LAUGARDAGUR 1 . JUNI 1996 #éff / r 9 Bingóferðir gjaldþrota 4 I 4 f ! Enn ein samkeppnis - tilraunin í vaskinn - samgönguráðuneytið krefur Whilborg Rejser um úrlausn gagnvart farþegum Enn ein tilraunin til að sam - keppni um ódýrt millilandaflug til og frá íslandi hefur runnið út í sandinn þegar Bingóferðir lögðu upp laupana í fyrradag eftir aðeins tæplega hálfs mánaðar starfsemi . Skemmst er að minnast áður Emer - ald flugfélagsins sem hjarði lungann úr sumrinu í fyrrasumar áður en það gafst endanlega upp . Sú saga var rakin i fréttaljósi DV í mars - mánuði sl . Alls voru seldir um 1.400 farmið - ar milli íslands og Kaupmannahafn - ar á um 10 þúsund krónur hver miði , en hver miði gildir aðra leið . Miðar hafa því verið seldir fyrir um 14 milljónir króna . Kostnaður við hvert flug fæst ekki uppgefinn en samkvæmt markaðsverði fyrir 170 sæta Airbus , eins og All Leisure , flugrekstraraðili Bingóferða notaði , má gera ráð fyrir því að þær tvær ferðir sem flugfélagið flaug hafi þurft að greiða minnst sex milljónir króna , flugið sem Flugleiðir tóku að sér hafl kostað 1,5 milljónir króna , auglýsingar og launakostnaður og annar kostnaður hafi numið um þremur milljónum og útlagður kostnaður sé því 10,5 milljónir króna og til skiptanna sé því i hæsta lagi 4,5 milljónir . Tryggingafé sem Bingó lagði fram í samgögnu - ráðuneyti vegna rekstrar útibús Whilborg ferðaskrifstofunnar nem - ur um 10 milljónum króna . Sé gert ráð fyrir því að um 100 manns hafi getað notað miða sína að fullu , þá þarf ýmist að endur - greiða eða leysa á annan hátt mál 1.300 manns , sem ýmist standa með ónýta farmiða í höndunum eða eru strandaglópar og ólíklegt er að tryggingaféð í samgönguráðuneyt - inu og hugsanlegir sjóðir Bingós dugi þar til . Lélegur undirbúningur Forsaga Bingóferða hófst seint á síðasta ári þegar Hilmar A. Kristj - ánsson byrjaði að leita hófanna við bresk leiguflugfélög um samvinnu um flug milli London og Keflavíkur . Hilmar átti um tíma í viðræðum við samsteypu nokkurra flugrekstrar - aðila sem heitir IAG , eða Independent Aviation Group og hef - ur aðsetur á Gatwick flugvelli í London . Að sögn talsmanna IAG voru samningar langt komnir skömmu eftir sl. áramót . Engu að siður varð niðurstaðan sú að fyrir - tæki Hilmars , Bingó ehf. til samn - inga við flugfélagið All Leisure um flug tvisvar í viku frá Gatwick til Keflavíkur um Kaupmannahöfh og til baka til Gatwick um Kaup - mannahöfn . Flugið átti að hefjast um miðjan maí og standa fram á haustið , eða út septembermánuð a.m.k . Hilmar hugsaði sér þetta flug á svipaðan hátt og hugmyndin var á sínum tima hjá Freddy Laker Airways . Öll yfirbygging átti að vera í lágmarki og sjálft flugið hugs - að nánast eins og rútubíll , þannig að fólk keypti sér far aðra leiðina í einu á tilteknum degi og þá fyrst þegar búið væri að greiða miðann væri sæti frátekið í vélinni . Engar pantanir átti að vera hægt að gera fyrirfram og ef farþegi vissi ekki hvænær hann kæmi til baka , þá einfaldlega keypti hann sér miða aðra leiðina fyrst og síðan hina leið - ina þegar hann færi heim . Þannig kostaði farið frá London til Kaup - mannahafnar um sjö þúsund krón - ur aðra leiðina og milli Kaup - mannahafnar og íslands um 10 þús - und krónur aðra leið og var jafndýrt frá hvorum endanum sem ferðalag - ið hófst . Svo virðist sem undirbúningi fyr - ir starfsemina hafi verið mjög ábótavant af hálfu Bingó ehf. og lágu mjög lauslegar eða engar at - huganir fyrir um sólumöguleika á sætum milli London og Kaup - mannahafnar og engir samningar voru til við söluaðila í London þeg - ar flugið hófst . Það kom líka á dag - inn að í þau tvö skipti sem All Leisure flaug fyrir Bingó , voru eng - ir borgandi farþegar í vélinni milli London og Kaupmannahafnar og tapið í heild minnst fjórar milljónir króna . „ Þetta var alveg að drepa okkur og því var ekkert annað að gera en að hætta þessu flugi , " sagði Hilmar við DV , en með þvi að leggja