Fyrir hverju var barist í stúdentamótmælunum á Torgi hins himneska friðar ? Hvernig brást stjórnin við ? Segja mætti að Torg hins himneska friðar ( k . 天安門廣場 , e. Tian’anmen square ) sé nokkurt rangnefni , þar sem Tian’anmen merkir í raun ‘ Hlið hins himneska friðar ’ . Átt er við hliðið milli torgsins og gömlu keisarahallarinnar í Peking í Alþýðulýðveldinu Kína sem gengur gjarnan undir nafninu ‘ Forboðna höllin ’ eða ‘ Forboðna borgin ’ ( e. forbidden palace , forbidden city ) . Séð yfir torgið frá Hliði hins himneska friðar . Skömmu eftir fráfall Maos Zedongs ( k . 毛澤東 , 1893 - 1976 ) , formanns kínverska kommúnistaflokksins , komst Deng Xiaoping ( k . 鄧小平 , 1904 - 1997 ) til valda í Kína og hóf efnahagslegar umbætur í landinu . Mörgum menntamönnum þótti samt sem áður að umbótum á efnahagskerfi hafi ekki fylgt umbætur á pólitísku frelsi ( eins og Glasnost Gorbachevs í Sovétríkjunum ) . Þrátt fyrir hina nýju stefnu kommúnistaflokksins höfðu efnahagslegar aðstæður menntastétta heldur ekki batnað jafnmikið og bænda og verkamanna . Sumum fannst enn fremur að umbótastefna Dengs Xiaopings væri of langt gengin og hefði í för með sér atvinnuleysi , verðbólgu og annað ójafnvægi . Útför hins umbótasinnaða Hus Yaobangs ( k . 胡燿邦 ) um vorið 1989 varð svo upphaf mótmælanna sem snerust fyrst og fremst um lýðræðislegar umbætur og aukið pólitískt frelsi . Eftir að fréttir um mótmælin og átök mótmælenda við lögreglu voru birtar jókst umfang þeirra mjög og samúðarmótmælafundir voru haldnir víða í Alþýðulýðveldinu Kína sem og í Hong Kong ( þá breskt verndarsvæði ) og Taívan ( sæti Kínverska lýðveldisins síðan 1949 ) . Pólskt minnismerki um stúdentamótmælin á Torgi hins himneska friðar sem sýnir bilað reiðhjól og för eftir skriðdreka . Í byrjun maí voru yfir 100.000 mótmælendur á torginu , hungurverkföll höfðu hafist og háskólalóðir og götur Peking voru yfirfullar af mótmælendum sem flestir komu úr röðum stúdenta . Að lokum gripu stjórnvöld til þess ráðs að lýsa yfir herlögum þann 20. maí og herdeildir hófu inngöngu í Peking . Eftir áratuga langa harmasögu Kína á 20. öld er samt svo til ógerlegt að átta sig á öllum staðreyndum og varasamt að trúa neinni einni heimild þar sem flestar koma heimildirnar frá aðilum sem hafa pólitískra hagsmuna að gæta . Umræða um atvikið í Alþýðulýðveldinu í dag er lítil , en þó meiri en fyrstu árin á eftir . Almennt virðast viðbrögð stjórnvalda hafa orðið til þess að opinber stjórnmálaþátttaka af þessu tagi er sjaldgæf meðal kínverskra borgara . Þó ber að benda á að frá tímum stúdentamótmælanna hafa orðið miklar framfarir í Alþýðulýðveldinu Kína , ekki aðeins stórkostlegar framfarir á sviði efnahagsmála og aukin lífsgæði heldur einnig nokkrar umbætur á mannréttindum . Thor Aspelund er prófessor í líftölfræði í læknadeild Háskóla Íslands , við Miðstöð í lýðheilsuvísindum , og forstöðumaður Tölfræðiráðgjafar Heilbrigðisvísindasviðs . Thor hefur rannsakað áhrif áhættuþátta á hjarta - og æðasjúkdóma og sykursýki og hvernig er hægt að nota þá sem forspárþætti í áhættureiknum .