Ölvesárbrúin . Eins og til stóð , var Ölvesárbrúin vígð á þriðjudaginn var . Þrátt fyrir allmikla rigningu þá um daginn hafði til vígslunnar safnast mikill manngrúi úr nálægum héruðum , Árnes - og Rangárvallasýslum , Kjósar - og Gullbringusýslu , Reykjavík og enda víðar að . Brúin var opin til kl. 11 um daginn ; þeir sem komu eftir þann tíma vestan að ánni , voru því ferjaðir austur yfir , því austanmegin árinnar fór vígslan fram . Brúin var skreytt fánum og blæjum á báða bóga . Klukkan rúmlega 2 safnaðist manngrúinn að brúnni , en upp á brúarsporðinn að austanverðu gekk landshöfðingi , frú hans , Tr . Gunnarsson og nokkrir fleiri , svo sem nokkrir embættismenn og heldri manna frúr , þingmenn , hornleikendur og söngmenn . Vígsluathöfnin byrjaði síðan með því , að sungin var uppi á brúarsporðinum með nýju lagi eftir kaupmann Helga Helgason þessi , Brúardrápa eftir landritara Hannes Hafstein . Þunga sigursöngva söng hér elfan löngum , byst fann skemmtan besta banna ferðir manna . Annan söng nú ýtar vaskir kveði , upp skal hefja róm með von og gleði Nú er móðan ekki einvöld lengur , einvald hennar binda traustar spengur . Hátt á bökkum bröttum byggðir eru og tryggðir synir stáls og steina sterkir mjög að verki ; standa á bergi studdir magni´og prýði , strengja sér á herðum gjörva smíði , tengja sveit við sveit , þótt aldan undir ófær brjótist fram um klett og grundir . Vakni von , og kvikni varmur neisti ´ í barmi mest er mann-verk treystum móðurjarðar góðu . Tjáir ei við hrepptan hag að búa , hér á foldu þarf svo margt að brúa : jökulár á landi og í lundu - lognhyl margan bæði ´ í sál og grundu . Sannar afrek unnið : andinn sigrar vanda ; tengja traustir strengir tvístrað láðið áður . Tengjum þannig tvístruð öfl og megin . Trausti , dáð og framkvæmd greiðum veginn . Heilar vinni hendur jafnt og andi . Hefjum brúargjörð á andans landi . Vakni von , og kvikni varmur neisti ´ í barmi . - Vilji , von og elja vinnu saman inni . Þá mun rísa brú til betri tíða , brú til vonarlanda frónskra lýða , brú til frelsis , brú til mennta-hæða , brú til mannfélagsins æðstu gæða . Heill sé hug og snilli , heill sé ráði' og dáðum . Heill sé lönd og anda , heiður um foldu breiðist . Líti sól hver sæmd og nýjar tryggðir , sveipi gæfan fósturjarðar byggðir . Blessist framkvæmd , blómgist sviti lýða . Brúin rísi fram til nýrra tíða . Ræða landshöfðingja . Þegar búið var að syngja brúardrápuna hélt landshöfðingi ræðu . Hann talaði fyrst um , hve hátíðlegt tækifæri það væri , sem safnað hefði þangað öllum þeim mannfjölda , sem þar var saman kominn , þar sem nú ætti að opna til almennings nota Ölvesárbrúna , sem væri mesta samgöngumannvirki , sem unnið hefði verið hér á landi síðan landið byggðist , fór þar næst nokkrum orðum um , að samgöngutorfærur landsins væru hinn mesti slagbrandur fyrir framförum þess . Þetta hefði fyrsta löggjafandi alþingi kannast við og álitið eitt af því nauðsynlegasta fyrir landið að bæta samgöngur þess ; það hefði því veitt allmikið fé til strandferða og vegabóta . En allir hlutar landsins gætu eigi notað strandferðirnar . Á allri strandlengjunni frá Reykjanesi austur fyrir Lónsheiði væri hafnaleysið því til fyrirstöðu , að þar gætu verið gufuskipaferðir ; samgöngur þar því eingöngu á landi ; því brýn nauðsyn að allir leggist á eitt að bæta samgöngur á þessu svæði . Ef maður væri kominn í björtu veðri upp á Ingólfsfjall , sem væri hér á bak við héraðið , blasti við manni eigi aðeins hið stærsta , heldur einnig hið frjósamasta sléttlendi landsins . Útlendir jarðfræðingar kölluðu það