Ungur nemur og undirdjúpin – Kynning á fræðsluefni um sjávarútveg , sjávarlífverum og hafsbotni Kynning á Menntaneti SFS sem hefur verið í smíðum undanfarin misseri og er vefur þar sem safnað er saman ýmsu fræðsluefni um sjávarútveg og það gert aðgengilegt almenningi . Kynntur nýr vefur www.sjavarlif.is . Þar er að finna fræðsluefni sem Erlendur Bogason kafari hefur safnað saman um lífríki hafsins og sjávarbotninn . Markmiðið er að uppfæra hann jafnóðum og nýtt efni berst . Þriðja kynningin er kynning á Sjávarútvegsskólanum sem hefur verið rekinn í samstarfi vinnuskóla byggðarlaga á Austurlandi og Norðurlandi , sjávarútvegsfyrirtækja á þeim svæðum og Háskólans á Akureyri . Þessi skóli er ætlaður 14 ára grunnsólanemendum , hann er kenndur eina til fjórar vikur í hverju byggðarlagi þar sem nemendur eru fræddir um ýmislegt sem viðkemur sjávarútvegi . Forstöðumaður Sjávarútvegsmiðstöðvar Háskólans á Akureyri Umsjónarmaður Sýning myndbanda Menntanet sjávarútvegsins – Fræðsluefni um sjávarútveg fyrir kennara og nemendur Hrefna Karlsdóttir , Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi Á vefnum Menntanet sjávarútvegsins verður safnað saman aðgengilegu kennslu - og fræðsluefni um íslenskan sjávarútvegi , m.a. rafbókum , námsefni og verkefnum til kennslu ásamt myndböndum . Þar verður einnig að finna slóðir vefsíðna sem sérhannaðar eru til kennslu ásamt öðrum vefsíðum sem tengjast sjávarútvegi . Vefurinn nýtist vonandi kennurum , nemendum og þeim sem áhuga hafa á að finna kennslu - og fræðsluefni um íslenskan sjávarútvegi . Þar eru birtar einstakar myndir og myndefni sem nýtast við rannsóknir og fræðslu fyrir sjávarútveg og almenning . Myndefnið flokkast í nokkra flokka ; ljósmyndir og myndbönd af fiskum , af sjávarbotni , af botni vatna og því lífríki sem þar er , allt frá minnstu lífverum til þeirra stærstu . Sjávarútvegsskólinn – Hvað er hann og fyrir hverja er hann ? Skólinn gegnir lykilhlutverki í að fræða ungt fólk um atvinnugreinina . Íslenskur sjávarútvegur – Hvar verðum við eftir 20 ár ? Farið er yfir stöðu sjávarútvegs og hvernig hann mun hugsanlega þróast á næstu 20 árum . Hugleiðingar um hvað framtíðin gæti mögulega borið í skauti sér varðandi fiskveiðar , útfærslu fiskiskipa , framtíðar orkugjafa , hráefnismeðferð , gæði afurða , vinnslustig og afurðarsölu . Getum við náð betri hagkvæmi , sjálfbærni og aukinni sátt við umhverfið í einu og sama skrefinu . Það eru spennandi tímar framundan , fjórða iðnbyltingin hefur rutt sér til rúms og tækifærin virðast óþrjótandi . Í tilefni 10 ára afmælis Sjávarútvegsráðstefnunnar verða Hvatningarverðlaun Sjávarútvegsráðstefnunnar og TM nú veitt í fyrsta sinn . Mikilvægi kælingar til að lágmarka los og annarra þátta er valda gæðarýrnun . Farið er yfir hefðbundnar og nýjar aðferðir við kælingu á hráefni og afurðum . Flutningur getur valdið skemmdum á hráefni og verður fjallað um leiðir til að lágmarka skemmdir á hráefni og afurð . Eiginleikar fisks og hætta á losi ákvarðast ekki einungis af meðhöndlun eftir veiðar heldur einnig af veiðistað , árstíð og orkubúskap . Greint er frá gæðarýrnun út frá ástandi fisksins , helstu áhættustaði loss í virðiskeðjunni og mótvægisaðgerðir . Ferskleiki er tengdur við útlit , áferð og bragð holdsins . Los og sprungur í fiskholdi eru neikvæðir þættir í augum neytanda enda hefur hvort tveggja neikvæð áhrif