64 SIÐURB / LESBOK STOFNAÐ 1913 ll . 1 tt . 82. arg . LAUGARDAGUR 15 . JANUAR 1994 Prentsmiðja Morgunblaðsins Framtíð S-Afríku Hægnöfl aftur til viðræðna Pretoríu , Jóhannesarborg . Reuter , The Daily Telegraph . FRELSISBANDALAGIÐ , sam - tök suður-afrískra hægrimanna sem ekki hafa viljað feta leið Afríska þjóðarráðsins ( ANC ) og Þjóðarflokks F.W. de Klerks forseta , ákvað í gær að ganga til viðræðna um framtíð lands - ins . Ágreiningur - hafði verið í samtökunum og hafði leiðtogi heimalandsins Ciskei sagt sig úr þeim og sótt um aðild að Framkvæmdaráðinu , stofnun allra kynþátta sem hefur eins konar eftirlit með stjórn lands - ins næstu fimm árin . Flokkar og samtök í Frelsis - bandalaginu eru jafnt úr röðum svartra sem hvítra og er Mango - suthu Buthelezi , helsti leiðtogi zúlúmanna , meðal leiðtoganna . Helsta krafa bandalagsins er að hvert hérað Suður-Afríku fái veru - legt sjálfsforræði í innri málum sínum . Nelson Mandela , leiðtogi ANC , hvatti í gær ungliða hreyfingarinn - ar til að taka sig á , standa sig betur í skólanum og forðast fíkni - efni . Hann sagði að liðsmenn ANC yrðu að forðast hefndarhug gagn - vart hvítum og kynnti víðtæka stefnuskrá samtaka sinna vegna þingkosninganna í apríl sem hann sagði mótast af hagsmunum fólks - ins . Blandað hagkerfi í stefnuskránni er gert ráð fyrir blönduðu hagkerfi þar sem ríkis - valdinu er þó ætlað stórt en sveigj - anlegt hlutverk . Sagt er að efna - hagslífið eigi að einkennast af „ dínamísku " jafnvægi opinberra afskipta og einkareksturs og ætl - unin er að skapa sem best skilyrði til þess að laða að erlendar fjárfest - ingar . Mótsagna þykir gæta í stefnu - skránni , á einum stað er rætt er um að draga skuli úr ríkisrekstri en annars staðar bent á þjóðnýt - ingu sem valkost á sumum sviðum . Bandarísk fyrirtæki Blóðugir tölvuleikir sérmerktir BANDARÍSKIR framleiðendur tölvuleikja hafa ákveðið að láta undan þrýstingi srjórnmálamanna og almennings og merkja leikina með tilliti til þess hve mikið of - beldi og klám er í þeim , að sögn breska dagblaðsins Financial Tim - es . Samband framleiðendanna , sem eru um 1.100 , leggur til að leikir sem aðeins hæfa fullorðnum verði merkt - ir með AO , þeir sem allir megi nota fái bókstafinn E en alls verði flokk - arnir fjórir . Framleiðendur myndu sjálfir ann - ast merkinguna en yrðu að sæta sektum ef sérstakt eftirlitsráð á veg - um fyrirtækjanna teldi að farið hefði verið á svig við reglur um röðunina . Nokkur fyrirtæki merkja þegar leiki sína , þ. á m . Sega , sem nú er orðið stærra á Bandaríkjamarkaði en Nint - endo . í desembermánuði ákvað leikfangakeðjan Toys " R " Us að fjar - lægja óvenju blóðugan leik úr hillum sínum . Tveir þingmenn hafa hótað að beita sér fyrir lagasetningu þar sem kveðið yrði á um opinberar merkingar á tölvuleikina . Reuter Úkraína afsalar sér vopnum BILL Clinton Bandaríkjaforseti , Borís Jeltsín Rússlandsforseti og Leoníd Kravtsjúk , forseti Úkraínu , fagna því í sameiningu að undirritaður hefur verið samningur-um eyðingu þess hluta kjarnavopna Sovétríkj - anna gömlu sem var á úkraínsku landi . Úkraína er þriðja mesta kjarnorkuveldi heims . Stórveldin tvö heita því að tryggja öryggi landsins sem einnig fær aukna efnahagsaðstoð og greiðslur fyrir úran í kjarna - oddum sem breytt verður í eldsneyti fyrir kjarnorkuver . Sögulegur afvopnunarsamningur á leiðtogafundi í Moskvu Þriðja mesta kjarna - vopnaforðanum eytt Moskvu , Kíev , Bonn , London . Reuter , The Daily Telegraph . FORSETAR Bandaríkjanna og Rússlands , Bill Clinton og Borís Jeltsín , luku leiðtogafundi sínum í Moskvu í gær með því að undirrita tvo samn - inga . 