Um 18 ára aldur opnaðist fyrir honum „ hið nýja svið hugsunarinnar “ og eftir það lagði hann sig einkum eftir heimspeki . Bækur hans um heimspeki seldust aldrei vel á meðan hann lifði og voru það einkum sagnfræðileg verk hans sem öfluðu honum vinsælda og tekna . Áhugafólk og nemendur í vísinda - og heimspekisögu sautjándu aldar þekkja vel til þess hvaða hlutverk Guð , hið fullkomna eða hið óendanlega lék í heimsmyndum þeirrar aldar . Ástundun heimspeki og vísinda varð einhvers konar tilraun til þess að setja sig í spor Guðs við sköpunina . Raunar leitaðist Hume við að gera manninn aftur hluta af náttúrunni og draga hann þannig af ímynduðum stalli sem Guð átti að hafa sett hann á . Hume grunaði einnig að vísindi okkar um himintunglin yrðu nákvæmari ef við skildum betur þau lögmál sem maðurinn sjálfur stjórnast af þegar hann upplifir næturhimininn . Hume efaðist um að við hefðum til að bera nokkrar meðfæddar hugmyndir líkt og enski heimspekingurinn John Locke hafði gert á undan honum . En hugmyndir eru engu að síður mikilvægar . Heimurinn er í okkar augum eins og þessar hugmyndir leyfa okkur í krafti minnis og ímyndunarafls . Frumskynjanir missa skjótt þrótt sinn . Hume gengur svo langt að segja að við höfum enga frumskynjun af orsakatengslum . Þar komi vaninn eða reynslan aðeins til sögunnar . Það getur verið erfitt að hafna þessari mynd sem Hume dregur upp . Vissulega virðist það sannfærandi að allt sem við vitum eigi sér uppruna í skynjun okkar . „ Erum við kannski eftir allt saman alveg eins og dýr ? Þvert á móti væru samhygð og umhyggja einkenni á góðu fólki . Maðurinn greindi sig frá dýrum í hegðun sinni . En slíka hegðun þyrfti ekki að skýra með guðlegum neista eða mannlegri skynsemi . Eina siðferðilega röddin sem okkur ber að hlýða er sú sem lærist milli kynslóða eftir að hver kynslóð hefur lært sína lexíu af biturri reynslu . Ástæðan fyrir því að heimspeki Hume var talin hættuleg af sumum var þessi tilraun hans til þess að gera manninn aftur hluta af náttúrunni . Hume var enginn guðleysingi í þeim skilningi sem við leggjum í það hugtak í dag . Og hann var ekki herskár þótt hann væri beittur í gagnrýni sinni á trúarbrögð . Röksemdir hans gegn hugmyndum um kraftaverk og gegn hefðbundnum sönnunum fyrir tilvist Guðs lifa samt sem áður góðu lífi enn í dag hjá þeim sem berjast gegn skipulögðum trúarbrögðum . Sigurjón Baldur Hafsteinsson er prófessor í safnafræði við Félags - og mannvísindadeild Háskóla Íslands . Rannsóknir Sigurjóns Baldurs hafa meðal annars snúið að viðhorfi Íslendinga til dauða og sorgar , en þau viðhorf eru tengd félagspólitískum breytingum sem orðið hafa á Íslandi á undanförnum þrjátíu árum .