Starfsfólk VSÓ Ráðgjafar óskar ykkur öllum gleðilegra jóla og heillaríks komandi árs , með kærri þökk fyrir samstarfið á liðnu ári . Í tilefni jólanna styrkjum við hjá VSÓ nágranna okkar á kaffistofu Samhjálpar í Borgartúni 1 með framlagi sem skiptir þá máli og kemur án vafa í góðar þarfir . Á kaffistofu Samhjálpar fær utangarðsfólk og aðrir aðstöðulausir morgunkaffi , meðlæti og heita máltíð í hádeginu alla daga ársins og þar borða um og yfir 180 manns hvern dag . Dagana 27. og 30. desember verður skrifstofa VSÓ lokuð en við bendum á að hægt er að nálgast símanúmer og netföng starfsmanna hérna á síðunni . Skrifstofan opnar aftur fimmtudaginn 2. janúar kl. 8:30 . Heimsmarkaðsmið Sameinuðu þjóðanna og Vegagerðin Heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna og Vegagerðin var yfirskrift á erindi Bryndísar Skúladóttur á Rannsóknarráðstefnu Vegagerðarinnar 2019 . Ágrip af erindinu má nálgast hér . Heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna um sjálfbæra þróun voru samþykkt af fulltrúum allra aðildarríkja Sameinuðu þjóðanna í september árið 2015 . Markmiðin , sem gilda á tímabilinu 2016 - 2030 , eru 17 talsins með 169 undirmarkmið og taka bæði til innanlandsmála sem og alþjóðasamstarfs . Ríkisstjórn Íslands samþykkti í júní 2018 forgangsröðun við innleiðingu Heimsmarkmiða Sameinuðu þjóðanna hérlendis . Forgangsmarkmiðin endurspegla áherslur stjórnvalda við innleiðingu Heimsmarkmiða næstu árin . VSÓ Ráðgjöf skoðaði í verkefni sínu hvernig setja megi fram forgangsmarkmið Vegagerðarinnar vegna innleiðingar Heimsmarkmiða Sameinuðu þjóðanna . Settar eru fram tillögur að mælikvörðum og matsþáttum til að fylgjast með þróun þessara þátta . Í verkefninu er einnig skoðuð tenging við forgangsmarkmið ríkisstjórnarinnar og hvernig Vegagerðin getur innleitt markmið sem að henni snúa . Skipta má tengingu verkefna Vegagerðarinnar við Heimsmarkmiðin í fjóra þætti : Öruggar , sjálfbærar og aðgengilegar samgöngur Nýting auðlinda og vernd vistkerfa Tenging við Heimsmarkmiðin er sterkust þegar litið er til öruggra , sjálfbærra og aðgengilegra samgönguinnviða , enda endurspegla þau hlutverk og helstu verkefni Vegagerðarinnar . Líta má svo á að þar séu meginmarkmið eða forgangsmarkmið Vegagerðarinnar . Fyrir Heimsmarkmið sem varða viðnámsþol gegn loftslagsbreytingum og sjálfbæra orku eru samgöngur í lykilhlutverki og tengjast þannig verkefnum Vegagerðar . Nýting auðlinda og vernd vistkerfa eru til umfjöllunar í umhverfisstefnu Vegagerðarinnar og mælikvörðum sem fylgst er með í gegnum umhverfisstjórnun og gæðastjórnun . Markmið og mælikvarðar varandi jöfn tækifæri og skilvirka stofnun eru sett fram í jafnréttisstefnu Vegagerðarinnar og mælikvörðun út frá lögum um opinber fjármál og samgönguáætlun . Í verkefninu var gerð samantekt þar sem sett er fram tenging milli mælikvarða Heimsmarkmiða og markmiða í stefnum og áætlunum Vegagerðar . Í sumum tilfellum er Vegagerðin nú þegar að mæla og vakta viðkomandi þátt , í öðrum þarf að aðlaga mælikvarða til að tengjast betur Heimsmarkmiðunum og í enn