Uppeldi og menntun - 16.02.2007 , Blaðsíða 121 121 GUNNHILDUR ÓSKARSDÓTTIR mest áhrif á hugmyndirnar . Til að fá svör við þessum spurningum voru eftirfarandi rannsóknarspuringar settar fram : ? Hvernig þróast / breytast hugmyndir barna um líkamann á einu ári ( í 1. og 2. bekk ) ?? Hvaða áhrif hafa kennsluaðferðirnar , kennsluumhverfið , námsefnið og sam - skiptin í bekknum á þróun hugmyndanna ?? Er munur á þeim börnum sem taka virkan þátt í umræðum og þeim sem ekki taka þátt í þeim hvað þessa þætti varðar ? AÐFERÐIR Ein bekkjardeild 1. bekkjar í grunnskóla í Reykjavík var valin til þátttöku í rannsókn - inni ásamt umsjónarkennara . Fyrra árið voru 19 nemendur í bekknum en seinna árið , í 2. bekk , voru 20 nemendur . Fjölbreyttar aðferðir voru notaðar til að afla gagna , svo sem þátttökuathuganir , teikningar , viðtöl og greinandi verkefni . Þátttökuathuganir voru gerðar í öllum kennslustundum þegar verið var að kenna um líkamann í 1. og 2 bekk og voru kennslustundirnar teknar upp á myndband . Nemendur teiknuðu myndir á öllum stigum rannsóknarinnar , í upphafi áður en kennsla um líkamann hófst og allt til loka . Í hvert skipti fengu nemendur mynd af útlínum líkamans sem þeir áttu síðan að teikna innan í eða lita , allt eftir fyrirmælum kennara . Einstaklingsviðtöl voru tekin við alla nemendur þar sem líkan af líkamanum og teikningar barnanna voru notuð sem umræðugrundvöllur . Í lok rannsóknarinnar voru lögð fyrir nemendur greinandi einstaklingsverkefni ( e. diagnostic tasks ) þar sem þeir áttu að t.d. að tengja orð við setningu , skrifa s ( satt ) eða ó ( ósatt ) við fullyrðingar , klára myndir og lita ákveðin líf - færi í tilteknum litum . Hér er um fjölbreyttar rannsóknaraðferðir að ræða en í þessari grein verður þó einkum fjallað um teikningarnar sem rannsóknaraðferð og þær upp - lýsingar sem þær gáfu . Teikningum hvers barns var safnað saman í möppu til greiningar og mats . Notaður var sjö þrepa kvarði Reiss og Tunnicliffe ( 1999a ) við greiningu á teikningum barnanna af beinum ( sjá mynd 1 ) . Samkvæmt reynslu Reiss og Tunnicliffe ( 2001 ) eru teikningar barna góð aðferð til að skoða hugmyndir þeirra og geta haft sérstakt gildi fyrir börn sem eiga erfitt með að tjá sig munnlega , hvort sem það er vegna þess að þau eru feimin , hafa slakan málþroska eða að móðurmál þeirra er annað en það sem er talað í skólanum . Mynd 1 ? Beinin ? Kvarði Reiss og Tunnicliffe ( 1999a ) . Þrep 1 Engin bein . Þrep 2 Bein táknuð sem línur eða hringir . Þrep 3 Bein sem líkjast ? hundabeinum ? teiknuð út um allt í líkamanum . Þrep 4 Ein tegund af beinum á réttum stað . Þrep 5 Að minnsta kosti tvær gerðir af beinum ( t.d. hryggjarsúla og rifbein ) á réttum stað . Þrep 6 Greinileg mynd af beinagirnd ( þ.e. hryggjarsúla , rifbein , hauskúpa , bein í útlimum ) . Þrep 7 Nákvæm mynd af beinagrind ( liðamót og tengingar milli beina ) .