En þótt byggðasaga Viðeyjar sé áhugaverð er jarðfræðin þó ekki síður merkileg og getur bætt miklu við ferð út í eyjuna að kunna örlítil skil á henni . Uppi á sjálfri eyjunni standa holt og klettar hér og þar upp úr umhverfinu og með smá þekkingu er mögulegt að lesa jarðfræðina á þeim stöðum . Út frá landslagi má skipta Viðey í tvær eyjur , sem tengjast með sand - og malareiði . Ef horft er framan á Viðey frá Sundahöfn blasa Viðeyjarstofa og Viðeyjarkirkja við nokkurn veginn fyrir miðri eyju en neðan þeirra er bryggjan þar sem Viðeyjarferjan leggur að . Viðey séð til suðausturs . Með tíð og tíma hefur eldvirknin fyllt upp í öskjuna þar til hún hefur drukknað í yngri jarðlögum . Eldvirkni í Viðeyjareldstöðinni lauk þó ekki þar . Í Viðey má víða sjá merki um innskotavirkni hinnar fornu megineldstöðvar en best er að skoða hana í klettum vestan og norðan við Viðeyjarstofu . Til að mynda má sjá forna þykka bergganga í Eiðishólum nyrst á Heimaey en Sjónarhóll vestan við stofuna er einnig að mestu úr fornu innskotabergi . Tilvalið er að kanna berggrunn Sjónarhóls með því að ganga meðfram ströndinni frá bryggjunni til vesturs . Roföflin hafa því sorfið niður um 1000 metra af jarðlögum á höfuðborgarsvæðinu norðanverðu en lítil eldvirkni hefur verið á þeim tíma á svæðinu enda hafði það þá þegar rekið út af hinu virka gos - og rekbelti . Eftir að roföflin höfðu dundað sér í þónokkurn tíma við að grafa út landið höfðu dalir myndast víðast hvar í berggrunninn . Hraungosið sem myndaði Reykjavíkurgrágrýtið hefur verið gríðarmikið en jarðfræðingar eru ekki sammála um hvaðan það rann . Ýmsar eldstöðvar hafa verið nefndar í því samhengi , svo sem Mosfellsheiði og Lyklafell en líklegast eru upptökin í fleiri en einni eldstöð og grágrýtið því í raun myndað í meira en einu stöku gosi . Roföflin hafa þó greinilega grafið Viðeyjarsund eftir að Reykjavíkurgrágrýtið rann og ef til vill hafa þau í leiðinni svipt grágrýtinu ofan af syðri hluta eyjunnar , sem án efa hefur að einhverju leyti verið á kafi í hrauni . Þótt jarðfræðin sé vart mjög fjölbreytt þá er eyjan einn besti staðurinn á Suðvesturhorninu til að átta sig á framvindu jarðfræðinnar bæði í tíma og rúmi . Innan við fimmtán kílómetra til suðurs liggur núverandi rek - og gosbelti með sín fersku nútímahraun á Reykjanesskaganum og ef horft er til austurs yfir sundin og Grafarvoginn glittir bak við Úlfarsfellið í næstu megineldstöð við höfuðborgarsvæðið , Hengilinn . Í norðri má svo líta Esjuna , sem hlóðst meðal annars upp fyrir tilstilli Viðeyjareldstöðvarinnar og hefur á einhvern hátt staðist tímans tönn þótt eldstöðin sjálf sé nánast jöfnuð við jörðu . Hvað ef við hefðum komið til Íslands einu ísaldarskeiði síðar , hefðum við þá kannski aldrei kynnst Viðey ? Árni Hjartarson . 1992 . Kleppur-Gufunes . Þrjú jarðlagasnið og kort . Ingvar Birgir Friðleifsson . Ferðafélag Íslands , Reykjavík , bls. 141 - 172 . Ásta Bryndís Schram er lektor og kennsluþróunarstjóri við Heilbrigðisvísindasvið HÍ auk þess sem hún starfar við kennsluráðgjöf hjá Kennslumiðstöð . Meginviðfangsefni hennar í rannsóknum er áhugahvöt , sjálfsmynd , samsömun og samspil þessara þátta við kennsluaðferðir .