Tillögum nefndar um viðbrögð við dómum Mannréttindadómstóls Evrópu ( MDE ) í skattamálum er varða Ísland var skilað fyrir rúmum tveimur mánuðum . Ríflega þrjátíu mánuðir hafa liðið frá dómi MDE í máli Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og Tryggva Jónssonar . Nokkurs leiða virðist gæta , meðal þeirra sem að skattamálum koma , með þá stöðu sem uppi er . Hér á landi hefur það tíðkast um árabil að meðferð skattamála hefur bæði farið fram á stjórnsýslustigi , þá hjá Ríkisskattstjóra ( RSK ) og yfirskattanefnd ( YSKN ) , og síðan , ef tilefni þykir til , eru þau send til ákæruvalds . Á stjórnsýslustigi hefur verið heimilt að gera einstaklingum og félögum að greiða sérstakt álag á vantalinn skattstofn eða sektir . Í framkvæmd hafa þær sektir verið dregnar frá sektum fyrir dómstólum ef til sakfellingar kemur þar . Síðla árs 2016 féll dómur gegn norskum stjórnvöldum þar sem lína var dregin í sandinn en ekki var talið að um brot hefði verið að ræða þar . Komist var að öndverðri niðurstöðu í máli Jóns Ásgeirs og Tryggva . Síðan þá hafa tveir sambærilegir dómar fallið ytra í málum gegn Íslandi , annars vegar í máli Ragnars Þórissonar og hins vegar í máli Bjarna Ármannssonar . Niðurstaða MDE í málinu fól þó ekki í sér að hin tvíþætta málsmeðferð væri sjálfkrafa í andstöðu við Mannrétindasáttmála Evrópu ( MSE ) í öllum tilfellum . Til að slík meðferð stæðist MSE þyrfti að meta hvert tilvik fyrir sig og málsmeðferðin á stjórnsýsluog ákærustigi að vera nægjanlega samþætt í tíma og efni . Fyrsta málið eftir hinum nýju viðmiðum var dæmt í Hæstarétti , í fullskipuðu sjö dómara máli , í september 2017 og komist að því að málsmeðferðin hefði staðist skilyrði MSE og MDE . Sú niðurstaða hefur verið kærð til Strassborg og hefur málið verið í sáttameðferð fyrir dómstólnum . Á vormánuðum þessa árs , um tveimur vikum eftir að dómur féll í Strassborg , skipaði dómsmálaráðherra nefnd sem falið var það verkefni að gera tillögur að viðbrögðum vegna dóma MDE . Í nefndinni sátu meðal annars ríkisskattstjóri , skattrannsóknarstjóri , vararíkissaksóknari og Björn Þorvaldsson , saksóknari hjá Héraðssaksóknara . Vinna nefndarinnar byggði að hluta á vinnu nefndar sem skilaði tillögum árið 2013 . „ Ég get lítið sagt til um tillögur nefndarinnar á þessu stigi en nefndinni var falið að reyna að finna lausn á þessu vandamáli . Undanfarið höfum við sem að þessum málaflokki komum reynt að finna út úr því hvernig við eigum að feta okkur áfram í kjölfar dómanna , “ segir Snorri Olsen ríkisskattstjóri . „ Þegar niðurstöður dómstóla eru lesnar getur verið að menn lesi ekki sama hlutinn úr þeim . Meginstefnan verður að vera skýr svo unnt sé að meta hvaða áhrif málin hafa á hliðstæð tilvik . Nú liggur „ samþættingarprófið “ fyrir en einn eða tveir dómar svara því ekki nákvæmlega hvar mörkin liggja endanlega , “ segir Snorri . Stærri málin falla á prófinu „ Nefndin hefur skilað tillögum sínum til ráðherra og þar er boltinn nú . Frá okkar bæjardyrum er grundvallaratriði að þessi mál fái viðeigandi meðferð innan kerfisins , “ segir Bryndís Kristjánsdóttir skattrannsóknarstjóri . Bryndís segir að í framkvæmd séu það stærstu og alvarlegustu málin , sem séu þung og umfangsmikil , sem hafi verið að falla á prófinu , fyrst og fremst vegna þess tíma sem tekur að fara yfir þau . Reyndin sé að nokkuð flókið sé að stíga þær vegstikur sem MDE hefur mótað . Til að mynda voru tugir mála mál felldir niður eftir að dómur Hæstaréttar í september 2017 lá fyrir . Samanlagður skattstofn í þeim málum var um sextíu milljarðar króna . Minni mál , þau sem auðveldara sé að afgreiða , falli hins vegar sjaldnar á prófinu . „ Við getum ekki verið í þeirri stöðu til lengdar að alvarlegustu skattsvikamálin sæta ekki ákærumeðferð . Þetta er ólíðandi fyrir alla aðila , bæði fyrir þá sem sæta rannsókn , og sæta að að málsmeðferð sem kannski stenst ekki kröfur MDE og MSE , sem og fyrir stjórnvöld . Eins og staðan er nú er hætta á að ójafnræði verði við afgreiðslu mála . Ef brot hefur verið framið þá þarf kerfið og ferlið að vera slíkt að tryggt sé að viðkomandi fái viðunandi refsingu , “ segir Bryndís . Nánar er fjallað um málið í Viðskiptablaðinu . Áskrifendur geta nálgast blaðið undir Tölublöð , aðrir geta skráð sig í áskrift hér .