Ný tilfelli krabbalíkisæxla í lungum þrefaldast Krabbalíkisæxli eru sjaldgæf tegund æxla sem eiga uppruna sinn í taugainnkirtlakerfi og geta greinst víða í líkamanum , oftast í botnlanga en líka í lungum . Ný tilfelli slíkra æxla hafa þrefaldast á síðustu áratugum hér á landi . Ljósmynd / Aðsend Krabbalíkisæxlum í lungum ( e. pulmonary carcinoid tumors ) fylgja almennt góðar horfur en nýgengi slíkra æxla hefur þrefaldast á síðustu áratugum . Þetta kemur fram í nýrri rannsókn íslenskra vísindamanna sem birtist nýverið í vísindatímaritinu General Thoracic and Cardiovascular Surgery . Greinin er samstarfsverkefni hjarta - og lungnaskurðdeildar Landspítala og læknadeildar Háskóla Íslands . Fyrsti höfundur greinarinnar er Ástríður Pétursdóttir , læknir á Landspítala , en leiðbeinandi hennar er Tómas Guðbjartsson , prófessor og yfirlæknir , sem jafnframt stýrði rannsókninni . Krabbalíkisæxli eru sjaldgæf tegund æxla sem eiga uppruna sinn í taugainnkirtlakerfi og geta greinst víða í líkamanum , oftast í botnlanga en líka í lungum . Í lungum eru þau oftast staðbundin en þar sem þau geta dreift sér í eitla og til annarra líffæra eru þau flokkuð með lungnakrabbameinum . Krabbalíkisæxli í lungum eru algengari hjá konum en körlum og hafa veikari tengingu við reykingar en lungnakrabbamein almennt . Þá er þetta algengasta tegund lungnaæxla sem greinist í börnum og unglingum en meðalaldur við greiningu er um 60 ár í stað 70 ára í tilviki annarra lungnakrabbameina , að því er fram kemur í tilkynningu . Skýring fjölgunarinnar óþekkt Rannsóknin tók til 96 sjúklinga sem greindust með krabbalíkisæxli í lungum á Íslandi á árunum 1955 - 2015 . Tölfræðilíkön voru notuð til að meta þróun nýrra tilfella ( nýgengi ) og afdrif sjúklinganna , sérstaklega lífshorfur og útbreiðslu sjúkdómsins . Þetta er í fyrsta skipti sem slík rannsókn er gerð á jafn löngu tímabili hjá heilli þjóð . Frá tímabilinu 1955 - 1984 til tímabilsins 1985 - 2015 fjölgaði nýgreindum tilfellum um rúmlega helming sem samsvarar tæplega 30% aukningu að meðaltali á hverjum áratug rannsóknarinnar . Niðurstöðurnar eru í samræmi við erlendar rannsóknir . Skýringin á þessari miklu aukningu er hins vegar ekki þekkt og má ekki rekja eingöngu til bættrar myndgreiningartækni . Rúmlega 85% sjúklinga voru með sjúkdóm bundinn við lungað og gengust 91% þeirra undir lungnaskurðaðgerð þar sem æxlið var fjarlægt , en fimm árum frá aðgerð voru 90% þeirra á lífi sem teljast mjög góðar lífshorfur .