72 SIÐUR B / C / D 0 tífttuSA $ Stíb STOFNAÐ 1913 120. tbl. 79. árg. FOSTUDAGUR 31 . MAI 1991 Prentsmiðja Morgunblaðsins Reuter Stofnuð hefur verið sveit þjóðvarðliða í júgóslavneska lýðveldinu Króatíu , sem nefnist Varðliðar forset - ans . Hér sjást fyrstu vaktaskipti sveitarinnar fyrir framan þinghúsið í Zagreb , höfuðborg lýðveldisins . Kreppan í Júgóslavíu : Króatíuþing hótar sambandsslitum Róm , Belgrad . Reuter . ÞING Króatíu samþykkti í gær að segja skilið við júgóslavneska ríkja - sambandið 30. júní næstkomandi ef ekki tækist að leysa sljórnlaga - kreppuna sem nú ríkir í landinu fyrir 15 ; sama mánaðar . Áður hafa sljórnvöld í Slóveníu borið fram svipaðar hótanir . Alexander Bessmertnykh , ut - anríkisráðherra Sovétríkjanna , kvaðst í gær hafa miklar áhyggjur af því að borgarastyrjöld í Júgó - slavíu kynni að hafa alvarlegar af - leiðingar fyrir önnur ríki Evrópu . „ Við höfum miklar áhyggjur af ástandinu í Júgóslavíu og sér í lagi óttumst við að stríð kunni að hafa áhrif í allri Evrópu , " sagði Bess - mertnykh . Hann sagði að ástandið í Júgóslavíu væri innanríkismál en kvaðst vonast til þess leiðtogar júgóslavnesku lýðveldanna sex af - stýrðu yfirvofandi sundrungu landsins . Francois Mitterrand Frakklands - forseti og Helmut Kohl , forseti Frakklands , sem komu saman frönsku borginni Lille í gær , sögðu einnig í sameiginlegri yfirlýsingu að átökin í Júgóslavíu stefndu friðn - um í álfunni í hættu . Jacques Del - Takmörkun vígbúnaðar í Mið-Austurlöndum : Sovétmenn og Kínverj - ar taka vel í tillögu Bush Róm , Lille , Jerúsalem . Reuter . RÍKIN fjögur , sem eiga fastafull - trúa í öryggisráði Sameinuðu þjóðanna ásamt Bandaríkjunum , tóku í gær vel í tillögu : sem George Bush Bandaríkjaforseti kynnti í fyrradag um takmörkun vígbúnaðar í Mið-Austurlöndum . Bretar fögnuðu henni og Sovét - menn og Kínverjar sögðust geta fallist á hana í grundvallaratrið - um . Frakkar sögðu hins vegar að samhæfa þyrfti hugmyndir Bush og nýja tillðgu þeirra um allsherjar takmörkun vígbúnað - ar í heiminum , sem þeir hyggjast leggja fram í dag . Bandaríkja - menn buðu í gær ísraelum tíu herþotur af gerðinni F - 15 og aðstoð við að þróa gagneldflaug - ar . Tillaga Bush miðar einkum að því að uppræta gereyðingarvopn í Mið-Austurlöndum og takmarka sölu hefðbundinna vopna þangað . Alexander Bessmertnykh , utanrík - isráðherra Sovétríkjanna , sagði á blaðamannafundi í Róm að tillagan væri athyglisverð þótt Bush þyrfti að skýra nokkur atriði hennar frek - ar . Ríkin fimm , sem eiga fastafull - trúa í öryggisráðinu , þyrftu að við - urkenna þá staðreynd að frá þeim sjálfum kæmu 90% þeirra vopna sem seld hefðu verið til þessa heims - hluta . Kínversk stjórnvöld sögðust vera að kanna tillögu Bush . Þau styddu markmið hennar í grundvallaratrið - um og skildu þörfina á því að tak - marka vígbúnað í Mið-Austurlönd - um og tryggja hernaðarlegt jafn - vægi . Þau vörðu vopnaútflutning sinn til þessa , sögðust flytja út mun færri vopn en vestræn rílri . Francois Mitterrand Frakklands - forseti kvaðst ætla að kynna í dag tiliögu um takmörkun vígbúnaðar , sem tæki til alls heimsins . Þá tillögu og afvopnunarfrumkvæði Bush þyrfti að samhæfa og það ætti ekki að vera erfitt . Egyptar fögnuðu tillögu Bush og sömuleiðis Saudi-Arabar en íranir fundu henni til foráttu að ekki væri gert ráð fyrir því að kjarnorku - vopn Israela yrðu upprætt . ísraelsk stjórnvöld vildu ekki tjá sig um þann lið tillögunnar , sem fjallar um kjarnorkuvopn , enda hafa þau