Virðulegi forseti . Nú þegar Alþingi snýr aftur til starfa eftir sumarleyfi hefur endurskipulögð ríkisstjórn Samfylkingar og Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs tekið við stjórnartaumunum í Stjórnarráðinu . Þessari nýju ríkisstjórn er ætlað að halda áfram því árangursríka starfi sem fyrri ríkisstjórnir sömu flokka hafa skilað á liðnum 19 mánuðum og hún mun byggja á þeim góða grunni . Á grundvelli þeirra skýru markmiða og fyrirheita sem kynnt hafa verið í ítarlegri samstarfsyfirlýsingu stjórnarflokkanna frá júní 2009 og fyrirliggjandi efnahagsáætlunar sem stöðugt er fylgt eftir í samstarfi við Alþjóðagjaldeyrissjóðinn og fleiri vinaþjóðir hefur á undraskömmum tíma náðst gríðarlegur árangur á flestum sviðum samfélagsins , árangur sem jafnvel bjartsýnustu menn sáu ekki fyrir , árangur sem hefur vakið athygli í öðrum löndum , árangur sem erlendir hagfræðingar hafa séð sérstaka ástæðu til að fjalla um . Hér hafa því orðið stakkaskipti . Nú hefur reynslan sýnt okkur að það er mikilvægt að hlýða á virta erlenda sérfræðinga og það er mikilvægt að nýta sér alþjóðlega þekkingu á sviði efnahagsmála og stuðning annarra þjóða . Einangrun veikir okkur en með alþjóðlegum samskiptum treystum við sjálfstæði okkar og efnahagslegan grundvöll , og mikilvægar samningaviðræður um hugsanlega aðild Íslands að Evrópusambandinu eru hafnar . Já , okkur hefur tekist að snúa efnahagslífi landsins til nýrrar sóknar , innleiða víðtækar aðgerðir til að verja fjárhag heimila og fyrirtækja og tryggja jákvæð samskipti við alþjóðasamfélagið eftir eitthvert alvarlegasta efnahagshrun sem nokkur þjóð hefur gengið í gegnum . Helstu hagvísar benda til þess að algjör viðsnúningur hafi orðið í íslensku efnahagslífi . Hagvöxtur hefur mælst undanfarna sex mánuði , meira en hálfu ári fyrr en reiknað hafði verið með . Atvinnuleysi er komið í 7,5% og er mun lægra en áætlanir gerðu ráð fyrir . Störfum er aftur farið að fjölga . Verðbólga hefur lækkað úr 18,6% í 4,5% á einu og hálfu ári og ekki verið minni í þrjú ár . Stýrivextir hafa lækkað úr 18% í 7% á rúmu ári og ekki verið lægri í sex ár . Gengið styrkist jafnt og þétt og hefur ekki verið styrkara í eitt og hálft ár . Forsvarsmenn SA , ASÍ , Seðlabankans , Alþjóðagjaldeyrissjóðsins og fleiri hafa lýst því yfir að kreppunni sé lokið og bjartsýni í samfélaginu eykst . Á sama tíma hefur farið fram víðtækt uppgjör í íslensku samfélagi gagnvart þeirri stefnu og vinnubrögðum sem viðgengust í atvinnulífi , stjórnmálum og stjórnsýslu fyrir hrun og birtast nú í víðtækri uppstokkun á innviðum samfélagsins . Ég nefni nokkur dæmi um mál sem við höfum komið fram , flest með fulltingi Alþingis . Við höfum ráðist í löngu tímabærar breytingar á stjórnkerfinu , við höfum afnumið lífeyrisréttindi forréttindastéttanna , við höfum innleitt siðareglur fyrir Stjórnarráðið , þar á meðal ráðherra og aðstoðarmenn . Við höfum endurskoðað lög um fjármál stjórnmálaflokka , við höfum innleitt réttlátara skattkerfi . Sanngirnisbætur fyrir börn sem voru þolendur á vistheimilum hafa verið samþykktar . Baráttan gegn kynbundnu ofbeldi hefur verið sett í forgang , m.a. með samþykkt mansalsáætlunar og banni við kaupum á vændi . Tugir aðgerða hafa verið innleiddir til að vernda skuldug heimili og þúsundum fjölskyldna hefur verið forðað frá gjaldþroti og eignamissi . Fjölmargar aðgerðir í þágu atvinnulausra námsmanna hafa verið innleiddar með mælanlegum árangri og velferðarvakt hefur verið sett á fót . Fram undan er eitt viðamesta