Geysis-dalinn og kenndu oss , að það hefði þúsundum ára áður en landið byggðist verið fjörður eða flói , sem gengið hefði inn í landið , með smáeyjum , sem nú væru fellin upp af undirlendinu , t . d. Brúfell , Mosfell , Hestfjall , Vörðufell o . s . frv . Þegar þetta væri borið saman við það , sem var , er forfeður vorir settust hér að , og það sem nú er , gæti maður tekið undir með skáldinu , sem kvað " gat ei nema guð og eldur gert svo dýrðlegt furðuverk " . Þar sem áður var flói , þar sáu forfeður vorir " Um grænar grundir líða skínandi ár að ægi blám " og þeirra mestar Þjórsá og Ölvesá . Á þessu undirlendi búa nú um 10.000 manna . Útlendingar fullyrtu , að ef allt þetta svæði væri yrkt , eins og best mætti , þá gætu búið þar allir íbúar landsins , 70.000 , það væri um 1.000 á ferhyrningsmílunni , og væri það ekki margt , eftir því sem gerðist víðast í útlöndum . En til þess þyrfti margt að breytast , meðal annars brýr að koma á árnar og akvegir eftir héraðinu , vegirnir yrðu að laga sig eftir brúnum , brýrnar yrðu að koma fyrst , vegirnir mundu þá fljótt koma . - Eftir það rakti hann sögu brúarmálsins , er vér sleppum hér , en drepum á síðar í blaðinu . Þar næst þakkaði landsh . fyrir hönd landsstjórnarinnar öllum , sem að því hafa stutt að fá þessu mikilverða mannvirki framgengt : fjárveitingarvaldinu , bæði alþingi , hlutaðeigandi sýslunefndum og amtsráði Suðuramtsins ; alþingismönnum , sem barist hafa fyrir því , hinum útlendu og innlendu smiðum , og öðrum , er að fyrirtækinu hafa unnið , og síðast en ekki síst aðalframkvæmdarmanninum Tryggva Gunnarssyni og fór mörgum lofsorðum um framkomu hans við þetta fyrirtæki , og kvað hann með því hafa reist sér þann minnisvarða , er lengi mundi halda minningu hans á lofti . Síðan minntist hann á hringinn Draupni sem hafði þá náttúru , að níundu hverja nótt drupu af honum 8 hringir jafnhöfgir og óskaði , að á líkan hátt drypi af þessari brú innan skamms álíka margar brýr yfir þær ár landsins , er valda mestum farartálma . Eftir að fór hann nokkrum blessunar - og bænarorðum um brúna og framtíð þjóðarinnar og lýsti að lyktum yfir að brúin væri opin og heimil til umferðar hverjum sem vildi . Prósessían . Þegar landshöfðingi hafði lokið ræðu sinni , gengu menn í prósessíu yfir brúna . Fór hornleikendaflokkur Helga kaupmanns Helgasonar fyrir og lék á horn . Þá kom landshöfðingi , frú hans , Tr . Gunnarsson og síðan hver af öðrum . Fjórir menn tóku að sér að telja þá , sem færu yfir brúna , og voru þeir rúmlega 1500 að tölu ; tilætlunin var , að allir , sem viðstaddir voru , gengu í prósessíunni yfir brúna , en það varð þó ekki . Margir voru , sem eigi gerðu það , og giskuðu menn á , að þeir hefðu verið að minnsta kosti 200 til 300 , og sumir héldu enda , að þeir hefðu verið fleiri , svo að það má fullyrða , að alls hafi verið viðstaddir um 1800 manna . Lýsing á brúnni . Brúin er hengibrú , sem hangir neðan í snúrum , margþættum og digrum járnstrengjum , sem þandir eru yfir ána , þrír á hvora hlið . Járnstrengir þessir hvíla á stöplum beggja megin árinnar ; eru þeir að neðan hlaðnir úr grjóti og múraðir , en ofan á grjótstöplunum eru 11½ al . háir járnstöplar eða stólpagrindur , og á þeim hvíla uppihaldsstrengirnir . Að vestanverðu er hamar , sem hærra ber á en að austanverðu ; vestan megin er grjótstöpullinn því lægri um 2 áln . á hæð , að lengd 12 áln . og breidd 6 álnir . Austan megin er grjótstöpullinn 9½ al . á hæð , 14 álnir á lengd og 6 álnir á breidd . 