Auk aðstandenda gagnasafnanna sem Málið sækir efni sitt til hafa aðrir starfsmenn lagt ritstjórninni lið við hönnun og undirbúning , m.a . Vefgáttin málið.is var opnuð 2016 á degi íslenskrar tungu , 16. nóvember . Hvað varðar mismunandi markmið og innihald gagnasafnanna má meðal annars benda á að Beygingarlýsing íslensks nútímamáls geymir orð og beygingar sem tíðkast í íslensku og hún er fyrst og fremst unnin í anda lýsandi málfræði – enda þótt einnig sé að finna þar athugasemdir og ábendingar um notkun . Í safninu eru nú tæplega 260 þús. beygingardæmi . Skal í því sambandi bent á eigin vef Íðorðabankans . Hún miðlar fróðleik , skýringum og skýringatilgátum um uppruna og söguleg vensl íslenskra orða og orðmynda , jafnt úr fornu máli sem úr nútímaíslensku . Orðsifjabókin kom út á prenti 1989 á vegum Orðabókar Háskólans . MálfarsbankinnMálfarsbankinn geymir safn stuttra greina um málfarsleg efni . Þar er leitast við að benda á málnotkun sem almennt hefur verið talin best við hæfi í málsniðum vandaðs og hefðbundins íslensks ritmáls og í vönduðu töluðu máli . Efni Málfarsbankans á meðal annars rætur í svörum sem tekin hafa verið saman við málfarsráðgjöf á Íslenskri málstöð og síðar Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum . Notendur geta raðað gagnasöfnunum sjö innbyrðis að eigin ósk með því að draga heiti þeirra með músinni upp eða niður á skjánum . Hægt er að loka fyrir niðurstöður úr tilteknu safni á skjánum . Í vinstra horni neðst er hnappur með tenglum í alla vefi Stofnunar Árna Magnússonar í íslenskum fræðum og samstarfsaðila . Hér má m.a. finna fleiri vefi um mál og málnotkun , á borð við Ritmálssafnið , Risamálheildina , Nýyrðavefinn og ISLEX , auk Málsins og gagnasafna innan þess . Málshátturinn Enginn fær umflúið fortíð sína ‘ hið liðna loðir við sérhvern mann ’ er kunnur úr nútímamáli í nokkrum afbrigðum , t.d. : Fortíð sína getur enginn umflúið með öllu . Auðna má ráða – en það sjónarspil er hún setur á svið , mannleg örlög , er vissulega með margbreytilegum hætti og verður ekki alltaf fyrir séð ( DV 5.10.1987 , 39 ) ogEn Íslendingurinn er og verður Íslendingur ; hann fær sig sjálfan ei flúið , flýr ekki fortíð sína og sinna , flýr ekki skyldu sína og skyldusvið ( Skírn 1908 , 282 ( MJoch ) . Uppruni hans er á huldu en svipað orðafar er auðfundið , t.d. : Enginn feigð um flýr ( Hugsvinnsmál ) , sbr. enn fremur : Því enginn fær umflúið hin ríkjandi lögmál tilverunnar ( Mbl 18.9.1934 , 6 ) ; En enginn fær umflúið örlög sín ( Alþbl 26.2.1957 , 7 ) ; Hvert sem ég færi fengi ég aldrei umflúið sjálfa mig ( Norðurlj 1.1.1969 , 52 ) ; Enginn fær umflúið ellina ( Mbl 4.11.1989 , 24 ) ; En enginn fær umflúið sitt skapadægur ( Siglf 25.8.1945 , 2 ) . Hér er tæpast um að ræða fullmótaða málshætti , fremur eru hér á ferð afbrigði eða stakdæmi . Dæmin virðast sýna að oft eru áhöld um það hvað telja megi málshætti . Þá ber þess að gæta að fjölmargir málshættir eru einstakir í þeim skilning að þeir eru aðeins kunnir úr einni heimild , t.d. : Ekki er allt feigt sem fellur ‘ sumt það sem fellur í valinn reynist lífvænlegt ; ekki er allt sem fellur frá merkt dauðanum ’ . Eftir því sem best verður vitað er þennan fallega málshátt einungis að finna í bréfum Stephans G. : Ekki er allt feigt sem fellur , oft leynist með því lífsmark framtíðarinnar . Það eitt líður undir lok sem lifað hefir yfir sig ( StGStBr IV , 336 ( 1919 ) ) . Hér virðist samhengi skýra merkinguna . Lýsingarorðið áfjáður ‘ ákafur ; fíkinn ; ísækinn , áleitinn ’ er kunnugt frá miðri 16. öld : En þeir voru þess á fjáðari og sögðu , hann hefir upp æst fólkið ( Lúk 23 , 5 ( OG ) ) . Uppruni þess er óviss , engar beinar samsvaranir eru kunnar í skyldum málum . Ásgeir Blöndal nefnir tvo kosti , annars vegar að lo. sé nafnleitt af * áfjá ( kvk. ) ‘ fégirnd ’ og hins vegar að það sé sagnleitt af * anfijēn ‘ ásækja , hata ’ ( skylt fjá ) . Í síðara tilvikinu mætti þá hugsa sér að bein merking væri ‘ andsetinn , ásóttur ’ og þá er stutt í óbeina merkingu ‘ haldinn sjúklegri ágirnd ’ . Notkun þess hefur verið með mörgum hætti í aldanna rás eins og sjá má af seðlasafni Orðabókar háskólans , t.d. : ekkert er áfjáðara en hinn armi magi ( fm 19 ( Od 107 ) ) ; sjálf neyðin , sem er háraustust [ ‘ háværust ’ ] allra norna og áfjáðust , hún fær engu til leiðar komið ( f 19 ( ÁrAlþ II , 11 ) ) . Í nútímamáli er lo. áfjáður oftast notað með fs. í að viðbættu þf. ( áfjáður í e-ð ) en í eldra máli er kunnugt afbrigði með í að viðbættu þgf. ( áfjáður í e-u ) , t.d. : Katólskir gjörast nú ... áfjáðir [ ‘ ákafir ’ ] í því að útbreiða trú sína ( Norðri 1860 , 2 ( OHR ) ) ; Sjómennirnir eru mjög áfjáðir [ ‘ fíknir , áhugasamir ’ ] í að tala um ófreskjuna ( f 21 ( Spám 98 ) ) . Dæmi með lo. áfjáður án forsetningar eru einnig algeng , t.d. : Hann var á fjáður að vita hve skipshöfnin væri fjölmenn ( f 20 ( Sæf 62 ) ) ; þókti [ manninum ] það undarlegt að hún var svona áfjáð að spyrja sig um það ( ÞjóðsJÁ I , 243 ) . Sögnin flýja ‘ forða sér ( hratt ) undan e-u eða frá e-m ’ beygist jafnan svo í nútímamáli : flýja , flúði / flýði , flúið . Þátíðin er oftast flúði ( m 17 ( JÓlInd 170 ) ) ; flúðu ( s 16 ( Grad M IIr ) ) , sbr. : gnýja-gnúði ; knýja-knúði ; lýja-lúði og rýja-rúði . Myndin flýði er forn ( f 14 ( Hsb 243 ) ) o.v. , einnig algeng í síðari alda máli ( 1 . Mós 16 , 6 ( GÞ ) ) ; ( s 17 ( Sögstift V , 38 ) ) o.v. Og því teljast hvorar tveggja þt. - myndanna jafngildar . Í Álfadansinum eftir Jón Ólafsson er eftirfarandi viðkvæði : * Bregðum blysum á loft , / bleika lýsum grund . / Glottir tungl en hrín við hrönn , / og hratt flýr stund ( JÓlLj 61 ( 1871 ) ) . Í nútímamáli mun flestum tamara að segja Hratt flýgur stund , þ.e. sögnin fljúga er notuð en ekki flýja , sbr. eftirfarandi dæmi : Unglingarnir muna oft ekki eftir því hvað tíminn flýgur frá þeim ( SvSkBenJ 39 ( 1863 ) ) ; eins og þú veist þá flýgur tíminn fram á vængjum vindanna ( JThBr 275 ( 1867 ) ) . Vera má að í orðasambandinu Hratt flýr stund gæti erlendra áhrifa ( lat . Tempus fugit ) . Rætur orðasambandsins hvað líður tímanum , einnig athuga / vita hvað tímanum líður , eru fornar : Þá þú ert með heimskum mönnum , þá hugsa þú hvað tímanum líður ( s 16 ( Sír 27 , 13 ( GÞ ) ) ) ; = Sóa ei tímanum í heimskingjahópi / en ver öllum öllum stundum hjá hyggindamönnum ( Sír 27 , 12 ( 2007 ) ) ; En af því að tímanum líður , þá skaltu eta með mér í dag ( m 13 ( Pst 401 ) ) ; Leikum nú skjótt , líður deginum ( Ridd III , 63 ( Mír ) ) ; svo líður tímum ... að eigi mun mér gjörast setu efni [ ‘ mér er ekki til setunnar boðið ’ ] ( s 15 ( Vilhj 41 ) ) ; en er hann þraut eyrindið og hann laut úr horninu og sér hvað leið drykkinum , og líst honum svo sem allítill munur mun vera ( SnE 56 ( 1300 – 1350 ) ) . Hér virðist sagnarsambandið e-u líður merkja ‘ e-u vindur fram ’ og sú merking kunn í ýmsum orðasamböndum , t.d. : Hvað sem því líður [ ‘ hvernig sem því vindur fram ; hvað sem um það er að segja ’ ] , þá hefur voðann borið brátt að höndum ( Grikkl I , 31 ) ; En hvað sem því líður þá er hitt víst að ( s 19 ( Úran v ) ) ; hvað sem þessu líður , þá var tekið upp á að ( m 19 ( BGröndRit IV , 355 ) ) ; að gjöra eftir Guðs vilja og fylgja hönum eftir , hvað sem öðru líður ( f 17 ( JGerh 57 ) ) . Elsta dæmi um so . munnhöggvast er að finna í biskupasögum Jóns Halldórssonar og er það frá síðasta þriðjungi 17. aldar : sagði sínu embætti ei sóma að munnhöggvast við góða menn ( JHBisk II , 355 ( 1675 ) ) . Í Hrólfs rímum kraka , en talið er að Eiríkur Hallsson ( f. 1614 ) hafi kveðið fyrri hluta rímnanna , má sjá hatta fyrir orðinu : * vísir kemur víst hér að , / við skulum höggvast munnum ( m 17 ( Rím IV , 8 ) ) . * * * * Er þetta hægt , Matthías ? Það gengur mjög illa að fá hlustun um þessi mál [ ásakanir í garð starfsfólks Félagsbústaða ] ( Frbl 16.10.18 , 1 ) ; ég sé ástæður þess að hér varð hrun enn bak við hvert horn ( Mbl 6.10.18 , 26 ) . flýja ( st. , v . ) s . ( þt. flýði , flúði , † fló , † flœða ) ‘ fara á flótta , halda eða hörfa undan ’ ; sbr. fær. flýggja , nno . flya , sæ. og d. fly , fe . fléon , fhþ . fliohan , gotn . þliuhan , nhþ . fliehen ( s.m. ) . Uppruni óljós og óvíst og umdeilt hvort gotn . eða norðurgerm . og vesturgerm . málin geymi upprunalegri mynd orðsins ( germ . * þleuhan eða * fleuhan ) . Oftast er talið að orðið hafi haft germ . fl í framstöðu og það þá tengt við so . að fljúga . Sjá -flogi , flótti , flug ( u ) r og flæja ( 2 ) .