Þær eru býsna ólíkar sýningarnar tvær sem voru frumsýndar í stóru leikhúsunum í gærkvöld og fyrrakvöld , en þær eiga sameiginlegt að vera unnar af fyllstu alúð og ná háum listrænum hæðum . Sýningin í gærkvöld var á stóra sviði Borgarleikhússins á Kirsuberjagarðinum , einu vinsælasta leikriti Tsjekhovs . Leikstjóri var Hilmir Snær Guðnason en þýðingin eftir Jónas Kristjánsson fyrrverandi forstöðumann Árnastofnunar . Það var yndislegt að sjá þá gömlu kempu stíga upp á sviðið í leikslok og taka við lófataki fyrir sitt verk sem stenst vel tímans tönn . „ Maður man aldrei hvað gerist í þessum Tsjekhov-leikritum af því það gerist „ ekki neitt “ , og þess vegna er svo skemmtilegt að sjá þau aftur og aftur , “ sagði bóndi minn og fylgdarmaður í hléinu . Það má vel til sanns vegar færa því hér gerast ekki stórir ytri atburðir , engin morð eða önnur ofbeldisverk til dæmis , svo vísað sé í Hreinsun . Ranévskaja ( frábærlega leikin af Sigrúnu Eddu Björnsdóttur ) kemur ásamt Önju dóttur sinni ( Birgitta Birgisdóttir ) heim frá París þar sem frúin hefur eytt og spennt öllu sínu fé og er orðin svo skuldug að hún er að missa ættaróðalið . Það var glæsilega skapað á sviði Höllu Gunnarsdóttur , bar merki um gamalgróinn auð og var endalaust augnayndi þótt merki um hnignun væru líka sjáanleg . Lopakhín kaupsýslumaður ( Rúnar Freyr Gíslason ) , nýríkur afkomandi ánauðarbænda á óðalinu , reynir að fá frúna til að horfast í augu við vandann og leigja hluta af jörðinni , hinn undirfagra kirsuberjagarð , undir sumarhúsalóðir . Það myndi bjarga að minnsta kosti í bili , en ef hún tekur ekki frumkvæði verður garðurinn boðinn upp upp í skuldir . Stefið lengi vel er „ kirsuberjagarðuinn verður seldur “ og það getur orðið svolítið einhæf tugga . Af hverju hlýðir manneskjan ekki og gerir eitthvað í sínum málum ? Eftir á urðum við félagarnir sammála um að við hefðum ekki áður tekið eins vel eftir efnisatriðinu sem í þessari sýningu varð kjarni hennar , sonarmissi Ranévskaju óðalseiganda . Þessi niðurstaða er í samræmi við þá eindregnu skoðun fylgdarmanns míns að ef það er barnslát í bókmenntaverki þá sé það ófrávíkjanlega aðalatriðið . Þetta veit leikstjóri Kirsuberjagarðsins líka og aðrir aðstandendur hans . Eftir fagnaðarfund Ranévskaju við sitt gamla heimili , uppeldisdótturina Vörju ( Ilmur Kristjánsdóttir ) , Leonid bróður sinn ( Þröstur Leó Gunnarsson ) , Epikhodov skrifstofumann ( Valur Freyr Einarsson ) og annað starfsfólk óðalsins hittir hún loks kennara sonarins sem dó , stúdentinn Pjotr Sergejvitsj Trofímov ( Guðjón Davíð Karlsson ) , og viðbrögð hennar voru hjartaskerandi . Sorgin verður hin persónulega ástæða fyrir doða Ranévskaju og máttleysi frammi fyrir því að hún er að glata ættaróðalinu . Hún gæti gert ýmislegt því til bjargar – jafnvel annað en afhenda kirsuberjagarðinn undir sumarhús – en í raun og veru vill hún ekki vera á þessum stað . Hún vill losna við hann þó að skynsemin segi henni að þar með glati hún lífsundirstöðu sinni og sinna . Hún getur ekki meir . Kirsuberjagarðurinn er því ekki eingöngu pólitískt verk um fall fornrar yfirstéttar og rótgróna óvild hennar og ótta við lágstéttina sem er að færast upp í krafti auðs , það hefur líka þennan sterka einstaklingsbundna streng sem snertir mann djúpt þegar unnið er með hann eins fallega og gert er í þessari sýningu . Þar á ofan kemur svo skírskotunin til nútímans , um það að glata ómetanlegum náttúruverðmætum í tilraun til að hífa sig upp úr skuldafeni . Öll þessi atriði komust skýrt til skila í sýningu Borgarleikhússins . En yfirborðsmynd sýningarinnar er sannarlega ekki íþung af boðskap . Hún er litrík og eldfjörug , full af dansi og músík sem flutt er á sviðinu af þremur snillingum ( Leifur Jónsson , Óttar Sæmundsen og Sigtryggur Baldursson ) . Hver persónan af annarri fær sitt sérstaka atriði sem stundum voru átakamikil eins og dans Lopakhíns við Ranévskaju , stundum hrikalega fyndin eins og dans Pjotrs við kjól Önju eða sjónhverfingaatriði Sjarlottu heimiliskennara ( Alexía Björg Jóhannesdóttir ) , stundum hlægilega sorgleg eins og dans Ranévskaju og Símjonovs óðalseiganda ( Theodór Júlíusson ) og öll framganga Epikhodovs sem ætlaði alveg að kæfa mann úr hlátri hvað eftir annað . Alveg sér á parti voru allar dapurlegu ástarsögurnar þar sem áhuginn er bara á aðra hliðina . Dunjasha stofustúlka ( Elma Lísa Gunnarsdóttir ) elskar Jasha , einkaþjón Ranévskaju ( Hallgrímur Ólafsson ) , en hann kærir sig ekkert um hana , hallar sér bara að flöskunni og þráir að fara aftur til Parísar . Og af hverju drífur Lopakhín ekki í því að biðja Vörju ? Lokaatriðið milli þeirra var svo tragíkómískt að maður vissi ekki hvort maður ætti að hlæja eða háskæla . Alveg sér stendur svo fulltrúi gamla tímans , þjónninn Firs sem Pétur Einarsson leikur svo vel að undrum sætir . En í lokaatriði hans , einu þekktasta atriði samanlagðra leikbókmenntanna , var ég í fyrsta sinn óánægð með veru tónlistarmannanna á sviðinu . Þar hefði einsemdin átt að ríkja ein . Kirsuberjagarðurinn er geysilega vel leikin og í alla staði glæsileg sýning sem sýnir vel að harmur og gleði geta verið tvær hliðar á sama peningi . Silja Aðalsteinsdóttir