Fjórða þorskastríðið : Fyrir Vestfirðinga er kvótakerfið eins og þrefalt efnahagshrunið 2008 Kvótakerfið hefur flutt frá Vestfjörðum útflutningsverðmæti sem meta má 7,5 milljarða króna árlega . Það jafngildir rúmri milljón króna árlega á hvern íbúa , sem myndi mælast sem um 14% samdráttur í landsframleiðslu . Í Hruninu 2008 fór landsframleiðslan niður um 11% á mann , en jafnaði sig fljótt aftur . Fyrir Vestfirðinga er kvótakerfið því eins vel rúmlega eitt efnahagshrun af stærstu gráðu , en hrun sem jafnar sig ekki . Þú ert sleginn niður , og liggur þar . Þannig er saga kvótakerfisins á Vestfjörðum . Og hér eru engar ýkjur á ferð . Samdráttur í útflutningstekjum magnar upp kreppu sem er umfangsmeiri en nemur aðeins töpuðum útflutningstekjum . Í fyrra var heildarútflutningur frá Íslandi 1325 milljarðar en landsframleiðsla 2810 . Ef áhrif kvótakerfisins á landsframleiðslu Vestfjarða yrði skoðuð er því líklegra að ljós kæmi að áfallið hafi verið á stærð við tvö ef ekki þrjú Hrun á stærð við 2008 . Ef við skoðum Ísafjarðarbæ þá var hlutfall hafnanna þar í lönduðum afla 36% minna árið 2018 en var árin fyrir kvótakerfið . Bæjarbúar hafa misst frá sér fisk sem er að útflutningsverðmæti um 6,2 milljarðar króna árlega . Það gera rúmlega 1,6 m.kr. á hvern íbúa í bænum . Þetta högg jafngildir því um 20% samdrætti í landsframleiðslu og er , eins og áður sagði , líklega tvöfalt það ef afleiðingar falls í útflutningstekjum á samfélagið yrði skoðað . Fyrir Vestfirðinga hefur kvótakerfið því ekki verið blessun , heldur böl á stærð við þre - eða fjórfalt efnahagshrunið 2008 . Þannig lítur kerfið úr frá Vestfirðingum , kerfið sem útgerðarmenn og sendisveinar þeirra á Alþingi kalla besta fiskveiðistjórnunarkerfi í heimi . Innan Ísafjarðarbæjar er margir bæir ; Ísafjörður sjálfur , Hnífsdalur , Súðavík , Suðureyri , Flateyri og Þingeyri . Af þessum bæjum hefur Ísafjörður orðið fyrir minnstum skaða , tapað þó um 40% af þeim afla áður var landað við höfnina . Súgandafjörður hefur tapað 45% , Flateyri 52% , Súðavík 74% og Þingeyri 76% . Með öðrum orðum hefur þessir bæir verið slegnir í rot . Íbúum Ísafjarðarbæjar hefur frá upptöku kvótakerfisins fækkað um rúmlega 1.500 manns á sama tíma og íbúum landsins hefur fjölgað . Raunfækkun íbúa sveitarfélagsins er um 54% . Ef íbúum Ísafjarðarbæjar hefði fjölgað jafn mikið og landsmenn á þessum tíma væru íbúarnir ekki 3600 eins og í dag heldur 8300 . Fylgjendum kvótakerfisins finnst það eðlilegur fórnarkostnaður . Þeirra kenning er að til þess að auka arðsemi útgerðarfyrirtækja sé hagræðing nauðsynlegt og því sé þörf á að sameina útgerðir og mynda stærri fyrirtæki , svo þau séu sem arðsömust . Markmiðið er arðsemi . Og arðsemi er mæld með þeim fjármunum sem eigendur fyrirtækja geta dregið sér upp úr rekstrinum . Frá Hruni hefur arðsemi stórútgerða , þeirra tíu stærstu , verið vel yfir 400 milljarðar króna . Þessu hefur reksturinn skilað í arði til eigenda og hækkunar á eigin fé fyrirtækjanna . Og þessi auður hefur verið búinn til með því að flytja arðinn af auðlindinni frá fólkinu á Flateyri , Þingeyri , Súðavík , Súganda og slíkum stöðum til eigenda allra stærstu útgerðarfyrirtækjanna . Stórútgerðarmenn hafa ekki fundið neitt upp , það eru enn sjómenn sem sækja fiskinn , fiskverkafólk sem vinnur hann og sölumenn sem selja hann . Stórútgerðarmenn fá ekki með klókindum sínum betra verð fyrir fiskinn , frægt er að íslensk útgerð fær miklu lægra verð fyrir sínar afurðir en útgerðarmenn í Noregi og Færeyjum . íslenskir útgerðarmenn stæra sig af þessu . Það sem kvótakerfið gerir í raun er að flytja arðinn af auðlindinni frá almenningi til örfárra . Almenningur missir vinnuna en örfáir útgerðarmenn fá arðinn . Og fyrst og fremst flytur það fé og völd frá almenningi úti á landi til örfárra einstaklinga , sem deila ekki kjörum með fólkinu úti á landi , deila heldur ekki kjörum með fólkinu fyrir sunnan heldur deila fyrst og síðast kjörum með öðrum auðkýfingum í heiminum , öðrum sem hefur tekist að sölsa undir sig eigur almennings , svífandi yfir samfélagi manna . Þannig virkar kvótakerfið : Það brýtur niður samfélög manna og flytir afl þeirra til örfárra . Á síðustu öld háðu Íslendingar þrjú þorskastríð til að tryggja sér yfirráð yfir auðlindum hafsins kringum landið . Örfáum hefur tekist að ná auðlindinni undir sig og safnað að sér óheyrilegum auð , sem byggir fyrst og fremst á fórnum venjulegs fólks , sem hefur mátt þola atvinnumissi , eignamissi , óöryggi , verri afkomu og upplausn samfélagsins . Nú er því kominn tími til að boða til fjórða þorskastríðsins , við þurfum að ná auðlindum okkar úr höndum þeirra sem farið eins og engisprettufaraldur um landið , fellt byggðir og rænt fólk afkomunni , eignunum , völdunum og stoltinu . Þið getið litið á fjórða þorskastríðið sem undanfara baráttunnar vegna fjórða iðnbyltingarinnar : Eigum við að láta arðinn af vélvæðingu og minni þörf fyrir verkafólk renna til samfélagsins þannig að aukin þekking og kunnátta byggi upp samfélög ? Eða eigum við að leyfa örfáum að draga til sín allan hag af tæknibreytingum og framþróun , eins og raunin hefur verið innan kvótakerfisins ? Ég minni á fundinn Til róttækrar skoðunar : Gerum Ísland heilt á ný – Kvótann heim ! í hádeginu laugardaginn 11. janúar í Þjóðmenningarhúsinu , gamla Landsbókasafninu , við Hverfisgötu .