MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 4 . JANUAR 1994 27 komið að verulegu leyti í stað at - vinnutækifæra í orkufrekum iðnaði á íslandi , jafnt úti á landsbyggð - inni sem á höfuðborgarsvæðinu . • Stjórnvöld gætu gert það að stefnu sinni að stórvirkjun vatns - orku á íslandi væri háð þeim skil - yrðum , að á móti hverju 1 mega - vatti ( MW ) í uppsettu afli , kæmu 1 - 2 „ frumstörf " í hvers konar iðn - aði sem t.d. virkjanir leiddu af sér , en notkun orkunnar yrði ekki sér - staklega til stóriðju . • Þannig mætti til dæmis skapa 500 - 1.000 störf vegna útflutnings á 8.000 - 10.000 MWh ( megavatt - stundir ) af raforku ( 1.000 - 1.200 MW í uppsettu afli ) , með gagn - kaupasamningum sem taka til inn - flutts búnaðar til virkjananna sjálfra . • Þá eru ótalin þau störf sem mætti skapa vegna sæstrengs , afriðilsstöðva og annarra slíkra þátta . Gott dæmi um eðlileg og sanngjörn gagnkaupaviðskipti er hugmynd að byggingu sæstrengs - verksmiðju í Reykjavík sem gæti skapað allt að 500 „ frumstörf " á íslandi ef rétt er að málum staðið . • Útflutningur 1.000 - 1.200 MW í uppsettu afli , gæti að öllu saman - lögðu skapað 1.500 - 2.000 „ frum - störf " verði gagnkaupamöguleikar nýttir til hins ýtrasta . • Með þessum hætti mundu stjórnvöld marka einfalda og áhrifaríka stefnu í orkumálum sem gæti valdið straumhvörfum í upp - byggingu fjölbreytts atvinnulífs um allt land . • Fjármögnun stefnunnar er inn - byggð í gagnkaupahugmyndinni , þar sem hvatinn til atvinnuupp - byggingar á íslandi er í höndum verktakanna , sem hafa beina fjár - hagslega hagsmuni ( vegna ábyrgða ) af því að uppfylla gagn - kaupakvaðir gagnvart verkkaupa ( íslenska ríkinu ) . Þeir möguleikar sem hér hefur verið tæpt á eru einungis hluti þess sem falist getur í gagnkaup - um . Meginmálið í þessum viðskipt - um er , að því orkumálin varðar , að skapa fjölda starfa í tengslum við útflutning á raforku . Frum - störfin verða trúlega færri en við stóriðju en margfeldisáhrif hvers starfs líklega meiri . Reynslan ein getur skorið úr um hver heildar - áhrifin verða . Sæstrengsleiðin Að teknu tilliti til þess sem hér hefur verið rakið get ég því ómögu - lega fallist á fullyrðingar Jóns Sig - urðssonar ; „ að sæstrengsleiðin sé algjört óráð fyrir íslendinga " . Þjóð - in lætur ekkert plata sig í svona málum . Mér finnst hins vegar al - gjört óráð að reyna að fela áðra nýtingarmöguleika á íslenskri raf - orku fyrir þjóðinni . Það er alltaf æskilegt að hafa val . Samlíkingar Jóns Sigurðssonar við tebændur finnast mér út í hött . Skjótvirkur stíflueyðir Eyðir stíflum fljótt • Tuskur Feiti Lífræn efni Hár Dömubindi • Sótthreinsar einnig lagnir One Shot fer fljótt að stíflunni af því að það er tvisvar sinnum þyngra en vatn . o Tilbúinn stíílu Utsölustaðir : l ouAir Shell - og Esso V ~ J' " MIL -stöðvar " og helstu byggingavöru - verslanir . Dreifing : Hringás hf. , sími 677878 - ; fax 67.7022 ; t í samningum má girða fyrir slíkar nýlendusamlíkingar sem Jón gerir að jumtalsefní . Ég fæ heldur ekki skilið hvers vegna Jón Sigurðsson telur það vera neikvætt fyrir íslendinga að hafa möguleika á að selja orku inn á neytendamarkað í Evrópu . Orka sú sem seld væri um sæstreng yæri að að