Misheppnaður herleiðangur vegna eftirlauna . Umræður voru á alþingi frá klukkan tæplega 11.00 í dag , laugardaginn 13. desember , þar til um klukkan 16.00 með 30 mínútna matarhléi um frumvarp fulltrúa allra stjórnmálaflokka á alþingi um eftirlaun forseta Íslands , ráðherra , alþingismanna og hæstaréttardómara . Frumvarpið var lagt fram að kvöldi miðvikudagsins 10. desember sem samkomulagsmál allra flokka , enda voru það fulltrúar þeirra í forsætisnefnd þingsins , Halldór Blöndal Sjálfstæðisflokki , Guðmundur Árni Stefánsson Samfylkingu , Jónína Bjartmarz Framsóknarflokki , Þuríður Backman vinstri / grænum , auk Sigurjóns Þórðarsonar , þingmanns Frjálslynda flokksins . sem fluttu málið . Þegar ég heyrði fyrst um frumvarp þetta rætt nú í vikunni , var það kynnt á þann veg , að um samkomulagsmál væri að ræða milli formanna stjórnmálaflokkanna og forsenda þess , að frumvarpið yrði lagt fram , væri stuðningur við það í öllum þingflokkum , eins og venja er , þegar lögð eru fram mál af þessum toga . Jafnframt var mér skýrt frá því , að lengi hefði verið um það rætt af hálfu forráðamanna stjórnarandstöðunnar , að stöðu þeirra ætti að viðurkenna með launabundinni umbun . Málið var til umræðu í þingflokkum miðvikudaginn 10. desember og í þann mund , sem rætt var um frumvarpið , heyrði ég , að í þingflokki Samfylkingarinnar hefði Ingibjörg Sólrún Gísladóttir , varaformaður flokksins , hreyft athugasemdum við tillögu um 50% álag á þingfararkaup þeirra alþingismanna , sem eru formenn stjórnmálaflokka , sem hafa hlotið að minnsta kosti þrjá þingmenn kjörna , og eru ekki jafnframt ráðherrar . Í umræðum á þingi í dag kom fram , að Rannveig Guðmundsdóttir , fulltrúi Samfylkingarinnar í allsherjarnefnd alþingis , sem fjallaði um málið milli umræðna , hefði lagt til , að 50% álagið yrði ekki bundið við þingfararkaup , þannig að flokksformenn , sem ekki eru þingmenn fengju greiðslur úr ríkissjóði . Ingibjörg Sólrún situr ekki á þingi eins og kunnugt er , en hefur boðað , að hún verði formaður Samfylkingarinnar eftir tvö ár . Frumvarpið olli miklu uppnámi meðal forystumanna verkalýðshreyfingarinnar , sem sátu á fundi að morgni fimmtudagsins 11. desember . Um hádegisbilið þann dag fóru að berast fregnir af því , að þeir teldu frumvarpið hinn mesta vágest og yrðu þeir að endurskoða kröfur í komandi kjarasamningum vegna þess . Jafnframt var efnt til mikillar auglýsingaherferðar og umræðna í ljósvakamiðlum til að kalla saman mótmælafund á Austurvelli við alþingishúsið klukkan 17.00 þennan sama fimmtudag . Ég var kominn í þinghúsið rétt um klukkan 16.00 á fimmtudag og fylgdist með mótmælunum úr glugga þess eins og sjá mátti daginn eftir á forsíðumynd í Fréttablaðinu . Var ég undrandi á því , hve fáir urðu við hinu örlagaþrungna útkalli verkaðlýðsforystunnar og sýndist mér innan við 200 manns vera á Austurvelli , þótt ég heyrði í einhverri útvarpstöðinni sagt , að þarna hefðu 700 manns komið saman . Ýmsir ályktuðu af þessu tilefni , þar á meðal stjórn verkalýðsfélagsins Hlífar í Hafnarfirði . Hún „ mótmælir alfarið þeim gerræðislegu hugmyndum “ sem fram koma í frumvarpinu „ en þar er gert ráð fyrir 50% hækkun á þingfararkaupi formanna þriggja stjórnmálaflokka og 80% til 100% hækkun á þingfararkaupi ráðherra , auk þess sem þingfararkaup annara ( sic ! ) þingmanna hækkar um 4% . “ Endurspegli ályktun Hlífar umræður meðal verkalýðsforingja sýnir hún í hnotskurn , að þeir , sem stóðu að henni , höfðu ekki hugmynd um málið , þegar þeir ályktuðu um það . 