samfélagsverkefni samtímans , að þjóðin semji sér nýja stjórnarskrá frá grunni og móti nýjan ramma um allt íslenska stjórnkerfið . Þetta er lýðræðisverkefni sem kallað hefur verið eftir í áratugi og með samþykkt stjórnlagaþings verður það loks að veruleika . Þegar ég tók við sem forsætisráðherra 1. febrúar á síðasta ári blöstu við ríkisstjórninni viðameiri verkefni en nokkur önnur ríkisstjórn hefur áður fengið til úrlausnar . Hlutverk okkar var ekki öfundsvert . Verkin sýna að við höfum svo sannarlega ekki setið auðum höndum og ég vil nota þetta tækifæri og þakka samráðherrum mínum þennan tíma fyrir frábært starf , sem og þingmönnum stjórnarflokkanna , og samvinnu sem við höfum átt í mörgum málum við stjórnarandstöðuna . Það hefur verið ánægjulegt að sitja með þessum öfluga hópi og koma góðum verkum í framkvæmd . Ég vil sérstaklega nota þetta tækifæri til að þakka utanþingsráðherrum sem við kveðjum nú fyrir þeirra miklu og góðu störf við erfiðar aðstæður sem þjóðin hefur tekið eftir og metur mikils . Það gerum við líka , stjórnmálamennirnir á vettvangi ríkisstjórnar og Alþingis . Frú forseti . Sá mikli árangur sem náðst hefur er til marks um mikilvæga áfangasigra í glímunni við þá erfiðleika og þau áföll sem íslenskt efnahagslíf og samfélag hefur orðið fyrir . Viðamikil verkefni eru nú einnig fram undan sem miklu máli skipta varðandi framtíð þjóðar okkar , verkefni sem krefjast samheldni , staðfestu og skilvirkrar stjórnsýslu . Mikilvægur liður í því er að fram fari róttæk uppstokkun í stjórnkerfi hér á landi með fækkun ráðuneyta og einföldun stofnanakerfisins . Þessi uppstokkun kallar m.a. á breytingar á ríkisstjórn og því hefur ráðherrum nú verið fækkað um tvo og stefnt er að enn frekari fækkun um áramótin . Ný ríkisstjórn mun taka til óspilltra málanna þar sem frá var horfið og 20 mikilvæg mál hafa verið kynnt sem sérstök áherslumál ríkisstjórnarinnar á komandi mánuðum . En þótt viðsnúningurinn sé þegar mikill og bjartsýni að aukast megum við ekki vera andvaralaus . Við verðum að sýna þolinmæði og þrautseigju . Við ætlum að byggja hér traustan grunn til frambúðar . Fram undan eru erfið niðurskurðarfjárlög þar sem markmiðið er að ná fram 43 milljarða kr. bata á milli ára . 3/4 hlutum verður mætt með niðurskurði og 1/4 hluta með auknum skatttekjum . Í raun er ekki gert ráð fyrir nema 8 milljörðum kr. í nýjum tekjum í komandi fjárlagafrumvarpi og þær auknu tekjur fara að mestu í að fylla skarð tekna sem falla niður frá þessu ári . Gangi þetta eftir hefur ríkisstjórnin á starfstíma sínum bætt stöðu ríkissjóðs sem nemur 9,7% af landsframleiðslu . 78% af þeim bata hafa orðið til gjaldamegin og 22% teknamegin . Fram undan eru einnig mikilvægir áfangar í uppstokkun stjórnkerfisins , þeirri umfangsmestu í lýðveldissögunni . Ráðist verður í fækkun ráðuneyta úr tólf í níu , mun hraðar en samstarfsyfirlýsing ríkisstjórnarflokkanna gerði ráð fyrir . Sameiningu og fækkun stofnana um 20 – 30% verður einnig flýtt og umfangsmikil skref verða stigin á þessu ári og því næsta . Enn frekari skref verða stigin til að bæta stjórnsýsluna , m.a. á grundvelli niðurstöðu rannsóknarnefndar Alþingis og starfshópa forsætisráðherra . Stofnun nýrrar þjóðhagsstofnunar er ein af þeim hugmyndum sem unnið er með . Þá verður flutningur málefna fatlaðra til sveitarfélaganna að veruleika um næstu áramót og undirbúningur að tilfærslu málefna aldraðra fer á fulla ferð . Nýrrar ríkisstjórnar bíður einnig það risavaxna verkefni að leiða til lykta átökin um auðlindir