LeitarorðÝttu á enter til að leita eða ESC til að loka Stök frétt Í janúar s.l fóru fram mælingar á útblæstri sorporkustöðvanna á Kirkjubæjarklaustri og Svínafelli í Öræfum . Niðurstöður bárust nú í mars . Í meðfylgjandi töflu má sjá hluta af niðurstöðum úr mælingunum , samanborið við viðmiðunarmörk í reglugerð , um brennslu úrgangs . Kirkjubæjarklaustur Mörk í stafsleyfi Kolmónoxíð mg / Nm 3 Lífræn efnasambönd mg / Nm 3 Niðurstöður hafa verið umreiknaðar miðað við hita 273 K , þrýstingur 101,3 kPa og 11% O2 sem þurrt gas . ( Nm 3 er normalrúmmetri . ) Engin mörk eru í gildi fyrir losun díoxíns hjá þessum stöðvum en Umhverfisstofnun hefur lagt til við umhverfisráðuneytið að þeim verði gert að uppfylla hertari kröfur , þ.á.m. um díoxín . Er þetta í fyrsta skipti sem losun díoxíns er mæld á Svínafelli en þar hefur verið ákveðið að loka sorpbrennslunni . Díxín mædlist 9,5 ng / m 3 á Kirkjubæjarklaustri árið 2007 en nú 5,8 ng / m 3 . Mörk fyrir losun díoxíns sem gilda fyrir nýrri sorpbrennslur eru 0,1 ng / m 3 . Mælinga er að vænta frá Vestmannaeyjum . Sorporkustöðin á Kirkjubæjarklaustri er yfir mörkum hvað varðar lífræn efnasambönd en innan skekkjumarka hvað varðar kolmónoxíð . Sorporkustöðin í Svínafelli er yfir mörkum hvað varðar saltsýru , kolmónoxíð og lífræn efnasambönd . Umhverfisstofnun mun á næstu dögum ákveða hvernig brugðist verður við þessum niðurstöðum . Niðurstöður mælinganna á Kirkjubæjarklaustri hafa verið sendar til allra íbúa Skaftárhrepps , með bréfi frá sveitarstjórn . Í því kemur m.a. fram að „ starfsleyfis stöðvarinnar er í gildi til desember 2012 og vill sveitarstjórn fá álit sérfræðinga s.s. sóttvarnarlæknis og umhverfisyfirvalda um viðbrögð þeirra við niðurstöðunum , til að geta tekið upplýsta ákvörðun um framhald brennslunnar . Verði ljóst að heilsu manna sé hætta búin af völdum brennslunnar mun sveitarstjórn endurskoða rekstur stöðvarinnar . Sveitarstjórn er það ljóst að miklar fjárhagslegar skuldbindingar eru í húfi vegna íþróttamannvirkja og reksturs þeirra , en orkunýting úr sorpbrennslu var forsenda þeirrar uppbyggingar . “ Úr fundargerð sveitarstjórnar Skaftárhrepps þann 15. mars 2011 . Niðurstöður mælinganna á Svínafelli voru kynntar af sveitastjórn á íbúafundi í Öræfum 22. mars . Ákvörðun var tekin á fundi bæjarráðs Hornafjarðar þann 21. febrúar um að loka sorpbrennslunni á allra næstu vikum . Mælingar á díoxín í jarðvegi Umhverfisstofnun hefur lagt fram áætlun um mælingar á díoxín í jarðvegi í nágrenni mögulegra uppsprettna hérlendis . Rætt hefur verið við fagaðila til að annast mælingarnar en lögð er áhersla á að þær verði gerðar sem fyrst . Mælingar Matvælastofnunar á búfjárafurðum leiddu í ljós að sýni mældust yfir mörkum fyrir díoxín í Skutulsfirði en ekki á Svínafelli þar sem starfrækt er eldri sorpbrennsla . Niðurstöður úr díoxínmælingum á mjólkursýnum úr nærliggjandi fjörðum , Álftafirði , Önundarfirði og Súgandafirði eru í lagi og það bendir eindregið til þess að um staðbundna díoxínmengun er að ræða . Umhverfisstofnun hefur lagt mat á hverjar séu helstu hugsanlegu uppsprettur díoxíns á Íslandi en ekki eru til sértækar mælingar á díoxín í umhverfinu . Matið er byggt annars vegar á mælingum á útblæstri frá sorpbrennslum og hins vegar alþjóðlegum losunarstöðlum fyrir mengandi starfsemi og opnar brennslur ( s.s. áramótabrennur ) . Mælingarnar eru gerðar til þess að fá upplýsingar um mögulega uppsöfnun á díoxíni svo hægt sé að leggja mat á hugsanlega áhrif á lífríki og umhverfið . Mælt