V í SIR . Laugardagur 24. oktöber 1970 . _ - - - - y.ýy.ý-ý / . : ¦ : ¦ . . : ¦ : ¦ : ¦ : ; : ¦ ; , : . ; , : . ¦ . " : : ¦ : ¦ VISIR Otgefandi : Reykjaprent hf . Framkvæmdastjóri : Sveinn R Eyjólfsson Ritstjóri : Jónas Kristiánsson Fréttastjóri : Jón Birgir Pétursson Ritstiórnarfulltröi : Valdimar H. Jóhannesson Auglýsingar : Bröttugötu 3b Slmar 15610 11660 Afweiðsla - Bröttugðtu 3b Sfmi 11660 Ritstiórn : Laugavegi 178 Simi 11660 ' 5 Ifnur ) Askriftarpjald kr 165.00 á mánuði innanlands I lausasölu ki . 10.00 eíntakic " Prentsmiðja Visis - Edda ht Samstaða um þjóðarheill Eins og fram kom í fjárlagaræðu Magnúsar Jóns - sonar , og raunar öll þjóðin veit , hefur brugðið mjög til batnaðar um efnahagsafkomuna tvö síðustu árin . Erfiðleikarnir , sem við var að stríða á árunum 1967 og 1968 hafa verið yfirunnir , eins og ráðherrann sagði . En grundvöllurinn er eftir sem áður ekki traustur . Áföll eins og þau , sem þjóðin varð fyrir á fyrrnefnd - um árum , gætu dunið yfir aftur , þótt ekkert bendi sérstaklega til þess eins og er , og því ekki ástæða til svartsýni . Kalla má að atvinnuleysi sé nú aftur úr sögunni . Viðskiptajöfnuður við útlönd hefur stór - batnað vegna hækkaðs afurðaverðs og betri afla - bragða . Það má því vissulega segja að vel horfi sem stendur . Ríkisstjórnin hefur margsinnis lýst yfir þakklæti sínu við þjóðina fyrir það , hve vel hún brást við þeirri kjaraskerðingu , sem óhjákvæmilegt var að grípa til meðan erfiðleikarnir voru mestir . En jafnskjótt og á þeim hafði verið sigrazt , þótti stjórninni sjálfsagt að kjör almennings yrðu bætt aftur svo sem umit væri ; og atvinnurekendur voru fúsir til samninga um kjarabætur . Á miðju þessu ári urðu stórfelldar launa - hækkanir í landinu og enn standa fyrir dyrum meiri hækkanir . Frá því var sagt hér í blaðinu í fyrradag , að opin - berir starfsmenn mundu fá um 33% meðal launahækk - un í áföngum og hluti hennar gilda frá 1. júlí s.l. og þá miðast við láun eins og þau eru þá eftir 15% hækk - unina . Sagt var í fréttinni , að þessi hækkun á laun - um opinberra starfsmahna mundi hafa í för með sér 600 millj. kr. útgjaldaaukningu fyrir ríkissióð , þegar allar hækkanirnar verða komnar til framkvæmda . Óréttlátt væri að mæla gegn því , að opinberir starfsmenn fengju verulegar kjarabætur . Þeir hafa um Iangt ' skeið orðið afskiptir í launakapphlaup - inu og því sannarlega kominn tími til að bæta hlut þeirra . Yfirmenn á kaupskipum hafa nýlega sam - ið um mjög miklar hækkanir og voru vissulega líka vel að þeim komnir , því að þeir höfðu líka lengi borið skarðan hlut frá borði . Vonandi getur þetta allt blessazt , en þó hlýtur hver heilvita maður að sjá , að það gerir það ekki nema jafnframt verði fundin leið til þess að stemma stigu við þeim ófarnaði , sem gerir þessar kjarabætur fljót - lega að engu . Um slík ráð hefur því miður löngum reynzt erfitt að ná samkomulagi . Ríkisstjórnin hefur bent á leið , sem gæti tryggt raunhæfar kjarabætur án víxlhækkúnaráhrifa og aukinnar verðbólgu . Um þá leið gat ekki náðst samstaða , enda þótt öllum að - ilum hljóti að vera Ijóst , að án einhverra svipaðra ráðstafana er stefnt út í algera ófæru . Þjóðarheill krefst þess , að flokkssjónarmið og atkvæðaveiðar verði látin vfkja fyrir þeirri nauðsyn , að ráða þessum málum til lykta á farsælan hátt . * H : - • 25 ára afmæli Sam - einuðu þjóðanna er hátíðlegt haldið í dag . Menn greinir á um gildi samtakanna , og margir hérlendis sem erlendis segja stundum , að „ þau séu einskis nýt " . Aðal - verkefni Sameinuðu þjóðanna er að leggja grundvöll fyrir friðsam - lega sambúð þjóðanna . Þrátt f yrir þetta geisa sí - fellt blóðugar styrjaldir í heiminum , og nægir að benda á Indó-Kína og