á útlit og áferð afurðarinnar . Los í fiski er samspil náttúrlegra eiginleika holdsins og meðhöndlun þess allt frá veiðum að diski neytanda . Til að ná árangi við að minnka los verður því líta heildstætt á framangreind samspil . Í fyrirlestrinum mun ég leitast við að draga fram helstu áhrifaþætti sem valda losi í fiski og taka dæmi um nýjar aðferðir við meðhöndlun á bolfiski sem ætlað er að minnka gæðarýrnun í virðiskeðju bolfiskafurða . Hvernig HG hefur slíðastliðin ár unnið að bættum gæðum afurða í gegnum vinnsluferlið með kælingu . Betri hráefnisgæði hafa skilað sér í auknum afköstum , lægra blokkarhlutfalli , hærra meðalverði afurða og lengra geymsluþoli á ferskum fiski . Að þekking og skilningur á mikilvægi kælingar og góðar hráefnismeðhöndlunar sé á öllum stigum ferilsins . Síðustu misseri hefur HG lagt áherslu á greiningu og nýtingu tölulegra vinnslugagna til þess ná enn frekari niðurstöðum í bættum árangri . Undanfarin ár hefur orðið mikil breyting á útgerðaháttum Íslendinga . Einnig hefur orðið töluverð breyting og þróun á fiskvinnsluvélunum sem geta haft áhrif á hvort það myndast los við vinnsluna eins og flökun og roðdrátt . Reynt verður að svara því hvort afurðir sem verða til úr los hráefni hafa aukist vegna breyttra vinnsluhátta eða minnkað . Íslenskur fiskur í erlendum netverslunum Neysluhegðun er að breytast . Farið er yfir sögu Amazon markaðarins fyrir matvæli og hvernig hann hefur þróast undanfarin misseri . Þá koma einnig fram upplýsingar um viðskipti sjávarútvegsins við Amazon . Heiða Kristín Helgadóttir , stofnandi og framkvæmdarstjóri , Niceland Seafood Agnes Guðmundsdóttir , Icelandic Asia , formaður félags Kvenna í sjávarútvegi Netverslun í Kína hefur margfaldast seinustu ár og er talið að sú aukning muni halda áfram . Neysluvenjur og kauphegðun er að breytast og hefur verið mikil aukning á innfluttningi á erlendu sjávarfangi . Þar hafa skapast ákveðin tækifæri sem fjallað verður um . Markmiðið er að gefa þjónustuaðilum sjávarútvegs möguleika á að kynna vörur og þjónustu sem fyrirhugað er að markaðssetja eða er nýlega byrjað að selja . Hér er um kostaðar kynningar að ræða og ekki er verið að kynna fyrirtækið eða almennar vörur eða þjónustu sem það býður upp á . Vonast er til að kynning á nýjungum í sjávarútvegi auðveldi ákvörðunartöku í rekstri sjávarútvegsfyrirtækja . Sjávarútvegsráðstefnan Umsjónarmaður ráðgjafi Málstofustjóri Verðmætaaukning í matvælavinnslu – Notkun á Value Pump Farið verður yfir spíraldælu ( e. Value Pump ) til verðmætaaukningar í matvælavinnslu . Árið 2018 fór Skaginn 3X af stað með þróunarverkefni fyrir 16 “ spíral dælu sem er eitt stærsta þróunarverkefnið á stakri vöru sem fyrritækið hefur farið út í . Farið verður yfir yfirstandandi þróun á léttari frauðplastkössum hjá Tempru og fiskikerum hjá Sæplasti . Samstarf fyrirtækjanna við Háskóla Íslands , Matís , Nýsköpunarmiðstöð Íslands og lykilviðskiptavini hefur skilað sér t.d. í 3 - 5% léttari frauðplastkössum og nýjum 290 L tvíburakerum með um 20% minni umhverfisáhrifum í flutningi tómra kera en í tilfelli hefðbundinna 460 L kera . Áframhald verður á þessari þróun . Stór hluti sjávarútvegs á íslandi notar endurnýtanleg plastker í skip og vinnslur og hefur leigufyrirkomulag á kerum orðið algengara en eignaker hin síðari ár . Með breyttum áherslum í viðskiptum með ferskan fisk hefur þörfin