Nýlega var í DV forsíðuviðtal með flannamynd af ungum íslenskum lækni sem hefur hlotnast sú einstaka vegtylla að verða prófessor í læknisfræði á Bretlandseyjum , nánar tiltekið í sjálfri Lundúnaborg . Andlitið kom mér ekki kunnuglega fyrir sjónir , væntanlega hefur ungi prófessorinn ekki haft áhuga á lýtalækningum á námsárum sínum og því farið framhjá mér , en upphefð hans gladdi mitt gamla hjarta . Hinu geðjaðist mér miður að , að ungi læknirinn notaði viðtalið til að hnýta í læknadeild Háskóla Íslands og íslenska læknastétt yfirleitt og leiddi það til orðaskipta í æsingastíl við forseta læknadeildar í sama fjölmiðli . Vafalaust fjölmiðlinum til framdráttar en hvorki unga lækninum , læknadeild né íslenskri læknastétt til sóma . Íslenskir læknar eru yfirleitt heimsæknir og taka að jafnaði heimferð framyfir frama með öðrum þjóðum en heimþrá þeirra hefur leitt það af sér að læknisfræði á Íslandi getur talist í góðu meðallagi . Hitt er svo annað mál að smæð þjóðarinnar veldur því að " toppstöður " hljóta að vera færri en gerist með stærri þjóðum . Það leiðir aftur af sér að metnaðarfullir ungir menn fá ekki alltaf stöður sem þeir telja sér við hæfi . Þá eiga þeir tveggja kosta völ . Að koma heim í von um að geta nýtt þekkinguna sem þeir hafa aflað sér á heimavelli eða brjótast til frama erlendis . Taki þeir hinn fyrri kostinn eiga þeir á hættu að ná ekki þeim toppi í fræðunum sem hugur þeirra stóð til . Hinn síðari kostur er að brjótast til frama með öðrum þjóðum . Slíkt er oft ekki heiglum hent því miklar fræðilegar kröfur eru gerðar um afköst og gæði í erlendum vísindasamfélögum . Ég veit ekki hvort fleiri íslenskir fræðimenn hafa öðlast frama með erlendum þjóðum en svarar til fólksfjölda en í þeim hópi eru margir aðrir en læknar . Sumir ákváðu þegar á námsárunum að fræðasvigrúm þeirra hér á landi yrði of þröngt en aðrir fengu ekki störf sem þeim þótti við sitt hæfi . Allir eiga þessir menn það sameiginlegt að hafa hlotið grunnmenntun sína í íslenskum skólum en það segir okkur að íslenskir skólar , þar á meðal læknaskólinn , séu ekki alvondir þó ýmislegt megi finna þeim til foráttu . Margir þessara " útlaga " geta verið þakklátir fyrir að hafa ekki orðið rótfastir í litla þjóðfélaginu á Íslandi , því þeir hafa getað nýtt hæfileika sína á víðara vangi , ef ekki , þá vaknar spurning um hæfileikana . Í stað þess að vera þakklátir fyrir þá menntun sem hefur gert þeim kleift að nota hæfileika sína víðar en með jaðarþjóðinni við Dumbshaf , hefur heimsóttarþráhyggjan fyllt þá gremju útí Háskólann og jafnvel félagana sem starfa hér heima í fásinninu . Venjulega lýsir þessi gremja sér í því að tala í niðrunartóni um stofnunina sem fóstraði þá og félagana sem festust hér heima og hafa kannski ekki sýnt frama " útlaganna " viðunandi virðingu . Í þessa gryfju fellur prófessorinn okkar í Bretlandi og hann notar kaldar viðtökur íslensku læknastéttarinnar við heimslausnarakomplex Kára Stefánssonar sem rök í máli sínu . Það gleymist oft í moldviðrinu sem þyrlað hefur verið upp í kringum fyrirtækið Íslenska erfðagreiningu og svokallaðan gagnagrunn á heilbrigðissviði , að um miðja öldina færði íslenskur vísindamaður þjóð sinni heila rannsóknarstofnun í krafti fræðilegra yfirburða , sem hefði að margra mati nægt honum til Nóbelsverðlauna ef honum hefði enst aldur . Vera má að til hafi verið einstaklingar í stéttinni sem sáu ofsjónum yfir frama hans og skoðanir hans á þjóðmálum ekki alltaf fallið í kramið hjá valdsmönnum en hann gekk hreint til verks og ástundaði hvorki baktjaldamakk , róg né hroka og því naut hann virðingar stéttarbræðranna , virðingar sem náði langt útfyrir þann þrönga hóp . Rannsóknarstarfsemi Íslenskrar erfðagreiningar á vonandi eftir að skila góðum læknisfræðirannsóknum í framtíðinni og vonandi veldur gagnagrunnurinn , ef hann verður að veruleika , þjóðinni ekki þeim skaða sem gerð hans getur falið í sér . Það er ekki öfund heldur aðdragandinn og aðferðirnar sem hafa snúið stórum hluta íslensku læknastéttarinnar til andstöðu . Sem betur fer eru flestir heimavinnandi íslenskir læknar ekki enn tilbúnir til að fórna hagsmunum sjúklinga sinna fyrir erlend gróðafyrirtæki . Getur verið að prófessorinn okkar í Bretlandi hafi ekki kynnt sér málin nægilega vel áður en hann felldi sleggjudómana í viðtalinu við blaðamanninn ? Samt ætti hann , sem vísindamaður , að vita að sleggjudómar eru völt undirstaða vísinda , þó þeir geti gagnast vel í fjölmiðla - , stjórnmála - og viðskiptaheiminum .