60 álnir á landi upp frá þeim stöpli er annar grjótstöpull , 8 ál. á hæð og stór um sig , hlaðinn eða öllu heldur steyptur utan um akkeri , sem endarnir á uppihaldsstrengjunum eru festir í . Að vestanverðu eru tveir sams konar grjótstöplar steyptir utan um akkerin þeim megin . Úr uppihaldsstrengjunum ganga niður í brúarkjálkanna , sem eru úr járni , eru járnslár margar og yfir þær er lagt gólfið úr plönkum ; gólfið er hið eina , sem er úr tré , en að öðru leyti er öll brúin úr járni . Járnið í henni vegur um 100.000 pund , en í gólfið þurftu 100 tylftir af plönkum , og 72 tré . Brúin á að geta borið 144.000 pd . Ölvesá er 112 álnir á breidd , þar sem brúin er ; stöplarnir sem uppihaldsstrengirnir hvíla á , eru ekki fast fram á árbakkanum , að austanverðu 3 álnir frá brúninni ; auk þess heldur brúin áfram af þeim stöpli austanmegin árinnar 60 álnir frá honum á land upp yfir á akkeraklettinn ; er það gjört , af því að áin flæðir þar oft langt á land upp og mundi því oft verða ófært að brúnni þeim megin , ef brúin næði eigi nema rétt yfir ána , eða ef trébrú væri höfð þar yfir bakkann , mundi áin brjóta hana af . Alls er hengibrúin þannig 180 álnir danskar . Auk þess er um 20 álna löng trébrú austur af henni . Brúin er 4 álnir á breidd ; beggja megin er 2 álna hátt handrið úr járni . Hengibrúin er öll máluð rauð , en trébrúin austur af hvítmáluð . Frá brúnni eru 20 álnir niður að vatninu og veltur áin þar fram jökullituð og ægileg . Var ekki trútt um , að sumum ógaði við að ganga yfir brúna og líta niður í grængolandi hyldýpið , og það því fremur , sem brúin dúar undi fæti og sveigist til hliðanna , ef hvasst er , en þennan hliðarslátt á að taka af henni með hliðarstrengjum , sem eiga að koma að ári og veittar voru til 3.000 kr. á þinginu í sumar . Kostnaðurinn o . fl. 60.000 kr. hafa verið lagðar til brúarinnar , þar af 40.000 kr. sem beinn styrkur úr landssjóði og 20.000 kr. sömuleiðis úr landssjóði sem lán til sýslufélaga Árnes - og Rangárvallasýslu og jafnaðarsjóðs Suðuramtsins , er þau eiga að endurborga á 45 árum . Fyrir þessar 60.000 kr. tók kaupstjóri Tryggvi Gunnarsson að sér að koma upp brúnni ; aðrir buðust ekki til þess fyrir svo lítið . Ef allt hefði gengið eftir óskum og engin óhöpp komið fyrir , hefði hann vel staðið sig við það . En ýms atvik og örðugleikar við þetta fyrirtæki hafa valdið því , að hann hefur haft af því nokkurn skaða , hve mikinn er oss ekki kunnugt . Brúin er smíðuð í Englandi og flutt hingað til lands alsmíðuð í sættri og smærri stykkjum . Járnið í brúna varð nokkrum þúsundum króna dýrara , en ef það hefði verið keypt svo sem hálfu ári áður , og mun það hafa verið drætti eða seinlæti frá stjórnarinnar hálfu að kenna , að járnið varð eigi keypt , er það var í lægra verði . Brúin kom á gufuskipi frá Englandi í fyrra sumar og átti það að leggja hana af sér á Eyrarbakka , en þá leyfði eigi veður skipinu að leggjast þar að , svo að það varð að flytja hana til Reykjavíkur ; varð því að leigja skip með hana austur á Eyrarbakka , sem var mikill kostnaðarauki . Í vetur var svo brúnni ekið frá Eyrarbakka að brúarstæðinu , og gekk það allt vel . Í fyrra sumar var Tryggvi Gunnarsson alllengi með nokkra menn við brúarstæðið að hlaða stöplana beggja megin árinnar . En í sumar hafa með Tryggva Gunnarssyni verið til þess að koma henni á ána tveir útlendir ingeniörar , annar danskur , Riperda að nafni , til umsjónar frá stjórnarinnar hálfu , en hinn enskur , Vaughan að nafni , ásamt 6 enskum verkamönnum , sem allir komu hingað snemma í júní og fóru ásamt Vaughan aftur með Lauru seint í f. m. , en Riperda er hér enn . Öllum , sem til þekkja , kemur