þriðjudagur , 29. janúar 2013 Birtist í Sunnudagsblaði Morgunblaðsins 27.01.12 . Samþykkt hefur verið á Alþingi Rammaáætlun , sem kveður á um nýtingu orkulinda . Hið jákvæða við Rammaáætlun er að með henni eru ákvarðanir um virkjanir settar í markvissara ferli en verið hefur og þeim sem fara með ákvörðunarvald gert nauðsynlegt að skoða kosti og galla með skipulegri hætti en áður hefur tíðkast . Því ber að fagna . Eftir sitja hins vegar ýmsir sárir en ekki sáttir , til að mynda þeir sem unna náttúruperlum á Reykjanesskaga . Nokkuð var tekist á um Rammaáætlun . Sumir hefðu viljað koma fleiri náttúruperlum í vernd en gert var ráð fyrir í áætluninni . Aðrir hefðu viljað rýmri heimildir til virkjana . Hinum síðarnefnda hópi varð tíðrætt um að þörf væri á " faglegri vinnubrögðum " en nú væri boðið upp á og vísuðu þá til þess að stjórnmálamenn á Alþingi hefðu takmarkað þá virkjunarmöguleika sem áður hefðu verið lagðir fram . Slíkt væri ólíðandi og ófaglegt ! En hvar liggja landamærin á milli fagmennsku og stjórnmála ? Eru þessi landamæri skýr ? Er fagmennskan ópólitísk ? Að hvaða marki er hún háð tíðarandanum ? Getur pólitík ekki verið fagleg ? Við viljum hafa aðgang að sérfróðu kunnáttufólki til að benda á staðreyndir sem okkur eru ekki endilega ljósar ; fólki sem kann öðrum betur , sérhæfingar sinnar vegna , að setja á vogarskálar rök með og á móti , greina kosti og galla , sjá framvinduna fyrir sér . Þess vegna er vísað til þess sem fagfólks . En hvað með aðra þætti ? Hvað með skynbragðið sem við berum á náttúruna og fegurð hennar , jafnvel væntunþykju í hennar garð ? Sigríður í Brattholti sem kom í veg fyrir virkjun Gullfoss á sínum tíma bjó í námunda við fossinn . Hún var kannski ekki fagmaður í nútímaskilningi þess orðs , en þekkti fossinn eflaust betur en flestir . Sennilega var það þó ekki af faglegum ástæðum sem Sigríður í Brattholti hótaði að fyrirfara sér í fossinum , ef hann yrði virkjaður , heldur einfaldlega vegna væntumþykju í garð þessa granna síns . Sennilega hefur lítið verið farið að hugsa um arðsemi af ferðmennsku á hennar dögum þótt þar hefði að sönnu mátt finna " fagleg " rök fyrir náttúruvernd . Mér bíður í grun að Sigríður í Brattholti hafi einfaldlega ekki getað hugsað sér að þessari náttúruperlu yrði fórnað . Faglegt eða ófaglegt ? Var hótun Sigríðar fagleg eða pólitísk ? Og í framhaldinu hljótum við að spyrja hvort nýtingu auðlinda sé hægt að skipuleggja með reglustikuna og vasareikni að vopni , eða eiga ef til vill fleiri sjónarmið upp á pallborðið ? Þarf ekki nýting náttúrunnar að taka mið af því að ef hin " faglegu " sjónarmið virkjanasinna hefðu engri andstöðu mætt þá ættum við engan Gullfoss ? Þess vegna eiga mörg sjónmið að vera til staðar við alla ákvarðanatöku um nýtingu náttúrunnar . Staðreyndin er sú að enn þann dag í dag erum við að taka ákvarðanir um nýtingu á alltof veikum og þröngsýnum grunni . Ég hygg að eftir 100 ár muni tíðarandinn fremur álíta að alltof veik fagleg rök hafi verið fyrir fjölda virkjana sem rammaáætlun hefur enn að geyma . Og eru þá ótalin hin svokölluðu ófaglegu rök væntumþykjunnar sem ef til vill hafa bjargað fleiri náttúruperlum á Íslandi heldur en nokkur faglegheit í gegnum áratuga baráttu náttúruverndarfólks eins og Sigríðar í Brattholti .