ekki viðurkennt að hafa yfír slíkum vopnum að ráða . Dick Cheney , varnarmálaráð - herra Bandaríkjanna , sem er í ísra - el , sagði í gær að Bandaríkjastjórn myndi bráðlega útvega ísraelum tíu herþotur af gerðinni F - 15 oggreiða 72% af kostnaði við að þróa nýjar gagneldflaugar , sem nefnast Arrow . Þær eru taldar mun betri en bandarísku Patriot-gagnflaug - arnar , sem notaðar voru í stríðinu fyrir botni Persaflóa , og eiga að geta varið allt ísrael fyrir eldflauga - ors , forseti framkvæmdastjórnar Evrópubandalagsins , og Jacques Santer , forsætisráðherra Lúxem - borgar , létu í ljós svipaðar skoðanir er tveggja daga heimsókn þeirra til Belgrad lauk í gær . Utanríkisráðherra Sovétríkjanna : Grátbiðjum ekki um hjálp Róm , Washington , Lille . Reuter . ALEXANDER Bessmertnykh , ut - anríkisráðherra Sovétríkjanna , segir að landsmenn geti leyst vandamál sín upp á eigin spýtur , þótt það taki sinn tíma og ýniis ljón séu í veginum . Ráðherrann sagði á blaðamannafundi i Róm að það væri misskilningur hjá Vesturlandabúum að Sovétmenn grátbæni þá nú um aðstoð . Míkhaíl Gorbatsjov Sovétleiðtogi hefur sótt það fast að fá að taka þátt í væntanlegum fundi sjö helstu iðn - ríkja heims sem verður í London í júlí . Líklegt er að svo fari þar sem Francois Mitterrand Frakklandsfor - seti og Helmut Kohl , kanslari Þýska - lands , ákváðu í gær að mæla með þátttöku Sovétmanná . Fulltrúi Gorbatsjovs , Jevgeníj Prímakov , hefur kynnt bandarískum ráðamönnum drög nýrrar efnahagsá - ætlunar Sovétstjórnarinnar þar sem kveðið mun vera á um aukið frjáls - ræði og skref í átt til markaðsbú - skapar . Bandaríski utanríkisráðherr - ann , James Baker , vildi ekki sjálfur tjá sig um efni tillagnanna í gær en ónefndur bandarískur embættismað - ur sagði að ráðherrann teldi þær ganga of skammt sem sýndi að enn skorti nægan vilja hjá Sovétstjórn - Nýkjörinn forseti Georgíu í samtali við Morgunblaðið : Orðstír Sovétstjómarinnar Þrándur í Götu sjálfsteðis Vill bjóða Islendingum til viðræðna um stjórnmálasamband Zvíad Gamsakhurdía forseti Georgíu . Allt frá 17 ára aldri hefur hann átt í útistöðum við sovésk sl j ó t'n völd og sat af þeim sökiim árum saman í fangelsi . ZVIAD Gamsakhurdia , nýkjörinn forseti Georgíu , sagðist í sam - tali við Morgunblaðið í gær gera sér fulla grein fyrir hversu torsótt leiðin til sjálfstæðis væri , það sýndi viðleitni Eystrasalts - ríkjanna sem hefðu orðið að glíma við þau miklu áhrif og það álit sem Sovétstjórnin nyti enn víða um heim . í símaviðtali við Morgunblaðið í gær var Gamsakhurdia spurður hverju hann þakkaði hinn mikla sigur í kosningunum sl. sunnudag er hann fékk 86,5% atkvæða . „ Georgíska þjóðin treystir mér . Hún veit að ég hef barist fyrir sjálfstæði Georgíu allt mitt líf . " Hann sagði markmið sitt vera fullt sjálfstæði Georgíu . „ Við vilj - um að þjóðir heims veiti okkur viðurkenningu — fulla og óskor - aða viðurkenningu nú þegar . " Gamsakhurdia fór lofsamlegum orðum um stuðning íslendinga við sjálfstæðisbaráttu Eystrasalts - ríkjanna og þá viðurkenningu sem þeir hefðu veitt Litháum . Sagðist hann hafa áhuga á að bjóða íslenskum embættismönnum til Georgíu til viðræðna um stjórn - málasamband . Þegar Gamsakhurdia var spurður hvaða lærdóm hann drægi af sjálfstæðisbaráttu Eystrasaltsríkjanna fram til þessa svaraði hann : „ Fyrst og fremst hversu erfið þessi barátta er vegna þeirra áhrifa og þess álits sem Sovétríkin njóta enn víða um heim . " Sjá „ Shevardnadze minnst sem blóðugs einræðisherra , " á bls. 24 .