50% vegna formanna stjórnarandstöðuflokkanna er rétt . Það , sem sagt er um laun ráðherra og þingmanna , er tóm vitleysa . Þingfararkaup lækkar um 1° % vegna hækkunar á lífeyrisiðgjöldum . Á þessum forsendum eða svipuðum tóku verkalýðsforingjar í Samfylkingunni ákvörðun um að segja sig úr flokknum , ef einn þingmaður hennar greiddi atkvæði með frumvarpinu . Hófst nú dapurlegur kafli í stuttri stjórnmálasögu Samfylkingarinnar . Þingmenn annarra flokka kynntust upplausnaranda innan flokksins óbeint í þinghúsinu að kvöldi fimmtudagsins 11. desember , þegar samfylkingarþingmenn voru kallaðir á teppið hjá verkalýðsforingjum auk þess sem Ingibjörg Sólrún lét að sér kveða í þinghúsinu í samtölum við einstaka þingmenn . Ég var ekki í þinghúsinu þetta kvöld en fékk af því fréttir , að með ólíkindum hefði verið að sjá fátið á samfylkingarliðinu og enn hafi þar birst klofningurinn á milli þeirra í þingflokknum , sem styðja Össur annars vegar og Ingibjörgu Sólrúnu hins vegar . Eins og áður sagði var Rannveig Guðmundsdóttir send í allsherjarnefnd , að sögn vegna þingreynslu hennar og til að greiða fyrir framgangi málsins . Af ræðu Rannveigar um málið að morgni laugardagsins 13. desember mátti ráða , að hún taldi sig á fimmtudagskvöld í raun hafa haft neitunarvald um málið innan nefndarinnar . Úr því að hún sætti sig ekki við niðurstöðu allsherjarnefndar , ætti meirihluti nefndarinnar ekki taka málið úr nefndinni og beina því til afgreiðslu þingsins . Vísaði hún raka eins og þeirra , að tíminn hefði ekki verið réttur eða nógur og ekki hefði verið vitað , hvað kostaði að framkvæma frumvarpið . Þótti henni brotið blað í þingsögunni , að nefndarmeirihlutinn undir formennsku Bjarna Benediktssonar hefði ekki fellt sig við , að duttlungar hennar réðu framgangi málsins . Rannveig hélt fram málstað Ingibjargar Sólrúnar en Guðmundur Árni Stefánsson , flutningsmaður frumvarpsins af hálfu Samfylkingarinnar , hélt sínu striki og studdi frumvarpið við aðra umræðu málsins , svo að Halldór Björnsson verkalýðsforingi og kannski fleiri hljóta nú að vera gengnir úr flokknum , ef marka má hótanir þeirra til að buga samvisku þingmanna . Þegar komið var til ríkisstjórnarfundar að morgni föstudagsins 12. desember , lá í loftinu , að menn töldu frumvarpið líklega úr sögunni , þar sem samfylkingarforystan treysti sér ekki til að standa að því , vildi meiri tíma en gaf einnig til kynna , að hann mundi þó kannski ekki duga til að leysa málið . Ég lagðist eindregið á þá sveif , að menn héldu sínu striki með frumvarpið og létu vandræðagang Samfylkingarinnar , klofning innan hennar og hræðslu ekki ráða ferðinni . Mér þótti málflutningur andstæðinga málsins utan þings einnig svo greinilega því marki brenndur , að þeir vissu annað hvort ekkert um málið eða væru