þennan fluglegg niður var ekki leng - ur grundvöllur fyrir samstarfi við All Leisure og hætta það flugi fyrir Bingó . Þrjú flug og sagan Eftir að All Leisure var úr sögunni var næsta flugi , sem fljúgja átti þann 21. maí frestað og loks flugu Flugleið - ir því síðasta , þann 24. maí . I samtali við DV um það leyti sagði Hilmar að verið væri að ljúka samn - ingum við nýj - an flugrekstr - araðila og yrði ný ferðaáætlu - in tilbúin fyrir næsta flug þann 28. maí . Það gekk ekki eftir því að síðdegis daginn fyr - ir flugið var kominn á símsvari á símanúmer Bingós sem tilkynnti að flugið félli niður en ný ferðaáætlun yrði tilbúin á hádegi daginn eftir . Þessi skilaboð voru svo á símsvar - anum þar til á fimmtudagskvöld , en á föstudagsmorgni , í gærmorgun voru komin ný skilaboð sem sögðu að Bingó ehf. væri gjaldþrota og handhafar farmiða beðnir að snúa sér til sambönguráöuneytisins . Sölumál í ólestri Sölumálin hér heima voru alla hina stuttu starfstið Bingó í megn - um ólestri . Hilmar A. Kristjánsson leitaði til nokkurra ferðaskrifstofa um að þær seldu farmiða í flugið hér á landi en engin vildi taka að sér söluumboðið , enda krafðist Hilmar þess að ferðaskrifstofurnar ábyrgðust í raun flugið og stað - greiddu honum hvert sæti , en fengju síðan umboðslaunin greidd síðar . Ferðaskrifstofurnar kærðu sig lít - ið um að ábyrgjast flug fyrir ein - hvern mann úti í bæ sem hefði alla möguleika á að hlunnfara þær og farþegana , eins og stjórnandi reyk - vískrar ferðaskrifstofu orðar það við DV og bætir við að Bingó hafi hugsað sér að annast ferðaskrif - stofurekstur án þess að hafa til þess nein leyfi , en láta aðra bera alla ábyrgð gagnvart farþegum . Eftir að ferðaskrifstofurnar höfðu hafnað alfarið samstarfi á þessum nótum varð endirinn sá að lítil ferðaskrifstofa , Whilborg Rejser í Kaupmannahöfn tók að sér farmiða - söluna í Danmörku og á íslandi og voru ódýrar Kaupmnannahafnar - ferðir auglýstar hér á landi af skrif - stofunni í Kaupmannahöfn og fór af - Forsaga Bingóferða hófst seint á síðasta ári þegar Hilmar A. Kristjánsson byrjaði að leita hófanna við bresk leiguflugfélög um samvinnu um flug milli London og Kefla - víkur . Hilmar segir að hann hafi tapað verulegu fé á bílauppboðsmarkaðnum og nú síðast á Bingóævintýrinu og sé orðið ansi lítið í buddunni , eins og hann orðar það DV-mynd GVA Fréttaljós Stefán Ásgrímsson greiðslan fram í gegn um sima . Samgönguráðuneytið gerði alvar - legar athugasemdir við þetta og varð þá að ráði að Whilborg opnaði útibú í skrifstofuhúsnæði Hilmars og fyrirtækja hans , Bingó og Kvóta - markaðarins og tók að selja far - miða . Þetta var hægt á grundvelli laga um viðskiptafrelsi innan EES en Whilborg ferðaskrifstofan hefur tilskilin leyfi til reksturs i Dan - mörku og þar með á hinu evrópska efnahagssvæði . Ráðuneytið f'éllst á þetta eftir að hafa ráðfært sig við ESA , Eftirlitsstofnun EES , sem taldi að ferðaskrifstofuleyfi Whilborg gilti einnig hér á landi . Whilborg var þó krafin um að leggja fram jafnháa tryggingu vegna reksfrarins hér á landi eins og íslenskum ferða - skrifstofum er gert að gera , sem er um 10 milljónir króna . Auk þess hafði skrifstofan þegar lagt fram til - skilið tryggingarfé í Danmörku sem er mun minna , eða um tvær milljón - ir ísl. króna , en veitir um leið að - gang að öflugum tryggingasjóði danskra ferðaskrifstofa þannig að bótageta þeirra er verulega meiri en sem nemur dönsku tryggingarupp - hæðinni . 