Lög frá Alþingi . Hér birtist enn nokkuð af lögum þeim , er afgreiddust frá þinginu : XXXIV . Vegir á Íslandi eru : flutningabrautir , þjóðvegir , fjallvegir , sýsluvegir og hreppsvegir . 2. gr . Flutningabrautir eru þeir vegir , sem aðalvörumagn helstu héraða er flutt um . Þjóðvegir eru þeir vegir , sem aðalpóstleiðir liggja um . Fjallvegir eru þeir vegir yfir fjöll og heiðar , sem eigi teljast til neins annars vegaflokks . Sýsluvegir eru þeir vegir , sem liggja sýslna á milli og um hverja sýslu , þar sem mest er þjóðbraut , svo sem í kauptún og almenn fiskiver , enda séu það eigi flutningabrautir eða þjóðvegir . Hreppsvegir eru vegir hreppa á milli og um hreppa , sem hvorki eru flutningabrautir , þjóðvegir né sýsluvegir . 3. gr . Flutningabrautir skulu fyrst um sinn vera í þessum héruðum : 1 . Frá Reykjavík austur í Rangárvallarsýslu . 2 . Frá Reykjavík austur að Geysi . 3 . Frá Eyrarbakka upp Árnessýslu . 4 . Upp Borgarfjörð . 5 . Frá Blönduósi vestur Húnavatnssýslu . 6 . Frá Sauðárkrók inn Skagafjörð . 7 . Frá Akureyri inn Eyjafjörð . 8 . Frá Húsavík inn Reykjadal . 9 . Frá Búðareyri við Reyðarfjörð um Fagradal til Lagarfljóts . 4. gr . Landshöfðingi ákveður eftir tillögum sýslunefnda , amtsráða og vegfræðings , hvar leggja skuli flutningabrautir um héruðin . 5. gr . Þjóðvegir eru : 1. frá Reykjavík til Ísafjarðar , 2. frá Reykjavík til Akureyrar , 3. frá Akureyri til Seyðisfjarðar , 4. frá Reykjavík til Prestsbakka , 5. frá Prestsbakka til Eskifjarðar . Liggja skulu vegir þessir um aðalbyggðir landsins , svo beint sem verða má milli endastöðvanna eftir staðháttum . II. kafli . Um flutningabrautir , þjóðvegi og fjallvegi . 6. gr . Flutningabrautir , þjóðvegir og fjallvegir eru undir yfirumsjón landshöfðingja , og greiðist kostnaður til þeirra yfir höfuð úr landssjóði . Ef þjóðvegur liggur um sýslu endilanga , skal allt að helmingi sýsluvegargjalds í þeirri sýslu ganga til póstvegarins . Það fé , sem gengur til þessara þriggja vegaflokka , skal veita í fjárlögum hvers fjárhagstímabils , og skal hverjum flokki fyrir sig ákveðin viss upphæð . 7. gr . Svo skal vegi gjöra á flutningabrautum , að vel séu akfærir hlöðnum vögnum á sumrum ; vegagjörðinni skal landshöfðingi ráðstafa eftir tillögu vegfróðs manns eða verkfræðings landsins , ef slíkur verður skipaður . 8. gr . Á þjóðvegum skal svo bæta torfærur með vegaruðning og brúargjörð , að þeir séu greiðir yfirreiðar . Skal það vera aðalregla , að fyrst séu bættar þær torfærur , sem mestan farartálma gjöra . Að öðru jöfnu skal fyrir bæta farartálma á fjölförnustu vegum . 9. gr . Rétt er , að fjallvegir séu reiðfærir gjörðir og varðaðir , svo sem nauðsyn ber til . III. kafli . Um sýsluvegi . 10. gr . Sýslunefndir semja tillögur um , hverjir skuli vera sýsluvegir í sýslu hverri , en amtsráðið leggur á það samþykki sitt . 11. gr . Kostnaður við sýsluvegi greiðist úr sýsluvegasjóði . Í sýsluvegasjóð greiðir hvert hreppsfélag 1 kr. 25 a . fyrir hvern verkfæran mann í hreppnum 20 - 60 ára , í hverri stöðu sem er . Hreppstjórar skulu á hverju ári fyrir lok marsmánaðar senda sýslumanni nafnaskrár yfir alla verkfæra menn 20 - 60 ára , sem heimili hafa í hreppum . Eftir skrám þessum ákveður sýslumaður sýsluvegagjald hvers hrepps . Gjaldið skal borgað úr sveitarsjóði og greiðist sýslumanni á manntalsþingi . 12. gr . Fela má sýslunefnd hlutaðeigandi sýslunefndarmanni eða hreppsnefnd umsjón með sýsluvegagjörð , hverjum í sínum hrepp , og ber þeim , sem umsjón er falin , að ráða þann verkstjóra , sem hæfur er til þess starfa . 