12 MQRGUNBLAÐIÐ Laugardagur 12. ] flní 198 « Fimmtugur : Bjarni Vilhjálmsson skjalavörour BJARNT Vilhjálmsson , skjala - vörður , á í dag fimmtugsafmæli . Hann er Austfirðingur að ætt og uppruna , faeddur í Neskaupsstað ^ ög hélt þaðan til mennta í Menntaskólann á Akureyri . Þar lauk hann stúdentsprófi vorið 1936 með hárri einkunn . Cand. mag frá Háskóla íslands varð hann árið 1942 . Síðan hefur hann fengizt við bókaútgáfu , ýmis konar rannsóknarstarfsemi og kennslu . Formaður landsprófs - nefndar hefur hann verið frá stofnun nefndarinnar og þar til hann sagði því starfi af sér nú fyrir skömmu . Síðustu árin hef - ur hann verið skjalavörður við Þj óðsk j alasafnið . Bjarni Vilhjálmsson er kvænt - ur Kristínu Eiríksdóttur frá Hest eyri , ágætri og dugandi konu og eiga þau hjón fjögur mannvæn - leg börn . Bjarni Vilhjálmsson þótti þeg - rar á menntaskólaárum sínum vera afbragð annarra manna . 2 stúdentar fá H. Wulffs-styrk FYRIR frumkvæði Hans Wulffs forstjóra í Kaupmannahöfn hafa tveir íslenzkir stúdentar í Kaup - mannahöfn notið myndarlegra styrkja úr Minningarsjóði Heinr - ichs Wulffs um danskan æsku - lýð áranna 1940 — 1945 . Stúdent - arnir eru þeir Sigurður Þórðar - son , er lauk fyrir skömmu prófi í byggingarverkfræði frá Tækni háskóla Danmerkur , og Sigfús Johnsen , er nýiega var úthlutað styrk úr sjóðnum . Leggur hann stund á eðlisfræði við Kaup - mannahafnarháskóla . Lýsa styrk veitingar þessar miklum vel - vilja í garð íslendinga og eru stórum þakkarverðar . Hin skýra og glögga greind hans naut sín strax á námsárum hans . Hamn var frábær íslenzkumaður og er engum gert rangt til , þótt sagt sé að hann hafi skarað fram úr öllum er með honum voru í menntaskóla á því sviði . En hann var jafnframt mjög alhliða náms maður , og jafnvígur á tungumál sem talnaspeki . Bjarni Vilhjálmsson er hið mesta ljúfmenni og prúðmenni í allri framkomu . Hann nýtur trausts og vinsælda allra er hon - um kynnast . Hann er skemmti - legur og góður félagi . Allar minningar um samvistir við hann eru bjartar og ánægjulegar . Bjarni Vilhjálmsson er í eðli sínu vísindamaður og grúskari . Á því fer þess vegna vel að hanft fari hug og hendi um forna helgidóma í Þjóðskjalasafni . Við vinir og félagar þessa góða drengs og merka fræðimanns þökkum honum liðnar gleði - og samfagnaðarstundir . Um leið árnum við honum langra lífdaga og hverskonar gæfu og velfarn - aðar . Bekkjarbroðir . SUMARKJÓLAR Stórglæsilegir og hentugir terylenekjólar . Hagstætt verð . — Margir litir . V ^ Fást í verzlunum víða um land . Heildsölubirgðir : Bergnes sf Bárugötu 15. — Sími 21270 . Jón R. Guð - mundsson frá Mosfelii Þitt nú endað æviskeið er , á jarðar brautum . Þú á nýja leggur leið , lífs frá sorg og þrautum . Saman okkar lá hér leið , ljúft er þess að minnast . Samvinnan var góð og greið . Gott var þér að kynnast . Tíu árin vel þú vannst verk í okkar þágu . Hjá þér vinarhugur fannst , hlýr , í stóru og smáu . Trúmennskan þín trausta bar tignu dyggðar merkin . Bezta ávöxt blessunar báru handaverkin . Yfir þetta árabil , unz hér skildu vegir , urðu þættir ýmsir til , ekki gleymanlegir . Hryggð nú okkar hugi sker , horfni vinur kæri . Innilegar þakkir þér , þessar . stökur færL Ei þig mæði efni vönd eilífðar á brautum . Veiti máttug herrans hönd hjálp í öllum þrautum . Jónína Loftsdóttir . Daníel Benediktsson . 