á heildstæðu kerfi utan um leiguna orðið aðkallandi . iTUB hefur byggt upp leigukerfi fyrir sjávarútveg á Íslandi og í Noregi síðustu mánuði og getur nú boðið upp á víðfeðmt þjónustunet sem auðveldar alla umsýslu með ker undir fisk og fiskafurðir . Farið verður yfir hver orkunotkun stærri skipa er , hvaða spennukerfi og tíðni er notuð á Íslandi , erlendis og í stærri skipum . Farið verður yfir nokkur verkefni í stærri landtengingum sem er lokið og er í gangi í dag og fyrirsjáanleg framtíðaruppbygging rafkerfa á höfnum . Almar Eiríksson , sölu - og markaðsstjóri , Mjöllfrigg Kröfur um hreinlæti í matvælaframleiðslu eru sífellt að aukast . Með aukinni áherslu á ferskleika vöru og stuttan framleiðslutíma er áhersla á hreinlæti og lága gerlatölu sífellt að aukast . Jafnframt hefur matarsýkingum fjölgað í heiminum og hvernig má bregðast við því með réttu hreinlæti , réttri notkun efna og góðri sótthreinsun ? Rannsóknir og þróun í sjávarútvegi , mikilvægt fyrir land og þjóð Í málstofunni verður fjallað um mikilvægi rannsókna og þróunar í sjávarútvegi fyrir framþróun í greininni , sjálfbærni veiðistofna og samfélagið . Hólmfríður Sveinsdóttir Umsjónarmaður sérfræðingur , Matís Málstofustjóri Íslenska þróunar - og nýsköpunarstyrkjarkerfið , erum við á réttri leið ? Sigurður Björnsson , sviðsstjóri rannsókna - og nýsköpunarsviðs , Rannís Viðhorf greinarinnar ( skv. lýsingu ráðstefnuhaldara ) : „ Það skítur nokkuð skökku við hve stutt á veg Íslendingar eru komnir í stefnumótun og fjárfestingu rannsókna og nýsköpunar í sjávarútvegi . Mest af því sem gert hefur verið hefur alfarið byggst á framsýni og frumkvæði atvinnugreinarinnar sjálfrar og einstaklinga innan rannsóknageirans . – eða má benda á „ fjölmörg dæmi sýna hve áhrifarík markviss fjárfesting í rannsóknum , þróun og nýsköpun getur skilað “ . Í erindinu verður farið yfir styrkjaumhverfi til rannsókna og þróunar á sviði sjávarútvegs á Íslandi . Zymetech er eitt elsta starfandi líftæknifyrirtækis landsins stofnað árið 1999 . Rætt verður um framtíðarsýn fyrir sjávarlíftækni á Íslandi út frá langri reynslu Zymetech . Ásta Björk Sigurðardóttir , hagfræðingur , Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi Íslenskur sjávarútvegur á í harðri samkeppni við sjávarútveg annarra landa . Íslenskur fiskur er hágæðavara framleidd með nýjustu tækni hvers tíma sem selst hæsta verði til kröfuhörðustu kaupenda . Þrátt fyrir að verðmæti útflutnings annarra atvinnugreina hafi aukist mikið á undanförnum árum þá hefur sjávarútvegurinn enn sérstöðu hvað varðar umfang hreins framlags til útflutningstekna . Til að halda þessari stöðu okkar og byggja lífskjör í landinu áfram á öflugum sjávarútvegi þurfum við ávallt að stunda öfluga nýsköpun . Því skiptir umhverfi nýsköpunar á Íslandi sjávarútveginn miklu máli . Miklar breytingar hafa orðið í umhverfisþáttum í hafinu umhverfis Ísland undanfarna áratugi og til að skilja áhrif slíkra breytinga á lífverur hafsins er þörf á bæði langtíma vöktun sem og sérhæfðum rannsóknum . Farið verður stuttlega yfir vistfræðirannsóknir Hafrannsóknastofnunar á undanförnum áratugum sem og þörf fyrir frekari rannsóknir þannig að mögulegt verði að svara áleitnum spurningum sem vakna um framtíðina . Í erindinum mun ég fara yfir þá leið sem við fyrirtæki í Uppsjávarfiski hafa ákveðið að fara til að sýna meira frumkvæði og setja