13. gr . Sýsluvegir þeir , sem liggja út frá flutningabrautum eða eru framhald af þeim , skulu gjörast akfærir þar sem því verður við komið . Um vegabætur á sýsluvegum að öðru leyti skipar sýslunefnd fyrir , og gilda um þær sömu reglur , sem um umbætur á þjóðvegum og fjallvegum . 14. gr . Oddviti sýslunefndar skal ár hvert senda amtsráði reikning yfir tekjur og gjöld sýsluvegasjóðsins . 15. gr . Heimilt er sýslunefnd með samþykki amtsráðs að verja sýsluvegagjaldi til að styrkja gufubátsferðir í sýslunni . IV. kafli . Um hreppavegi . 16. gr . Hreppsnefnd semur tillögur um , hvar hreppsvegi skuli leggja í hreppi hverjum , og hvernig þeir skuli vera að breidd og ásigkomulagi , og leggur tillögur sínar undir samþykki hlutaðeigandi sýslunefndar . 17. gr . Á vorhreppaskilaþingi skal greiða til kostnaðar við hreppsvegi 1 kr. 25 a . fyrir hvern verkfæran mann í hreppnum 20 - 60 ára . Gjald þetta greiðir hver húsbóndi fyrir heimilismenn sína . Ef gjald þetta er eigi unnið upp árlega , leggst afgangurinn í vegasjóð , er hreppsnefndin geymir og hefir ábyrgð á . 18. gr . Nú er lítið að vinna að hreppsvegum , í hreppi : má sýslunefnd þá ákveða , að allt að helmingi hreppsvegagjalds greiðist í peningum í sýsluvegasjóð . Sé aftur á móti hreppsvegavinna mikil í einhverjum hreppi , af því að þar eru engar flutningabrautir . Þjóðvegir né sýsluvegir , en vegir um hreppinn langir og torfærir , má sýslunefndin ákveða , að helmingur á móts við hreppsvegagjald hreppsins greiðist úr sýsluvegasjóði . 19. gr . Hreppsnefndin hefir umsjón um vinnu og aðgjörð á hreppsvegum , og skal hún skipa umsjónarmann , einn eða fleiri , til að sjá um vinnuna , svo og ráða smið , er brýr skal gjöra . 20. gr . Oddviti hreppsnefndar skal á ári hverju senda sýslunefnd reikning yfir tekjur og gjöld hreppsvegasjóðsins . XXIV . Lög um vegi . V. kafli . Almenn ákvæði . 21. gr . Brýr skal gjöra á ár og læki , þar sem þörf er á , þegar efni og ástæður leyfa . Rétt er að reisa sæluhús af vegabótafé , þar sem mikil umferð er á vetrum . 22. gr . Hver landeigandi er skyldur að leyfa , að vegur sé gjörður um land hans , og efni tekið þar sem næst er , án endurgjalds , ef eigi er skemmt tún , engi , yrkt land eða umgirt land . Sé vegur lagður um tún , engi , yrkt land eða umgirt land , svo og ef vegarefni er tekið landeiganda til skaða , skulu fullar bætur fyrir koma , eftir mati dómkvaddra manna . Skaðabætur greiðast úr landssjóði , sé vegurinn flutningabraut eða þjóðvegur , úr sýslusjóði , ef vegurinn er sýsluvegur , og úr hreppsvegasjóði , sé hann hreppsvegur . 23. gr . Hver sem af ásettu ráði skemmir vegi , brýr , vörður , ferjur eða sæluhús , skal sæta hegningu samkvæmt 296. gr. alm. hegningarlaga 25. júní 1869 . 24. gr . Brot gegn lögum þessum eru lög nr. 25 , 10. nóv. 1887 , og lög nr. 11 , 7. febr . 1890 , úr gildi numin . XXXIX . Lög um gæslu og viðhald á brúm yfir Ölfusá og Þjórsá . 1. gr . Landshöfðingi hefir yfirumsjón með brúnni á Ölfusá hjá Selfossi og brúnni á Þjórsá hjá Þjótanda , þegar hún er komin á , kveður á um meðferð þeirra og gæslu og leggur sektir allt að 100 kr. við brotum . 2. gr . Kostnað við gæslu brúnna skal greiða úr sýslusjóðum Árness - og Rangárvallasýslu , og skiptist hann á nefnd sýslufélög eftir hlutfallinu milli samanlagðrar tölu lausafjárhundraða og jarðarhundraða í þeim ár hvert . 