stofni til forgangsorka . í góðum vatnsárum væri hins veg - ar verulegur fengur að því að geta að auki selt þangað afgangsorku . Ekki má heldur gleyma því ör - yggi sem felst í-því að geta flutt inn raforku komi t.d. til stórkost - lega náttúruhamfara sem gætu leitt til tímabundinna vandamála við raforkuframleiðslu hérlendis . Samkeppni um íslenska raforku Aðstandendur ICENET-verk - efnisins hafa litið svo á að útflutn - ingur á raforku geti farið ágætlega með virkjun til stóriðju enda ná áætlanir um orkusölu um sæstreng einungis til um þriðja hluta hag - kvæms nýtanlegs vatnsafls . Jón Sigurðsson stefnir þessum mögu - leikum hvorum gegn öðrum , að raforka til útflutnings sé í sam - keppni við raforku til stóriðju og annars iðnaðar og sé það af hinu illa . Það er í sjálfu sér ágætt mál að hvatt sé til heilbrigðrar sam - keppni um íslenska raforku . Sagt hefur verið af mætum mönnum að samkeppni sé alla jafna til góðs og vil ég trúa því . Ef svo er ætti heilbrigð samkeppni í þessu efni fremur að hvetja en letja erlenda viðsemjendur okkar um stóriðju , s.s. Atlantal-hópinri , til ákvarðana . Skoðanakönnun IM-Gallup ICENET-hópurinn fól IM-Gallup að framkvæma skoðanakönnun meðal þjóðarinnar í nóvember síð - astliðnum . Spurt var þriggja spurninga : 1 . Ertu hlynnt ( ur ) eða andvig - ( ur ) því að gert verði stórátak í virkjun íslenskra orkulinda til raf - orkuframleiðslu ef orkusölusamn - ingur hefur verið tryggður ? 2 . Ertu hlynnt ( ur ) eða andvíg - ( ur ) útflutningi á raforku ? 3 . Ertu hlynnt ( ur ) eða andvíg - ( ur ) útflutningi á raforku , ef slíkur útflutningur skapar framtíðarstörf í iðnaði eins og t.d. kapalfram - leiðslu ? Af 1.090 manna úrtaki þar sem náðist í 760 einstaklinga , tóku 694 afstöðu , eða 91,3% . Rúmlega 86% þeirra sem af - stöðu taka eru mjög eða frekar hlynnt útflutningi á raforku . Ef hins vegar spurningar 2 og 3 eru teknar saman sést að út frá þeim forsendum að raforkuútflutn - ingur skapi störf í iðnaði eru a.m.k. 92% landsmanna hlynnt raforkuút - flutningi . Læt ég nú staðar numið að sinni en óska Jóni Sigurðssyni farsældar í starfi á nýju ári og vona að hann láti sem mest í sér heyra um orku - mál jafnt sem önnur mál . Jafn - framt vænti ég þess að þau rök sem ég færi hér í þessari grein megi milda nokkuð viðhorf hans til útflutnings á raforku . Það væri vissulega fengur að því að fá slík - an mann til að útvíkka gagnkaupa - hugmyndina svolitið betur til hags - bóta fyrir land og þjóð . Höfundur er samskiptastjóri sæstrengsverkefnisins ICENET , samstarfsverkefnis Reykjavíkur - borgar og hollensku fyrirtækjanna PGEM , EPON og NKFKabel . 41 » SPARISJODABANKI ÍSLANDS HR ICEBANK LTD . Sparisjóðabanki íslands hf. tok til starfa I. janúar 1994 . Sparisjóðabanki íslands hf. tók við hlutverki Lánastofnunar sparisjóðanna hf. 1. janúar 1994 . Sparisjóðabankinn annast fjölþætta starfsemi sem lýtur að sameigin - legum hagsmunum allra sparisjóðanna . Meðal verkefna Sparisjóðabanka íslands hf. má nefna : Að jafna árstíðabundnar sveiflur í starfsemi sparisjóðanna Að veita sparisjóðum lán og ábyrgðir sem gera þeim kleift að taka að sér umfangsmeiri verkefni en ella . Oftar en ekki tengjast þessi verkefhi fjármögnun atvinnuveganna .