að afflytja það , að alls ekki mætti láta fávisku þeirra eða ofsa ráða ferðinni . Var síðan gengið til þess verks að ljúka meðferð málsins í allsherjarnefnd og þá gerðist sá furðulegi atburður , að einn nefndarmanna og flutningsmaður málsins , Sigurjón Þórðarson , þingmaður Frjálslynda flokksins , snerist gegn eigin frumvarpi á þeirri forsendu , að ekki væri fallið frá því ákvæði þess , að formenn stjórnarandstöðuflokka fengju 50% álag á þingfararkaup . Sigurjón leitaðist við að skýra þessa afstöðu sína í umræðunum laugardaginn 13. desember , án þess að nokkur þingmaður vissi í raun , hvað olli sinnaskiptum hans . Sigurjón átaldi þá , sem hafa gagnrýnt eftirlaunaákvæðin um forsætisráðherra og sagðist styðja þau en taldi það óþolandi afskipti af innanflokksmálum stjórnmálaflokka , að greitt skyldi 50% álag á laun formanna þeirra utan ríkisstjórnar . Voru ýmsir stjórnarandstöðuþingmenn þeirrar skoðunar , að flokkarnir ættu bara að fá meira ríkisfé og ákveða síðan laun formanna sinna . Þuríður Backman flutti tvær breytingartillögur við eigið frumvarp , sem snertu álagið á þingfararkaup flokksformannanna og voru þær báðar felldar . Tveir flutningsmanna gerðu sem sagt ágreining vegna þessa sama atriðis í frumvarpinu en fettu ekki fingur út í eftirlaunaákvæði þess . Hlynur Hallsson , varamaður Steingríms J. Sigfússonar á þingi , lýsti andstöðu við frumvarpið og þótti það einkennilegt í ljósi samþykkis Steingríms J. við að málið skyldi flutt . Steinunn K. Pétursdóttir , varamaður Guðjóns A. Kristjánssonar , formanns Frjálslynda flokksins , snerist einnig gegn frumvarpinu , þrátt fyrir samþykki Guðjóns A. Steinunn flutti ræðu og taldi „ gífurlegar kjarabætur “ felast í frumvarpinu , sem benti til þess , að hún hefði byggt mat sitt við gerð ræðunnar á ályktun stjórnar Hlífar í Hafnarfirði eða öðrum álíka traustum heimildum . Þá fjallaði hún um hlutskipti fyrrverandi þingmanna og ráðherra og eftirlaunagreiðslur á þann veg , að hún virtist ekki hafa hugmynd um , hve framganga stofnanda flokks hennar , Sverris Hermannssonar , hefur spillt áliti á fyrrverandi þingmönnum og ráðherrum , þegar rætt er um verkefni fyrir þá við brotthvarf af þingi . Þær raunir allar eru meðal annars bókarefni í frásögn Sverris fyrir þessi jól og ekki eykur sú lýsing líklega áhuga manna á því að ráða menn af þessu sauðarhúsi í vinnu hjá sér . Í umræðunum vék Páll Magnússon , varaþingmaður Framsóknarflokksins , að því , að dr. Gunnar Helgi Kristinsson , prófessor í stjórnmálafræði við Háskóla Íslands , hefði í samtali við fréttamann Ríkisútvarpsins sagt , að frumvarpið væri til marks um æskilega þróun í þágu heilbrigðara lýðræðis og heilbrigðara stjórnkerfis . Fyrir fólk í góðum störfum og á góðri leið í sínum starfsframa yrði að vera ljóst , að það gæti lokið störfum í stjórnmálum yngra að árum en nú er í stað þess að búa þyrfti til sendiherrastöður fyrir það eða útvega því einhver störf hjá hinu opinbera , eins og nú væri . Þetta væri stærra mál en samanburður á launum milli stétta á einhverju sérstöku tímabili . Páll var eins og aðrir málsvarar frumvarpsins mjög hneykslaður á útreikningum ASÍ vegna