verður á eftifarandi stöðum á landinu Skutulsfirði 1 . Jarðvegssýni á lóð og í næsta nágrenni brennslunnar 2 . Jarðvegssýni á jörðinni Engidalur inni í botni Skutulsfjarðar 3 . Jarðvegssýni í Holtahverfi – þéttbýliskjarni næstur brennslunni 4 . Sýni úr sjávarseti innst í Skutulsfirði 5 . Jarðvegssýni frá Skarfaskeri / Hnífsdal – áhrifasvæði eldri sorpbrennslu 1 . Jarðvegssýni úr næsta nágrenni brennslunnar á Kirkjubæjarklaustri 2 . Jarðvegssýni úr næsta nágrenni brennslunnar í Vestmannaeyjum 3 . Jarðvegssýni úr næsta nágrenni brennslunnar á Svínafelli 4 . Jarðvegssýni úr næsta nágrenni brennslunar á Húsavík 5 . Jarðvegssýni úr næsta nágrenni Kölku á Reykjanesi Önnur mengandi starfssemi þar sem díoxín getur myndast 1 . Jarðvegssýni úr Hvalfirði í nágrenni Norðuráls og Elkem 2 . Jarðvegsýni úr nágrenni Alcoa í Reyðarfirði 3 . Jarðvegssýni úr nágrenni Álvers Rio Tinto í Straumsvík 4 . Jarðvegssýni úr nágrenni Sementsverksmiðjunnar 5 . Jarðvegssýni úr nágrenni Als - álvinnslu 6 . Jarðvegssýni þar sem áramótabrennur eru haldnar árlega Einnig verða tekin samanburðarsýni fjarri mengandi starfsemi . Talið er að um 2 - 10% af díoxíni í mönnum megi rekja til innöndunar . Losun díoxíns á Íslandi er minni en hjá nágrannaþjóðum okkar . Á síðastliðnum 20 árum hefur dregið hratt úr losun díoxíns í heiminum og minnkaði losun í ESB - 27 ríkjunum úr 11 kg árið 1990 niður í rúm 2 kg árið 2008 . Umhverfisstofnun tók saman skýrslu árið 2010 um losun ýmissa þrávirkra lífrænna efna þar sem m.a. kemur fram að dregið hefur úr heildarlosun díoxíns á Íslandi um 66% frá 1990 til ársins 2008 og um 82% í sorpbrennslu og úrgangsmeðhöndlun . Losunarmörk - Umhverfismörk Díoxín hefur enga hagnýta eiginleika eins og sum eiturefni og er því hvergi notað og er ekki framleitt í sérstökum tilgangi , en verður til við ýmsar mannlegar athafnir . Losunarmörkin eru miðuð við losun pr. rúmmetra og heildarlosun háð magni og tegund úrgangs sem er brenndur og loftflæði stöðvarinnar . Þannig getur það verið að sorpbrennslustöð getur mælst með hærra gildi í útblæstri í samanburði við aðra stöð en samt sem áður losað minna magn af díoxín út í umhverfið . Eins og raunin er hérlendis þar sem mælingar sýna t.d. að losun á díoxín í útblæstri var hærri á Kirkjubæjarklaustri ( 9,5 ng / m 3 ) en í Skutulsfirði ( 2,1 ng / m 3 ) en vegna þess hversu miklu meira var brennt af sorpi í Skutulsfirði er heildarlosunin mun meiri þar en á Kirkjubæjarklaustri . Stofnunin þekkir ekki til þess að sett hafi verið umhverfismörk fyrir díoxín í umhverfinu heldur er almennt miðað við hve mikið menn fá í sig í gegnum fæðuna og eftirlit haft með magni díoxíns í matvælum . Á heimasíðu Alþjóða heilbrigðisstofnunarinnar eru sett fram drög að mörkum varðandi inntöku og eru þau 70 pg á hvert kg líkamsþyngdar á mánuði . Enda er talið að rúm 90% af því díoxíni sem maðurinn fær í sig komi í gegnum fæðu . Engin mörk eru um heildarlosun díoxíns í hverju ríki fyrir sig eða frá einstökum sorpbrennslum . Losunarmörkeru mörk fyrir leyfilega losun frá atvinnurekstri sem óheimilt er að fara yfir á einu eða fleiri tímabilum . Mörkin geta verið tilgreind sem massi , rúmmál , styrkur eða aðrar breytur . Umhverfismörker leyfilegt hámarsgildi mengunar í tilteknum viðtaka s.s. andrúmslofti , byggt á grundvelli vísindalegrar þekkingar í því skyni að koma í veg fyrir eða draga úr skaðlegum áhrifum á heilsu manna og / eða umhverfið . Umhverfismörk geta verið sett til að vernda umhverfið í heild eða tiltekna þætti þess ( s.s. heilsuverndarmörk og gróðurverndarmörk . ) Dæmi : Mörk varðandi svifryk og brennisteinsvetni . Metin árslosun 2008 miðað við viðmiðunarstaðla ( g I-TEQ ) Kirkjubæjarklaustur Metin árslosun 2008 miðað við viðmiðunarstaðla ( g I-TEQ ) Umhverfisstofnun fundaði 4. janúar með sóttvarnarlækni , Matvælastofnun , Vinnueftirlitinu og Kristínu Ólafsdóttur líf - og eiturefnafræðingi frá HÍ vegna díoxínmælinga í mjólk í búi í nágrenni Sorpbrennslunar Funa á Ísafirði . Niðurstaða þess fundar var að fyrsta skref til að kanna umfang og áhrif díoxínmengunar væri að mæla díoxínmagn í búfjárafurðum og fóðri í námunda við sorpbrennsluna áður en gripið yrði til frekari aðgerða . Matvælastofnun vinnur að slíkum mælingum en vænta má niðurstaðna úr þeim í lok janúar . Fram kom á fundinum að ekki hefur orðið vart einkenna af völdum díoxíns eða annarra eitrana meðal íbúa á Ísafirði . Engu að síður var það mat fundarins að mikilvægt væri að fá sem gleggstar upplýsingar um hugsanlega díoxínmengun á svæðinu með því að mæla efnið í afurðum dýra og fóðri áður en gripið yrði til frekari aðgerða . Umhverfisstofnun fundaði með umhverfisráðuneytinu 4. janúar og lagði þar fram tillögu um að eldri sorpbrennslustöðvar fái tvö ár til þess að uppfylla skilyrði sem gilda fyrir nýjar sorpbrennslur . Verði farið að tillögu stofnunarinnar hefur það í för með sér að m.a. verða sett losunarmörk fyrir díoxín og kröfur um auknar mælingar . Starfandi sorpbrennslum í Evrópusambandinu var veittur fimm ára aðlögunarfrestur við gildistöku tilskipunar um sorpbrennslum . Umhverfisstofnun fundaði með rekstraraðilum eldri sorpbrennslna sem starfa í Vestmannaeyjum , á Kirkjubæjarklaustri og á Svínafelli þann 5. nóvember . Niðurstaða fundarins var að gerðar verða nýjar mælingar á losun díoxíns frá stöðvunum nú í janúar í Vestmannaeyjum og á Kirkjubæjarklaustri en á Svínafelli í maí þegar stöðin verður komin í fullan rekstur . Jafnframt verður unnin áætlun um frekari mælingar sem munu gefa betri mynd af losuninni . Mælingar þessar verða kynntar opinberlega þegar þær liggja fyrir . Á fundinum kom fram að í Vestmannaeyjum er stefnt að frekari flokkun á úrgangi sem vonast er til að dragi úr brennslu og minnki mengun . Til slíkra aðgerða hefur nú þegar verið gripið á Kirkjubæjarklaustri . Umhverfisráðuneytið kynnti áform sín um að óska eftir athugasemdum Sambands íslenskra sveitarfélaga , framangreindra soprbrennslna og sveitarfélaga viðkomandi sorpbrennslna um tillögu Umhverfisstofnunar um að þær uppfylli sömu skilyrði og nýjar sorpbrennslur innan tveggja ára . Eftir fundinn fékk Umhverfisstofnun upplýsingar um að Svínafell ætli einnig að gera mælingar við fyrsta tækifæri . Haldnir voru borgarafundir á Kirkjubæjarklaustri , á Ísafirði og í Vestmannaeyjum þar sem Matvælastofnun , sóttvarnarlæknir og Umhverfisstofnun greindu frá stöðu mála og svöruðu spurningum . Lesa má ítarlegar fundargerðir frá fundunum hér að neðan . Umhverfisstofnun hefur unnið að því að undanförnu að auka upplýsingagjöf til almennings í samræmi við nýja upplýsingastefnu . M.a. verða allar eftirlitsskýrslur birtar opinberlega . Uppfærsla á vefsvæði stofnunarinnar stendur yfir og verður þar fleiri upplýsingum miðlað en áður og með aðgengilegri hætti fyrir almenning . Má þar nefna upplýsingar um hættuleg efni í vörum sem og mengun frá iðnaði . Jafnframt er stofnunin að innleiða gæðakerfi skv. ISO stöðlum bæði 14001 sem er umhverfisstaðall og 9001 sem stjórnunarstaðall . Stofnunin stefnir á vottun um mitt þetta ár .