Íslands , fiskinn , orkuna og vatnið , átök sem hafa klofið þjóðina í fylkingar í áratugi en stjórnarflokkarnir hafa unnið markvisst að lausn á á undanförnum mánuðum . Það er grundvallarmál að tryggja eignarhald þjóðarinnar á auðlindum til lands og sjávar og að arðurinn af auðlindunum renni til þjóðarinnar . Fram undan er vonandi sátt um sjávarútvegsmálin . Ný vatnalög verða vonandi afgreidd fyrir áramót , nýr lagarammi um eignarhald á orkufyrirtækjum er í mótun sem og um gjaldtöku vegna nýtingar . Á stjórnlagaþingi gefst síðan tækifæri til að vinna enn frekar að þessum réttindum þannig að þau verði í eigu þjóðarinnar til frambúðar . Á komandi vetri verður skuldavandi heimila og fyrirtækja í brennidepli eins og undanfarin missiri . Eyða þarf óvissu og leiða til lykta þau álitamál sem risið hafa vegna ólöglegra gengislána . Fullan kraft þarf að setja í úrvinnslu skuldamála á grundvelli samþykktra úrræða og nýstofnað embætti umboðsmanns skuldara mun láta til sín taka . Áætlanir ríkisstjórnarinnar gera ráð fyrir að embættið fái til ráðstöfunar hátt í hálfan milljarð króna á sínu fyrsta starfsári — allt til að bæta stöðu skuldara í baráttu þeirra við vandann sem hrunið olli . Auk þessa er fjöldi stórra mála í farvatninu sem munu setja mark sitt á haustið og veturinn . Kjarasamningar eru lausir og knýjandi þörf er á að skapa þar áframhaldandi frið . Endurskoðanir efnahagsáætlunarinnar hjá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum eru á dagskrá . Gjaldeyrishöftin þarf að afnema í áföngum . Lausn Icesave-málsins og niðurstaða í stað þeirrar óvissu sem ríkt hefur um gjaldeyrislán bankanna eru mikilvægar forsendur á þeirri vegferð . Frú forseti . Ég lít á þann vetur sem nú er að hefjast sem síðasta stóra hjallann í því mikla verkefni sem þjóðin fól Samfylkingunni og Vinstri hreyfingunni – grænu framboði í síðustu kosningum þótt verkefnin verði áfram óþrjótandi . Veturinn er mikilvægur hluti í þeim leiðangri að reisa Ísland úr efnahagslegum og siðferðilegum rústum sem Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur skildu eftir . ( Gripið fram í . ) En það er full ástæða til bjartsýni . Með þolinmæði og þrautseigju höfum við hægt og bítandi náð að vinna okkur út úr afleitri stöðu . ( Gripið fram í . ) Við Íslendingar höfum á rúmu ári náð með samtakamætti ótrúlegum árangri sem við getum verið stolt af . Við höfum öll fært fórnir og búið við þrengri efnahag en áður . Við höfum öll þurft að takast á við vonbrigði . Þorri Íslendinga hefur þurft að búa við verulega skert lífskjör og mikla erfiðleika en við höfum náð miklum árangri sem alþjóðasamfélagið tekur eftir og virðir . Við erum á réttri leið og okkur ber beinlínis skylda til að halda ótrauð þeirri stefnu sem hefur skilað okkur svo vel fram á við . Um leið og ég þakka þjóðinni fyrir þá þolinmæði og þrautseigju sem hún hefur sýnt í hremmingum undangenginna missira heiti ég á þingheim , ráðherra , starfsmenn Stjórnarráðsins og þjóðina alla að ganga nú einbeitt til þeirra mikilvægu verkefna sem fram undan eru . Sá vetur sem fram undan er verður svo sannarlega ekki auðveldur en lánist okkur að vinna vel úr þeim verkefnum sem þar bíða okkar verður uppskeran ríkuleg . Við munum uppskera bættan efnahag heimilanna , faglegri og skilvirkari stjórnsýslu og nýja stjórnarskrá , réttlátari meðferð á auðlindum þjóðarinnar , jafnari skiptingu lífsgæða , aukin mannréttindi og , síðast en ekki síst , betra samfélag sem gerir okkur að sterkari og öflugri þjóð en nokkru sinni .