öðrum eru ekki til staðar mælikvarðar hjá Vegagerðinni . Vegagerðin getur nýtt niðurstöður til að forgangsraða verkefnum tengdum Heimsmarkmiðunum . Einnig nýtast niðurstöðurnar í vinnu Vegagerðarinnar með stjórnvöldum við að skilgreina markmið og ákvarða aðgerðir tengdar forgangsmarkmiðum ríkisstjórnarinnar . Sverrir Bollason verkfræðingur hjá VSÓ Ráðgjöf hélt erindi á Skipulagsdeginum 8. nóvember síðastliðinn og fór yfir reynslu sína af gerð húsnæðisáætlana . Skipulagsdagurinn er árleg ráðstefna um skipulagsmál sem Skipulagsstofnun stendur að í samvinnu við Samband íslenskra sveitarfélaga . Húsnæðisáætlanir geta verið mjög gagnleg tæki fyrir sveitarstjórnir að stýra þróuninni í sínu sveitarfélagi og gefa fjölbreyttum hópi hagsmunaaðila innsýn í þróun húsnæðismála á hverjum stað . Verktakar og almenningur fá betri yfirsýn yfir heildarþróunina í húsnæðismálum , kjörnir fulltrúar geta betur mótað afstöðu sína og embættismenn sveitarfélagsins hafa skýra stefnu að vinna eftir þegar húsnæðisáætlun liggur fyrir . Þá eru húsnæðisáætlanir forsenda þess að sækja um stofnframlög fyrr almennum leiguíbúðum og almennt grundvöllur fyrir samtölum við Ríkið um húsnæðismálin á hverjum stað . Meðal sveitarfélaga sem VSÓ Ráðgjöf hefur aðstoðað við húsnæðisáætlanagerð er Hveragerði en bæjarstjórinn þar , Aldís Hafsteinsdóttir sem jafnframt er formaður Sambands íslenskra sveitarfélaga , hélt erindi fyrr um daginn þar sem hún nefndi það gagn sem hún taldi sitt sveitarfélag hafa haft af húsnæðisáætlunargerðinni . Upplýsingar forsenda góðra ákvarðana Sverrir fór yfir ýmis gögn og upplýsingar sem mætti bæta aðgengi að fyrir sveitarfélögin til að geta gert vandaðri húsnæðisáætlanir . Þar má t.d. nefna upplýsingar um heimilisgerð í hverju sveitarfélagi og upplýsingar um tekjur og eignir í samhengi við ákvæði laga um almennar leiguíbúðir . Þá fór hann einnig yfir áralanga baráttu sína fyrir því að geta nálgast samtímagögn um byggingaframkvæmdir í hverju sveitarfélagi . Íbúðalánasjóður hefur undanfarin ár lyft grettistaki í miðlun upplýsinga um ýmsa þætti húsnæðismarkaðarins , sér í lagi leigumarkaðarins sem hefur komið í ljós að er stærri en mætti halda . Í stefnumörkun um húsnæðismál þarf að taka tillit til bæði þarfa og getu fólks . Sumpart skortir þekkingu á aðstæðum sumra hópa í samfélaginu , til dæmis útlendinga sem þó standa að baki nær allri fjölgun íbúa landsins undanfarin ár . Frá árinu 2010 hefur heildarfjöldi erlendra ríkisborgara sem hefur flutt til og frá landinu verið meira en 80.000 manns en lítið liggur fyrir um húsnæðismál þessa hóps sérstaklega . Könnun á notkun stofnframlaga á landsbyggðinni bendir til að þörf hafi verið á fjárfestingu í húsnæði fyrir fatlað fólk sem þyrfti að fylgjast með hvernig hafi og muni þróast . Þá eru húsnæðismál unga fólksins ávallt umræðuefni sem mætti rannsaka betur . Greinina skrifaði Sverrir Bollason , umhverfisverkfræðingur M.Sc . Hann veitir fúslega nánari upplýsingar ef óskað er . Ísland er aðildarríki að sáttmálanum og hefur það að markmiði