Breytingar í stærð íslenska landselsstofnsins á árunum 1980 til 2018 . Meðalgildið er áætluð stofnstærð og punktalínurnar sýna 90% öryggismörk ( 90% neðri öryggismörk = grá lína og 90% efri öryggismörk = appelsínugul lína ) . Trends in the Icelandic harbour seal population from 1980 to 2018 . The mean values ( solid blue line ) are the estimated population size for respective years . The 90% confidence intervals indicated with dotted lines ( 90% CI low = grey line and 90% CI high = orange line ) . ( Sandra M. Granquist og Erlingur Hauksson 2019 ) . Landselslátur eru dreifð um allt land en ef nefna á einstök svæði eru látrin við Vatnsnes , á Ströndum , við mynni Lagafljóts og á Skeiðarársandi afar mikilvæg . Landselir við ísland teljast til einangraðs og afmarkaðs stofns sem er erfðafræðilega aðskilinn frá öðrum landselum í norðaustur Atlantshafi ( Andersen o.fl. 2011 ) . Stofnstærð íslenskra landsela er metin með tölfræðilegri úrvinnslu á niðurstöðum talninga sem hafa farið fram með reglubundnum hætti frá 1980 . Íslenski landselstofninn var metinn 9.434 dýr ( CI 95% = 6.149 ‐ 12.726 ) árið 2018 ( Sandra M. Granquist og Erlingur Hauksson 2019 ) en 7.652 ( CI 95% = 4995 - 10310 ) dýr árið 2016 ( Jóhann G. Þorbjörnsson o.fl. 2017 ) . Þetta er mikil fækkun frá upphafi talninga árið 1980 er stofninn var metinn um 33.000 dýr . Mesta fækkunin átti sér stað á áttunda áratugnum en á milli 1980 og 1989 minnkaði stofninn um rúman helming ( sjá mynd ) . Lýsing Landselir eru kubbslega vaxnir með tiltölulega rúnnað höfuð og hundslegt andlit . Meðallengd fullvaxinna landselsbrimla við Ísland er 1,7 m og meðalþyngdin er 97 kg en urturnar eru nokkuð minni , eða 1,6 m og 93 kg . Kynslóðalengd : 14,8 ár ( IUCN ) . Tímabil sem mat miðast við eru þrjár kynslóðir ( 45 ár ) . Einungis eru til upplýsingar um stofnstærð fyrir tímabilið 1980 – 2018 . Landsel fækkaði um 72% á þessu 37 ára tímabili , eða rúmlega 3,3% fækkun á ári . Framreiknaðar stofnbreytingar , miðað við áframhaldandi árlega fækkun næstu 10 árin myndu leiða til 77,5% fækkunar á þremur kynslóðum . Í tilfelli landsels eru öryggismörk áætlaðrar stofnstærðar frekar víð og því nægir þessi fækkun til rökstuðnings til að skipa landsel í áhættuflokkinn í bráðri hættu ( CR ) samkvæmt forsendum A 4b í viðmiðum IUCN . Er það sami flokkur og í fyrra válistamati frá október 2018 . Tegundin flokkast því sem ekki í hættu ( LC ) á heimslista IUCN . Íslenski stofninn er rétt ríflega 1,5% af heildarstofni tegundarinnar . Ofangreind atriði þyrfti þó að rannsaka betur til að hægt sé að skýra fækkunina til hlítar . Landselir nutu til skamms tíma afar lítillar verndar hér á landi en ákvæði um vernd , friðun og veiðar á villtum fuglum og villtum spendýrum nr. 64 / 1994 ná ekki til sela ( eða hvala ) . Í lögum nr. 61 / 2006 um lax - og silungsveiði eru ákvæði um ófriðun sels í 11. gr. laganna , þar sem m.a. er heimilt að uppfylltum ákveðnum skilyrðum að ófriða selalátur í eða við það veiðivatn eða fiskihverfi . Árið 2019 var bætt við ákvæði í sömu lagagrein þar sem ráðherra getur með reglugerð sett reglur um selveiðar , m.a. um skráningu selveiða og að banna eða takmarka selveiðar á íslensku forráðasvæði ef það er talið nauðsynlegt að mati Hafrannsóknastofnunar . Reglugerð um bann við selveiðum nr. 1100 / 2019 var sett þann 11. desember 2019 og tók þegar gildi . Samkvæmt þeirri reglugerð eru allar selveiðar óheimilar á íslensku forráðasvæði ( sjó , ám og vötnum ) nema að fengnu sérstöku leyfi frá Fiskistofu . Aðeins skal veita leyfi til veiða til eins árs í senn og aðeins til eigin nytja . Halda skal skrá um sókn og afla og skila skýrslu um veiðina . Vaka-Helgafell , Reykjavík , bls. 116 - 123 . Gunnhildur Ingibjörg Georgsdóttir , Erlingur Hauksson , Guðmundur Guðmundsson og Ester Rut Unnsteinsdóttir ( 2018 ) . Selalátur við strendur Íslands . Höfundur