3. gr . Allan kostnað , sem viðhald brúnna útheimtir , skal greiða úr landssjóði . Lög frá Alþingi . Hér birtist enn nokkuð af lögum þeim , er afgreiddust frá þinginu : XXXIV . Vegir á Íslandi eru : flutningabrautir , þjóðvegir , fjallvegir , sýsluvegir og hreppsvegir . 2. gr . Flutningabrautir eru þeir vegir , sem aðalvörumagn helstu héraða er flutt um . Þjóðvegir eru þeir vegir , sem aðalpóstleiðir liggja um . Fjallvegir eru þeir vegir yfir fjöll og heiðar , sem eigi teljast til neins annars vegaflokks . Sýsluvegir eru þeir vegir , sem liggja sýslna á milli og um hverja sýslu , þar sem mest er þjóðbraut , svo sem í kauptún og almenn fiskiver , enda séu það eigi flutningabrautir eða þjóðvegir . Hreppsvegir eru vegir hreppa á milli og um hreppa , sem hvorki eru flutningabrautir , þjóðvegir né sýsluvegir . 3. gr . Flutningabrautir skulu fyrst um sinn vera í þessum héruðum : 1 . Frá Reykjavík austur í Rangárvallarsýslu . 2 . Frá Reykjavík austur að Geysi . 3 . Frá Eyrarbakka upp Árnessýslu . 4 . Upp Borgarfjörð . 5 . Frá Blönduósi vestur Húnavatnssýslu . 6 . Frá Sauðárkrók inn Skagafjörð . 7 . Frá Akureyri inn Eyjafjörð . 8 . Frá Húsavík inn Reykjadal . 9 . Frá Búðareyri við Reyðarfjörð um Fagradal til Lagarfljóts . 4. gr . Landshöfðingi ákveður eftir tillögum sýslunefnda , amtsráða og vegfræðings , hvar leggja skuli flutningabrautir um héruðin . 5. gr . Þjóðvegir eru : 1. frá Reykjavík til Ísafjarðar , 2. frá Reykjavík til Akureyrar , 3. frá Akureyri til Seyðisfjarðar , 4. frá Reykjavík til Prestsbakka , 5. frá Prestsbakka til Eskifjarðar . Liggja skulu vegir þessir um aðalbyggðir landsins , svo beint sem verða má milli endastöðvanna eftir staðháttum . II. kafli . Um flutningabrautir , þjóðvegi og fjallvegi . 6. gr . Flutningabrautir , þjóðvegir og fjallvegir eru undir yfirumsjón landshöfðingja , og greiðist kostnaður til þeirra yfir höfuð úr landssjóði . Ef þjóðvegur liggur um sýslu endilanga , skal allt að helmingi sýsluvegargjalds í þeirri sýslu ganga til póstvegarins . Það fé , sem gengur til þessara þriggja vegaflokka , skal veita í fjárlögum hvers fjárhagstímabils , og skal hverjum flokki fyrir sig ákveðin viss upphæð . 7. gr . Svo skal vegi gjöra á flutningabrautum , að vel séu akfærir hlöðnum vögnum á sumrum ; vegagjörðinni skal landshöfðingi ráðstafa eftir tillögu vegfróðs manns eða verkfræðings landsins , ef slíkur verður skipaður . 8. gr . Á þjóðvegum skal svo bæta torfærur með vegaruðning og brúargjörð , að þeir séu greiðir yfirreiðar . Skal það vera aðalregla , að fyrst séu bættar þær torfærur , sem mestan farartálma gjöra . Að öðru jöfnu skal fyrir bæta farartálma á fjölförnustu vegum . 9. gr . Rétt er , að fjallvegir séu reiðfærir gjörðir og varðaðir , svo sem nauðsyn ber til . III. kafli . Um sýsluvegi . 10. gr . Sýslunefndir semja tillögur um , hverjir skuli vera sýsluvegir í sýslu hverri , en amtsráðið leggur á það samþykki sitt . 11. gr . Kostnaður við sýsluvegi greiðist úr sýsluvegasjóði . Í sýsluvegasjóð greiðir hvert hreppsfélag 1 kr. 25 a . fyrir hvern verkfæran mann í hreppnum 20 - 60 ára , í hverri stöðu sem er . Hreppstjórar skulu á hverju ári fyrir lok marsmánaðar senda sýslumanni nafnaskrár yfir alla verkfæra menn 20 - 60 ára , sem heimili hafa í hreppum . Eftir skrám þessum ákveður sýslumaður sýsluvegagjald hvers hrepps . Gjaldið skal borgað úr sveitarsjóði og greiðist sýslumanni á manntalsþingi . 12. gr . Fela má sýslunefnd hlutaðeigandi sýslunefndarmanni eða hreppsnefnd umsjón með sýsluvegagjörð , hverjum í sínum hrepp , og ber þeim , sem umsjón er falin , að ráða þann verkstjóra , sem hæfur er til þess starfa . 