Ritstjórar : Kristján Guðlaugsson Hersteinn Pálsson Skrifstofur : Félagsprentsmiðjan ( 3. hæð ) Ritstjórar Blaðamenn Auglýsingar Gjaldkeri Afgreiðsla Slmtí 1660 5 llnur 33. ár . Reykjavík , föstudaginn 2. júlí 1943 . 147. tbl . Frá baráttunni á SV-Kyrrahafi Baíidaríkjamenn tóku Russel-eyjarnar fyrir norðvestan Guadalcanal fyrir fáeinum mánuðum og það var fyrsti undir - búningurinn að þeirri sókn , sem nú er hafin gegn Japönum á Nýju-Georgiu . Efri myndin hér að ofán er af stéli japanskrar flugvélar , sem skotin var niður í hardögunum á Russel-eyju . Neðri myndin er frá Nýju-Guineu . Fremst t . v . sjást tveir menn halda vörð , er félagar þeirra sækja matarskammt sinn . Ólafor ríkiserfingi Norðmanna íertugur . Ólafur ríkiserfingi Norð - manna er fertugur í dag . Hann dvelur nú í London með föður sínum . Eins og Hákon konungur fað - ir hans hefir Ólafur unnið sér óskiptar vinsældir og virðingu þjóðar sinnar , enda hefir hann ávallt látið sér annt um hag hennar og velferð . Hann barð - ist sem liðsforingi við Þjóðverja , er þeir gerðu innrásina í Nor - eg og þótti sárt að þurfa að hverfa burt , þegar frekari vörn var ómöguleg . Nýir yfirmenn herja Frjálsra Frakka . Frakkar eru nú búnir að ráða það við sig , hverjir verða yfir - menn herja þeirra . Yfirmaður flughersins verð - ur Buschka hershöfðingi , sem var formaður fulltrúanefndar þeirrar , er Giraud sendi til Lon - don » i vetur . Hinir " hershöfðingj - arnir hafa komið minna við sögu . Nýr foringi verður einnig settur yfir flotann . Þá hefir Þjóðfrelsisnefndin stofnað herrétt , sem á að rann - saka afbrot embættismanna i Norður-Afríku , éður en banda - menn komu þangað . Skemmdarverk í Danmörku . Danskir föðwrlandsvinir hafa enn unnið Þjóðverjum nokkurt tjón . 1 útvarpi frá Kaupmannahöfn í fyrradag var skýrt frá þvi , að spennistöð sem verksmiðja ein i Árósum á , hafi verið eyðlögð . Nánara var ekki sagt frá þessu , hvort hún hefði verið brennd eða eyðilögð á annan hátt en gefið í skyn , að um skemmdar - verk hafi verið að ræða . Ameríski flotinn tvöfalclaðnr . Þegar þetta ár verður á enda verður ameríski flotinn tvisvar sinnum stærri að skipatölu en í árslok í f yrra . Knox flotamálaráðherra gaf þessar upplýsingar á fundi með blaðamönnum í gær . Hann sagði ennfremur , að flotinn yrði þrem fimmtu hlutum ( 60% ) stærri að smálestatölu . Mest áherzla er nú lögð á smíði nýrrar tegundar fylgdar - skipa , auk beitisk-ipa og flug - stöðvarskipa . Knox varaði menn við of mik - illi bjartsýni og sagði , að stríðið gæti staðið i þrjú eða fjögur ár ennþá . í mánuðinum sem leið skutu amerískar flugvélar niður 371 þýzka flugvél í árásarferðum yfir meginlandinu . I þessum á - rásum voru 82 ameriskar spréhgjuflugyélar skotnar fið - ur . Hernumdu löndin borga sig ekki fyrir Þjóðverja . Daily Telegraph í London heldur því fram , að Þjóðverjar ætli að fara úr sumum her - numdu löndunum . Blaðið hefir það eftir stjórn - málamönnum í London , að Þjóðverjar sé komnir að þeirri niðurstöðu , að það borgi sig ekki fyrir þá að halda í sum þessara landa og hafi því undir - búið