Ein af frumskyldum Sagnfræðistofnunar er að stuðla að rannsóknum í sagnfræði , menningarmiðlun og fornleifafræði . Þar vega þyngst rannsóknir fastráðinna kennara innan námsbrauta í sagnfræði , menningarmiðlun og fornleifafræði , ásamt rannsóknum styrkþega stofnunarinnar . Misjafnt er hve viðamikil rannsóknarverkefni eru , sumir fræðimenn sinna rannsóknum sínum að mestu einir en aðrir vinna í stærri hópum . Einnig taka fræðimenn innan stofnunarinnar þátt í ýmsum norrænum og alþjóðlegum rannsóknarverkefnum . Gestafræðimenn , ekki síst nýdoktorarar , geta samið við stofnunina um að vinna að rannsóknarverkefnum sínum undir hennar merkjum . Stofnunin hefur aðstöðu fyrir gesti sína á skrifstofu í Árnagarði og einnig á hún aðild að sameiginlegu rými Hugvísindastofnunar í Gimli . Ársskýrsla Sagnfræðistofnunar Háskóla Íslands