sér stefnu þegar kemur að R & Þ verkefnum . Byggja upp vettvang þar sem fyrirtækin í þessum geira geti sameinast um hagsmunamál með áherslu á nýsköpun og úrbætur . Umbúðir fyrir ferskt sjávarfang – sjálfbærni og varðveisla gæða Ábyrg notkun umbúða fyrir ferskar fiskafurðir er mikilvægt hagsmunamál fyrir íslenskan sjávarútveg en vægi ferskra sjávarafurða í útflutningi hefur aukist mikið á undanförnum árum . Framleiðendur og söluaðilar ferskfiskpakkninga gera grein fyrir hvernig þeir svara vaxandi kalli neytenda eftir minna umhverfisálagi pakkninga án þess að fórna gæðum . Umsjónarmaður Málstofustjóri Yfirlit yfir umbúðir fyrir ferskt sjávarfang Sigurjón Arason , yfirverkfræðingur og prófessor , Matís og Háskóli Íslands Fjallað verður um þróun umbúða fyrir ferskan fisk og hvaða helstu breytingar hafa orðið á umbúðum . Markmið þessara breytinga hefur verið að bæta ímynd og auka verðmæti sjávarfangs . Hvaða umbúðir hafa reynst best til að ná þessum markmiðum þ.e. að varðveita gæði frá veiðum til vinnslu og frá vinnslu til markaðar . Íslenska fiskikerið er í dag mikilvæg útflutningsvara sem hefur verið þróuð til þess að uppfylla þarfir Íslensks sjávarútvegs . Hvaða hlutverk hefur fiskikerið haft í þeim umbreytingum sem Íslenskur sjávarútvegur hefur gengið í gegnum á undanförnum áratugum og hvaða hlutverk mun það hafa í framtíðinni ? Í erindinu er farið yfir núverandi stöðu í útflutningi á ferskum fiski á þeim breytingatímum við stöndum frammi fyrir . Snert verður á umhverfismálum sem eru í brennidepli og hvernig umbúðir koma þar inn . Horft verður til stöðunnar í útflutningi á ferskum fiski . Í lokin farið yfir hvernig Brynjar sér fyrir sér CoolSeal og framtíðina í útflutningi á ferskum fiski . Rakin verður saga íslenska frauðkassans sem er 98% loft , notkunarmöguleikar , framleiðsluferli , þróun og hvert stefnir varðandi nýjungar . Þá verður tekin staða á því nýjasta varðandi endurnýtingu á frauðkassanum , ferli hans þegar hann fer frá Íslandi og hvert stefnir í þeim efnum . Mikil umræða er um plastumbúðir í heiminum í dag og reynt verður að varpa sem bestu ljósi hvað verður um þau 2% plastefna sem eru í íslenska frauðkassanum . Olíunotkun í sjávarútvegi hefur dregist saman á undanförnum árum og halda mun áfram að draga úr henni án þess að það hafi áhrif á veitt magn og útflutningsverðmæti . Í fyrirlestrinum verður farið í nokkrum orðum um olíunotkun flotans undanfarin ár og þeirri spurningu velt upp hvort hægt sé að kolefnisjafna olíunotkunina að fullu og þá hvernig ? Kynnt verður úttekt sem Umhverfisráðgjöf Íslands , Environice , gerði fyrir Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi um leiðir til kolefnisjöfnunar . Farið verður yfir nokkra slíka orkugjafa og minnst á hraða þróun erlendis í þessum efnum . Birt verður sýn EFLU á því hvernig við aukum sjálfbærni í greininni , byggjum upp sérstöðu og snúum við blaðinu og framleiðum eldsneytið innanlands . Íslandsstofa Ingveldur Ásta Björnsdóttir Íslandsstofa Mikilvægi fiskmarkaða og hvernig tryggjum við framboð til framtíðar Enginn deilir um mikilvægi fiskmarkaðanna og ljóst er að hlutverk þeirra í verðmyndun , verðmætaaukningu og góðri nýtingu á aukategundum hefur stuðlað að betri umgengni um auðlindina og aukið tækifæri útgerða og fiskvinnsla vítt og breitt um landið til að verða sér út um hráefni og skapa verðmæti úr tegundum