að fara þaðan . Þessi fregn er vægast sagt mjög ósennileg , því að það hef - ir einmitt verið Þjóðverjum hagur að geta hagnýtt sér auð - lindir hernumdu landanna og vinnuafl þaðan . Auk þess gætu þeir búizt við því , að banda - menn gæti gert þessi lönd að bækistöðvum , þegar þeir væru farnir þaðan . - - - - - - - - - - - - - * ¦ - - - - - - - - - - - - Stórskotahríð á flugvöll Japana í Munda . Bandaríkjamenii crn búnir að hreinsa til á Itendova , hafa náð gróðri fótfestu á Nýjn-Georgriu . Loftárásir á Lae , Salamaua og Rabaul . j Stntt og laggott H ernaðaraðgerðir hafa genííið bandamönnum allsstaðar i vil á suðvesturhluta Kyrrahafsins enn sem komið er . Þótt Japanir hafi víðast snúizt til varnar og haft góðar víggirðingar sumsstaðar , þá hefir þeim samt ekki tekizt að reka innrás'arsveit - irnar aftur í sjóinn . Þar sem bandamenn hafa náð fót - festu , hefir ekki verið hægt ennþá að hrekja þá á brott . Einna mesti sigurinn , sem unnizt hefir , er í þvi fólginn , að það er nú þegar hægt að halda uppi látlausri skothríð á flug - völl Japana í Munda á Nýju ^ Georgiu . Er skotið á hann yfir sundið frá Rendova-eyju , því að það er aðeins um átta kíló - metrar á breidd . . i i , ' . , Bardagarnir á Rendova urðu ekki langir , en þeir voru mjög harðir . Lauk þeim með því , að flestir Japanir voru felldir og tveim klukkustundum eftir að landgangan hófst var stór - skotaliðið búið að koma sér fyrir og byrjað að skjóta á flug - völlinn í Munda á Nýju-Gui - neu . — Herskip tóku einnig þátt í skotliríðinni og steypiflug - vélar , sem sendar voru frá Russel-eyju . Eftir er að hreinsa til á ýmsum stóðum á eynni . Miklir loftbardagar tókust yfir Rendova-eyju og einnig yfir þeim stað á Nýju-Georgiu , þar sem gengið var á land . Lið bandamanna var mjög vel var - ið flugvélum og var aðeins einu herflutningaskipi sökkt við fyrrnefndu eyna . En það var þá búið að losa sig við herlið það , sem það hafði haft innanborðs og fórst enginn maður , þegar skipið sökk . í lof tbardögunum misstu Jap - anir 101 flugvél af þeim , sem þeir tefldu fram . Voru þetta bæði tundurskeyta - og steypi - flugvélar . Aðeins 17 af ame - rísku flugvélunum fórust . Á Nýju-Georgiu var aðalárás - inni beint gegn suðurodda eyj - arinnar og eftir grimmilega bardaga tókst að hrekja Japani úr bækistöð þeirra í " Wiru-höfn . Hafa bandamenn fengið þar hina ákjósanlegustu bækistöð • fyrir frekari sókn á eynni . Manntjón bandamanna hefir verið lítið til þessa . Aðstaðan styrkt hjá Salamaua . Enn hefir ekki komið til verulegra átaka við Nassau-flóa hjá Salamaua og vinna hersveit - ir bandamanna að því af kappi að treysta fótfestu sína þarna á ströndinni . Flugvélar banda - manna eru sífellt á sveimi yfir þeimoggera jafnframt lágflugs - árásir á næstu bækistöðvar Japana . Einnig hafa loftárásir verið gerðar á Lae og Salaihaua . Hraðbátar koma > mjög við sögu þarna , því að þeir eru látn - ir halda uppi njósnum um her - skip og kafbáta Japana á næstu grösum . Þegar farið var á land , var veður óhagstætt og var það hin mesta heppni fyrir landgöhgu - liðið , að