saman um , að Tr . Gunnarsson hafði látið sér einkar annt um , að þetta verk yrði vel af hendi leyst , brúin sem tryggust og rammbyggilegust . Hann hefur og sýnt það með blaðagreinum sínum um brúarvörð , að honum er annt um , að brúin mætti ekki illri meðferð og að hún endist sem lengst . Ætti það , þótt enginn verði brúarvörðurinn , með öðru fleiru að vera mönnum áminning um að ríða eigi hart yfir brúna , skemma hana ekki og fara að öðru leyti sem gætilegast með hana , enda ætti slíkt að vera hverjum manni ljúft af sjálfsdáðum , er þeir athuga , hversu nytsamleg brúin er og hve mikið hún hefur kostað . Vegurinn að brúnni . Alfaravegurinn austur hefur hingað til legið annarstaðar að Ölvesá en þar sem brúin er nú komin á hana . Þess vegna varð að leggja veg að brúnni að vestanverðu ; hefur verið byrjað á því í sumar ; vagnvegur góður er kominn kippkorn frá Ingólfsfjalli áleiðis að brúnni , og verður þeim vegi lokið að ári ; til þeirrar vegagjörðar voru veittar 5.000 kr. með fjáraukalögum á þinginu í sumar . Um 20 ár hefur þetta brúarmál verið á dagskrá heima í héraði og á alþingi . Fyrir 20 árum hér um bil var í Árnes - og Rangárvallasýslum farið að hreyfa því að koma brúm á Þjórsá og Ölvesá . Á sýslufundi að Stórólfshvoli 21. maí 1872 kom séra Hannes heitinn Stephensen fram með uppástungu um það ; var þá kosin 9 manna nefnd til þess að greiða fyrir málinu ; var alþingismaður Sighvatur Árnason formaður nefndarinnar ( sjá skýrslu hans um þetta í Þjóðólfi 8. febr . 1873 ) . Nefnd þessi stofnaði til samskota , til þess að minnsta kosti að standast kostnað við að fá útlendan ingeniör til að skoða brúarstæðin . Nefndin fékk því til leiðar komið , að stjórnin sendi hingað ingeniör danskan , Vindfeldt Hansen , til þess að skoða brúarstæðin . Brúarstæði á Þjórsá taldi hann best miðja vega milli bæjanna Urriðafoss og Þjótanda , en á Ölvesá rétt fyrir ofan Selfoss , þar sem brúin nú er komin , og áætlaði kostnaðinn við Ölvesárbrúna 80.000 kr. , en Þjórsárbrúna 88.000 kr . Sjóðurinn , sem safnast hafði , gekk til kostnaðarins við skoðunargjörðina . Inn á þing komst málið 1877 , þá komu fram bænarskrár um að þingið legði 168 þús. kr. til að byggja báðar brýrnar . En þá var það fellt á þinginu . Á þingi 1879 komu enn bænarskrár til þingsins um að fá 100.000 kr. til beggja brúnna sem vaxtalaust lán , er skyldi endurborgast á 40 árum af sýslusjóðum fjögra næstu sýslnanna og bæjarsjóði Reykjavíkur . Þetta varð að lögum á þinginu . En þá kom stjórnin með lagasynjunar-vöndinn til að hirta Íslendinga með , sem vildu byggja brýr fyrir sína eigin peninga , og synjaði því lögunum staðfestingar . Á þingi 1883 var farið fram á 80.000 kr. fjárveitingu til Ölvesárbrúarinnar , en Þjórsárbrúin ekki nefnd , en það var fellt á því þingi . Á þingi 1885 varð heldur ekki neitt ágengt En á þingi 1887 voru samþykkt lög um Ölvesárbrúna , og með þeim veittar fjárupphæðir þær , sem áður eru nefndar . Stjórnin staðfesti lögin ekki fyr en 3. maí 1889 og gerði í s . m. samninginn við Tryggva Gunnarsson , sem síðan tók til óspilltra málanna og hefur nú komið brúnni á Ölvesá , eins og áður er frá skýrt . Fyrirtæki þetta hefur þannig átt erfitt uppdráttar , eins og oft á sér stað , þótt um nauðsynjafyrirtæki sé að ræða ; þau verða flest , áður en þeim verður framgengt , að ganga í gegn um margs konar mótmæla . En það er ekki vert að æðrast yfir slíku , heldur gleðjast yfir , að þetta fyrirtæki er til lykta leitt , og samfagna héraðsbúum þeim , sem þess eiga helst að njóta , og þeim mönnum , sem mest hafa fyrir því barist . Ölvesárbrúin . Eins og til stóð , var Ölvesárbrúin vígð á þriðjudaginn var . Þrátt fyrir allmikla rigningu þá um daginn hafði til vígslunnar safnast mikill manngrúi úr nálægum héruðum , Árnes - og Rangárvallasýslum , Kjósar - og Gullbringusýslu , Reykjavík og enda víðar að . Brúin var opin til kl. 11 um daginn ; þeir sem komu eftir þann tíma vestan að ánni , voru því ferjaðir austur yfir , því austanmegin árinnar fór vígslan fram . Brúin var skreytt fánum og blæjum á báða bóga . Klukkan rúmlega 2 safnaðist manngrúinn að brúnni , en upp á brúarsporðinn að austanverðu gekk landshöfðingi , frú hans , Tr . Gunnarsson og nokkrir fleiri , svo sem nokkrir embættismenn og heldri manna frúr , þingmenn , hornleikendur og söngmenn . Vígsluathöfnin byrjaði síðan með því , að sungin var uppi á brúarsporðinum með nýju lagi eftir kaupmann Helga Helgason þessi , Brúardrápa eftir landritara Hannes Hafstein . Þunga sigursöngva söng hér elfan löngum , byst fann skemmtan besta banna ferðir manna . Annan söng nú ýtar vaskir kveði , upp skal hefja róm með von og gleði Nú er móðan ekki einvöld lengur , einvald hennar binda traustar spengur . Hátt á bökkum bröttum byggðir eru og tryggðir synir stáls og steina sterkir mjög að verki ; standa á bergi studdir magni´og prýði , strengja sér á herðum gjörva smíði , tengja sveit við sveit , þótt aldan undir ófær brjótist fram um klett og grundir . Vakni von , og kvikni varmur neisti ´ í barmi mest er mann-verk treystum móðurjarðar góðu . Tjáir ei við hrepptan hag að búa , hér á foldu þarf svo margt að brúa : jökulár á landi og í lundu - lognhyl margan bæði ´ í sál og grundu . Sannar afrek unnið : andinn sigrar vanda ; tengja traustir strengir tvístrað láðið áður . Tengjum þannig tvístruð öfl og megin . Trausti , dáð og framkvæmd greiðum veginn . Heilar vinni hendur jafnt og andi . Hefjum brúargjörð á andans landi . Vakni von , og kvikni varmur neisti ´ í barmi . - Vilji , von og elja vinnu saman inni . Þá mun rísa brú til betri tíða , brú til vonarlanda frónskra lýða , brú til frelsis , brú til mennta-hæða , brú til mannfélagsins æðstu gæða . Heill sé hug og snilli , heill sé ráði' og dáðum . Heill sé lönd og anda , heiður um foldu breiðist . Líti sól hver sæmd og nýjar tryggðir , sveipi gæfan fósturjarðar byggðir . Blessist framkvæmd , blómgist sviti lýða . Brúin rísi fram til nýrra tíða . Ræða landshöfðingja . Þegar búið var að syngja brúardrápuna hélt landshöfðingi ræðu . Hann talaði fyrst um , hve hátíðlegt tækifæri það væri , sem safnað hefði þangað öllum þeim mannfjölda , sem þar var saman kominn , þar sem nú ætti að opna til almennings nota Ölvesárbrúna , sem væri mesta samgöngumannvirki , sem unnið hefði verið hér á landi síðan landið byggðist , fór þar næst nokkrum orðum um , að samgöngutorfærur landsins væru hinn mesti slagbrandur fyrir framförum þess . Þetta hefði fyrsta löggjafandi alþingi kannast við og álitið eitt af því nauðsynlegasta fyrir landið að bæta samgöngur þess ; það hefði því veitt allmikið fé til strandferða og vegabóta . En allir hlutar landsins gætu eigi notað strandferðirnar . Á allri strandlengjunni frá Reykjanesi austur fyrir Lónsheiði væri hafnaleysið því til fyrirstöðu , að þar gætu verið gufuskipaferðir ; samgöngur þar því eingöngu á landi ; því brýn nauðsyn að allir leggist á eitt að bæta samgöngur á þessu svæði . Ef maður væri kominn í björtu veðri upp á Ingólfsfjall , sem væri hér á bak við héraðið , blasti við manni eigi aðeins hið stærsta , heldur einnig hið frjósamasta sléttlendi landsins . Útlendir jarðfræðingar kölluðu