1 öðrum er kveðið á um að ríkin hætti að miða kjarnorkuflaugum sínum hvort á annað , í hinum , sem Leoníd Kravtsjúk Úkraínuforseti ritaði einnig undir , að kjarnorkuvopnum Úkraínu verði eytt . „ Þetta er hinn mikli sigur okkar , " sagði Jeltsín , geislandi af ánægju . Fyrri samningurinn er . fyrst og fremst talinn hafa táknræna merkingu um endalok óvináttu risaveldanna , með hinum verður þriðja mesta kjarna - vopnabúr heims úr sögunni fyrir aldamót . Enn er þó eftir að fá þing - menn í Úkraínu til að staðfesta samninginn , margir þeirra brugðust hart við í gær og sökuðu Kravtsjúk um landráð . Rannsókn tollyfirvalda á viðskiptum norskra fiskútflytjenda Þriðjungur getur ekki gert grein fyrir uppruna fisksins Ósló . Frá Jan Gunnar Furuly , fréttaritara Morgunblaðsins . EINN af hverjum þremur norskum fiskútflyljendum getur ekki gert grein fyrir uppruna þess fisks , sem seldur hefur verið til landa Evrópubandalagsins ( EB ) árið 1992 . Þetta eru bráðabirgðaniður - stöður rannsóknar tollayfirvalda fyrir framkvæmdastjórn EB , seg - ir í fréttablaðinu Nordlys . Samkvæmt upprunareglum í við - skiptasamningi Noregs og EB fá Norðmenn aðeins tollfrjálsan að - gang fyrir fisk af norskum uppruna og fiskur af rússneskum uppruna fellur þannig ekki undir samning - inn . Þeir útflytjendur sem ekki geta sannað að sá fiskur sem þeir selja sé norskur , eiga það á hættu að þurfa að endurgreiða þau gjöld sem þeir hafa fengið niðurfelld . Tollayfirvöld hafa nú þegar rannsakað 36 af um 180 fyrirtækj - um í fiskútflutningi og segja niður - stöðuna þá að þriðjungurinn geti ekki gert grein fyrir uppruna þess fisks sem þau hafa landað , unnið og selt . Lokaniðurstöður athugun - arinnar munu liggja fyrir í vor eða sumar . Fiskútflytjendur segja því fyrst og fremst um að kenna að tollayfir - völd hafi ekki gefið nógu góðar upplýsingar um upprunareglurnar . Með „ Moskvuyfirlýsingunni " , eins og samningurinn við Úkraínumenn er nefndur , er ákveðið að eyða öllum 1.800 kjarnaoddum í vopnum Sovét - ríkjanna gömlu á landi Úkraínu - manna . Þeir heita Rússum að af - henda þeim minnst 200 kjarnaodda næstu tíu mánuðina og afganginn „ eins fljótt og auðið er " . Kravtsjúk sagði við komu sína heim til Kíev að vopnin væru orðin gömul og yrðu landsmönnum sjálfum hættuleg inn - an fimm ára , þess vegna væri best að losna við þau . Ákvörðunin myndi einnig auka álit Úkraínu á alþjóða - vettvangi . Þjóð hans fær ríflega fjár - hagsaðstoð að launum og loforð um að stórveldin tryggi öryggi hennar . Þjóðverjar og Bretar fögnuðu í gær afvopnunarsamningnum . Talið er að niðurstaða fundarins treysti mjög stöðu Jeltsíns Rúss - landsforseta heima fyrir en hann á nú mjög í vök að verjast vegna þess hve þjóðernissinnar og kommúnistar eru öflugir á þingi . Clinton hét Jeltsín því að Banda - ríkin myndu auka efnahagsaðstoð við Rússa og stjórnvöld í Washington myndu reyna að stuðla að bandarísk - um fjárfestingum í landinu . Rúss - neski forsetinn sagði að fyrst og fremst þyrftu Rússar að fá að auka viðskipti sín við Vesturlönd . „ Það.er ekki hjálparstarf sem við þurfum heldur raunveruleg samvinna þar sem tekið er tillit til þess hve veik - burða hið unga markaðshagkerfi okkar er ennþá , " sagði hann . Rússar hétu því með nokkrum semingi að berjast ekki gegn svonefndri Friðar - samvinnu Atlantshafsbandalagsins við fyrrverandi sovésk leppríki í Mið - og A-Evrópu . Rætt við almenning Clinton lagði mikla áherslu á að styrkja sjálfstillit Rússa með lofsam - legum ummælum um þjóð sem ætti sér glæsta fortíð og framtíð . Efnt var til fundar í bandarískum stíl þar sem bandaríski forsetinn svaraði hratt og af öryggi spurningum rúss - neskra borgara víðs vegar úr ríkinu , notaður var gríðarstór skjár í upp - tökusal Ostan / dno-sjónvarpsstöðvar - innar til að sýna þátttakendur . Clint - on sagðist hafa mikla samúð með Rússum sem gengju nú í gegnum þjáningafullt skeið umskipta en hann væri þess fullviss að bjartari tíð íynni upp . Fosetinn gantaðist við kósakka frá Stavropol og lagði sig fram við að bera nöfn borganna rétt fram . „ Jæja , förum nú til Nízníj Novgorod , var þetta rétt hjá mér ? " Minnstu munaði að forsetinn kæmi of seint í viðhafn - arkvöldverð Jeltsíns í Kreml , svo ákafur var hann í að ræða við rúss - neskan almenning . Sjá fréttir á bls. 22 - 23 .