Ákvörðun Útlendingastofnunar um að synja um að taka umsókn kæranda um alþjóðlega vernd til efnismeðferðar á grundvelli a-liðar 1. mgr. 36. gr. laga um útlendinga og endursenda hann til Ítalíu er staðfest . Þann 6. mars 2018 er kveðinn upp svohljóðandi úrskurður nr. 108 / 2018 í stjórnsýslumáli nr . KNU18020012 Kæra […] á ákvörðun Þann 6. febrúar 2018 kærði einstaklingur er kveðst heita […] , vera fæddur […] og vera ríkisborgari […] ( hér eftir nefndur kærandi ) , þá ákvörðun Útlendingastofnunar , dags. 17. janúar 2018 , að taka ekki til efnismeðferðar umsókn hans um alþjóðlega vernd og endursenda hann til Ítalíu . Þess er krafist að ákvörðun Útlendingastofnunar verði felld úr gildi og að umsókn kæranda um alþjóðlega vernd verði tekin til efnislegrar meðferðar hér á landi með vísan til 2. mgr. 36. gr. og 42. gr. laga um útlendinga nr. 80 / 2016 , sbr. 3. mgr. 36. gr. sömu laga . Fyrrgreind ákvörðun var kærð á grundvelli 7. gr. laga um útlendinga og barst kæran fyrir lok kærufrests . II . Málsatvik og málsmeðferð Í gögnum málsins greinir að kærandi hafi sótt um alþjóðlega vernd hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu þann 3. júlí 2017 . Kærandi mætti til viðtals hjá Útlendingastofnun m.a. þann 26. september 2017 , ásamt talsmanni sínum . Útlendingastofnun ákvað þann 20. nóvember 2017 að taka ekki umsókn kæranda um alþjóðlega vernd hér á landi til efnismeðferðar og að hann skyldi endursendur til Ítalíu . Kærandi kærði ákvörðunina þann 5. desember 2017 til kærunefndar útlendingamála . Greinargerð kæranda barst kærunefnd þann 14. desember 2017 . Með úrskurði kærunefndar nr. 713 / 2017 , dags. 21. desember 2017 , var ákvörðun Útlendingastofnunar felld úr gildi og stofnuninni gert að taka mál kæranda til meðferðar á ný . Þann 17. janúar 2018 tók Útlendingastofnun á ný ákvörðun í máli kæranda þar sem komist var að þeirri niðurstöðu að umsókn hans um alþjóðlega vernd yrði ekki tekin til efnismeðferðar hér á landi . Kærandi kærði þá ákvörðun til kærunefndar útlendingamála þann 6. febrúar 2018 . Greinargerð kæranda barst kærunefnd þann 15. febrúar sl. III . Ákvörðun Útlendingastofnunar Í ákvörðun sinni komst Útlendingastofnun að þeirri niðurstöðu að taka umsókn kæranda um alþjóðlega vernd ekki til efnislegrar meðferðar með vísan til a-liðar 1. mgr. 36. gr. laga um útlendinga . Í málinu lægi fyrir að kæranda hefði verið veitt alþjóðleg vernd á Ítalíu og dvalarleyfi með gildistíma til 13. október 2019 . Við meðferð málsins hjá Útlendingastofnun bar kærandi m.a. fyrir sig að hann hefði verið heimilis - og atvinnulaus á Ítalíu , m.a. vegna þess að hann hefði ekki verið með viðeigandi skilríki . Þá hefði hann ekki fengið framfærslu eða heilbrigðisþjónustu þar í landi . Í ákvörðun Útlendingastofnunar var byggt á því að einstaklingar með alþjóðlega vernd á Ítalíu nytu sama aðgengis að heilbrigðisþjónustu og ítalskir ríkisborgarar , eftir að hafa skráð sig í sjúkratryggingakerfið . Þá byggði stofnunin á því að kæranda hefði verið veitt alþjóðleg vernd á Ítalíu og þar með leyfi til að stunda atvinnu og afla sér húsnæðis . Þá var vísað til þess í ákvörðun stofnunarinnar að Mannréttindadómstóll Evrópu hefði slegið því föstu að 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu legði ekki skyldu á aðildarríki að sjá öllum sem dvelji innan lögsögu þeirra fyrir heimili og ekki almenna skyldu