það Geysis-dalinn og kenndu oss , að það hefði þúsundum ára áður en landið byggðist verið fjörður eða flói , sem gengið hefði inn í landið , með smáeyjum , sem nú væru fellin upp af undirlendinu , t . d. Brúfell , Mosfell , Hestfjall , Vörðufell o . s . frv . Þegar þetta væri borið saman við það , sem var , er forfeður vorir settust hér að , og það sem nú er , gæti maður tekið undir með skáldinu , sem kvað " gat ei nema guð og eldur gert svo dýrðlegt furðuverk " . Þar sem áður var flói , þar sáu forfeður vorir " Um grænar grundir líða skínandi ár að ægi blám " og þeirra mestar Þjórsá og Ölvesá . Á þessu undirlendi búa nú um 10.000 manna . Útlendingar fullyrtu , að ef allt þetta svæði væri yrkt , eins og best mætti , þá gætu búið þar allir íbúar landsins , 70.000 , það væri um 1.000 á ferhyrningsmílunni , og væri það ekki margt , eftir því sem gerðist víðast í útlöndum . En til þess þyrfti margt að breytast , meðal annars brýr að koma á árnar og akvegir eftir héraðinu , vegirnir yrðu að laga sig eftir brúnum , brýrnar yrðu að koma fyrst , vegirnir mundu þá fljótt koma . - Eftir það rakti hann sögu brúarmálsins , er vér sleppum hér , en drepum á síðar í blaðinu . Þar næst þakkaði landsh . fyrir hönd landsstjórnarinnar öllum , sem að því hafa stutt að fá þessu mikilverða mannvirki framgengt : fjárveitingarvaldinu , bæði alþingi , hlutaðeigandi sýslunefndum og amtsráði Suðuramtsins ; alþingismönnum , sem barist hafa fyrir því , hinum útlendu og innlendu smiðum , og öðrum , er að fyrirtækinu hafa unnið , og síðast en ekki síst aðalframkvæmdarmanninum Tryggva Gunnarssyni og fór mörgum lofsorðum um framkomu hans við þetta fyrirtæki , og kvað hann með því hafa reist sér þann minnisvarða , er lengi mundi halda minningu hans á lofti . Síðan minntist hann á hringinn Draupni sem hafði þá náttúru , að níundu hverja nótt drupu af honum 8 hringir jafnhöfgir og óskaði , að á líkan hátt drypi af þessari brú innan skamms álíka margar brýr yfir þær ár landsins , er valda mestum farartálma . Eftir að fór hann nokkrum blessunar - og bænarorðum um brúna og framtíð þjóðarinnar og lýsti að lyktum yfir að brúin væri opin og heimil til umferðar hverjum sem vildi . Prósessían . Þegar landshöfðingi hafði lokið ræðu sinni , gengu menn í prósessíu yfir brúna . Fór hornleikendaflokkur Helga kaupmanns Helgasonar fyrir og lék á horn . Þá kom landshöfðingi , frú hans , Tr . Gunnarsson og síðan hver af öðrum . Fjórir menn tóku að sér að telja þá , sem færu yfir brúna , og voru þeir rúmlega 1500 að tölu ; tilætlunin var , að allir , sem viðstaddir voru , gengu í prósessíunni yfir brúna , en það varð þó ekki . Margir voru , sem eigi gerðu það , og giskuðu menn á , að þeir hefðu verið að minnsta kosti 200 til 300 , og sumir héldu enda , að þeir hefðu verið fleiri , svo að það má fullyrða , að alls hafi verið viðstaddir um 1800 manna . Lýsing á brúnni . Brúin er hengibrú , sem hangir neðan í snúrum , margþættum og digrum járnstrengjum , sem þandir eru yfir ána , þrír á hvora hlið . Járnstrengir þessir hvíla á stöplum beggja megin árinnar ; eru þeir að neðan hlaðnir úr grjóti og múraðir , en ofan á grjótstöplunum eru 11½ al . háir járnstöplar eða stólpagrindur , og á þeim hvíla uppihaldsstrengirnir . Að vestanverðu er hamar , sem hærra ber á en að austanverðu ; vestan megin er grjótstöpullinn því lægri um 2 áln . á hæð , að lengd 12 áln . og breidd 6 álnir . Austan megin er grjótstöpullinn 9½ al . á hæð , 14 álnir á lengd og 6 álnir á breidd . 