Haraldur Eiríksson skrifar 14. janúar 2020 11:00 Verð hlutabréfa sjókvíaeldis fyrirtækisins Arnarlax hefur nærri tvöfaldast frá því viðskipti hófust með bréf fyrirtæksins í kauphöllinni í Osló um miðjan nóvember . Er félagið nú metið á 40 milljarða króna en verðmæti þessi byggir eingöngu á framleiðsluleyfum sem það hefur á hafsvæðum við Ísland . Hefur Arnarlax þó ekki þurft að greiða krónu fyrir nýtingu á þessari sameign íslensku þjóðarinnar . Frá því að sjókvíaeldisbylgjan hin þriðja fór af stað fyrir um tíu árum hér við land , hafa Íslendingar gefið framleiðslukvóta í sjókvíaeldi í lögsögu sinni án útboðs eða endurgjalds . Arnarlaxi hafa verið færðir framleiðslukvótar á laxi að andvirði 35 til 40 milljarða ef miðað er við gangverð slíkra kvóta í Noregi í dag . Þeim sem telja ekki hægt að bera saman gangverð laxaframleiðslukvóta á Íslandi og Noregi skal bent á þá staðreynd að það er styttra frá Osló til Íslands , en frá Osló til sjókvía í Norður-Noregi . Almenningur hlunnfarinn Nú rétt fyrir áramótin skráði Arnarlax sig , og um leið framleiðslukvótana sem þeir fengu gefins hérlendis , í Kauphöllina í Osló . Þar hefur verð hlutabréfanna tvöfaldast á nokkrum vikum og er nú metið á um áðurnefnda 40 milljarða króna . Þetta er nákvæmlega það sem framleiðslukvóti fyrirtækisins á Íslandi hefði kostað í Noregi . Það má því leiða líkur að því að þarna hafi almenningur á Íslandi verið hlunnfarinn því kvótinn er langstærsta eign fyrirtækisins . Þessi framleiðslukvótar eru verðmetnir nánast á við fyrirtækið Icelandair sem veitir 4.000 Íslendingum atvinnu . Hjá Arnarlaxi starfa 100 manns að mestu við laxaslátrun . Norskir aðilar eiga um og yfir 90 prósent af öllu sjókvíaeldi við Ísland . Hluti þeirra skráir eignaraðild sína í skattaskjólum til að forðast skattgreiðslur og flækja eignaraðild . Greiða ekki tekjuskatt Þess má geta að Arnarlax hefur enn ekki greitt tekjuskatt á Íslandi eftir 10 ára rekstur . Arnarlax hefur fengið afslátt af hafnargjöldum hjá sveitarfélögum á Vestfjörðum og greiða þar jafnvel minna en íslenskar útgerðir . Nýlega var íslenskum lögum um skipstjórnarréttindi breytt til að hægt væri að fá ódýrara vinnuafl á fóðurbáta fyrirtækisins - og það í andstöðu við Félag íslenskra skipstjórnarmanna . Síðasta innlegg sjávarútvegsráðherra er fráleit tillaga um að breyta gilandi reglugerð um sjókvíaeldi þannig að að fyrirtækin komist mögulega nær ósum laxveiðiám , sem myndi hafa skelfilegar afleiðingar fyrir villta laxinn . Stjórnsýsluúttekt Teitur Björn Einarsson , varaþingmaður Sjálfstæðisflokksins í norðvesturkjördæmi , fór nýlega fram á að stjórnsýsluúttekt yrði gerð á Hafrannsóknastofnun , meðal annars á þeim forsendum að stofnunin væri of treg að hans mati til að auka við framleiðsluleyfi þessara norsku sjókvíaeldisfyrirtækja . Þetta er sérlega ómakleg árás á Hafró , eingöngu byggð á því að niðurstaða vísindafólksins þar hefur ekki verið varaþingmanninum þóknanleg . Hitt er svo annað mál að hugmyndin um stjórnsýsluúttekt er góð . Sú úttekt ætti hins vegar að snúast um hvernig það gat gerst að örfáum vinum ráðandi afla hér á landi voru færðir framleiðslukvótar í sjókvíaeldi upp á milljarða . Kvótar sem þeir hafa nú selt úr landi með ótrúlegum hagnaði . Höfundur er stjórnarmaður í Íslenska náttúrurverndarsjóðnum ( Icelandic Wildlife Fund ) og Atlantic Salmon Trust . Hann er búsettur í Bretlandi .