Af hverju er mannkynið svo forvitið að það lokar saklaus dýr inni í búrum ? Þessi spurning virðist tvíþætt . Annars vegar er spurt : Af hverju hefur mannkynið einhvern eiginleika sem það hefur – nefnilega þann að vera svona forvitið . Þeirri spurningu er helst svarað með vísun í þróunarkenninguna : Þessi eiginleiki hefur reynst þessu dýri ( manninum ) vel til að komast af . Höfum í huga að vísindastarfsemi hefur tvíþættan tilgang , tvö aðskilin markmið . Í fyrsta lagi svalar hún fróðleiksfýsn forvitinnar mannskepnunnar . Í öðru lagi gefur hún okkur færi á að hlutast til um heiminn í kringum okkur ; þekkingin færir okkur í hendur tól til að ná ýmsum markmiðum . Tilraunir á dýrum færa okkur þannig bæði þekkingu á virkni lífvera , sem marga langar að öðlast , en hjálpa einnig til við að ráða bót á sjúkdómum , kveikja hugmyndir að tækninýjungum og framleiða ofnæmisprófaðan og kossþolinn andlitsfarða . Hins vegar virðist að baki vangaveltunum liggja siðferðileg spurning ; sennilega virðist spyrjanda óréttlátt eða ljótt gagnvart dýrum að loka þau inni í búrum til að svala forvitni manna . Er það svo ? Hér verður ekki gefið játandi eða neitandi svar frekar en endranær en litið snöggt yfir helstu hugmyndir um efnið . Í gegnum vestræna menningarsögu hafa menn litið á sjálfa sig sem annars konar fyrirbæri í heiminum en dýr og þær skyldur sem menn hafa litið svo á að þeir beri hver til annars , og réttindi manna , hafa ekki náð til dýra . Samfélög virðast ekki fá staðist nema þar komi menn sér saman um ákveðnar reglur : Að drepa ekki hver annan , til dæmis , ljúga ekki hver að öðrum , standa við loforð og svo framvegis . Það hefur hins vegar ekki reynst nauðsynlegt að eiga slíkt samkomulag við dýr , enda virðast dýr ófær um þátttöku í sáttmálum . Í raun lítur þvert á móti út fyrir að mönnum sé nauðsynlegt að hagnýta sér dýr með því að drepa þau , til að tryggja eigin afkomu . Þetta á sér í lagi við um kaldari slóðir , þar sem jörð er gróðurvana og menn þurfa góð klæði . Í skrifum evrópskra spekinga í gegnum aldirnar má sjá ýmsar skýringar á því hvers vegna siðferði nær ekki til dýra . Descartes segir dýr vera nokkurs konar róbóta , án huga og sálar . Þegar þau virðist finna sársauka sé í dýrinu engin vera sem finni neitt . Immanúel Kant lítur á það sem óbeina skyldu að fara vel með dýr , þvi ill meðferð dýra skapi slæman vana . Hobbes leggur til hugmyndina um samfélagssáttmálann sem undirstöðu siðferðisins , þar sem aðeins þeir sem eigi aðild að samningnum heyri til siðferðisins . Dýr geta engan veginn tekið þátt í slíku samkomulagi og hafa ekki gert það . Á þessari öld hafa einhverjir siðfræðingar gert lítið úr greinarmuninum á mönnum og dýrum og reynt að víkka siðferðið svo að það taki til annarra skepna en manna . Peter Singer er einn þeirra , Tom Regan annar . Tom Regan segir siðferðið ná til þeirra vera sem hafi langanir , trú og væntingar . Mörg æðri dýr , önnur en menn , sýni atferli sem gefi þetta allt til kynna og hafi því eigið gildi og þar með sömu grundvallarréttindi til lífs og manneskjur . Þeir menn sem eiga aðild að hnattsamfélaginu og allri auðlegð þess , til dæmis allir íbúar Vesturlanda , gætu sjálfsagt komist af án þess að meiða eða deyða dýr , í það minnsta dýr af æðri gerðum , þau sem hafa langanir , trú og væntingar . Þess vegna hljóta hugmyndir Regans nú hljómgrunn hjá hópum manna . Svo er þó alls ekki að skilja að meirihluti manna , hvorki heimspekinga né annarra , taki undir þessar hugmyndir enda borða flestir Vesturlandabúar kjöt og tækju sjálfsagt undir að eitt mannslíf væri verðmætara en þúsund rottur , jafnvel þúsund kýr . Valdimar Sigurðsson er prófessor við viðskiptadeild Háskólans í Reykjavík og forstöðumaður Rannsóknarseturs HR í markaðsfræði og neytendasálfræði . Rannsóknir Valdimars hafa einkum beinst að neytendahegðun og markaðssetningu á stafrænum miðlum og í verslunarumhverfi tengt matvælum og hollustu .