sem áður voru lítið nýttar . Á málstofunni verður farið yfir þær breytingar sem urðu með tilkomu fiskmarkaðanna og hvaða áhrif þær hafa haft á fiskvinnslu og útgerð . Uppboðskerfi markaðanna er að nokkru leyti einstakt á heimsvísu og það hefur verið notað sem fyrirmynd uppboðskerfa í öðrum löndum . Með tilkomu nýrrar tækni er varðar staðsetningu skipa munu skapast ný tækifæri til að þróa uppboðskerfið enn lengra í þá átt að skapa kaupendum tækifæri til markvissari kaupa . Komið verður inn á sjónarmið seljenda á fiskmörkuðunum og hvernig þeir sjá fyrir sér þróun markaðanna . Fiskmarkaðirnir hófu starfsemi 1987 og farið verður yfir söguna frá þeim tíma . Þróun fyrirtækjanna , uppboðs , tækni við skráningu , upplýsingagjöf , tölfræði og fleira . Farið yfir hversu skilvirk og þægileg þessi viðskiptaleið er . Hugbúnaður fiskmarkaðanna er í stöðugri þróun og sýnt verður það nýjasta . Stofnun fiskuppboða á Íslandi var að mínu mati mikið heillaspor í þróun íslensks sjávarútvegs . Framlag uppboðanna er margþætt . Í tegundum sem veiddar eru í takmörkuðu magni er þetta lykilhlutverk sem stuðlar að sérhæfingu í vinnslu og sköpun verðmæta sem annars væri nær útilokuð . Í tegundum sem veiddar eru í miklu umfangi er hlutverkið flóknara . Uppboðin eru uppspretta hráefnis fyrir minni fyrirtæki sem ekki reka eigin útgerð . Án fiskmarkaða væru forsendur fyrir smábátaútgerð mjög takmarkaðar og fyrir sjómann er einstakt að hægt sé að sigla nánast inn á hvaða höfn sem er við Ísland og fá tilheyrandi þjónstu við sölu , löndun og frágang á veiddum afla . Horft til framtíðar þar sem bylting verður í flæði rauntíma upplýsinga frá veiðarfæri til skipstjórnenda og úrvinnslu upplýsinganna . Með Poseidon er hægt ; • að staðsetja trollið í bestu stöðu í sjónum • stjórna fjarlægð frá botni eða bili milli hlera • stjórna fjarlægð á milli hlera hvort sem togað er með eða móti straum • draga úr viðnámi veiðarfærisins við botn • stuðlum að verndun viðkvæmra botnlífvera og umhverfisvænum veiðum • Möguleika með bættum samskiptum gegnum kapal • Það er til staðar tækni til að flytja upplýsingar frá veiðafæri upp í brú í meira mæli en áður • Farið er yfir möguleika þess búnaðar sem er til staðar og hugsanlega hægt að framleiða í framtíðinni . Kynning á nemendaverkefnum úr sjávarútvegstengdu námi Markmiðið er að miðla upplýsingum , þekkingu og auka samskipti og samstarf á milli menntastofnanna og sjávarútvegs . Í málstofunni gefst nemendum tækifæri að kynna sjávarútvegstengd meistara - og doktorsverkefni og önnur áhugaverð nemendaverkefni í háskólum og framhaldsskólum fyrir forsvarsmönnum í sjávarútvegi og öðrum áhugasömum . Kynningarnar munu gefa gott yfirlit yfir helstu sjávarútvegstengdar rannsóknir sem unnið er að í háskólum og framhaldsskólum . Skoðað er hvernig fræðilegt massaflæði fiskmjölsvinnslu myndi koma út með breytingum á vinnsluferlinu og hvort hægt væri að ná settum markmiðum í efnasamsetningu . Áhrif hönnunar fiskkera á fiskgæði og flutningskostnað Rúnar Ingi Tryggvason , Háskóli Íslands Markmið verkefnisins var að meta gæðamuninn á ferskum fiski eftir flutning og geymslu í misstórum umbúðalausnum . Kynjahalli í stjórnendastöðum í sjávarútvegi Aldís Sveinsdóttir , Háskóli Íslands og Promennt Rannsóknarefni meistaraverkefnisins er ætlað að varpa ljósi á stöðu kvenna í sjávarútvegi á Íslandi og hvort einhverjir