Steinunn Helga Sigurðardóttir skrifar 30. júlí 2019 17:45 Undanfarna mánuði hefur umræðan farið að beinast að því hvort efnamengun frá dýnum geti verið valdur af veikindum og slappleika sem fólk er að upplifa . Ef þú ert ekki sjálfur með óútskýrða bakverki , liðverki eða króníska höfuðverki , þá eru nánast allar líkur á því að þú þekkir að minnsta kosti einn eða tvo sem þjást að þessu eða einhverjum öðrum óútskýrðum kvillum . Getur það verið ? Dýnur sem eru seldar undir því yfirskyni að vera þvílíkar heilsudýnur . En eru þær í alvöru heilsudýnur ? Þannig ég ákvað aðeins að kynna mér hvort það sé eitthvað til í þessu og skoða aðeins hvað leynist í heilsudýnunni . Við leit á netinu er ekki mikið að finna og greinilegt að þetta hefur ekki verið mikið rannsakað . EN , við getum samt alltaf skoðað hvernig efni eru notuð í dýnurnar og hvaða áhrif þau hafa . Memory foam er í dýnum , koddum og mörgu fleiru . Þetta er mjög vinsælt í dýnu iðnaði þar sem þetta efni býr yfir þrýstijöfnunar eiginleikum , en er einnig þekkt fyrir að halda inni hita sem getur leitt til að svefnaðstæður verða ekki góðar og jafnvel svefnumhverfi skaðlegt . Til að búa til memory foam þurfum við : Isocyanates sem er eru fjölskylda af mjög hvarfgjörnum sameindum með lágan mólmassa . Þau eru mjög mikið notuð þegar verið er að búa til sveigjanlegar og stífa froðu ( e. Foam ) , þræði , málningu , lakk og eru mikið notuð í bílaiðnaði , á bifvéla-verkstæðum og eru í efnum í einangrun húsa . Skv. Occupational Safety and Health Administration geta isocyanates valdið ertingu í augum , nefi , hálsi og á húð . Það G-getur einnig leitt til þyngsla yfir bjósti og astma ( Center for Disease Control and prevention , 23. apríl 2014 ) . Framleiðindum ber ekki skilda að gefa upp hvaða efni þeir nota í samsetningu dýnunnar og það getur verið mjög erfitt að fá þær upplýsingum hjá fyrirtækjum / framleiðindum þar sem gegnsæi framleiðslunar er lítið . En við rannsóknir á ýmsum dýnum hafa fundist upp í allt að 61 mismuandi efni í mismunandi dýnum , sum þeirra mjög skaðleg . Til að standast Federal Laws í Bandaríkjunum , þá þurfa þessar dýnur að geta staðist eldvarnarpróf . Að þola loga með t.d. íkveikta sígarettu í ákveðið langan tíma . Til þess að það gangi upp er eldvarnarefnum ( e. chemical flame retardants ) bætt í framleiðslu dýnunar . Mörg slík efni hafa verið tengd við myndun ýmiskonar krabbamein , frjósemisvandamál og minni þroska í heila hjá fóstrum . Athuga skal , að mismunandi eldvarnarefni eru notuð eftir mismunandi framleiðendum . Skoðum aðeins dæmi um slík efni sem eru notuð í dýnur : Boric acid : Mjög góð eldvörn . Oft notað til að drepa skordýr . Þetta er líka sett í fóðrið í dýnunni til að varna gegn vegglúsum ( e. bed bugs ) og bakteríum . Bráða áhrif af boric sýru geta verið blöðrur á húð , krampar og jafnvel meðvitunarleysi ( e. Coma ) . Langtíma áhrif af Boric sýru hafa verið tengt við vandamál í taugakerfi , röskun í þroska og svo getur innöndun á efninu valdið skemmdum í efri öndunarvegi ( National Center for Biotechnology Information , Boric Acid , 2019 ) . Annað efni sem er mikið notað í plast og textíl iðnaði og dýnugerð er Decabromodiphenyl Oxide ( deca-BDE ) . Þetta er illa frásogað inní líkamanum og kemst því ekki auðveldlega í gegnum frumuveggi . Bæði bráða og langvarandi eitrunaráhrif eru aðallega á lifur og skjaldkirtil . Einnig eru líkur á að það sé krabbameinsvaldur . Návist við efnið veldur hármissi og sýnt hefur verið fram á neikvæð áhrif á taugakerfi ( National Center for Biotechnology Information , Decabromodiphenyl oxide , 2019 ) . Ýmsar rannsóknir hafa verið framkvæmdar á kanínum , músum og rottum og voru niðurstöður sláandi . Niðurstöður sýndu að snerting við efnið olli ertingu í húð og augum , stokkbreytingu í DNA , aukin tíðni æxla , þá aðallega í lifur , endocrine æxli og æxli í skjaldkirtli , rannsóknir leiddu einnig í ljós skaðleg áhrif á frjósemi . Minni frjósemi , lát fósturvísa eftir að þeir voru settir upp , aukin frávik í þroska fóstrana , sérstaklega í ónæmiskerfi og lækkuð fæðingarþyngd ( Center for Disease Control and prevention , 2018 ) . Í mannfólki hefur deca-BDE greinst í sermi ( blóðvökva ) , móðurmjólk og sæði . Að lokum langar mig aðeins að skoða tvö efni , sem eru í þekkt í „ heilsudýnunum “ , sem eru ekki eldvörn . Heldur hafa annað notagildi . Eitt helsta eitraða rokgjarna efnið sem kemur frá dýnum sem innihalda tempur-svamp , er formaldahyde . Þekktur krabbameinsvaldur . Formaldehyde er oft nota til að búa til lím , til að halda dýnunni saman . Það hefur verið tengt við astma , aukna tíðni ofnæmis , aukna tíðni krabbameins í lungum , hálsi og nefi . Getur einnig valdið ofsaþreytu , húðútbrotum og alvarlegu bráðaofnæmi ( National Cancer Institute , e.d. ) . Naphthalene er hvítt , rokgjarnt efni , solid polucyclic hydrocarbon . Naphtalene er búið til úr annað hvort kolatjöru eða jarðolíu sem búið er að eima og er að stórum hluta nýtt sem skordýrafæla . Fólk sem andar af sér naphthalene lykt fær höfuðverki , ógleði , uppköst , svima og ef það fær nógu stóran skammt af efninu , getur það fengið blóðlýsublóðleysi . ( e. Hemolytic Anemia ) ( National Center for Biotechnology Information , Naphtalene , 2019 ) . Þegar Naphthalene gufur komast inní líkamann er efnið brotið niður í önnur efni sem hafa áhrif á frumur líkamans og getur skaðað vefi . Einnig er möguleiki á lifrar og nýrnaskaða . Í dýrarannsóknum hafa rannsóknir sýnt fram á Naphthalene geti verið krabbameinsvaldandi ( Gervais , Luukinen , Buhl og Stone , 2010 ) . Þetta voru bara 5 efni sem ég hef skoðað og er vægast sagt undarlegt að nota í eitthvað sem mundi kallast „ heilsudýna “ . Líklega hægt að fullyrða að allt sem inniheldur þetta , eða eitthvað líkt þessum efnum sé allt annað en heilsusamlegt . Hvernig skyldu svo öll hin efnin vera ? Og sérstaklega þau efni sem ekki eru gefin upp ?