„ Ef þú ert ekki tilbúinn til að vera úti í náttúrunni , í fjöllunum og á túndrunni , þá áttu bara að vera að gera eitthvað annað , “ segir Stefán en hann hefur stundað hreindýrabúskap í áratugi . mbl.is / Ásdís Vestast á Suður-Grænlandi á bújörðinni Isortoq býr Íslendingurinn og hreindýrabóndinn Stefán Hrafn Magnússon . Allt frá æsku hefur lífið á köldum norðurslóðum heillað Stefán . Í næstu viku kemur út ævisaga hans , Isortoq – Stefán hreindýrabóndi , eftir Svövu Jónsdóttur . Í fjóra áratugi hafa hreindýr verið hans ær og kýr og hefur Stefán lent í ótrúlegum ævintýrum á lífsleiðinni . Áhugi á Inúítum Stefán Hrafn var óvenjulegt barn . Hann hafði strax áhuga á menningu fólks á norðurslóðum og drakk í sig allt sem hann komst yfir um Inúíta , landkönnuði og lífið í gamla daga . „ Ég hafði alltaf áhuga á mannfræði , allt frá æsku , og lagðist í bækur um Inúíta . Ég las allt um lifnaðarhætti þeirra og hvernig þeir lifa , “ segir hann og segist fljótlega hafa gert sér grein fyrir að hefðbundin vinna væri ekki fyrir sig . „ Ég var hræddur við það að festast við eitthvað borgaralegt hér í Reykjavík . Ég óttaðist þá tilhugsun . “ Fór í óleyfi til Grænlands Þegar Stefán var fimmtán ára hafði hann aldrei komið til útlanda . Áhuginn á Inúítum kveikti hjá honum þá hugmynd að hann yrði að fara til Grænlands . Þar sem hann vissi að móðir hans myndi aldrei hleypa honum einum í slíka ferð brá hann á það ráð að kaupa sér farmiða án þess að segja nokkrum manni frá því . Hann skrifaði móður sinni kveðjubréf en stakk bréfinu óvart ofan í skúffu . „ Ég keypti sjálfur flugmiðann fyrir minn pening . Sölustjórinn hjá SAS spurði í þaula : „ Hvað , máttu fara ? “ „ Jájá , “ svaraði ég , “ segir Stefán og hlær . Á meðan Stefán undi sér vel við veiðar á Grænlandi var móðir hans mjög áhyggjufull á Íslandi , enda fann hún ekki bréfið fyrr en tveimur dögum eftir brottför drengsins . Um leið og bréfið fannst var farið að leita að Stefáni á Grænlandi og fannst hann á þriðja degi . Ferðin reyndist upphafið að ævintýraferðum Stefáns en eftir þessa ferð fékk hann leyfi hjá móður sinni til ferðalaga . Eftir heimkomuna fór Stefán í Bændaskólann á Hvanneyri því hann vissi snemma að hann vildi verða bóndi þótt hann væri ekki búinn að ákveða hvers konar bóndi . Það leið ekki á löngu þar til Stefán var kominn í starfsnám í hreindýrarækt í Noregi . Vestast á Suður-Grænlandi á bújörðinni Isortoq býr Stefán en hann er hreindýrabóndi . Ljósmynd / Aðsend „ Ég bjó hjá Samafjölskyldu í bæ sem heitir Katokeino . Í Finnmörk er stærsta hreindýraræktarhérað Noregs með hundrað þúsund hreindýr . Ég bjó með þeim í húsi yfir veturinn en svo þegar við fórum út á víðáttuna vorum við í gangnakofum , ýmist úr torfi eða tré . Á sumrin bjuggum við í tjaldi en þá var verið að flytja dýrin frá vetrarbeitarlöndum til sumarbeitarlanda , “ segir hann . En þetta voru engin venjuleg nútímalúxustjöld . „ Þetta var eins og indíánatjald , ekki með neinu gólfi og eldstæði í miðjunni . Það óx birkiskógur allt í kring þannig að nógur var eldiviðurinn . Það er hlýtt inni í tjaldinu þegar eldurinn brennur þótt úti sé frost . Ég var með góðan svefnpoka og svaf í ullarnærfötum . Maður þurfti að hafa eldiviðinn tilbúinn innan seilingar áður en maður sofnaði , fyrir næsta dag . Við vöknuðum alltaf upp úr þrjú eða fjögur en þá fara hreindýrin á stjá . Þá kveikir maður upp því úti er kannski tuttugu stiga frost , “ segir Stefán en hann var 19 til 21 árs á þessum árum sem hann dvaldi og vann með Sömum . Einn var sá siður sem Stefán tók upp eftir Sömunum þegar hann bjó með þeim en hann var að sofa með steinvölu undir bakinu . Blaðamaður , sem alla ævi hefur sofið í mjúku rúmi , skilur ekki tilganginn og biður um útskýringu . „ Eftir svona þrjá tíma fer þetta að verða óþægilegt og mann fer að verkja undan steininum . Þá vaknar maður . Þetta er bara vekjaraklukka ! “ segir hann og skellihlær . Stefán hefur nú búið á Grænlandi og stundað hreindýrabúskap í um aldarfjórðung . Hann dvelur einnig mikið á Íslandi á veturna . „ Hreindýrin eru þá á víðavangi og passa sig sjálf . “ Stefán valdi sér líf þar sem hann fær að njóta náttúrunnar . Ljósmynd / Aðsend Aukabúgrein hjá Stefáni er ferðamennska og er hann með gistiheimili á búgarðinum sínum . Veiðifélagið Lax-á selur veiðileyfi á svæði Stefáns , hann skipuleggur gönguferðir og segir að hreindýrin séu nú orðið einnig aðdráttarafl fyrir ferðamenn . „ Okkar hjörð er bæði hreindýr og ferðamenn . Í framtíðinni langar mig frekar að hafa viðurværi af hreindýrunum lifandi en dauðum , “ segir hann og hlær . Viðtalið í heild er í sunnudagsblaði Morgunblaðsins um helgina .