Meðal spendýra er ekki óalgengt að fæðist tvíhöfða afkvæmi , og vilja sumir hafa slíkt í sama flokki og samvöxt á búk . Gildir hið sama þar um ; það verður ekki viðfangsefni þessarar greinar . Hér verður einungis skýrt frá ofangreindum fimm dæmum um fóstur samvaxin á búk . VE fór yfir íslenskar heimildir ; HP ritaði seinni hluta greinarinnar , almenna umræðu um samvaxna tvíbura . Heimildir um efnið eru fyrst og fremst annálar ritaðir gegnum aldir hérlendis . Stuðst er við útgáfu Hins íslenzka bókmenntafélags sem prentuð var í Reykjavík ; kom hið fyrsta hefti út 1922 og teygðist útgáfan marga áratugi . Hannes Þorsteinsson ritstjóri bjó undir prentun þau handrit annálanna sem fyrst komu út . 1 Hinir gömlu annálar ná sumir langleiðina út 18. öldina . Hrafnagilsannáll 1745 : Í Jan. fæddust tvö börn á Kerhóli í Möðruvallasókn , samföst eður einn líkami frá viðbeini og ofan fyrir nafla . Sáust tveir naflarnir og geirvörtur utar og ofar en almennilega . Þetta voru kvenbörn , skírð Guðrúnar . Bæði grétu undir eins , sváfu undir eins , lifðu ellefu vikur , dóu nærri því á sömu stund . ( Hér er átt við Möðruvelli í Eyjafirði , ekki Möðruvelli í Hörgárdal . Innsk. VE ) Íslands árbók 1745 : Vorið um fardaga fæddust á Kerhóli í Eyjafirði 2 meybörn samföst á brjóstunum og so sem einn búkur allt ofan að nafla , hlutu skírn og voru bæði nefnd Guðrún . Lifðu skepnur þessar fram í Julii-mánuð um alþingistíma . Grímsstaðaannáll 1745 . Börn tvö fæddust , samföst á kviðnum , fyrir norðan ; voru bæði stúlkubörn , lifðu ekki lengi , deyðu bæði undireins . Höskuldsstaðaannáll 1747 : Í Eyjafirði í Möðru-vallasókn fæddi gift barnakona tvíbura-meybörn , samanföst á kvið og bringu . Voru svo sem tvær síður á báðum , en rétt mynduð að öðru , með tveim höfðum , fjórum fótum og öðrum skapnaði . Þau lifðu meir en árstíma ( eður tvö ár ) og dóu bæði undir eins . Djáknaannáll 1747 , frásögn því nær samhljóða Höskuldsstaðaannál en þó er bætt við : Svo sýndist sem annars saðning væri beggja . Þau lifðu meir en eitt ár og dóu bæði undir eins . Annáll 19. aldar 1802 : Aðfaranótt hins 19. s . m. fæddi ógipt stúlka að Hellnahól í Holtssókn undir Eyjafjöllum , tvö stúlkubörn samanvaxin frá öxlum niður til nafla og sneru bæði einn veg , eins og tveir eru hvor öðrum til hliðar , að öllu öðru leyti rjett sköpuð , að því einu undanskildu , að skarð var í vör annars þess , er náði allt til nefsins og fyrir nösinni vinstra megin sem blaðka , og fann þar til berra tanna . Þau voru bæði jöfn að lengd , 17 þumlungar , og höfðu bæði saman jafnt mál yfir herðar . Ljósmóðirin ætlaði fóstrið með lífi allt til fæðingarinnar , en örent er fæðingu var lokið . Móðirin var að viku liðinni komin til bærilegrar heilsu . Í handriti frá því um 1700 segir frá samvöxnum tvíburasystrum fæddum undir Eyjafjöllum og þá ( líklega ) nokkru fyrir 1600.3 Stúlkurnar hétu báðar Þuríður og lifðu nokkur ár . Ofannefnt handrit er varðveitt í Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum . Dr. phil . Einar Gunnar Pétursson benti undirrituðum á dæmi um þetta og eru honum færðar þakkir fyrir . Ólafur Davíðsson bætir við frá eigin brjósti : Vísan er ekki sem skáldlegust , en ef það er að marka sem stendur í handritinu , að gömlu skáldin hafi orkt hana , þá er hún að öllum líkindum frá 16. öld . Samvöxtur tvíbura er sjaldgæf meðfædd vansköpun sem vakið hefur áhuga frá örófi alda , en því til vitnis eru ritaðar innlendar heimildir sem raktar hafa verið hér að framan og erlendar sjónlistir tengdar menningarsögunni . Samtvinnuð þeirra sögu eru tilraunir aðskilnaðar , árangurslausar fram að árinu 1960 , en eftir það farið batnandi þannig að annað eða bæði börnin hafa lifað af og lengi . Það að ganga með og fæða fleiri en eitt barn er náttúrulega sjaldgæft , en náttúruleg tíðni fjölburafæðinga á Íslandi er um ein af hverjum 90 fæðingum . Tíðni fjölburafæðinga hefur aukist síðastliðna þrjá áratugi , samhliða vexti í tæknifrjóvgun og er nú um ein af hverjum 50 fæðingum á Íslandi og á þessi fjölgun við um fjöleggja fjölburun . 