Fimmtudagur 9. éte « . 1965 MORGUHBLAÐIÐ 23 Sveinn Kristinsson skrifai um mliU \ \ v \ Á : \ A \ ' M Kópavogsbíó UNGLINGAÁSTIR . I ( Les Nymphettes ) * Frönsk mynd . VIÐ karlmenn erum ekki óvanir því að vera uppteiknaðir sem hálfgildings skúrkar í ástarsög - um flekandi saklausar ungmeyj - « r , oít á því lágikúrulega sið - gæðisplani að hafa af þeim sem imestar og beztar nytjar fyrir eem minnst og lakast endurgjald . Þó eru til heiðarlegar undan - tekningar frá þessu í ástarsagna * gerð , höfundar , sem láta sér ekki ejást ytfir , að „ processinn " getur einnig gengið í öfuga átt . Karl - mienn geta einnig orðið fórnar - Skálholtssöfn - unin GJAFAFÉ , er borizt hefur Laug - arnessókn : Ragnar Jóhannesson , Lauga - teigi 23 , kr. 200.00 ; Ásgeir Jóns - 6 on , Laugarteigi 23 , 100.00 ; Guð - l-ún H. Petersen , Laugarteigi 36 , 100.00 ; Marta Haraldsdóttir , Laug arteigi 40 , 100.00 ; Ragnar Einars - son , Súðarvogi 5 , 100.00 ; Hrefna Sigurðardóttir , Laugarteigi 11 , 100.00 ; Guðmundur Hannesson , Laugarteigi 35 , 500.00 ; Alda Ósk - arsdóttir , Laugarteigi 56 , 100.00 ; Stefán Sigurðsson , Laugarteigi 48 , 100.00 ; Jón Eysteinsson , Laug - arteigi 38 , 100.00 ; Sigurbjörg Guð jónsdóttir , Stigahlíð 43 , 100.00 ; Ögmundína Ógmundsdóttir , Mið - túni 48 , 200.00 ; Ragnhildur Eyj - ólfsdóttir , Miðtúni 48 , 1.000 . 00 . Samtals kr. 2.800 . 00. iömlb skúrka úr kvennastétt , sem leika sér með tilfinningar þeirra , án sjáanlegra samvizkukvala og setja enda á stundum metnað sinn í slíkt athæfi . — En kannske er ekki að kynja , þótt íslenzkar ástarsögur á síðari hluta 20. aldar geymi fleiri dæmi u.m fyrrnefnda afbrigðið . Að minnsta kosti á meðan „ keriingarnar tíu " eru jafn umsvifamiklar á sagnamark - aðinum og nú er rauriin . Franska myndin „ Unglinga - ástir " , sem Kópavogsbíó sýnir um þessar mundir , er raunsæ á áðurnefndu sviði . Þar er það ung ur háskólastúdenit , sem tekur ásitina nokkuð alvarlega og leit - ar voteygur og ástríðufullur að uppsprettu hennar í kvenleguim hjörtum . Lengi vel hefur hann ekki erindi sem erfiði , skollitað afstreymi hinnar hreinu kenndar verður hvarvetna á vegi hans , konur eru ekki frá því að kyssa hann og jaínvel sofa hjá honum , en allt í gamni , og svona gat ástin ekki verið á litinn . Og beljakar komiu og börðu hann , og konur spottuðu hann fyrir barnaskap hans , unz hann kvöld eitt situr úti í bíll fyrir utan veitingakrá eina , barinn , traðkaður og smáður , hallar sér í örvæntingu fram á stýrið — þá gerist kraftaverkið , þögult og kyrrlátt læðist það inn í sál hans , og tjaldið fellur . Þessi karlmaður er greinilega ekki af skúrkaættkvíslinni . Hann leitar að fegurðinni í ástinni fremur en ástinni í fegurðinni , hann skilur ekki hverfiyndi og léttúð hins almenna æskufólks , eins og það er sýnt í myndinni . Fyrir honum er ástin nánast trúarbrögð og svið , sem honum finnst hrein goðgá að snerta öhreinum fæti , meðan aðrir , o @ það félagar hans leita þangað hverfuls stundargamans og staupa sig í leiðinni . En þótt við nefnum mynd þessa raunsæja í heildinni , þá miá um það deila , hve sennilegt það er , að svo sérstæð ; • kvistur sem þessi ungi , hugþekki stúdent skuli vaxa upp í því umihverfi , sem hann er sprottinn úr . Föður sinn hafði hann aldrei séð , hann stökk í skelfingu frá móður hans ófrískri . Móðir hans er ekki sér - lega „ sympathysk " kona að sjá né heyra . — En kannske er ein - mitt þar skýringin á afstöðu hins unga manns , föðurleysi , og hleypi dómar móður hans hafi gert hann meira