Japanir skyldi ekki verða þess varir , því að brim var syo mikið , að það tók ó - venjulega langan tima að losa livern þát . • Loftárásir á Rabaul . Til þess að hindra Japani i því að geta sent fluglið til þeirra staða , sem ráðizt hefir verið á , hafa bandamenn gert harðar árásir á Rabavil að undanförnu . Þar eru þrír flugvelhr og hefir fjöldi flugvéla verið eyðilagðar á þeim . Flugvélar bandamanna hafa einnig gert árásir á Balali og Faisi í Shortlandklasanum , Bouin á Bougainville-ey og Vila á Kolombangara-eyju . ' Herskip bandamanna hafa líka skotið á Faisi og Bouin . Gúmmívandamál Bandaríkjanna leyst . Svo mikið hefir nú unnizt á í framleiðslu gervigúmmís í Bandaríkjunum , að engin hætta verður á gúmmískorti í haust . Undanfarið hefir verið reist svo mikið af verksmiðjum til að vinna gúmmí úr benzíni , að ársframleiðslan verður í des - ember komin upp i 800.000 smálestir . Það er talsvert meira en Bandarikjamenn notuðu ár - lega fyrir stríð . Það hefir verið allmikill styr um aukningu þessarar fram - leiðslu , þvi að yfirmenn á öðr - um sviðum framleiðsluimar hafa borið það á Jeffers „ gúmmíkóng " , að hann notaði svo mikið af byggingarefnum og öðru slíku , að það torveldaði aðra framleiðslu . 22 ný skip . \ 1 gær og í fyrradag var 22 skipum hleypt af stokkunum í Bandaríkjunum . Er hér eingöngu átt við flutn - ingaskip , annaðhvort „ frelsis - skip " eða olíuskip , sem Banda - ríkjamenn smíða nú á stóran mælikvarða . Frá áramótum hafa þeir smíðað 831 skip , en frá þvi að þeir lentu í striðinu nærri tvö þúsund kaupskip . Fluglið bandamanna í Ind - landi gerir tíðar árásir á stöðv - ar Japana í Burma , en á landi liindrar monsúninn allar að - gerðir . Brasilisk flugvél liefir spkkl þýzkum kafbáti undan strönd - um la ) ndsins . Öðrum kafbáti hefir verið sökkt norður á AU lantshafi . Undanfarna tvo mánuði hafa um 100 járnbrautarlestir verið settar af teinunum í Jugoslaviu , tilkynnti júgóslavneska stjórn - in í London i gær . Á f undi í irska þinginu í gær var De Valera kosinn forsætis - ráðherra með 67 atkvæðum . Næstur varð Cosgrave með 37 atkvæði . • í Bússlandi hefir engin breyt - i ing orðið . Komið hefir til smá - bardaga fyrir vestan Kalinin og f éllu þar nokkrir menn af báð - um . ! • í Kínverjar hafa umkringt jap - ' anska liðssveit í börg einni i . Yunnan . Þegar Japánir reyndu að komast undan , voru 200 þeirra felldir . 1 mánuðinum sem leið telja Þjóðverjar sig hafa'sökkt 149. - 000 smálesta skipastóli banda - manna , að sögn franska út - varpsins . Kafbátar sökktu 107. - 000 smálestum . • Bretar réðust á skipalest und - an Hollandi i gær . Segjast þeir hafa laskað þrjú flutningaskip og fjóra tundurduflaslæða . Hermann Jónsson , sem bana hlaut aí árásinni 4 - Sú'ð - ifta , var jarðsunginn í gær að við - stöddu fjölmenni . Báru stjórnar - menn og fulltrúar Sjómannafélags - ins líkið í kirkju , en yfirmenn af Súðinni út . Jarðsett var í Fossvogs - kirkjugarði . Síra Garðar kSyavars - son hélt ræðu í dómkirkjunni , en síra Árni Sigurðsson hiískveðju . 