Mið-Austurlönd . Minnkándi trú á Sameinuðu þjóðunum Margir leiðtogar Sameinuðu þjóðanna hafa kennt skipulagi samtakanna um Mtinn árangur í ýmsum málum . Hugsjónamenn hvetja til stofnunar alþjóðalög - „ Of mörg vandamál fyrri tíma hrella enn mannkyn , " segir U Thant framkv.stjóri Sameinuðu þjóðanna á afmæli þeirra . Stórir hlutar heims 816 tnu ill . ihtf - , 1J ^ J ÍiAlF . / - ' . - - ' l-t , » » . ( ' * . , i " Jj " * ' l _ . uppteKnir við nið ílla Sameinubu þjóðirnar ' ihuga stöðu sina á 25 ára afmæli samtakannaidag reglu , sem lúti stjórn Sameínuöu þjóöanna . f skoðanakönnun Vís - is í vor sagöi margur íslending - ur , ,, að Bandaríkin ættu ekki aö taka að sér hlutverk alþjóða - lögreglu " til dæmis í Indó-Kína . Víst er þcrf fyrir alþjóða - lögreglu . Væri framkvæmanlegt aö stofnsetja sh'kt lögregluliö , sem yröi að vera mjög öflugt , gætu samtökin fyrst gerzt raun - verulegir aómarar i deilumálun - um . Nú hafa þau ekki aflið ti ) að framkvæma ályktanir sínar . Það er einkum fólkiö , sem á um sárt að binda vegna deiln - anna , sem lætur í ljós von - brigði meö árangurinn af 25 ára starfi Sameinuöu þjóðanna . Álit manna á samtökunum virðist þó fara minnkandi um allan heim . Merkt starf við varðveizlu friðar AUsherjarþingið gerði í gær álykt'Un , sem birt veröur á af - mælisdeginum . Mikið var dei'lt um þessa ályktun á þinginu . Ályktunin er í tólf liðum . Sam einuöu þjóðirnar lýsa yfir holl - ustu við stofnskrána og kveðjast albúnar að standa við skuld - bindingar sinar . í ályktuninni segir , að samtökin telji sig hafa unnið merkt starf við varðveizlu friðar og öryggis í heiminum og bætta sambúö þjoða . Þær byggi á jafnrétti og rétti þjóöa til að ákveða framtíð sína . „ Ekkert riki " , segir þar . „ hefur rétt til að skipta sér af málefnum ann - arra ríkja " . Skorað er á þjóðir heims að stöðva vígbúnað og efla efna - hagslega þróun . Þar veröi aö gera stór átök . Portúgalar fordæmdir Sameinuöu þjóðirnar settu sér það takmark að útrýma nýlendu stefnunni . En'gu síöur fyrirfinn - IIIIIIIES m wftim ¦ Bi § Umsjón : Haukut Helgason ast enn nýlendur , einkum í Suö - vestur-Afrfku . Portúgalar neita sem fyrr að viðurkenna rétt íbúanna f nýlendunum Angóla . Mosamþik og Gíneu ti'l að ráða málum sínum , Sameinuðu þjóð - irnar kaWa afstöðu Portúgala ögrun við sig og fordæma hana harðlega . Þá hafa nokkrar ríkisstjórnir aðrar staöið uppi i hárinu á Sam einuðu þjóðunum f meðferð á málefnum þeldökkra lands - manna , einkum stjórn Ródesíu , sem Sameinuðu þjóðimar kaMa „ ólöglega stjórn " og Suður - Afrikustjórn . 1 ályktuninni segir , að viður - kenndur sé réttur nýlenduþjóð - anna til aö berjast fyrir.frelsi sínu meö öllum tiltækum ráð - um . „ Hafa ekki orðið ti ! skammar " Forseti AMsherjarþingsins Norðmaðurinn Edvard Hambro segir í boöskap sínum , að sam - tökin hafi ekki orðið sér til skammar , þótt þau hafi ekki látið allar vonir rætast . Hambro viðurkennir , aö ógnir styrjalda hafi þjakað allt of mörg riki þessi 25 ár . Samtökin hafi lagt sitt af möirkum til að hindra „ heimsbáiið mikla " og spyrna gegn ofbeldisaðgerðum . U Thant segir f. sínum afmæl isboðskap i dag , að Sameinuöu þjóðirnar hafi unnið gott starf , en „ ekki nógu gott " . Hann ség - ir , að.það sé ófyrirgefanlegt , að svo mörg af vandamálum fyrri tíma herji enn á mannkyn og sói tíma og kröftum manna , sem betur væru nýttir -f framfara - starfi . Meðai þessara vandamála ? é hið „ ógeöslega og tilgangs - lausa vígbúnaðarkappMaup " , leifar nýlendustefnunnar , kyn - súttafordc'mar , niðurníðing mannrótfinda og valdadraumar ríkja . MiJdM hluti heims sé svo upptekinn af þessu bö'li , að hann megni ekki að leggja nægan skerf til framfara og bættrar sambúðar " .