85 ára : Jón Magnusson 1 DAG á einn af þekktari sjó - mönnum , þeirra sem stunduðu sjó á skútum , 85 ára afmæli . Það er Jón Magnússon , fyrrum skips - stjóri frá Miðseli , sem gamlir Reykvíkingar kannast við . Jón stundaði sjóinn um árabil og var hin mesta kempa , enda frægur fyrir stjórnsemi á mönnum og lagni í átökum við Ægi konung . Jón sigldi á mörgum skútum , en fór síðan á togara og loks var hann með síldarbát á sumarver - tíð fyrir Norðurlandi . Það var 1931 . Þá slasaðist Jón svo illa , að hann bar þess aldrei bætur . En þó hafði ekki lokíð samskipt - um hans og Ægis . Hann setti upp seglasaumaverkstæði til þess a 3 vera í nánari snertingu við sjó - inn á elliárunum en heilsa hans leyfði að öðru leyti . Undanfarið hefur Jón Magnússon legið rúm - fastur , en er hress og fylgist vel með . Morgunblaðið sendir hinum aldna heiðursmanni afmælisóskir í tilefni dagsins . Aukinn ís'enzku óhugi í Noregi Osló 9. júní - NTB . „ FORENINGEN Norden " , norska léktorasambandið og kirkju - og menntamálaráðuneyti Noregs , munu efna til námsskeiðs í nú - tíma íslenzku í lýðháskólanum I Utgarden dagana 28. júní til & júlí nk. 1 frétt frá NTB í gær segir að áhugi á íslenzkukennslu í norskum skólum fari stöðugt vaxandi , og að námskeiðið í Ut - garden eigi einkum að vera fyrir norska lektora . 28 lektorar hafa innritað sig á námskeiðið . Nám - skeiðsstjóri er Ivar Orgland , og auk hans mun kenna á námskeið inu Magnús Stefánsson , hinn ís - lenzki lektor við háskólann i — Kreml Framhald af bls. 17. ið of lamgt úit af sinmi rétttrún - aðarbrauit ef þeim ekki vilja eigia á hœttu að missa forystu - hlutverkið í heimskomimúmism anum úr hömdum sér . Þetta vandamál þeirra varpar ljósi á viðbrögð þeirra í Vietnam - málknu . Þeir vilja þessvegma ekki stofna til neimma nýrra ævim - týra , ekki eiga frumkvæðið að neinu stórkosrtlegu , ekkert það gera , yfir höfuíi , er vakiS gæti hatur eða heimsathygli . Þess vegna þarf rússrneska þjóðin . tæplega að óttast neitt aftur - hvarf til ílarðsjórnair Saiíns - ímanna . Ólíklegt er líka að Krúsjeff ver'ði níddur opinber - lega , því mistök hans nutu auð skilinna vinsælda og tæplega verður heldur stofnað til ill - deilna við andstæðinga Sovét - ríkjanna innam leppríkjaixna eöa utan . ( Óhlýðni Rúmeníu hefur tál dæmis verið tekið með furðulegu urmburðar'lyndi í'Moskvu ) . En jafnifraimit munu Sovétríkin framfylgja eftir megni kommúnískum rétttrún - aði , enda þótt skilningur sá er núverandi stjórn leggur í marxisim-leniiinisima sé í ein - hverjum atriðum eltthyað frá brugðinn því sem var á dögum Krúsjeffs . Til dæmis um þetta er m-a . grein er birtist í Priavda nú fyrir nokkrum dögum , þar sem því var haildið fram , að kommúnisini væri annað og meira en einber efnaihatgsleig velmegum . Stjórn Æðstaráðsinis stendur staðföst við þá kaniningu sína , þrátt fyrir vandlætingu Kín - verja , að heimsstyrjöld sé ekki óumflýjanleg , og að ágireining þann sem uppi sé , megi jafna me'ð siaminingum um gagnkvæm ar tilhliðranir og sanngjainrua málamiðluin . Allt bendir til þess að þeir láti Berliiiarmáilið liggja í láginni enn um sinn , vegna þess að orðstír þeirra sjálfra er þair ekki í beinni hættu , ( eins og var um Krúsj - eff ) . Hinir nýju leiðtaga < r hafa þó sýnit V - - Þjóðverjuin tólu - verða sáttfýsi á ýmsum sviðumi og hafa m.a. leyfit v-þýzku frétta þjónusitunini a 6 opna skrifstofu í Moskvu og leyft véluim v-iþýzka flugfélagsins Lufthansia að lenda þar . Tæp - lega verífua : leitað eftir neiin - um fnamtíoarsamnáingum við Vesturveldin , en ólíklegt er , að þeim verði ógnað á nokkrum mikilvæguim sitöðum . Það er sem sé ekki fyrirsjáainilegt í náminni fnamtíð neitt ' beint lát á átökum , heldur miklu frekar áframlhaldandi hlé . Lykillinin að öllum getgátum um það hver muini verða næsti einræðiaherra Sovétríkjanna , blýtuir alð liggja hjá fram - kvæmdanefnd flokksins . Þessi fámenni hópur níu mainma sem ur og sendir frá sér öll mikil - vægustu flokksskjölin og hanm fær aðsendar allar uppilýsingar