1.400 ferðir seldust Alls seldust um 1.400 farmiðar sem fyrr segir . „ Það voru margir sem tóku þessu boði . Fargjöldin voru ódýr og fólk gat keypt annan legginn á tæplega 10 þúsund krón - ur , " segir Helgi Jóhannesson deild - arstjóri í samgönguráðuneytinu . Helgi segir að ráðuneyt - ið hafi verið og sé í sam - bandi við ESA , Eftir - litsstofnun EES um þessi mál og um að hvaða marki rekstrarleyfi í öðrum EES löndum gildi hér á landi og von sé á samantekt um þau mál frá stofnun - inni . Hann segir að vegna þess hve miklar breytingar eru að verða í flugmálum í álfunni þá séu mál enn nokkuð í lausu lofti og hætta á óhöppum sem geta komið niður á neytenda - verndinni . Helgi segir að ekki sé orðið ljóst hver kostn - aður ráðu - neytisins vegna þrota Bingó verði þegar öll kurl verða komin til graf - ar . Þó sé þegar ljóst að á áttunda tug manna þurfi að koma til síns heima . Whilborg ber alla ábyrgð ' Ráðuneytið telur engan vafa leika á því að Whilborg ferðaskrifstofan danska sé að fullu ábyrg gagnvart öllum farþegunum , því það var ferðaskrifstofan sem seldi alla mið - ana , hvort sem það var ferðaskrif - stofan sjálf eða útibú hennar hér heima og hennar ferðaskrifstofu - leyfi var að baki viðskiptunum . Kurt Whilborg og Hilmar A. Kristjánsson lýstu því hins vegar báðir yfir í fjölmiðlum að Bingó væri ábyrgt gagnvart farþegunum þar sem ferðaskrifstofan hafi staðið skila á andvirði seldra miða til Bingós . Ráðuneytið ritaði Whilborg ferðaskrifstofunni bréf í fyrradag og krafði hana svara um hvernig hún ætlaði að standa að því að uppfylla skuldbindingar sínar gagnvart því fólki sem hafði keypt Bingófarmiða . Þá er þess krafist að ferðaskrifstofan standi straum af þeim kostnaði sem af málinu hefur hlotist og á eftir að hljótast eftir því sem tryggingar duga ekki til . Ferðaskrifstofunni er jafnframt tilkynnt að ráðuneytið hafi gert samkomulag við Flugleiðir að flytja þá farþega til síns heima sem eru strandaglópar í Danmörku og á íslandi . Um forsendur krafna ráðuneytisins á hendur ferðaskrif - stofunni saegir í bréfiunu í lauslegri þýðingu : „ Ráðuneytið fékk i hendur þann - 15. maí sl. bréflega umsókn frá Whilborg Rejser um ferðaskrifstofu - - leyfi í sambandi við opnun útibús hér á landi . I framhaldi af því lagði umboðsmaður yðar , Bingó ehf. fram nauðsynlegar tryggingar vegna ferðaskrifstofuleyfisins . Ráðuneytið telur því að Whilborg Rejser hafi uppfyÚt öll skilyrði fyrir því að reka ferðaskrifstofu hér á landi og hafi öll réttindi og skyldur á sínum herð - um samkvæmt íslenskum lögum til rekstrarins . " Ráðuneytinu hafði ekki borist svar ferðaskrifstofunnar síðdegis í gær . Hugmyndaríkur draumóramaður Hilmar A. Kristjánsson segir við DV að það sé alveg ljóst af viðbrögð - um við tilboði Bingós um ódýrar Kaupmannahafanarferðir að þörfin sé fyrir hendi . meginástæða þess hvernig fór sé sú að flugleiðin milli London og Kaupmannahafnar hafi reynst algerlega mislukkuð . - enb hver er þessi Hilmar ? Hilmar A. Kristjánsson starfaði sem útgefandi blaða og tímarita upp úr miðjum sjötta áratugnum . Hann átti og rak prentsmiðjuna Hilmi og gaf m.a. út Vikuna , Úrval , Eimreið - ina og fleiri blöð af miklum mynd - arskap , sérstaklega var Vikan á þeim tíma stórveldi á timaritamark - aðnum . Á þessum tíma voru öll dagblöð sem gefin voru út á Islandi málgögn stjórnmálaflokka og gefin út undir þeirra stjórn . Hilmar réðist í það árið 1962 að gefa út dagblað algjör - lega óháð stjómmálaflokkum og hét það Mynd . Útgáfa þess varð ekki langlíf en alls munu hafa komið út 38 tölu - blöð , en það sem einkum varð því að aldurtila var prentaraverkfall sem skall á skömmu eftir að útgáfa Myndar hófst . Eftir að Mynd var gjaldþrota yf - irtók Axel Kristjánsson , kenndur við Rafha , rekstur Hilmis en Hilmar tók sig upp og flutti til S-Afríku þar sem hann byrjaði á að reka vinnu - miðlun , eða eins konar útvegunar - þjónustu fyrir hjúkrunarfræðinga , en einnig fékkst hann við bókaút - gáfu og við flugvélaleigu o.fl . Eftir að hann fluftist heim fyrir fáum árum síðan opnaði hann uppboðs - markað fyrir notaða bíla í Reykja - vík sem ekki seldi einn einasta bil á uppboði . Um svipað leyti hóf hann ásamt syni sinum rekstur kvóta - miðlunar sem enn starfar . Hilmar segir í samtali við DV að hann hafi tapað verulegu fé á bílauppboðs - markaðnum og nú síðast á Bingóævintýrinu og sé orðið ansi lítið í buddunni , eins og hann orðar það . -SÁ T