að veita viðurkenndum flóttamönnum fjárhagsaðstoð í því skyni að gera þeim kleift að viðhalda tilteknum lífskjörum . Útlendingastofnun vísaði til þess að samkvæmt 1. mgr. 35. gr. laga um útlendinga frestaði kæra að meginreglu réttaráhrifum ákvörðunar um umsókn um alþjóðlega vernd . Með tilliti til atvika málsins var það niðurstaða Útlendingastofnunar að kæra skyldi fresta réttaráhrifum . Í greinargerð kæranda kemur fram að hann mótmæli því að verða sendur til Ítalíu . Kærandi kveður að þar hafi hann ekki notið fæðis , húsaskjóls eða aðgangs að heilbrigðisþjónustu . Hann hafi því neyðst til að dvelja í yfirgefnu atvinnuhúsnæði , í skemmum , undir brúm eða úti við vegkanta . Þá hafi hann biðlað til stjórnvalda um framfærslu en hafi fengið þau svör að honum væri frjálst að yfirgefa landið . Enga atvinnu væri að fá og því hafi hann verið tilneyddur til að þiggja ölmusu frá ókunnugu fólki . Kærandi kveður að hann hafi komið til Ítalíu árið 2013 og verið komið fyrir í búsetuúrræði í um sex mánuði . Hann hafi ekki haft vitneskju um að honum hafi verið veitt viðbótarvernd á Ítalíu , enda hafi hann ekki fengið neina tilkynningu þess efnis . Kærandi óttist að snúa aftur til Ítalíu þar sem hann geti ekki séð sér farborða þar í landi og ef hann kynni að veikjast þar væri hann í hættu á að láta lífið . Til stuðnings kröfu sinni byggir kærandi á því að sérstakar ástæður séu til staðar í máli hans . Í því sambandi vísar kærandi til 2. mgr. 36. gr. laga um útlendinga og lögskýringargagna að baki ákvæðinu , svo og laga nr. 81 / 2017 , um breytingu á lögum um útlendinga , og lögskýringargagna að baki breytingarlögunum . Þá vísar kærandi til umfjöllunar kærunefndar útlendingamála í úrskurðum frá 10. október 2017 , í málum nr. 550 / 2017 , 552 / 2017 og 553 / 2017 , um vægi sjónarmiða við mat á því hvort sérstakar ástæður séu fyrir hendi . Stjórnvöldum beri að framkvæma heildstætt mat á einstaklingsbundnum aðstæðum kæranda og fyrirliggjandi gögnum um aðstæður einstaklinga sem sæki um alþjóðlega vernd á Ítalíu . Vísar kærandi í því sambandi til einstaklingsbundinna aðstæðna sinna og almenns aðbúnaðar umsækjenda um alþjóðlega vernd á Ítalíu . Þá byggir kærandi á því að ótækt sé að beita heimild a-liðar 1. mgr. 36. gr. laga um útlendinga í máli hans því það myndi brjóta gegn grundvallarreglu þjóðaréttar um non-refoulement , sbr. 3. mgr. 36. gr. , 42. gr. laga um útlendinga og 33. gr. alþjóðasamnings um réttarstöðu flóttamanna , sbr. einnig 68. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands nr. 33 / 1944 , 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu og 7. gr. alþjóðasamnings um borgaraleg og stjórnmálaleg réttindi . Þá vísar kærandi til skýrslu svissneska flóttamannaráðsins um móttökuskilyrði á Ítalíu ( e. Reception conditions in Italy ) frá árinu 2016 . Í 1. mgr. 36. gr. laga nr. 80 / 2016 um útlendinga er mælt fyrir um að umsókn um alþjóðlega vernd skuli tekin til efnismeðferðar nema undantekningar sem greindar eru í a - , b - og c-liðum ákvæðisins eigi við . Samkvæmt a-lið 1. mgr. 36. gr. er stjórnvöldum heimilt að synja því að taka umsókn um alþjóðlega vernd til efnismeðferðar hafi umsækjandi komið til landsins að eigin frumkvæði eftir að hafa hlotið virka alþjóðlega vernd eða annars konar vernd í öðru ríki eða ef hann , eftir að hafa dvalist í ríki þar sem hann þurfti ekki að sæta