ElMREIÐlN okkar mönnum svo töm að þeir kunnu að varast áleitni henn - ar er hún sótti í pennan , enda er viðburður að rekast á dönsku - slettu í blöðum okkar frá því um og eftir síðustu aldamót , svo sem í ísafold , Lögréttu , Ingólfi og Fjallkonunni ; og reyndar Morgunblaðinu alt framundir 1925 . Mætti ég taka mönnum vara fyrir þrem dönskum hortittum , sem við liklega notum öll i tali dögum oftar , a . m. k . þori ég ekki að sverja neinn þeirra af mér , hef meira að segja reynslu fyrir því að einn þeirra er samgróinn minu talmáli þó ég geri mér að skyldu að draga hann samviskusamlega út í prentuðum textum . Fyrst skal telja orðið ,, jú " , notað samkvæmt dönsku sem at - viksorð inní miðjum setníngum , í þeirri trú að það Ijái ræð - unni aukna áherslu ; dæmi , maturinn er jú ágætur . Er hugsanlegt að sá matur sé góður sem þessa einkun fær ? Ég hygg flestir niundu gera ráð fyrir að slíkur matur væri hálfgert óæti . Danir segjast hafa feingið orðið „ jo " úr lágþýsku og gefa á því flókn - ar útskýringar eftir samanburðarmálfræði . Stundum bæta is - lendíngar orðinu „ bara " við : í blaði 1. febrúar stóð t . d. þessi fróðleikur : „ orðið fjölskylda þýðir jú bara fjöldi skyldna . " Annar danskur hortittur sem stundum kemur fyrir í mörg - um greinum á dag i sama blaði er danska orðtækið „ saa sande - lig " , og skjóta menn því einsog hinu fyrrnefnda inn í nær hvaða setningu sem vera skal . Þessi hortittur merkir reyndar næstum - þvi sama og „ jo " . Sumir halda bersýnilega að þeir járnbendi mál sitt með svona innskoti , en vara sig ekki á að innantóm uppfyllíngarorð gera textan ekki aðeins auvirðilegan og veikja hann , heldur fara lángt með að snúa merkíngu hans við . Mað - ur sem sagður er „ svo sannarlega góður " á víst að teljast meira en góður , og „ svo sannarlega gott veður " meira en gott veður , en maðurinn sem fær þessa einkun getur varía verið góður maður fortakslaust og veðrið ekki gott veður . „ Starandi augu geta svo sannarlega verið ógnvekjandi " stóð í blaði um dag - inn . Já það er nú það . Eitthvað sem er „ svo sannarlega ógn - vekjandi " er varla nema miðlúngi ógnvekjandi , kanski nær þvi að vera bráðmeinlaust . Hortittur étur ævinlega merg málsins innanúr setningu , eins þó hann sé lánsfé úr dönsku . Þriðji algeingur danskur hortittur í íslenskum fjölmiðlum er upphrópunin „ sko " sem blaðaskrifarar skjóta inn i texta sina á nákvæmlega sama stað í setningu og orðinu „ sgu " er skotið inn í óvandaðri dönsku . Af þessu má sjá að íslendíngar halda að „ sko " á íslensku sé sama orðið og sgu í dönsku , eða að minstakosti þýði eitthvað svipað . Þetta hefði hafnaríslend - 141