Flokksþingum demókrata og repúblíkana í Bandaríkjunum er lokið og nú eru 60 dagar , þar til kjósendur gera upp á milli frambjóðendanna en þrír mælast með merkjanlegt fylgi á þessari stundu , George W. Bush fyrir repúblíkana með 52% , John Kerry fyrir demókrata með 41% og Ralph Nader til vinstri við Kerry með 3% . Fyrir tilstuðlan veraldarvefjarins er auðvelt að nálgast ræður á flokksþingunum og eftir að hafa lesið lykilræður af báðum þingum , er ég ekki í nokkrum vafa um að sóknarkrafturinn er mun meiri hjá repúblíkönum . Þeir standa hiklaust að baki sínum manni og hann er sjálfum sér samkvæmur . Stutt brot í sjónvarpsfréttum á föstudagskvöld , þar sem sýnd voru viðbrögð Kerrys við ræðu Bush á fimmtudagskvöld og flokksþingi repúblíkana í New York , bar með sér , að Kerry áttaði sig á því , að hann ætti ekki í fullu tré við andstæðing sinn . Þegar hlustað er á fréttir eða lesið í fjölmiðlum um það , sem gerðist á þessum þingum , er óhjákvæmilegt að hafa í huga , að þau blöð , sem einkum er vitnað til hér á landi The New York Times og The Washington Post eru engin stuðningsblöð Bush . Þau draga yfirleitt taum demókrata og gera það í þessari kosningabaráttu núna . Í fréttum ríkisútvarpsins var oft gert meira úr framgöngu mótmælenda utan flokksþingsins en því , sem gerðist þar innan dyra og klykkt var út með viðtali við Davíð Loga Sigurðsson , blaðamann Morgunblaðsins , sem var yfirheyrður af öryggisvörðum , af því að hann færði sig nær Bush til að ná af honum mynd , eftir að hafa setið við hliðina á dularfullum manni , sem virtist ekki hafa hlustað á ræðu Bush til enda ! Hér á síðunni hefur áður verið minnst á David Brooks , dálkahöfund The New York Times , og þess getið , að hann var ráðinn á blaðið til að halda fram öðrum sjónarmiðum en vinstrisinna ( liberals ) á ritstjórnarsíðu blaðsins . Hann vekur máls á því , að ræða Bush á flokksþinginu sýni , að hann verði umbótaforseti ( transformational president ) á síðara kjörtímabili sínu , sé litið til þess , sem hann boðaði um breytingar á bandarísku þjóðlífi . Slær Brooks annan tón í grein sinni en við heyrum almennt í fréttum eða lesum í blöðum . Ég er sammála þessu mati Brooks . Þegar ég las ræðu Bush , var ég undrandi á því , hve miklum tíma hann varði til að ræða bandarísk innanríkismál miðað við þá mynd , sem dregin hafði verið í fréttum . Meginboðskapur hans um innanlandsmál var sá , að ríkisvaldið skipaði sér við hlið borgaranna en segði þeim ekki fyrir verkum . Ríkisvaldið ætti að auðvelda fólki að lifa lífinu en ekki stjórna lífi þess . Bush sagði : „ Mörg af grundvallarkerfum okkar ? skattalögin , greiðslur heilbrigðiskostnaðar , lífeyrissjóðir , starfsmenntun ? eru sniðin að þörfum fyrri tíma en ekki framtíðarinnar . Við munum breyta þessum kerfum . “ „ Brjóstgóð “ stjórnmál . Í forystugrein Morgunblaðsins í morgun , laugardaginn 4. september , er stefna Bush í innanríkismálum , sem er skýrð á ensku með orðunum compassionate conservatism , kölluð „ brjóstgóð íhaldssemi . “ Þetta er ekki góð þýðing . Hér er engin hefð fyrir því að ræða stjórnmálastefnu á þeim forsendum , að hún sé „ brjóstgóð “ og að nota orðið gerir stefnuna kannski hjákátlega í hugum einhverra . Ekki er líklegt , að það vaki fyrir blaðinu , þótt ekki sé það meðal ákafra stuðningsmanna og aðdáenda Bush og taki frekar mið af The New York Times í afstöðu sinni til Bush en The Wall Street Journal , svo að nefnd séu tvö bandarísk blöð með ólík viðhorf til forsetans og stefnu hans . Ef litið er til stjórnmálahefðar hér og leitast við að skýra , hvað vakir fyrir Bush og setti svip sinn á val ræðumanna á flokksþingi repúblíkana , er ekki auðvelt að benda á neina fyrirmynd . Átakamálin eru ólík í íslenskum og bandarískum stjórnmálum og hefðir allt aðrar . Ég hef til dæmis orðið þess var innan Sjálfstæðisflokksins , að þar geta menn skipst í fylkingar eftir því , hvort þeir hallast að sjónarmiðum repúblíkana eða demókrata . Sjálfstæðisstefnan hefur þróast og verið túlkuð á þeim 75 árum , sem liðin eru síðan Sjálfstæðisflokkurinn var stofnaður . Engum dettur í hug , að