ofsóknum , gat óskað eftir því að fá viðurkennda stöðu sem flóttamaður og , ef hann var talinn flóttamaður , fengið vernd í samræmi við alþjóðasamning um stöðu flóttamanna . Samkvæmt svari ítalskra yfirvalda , dags. 2. ágúst 2017 , við fyrirspurn Útlendingastofnunar , dags. 17. júlí 2017 , nýtur kærandi viðbótarverndar á Ítalíu . Eru því skilyrði a-liðar 1. mgr. 36. gr. laga um útlendinga uppfyllt . Við mat á því hvort senda eigi einstakling sem nýtur alþjóðlegrar verndar aftur til ríkisins sem hefur veitt honum slíka vernd , ber stjórnvöldum að leggja sjálfstætt mat á hvort aðstæður í viðtökuríki brjóti í bága við 42. gr. laga um útlendinga , sbr. jafnframt 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu , þar sem kveðið er á um að enginn maður skuli sæta pyndingum eða ómannlegri eða vanvirðandi meðferð eða refsingu . Ákvæði 2. mgr. 36. gr. laga um útlendinga nr. 80 / 2016 veitir stjórnvöldum ríkt svigrúm til mats á því hvað felist í sérstökum ástæðum í skilningi ákvæðisins , á hvaða sjónarmiðum skuli byggt við þetta mat og hvert skuli vera vægi þeirra . Við mat sjónarmiða sem tengdust stöðu einstakra umsækjenda var gengið út frá því að ástand og aðstæður í viðtökuríki og fyrri reynsla kæranda þyrftu að vera bæði sérstakar og af ákveðnu alvarleikastigi sem segja má að hafi verið talsvert hátt svo til greina kæmi að beita þágildandi 2. mgr. 46. gr. a eldri laga um útlendinga . Kærunefnd hefur þó jafnframt lagt nokkra áherslu á forsögu ákvæðisins og litið til þess að ekki hafi verið um að ræða grundvallarbreytingu frá framkvæmd á grundvelli eldri laga um útlendinga að því er varðar vægi hinna kerfislægu sjónarmiða . Í athugasemdum við frumvarpið sem varð að lögum nr. 81 / 2017 var áréttaður „ sá vilji löggjafans að ávallt skuli taka til efnislegrar meðferðar umsóknir um alþjóðlega vernd ef umsækjandi er í sérstaklega viðkvæmri stöðu , sbr. 6. tölul. 3. gr. laga um útlendinga , líkt og fram kom í athugasemdum við 2. mgr. 36. gr. frumvarps þess sem varð að gildandi lögum um útlendinga . “ Þetta getur einnig átt við í öðrum tilfellum þar sem tengsl eru ríkari en við viðtökuland , svo sem vegna fyrri dvalar . Í ljósi mismunar á orðalagi og inntaki athugasemda í frumvarpi því er varð að lögum nr. 81 / 2017 og umfjöllun meirihluta allsherjar - og menntamálanefndar um þetta atriði er það þó mat kærunefndar að ekki sé skýrt af lögskýringargögnum að ávallt beri að taka umsóknir frá einstaklingum í sérstaklega viðkvæmri stöðu til efnismeðferðar , þótt ótvírætt sé að það sjónarmið skuli hafa aukið vægi andspænis öðrum sjónarmiðum , sé miðað við þá framkvæmd sem tíðkast hefur fram að þessu . Aftur á móti telur kærunefnd að þegar viðkvæm staða umsækjenda verður að mati stjórnvalda talin leiða til þess að hann muni eiga erfitt uppdráttar í viðtökulandi svo sem vegna heilsufars , aldurs , þungunar eða mismununar sem viðkomandi einstaklingur verður fyrir sökum kynhneigðar , kynþáttar eða kyns , eða fyrri reynslu einstaklinga , t.d. fórnarlömb mansals , ofbeldis og pyndinga , skuli það sjónarmið hafa mikið vægi við matið . Í þeim tilvikum beri að líta svo á að sérstakar ástæður séu fyrir hendi í málinu og að það skuli almennt tekið til efnismeðferðar . Greining á sérþörfum sbr. 25. gr. og 6. tölul. 