Vel mætt á ráðstefnu TR - almannatryggingar í brennidepli Vel mætt á ráðstefnu TR - almannatryggingar í brennidepli 25. nóvember 2019 Það var góð mæting á ráðstefnu Tryggingastofnunar ríkisins á Grand Hóteli Reykjavík 12. nóvember , þar sem m.a. kom fram að meirihluti tekna allra lífeyrisþega eru greiðslur frá TR . Einnig var fjallað um hvernig Ísland kemur út í erlendum samanburði varðandi lífeyrisgreiðslur og kynntar niðurstöður úr evrópskri könnum þar sem fram kom að landsmenn meti lífskjör eldri borgara lágt . Helstu áhrifavaldar á kynjamisrétti í almannatryggingum voru skoðaðir og mögulegar lausnir . Tvær málstofur voru haldnar , annars vegar um nýgengi örorku og hins vegar um ellilífeyrisgreiðslur hér á landi og á Norðurlöndunum . Gissur Pétursson ráðuneytisstjóri í félagsmálaráðuneytinu opnaði ráðstefnuna fyrir hönd Ásmundar Einars Daðasonar , félags - og barnamálaráðherra . Glærur hvers fyrirlesara má finna með því að smella á nöfn fyrirlesaranna . Brugðist við fjölgun ellilífeyrisþega með auknum sveigjanleika Meðal þess sem kom fram hjá Tom Nilstierna , hagfræðingi og ráðgjafa í sænska heilbrigðis - félagsmálaráðuneytinu var að vegna breyttrar aldurssamsetningar þjóða standa norðurlöndin eins og önnur lönd frammi fyrir nýjum áskorunum í lífeyriskerfum sínum . Viðbrögðin hafa verið að auka sveigjanleika , t.d. varðandi vinnu samhliða lífeyristöku , breyttur lífeyristökualdur og að fá fjármagn frá fleiri sjóðum en þeim opinberu til greiðslu lífeyris . Það kom fram hjá Tom að árið 2015 fóru um 8,5% af vergri landsframleiðslu Íslands til greiðslu lífeyrisgreiðsla skv. Eurostat . Þar af voru 5,4% vegna ellilífeyris , 2,6% vegna örorku og 0,5 vegna annarra greiðslna . Lífskjör aldraðra metin lágt á Íslandi Í fyrirlestri Dr. Sigrúnar Ólafsdóttir prófessors í félagsfræði í HÍ kom fram að Íslendingar meta lífskjör aldraðra mjög lágt , en eru mjög sammála um að stjórnvöld beri ábyrgð á viðunandi lífskjörum . Þetta má í niðurstöðum Evrópsku viðhorfskönnuninni ( ESS ) frá 2016 . Í umfjöllun sinni nefndi Sigrún nokkrar ástæður sem gætu skýrt niðurstöðurnar , svo sem að almennt eru gerðar kröfur um að fólk eigi áhyggjulaust ævikvöld og að við teljum almennt að aldraðir eigi stuðninginn skilið enda hafi fólk sem er komið á efri ár lagt sitt af mörkum til samfélagsins á sínum yngri árum . Meirihluti tekna allra ellilífeyrisþega kemur frá TR Sigríður Lillý Baldursdóttir , forstjóri Tryggingastofnunar fór yfir greiðslur til nokkurra „ dæmigerðra “ viðskiptavina TR , frá árinu 1997 . Hún ræddi einnig um hvaðan tekjur lífeyrisþega koma og þar kom m.a. fram að á árinu 2019 koma um 55% af tekjum örorkulífeyrisþega frá TR . Hjá ellilífeyrisþegum koma um 45% tekna frá TR en um 35% tekna frá lífeyrissjóðum . Sigríður Lillý fjallaði einnig um starfsemi TR og þá miklu fjölgun viðskiptavina sem orðið hefur og fyrirséð er að verði á næstu árum sérstaklega á það við um ellilífeyrisþega . Mikilvægt er að taka tillit til þessa og aukinnar kröfu um upplýsingagjöf og leiðsögn stofnunarinnar þegar stofnuninni er markað rekstrarfé . Þá kom fram að til tíðinda hefur dregið varðandi nýgengi í hópi örorkulífeyrisþega sem hefur lækkað um 24% á milli ára . Á undanförnum árum hefur verið gert átak í að efla endurhæfingu og beina umsækjendum inn á endurhæfingarlífeyri með endurhæfingarúrræðum . . Í fyrirlestri sínum sýndi Shea McClanahan , sérfræðingur og ráðgjafi á sviði félagslegrar stefnumótunar fram á að til staðar er kynjamismunun í lífeyrisgreiðslum . Ástæður lægri greiðslna til kvenna eru einkum styttri starfsævi , lægri laun og aðskilinn vinnumarkaður . Lífeyriskerfin miða við starfsferil og greiðslur í sjóði hafa bein áhrif á útgreiðslur og því eru konur að fá lægri greiðslur . Þó svo að konur lifi lengur en karlar hætta konur að vinna fyrr en karlar samkvæmt OECD hætta 63 ára en karlar 65 ára að meðaltali . Áhrifaríkasta leiðin til að minnka kynjamismunun í lífeyrisgreiðslum er í gegnum breytingar á vinnumarkaði og á vettvangi heimilisins og launavinnu að mati hennar . Karen Anna Erlingsdóttir frá Kvennahreyfingu ÖBÍ gaf álit á fyrirlestri Shea og benti m.a. á könnun sem sýndi að álag á konur ykist oft eftir að þær væru búnar í launavinnu sinni og væru komnar heim , öfugt við það sem gerðist hjá körlunum . Ellilífeyrir - Tekjur hafa áhrif á upphæð grunnlífeyris á öllum Norðurlöndunum Sólveig Hjaltadóttir , framkvæmdastjóri lífeyrissviðs TR og Þórunn Sveinbjörnsdóttir formaður LEB gáfu innsýn í tilhögun greiðslna ellilífeyris á Norðurlöndunum og að hvaða leyti kerfin eru ólík . Þar kom m.a. fram að tekjur hafa áhrif á grunnlífeyri á öllum norðurlöndunum en með mismunandi hætti . Sömuleiðis er einhvers konar stuðningur við þá sem búa einir til staðar á öllum norðurlöndunum . Líflegar umræður sköpuðust á málstofunni um mismun á milli kerfanna . Stefnir í færri örorkumöt fólks 18 – 29 ára á árinu 2019 miðað við 2018 Ólafur Guðmundsson tryggingayfirlæknir sagði frá þróun nýgengis örorku meðal ungs fólks , en tölur sýna að færri eru örorkumöt hafa verið gefin út fyrir aldurshópinn 18 – 29 ára á þessu ári , en í fyrra . Margrét Lilja Aðalsteinsdóttir , fulltrúi frá ungliðahreyfingu ÖBÍ var álitsgjafi í málstofunni og minnti hún m.a. á mikilvægi þess að hafa öfluga þjónustu fyrir ungt fólk sem á við andleg veikindi að stríða . Ráðstefnustjóri var Arnar Þór Sævarsson formaður stjórnar TR . Skýrslur sem Shea McClanahan vísar til í erindi sínu