Helga Vala Helgadóttir , þingmaður Samfylkingarinnar , sagði í ræðu sinni á Alþingi í kvöld að hún hefði átt samtal við fulltrúa Landspítala í morgun þar sem komið hefði í ljós að aldrei hefði verið ætlunin að taka þar við ungum vímuefnafíklum , líkt og heilbrigðisráðherra hefði lýst yfir í febrúar síðastliðins . „ Á vorþingi 2018 ræddum við um vímuefnameðferðir ungmenna , sem þá þótti óverjandi að væru inni á Vogi vegna samskipta barna við eldri fíkla . Kom fram í ræðu og riti hæstvirts heilbrigðisráðherra , meðal annars í febrúar síðastliðnum , að Landspítalinn myndi innan sex mánaða taka við vímuefnameðferðum þessa hóps . Í samtali mínu við fulltrúa Landspítala í morgun kom í ljós að það var víst aldrei ætlunin , að minnsta kosti var Landspítala aldrei tilkynnt um það . Þeirra var að taka á móti einu til þremur börnum af Stuðlum sem ættu við hvað bráðastan heilsufarsvanda að etja vegna fráhvarfa . Kom fram í máli hæstvirts ráðherra að bara þyrfti að breyta húsnæði og ráða mannskap og þá yrði bara keyrt í gang . Ekkert slíkt hefur hins vegar átt sér stað né virðist í bígerð , “ sagði Helga Vala . „ Ekki einsdæmi “ Heilbrigðismál , sér í lagi mikil og aukin lyfjanotkun ungra Íslendinga , var helsta umfjöllunarefni ræðu Helgu í kvöld . Nefndi hún í upphafi ræðu sinnar átakið eitt líf , sem mikla athygli hefur vakið nýverið , og stendur fyrir Vaknaðu-herferðinni um þessar mundir . „ Þessa dagana er hið árlega átak Á allra vörum í gangi og að þessu sinni snýr það að þjóðarátakinu Eitt líf . Eitt líf er mögnuð barátta fjölskyldu Einars Darra sem lést aðeins 18 ára gamall vegna lyfjaeitrunar . Hann hafði ekki átt sér neina sögu um misnotkun á lyfseðilsskyldum lyfjum eða fíkniefnum og því kom andlát hans fjölskyldu og vinum algjörlega í opna skjöldu , “ sagði Helga Vala í byrjun ræðu og sagði í framhaldinu að örlög Einars Darra væru ekki einsdæmi . „ Á síðasta ári létust 20 ungmenni undir 30 ára vegna lyfja - eða fíkniefnanotkunar . Það er staðreynd að neysla hérlendis á tauga - og geðlyfjum er töluvert meiri en í nágrannaríkjum okkar og erum við hér að tala um þá notkun sem er ávísað af læknum , ekki þau sem flutt eru inn ólöglega . Sem dæmi þá nota 10% allra barna og unglinga geðlyf að staðaldri . Árið 2018 jókst neysla 10 - 14 ára barna á ávísuðum svefnlyfjum um rúm 20% og eru nú 670 börn sem nota slík lyf að staðaldri . Tíunda hvert barn á sama aldri fékk ávísað örvand lyf og er það fjölgun um 14% . Eru þau þrefalt fleiri en í Svíþjóð sem næst okkur koma af Norðurlandaþjóðum . Ef við tökum svo fullorðna með í reikninginn notum við Íslendingar 30% meira af þessum lyfjum en Svíar . “ Í kjölfarið nefndi Helga skýrslu velferðarráðuneytis frá því í maí í fyrra þar sem sagt var að gera mætti ráð fyrir að þróun samfélags og heilbrigðiskerfis á síðastliðnum áratugum ætti þátt í að skapa væntingar og menningu sem liti á lyf sem lausn margra vandamála og leitt hefði til mikillar aukningar á notkun þeirra . „ Með öðrum orðum : við bjuggum til þetta ástand . Við bjuggum til það ástand að betra sé að gefa lyf en að eiga samtal við fagaðila í von um betri líðan . Sálfræðitíminn kostar ennþá 17.000 krónur á meðan örvandi og slævandi lyf ganga kaupum og sölum á skólalóðum og á netinu . Ekki misskilja mig , lyf eru nauðsynleg en notkun okkar á þeim er að mínu mati óeðlilega mikil . “ Í lokaorðum ræðu sinnar minntist Helga Vala aftur á Einar Darra og sagði : „ Hann Einar Darri átti bara eitt líf , rétt eins og við hin , en við getum ekki sem samfélag látið þetta ganga svona lengur . Loforð um breytingar verður að efna og þar skora ég á stjórnvöld að gera miklu miklu betur . “