3. gr. laga um útlendinga Kærandi var ekki metinn í sérstaklega viðkvæmri stöðu hjá Útlendingastofnun sem áhrif hefði á mál hans . Kærandi er karlmaður á fertugsaldri sem kvaðst í viðtölum hjá Útlendingastofnun , dags. 6. júlí og 26. september 2017 , glíma við hóstaköst og sársauka í vinstri fótlegg í kjölfar [...] . Kærandi kvaðst vera við ágætlega líkamlega heilsu að öðru leyti . Þá kvaðst kærandi finna fyrir mikilli streitu en hann væri þó við ágæta andlega heilsu og þyrfti ekki á sálfræðingi að halda . Framburður kæranda ber ekki með sér að hann hafi upplifað atburði sem hafi valdið því að hann sé nú í sérstaklega viðkvæmri stöðu . Þá hefur kærandi ekki lagt fram læknisfræðileg gögn í málinu . Að mati kærunefndar er kærandi ekki í sérstaklega viðkvæmri stöðu að því er varðar meðferð máls hans hér á landi , enda fær kærunefnd ekki séð að aðstæður hans séu þess eðlis að hann hafi sérstakar þarfir sem taka þarf tillit til við meðferð máls hér eða að hann geti ekki að fullu eða með engu móti nýtt sér rétt eða uppfyllt skyldur sem kveðið er á um í lögum um útlendinga án aðstoðar eða sérstaks tillits , sbr. 6. tölul. 3. gr. og 25. gr. laga um útlendinga . Aðstæður og málsmeðferð á Ítalíu Kærunefnd útlendingamála hefur lagt mat á aðstæður á Ítalíu m.a. með hliðsjón af eftirfarandi skýrslum og gögnum : Upplýsingar af vefsíðu ítalska flóttamannaráðsins ( í . Einstaklingar með réttarstöðu flóttamanns geta öðlast ríkisborgararétt að fimm árum liðnum en einstaklingar með viðbótarvernd að tíu árum liðnum . Bæði einstaklingar með réttarstöðu flóttamanns og viðbótarvernd geta sótt um fjölskyldusameiningu , að ákveðnum skilyrðum uppfylltum . Samkvæmt ofangreindri skýrslu Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna hefur stofnunin meðal annars gagnrýnt skipulag og bolmagn ítalska hæliskerfisins til að taka við skyndilegu og verulegu flæði flóttamanna til landsins . Einnig bjóði sveitarfélög , frjáls félagasamtök og trúfélög í Róm og Mílanó upp á einhverja gistiaðstöðu en gistirými séu hins vegar af skornum skammti og því séu margir einstaklingar sem njóti verndar heimilislausir eða búi í yfirgefnum byggingum . Þá kemur fram í framangreindum skýrslum að einstaklingar sem njóta alþjóðlegrar verndar og hafa dvalarleyfi á Ítalíu hafa sama rétt til atvinnuþátttöku og ítalskir ríkisborgarar . Sjúklingar þurfa almennt að greiða hluta þess kostnaðar sem fellur til vegna heilbrigðisþjónustu sem þeir nýta sér en frá því eru þó undantekningar , t.d. í þeim tilvikum þegar sjúklingar hafa ekki efni á því . Þó hafa ýmis frjáls félagasamtök tekið upp á því að útvega heimilislausum málamyndalögheimili , t.d. með því að skrá lögheimili þeirra hjá sér . Um endursendingar umsækjenda um alþjóðlega vernd til Ítalíu á grundvelli Dyflinnarreglugerðarinnar vísar kærunefnd jafnframt til dóms Hæstaréttar frá 1. október 2015 í máli nr. 114 / 2015 . Enn fremur er haft til hliðsjónar að Flóttamannastofnun Sameinuðu þjóðanna hefur ekki lagst gegn endursendingu einstaklinga sem hlotið hafa alþjóðlega vernd til Ítalíu . Einstaklingsbundnar aðstæður kæranda Aðstæður kæranda hafa þegar verið raktar . Aðspurður í viðtali hjá Útlendingastofnun þann 26. september 2017 kvaðst kærandi ekki hafa notið heilbrigðisþjónustu á Ítalíu . Af framangreindum gögnum sem kærunefnd hefur kynnt sér um aðstæður og aðbúnað einstaklinga með alþjóðlega vernd á Ítalíu má hins vegar ráða að þeir eiga rétt á heilbrigðisþjónustu , að því