13. gr . Sýsluvegir þeir , sem liggja út frá flutningabrautum eða eru framhald af þeim , skulu gjörast akfærir þar sem því verður við komið . Um vegabætur á sýsluvegum að öðru leyti skipar sýslunefnd fyrir , og gilda um þær sömu reglur , sem um umbætur á þjóðvegum og fjallvegum . 14. gr . Oddviti sýslunefndar skal ár hvert senda amtsráði reikning yfir tekjur og gjöld sýsluvegasjóðsins . 15. gr . Heimilt er sýslunefnd með samþykki amtsráðs að verja sýsluvegagjaldi til að styrkja gufubátsferðir í sýslunni . IV. kafli . Um hreppavegi . 16. gr . Hreppsnefnd semur tillögur um , hvar hreppsvegi skuli leggja í hreppi hverjum , og hvernig þeir skuli vera að breidd og ásigkomulagi , og leggur tillögur sínar undir samþykki hlutaðeigandi sýslunefndar . 17. gr . Á vorhreppaskilaþingi skal greiða til kostnaðar við hreppsvegi 1 kr. 25 a . fyrir hvern verkfæran mann í hreppnum 20 - 60 ára . Gjald þetta greiðir hver húsbóndi fyrir heimilismenn sína . Ef gjald þetta er eigi unnið upp árlega , leggst afgangurinn í vegasjóð , er hreppsnefndin geymir og hefir ábyrgð á . 18. gr . Nú er lítið að vinna að hreppsvegum , í hreppi : má sýslunefnd þá ákveða , að allt að helmingi hreppsvegagjalds greiðist í peningum í sýsluvegasjóð . Sé aftur á móti hreppsvegavinna mikil í einhverjum hreppi , af því að þar eru engar flutningabrautir . Þjóðvegir né sýsluvegir , en vegir um hreppinn langir og torfærir , má sýslunefndin ákveða , að helmingur á móts við hreppsvegagjald hreppsins greiðist úr sýsluvegasjóði . 19. gr . Hreppsnefndin hefir umsjón um vinnu og aðgjörð á hreppsvegum , og skal hún skipa umsjónarmann , einn eða fleiri , til að sjá um vinnuna , svo og ráða smið , er brýr skal gjöra . 20. gr . Oddviti hreppsnefndar skal á ári hverju senda sýslunefnd reikning yfir tekjur og gjöld hreppsvegasjóðsins . XXIV . Lög um vegi . V. kafli . Almenn ákvæði . 21. gr . Brýr skal gjöra á ár og læki , þar sem þörf er á , þegar efni og ástæður leyfa . Rétt er að reisa sæluhús af vegabótafé , þar sem mikil umferð er á vetrum . 22. gr . Hver landeigandi er skyldur að leyfa , að vegur sé gjörður um land hans , og efni tekið þar sem næst er , án endurgjalds , ef eigi er skemmt tún , engi , yrkt land eða umgirt land . Sé vegur lagður um tún , engi , yrkt land eða umgirt land , svo og ef vegarefni er tekið landeiganda til skaða , skulu fullar bætur fyrir koma , eftir mati dómkvaddra manna . Skaðabætur greiðast úr landssjóði , sé vegurinn flutningabraut eða þjóðvegur , úr sýslusjóði , ef vegurinn er sýsluvegur , og úr hreppsvegasjóði , sé hann hreppsvegur . 23. gr . Hver sem af ásettu ráði skemmir vegi , brýr , vörður , ferjur eða sæluhús , skal sæta hegningu samkvæmt 296. gr. alm. hegningarlaga 25. júní 1869 . 24. gr . Brot gegn lögum þessum eru lög nr. 25 , 10. nóv. 1887 , og lög nr. 11 , 7. febr . 1890 , úr gildi numin . XXXIX . Lög um gæslu og viðhald á brúm yfir Ölfusá og Þjórsá . 1. gr . Landshöfðingi hefir yfirumsjón með brúnni á Ölfusá hjá Selfossi og brúnni á Þjórsá hjá Þjótanda , þegar hún er komin á , kveður á um meðferð þeirra og gæslu og leggur sektir allt að 100 kr. við brotum . 2. gr . Kostnað við gæslu brúnna skal greiða úr sýslusjóðum Árness - og Rangárvallasýslu , og skiptist hann á nefnd sýslufélög eftir hlutfallinu milli samanlagðrar tölu lausafjárhundraða og jarðarhundraða í þeim ár hvert . 3. gr . Allan kostnað , sem viðhald brúnna útheimtir , skal greiða úr landssjóði .