82 lögregluþjónar verða framvegis í lögregluli'ði hæjarins . Verða 13 nýir lögreglu - þjónar skipaðir skv. tillögu lögreglu - stjóra , sem bæjarstjórn féMst á . Arás með kolaskóflu . Síðastl . föstudagskuöld réð - ist maður nokkur , Jón Ólafsson að nafni , inn í íbúð Sturlaugs Féldsted á Laugavegi 72 , og ueitti honum mikinn áuerka á höfuðið . Nánari upplýsingar hafa ekki fengizt enn um ástæðuna fyrir þessari árás . Málið er sem stendur i rannsókn hjá saka - dómara og Jón Ólafsson er í gæzluvarðhaldi . Heldur Sturlaugur því fram , að Jón hafi sýnt sér banatil - ræði , m. a . með því að berja sig i höfuðið með kolaskóflu . Ekki mun framburður Jóns þó hafa verið samhljóða þessu . 60 íþróttamenn frá K. R. íara norður og austur um land . Á þriðjudaginn kemur fara 60 íþróttamenn og konur frá K. R. í sýningar og keppnisför til Norður - og Austurlandsins . Eru það frjálsíþróttamenn , knattspyrnumenn , handknatt - leiksflokkur kvenna og fim - leikaflokkur karla , sem fara i þessa för . Ákveðið er að ferðin standi yfir í hálfan mánuð og verða helztu viðkomustaðir á Akureyri , Laugum , Húsavík , Eskifirði , Beyðarfirði , Norð - firði , Fáskrúðsfirði , Stöðvar - firði , Breiðdalsvík , Egilsstöðum , Hallormsstað og Eiðum . . Á Akureyri , Húsavík , Norð - firði og e. t . v . víðar er gert ráð fyrir að flokkarnir taki þátt í kappleikjum við heimafélögin , en á hinum stöðunum verður tilhögun öll fremur með sýn - ingarsniði , eða þannig , að skipt verði liði.milli heimafélaga og K. R. flokkanna . Stjórnendur og fararstjórar K. R. flokkanna verða þeir Bene - dikt Jakobsson , Vignir Andrés - son , Sigurjón Jónsson , Ásgeir Þórarinsson og Sigurður Ólafs - son . Flugfélagid : Met í farþegaflutningum í júnímánuði . 1 - - - - - - - - 375 fapþegar fluttír — en 315 meat áður . 1 júnímánuði S.I. setti Fmgfélag fslands met í . farþegaflutn - ingi . Flutti það 375 farþega , en hefir mest flutt áður 315 far - þega á einum mánuði . Það var í ágústmánuði í fyrra . Er eftirspurnin svo mikil , að landflugvélin hefir aðeins í eitt einasta skipti flogið norður í júnímánuði án þess að vera full - skipuð . Á suðurleið er aftur á móti ekki eins mikil umferð . Þá er eftirspurnin eftir sjóflug - vélinni líka svo mikil , að hún afkastar eliki nema litlu af því , sem hún þyrfti að gera . í júnímánuði voru 24 ferðir farnar til Akureyrar , fram og aftur , 12 til Vesturlandsins , 3 til Austurlandsins og auk þess fjöldi styttri ferða , Flugstundir i mánuðinum voru alls 126 , vegalengdin , sem flogin var , 27 þúsund km . , farþegarnir 375 talsins og 760 kg. voru flutt af pósti . Þó að svo margir farþegar hafi verið fluttir i mánuðinum , hefir stundum verið flogið meira , flugstundirnar jafnvel kómizt yfir 150 , i stað 126 stunda nú . Hafa það þá m. a . verið síldar - flug . Gert er ráð fyrr að sjó - flugvélin verði ráðin til síldar - leitar í sumar , eins og að und - anförnu , þó ekki hafi verið gengið f rá samningum enn sem komið er . Þ | á má loks geta þess , að landflugvélin flýgur ekki neitt á tímabilinu frá 6. til 13. júlí og er það vegna þess , að þá verður skipt á öðrum hreyflin - um i henni .