gefnu að þeir skrái sig inn í heilbrigðiskerfið . Þó svo að mikið álag sé á hæliskerfi Ítalíu telur kærunefnd ekki forsendur til annars , í ljósi þeirra upplýsinga sem liggja fyrir um aðstæður í landinu , en að leggja til grundvallar við úrlausn málsins að kærandi geti leitað sér heilbrigðisþjónustu við hæfi þar í landi . Þá er það mat kærunefndar að gögn málsins beri ekki með sér að heilsufar kæranda sé með þeim hætti að framkvæmd synjunar á efnismeðferð umsóknar hans hafi í för með sér verulegar og óafturkræfar afleiðingar fyrir heilsufar hans . Af framangreindum gögnum um aðstæður á Ítalíu verður jafnframt ráðið að verði kærandi fyrir mismunun á grundvelli kynþáttar geti hann leitað ásjár ítalskra yfirvalda vegna þess . Því er það mat kærunefndar að fyrirliggjandi gögn beri ekki með sér að kærandi muni eiga erfitt uppdráttar á Ítalíu vegna stöðu hans þar , heilsufars , flutnings hans þangað eða mismununar sem hann kunni að verða fyrir sökum kynþáttar . Kærunefnd hefur yfirfarið þau gögn sem kærandi lagði fram með kæru sinni , svo og skýrslur opinberra stofnana og frjálsra félagasamtaka um aðstæður á Ítalíu . Að teknu tilliti til einstaklingsbundinna aðstæðna kæranda er það mat kærunefndar að ekki séu fyrir hendi sérstakar ástæður sem mæli með því að mál hans verði tekið til efnismeðferðar hér á landi , sbr. 2. mgr. 36. gr. laga um útlendinga . Kærandi kvaðst í viðtölum hjá Útlendingastofnun , dags. 6. júlí og 26. september 2017 , ekki hafa sérstök tengsl við Ísland . Þá er ekkert í gögnum málsins sem bendir til þess að kærandi hafi slík tengsl við landið að beita beri ákvæði 2. mgr. 36. gr. laga um útlendinga . Þá telur kærunefnd ljóst að síðari málsliður 2. mgr. 36. gr. eigi ekki við í máli kæranda þar sem ekki eru liðnir 12 mánuðir frá því að kærandi sótti um alþjóðlega vernd hér á landi , en hann lagði fram umsókn sína þann 3. júlí 2017 . Í greinargerð kæranda er til stuðnings kröfu hans m.a. vísað til úrskurða kærunefndar frá 10. október 2017 í málum nr. 550 / 2017 og 552 / 2017 þar sem fallist var á kröfu kærenda , sem áður höfðu hlotið alþjóðlega vernd í Búlgaríu og Ungverjalandi , að taka umsóknir þeirra um alþjóðlega vernd til efnismeðferðar hér á landi með vísan til 2. mgr. 36. gr. laga um útlendinga . Kærunefnd byggði þá niðurstöðu sína á heildstæðu mati á aðstæðum þeirra og fyrirliggjandi gögnum um stöðu einstaklinga sem hlotið höfðu alþjóðlega vernd í Búlgaríu og Ungverjalandi . Kærunefnd telur að ekki sé hægt að jafna stöðu kæranda við stöðu kærenda í fyrrgreindum tveimur málum . Kemur þar m.a. til skoðunar að aðstæður einstaklinga með alþjóðlega vernd á Ítalíu teljast ekki nægilega sambærilegar aðstæðum í Búlgaríu og Ungverjalandi . Þá vísar kærandi til úrskurðar kærunefndar , einnig frá 10. október 2017 , í máli nr. 553 / 2017 . Kærunefnd telur ekki um sambærileg mál að ræða , m.a. vegna þess að kærandi er með viðbótarvernd á Ítalíu en í framangreindu máli var endurupptökubeiðandi með umsókn um alþjóðlega vernd til meðferðar í Svíþjóð . Nú er beiðni um flýtimeðferð synjað og skal þá mál höfðað innan sjö daga frá þeirri synjun . Þó getur kærunefnd útlendingamála tekið ákvörðun um að fresta framkvæmd ákvörðunarinnar ef sýnt er fram á að verulega breyttar aðstæður hafi skapast frá því að endanleg ákvörðun var tekin . Úrskurðarorð Ákvörðun Útlendingastofnunar er staðfest .