Hvernig var blekið búið til sem notað var við skriftir handritanna ? Blek er litarefni í vökvaformi og hefur sem slíkt verið notað í aldaraðir til að skrifa með og teikna . Bleki má skipta í tvo megin flokka sótblek ( kolefnablek ) og sútunarsýrublek . Notkun á bleki má upphaflega rekja til Kína og Egyptalands frá því um 2500 f.Kr . Blekið sem þar var notað var gert úr sóti og / eða öskuögnum í vatni með límkvoðu sem bindiefni . Rómverjar kölluðu slíkt blek atramentum scriptorum - skrifblek . Sótblek Grunnefnin í sótbleki eru sótagnir , vatn og límkvoða . Sót í sótblek ( e. carbon ink ) fæst til dæmis með því að brenna olíur , einkum jurtaolíur , en einnig er hægt að nota fínmöluð viðarkol . Það bindiefni sem oftast er getið og hefur reynst best hvað snertir notkunareiginleika og límseiglu , er akasíulím ( e. gum arabic ) sem unnið er úr kvoðu akasíutrjáa . Einnig hafa menn notað límkvoðu af öðrum uppruna og eru til dæmi þess að menn hafi notast við þynnt gelatinlím . Sótblek binst við yfirborðsflöt en nær sjaldan dýpri bindingu . Sé sótið hreint og bindiefnið hæfilegt getur það enst svo öldum skipti og haldið litstyrk sínum . Helstu annmarkar bleks af þessu tagi eru að bindiefnið er uppleysanlegt í vatni og blekið er því viðkvæmt fyrir raka . Það getur runnið treglega ef magn bindiefnis er ekki hæfilegt og eftir þornun bleksins getur það verið viðkvæmt fyrir snertingu . Menn hafa því fljótlega farið að leita af efnum sem gæfu af sér blek sem væri með varanlegri yfirborðsfestu og gott rennsli úr skriffærinu . Mönnum var kunnugt til forna að við samruna járnsalts og tanníns ( sútunarsýru ) gæti myndast sótsvart litarefni . Nátturufræðingurinn Pliníus hinn eldri ( Gaius Plinius Secundus , 23 - 79 e.Kr. ) lýsir þessum eiginleika efnasambandsins og tilraunum sínum með það og hvernig það dökknar frá því að vera nær tært á lit og yfir í að vera svart . Sútunarsýra ( tannín ) og járnsölt eru grunnefni sútunarsýrubleks ásamt vatni og límkvoðu . Notkun sútunarsýrubleks , sem einnig er oft kallað járngallblek ( e. iron gall ink ) , var þegar hafin á 9. öld . Á 11. öld var að mestu farið að nota það í stað sótbleks . Sútunarsýra ( tannín ) finnst víða í náttúrunni . Ríkust af þessari sýru hafa reynst vera svokölluð gallepli eikartrjáa , en það er hýðishjúpur sem tréð myndar utan um eggjabú skordýra , svo sem geitunga . Sútunarsýra finnst í einhverju mæli í ýmsum trjátegundum og runnagróðari , berki , laufum , rótum og ávöxtum . Galleplasýran ( e. gallic acid ) er þó sú sýra sem að öllu jöfnu er besta hráefnið . Efnasamband hennar og járnsúlfats gefur af sér dökkt og endingargott blek með bláum tón . Eiginleikar barksýru og tanníns sem ekki er upprunnið úr galleplum eru taldir síðri til blekmyndunar . Blek úr járnsúlfati og barksýru hefur grænleitan tón og er ekki eins endingargott og dökkt . Járnsúlfat er það málmsalt sem best þykir gefast en úr öðrum málmsöltum , svo sem koparsúlfati og álsúlfati , myndst brúnleitara blek . Járnsúlfat er kristallað efni og uppleyst í vatni getur það dekkt og markað yfirborðstrefjar varanlega . Járnsúlfat hefur gengið undir ýmsum nöfnum , svo sem ferrous sulfate , vitriol og copperas . Járngallblek er með mun betri bindieiginleika við bókfell en sótblek og það rennur betur . Efnafræðileg samsetning bleksins sem notað er á skinnhandritunum er ekki þekkt , en sennilega hafa þeir notað sútunarsýrublek . Uppskriftir að járngallbleki skipta hundruðum . Gamlar uppskriftir járngallbleks ráðleggja oftast að blekið sé látið standa ónotað í nokkra daga eða vikur og svo sé hrært reglulega í blekleginum og hann jafnvel hitaður upp . Á þessum tíma oxast blekið og dökknar , en í lokuðu ílati er oxunin hins vegar hæg . Oxun bleksins stýrir því hversu hratt blekið dökknar og er ör þegar blekið kemst í snertingu við súrefni . Þegar hluti þessarar oxunar verður í trefjum yfirborðsefnis , svo sem bókfells , stuðlar það að varanlegri bindingu þess . Rannsóknir hafa sýnt að þrír hlutar galleplasýru á móti einum hluta járnsúlfats , sé það hlutfall þessa efnasambands sem gefur af sér endingarbesta og dekksta blekið . Þá er miðað við efnasamband án nokkurra aukaefna . Blöndun límkvoðu í límið er fyrst og fremst ætlað til að halda blekögnunum í grugglausn svo að hluti þess botnfalli ekki . Engar frásagnir eru til frá upphafi ritaldar á Íslandi um blekgerð . Þekkingu á blekgerð hafa Íslendingar vafalaust haft frá Evrópu eins og ýmsa aðra hagnýta þekkingu . Þaðan hafa væntanlega einnig fengist efni og áhöld til blekgerðar . Heimildir frá 17. öld segja frá aðferð við blekgerð sem talin er byggð á eldri uppskriftum . Helstu efnin í uppskriftinni eru sortulyng sem soðið er með ólaufguðum víðileggjum og mýrarsorta . Þegar tannínrík efni , svo sem viður og börkur , eru látin liggja í járnríku vatni eða jarðvegi verða þau fjótlega brúnleit eða svört á litinn . Í uppskriftinni eru því helstu grunnforsendur sútunarsýrubleks . Rannsóknir sem gerðar hafa verið á bleki íslenskra skinnhandrita hafa hins vegar ekki enn þá upplýst efnafræðilega samsetningu þess svo afgerandi sé .