þurfandi fyrir þá tegund ástar , sem höfðar til hlýju og tryggðar umfram allt annað , en ella hefði orðið . Unglingaástir er ekki stór - mynd í venjulegri merkingu , en bregður athyglisverðu ljósi yfir líf unga fólksins í París . Christi - an Pesey leikur hinn unga stúd - ent , og virðist mér túlkun hans mjög góð . Er athyglisvert , hve honum tekst að safna djúpum , ástríðufullum trega í augnatillit sitt , sem þó er sífellt á hvörfum flöktandi vonar . — Colette Descombes og Claude Arnold fara með aðalkvenhlutverkin í myndinni . Ný bók eftir Sverri og Tómas — Lndir hauststjörnum MORGUNBLAÐINU hefur borizt ný bók eftir þá Sverri Kristjáns - son og Tómas Guðmundsson , Undir hauststjörmum . Bók þessi , sem er 235 blaðsíður að stærð , er gefin út aÆ forlaginu Forna , Reykjavík . Undirtitiil bókarinn - ar er : íslenzkir öríagaþættir . Eins og kunnugt er kom úit í fyrra eftir þá félaga Sverri og Tómas bókin Konur og krafta - skáld og hlaut hún ágætar við - tökur . Hún fjallar um nokkra Tómas . þekkta íslendinga , líf þeirra og örlög . 1 þessa riýju bók skrifa þeir enn um þekkta íslendinga . Sverrir á þrjár greinar sem nefn - ast : Ástir Baldvins Einarssonar , Óöld í Árnessýslu og Róndinn á Brúnum , en Tómas Guðmunds - áon skrifar greinarnar . Nætur - sigling undir hauststjörnum , Undaríeg örlög og Sóllborg . Aft - ast í bókinni eru jnyndir af helztu persónum sem við sögu koma , þar á meðal Baldvin Einarssyni , Einari Benediktssyni og baróninum á HvítárvöUum . , 1 formála fyrir bók þessari segir útgefandi m.a. á þessa leið : ,, Að efni þessarar bókar eiga höfundar hvor um sig þrjár frá - sagnir . Sumt af því var skrifað fyrir allmörgum árum að beiðni útgefandans , annað er nýtt af nálinni og kemur nú í fyrsta sinn fyrir almenningssjónir . Sem fyrr bregða höfundarnir upp lif - andi myndum af þeim persónum , sem koma við sögu . Ýmist eru það svipmyndir , þar sem vissir drættir verða öðrum skýrari , eða uppgjör heillar ævi , en í öllum þessum þáttum er byggt á traust - um heimildum , þó að þeirra sé ekki ávalit getið . Frásagnir þess - ar eru sundurleitari en efni en í fyrri bókinni , en þær gerast allar Sverrir . á sama tímaskeiði , eru íslenzkir örlagaþættir frá liðinni öld " . Til að gefa lesendum nokkra nánari grein fyrir efni bókarinn - ar , er rétt að skýra frá því , að greinin um Baldvin Einarsson ber undirtitilinn Unnustan og eilífð - in , Óöld í Árnessýslu er um af - dríif Sigurðar Gotitsveinssonar , Bóndinn á Brúnum er lífsganiga fyrir kóng og kennimenn , Sól - borg hefur undirtitilinn Einar Benediktsson í sæti rannsóknar - dómara , Undarleg öriög fjallar um baróninn á Hvítárvöllum og Nætursigling undir hauststjörn - um fjallar um brúðarrán . íslandsmyndabók Hjálmars R. Bárðarsonar HJÁLMAR R. Bárðarson er fyrir löngu orðinn landskunnur Ijósmyndari . Víða erlendis , eink um á Norðurlöndum , og í Bret - landi , er nafn hans þekkt ineðal áhugaljósmyndara , því að mynd ir hans hafa víða birzt . I sumar sendi hann frá sér xnikla myndabók um ísland . Þetta er önnur íslandsbókin hans öllu meiri og veglegri en sú fyrri . Bókin er 208 blaðsíður að stærð prentuð með „ tiefdruck " -aðferð í Hollandi , í góðu al - shirtingsbandi . í henni eru 241 mynd og þar af 50 í litum . Myndatextar eru á sex tungu - málum : íslenzku , dönsku , frönsku , þýzku og spænsku , en fremst í bókinni er stutt kynn - ing á íslandi á öllum fyrrnefnd - um tungumálum . Er þar drepið á það helzta varðandi sögu lands ins og náttúru þess . í stuttu máli má segja , að