60 álnir á landi upp frá þeim stöpli er annar grjótstöpull , 8 ál. á hæð og stór um sig , hlaðinn eða öllu heldur steyptur utan um akkeri , sem endarnir á uppihaldsstrengjunum eru festir í . Að vestanverðu eru tveir sams konar grjótstöplar steyptir utan um akkerin þeim megin . Úr uppihaldsstrengjunum ganga niður í brúarkjálkanna , sem eru úr járni , eru járnslár margar og yfir þær er lagt gólfið úr plönkum ; gólfið er hið eina , sem er úr tré , en að öðru leyti er öll brúin úr járni . Járnið í henni vegur um 100.000 pund , en í gólfið þurftu 100 tylftir af plönkum , og 72 tré . Brúin á að geta borið 144.000 pd . Ölvesá er 112 álnir á breidd , þar sem brúin er ; stöplarnir sem uppihaldsstrengirnir hvíla á , eru ekki fast fram á árbakkanum , að austanverðu 3 álnir frá brúninni ; auk þess heldur brúin áfram af þeim stöpli austanmegin árinnar 60 álnir frá honum á land upp yfir á akkeraklettinn ; er það gjört , af því að áin flæðir þar oft langt á land upp og mundi því oft verða ófært að brúnni þeim megin , ef brúin næði eigi nema rétt yfir ána , eða ef trébrú væri höfð þar yfir bakkann , mundi áin brjóta hana af . Alls er hengibrúin þannig 180 álnir danskar . Auk þess er um 20 álna löng trébrú austur af henni . Brúin er 4 álnir á breidd ; beggja megin er 2 álna hátt handrið úr járni . Hengibrúin er öll máluð rauð , en trébrúin austur af hvítmáluð . Frá brúnni eru 20 álnir niður að vatninu og veltur áin þar fram jökullituð og ægileg . Var ekki trútt um , að sumum ógaði við að ganga yfir brúna og líta niður í grængolandi hyldýpið , og það því fremur , sem brúin dúar undi fæti og sveigist til hliðanna , ef hvasst er , en þennan hliðarslátt á að taka af henni með hliðarstrengjum , sem eiga að koma að ári og veittar voru til 3.000 kr. á þinginu í sumar . Kostnaðurinn o . fl. 60.000 kr. hafa verið lagðar til brúarinnar , þar af 40.000 kr. sem beinn styrkur úr landssjóði og 20.000 kr. sömuleiðis úr landssjóði sem lán til sýslufélaga Árnes - og Rangárvallasýslu og jafnaðarsjóðs Suðuramtsins , er þau eiga að endurborga á 45 árum . Fyrir þessar 60.000 kr. tók kaupstjóri Tryggvi Gunnarsson að sér að koma upp brúnni ; aðrir buðust ekki til þess fyrir svo lítið . Ef allt hefði gengið eftir óskum og engin óhöpp komið fyrir , hefði hann vel staðið sig við það . En ýms atvik og örðugleikar við þetta fyrirtæki hafa valdið því , að hann hefur haft af því nokkurn skaða , hve mikinn er oss ekki kunnugt . Brúin er smíðuð í Englandi og flutt hingað til lands alsmíðuð í sættri og smærri stykkjum . Járnið í brúna varð nokkrum þúsundum króna dýrara , en ef það hefði verið keypt svo sem hálfu ári áður , og mun það hafa verið drætti eða seinlæti frá stjórnarinnar hálfu að kenna , að járnið varð eigi keypt , er það var í lægra verði . Brúin kom á gufuskipi frá Englandi í fyrra sumar og átti það að leggja hana af sér á Eyrarbakka , en þá leyfði eigi veður skipinu að leggjast þar að , svo að það varð að flytja hana til Reykjavíkur ; varð því að leigja skip með hana austur á Eyrarbakka , sem var mikill kostnaðarauki . Í vetur var svo brúnni ekið frá Eyrarbakka að brúarstæðinu , og gekk það allt vel . Í fyrra sumar var Tryggvi Gunnarsson alllengi með nokkra menn við brúarstæðið að hlaða stöplana beggja megin árinnar . En í sumar hafa með Tryggva Gunnarssyni verið til þess að koma henni á ána tveir útlendir ingeniörar , annar danskur , Riperda að nafni , til umsjónar frá stjórnarinnar hálfu , en hinn enskur , Vaughan að nafni , ásamt 6 enskum verkamönnum , sem allir komu hingað snemma í júní og fóru ásamt Vaughan aftur með Lauru seint í f. m. , en Riperda er hér enn . Öllum , sem til þekkja , kemur