segja , að sjálfstæðisstefnan sé „ brjóstgóð “ þótt hún sé það auðvitað , af því að hún hefur velferð borgaranna að leiðarljósi , án þess að ætla ráða lífi þeirra . Sjálfstæðislokkurinn er sprottinn af samruna Frjálslynda flokksins og Íhaldsflokksins og í tímans rás hefur verið mismunandi hvors svip stefna hans hefur einkum borið , þótt einstaklingsfrelsið hafi aldrei lent þar utan garðs . Sjálfstæðisflokknum er hvorki unnt að líkja við flokk repúblíkana né demókrata , hann aðhyllist hins vegar þá stefnu , að ríkisvaldið eigi að auðvelda fólki að lifa lífi sínu en stjórnmálamenn eigi ekki að hafa vald til að segja fólki , hvernig lífinu skuli lifað . Hér á landi hefur orðið til séríslenskt pólitískt hugtak félagshyggja , sem hefur ekkert skýrt eða viðurkennt inntak , eins og Ólafur Björnsson prófessor rökstuddi á skýran og skemmtilegan hátt á sínum tíma . Ég veit ekki , hvernig þetta hugtak er þýtt á erlend tungumál , svo að það segi erlendum mönnum strax , hvað í því felst . Engu að síður hefur hugtakið dugað sem hugsjónagrundvöllur fyrir samstarf vinstrisinna í ólíkum stjórnmálaflokkum hér á landi , eins og til dæmis með stofnun R-listans í Reykjavík . Auðvelt er að halda því fram , að miklu auðveldara sé að skilja , hvað felst í þeirri stefnu Bush , sem kennd er við compassionate conservatism , en að átta sig á því , hvað felst í félagshyggju . Hinn 13. júní síðastliðinn sagði ég frá því hér á síðunni , að Helgi Hjörvar , alþingismaður og varaborgarfulltrúi R-listans , hefði sagt í viðtali við Kolbrúnu Bergþórsdóttur í Fréttablaðinu þann sama dag , að R-listinn væri að verða lítil klíka í Ráðhúsinu án þess að vera í tengslum við eitt eða neitt . Það hefði þó verið og verði verkefni R-listans að lokast ekki inni í Ráðhúsinu . Með þessum orðum var Helgi að taka undir með Sverri Jakobssyni , sem er einn forystumanna vinstri / grænna í Reykjavík , en þeir eiga eins og kunnugt er aðild að R-listanum ? en Sverrir hafði komist þannig að orði , að klíka í ráðhúsi Reykjavíkurborgar væri að taka völdin af R-listanum . Þegar spurt var um það , hverjir væru í þeirri klíku , sem hér er lýst af forráðamönnum R-listans , en Helgi var á sínum tíma einn af helstu hvatamönnum listans , fengust að sjálfsögðu engin svör . Hins vegar hefur það síðan gerst , að flótti virðist brostinn í lið þeirra , sem starfa í ráðhúsinu . Hjörleifur Kvaran borgarlögmaður sagði starfi sínu lausu til að fara í betur launað lögmannsstarf hjá Orkuveitu Reykjavíkur . Vilhjálmur H. Vilhjálmsson hæstaréttarlögmaður var ráðinn borgarlögmaður en hafði stutta viðdvöl í ráðhúsinu og hinn 1. maí 2004 var Gunnar Eydal , skrifstofustjóri borgarstjórnar , ráðinn borgarlögmaður til eins árs . Þegar auglýst var eftir ráðuneytisstjóra í félagsmálaráðuneytinu sóttu þrír lykilstarfsmenn Reykjavíkurborgar um starfið , tveir úr ráðhúsinu : Helga Jónsdóttir borgarritari og Sigurður Snævarr borgarhagfræðingur ; og einn í nánum tengslum við ráðhúsið og borgarstjóra : Kristín Einarsdóttir , framkvæmdastjóri miðborgar . Ekkert þeirra fékk starfið en umsóknirnar bera með sér , að þetta áhrifafólk um stjórn Reykjavíkurborgar sé að hugsa sér til hreyfings . Þórólfur Árnason borgarstjóri tók því illa á sínum tíma , þegar rætt var í borgarstjórn um málefni miðborgarinnar og flækjufót í stjórn málefna hennar undir forystu hans , að ég leyfði mér að nota orðið „ silkihúfur “ um alla , sem kæmu að miðborgarmálum í stjórnunarstörfum . Taldi borgarstjóri mig fara niðrandi orðum um ágæta embættismenn með því að nota þetta orð ! Nú eru þeir hins vegar að leita að störfum annars staðar . Hvað segir borgarstjóri þá ? Hvað eða réttara sagt , hver veldur ? Ef ástand í einhverju ráðuneyti væri á sama veg og þessi flótti eða tilraun til flótta úr ráðhúsinu sýnir , myndu fjölmiðlar áreiðanlega gera sér mat úr því og leitast við að upplýsa málið . Ráðhúsklíkan vekur greinilega óróa og ótta innan R-listans og hún skapar ólgu meðal embættismanna en fjölmiðlar hafa ekki áhuga á að vita , hverjir eru í henni eða hvaða dilk hún dregur á eftir sér , hvert sem litið er .