4 Náttúruleg tíðni tvíeggja tvíburunar er breytileg eftir kynþáttum og fjölskyldum , meðan tíðni eineggja tvíburunar er nokkuð regluleg og óháð fyrrnefndum þáttum og reynist vera um ein af hverjum 250 þungunum . 5 Tíðni samvaxinna tvíbura er um það bil einir af hverjum 100.000 - 200.000 lifandi fæddum , en er 100 sinnum hærri meðal andvana fæddra . Algengara er að lifandi fæddir samvaxnir tvíburar séu báðir kvenkyns . 6 Það er almennt viðurkennt að eineggja tvíburun sé tilkomin vegna skiptingar fóstursforstiga í tvo nákvæmlega eins hluta . Tímasetning þeirrar skiptingar ræður umbúnaði fósturs , fyrirkomulagi fylgju og möguleika á samvexti . Fyrsta mögulega skiptingin gerist í frumum þyrpils ( morula ) og þá glærbeltið rofnar , losnar um tvær nákvæmlega eins kímblöðrur sem leita bólfestu og þroskast áfram um aðskildar fylgjur og fósturhimnur ( 30 - 40% eineggja tvíburunar ) . Við truflað rof glærbeltis getur fósturkím ( innri frumumassi ) kímblöðrunnar skipst upp í tvo eins hluta , sem þá þroskast áfram í sér fósturhimnum en um sömu fylgju ( 60 - 70% eineggja tvíburunar ) . Ef fósturvísirinn skiptir sér síðar , það er á skeiði tvílaga fóstursvísisdisks að tíma myndunar frumlínunnar ( linea primitiva ) , deila fóstrin himnum og fylgju . Samkvæmt þessu er það tími og þroskastig fóstursvísis þegar skipting gerist sem mestu ræður um samvöxt tvíbura . Þar sem frumlína ákvarðar upphaf ásskiptingar fósturs er ljóst að skipting samvax-inna tvíbura gerist eftir þann tíma ; en hvers vegna fullkominn aðskilnaður á sér ekki stað , er ekki þekkt en hugsanlega eru það þættir úr umhverfi ( teratogen ) sem koma þar að . Því til stuðnings er algengi annarra ( samhliða ) vanskapnaða þannig að í næstum öllum tilfellum samvaxinna tvíbura eru annar eða báðir einstaklingarnir með einhvers konar vanskapnað er tekur til líffæra og / eða útlits . Hvort áhrif þessara þátta verða um veg ófullkomins aðskilnaðar eða óeðlilegs samvaxtar er ekki þekkt . 7 Samvöxtur tvíbura getur verið samhverfur eða ósamhverfur , en í því síðarnefnda er þroskun annars tvíburans ófullkomin . Ekki er samstaða um flokkun samvaxinna tvíbura og er hún því mismunandi og að sama skapi flókin . Hinir ýmsu flokkar enda gjarnan á ‘ pagus ' sem er gríska og þýðir ‘ það sem er saman' en fyrri hlutinn vísar til hvar á líkamanum tvíburarnir eru samvaxnir . Algengustu flokkar samvaxinna tvíbura eru brjóstholssamvöxtur ( thoracopagus ) , mynd 1 , og er þannig samvöxtur 60 - 90% samhverfra samvaxinna tvíbura , kviðarholssamvöxtur ( omphalopagus ) , mjaðmasamvöxtur að aftan ( pygopagus ) , mjaðmasamvöxtur að framan ( ischiopagus ) og höfuðsamvöxtur ( craniopagus ) . Í venjubundinni fósturskimun ( ómskoðun ) á meðgöngu má greina samvöxt tvíbura , sérstaklega eftir 18 viku . Með segulómun ( MRI ) má fá enn fullkomnari mynd af samvextinum og hvernig einstök líffærakerfi eru gerð og hver tengsl þeirra eru milli tvíburanna . Þessi fósturgreining er að auki mikilvæg í ljósi ráðlegginga til foreldra og úrlausnar þeirra sem fastir eru saman , en vert er að undirstrika að um tvo einstaklinga er að ræða og því afar viðkvæm siðferðileg álitamál sem taka þarf tillit til .