Hvort heldur sem þeir eru gyðingar , sígaunar eða múslimar . Ég hef séð þúsundir og aftur þúsundir innflytjenda af öllum trúarbrögðum og með ólíkt litaraft gefa svo margt til þeirra samfélaga þar sem þeir búa í Evrópu , “ segir Kjærum og tók sem dæmi ungar múslimakonur í háskólanámi í Danmörku , Noregi , Bretlandi . Þetta sjáist víðar í Evrópu um þessar mundir í formi þjóðernispopúlisma sem beinist gegn grundvallaratriðum lýðræðisins . Sænski stjórnarerindrekinn Raoul Wallenberg bjargaði lífi hans með því að afhenda föður hans sænskt vegabréf en talið er að Wallenberg hafi bjargað lífi tugþúsunda gyðinga með þessum hætti . Hvernig sultur var daglegt brauð og bærinn sem móðir þeirra ólst upp í var jafnaður við jörðu . Öllum skólum var lokað og heimurinn sem hann þekkti hvarf og kom aldrei aftur . Minning um helförina – skór sem urðu eftir á bakka Dónár þegar eigendur þeirra höfðu verið skotnir til bana . Wallenberg útbjó sænsk vegabréf og fór með þau í fangabúðir gyðinga undir því yfirskyni að kanna hvort þar væru sænskir ríkisborgarar fyrir mistök . Þar laumaði hann að gyðingum sænskum vegabréfum og sagði þá sænska ríkisborgara . Kjærum segir að Wallenberg hafi jafnvel farið inn í lestarvagnana sem voru að fara frá Búdapest til Auschwitz og laumað sænsku vegabréfi í vasa fólks . Hún lést í Auschwitz.mbl.is / Árni Sæberg Andras Hamori dvaldi um tíma ásamt föður og systur á griðastað á vegum Wallenberg í Búdapest en alls voru 10 þúsund gyðingar hýstir í 32 húsum á vegum Svíans . Þessi hús nutu diplómatískrar friðhelgi en þau vissu sem var að þetta var aðeins tímabundið skjól . Þeir bundnir þrír og þrír saman og síðan var sá sem var í miðjunni skotinn og ýtt við honum . Það þýddi að allir þrír lentu í ánni þar sem hinir tveir drukknuðu en um leið spöruðust byssukúlur . Móðir hans og stjúpfaðir sviptu sig bæði lífi árið 1979 , buguð af óvissunni um afdrif sonar síns en hálfsystir hans er á lífi . Hvorki kom fram hvers vegna hann var líflátinn né hvers vegna yfirvöld í Sovétríkjunum lugu til um tildrög dauða hans . Almennt er álitið að þessi skýring sé rétt . Það breytir ekki því að fjölmörg vitni töldu sig hafa rekist á Wallenberg í sovéskum fangelsum allar götur fram til ársins 1987 . Móðir hans var 48 ára gömul . Að sögn Hamori er enn of sárt fyrir hann að lesa þessi bréf , því fékk hann eiginkonu sína , Lielu , til þess að lesa bréfin fyrir gesti í Iðnó . Andras Hamori tókst að forða sér úr landi en hann fór fótgangandi yfir landamæri Austurríkis og komst þaðan til Bandaríkjanna þar sem hann fékk hæli og hefur alla tíð búið þar síðan . Morten Kjærum segir mikilvægt að halda sögum sem þessum til haga . Að gleyma ekki og tryggja að þetta gerist aldrei aftur . Gilmour greindi frá viðtölum við flóttafólk sem hefur verið bjargað úr fangabúðum í Líbýu . Því þau voru neydd til þess að hringja í fjölskyldur sínar sem þurftu að hlýða á sársaukavein ástvina sinna og ættingjum þeirra sagt að pyntingarnar myndu halda áfram þangað til lausnargjald yrði greitt . „ Hvað ætli margir hafi dáið á þessum landamærum ? “ spyr Kjærum og bætir við „ mannúð snýst um að bjarga mannslífum . Vandinn sem við búum við í dag er kominn til vegna aðgerðaleysis gærdagsins . Aðgerðaleysi okkar í dag mun valda krísum morgundagsins og þannig viðhöldum við mynstri sem verður ekki rofið nema með aðgerðum stjórnmálamanna . Árum saman var þeim tjáð að það yrði að gera eitthvað í til að mynda Tyrklandi þar sem fólk þjáist , “ sagði Kjærum og vitnaði í minnisbækur sínar frá Evrópuþinginu þar sem hann hafi skrifað aftur og aftur „ þögn “ . Kjærum er danskur lögfræðingur og áður en hann tók við stjórn mannúðarstofnunar Wallenberg í Svíþjóð var hann framkvæmdastjóri Evrópustofnunar grundvallarmannréttinda ( e. European Union Agency for Fundamental Rights , FRA ) í Vín . Stofnuninni var komið á fót árið 2007 til að veita helstu stofnunum ESB og aðildarríkjum þess ráðgjöf og sérfræðiálit um grundvallarmannréttindi við framkvæmd reglna og laga sambandsins og getur hún því einungis unnið að málum sem heyra undir verkahring Evrópusambandsins . Þau mál sem stofnunin fjallar hvað mest um varða mismunun , aðgang að réttlátri málsmeðferð , kynþáttafordóma og útlendingahatur , gagnavernd , réttindi fórnarlamba glæpa og réttindi barna . Hann er einnig fyrrverandi framkvæmdastjóri Mannréttindastofnunar Danmerkur .