SKÍRNIR HALLDÓR LAXNESS OG ... 35 formi , og stundum kemst heildarmyndin nær því að vera skáld - skapur . Fræðimennskan er líklega sjálfstæðust í „ Minnisgreinum um fornsögur " , en um sama leyti tekur Flalldór af öll tvímæli um það að sem skáld hafi hann annan og betri aðgang að fornsögunum en fræðimenn ( að þessu verður nánar vikið síðar í ritgerðinni ) . Skáldskapurinn virðist ná algerum yfirtökum í „ Fíarmleik Dana á sextándu öld “ , síðustu ritsmíð Fíalldórs sem fjallar — öðrum þræði — um íslenska miðaldamenningu . Þar jaðrar lýsingin á landnámi , kristnitöku og menningarþróun eftir 1000 við sögulega skáldsögu . Landnáminu er lýst þannig að til Islands hafi flutt bókvísir kristnir menn frá Bretlandseyjum , sem þar höfðu fjarlægst norrænan upp - runa sinn svo mjög að þeir voru orðnir að nýrri þjóð ; þeir urðu yfir - sterkari á Alþingi og knúðu fram kristnitöku . Þessi texti er mestallur í svipuðum stíl , og þarf ekki að ræða hann nánar hér . Minnisgreinar umfornsögur Heilsteyptustu og ýtarlegustu myndina af fornnorrænum menn - ingarheimi ( þó ekki alveg þverstæðulausa ) er að finna í „ Minnis - greinum um fornsögur " , sem Halldór birti 1946 og hafði lokið árið áður , en ugglaust unnið að um nokkurt skeið . I sama ritgerðasafni birti hann einnig „ Eftirmála við Brennunjálssögu “ , skrifaðan 1945 , sem gerir mjög lítið úr afrakstri fræðilegra rannsókna á Njálu . Um hana hefur að áliti Halldórs „ margt verið ritað og er því miður fæst af því til þess fallið að auka skilníng almenníngs á ágæti þessa skáld - verks “ , ekki aðeins vegna þess að það sé óaðgengilegt , heldur er um grundvallarveikleika að ræða : „ Almennar niðurstöður fræðimanna um bókina hafa ... verið mjög út í hött , sem ekki er að furða , þar sem fræðimenn hafa yfirleitt ekki áttað sig á hverskonar bókmenntir þetta voru ... " Að vísu segir Halldór þann tíma „ liðinn að menn rugla þessu skáldverki saman við sagnfræði , þó vitaskuld sé bókin öll mikil heimild um menningarsögu þrettándu aldar ... “ 3 ; en fræðimenn hafa — að Einari Ólafi Sveinssyni einum undanskildum — ekki gert sér grein fyrir þýðingu þessara umskipta . Það fer ekki 3 Halldór Laxness 1946a : 361 , 360 .