Bjarni Þór Eyvindsson , deildarlæknir á Landspítala , sendi beiðni um umfjöllun á enska heitinu tissue perfusion . Hefðbundið tekur heitið til flæðis blóðs inn í lifandi vefi og um æðabeð þeirra . Á síðari tímum hefur verið lögð áhersla á að hugtakið nái til flæðis vökva , súrefnis og næringarefna . Ófullnægjandi flæði leiðir svo til ástands eða heilkennis sem nefnt hefur verið lost ( shock ) . Gegnflæði Íðorðasafn lækna þýðir heitið perfusion sem gegnflæði . Orðrétt þýðing á tissue perfusion er þá vefjagegnflæði . Í réttu samhengi ætti að vera alveg fullnægjandi að tala um vefjaflæði . Það yfirheiti getum við látið ná til flæðis blóðs , vökva , súrefnis og næringarefna um vefi , en aðgreint með undirheitum þegar þörf er á . Vefjaflæði má í sumum tilvikum mæla með sérstakri segulómskoðun og mælist þá í millilítrum á mínútu á gramm vefjar . Þegar krafist er fullrar nákvæmni til að aðskilja mismunandi þætti í flæðinu , þ.e. blóð , vökva , súrefni og næringarefni virðist örlítill vandi á höndum . Fara má þá leið að hafa tiltæk , þegar við á , heitin vefjablóðflæði ( vefjaflæði blóðs , vefja - gegnflæði blóðs ) , vefjasúrefnisflæði ( vefjaflæði súrefnis , vefja gegnflæði súrefnis ) og vefjanæringarefnaflæði ( vefjaflæði næringarefna , vefjagegnflæði næringarefna ) . Þessi heiti eru gegnsæ , birta nákvæmlega það sem þarf , en orðin nokkuð löng . Pétur H. Hannesson , yfirlæknir á röntgendeild Landspítala , sendi tölvupóst og spurði hvort til væri íslenskt heiti á tækni sem nefnist á enskunni positron emission tomography , ( sk.st . PET ) . Tæknin byggir á því að skammlíft geislavirkt efni , sem komið hefur verið ( sprautað ) inn í líkamann , gefur frá sér jáeindir ( e + ) , sem aftur gefa frá sér gamma-geisla þegar þær mæta rafeindum ( e - ) á því líkamssvæði sem til rannsóknar er . Gamma-geislana má nema með sérstökum skynjurum utan líkamans og byggja upp mynd af geislasvæðinu . Pétur sagði frá því að greiningartækið væri nú oftast samsett og réði einnig yfir tækni til tölvusneiðmyndatöku , computerized tomography ( CT ) . Orðskýringar Heitið tomography , áður sectional radiography , er komið úr grísku , þar sem tome merkir skurður , að skera , en graphy ritun eða skráning . Hið íslenska heiti tölvusneiðmyndataka , á ensku computerized axial tomography ( CAT-scan ) eða computerized tomography ( CT-scan ) , hefur nú áunnið sér fulla hefð í læknamálinu . Emission merkir útgeislun eða útsending og positron er jáeind , rafeind hlaðin einni jákvæðri raforkueind , samkvæmt Íðorðasafni lækna . Sögnin að skanna og nafnorðið skönnun eru viðurkennd sem íslensk orð í Íslenskri orðabók Eddu frá 2002 . Íslenska hefðin er sú að reyna að finna stutt og lýsandi heiti . Í samræmi við það er rétt að velja heitið jáeindaskönnun fyrir aðferðina og jáeindaskanni fyrir tækið . Bein þýðing og full nákvæmni í samræmi við enska heitið mundi krefjast þess að aðferðin nefndist jáeindaútgeislunarsneiðmyndataka , en þá er komið langt út fyrir þolmörk hins daglega máls . Hugsanlega er þörf á því að eiga einnig tiltækt samsetta heitið jáeinda - og tölvusneiðmyndataka ( PET-CT ) . Kristinn Tómasson , yfirlæknir Vinnueftirlitsins , leitaði eftir íslensku heiti á fyrirbærinu compartment syndrome . Heitið nær til ástands þar sem aukinn þrýstingur í aflokuðu vefjarými leiðir til minnkunar á blóðflæði í rýminu , blóðþurrðar í vefjum viðkomandi rýmis , starfsemistruflunar og loks vefjadreps , ef ekki er úr bætt . Í umræðum okkar kom upp vel nothæft heiti , heilkenni stoðkerfishólfa . Leit í safni sjúkdómaflokkunarkerfisins ICD - 10 leiddi í ljós annað heiti , rýmisheilkenni . Gaman væri að heyra um hugmyndir annarra . Þorkell Jóhannesson , professor emeritus , sendi stutt bréf og stakk upp á því að nota orðið útlausn sem oftast í þeim notkunardæmum sem rakin voru í 167. og 194. pistli . Orðið sagði hann merkja kveðjur eða brottför og gæti það þannig falið í sér hreyfingu líkt og erlenda orðið . Til upprifjunar má endurtaka notkunardæmin með þessari lausn Þorkels : 1. útlausn frumna úr beinmerg , 2. útlausn efna úr forðabúri í vefjum eða frumum í líffæri , 3. útlausn varnarviðbragða , 4. útlausn liðsauka á stofnun til vinnu eða í útkall , 5. útlausn líffæris úr samvöxtum eða náttúrulegri festingu við skurðaðgerð og 6. útlausn liða og liðamóta .