Hjálmar fari hringferð umhverf is landið bregði upp svipmynd - um af náttúru þess , atvinnulífi og menningu þjóðarinnar . Hér mætast andstæður frosts og funa . Það er afrek eins manns að setja saman slíka alhliða land - lýsingu úr eigin myndasafni . Að baki þessarar stóru bókar ligg - ur geysimikið starf . Tómstunda - iðja heils áratugs , óteljandi ferðalög um landið þvert og endi langt — og ótrúlega mikil vinna í myrkrastofunni á kvöldin , foæði sumar og vetur í fjölmörg ár , því að hér er saman komið úrvalið úr þúsundum ljósmynda sem Hjálmar á í fórum sínum . Og samt nægði öll þessi fyrir - höfn ekki , ef maðurinn með ljósmyndavélina hefði ekki næmt auga fyrir því myndræna í umhverfinu . Allt þetta lof á Hjálmar R. Bárðarson skilið fyrir bók sína , þótt ég sé hins vegar þeirrar skoðunar , að hann hefði getað gert miklu betri bók , ef hann hefði haft haria helmingi' minni — og fellt úr töluverðan fjölda mynda , sem fremur verða að teljast heimild , lýsing á atvinnu og lifnaðarháttum okkar , en listrænt smíði . En , þegar þessari bók er flett verður fyrst Ög fremst að hafa það í huga , að hér ér höfundur - inn að leitast við að gefa heil - steypta mynd af landi og þjóð — og kemur það niður á hinu listræna gildi bókarinnar . Ég geri hins vegar ráð fyrir að í pessari mynd hafi bókin meira gildi fyrir útlent fólk , sem kynn ast vill landinu . Landslagsmyndirnar eru bezti hluti bókarinnar og margar þeirra eru afbragð . Ég nefni mynd frá Seyðisfirði , loftmynd af ísafirði , sérstæðar myndir af íslenzkum bergmyndunum , nokkrar fuglamyndir — svo og myndir úr Surtsey . Atvinnulífs - myndirnar eru ekki jafn inni - haldsríkar , en þær gegna sínu mikilvæga hlutverki , eins og fyrr var bent á . Og án þeirra væri vissulega ekki gefin heild - armynd af landi og þjóð . Prent - un nokkurra litmyndanna hef - ur ekki heppnast nógu vel , en sumar eru þó í sérflokki — og skulu Surtseyjar-myndirnar þá fyrst nefndar . Ég felli mig ekki að öllu leyti við uppsetningu myndanna . Víð ast hvar ná þær saman í kili bókarinnar , en einhvern veginn finnst mér , að heildaryfirbragð ið hefði orðið léttara , ef mynd - irnar hefðu verið meira að - ^ ^ ^ ^ i ^ * " * * ' % ^ « . * " ^ « ! « Wí « « MWWSíí ^ í * > Jí ^ v j . ^ . uí ^ wwv - ^ . greindar og meira „ loft " væri í opnunum . En myndatextar á sex tungumálum sníða höfundin - um að sjálfsögðu stakk sem hann hefur þó haft þrengri en ástæða var til . Einhverjum finnst nú e.t.v. , að ég sé búinn að rífa niður allt lofið , sem ég hlóð á Hjálmar í upphafi þessa greinarkorns . Ég neita því harðlega . En úr þvi að ég sá ástæðu til að vekja athygli á þessari myndarlegu bók hlaut ég líka að benda á það , sem mér þótti miður — vonandi hef ég ekki gert of mikið úr því . Fyrir þá , sem aldrei hafa litið þetta land augum , er þetta geysifróðleg bók og gleðjandi fyrir augað — og þeir íslend - ingar , sem vilja fallegar mynda bækur um landið okkar , eiga vart kost á öðrum betri . Ég endurtek það , sem ég sagði í upphafi , að mér finnst það afrek að koma slíkri bók frá sér án þess að fá svo mikið sem eina mynd frá öðrum . Ég efast um , að nokkur núlifandi ljósmyndari gæti sent frá sér jafn yfirlitsmikla , margþætta og vel unna íslandslýsingu . En vonandi leggur Hjálmar höfuð - áherzlu á hið myndræna í næstu bók sinni , því að ég efast ekki um , að þar nyti hann sín enn betur . En slíkar bækur hafa því miður minni sölumöguleika og það er kostnaðarsamt og áhættu mikið fyrirtæki að leggja i út-i gáfu vandaðrar myndabókar . h.j.h.