Eftirlit með útgerðarfyrirtækjum í molum Fyrir réttu ári skilaði Ríkisendurskoðun skýrslu til Alþingis um eftirlit Fiskistofu . Þar kemur fram : Eftirlit Fiskistofu með vigtun sjávarafla , hvort heldur sem er á hafnarvog eða hjá aðilum sem hafa leyfi til endur - eða heimavigtunar , er ófullnægjandi og efast má um að það skili tilætluðum árangri . Eftirlit stofnunarinnar með brottkasti er veikburða og ómarkvisst . Raunverulegur árangur þess er auk þess á huldu . Ekki verður séð að Fiskistofa kanni hvort yfirráð tengdra aðila í sjávarútvegi yfir aflahlutdeildum sé í samræmi við það hámark sem er skilgreint í lögum nr. 116 / 2006 um stjórn fiskveiða . Í stuttu máli þá hefur Fiskistofa hefur brugðist í öllum þremur verkefnunum sem hún á að sinna . Ófullnægjandi , veikburða og sinnir ekki eftirliti . Þetta er þreföld falleinkunn . Stofnunin veldur ekki hlutverki sínu . Vigtun : eftirlit takmarkað og ófullnægjandi Um vigtunina segir Rikisendurskoðun að árin 2013 ‒ 17 hafi eftirlit Fiskistofu , þar sem fulltrúi stofnunarinnar stóð yfir vigtun hjá vigtunarleyfishöfum , náð að meðaltali til innan við hálfs prósents af lönduðum afla hér á landi . Framkvæmd vigtunar á hafnarvog er misjöfn og ekki ávallt í samræmi við lög og fyrirmæli stjórnvalda . Þá segir orðrétt í skýrslunni : „ Á grundvelli þeirra gagna og upplýsinga sem Ríkisendurskoðun aflaði er ljóst að eftirlit Fiskistofu með vigtun sjávarafla , hvort heldur sem er á hafnarvog eða hjá aðilum sem hafa leyfi til endur - eða heimavigtunar , er takmarkað og efast má um að það skili tilætluðum árangri . “ Brottkast : eftirlit takmarkað , veikburða og ómarkvisst Álit Ríkisendurskoðunar varðandi eftirlit með brottkasti er líka áfellisdómur yfir Fiskistofu , sem og atvinnuvegaráðuneytinu og Hafrannsóknarstofnun . Bent er á að atvinnuvega - og nýsköpunarráðuneytið telji að brottkast sé óverulegt innan íslenska fiskveiðiflotans þrátt fyrir þá sterku hagrænu hvata sem eru til staðar . Þarna er einfaldlega bent á að ráðuneytið setji kíkinn fyrir blinda augað og láti eins og að í sjávarútvegi notfæri menn sér ekki auðsóttan fjárhagslegan ávinning sem brottkast og vanvigtun felur í sér . Þessi afstaða ráðuneytisins , sem er auðvitað afstaða pólitísks ráðherra , fellur meira undir trúarbrögð en staðreyndir . Látið er eins og að kvótakerfið sé hin fullkomna stjórnun og handhafar kvótans séu samfélag heilagra . Enda er talið að við þessar útópísku aðstæður þurfi ekkert eftirlit . Ríkisendurskoðun slær þessa bábilju út af borðinu með þessum orðum : „ Hafrannsóknastofnun hefur ekki ráðist í neinar rannsóknir á tegundaháðu brottkasti í rúman áratug auk þess sem gagnasöfnun um lengdarháð brottkast hefur dregist talsvert saman undanfarin ár . Í ljósi þessa og að eftirlit með brottkasti er afar takmarkað , veikburða og ómarkvisst er ekki tilefni til fullyrðinga um umfang þess . Taka verði alvarlega áhyggjur og vísbendingar um að brottkast sé stundað . “ Samþjöppun ekki könnuð Ríkisendurskoðun segir að eftirlit Fiskistofu með samþjöppuninni sé fólgið í því að taka við tilkynningum frá handhöfum aflaheimilda og „ verður ekki séð að Fiskistofa kanni yfirráð tengdra aðila yfir aflahluteildum með markvissum og reglubundum hætti í samræmi við ákvæði 13. gr. laga um stjórn fiskveiða . “ Mwð öðrum orðum : eftirlitsstofnunin treystir á tilkynningar frá þeim sem hún á að hafa eftirlit með . Punktur . Engin viðbrögð ráðamanna Ríkisendurskoðun lagði fram tillögur til úrbóta svo Fiskistofa mynda sinna sínu hlutverki . Vigtunin yrði færð undir forræði Fiskistofu og endurviktunin tekin til rækilegrar endurskoðunar . Aðvitað þarf að skilja að vigtun og kvótahafann . Það blasir við að freistnivandinn er mikill þegar sá sem nýtir kvótann hefur yfirráð yfir vigtuninni . Sérhver Íslendingur man söguna af valdi dönsku faktoranna þar sem þeir sögðu búðarþjónum sínum að vigta vöru íslendinganna „ rétt . “ Þá setti Ríkisendurskoðun fram tillögur varðandi brottkastið og samþjöppunina . Nú er liðið heilt ár frá því að Ríkisendurskoðun setti fram skýrslu sína . Ekkert hefur gerst sem nálgast það að framfylgja tillögum stofnunarinnar . Enn eru tugir stórra útgerðarfyrirtækja sem vigta „ rétt “ og hafa til þess töluvert svigrúm . Enn er brottkast ekki viðurkennt og enn fá valdir útgerðarmenn að valsa um auðlinda og safna æ stærri hlut af henni undir veldi sitt . Þarfasti þjónninn Það þarf ekki mikið pólitískt innsæi til þess að átta sig á því hvers vegna ekkert gerist . Það er óttinn við útgerðarvaldið . Atgangur Samherja gagnvart fyrrverandi Seðlabankastjóra er skýrasta dæmið . Fleiri stórfyrirtæki í atvinnugreininni sýna af sér viðlíka hegðun og valsa um eins og ríki í ríkinu . Bæði eftirlitsstofnanir og rannsóknarstofnanir í sjávarútvegi eru skjálfandi undir hæl ófyrirleitna valdsins og ráðherrar , einkum sjávarútvegsráðherrar , hafa einn af öðrum í langri röð verið eins og þarfasti þjónn handhafa veiðiheimildanna og leyfa þeim að meðhöndla þær sem sína eign . Svo yfirgengileg er þjónustulundin að Ríkisendurskoðun er nóg boðið og bregst við eins og Skúli forðum og vill láta vigta rétt , í þágu þjóðarinnar . Það eru orð í tíma töluð .