saman um , að Tr . Gunnarsson hafði látið sér einkar annt um , að þetta verk yrði vel af hendi leyst , brúin sem tryggust og rammbyggilegust . Hann hefur og sýnt það með blaðagreinum sínum um brúarvörð , að honum er annt um , að brúin mætti ekki illri meðferð og að hún endist sem lengst . Ætti það , þótt enginn verði brúarvörðurinn , með öðru fleiru að vera mönnum áminning um að ríða eigi hart yfir brúna , skemma hana ekki og fara að öðru leyti sem gætilegast með hana , enda ætti slíkt að vera hverjum manni ljúft af sjálfsdáðum , er þeir athuga , hversu nytsamleg brúin er og hve mikið hún hefur kostað . Vegurinn að brúnni . Alfaravegurinn austur hefur hingað til legið annarstaðar að Ölvesá en þar sem brúin er nú komin á hana . Þess vegna varð að leggja veg að brúnni að vestanverðu ; hefur verið byrjað á því í sumar ; vagnvegur góður er kominn kippkorn frá Ingólfsfjalli áleiðis að brúnni , og verður þeim vegi lokið að ári ; til þeirrar vegagjörðar voru veittar 5.000 kr. með fjáraukalögum á þinginu í sumar . Um 20 ár hefur þetta brúarmál verið á dagskrá heima í héraði og á alþingi . Fyrir 20 árum hér um bil var í Árnes - og Rangárvallasýslum farið að hreyfa því að koma brúm á Þjórsá og Ölvesá . Á sýslufundi að Stórólfshvoli 21. maí 1872 kom séra Hannes heitinn Stephensen fram með uppástungu um það ; var þá kosin 9 manna nefnd til þess að greiða fyrir málinu ; var alþingismaður Sighvatur Árnason formaður nefndarinnar ( sjá skýrslu hans um þetta í Þjóðólfi 8. febr . 1873 ) . Nefnd þessi stofnaði til samskota , til þess að minnsta kosti að standast kostnað við að fá útlendan ingeniör til að skoða brúarstæðin . Nefndin fékk því til leiðar komið , að stjórnin sendi hingað ingeniör danskan , Vindfeldt Hansen , til þess að skoða brúarstæðin . Brúarstæði á Þjórsá taldi hann best miðja vega milli bæjanna Urriðafoss og Þjótanda , en á Ölvesá rétt fyrir ofan Selfoss , þar sem brúin nú er komin , og áætlaði kostnaðinn við Ölvesárbrúna 80.000 kr. , en Þjórsárbrúna 88.000 kr . Sjóðurinn , sem safnast hafði , gekk til kostnaðarins við skoðunargjörðina . Inn á þing komst málið 1877 , þá komu fram bænarskrár um að þingið legði 168 þús. kr. til að byggja báðar brýrnar . En þá var það fellt á þinginu . Á þingi 1879 komu enn bænarskrár til þingsins um að fá 100.000 kr. til beggja brúnna sem vaxtalaust lán , er skyldi endurborgast á 40 árum af sýslusjóðum fjögra næstu sýslnanna og bæjarsjóði Reykjavíkur . Þetta varð að lögum á þinginu . En þá kom stjórnin með lagasynjunar-vöndinn til að hirta Íslendinga með , sem vildu byggja brýr fyrir sína eigin peninga , og synjaði því lögunum staðfestingar . Á þingi 1883 var farið fram á 80.000 kr. fjárveitingu til Ölvesárbrúarinnar , en Þjórsárbrúin ekki nefnd , en það var fellt á því þingi . Á þingi 1885 varð heldur ekki neitt ágengt En á þingi 1887 voru samþykkt lög um Ölvesárbrúna , og með þeim veittar fjárupphæðir þær , sem áður eru nefndar . Stjórnin staðfesti lögin ekki fyr en 3. maí 1889 og gerði í s . m. samninginn við Tryggva Gunnarsson , sem síðan tók til óspilltra málanna og hefur nú komið brúnni á Ölvesá , eins og áður er frá skýrt . Fyrirtæki þetta hefur þannig átt erfitt uppdráttar , eins og oft á sér stað , þótt um nauðsynjafyrirtæki sé að ræða ; þau verða flest , áður en þeim verður framgengt , að ganga í gegn um margs konar mótmæla . En það er ekki vert að æðrast yfir slíku , heldur gleðjast yfir , að þetta fyrirtæki er til lykta leitt , og samfagna héraðsbúum þeim , sem þess eiga helst að njóta , og þeim mönnum , sem mest hafa fyrir því barist .