þættir séu til staðar í menningu samfélagsins , atvinnugreinarinnar eða fyrirtækjanna sem mögulega eru þess valdandi að konur eru síður í stjórnendastöðum þar en karlar . Eigindleg viðtöl við stjórnendur íslenskra sjávarútvegsfyrirtækja bentu til þess að menning innan atvinnugreinarinnar væri heldur karllæg en var það meðal annars talið stafa af skorti á kvenkyns fyrirmyndum í stjórnendastöðum og sjómennsku . Áhrifavaldamarkaðssetning á Íslenskum fisk í Bandaríkjunum Gabríela Rún Sigurðardóttir , Háskólinn í Reykjavík Í dag er verslun að færast yfir á netið og þá sérstaklega verslun á mat . Hinsvegar er ekki jafn einfalt að selja allar vörur í gegnum netið og þá sérstaklega fisk . Rannsóknir sýna að á svæðum þar sem eldi laxfiska í sjókvíum er stundað eru villtir laxfiskar oft meira smitaðir af laxalús , heldur en svæðum án eldis . Lúsasmit villtra laxfiska , sjóbirtings og sjóbleikju var kannað í öllum fjörðum sunnanverðra Vestfjarða árið 2017 og niðurstöður bornar saman við lúsatalningar í eldiskvíum á svæðinu , sem og fyrri athuganir á villtum laxfiskum . Sigþóra Brynja Kristjánsdóttir , Háskólinn á Akureyri Areomonassalmonicida undirtegund achromogenes veldur kýlaveikibróður sem er eitt helsta sjúkdómsvandamál í íslensku bleikjueldi . Samfélag og atvinnulíf okkar hefur undirgengist hraðar breytingar á undanförnum árum sem hafa verið drifnar áfram af tækniframþróun . Áhersla : Stefnumótun , markaðssetning og sala . Farið verður yfir hvernig framtíðar fiskvinnsla verður uppbyggð og hvernig fjórða iðnbyltingin mun hafa áhrif á tækjabúnað og rafræna upplýsingamiðlun milli einstakra þátta innan virðiskeðjunnar . Rætt verður um það nýjasta sem er í gangi auk nokkurra hluta sem verða hluti af fiskvinnslu framtíðarinnar og hvernig ný tækni og hugmyndafræði mun gefa möguleikann á að færa neytandann nær framleiðenda vörunnar . Í upphafi skyldi endinn skoða – Er til markaður fyrir nýjar hugmyndir ? Frumkvöðlar munu segja frá sinni reynslu að koma nýrri vöru á markað og þeim hindrunum og tækifærum sem þeir hafa staðið frammi fyrir . Magnús Valgeir Gíslason Umsjónarmaður Kristján Aðalsteinsson Hvíta húsið Málstofustjóri Hafðu eitthvað að segja sem vörumerki þegar þú markaðssetur nýja afurðum á erlendum markaði Eiríkur Már Guðleifsson , ráðgjafi , Hvíta húsið Þegar þú tala við nýja markaði þá er mikilvægt að hafa eitthvað að segja . Hvað er það sem þú vilt koma á framfæri við markhópinn þinn sem skiptir hann máli og hvað ert þú að gera sem sýnir að það sem þú segir og gerir skiptir hann máli . Sagt verður frá ferlinu sem fyrirtækið hefur farið í gegnum varðandi nýjar vörur , mistök sem hafa verið gerð og árangur sem hefur náðst við þróun á lausnum fyrir kjúklingaiðnaðinn og í vatnshreinsun . Báðar lausnirnar byggja á áframhaldandi þróun sem átti sér stað á búnaði fyrir fiskiðnað . Ingi Björn Sigurðsson , fjárfestingastjóri , Nýsköpunarsjóður atvinnulífsins Við lifum í heimi sem er að breytast hraðar en nokkrum sinn áður , bæði vegna tæknibreytinga , breytinga í neysluhegðun og breytrar heimsmyndar . Eina leiðinn til þess að hafa áhrif á þessa framtíð er að skapa hana , mig langar bæði að fara yfir óganir og tækifæri fyrir Íslenskan sjávarútveg í þessari nýju heimsmynd . Tala um hvernig við þurfum fóstra nýsköpun , menningu og fjárfestingar til þess að viðhalda stöðu okkar sem sjávarútvegsþjóð .