frumvarpsins . Þeir drægju úr öllu trausti til slíkra talna frá ASÍ . Einar Oddur Kristjánsson , þingmaður Sjálfstæðisflokksins , minnti á , að alþingi veitti styrk til að reka hagdeild ASÍ , hann þyrfti greinilega að hækka , ef menn hefðu ekki meiri burði en þessir útreikningar sýndu til að leggja mat á lífeyrisréttindi fólks . Full ástæða er til að efast um , að hækkun á þessum styrk mundi breyta nokkru um niðurstöðu ASÍ . Lagt var af stað af hálfu forystu ASÍ með því hugarfari í garð þingmanna í þessu máli , að fyrst var skotið og síðan hugsað . Í þeirri stöðu lenda menn fljótt í vandræðum , sama hve margir fræðingar eru saman komnir . Síðdegis laugardaginn 13. desember las Bjarni Benediktsson á þingi bréf frá Talnakönnun , þar sem lagt var mat á kostnað vegna frumvarpsins . Þar kemur fram , að breyting á áfallinni eftirlaunaskuldbindingu allra ráðherra geti orðið á bilinu 66 milljónir til 211 milljónir króna samkvæmt frumvarpinu . Gylfi Arnbjörnsson , framkvæmdastjóri ASÍ , hefur hins vegar sagt kostnað ríkisins af eftirlaunaskuldbindingu vegna núverandi forsætisráðherra eins geta orðið á bilinu 106 til 240 milljónir króna . Talnakönnun segir , að hækkanir vegna frumvarpsins á áfallinni lífeyrisskuldbindingu ríkisins séu á bilinu 0 til 7% . Ég ætla að láta staðar numið við þessa lýsingu mína á þessu máli , sem setti verkalýðsforystuna , ýmsa fjölmiðlamenn og síðan samfylkingarfólk á alþingi gjörsamlega úr skorðum . Málið sýndi einnig , að Frjálslyndi flokkurinn er stefnulaust rekald á þingi og innan vinstri / grænna er tekist á milli formanns flokksins , Steingríms J. Sigfússonar og Ögmundar Jónassonar , formanns þingflokksins . Baugsblöðin , Fréttablaðið og DV , hafa farið hamförum vegna málsins . DV-ritstjórarnir nota rangar upplýsingar um efni frumvarpsins til að tala sig í mjúkinn hjá eigendum sínum og stjórnarformanni og forstjóra Kaupþings / Búnaðarbanka með ómaklegum árásum á Davíð Oddsson . Þá fá fjölmiðlamenn útrás fyrir ótrúlega fordóma í garð stjórnmálamanna , sem aðeins miða að því að grafa undan lýðræðislegum stjórnarháttum – að reiða jafnhátt til höggs vegna þessa máls og raun ber vitni er í besta falli til marks um að láta stjórnast af fáfræði og vankunnáttu . Síst ferst þeim , sem þannig vinna , að gagnrýna þingmenn fyrir fljótfærni og hröð vinnubrögð . Verkalýðsforystan hljóp á sig með því að líta ekki á efni málsins , áður en lagt var í herleiðangurinn . Henni tókst að vísu að sýna Samfylkinguna sem máttlaust pólitískt afl með hvorki skoðun né innra þrek , en henni mistókst hrapallega að virkja almenning til fylgis við sig . Nú er framkvæmdastjóri ASÍ kominn í varnarstöðu vegna ógætilegrar túlkunar og talnaflóðs , sem er að drekkja trúverðugleika hans . Traust er forsenda þess , að samstarf takist milli manna í stjórnmálum eins og á öðrum vettvangi . Í þessu máli sannaðist enn , að stjórnarandstöðunni er ekki unnt að treysta . Samfylkingin er rótlaust rekald og þar að auki klofinn milli tveggja fylkinga – hún er ekki samstarfshæf , féll á fyrsta prófinu að kosningum loknum og má enn þakka fyrir , að hún komst ekki í ríkisstjórn með svo fúna innviði .