Reyndar var fátt sem fór meira í taugarnar á Þórbergi Þórðarsyni en „ þjóðernisspangól " og hann lagði sitt af mörkum til í andófinu gegn Hitlers-Þýskalandi og er eini Íslendingurinn sem var dæmdur fyrir að móðga hinn þýska einræðisherra . En Þórbergur og Gunnar eiga einnig margt sameiginlegt , eins og Halldór Guðmundsson , sýnir fram á í Skáldalífi . Halldór Guðmundsson lýsir sjálfur aðferð sinni á þennan hátt : [...] verður hér reynt að varpa ljósi á Gunnar og Þórberg - og þeir látir spegla hvor annan um leið og kannaðir eru drættir úr ævi þeirra , verkum og skapgerð . Eins og Halldór Guðmundsson getur í inngangskafla bókarinnar er þessi aðferð í æviskrifum þekkt og hún er rakin allt aftur til gríska sagnfræðingsins Plútarkos ( var uppi á árunum 46 - 127 ) sem skrifaði fjölmargar bækur af þessu tagi . Skáldalíf er samsett af sex meginköflum : Í fyrsta kafla , „ Þau ár eru liðin " , er fjallað um æsku beggja höfunda og uppruna . Kafli fimm kallast „ Freistingar einræðisins " og hér er farið nokkuð ítarlega í fylgispekt þeirra Gunnars og Þórbergs við sinn hvorn einræðisherrann og kann að vera að ýmsum lesendum finnist þessi kafli einna forvitnilegastur í bókinni . Ég deili þó ekki þeirri skoðun því ég tel ekki rétt að meta bókmenntir út frá skoðunum ( eða persónuleika ) höfunda þeirra . Í þessum kafla kemur fram hversu dýrkeypur stuðningurinn við Þýskaland var Gunnari og ýmsa erfiðleika hans að fóta sig á hinum íslenska bókmenntavettvangi . Halldór fjallar hér líka um Nóbelsverðlaunin en þá umræðu þekkja lesendur einnig vel úr nýlegri fjölmiðlaumræðu . Hér er líka fjallað um ævikvöld Þórbergs , hvernig Suðursveitin kallaði æ meira á hann eftir því sem hann eltist og hvernig hann lýsti því yfir að hann hafi verið „ á skökkum stað " stærstan hluta lífs síns . En ekki er að sjá að Gunnar sé nokkurs staðar á myndinni - alla vega er hann ekki þekkjanlegur berum augum . Skáldalíf er mjög vel skrifað verk og því einkar læsilegt og fræðimennska þess vönduð . Að slíkum verkum hafa þó verið gerð mörg mikilvæg tilhlaup og má í því sambandi nefna rit Sigurjóns Björnssonar og Stellans Arvidsons um Gunnar Gunnarsson ; bók Stefáns Einarssonar sem skrifuð var í tilefni fimmtugsafmælis Þórbergs Þórðarson ; viðtalsbók Matthísar Johannessen við Þórberg ; langa grein Sigfúsar Daðasonar um Þórberg ; svo og nokkrar greinar Péturs Gunnarssonar um Þórberg . Halldór Guðmundsson nýtur allra þessa skrifa og notfærir sér , að sjálfsögðu , í Skáldalífi . Óhætt er að fullyrða að með bókum sínum um þá Halldór Laxness , Gunnar Gunnarsson og Þórberg Þórðarson hefur Halldór Guðmundsson skipað sér í fremstu röð íslenskra ævisagnaritara og verður vonandi framhald á vinnu hans á þessu sviði því ennþá eru fjölmargar ævisögur íslenskra bókmenntamanna og kvenna óskrifaðar . Að lestri loknum rennur nefnilega upp fyrir lesanda að ótal mörgum spurningum er enn ósvarað - og kannski er fullkomlega óraunsætt að hugsa sér að þeim verði nokkurn tíma svarað - og það situr einnig eftir að höfundur fer ekki mjög djúpt persónulegt líf þeirra Gunnars og Þórbergs ( hér má sem dæmi nefna að umfjöllun um hjónabönd þeirra er afar takmörkuð , það er til dæmis ekkert sagt frá aðdragandi hjónabands Þórbergs og Margrétar ; hvernig kynntust þau ? Hver var Margrét ? ) . Þórbergur kallaði slíkar eyður í frásögn „ skalla " - en hann var jú hinn mesti nákvæmismaður frásagnarinnar ... Líklegast er ég hér að biðja um annað en verk en Halldór Guðmundsson ætlaði sér að skrifa og ekki verður um það deilt að hann hefur skilað verki sem honum er fullur sómi af og sætir tíðindum í íslenskri bókmenntasögu , eins og áður er ítrekað . En síðan ver ég oft miklum tíma í að endurbæta efnið og fága stílinn , því að þar á vandvirkni mín sér engin takmörk , ef annað brýnna kallar ekki að . Það lá opið fyrir mér að þekkja áttir . Sá sem veitir því speki er meiri velgerðarmaður þess . Það sagði stundum á morgnana : ,, Nú er blessuð sólin komin upp . " Og ég held það hafi líka verið svolítill ásetningur í því um Guði þóknanlega breytni þann daginn . Íslenskur aðall Flestir eru sælir í þeirri leyndu hugsun , að þeir séu vitrari og betri en aðrir menn . Þessi spegilgljáandi , æskubjörtu svell voru heillandi og sköpuðu ýmsa nýja leiki . Íslenskur aðall En svo komu önnur kvöld , sem voru öðruvísi . það var eins og þetta væri meðfædd þekking í mér , alveg ómótmælanleg eins og andardrátturinn . Hjónabandið er samábyrgð tveggja andlegra öreiga . En ástæður mínar hafa meinað mér að fást við vísindastörf . Pappír , blek og pennar voru lífsnauðsynjar , sem ég gat aldrei án verið , eftir að móðir mín hafði gert það axarskaft að kenna mér að skrifa . Íslenskur aðall Andlegi dauðinn hefst með værð , sívaxandi stemningasljóleik , hugsjónahruni og ást á sveitalífi . Mér fannst ekkert í náttúrunni eins lifandi . Hönnuður sýningar er Jón Þórisson .