Andri Guðmundsson segir markmið grænna skuldabréfa vera að virkja pening einkaaðila til fjármögnunar orkuskipta og umhverfisverndar . Græn og félagsleg skuldabréf ryðja sér nú hratt til rúms á Íslandi . Fyrir ári voru engin slík bréf til í íslenskum krónum , en í dag er heildarupphæð þeirra um 26 milljarðar króna og ef horft er framhjá sértryggðum skuldabréfum bankanna og ríkisbréfum nema þau um fjórðungi markaðarins . Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra benti nýlega á mikilvægi grænna skuldabréfa í baráttunni við loftslagsvána og nefndi þar þjóðarsjóði , lífeyrissjóði og ríkissjóði sérstaklega , sem jafnvel gæti komið til álita að skylda að einhverju leyti til að fjárfesta í slíkum bréfum . Útgáfan eykst einnig hratt á heimsvísu og í lok október voru útistandandi græn og félagsleg bréf um allan heim fyrir ígildi yfir 24 þúsund milljarða króna , eða um 2% af markaðnum . Algengustu tegundir slíkra bréfa eru grænar fasteignir og endurnýjanleg orkuvinnsla , og stærstu útgefendur yfirþjóðlegar fjármálastofnanir , fasteignafélög og sveitarfélög . Ítarleg en ósamræmd skilyrðiSkilyrðin sem útgefendur þurfa að uppfylla – og veita reglulegar áframhaldandi upplýsingar um út líftíma bréfsins – til að hljóta græna eða félagslega vottun eru fjölbreytt . Ýmsar áskoranir fylgja innreið þeirra , en ein sú stærsta er sú að ekki eru til nægjanlega ítarlegar samræmdar skilgreiningar á því hvað gerir skuldabréf græn eða félagsleg . „ Án skýrra reglna myndast hætta á svokölluðum grænþvotti . Að menn setji grænt blek í prentarann og gefi út grænt skuldabréf , án þess að innistæða sé til , “ segir Andri Guðmundsson , sérfræðingur í grænum og félagslegum skuldabréfum hjá Fossum mörkuðum . Evrópusambandið til bjargarÞetta stendur þó til bóta . „ Hér kemur Evrópusambandið til bjargar , en það er búið að vera að vinna núna um árabil í að setja ramma utan um sjálfbær fjármál , meðal annars með því að setja Evrópuskilgreiningu fyrir ramma utan um græna skuldabréfamarkaðinn . Það liggur ekki fyrir enn hvenær á honum er von , en hann er búinn að vera í vinnslu núna í nokkur ár . Það verða síðan þær reglur sem munu gilda fyrir okkur hérna á Íslandi . Sem dæmi verður bara Evrópuskilgreining í samhengi grænna skuldabréfa á því hvað eru grænar byggingar , hvernig á að mæla það , og svo framvegis , “ segir Andri , en skilgreiningarnar miðast við það markmið að nettóútblástur gróðurhúsalofttegunda verði orðinn að engu árið 2050 . Flókin vandamál krefjast flókinna lausnaAnnað vandamál er sú einföldun að skuldabréf séu annaðhvort græn eða ekki græn , félagsleg eða ekki félagsleg , enda heimurinn flóknari en svo að skipta megi atvinnulífinu eins og það leggur sig í slíka almenna og einfalda flokka . „ Viljum við að allir nái að bæta sig svolítið , eða viljum við einblína á þessa fáu sem geta bætt sig rosalega mikið ? Það eru allskonar svona sjónarmið . Það getur verið gott að vera með mjög afmarkaðan ramma , en í því felast einnig ókostir . Ef við tökum umhverfisvottanir á byggingum sem dæmi , eru það mjög breiðar sjálfbærnivottanir . Þótt orkunotkun vegi þyngst er það bara einn af tíu flokkum . Meðal annars er horft til þess hversu mikið dagsljós er í byggingunum svo starfsfólkinu líði vel þar . Það er gott og gilt markmið í sjálfu sér , en hefur ekkert með loftslagsbreytingar að gera . “ Augljósasta lausnin á þessu felst í flóknari einkunnagjöf , þótt auknu flækjustigi fylgi auðvitað auknar hættur og ókostir . Að einhverju leyti er að þróast slíkur stigsmunur vottana á markaðnum . „ Einn norskur vottunaraðili veitir þrjú mismunandi stig af grænum vottunum : ljósgrænt , grænt , og dökkgrænt , eftir því hvar þú lendir á skalanum . Þessar misgóðu vottanir eru svo veittar bæði heilt yfir fyrir hvern útgefanda og í hverjum verkefnaflokki fyrir sig , svo fjárfestar sem leggja sérstaka áherslu á ákveðna þætti geta handvalið þau bréf sem falla best að þeirri hugsjón . “ Nánar er fjallað um málið í Viðskiptablaðinu . Áskrifendur geta nálgast blaðið undir Tölublöð , aðrir geta skráð sig í áskrift hér .