að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda um 40% fyrir árið 2030 . Kolefnislosun bygginga er skipt í tvo flokka : 1 . Til þess að lágmarka kolefnislosun bygginga almennt er nauðsynlegt að framkvæma vistferilsgreiningu á hönnunarstigi . Við framleiðslu á öllum byggingarefnum er kolefni losað . Það er einnig nauðsynlegt að skoða framleiðsluferlið og uppbygginguna . Lágmörkun á kolefnislosun rekstrar Lágmörkun á kolefnislosun rekstrar snýst að miklu leyti um það að draga úr orkunotkun byggingar . Til þess að tryggja góða orkunýtingu er nauðsynlegt að kanna eðlisfræðilegt atferli og orkubúskap byggingar snemma á hönnunarstigi . SIMIEN framkvæmir dýnamíska orkuútreikninga samkvæmt viðurkenndum stöðlum með að nota staðbundin veðurgögn . Niðurstöður þessara orkuútreikninga sýna frammistöðu byggingarhönnunar í formi orkunotkunar og orkubúskaps á ársgrundvelli . Með þessu er hægt að tryggja hentugar útfærslur sem tryggja góð innanhússloftgæði og lágmarka heildarorkunotkun byggingarinnar . Við setjum markið á kolefnishlutlausar byggingar í náinni framtíð . Liður í því að ná þessu markmiði er að tryggja kolefnisbindingu innan byggingarreitsins með t.d. grænum þökum , veggjum og svæðum . Í drögum að matsáætlun er m.a. fjallað um helstu áhrifaþætti framkvæmdarinnar og þá umhverfisþætti sem kunna að verða fyrir áhrifum . Fréttatilkynning Í fréttatilkynningu sem send var fjölmiðlum um verkefnið kemur eftirfarandi fram : Aðgerðir í loftslagsmálum hafa stuðlað að örri framþróun í hagnýtingu vinds . Stærsta útfærslan er 6 myllur alls með 85 metra turnhæð , en 150 metra hæð á oddi vængs þegar hann er í hæstu stöðu . Framleiðslugeta valkosta er á bilinu 9,8 - 30 MW . Til samanburðar eru önnur verkefni á Vesturlandi 24 - 35 vindmyllur hvert . Þar má nefna fuglalíf , yfirflug fugla , áhrif á náttúrufar , áhrif á aðra starfsemi og ásýnd . Helsta áhrifasvæði verkefnisins yrði Þverárhlíð og Norðurárdalur ofan Grábrókar . Kröfur um öryggissvæði við veginn voru auk þess ekki uppfylltar en m.a. voru klappir og sprungur innan þeirra . VSÓ Ráðgjöf skoðar umhverfisáhrif mannvirkja og býður upp á ýmsar lausnir til að auka sjálfbærni og draga úr loftslagsáhrifum , allt frá hönnun og skipulagi til niðurrifs . Það hefur verið mikil aukning í losun á gróðurhúsalofttegundum á síðustu árum vegna aukins iðnaðar . Afgangurinn er geymdur í hafinu , andrúmslofti og lífverum . Hvað getum við gert ? Við viljum hanna mannvirki sem hafa sem minnsta kolefnislosun , þ.e.a.s. með sem minnst kolefnisspor . Timbur hagar sér eins og kolefnisgeymir ( ‚ CO2 store ‘ ) . Ef timbur er hins vegar ekki æskilegt byggingarefni út frá öðrum hönnunarforsendum er hægt að skoða græna steypu eða endurunnið stál . Flugaska fellur frá við brennslu á jarðefnaeldsneyti , einkum í kolaorkuverum . Það er hægt að besta stærð burðarvirkja til þess að lágmarka byggingarefni . Á Íslandi eru flest mannvirki steypt . Hægt er að ná árangri við niðurrif bygginga . Vistferlisgreining eða ‚ Life-Cycle Assessment ‘ felst í því að skoða kostnaðinn við hönnun , uppbyggingu , afnot , viðhald og loks niðurrif byggingarinnar . Hönnunarlausnir áttu að huga að sjálfbærni , umhverfisgæðum og kolefnisspori . Byggingarnar eru báðar úr límtréseiningum frá Noregi . Á þaki fjölbýlishúsnæðis eru garðar og gróðurhús sem stuðla að sjálfbærni og draga enn frekar úr kolefnisspori . Rafmagnsbílar og sameiginlegir bílar fá forgang í bílageymslu . Notast er við límtréseiningar , þar sem burðarvirkið er úr límtré . Botnplata er steypt ásamt hluta gólfplatna . Nákvæm sundurliðun á fösum samkvæmt staðli ÍST EN 15879 má sjá á Mynd 2 . Einangrað er með íslenskri steinull . Ekki var skoðað að notast við græna steypu en það má álykta að það myndi draga enn frekar úr kolefnisspori byggingarinnar . Mynd 3 sýnir niðurstöður úr vistferilsgreiningunni fyrir báðar lausnir , þ.e.a.s. límtré ( CLT ) og steinsteypu ( BAU ) . Straumur er liður í þróun á flutningakerfi Eimskips sem felst í nýjum og stærri skipum , nýjum viðlegum í Sundahöfn og ýmsum breytingum á athafnasvæði félagsins . Í nýju byggingunni eru 60 ný hjúkrunarrými ásamt tilheyrandi stoðrýmum og tengingu við eldri byggingu . Vísindamenn eru almennt sammála um að þessi hlýnun sé af mannavöldum . Kolefnishringrásin er losun og binding kolefnis . Milliríkjanefnd Sameinuðu Þjóðanna um loftslagsbreytingar ( IPCC ) spáir því að hitastig jarðar muni hækka um 0,3 til 4,8°C á næstu hundrað árum . Spár sýna að úrkoma muni líklegast aukast um 2 - 4% fyrir hverja gráðu sem hitastigið hækkar . Rannsóknir sýna líka að það er möguleiki á auknum náttúruhamförum eins og fellibyljum og jarðskjálftum . Þetta samsvarar 1.200 trilljón íslenskra króna ( $10 trilljón ) á ári til ársins 2200 . Ísland er aðildarríki að sáttmálanum og hefur það að markmiði að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda um 40% fyrir árið 2030 . Viðbragðsláætlanir þurfa þess vegna að vera tvíþættar : Mótvægisaðgerðir : Draga úr losun á gróðurhúsaloftslagstegundum við uppbyggingar og byggingaframkvæmdir Aðlögunaraðgerðir : Draga úr tjónnæmni bygginga með því að aðlagast þeim loftslagsbreytingum sem eru nú þegar til staðar Byggingar eru hannaðar til þess að standast ákveðnar álagsforsendur . Hins vegar eru upplýsingar um efnistyrk byggingaefna yfirleitt að finna hjá framleiðendanum sjálfum . Byggingar eru hannaðar þannig að styrkur byggingar er meiri en álagið sem reiknað er með en þrátt fyrir það eru óvissuþættir sem eiga alltaf eftir að leiða til einhvers tjóns . Álagsforsendur eru að hluta til ákvarðaðar út frá veðurfari . Ef við erum að hanna byggingu núna sem á að standa í 50 til 100 ár þá þarf hún að vera í stakk búinn til að standast það álag sem er áætlað eftir 50 til 100 ár . Fyrir þetta einfalda dæmi er skoðuð 5% aukning í álagi . Auk þess hafa blaut efni , eins og til dæmis blautir veggir , áhrif á loftgæði innanhúss og geta skaðað líkamlega heilsu . Með því að hækka grunngildi álags er verið að knýja fram sterkari hönnunarlausnir . Meta þarf hvaða aðgerðir eru nauðsynlegar til þess að draga úr tjónnæmi bygginga og athuga hversu lengi þær eru að borga sig .