkvís við hvað eina . Ég vil aðeins nefna hér eitt verk , sem ég tel Geira hafa unnið betur en aðrir gerðu og má vera að fleira mætti tína til er sannar það hversu vel hann var verki farinn . Þegar við vorum að alast upp , var allt hey flutt á klakki , sem kallað var , þ.e. bundið í bagga á engjum og reitt heim á 4 — 6 hestum eftir hestaeign á hverjum bæ . Á vissum aldri var það okkar verk að fara með hey - bandslestina milli túns og engja . Þetta var ábyrgðarstarf og reyndi oft á athyglisgáfu meðferðarsveins - ins . Það þurfti stundum að laga á hestum á heimleiðinni , t.d. algengt að bæta þyrfti smásteini í annan baggann ef sá reyndist léttari en hinn sem var á móti . Einnig var mjög misjafnt hvernig hestar fóru • undir böggum og því þurfti kunnug - leik á þessum aðstæðum og næmni til að bregðast við á mismunandi hátt . Geiri hafði að sjálfsögðu gegnt hlutverki meðferðarstráks á sínum aldri og þekkti þessi vandamál út í æsar . Síðar varð hann í hlutverki þess , sem batt og bjó uppá hest - ana . Þá var ég í hans fyrra hlut - verki . Ég var einnig næmur á þessi vinnubrögð og treysti mér vel til - að gefa þá umsögn , að engan þekkti ég á þessum árum , sem betur kunni þá list að binda hey og búa uppá hest en Geira . Þar var ekki aðeins lagvirkni hans að þakka , heldur