Tryggvi Gíslason skrifar 21. júlí 2016 07:00 Innanríkisráðuneytið hefur kynnt drög að frumvarpi til laga um breytingar á lögum um þjóðskrá og almannaskráningu . Með nýjum lögum er ætlunin að lög um mannanöfn nr. 45 / 1996 falli úr gildi . Í greinargerð ráðuneytisins með frumvarpinu segir að rétt sé talið að felldar séu úr gildi takmarkanir á nafngjöf og lögð áhersla á , að með því sé fullorðnum einstaklingum og foreldrum barna gefið frelsi til að velja nöfn sín og barna sinna . Sé eiginnafn af íslenskum uppruna skal það falla að íslensku beygingarkerfi , en það er ekki skilyrði ef um viðurkennt erlent nafn er að ræða . Uppfylli nöfn ekki þessi skilyrði þessarar ber Þjóðskrá Íslands að hafna skráningu . Endurskoðun laga eðlilegEkki er óeðlilegt að lög um mannanöfn séu endurskoðuð vegna breyttra viðhorfa og breyttra aðstæðna í samfélaginu . Í greinargerð innanríkisráðuneytisins segir að á undanförnum árum hafi umræða um mannanafnalöggjöfina verið áberandi í samfélaginu , meðal annars í tengslum við ákvarðanir mannanafnanefndar . Hefur því sjónarmiði því „ vaxið ásmegin “ , eins og stendur í greinargerðinni , að réttur manna til að ráða sjálfir nöfnum sínum og barna sinna sé ríkari en hagsmunir samfélagsins af því að takmarka þennan rétt . Í dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 2013 hafi verið byggt á því að réttur manns til nafns félli undir vernd 71. greinar stjórnarskrárinnar um friðhelgi einkalífs . Því til stuðnings vísaði héraðsdómur til dómaframkvæmdar Mannréttindadómstóls Evrópu sem fellt hefur réttinn til nafns undir ákvæði í Mannréttindasáttmála Evrópu , en hún sé efnislega samhljóða 71. gr. stjórnarskrárinnar . „ Af því leiðir að réttur til nafns verði aðeins takmarkaður með sérstakri lagaheimild ef brýna nauðsyn ber til vegna réttinda annarra , sbr. 3. mgr. 71. gr. stjórnarskrárinnar og 2. mgr. 8. gr . Mannréttindasáttmála Evrópu , “ eins og segir orðrétt í greinargerð innanríkisráðuneytisins . Íslensk nafngiftarhefðEndurskoðun laga er eðlileg við breyttar aðstæður og réttur einstaklinga er afar mikilsverður . En til eru fyrirbæri sem heita hefð , venjur , menning og málrækt . Því ber í „ nýjum lögum um þjóðskrá og almannaskráningu “ að takmarka rétt til nafns með sérstöku ákvæði til þess að koma í veg fyrir , að þúsund ára gamlar nafngiftarvenjur Íslendinga njóti réttarverndar sem eru mikilsverður hluti af menningunni . Fela má Þjóðskrá Íslands að gæta gamallar nafngiftarhefðar , enda er unnt að leita álits Árnastofnunar eða Íslensku - og menningarsviðs Háskóla Íslands um vafamál eða ágreiningsmál . Að lokum má benda innanríkisráðuneytinu á norsku nafnalögin frá 2006 , Lov om personnavn , navneloven . Lögin eru vel skrifuð , sett fram á einfaldan hátt og skynsamlega haldið á málum . Réttindi einstaklinga – ekki síst barna – eru virt , en um leið er tekið tillit til hefðar og venju í samfélaginu . Greinin birtist fyrst í Fréttablaðinu 21. júlí Athugið .