skýrslur og tillögur frá hinu víðfeðmia flokksmeti út um lamd iö og hann ræðuir einmig , síðast en ekki sízt upp talið , yfir öll - um fjölmiðilumartækjunuim . Enda þótt hin 12 mamna stjórn Æðstaráðsiins sé í orði kveðniu sú er stjórniar lan'dinu , er hi'ð raumverulega vald í höndum framkvæmdamefndair flokksins , sem alltaf starfar , hvort sem stjórn Æðstaráðsins heldur fuindi eða ekki . Eram - kvæmdanefndin undirbýr fundi stjórniar Æðstaráðsins , semur dagskrá þeirra og skipar í öll emibætti á veguim flokksins . Menn þeir , sem vert er að gefa gaum eru því þeir , sem sitja bæði í stjórn Æðstaráðs - ins og í framkvæmdanefnd flokksins . f orði kveðmu er Brezhnev , aðalritari flokksins og einn mainniannia í stjórn Æðstaráðs - ins , valdaimesti maðurimn í Sovétríkjumum í dag og félag - ar hamis sýma homum tilhlýði - lega virðingu á opinberum vettvangi . En fæstir þeirra sem um mál Sovétríkjainma fjalla , telja hanm líklegam arftaka Krúsjeffs í einræðisiherras'tóli og segja að faainm hafi ekki til að bera nægilegt þrek , líkam - legt og andlegt , til þess að verða einræðisherra . Kosygin , forsaetisiráaherra , situr líka í stjórn Æðsitaráösims en ekki í fraimkvæmdanefmdinini og er taliinm ma'ður iítt sækinm tii metorða . I hópi æöistu manna Sovétríkjanna nú er engam þanm manm að finna , sem hafi til að bera hæfileika og dugnað til þess að hrista aif flokkmum doðanm og gæða hanm nýrri til - fimnimgu fyrir sókm a « ð mairkimu en , ginn stjórnmiálajöfur eða hug myndasmillirnguir . Sumir hverjir eiins og td . Mikoyan , forseti og Kuusinen , eru orðmir of gamrlir , aðrir eins og t.d. Suslov , helzti hugmymdafræ'ðingur flokksims , hafa ekki á því meinm hug , enn aðrir eru amnaið hvort óreyndir memn eða lítils megandi . Þó hillir undir þrjá menr ^ sem telja má huigsamlega keppi nauta urni æðstu völd í Sóvét - ríkjunum . Sá þeirra , sem bezt stendur að vígi nú , . er'líklega Nikolai Podgarny , maður nokk uð komin yfir fimmtugt , ættað uir frá Úkraínu og gegnir þvi hlutverki inimam framkvæmda - mefndarinmar að sjá um stjórn - umarmál flokksins . Þeir tveir menn aðrir sem hér koma til greina eru báðir nokkru yngri . Annar þeirra er Alexander Shelepin , sem mörgum þykir mjog sigurstramglegur . Shelep - in ep 46 ára gamall og á sæti bæði í framkvæmdainefndinmi og í stjórm Æðstaráðsims . Styrk ur hams er fólginn í því aJ $ hamn hefuir með hömduim yfir - stjórn alilra öryggismála ríkis - ins . Þriðji maðuriinm er Dmitri Polyamski , 48 ára gamall , Úkra níijimaiðiur eims og Podgorny , ýt inn miaður og ekki umdanláts - samur , gott dæmi uim metcnrða gjarnan yngri flokksmanna . Polyanski , sem situr í stjóna Æðstaráðsins , er einm fárra mamma , sem aldrei virtisit stamda atuggur af Krúsjeff . En bollialegginigiair af þessu tagi hljóta ailtaf a'ð verða get - sakir eimar , þvá þaö er svo margt í Sovótrikjumuim sem eng in veit og kemur mönmium á óvart . Þegap öllu er á botnin hvolft , hefði til þess þurft óvenju glöggan mann , fram - sýmam og út undir sig , tM þess að segja fyrir uim það áirið 1953 , að gildvaximn miaður og ekki ýkja hár í loftinu , öruggur flokksmaður summam úx Úkra - ínu , Krúsjeff a'ð mafni , myndi orðinn einræðisherra yfir öllu Rússaveldi fjórum árum síðar . Og airftaki Krjúsjeffs á eimraeð isherrastóli í Sovétríkjuoum gæti allt eins orðið einlhver þeirra 175 manima , sem sæiti eiga í miðsitjórn flokksins , maður sem emn er þar emginm framá - maður og í emgu kumnuir öllunj þeim mörgu sem utan Sovét - ríkjamma og úr fjanlœgð fram - andi landa píra íhugulir og forvitmir inm í myrkur það sem umlykur leyndardoma so - vézkra stjórmimiála . ( Þýtt < » r enduirsagt úr The Suiuiay Times ) .