414 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS Árni G. Eylands ; Stjórnarráðið er nú 200 ára gamalf í MORGUNBLAÐINU 11. ágúst les eg í ritstjórnargrein þessi um - mæli : „ - - - - - - - þjóðin hlýtur að búa yfir þeim stórhug , að hún sætti sig ekki við það lengur , að mikilvæg - ustu stjórnarskrifstofur hennar hafi aðsetur í gömlu tukthúsi " . Þetta er skrifað í sambandi við umræðu um uppbyggingu miðbæ - arins , þar á meðal þörf þess að fara að gera alvöru af því að reisa hið fyrirhugaða stjórnarráðshús við Lækjargötu . Hér er ekki of - mælt og munu flestir vera sam - mála því sem sagt er , í meginatrið - um . En hér er sem oftar , að hæ ? t er að reisa og byggja og bæta með ágætum án þess að ryðja gömlu úr vegi , sem lítilf jörlegt kann að þykja á líðandi stundu , en eftirsjá kann að vera í , er fram líða árin . Svo tel eg að hér sé , og þess vegna leyfi eg mér að taka til máls um tukthúsið gamla á Arnarhóli og fleira í sambandi við það , í von um að einhver hugleiði það sem eg hef þar um að segja . óbyggt land , séð úr flugvél , ekki annað en skógar og vötn . — o — Það hafði vakað fyrir mér að gera hnattferð úr þessu ferðalagi , ráðast á skip í San Francisco . Mér bauðst þar líka staða á norsku skipi , sem - ætlaði til Kína , en eg hætti við þegar eg heyrði hve lé - leg kjör eru á norskum skipum . Smyrjarar fá 500 norskar krónur á mánuði , eða um 1300 íslenzkar kr. — og það þótti mér lítið . Eitthvert merkasta hús á Islandi Hér var íslenzki þjóðfáninn íyrst dresinn á stöng . ^ ± ^ i * Y * — i Um síðustu helgi var eg staddur suður í Dölum sunnan Eikunda - sunds , heima hjá öldruðum íslend - ingi . Eg greip þar bók í hillu og leit í . Rakst eg þá á þessa klausu , sem neðanmálsgrein : „ Hegningarhúsið í Reykjavík var reist 1759 og lagður skattur á fasteignir og kúgildi til fangahalds ( Tukthústollurinn ) . " • Svo gamla stjórnarráðshúsið er þá 200 ára í ár . Slíkt er ekki ó - merkilegt í höfuðborginni Reykja - vík , svo fátt er þar um gamlar byggingar . Að sönnu er húsið ekki óbreytt í sinni upphaflegu mynd , en hvað um það , aldur þess einn og saga tvinnuð sjálfstæðismáli þjóðarinnar , er svo merkilegur hlutur , að það nægir meira , miklu meira , en til þess að þetta hús megi hverfa . Þjóðin verður að hafa efni á því og metnað til þess að byggja nýtt og veglegt stjórnar - ráð við Lækjargötu , eins og fyrir - hugað er , en hún verður líka að hafa efni á því og metnað til þess að virða sögu sína , bæði raunir og „ fangavist " og gleði og sigra . Þess vegna á gamla stjórnarráðshúsið að f á að standa , það á að varðveit - ast sem metnaður og saga , sem stjórnarhús , er ráðuneyti tók þar fyrst til starfa 1904 , sem stjórnar - ráð 1918 og 1944 , er þeir viðburðir gerðust , sem leiddu til þess sem orðið er um sjálfstæði þjóðarinnar . Þar var íslenzkur þjóðfáni dreginn fyrst að hún , þar var unnið að því sem gerðjst merkast í sjálfstæðis - máli þjóðarinnar , jafnhliða því sem gerðist á Alþingi , og þar var að fullu ráðið . Reykjavík er ekki rík af fornum minjum , er líta ^ má . Skólavarðan