Það er liðinn ríflega áratugur síðan fyrstu rafbókalesarar komu á markaðinn og spáðu sumir að þeir myndu umbylta prentiðnaði og hafa töluverð áhrif í heimi bóka . En hver hefur raunin verið ? Sjálf var ég lengi að koma mér upp á lag við að lesa rafbækur . Ég fékk minn fyrsta rafbókalesara Kindle ( kyndilinn minn ) um jólin 2015 , góðum átta árum eftir að Amazon setti fyrst slíka vöru á markaðinn . Ég var hins vegar mjög þakklát fyrir gjöfina sem nýttist vel á bakpokaferðalagi stuttu síðar þar sem ég upplifði í fyrsta sinn nánast óendanlegt aðgengi að bókum á ferðalagi og að þurfa ekki að bera mörg kíló af bókum með mér til útlanda ( ég dröslaði t.a.m. með mér tólf bókum á interrail ) . Núna rúmlega fjórum árum síðar er kominn reynslutími á kyndilinn og hef ég tekið eftir einu athyglisverðu ; ég les allt öðruvísi bækur á honum en í pappírsformi . Eins og margir bókmenntaunnendur langar mig að eiga uppáhalds bækurnar mínar ( og þær sem ég er stolt að hafa komast í gegnum – Anna Karenína einhver ? ) á bókahillunni til þess bæði að dást að þeim og geta lánað vinum og vandamönnum þær . Þær bækur sem verða fyrir valinu á rafbókaformi eru því oftar en ekki glæpasögur sem ég hugsa að ég muni bara lesa einu sinni , sem og bækur í léttari kanntinum sem fara einstaklega vel ofan í mig við sundlaugabakka . Sé litið til gagna má sjá að bækur í prentformi seljast ennþá mjög vel og rafbækur eiga langt í land með að ná þeim . CNBC greindi frá því í haust að árið 2018 seldust prentaðar bækur fyrir 22.6 milljarða Bandaríkjadala en rafbækur fyrir um 10% af því að 2 milljarða Bandaríkjadala . Greinarhöfundur bendir á að rafbækur virðast því ennþá ekki hafa haft jafn mikil áhrif á prentaðar bækur og til að mynda netfréttamiðlar á prentmiðla , eða streymisveitur á geisladiska . Þetta rekja sérfræðingar til þess að bókaeigendur vilja sýna bækurnar sínar og skreyta heimili sín með þeim . Einnig kemur fram í greininni að glæpasögur eru meðal vinsælustu tegunda rafbóka samkvæmt gögnum Nielsen Book International . Áhugavert er að yngra fólk er líklegra til að kaupa prentaðar bækur í Bretlandi , en fólk yfir 45 ára er líklegra til að kaupa rafbækur . Rafbækur á tímum hamfarahlýnunar Eitt sem gæti hafa kynt undir áhuga fólks á rafbókum í seinni tíð eru umhverfisáhrif þeirra , en flestir eru að reyna að líta í eigin barm og minnka kolefnisfótspor sitt . Strax árið 2010 fór breska dagblaðið The Guardian að velta því upp hvort rafbækur væru umhverfisvænni en prentaðar bækur . Árið 2013 greindi The Guardian frá því að rannsókn hefði áætlað að framleiðsla á einum Kindle á þeim tíma jafngilti framleiðslu á að meðaltali þrjátíu prentuðum bókum . Því þyrfti maður að lesa amk 30 bækur á sama kyndlinum til að byrja að minnka kolefnissporið sitt . Svipaða tölu er að finna í öðrum ritum ; Seth Wynes áætlar í bók sinniSOS What you can do to reduce climate change að talan sé um 40 bækur . Eftir það er þó hægt að hafa jákvæð áhrif á umhverfið með því að halda sig við að lesa á sama kyndlinum . En þó er vert að benda á að rafbókum fylgja umhverfisáhrif af niðurhali þeirra sem og rafmagnsnotkun tækjanna . Innreið hljóðbóka Rafbækur hafa þó ekki verið að sækja í sig veðrið á síðustu árum af þeim krafti sem búist var við . Á fyrsta ársfjórðungi 2019 dróst sala rafbóka saman um 4.5% í Bandaríkjunum . Á sama tíma jókst sala á hljóðbókum um rúmlega þriðjung og nam 133 milljónum Bandaríkjadala eða sem nemur rúmlega helmingi af sölu rafbóka í Bandaríkjunum á tímabilinu . Því virðist sem við séum að upplifa innreið hljóðbóka , en breska dagblaðið The Telegraphbirti fyrir jólin grein um hljóðbækur þar sem kom fram að spáð er 30% söluaukningu á þeim á þessu ári . Erfitt er að nálgast upplýsingar um kolefnisfótspor hljóðbóka . Þær fela að sjálfsögðu í sér jákvæð áhrif á tré , en þeim fylgir á sama tíma áhrif niðurhals á umhverfið sem getur verið mismikið eftir staðsetningu . Breska ríkisútvarpið BBC hefur bent á að kolefnisfótspor streymisveita vegna bæði kvikmynda og þátta , sem og tónlistar , hafi nú þegar töluverð áhrif á loftslagsbreytingar vegna gríðarlegrar orkuþarfar þeirra . Líklegt er að upplýsingar um áhrif hljóðbóka á umhverfið muni koma betur í ljós með vaxandi áhuga neytenda á þeim en það má þó leiða líkur að því að þær séu töluvert umhverfisvænni en prentbækur . Rafbækur hafa fest sig þægilega í sessi á þeim rúma áratug sem liðinn er frá innreið þeirra . Þær eru vinsælar á ferðalögum og lesendur hafa fundið ákveðnar bókategundir sem rafbókalesarar eru fullkomnir fyrir . Þó virðist sem að ógn prentbóka af þeim hafi verið stórlega ofmetin . Dyggir rafbókalesendur geta haft jákvæð umhverfisáhrif með því að eiga sama rafbókalesarann í dágóðan tíma og lesa tugi bóka á honum . En þeir sem vilja hafa bestu áhrif á umhverfið með lestri sínum ættu þó að halda sig við bókasafnskortið í bili !