Þegar horfið var frá því á sínum tíma að auglýsa sérstaklega komandi útflutning íslenskra kynbótahrossa var stórt skref stigið í átt til nær algers frjálsræðis íslenskra hrossaræktenda í sölumálum . Augljós afleiðing þessarar ákvörðunar var að Íslendingar ætluðu óhræddir að keppa á frjálsum samkeppnis-grundvelli við aðrar þjóðir sem rækta íslenska hestinn ; hvað sem liði einstefnuflæði erfðaefnis frá upprunalandinu . Árangur í harðri samkeppni ræðst af því hvort varan / þjónustan er betri , traustari eða ódýrari en það sem samkeppnisaðilar geta falboðið . Trompin verða að vera betri hross , betur unnin og tamin , meiri gæði – meira traust og trúverðugleiki . Fagmennska og heilindi ofar hverri kröfu . Í þessum 1.360 hrossa hópi voru 430 hross þegar með DNA-arfgerðargreiningu , eða rétt um 32% . Spurningin snýst í grunninn um kostnað ; hvers virði er trúverðugleiki og öryggi ? Miðað við núverandi kostnað við vinnslu sýna á Íslandi þá væri greiningarkostnaður fyrir öll útflutt hross ársins 2015 rétt um 11,5 milljónir króna , á 1.360 greind sýni . Greining á einu stroksýni kostar nú kr 8.432 , - hjá þekkingarfyrirtækinu Matís . Þegar keppnisárangur bætist við undirstöður kynbótaspárinnar ( BLUP ) þá verður að líkindum ekki síður mikilsvert að keppandi geldingar séu rétt ættfærðir eins og dæmd kynbótahross . Fátíð en vel þekkt folaldavíxl hjá hryssum er dæmi um mál sem erfitt er að verjast , nema með DNA-greiningu . Hross hafa verið flutt út sem aldrei hefði hvarflað að íslenskum ræktendum að láta frá sér ef sannleikurinn hefði komið í ljós fyrir útflutning . Orsakir sjaldgæfra „ útflutningsslysa “ geta verið margþættar en pattstaðan sem kemur upp milli kaupanda og seljanda getur verið erfið og ekki eftirsóknarverð fyrir neinn . Tæknin og möguleikarnir eru fyrir hendi til að losna alveg við þessar uppákomur . Hér vegast á kostnaður og ávinningur , kostnaður sem nemur svo sem einni járningu á lífsleið hvers hests . Spennandi tímar Það styttist óðum í landsmótsvor og eftirvæntingin eftir því að sjá hvað ræktendur koma fram með eykst hröðum skrefum . Farseðill kynbótahrossa á landsmót er barátta við einkunnakommur til eða frá , á því verður engin breyting frá því sem áður hefur verið . Nú verður málum hins vegar þannig fyrir komið að sem næst fastur fjöldi hrossa , í hverjum aldursflokki kynbótahrossa , kemur til dóms á Hólum . Á komandi landsmóti á Hólum viljum við helst af öllu geta sagt kinnroðalaust , kannski með agnarögn af sárasaklausum þjóðrembingi og stolti upprunalandsins , að hér séu bestu hrossin og gullæð erfða-efnisins . Hér séu góðir og sanngjarnir reiðmenn , hestamenn sem kunna að sækja og höndla afköst og vinnugleði – en þó þannig að aldrei sé krafið umfram getu , þjálfun eða þroska hrossa ; aldrei til skaða . Stóraukin tíðni endursýninga sömu gripa hefur jafnan fylgt kynbótasýningum á landsmótsvorum . Engin ástæða er til annars en ætla að svipað verði upp á teningnum nú . Íþróttaiðkendur hjá Knattspyrnu-félaginu Val , að Hlíðarenda í Reykjavík , hafa einkunnarorð stofnanda félagsins , Friðriks Friðrikssonar , í heiðri : „ Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði “ . Þessi hugsun mætti gjarna einkenna allt sýningahald ársins 2016 og um alla framtíð .