MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 14 . MAI 1991 15 Hugleiðing fremur en ritdómur eftir Hafstein Hafliðason Græðum ísland Árbækur Landgræðslu ríkisins 1988 - 1989 - 1990 Ritstjórn : Andrés Arnalds . Gunnarsholt á Rangárvöllum er í hugum flestra Islendinga talandi dæmi um hvernig breyta má vörn í sókn gegn eyðingaröflunum . Land - græðsla ríkisins tók þar við örfoka landi árið 1928 . Síðan hefur Gunn - arsholt verið miðstöð íslenskra „ landvinninga " , það er að segja þeirrar baráttu að endurheimta hinn græna möttul ísafoldar . Þar sem áður rauk úr mógráum sandinum bugðast nú gróðurinn á iðagrænum völlum og úr einstaka skógarlundum berst kliður auðnutittlings og trillur skógarþrasta . ísland í dag , útivist - arlandið , væri efalaust ' ekki eins aðlaðandi ef Landgræðslunnar hefði ekki notið við . Starfa hennar gætir nefnilega miklu víðar en margur hyggur . Um þessar mundir er Landgræðsl - an að komast inn í níunda tug starfs - áranna . Áttatíu starfsár slíkrar stofnunar er ekki langur tími — en merkur samt . Á þessum árum hefur tekist nokk - uð að glæða þann skilning þjóðarinn - ar , að þrátt fyrir gjöful fískimið er það samt sem áður ísland sjálft , þessi jarðarskiki sem við höfum und - ir fótum og köllum okkar , sem er okkar eina varanlega eign í völtum heimi . Þrek þjóðarinnar til að lifa af allar hremmingar heimsófarnaðar byggist á afkastagetu íslands ofan sjávarmáls . Eðli málsins samkvæmt má telja Landgræðsluha til landvættanna . Hlutverk hennar verður um aldir að halda í og magna gróðurmátt lands - ins . Áttatíu ár eru bara A-ið í upp - hafinu . En áttatíu ár er fjöldi á mælikvarða mannsævinnar . Margir menn hafa léð Landgræðslunni langa starfsævi , aðrir eru rétt að hefja störf undir fána hennar . Fyrstu brautryðjendurnir eru gengnir af þessum heimi . Menn koma , menn fara en landgræðslustörf verða alltaf vettvangur brautryðjenda . Vitneskja samfara reynslu er þekking . Þekking og reynsla skapa kunnáttu . Þegar kunnátta miðlast frá einum manni til annars verður til menning . Menningu þarf að varð - veita í rás kynslóðanna . Bækur eru betur fallnar til þeirrar varðveislu en munnmælasagnir . Þess vegna eru árbækur Landgræðslunnar tíma - bært menningarfrumkvæði sem óskandi er að fái framhald og fastan sess í hinum bókfesta þjóðararfi . Fyrsta árbókin kom út í tilefni af áttatíu ára starfi Landgræðslunn - ar árið 1988 . Hún hefst á aðfaraorð - um forseta íslands , Vigdísar Finn - bogadóttur . Sú kona kann öllum mönnum betur að boða fagnaðarer - indið með brosi á vör . Með hugvekj - um sínum stappar hún í okkur stál - inu og útskrifar okkur full af um - hugsun , eldmóði og ástúð til að ta - kast á við verkefnin , hversu þver sem þau sýnast . Henni bregst ekki hér fremur en endranær . Árbókin skiptist í 26 kafla . Eink - um er saman dregin saga íslenskrar landgræðslu og frumherjanna í nokkrum köflum . Sumt er gamalt , annað frumsamið . Eftir sögukaflana birtast greinar um hagnýt verkefni , störf líðandi stundar og framtíðarhorfur . I lok bókarinnar eru svo prentuð gildandi lög um landgræðslu . Þessi fyrsta árbók ber sterklega öll einkenni sem marka afmælisrit . Hún hefur til - vísunargildi og að lestri loknum er lesandinn sýnu fróðari um sögu , leið - ir og markmið Landgræðslunnar . Á eftir afmælisárbókinni fylgja fleiri . Árbókin 1989 fjallar um störfm árið á undan . Þar er líka að finna margar fróðlegar greinar um gróð - urverndarmál og gróðurvemdarvið - horf . Höfundar eru margir en engan vil ég nafngreina til að mismuna ekki hinum . Heildarskynjun mín á þessari árbók er ferðalag um land og tíma þar sem staldrað er við á stöku stað og áhugaverð atriði skoð - uð og hugleidd . Efnisyfirferðin minnir mest á göngutúr í þægilegu þurrviðri þar sem einn leiðsögumað - urinn af öðrum áir við lund eða lyng - barð og kemur göngumönnum á óvart með því að draga tvöfalt súkk - ulaðistykki upp úr brjóstvasa sínum . Sama stemmning og að fara í hrann - ardúnsleit með Bjarna heitnum í Vigur eða að skoða skógarteig með Sigurði Blöndal ! Árbókin 1990 er síst eftirbátur hinna fyrri Sveinn Runólfsson , landgræðslu - stjóri , leiðir lesendur um gerðir fyrra árs og ritstjórinn , Andrés Arnalds , segir af landgræðsluháttum í öðrum löndum . Heimurinn er lítil heild ; Jörðin er bara ein og víða er skarð fyrir skildi . Eftir greinar Sveins og Andrésar taka við greinar og hugleiðingar ýmissa höfunda . Hagnýtt , fróðlegt og til umhugsunar . Einkar hagnýtur biti hefst á bls. 137 . Þar skrifa Jón Guðmundsson og Davíð Pálsson leið - beiningar um landgræðslu á ítarleg - an og einfaldan aðgengilegan hátt . Greinin sú arna ætti eiginlega að vera prentuð á fremstu síður síma - skrárinnar ár hvert ! Yfirbragð allra bókanna er aðlað - aridi . Fjöldi mynda , svárt / hv-ítra og í lit , eykur gildi þeirra . Mannamynd - ir , yfirlitsmyndir og vettvangsmynd - ir ásamt fjölda skýringateikninga færa efnið nær lesandanum . „ Glansandi harðbandið fer vel í hendi og stenst efalaust vel tímans tönn og þrálátar flettingar moldarhrjúfra fingra alls landgræðslufólks . " Umbrot og prentun eru til fyrir - myndar . Glansandi harðbandið fer vel í hendi og stenst efalaust vel tímans tönn og þrálátar flettingar moldar - hrjúfra fingra alls landgræðslufólks . llöt'uudur er garðyrkjumaður . Hafsteinn Hafliðason Njóttu þess besta -útilokaðu regnið , rokið og kuldann íslensk veðrátta er ekkert lamb að leika við . Þess vegna nýtum við hverja þá tækni sem léttir okkur sambúðina við veðrið . LEXAN ylplastið er nýjung sem gjörbreytir möguleikum okkar , til þess að njóta þess besta sem íslensk veðrátta hefur að bjóða - íslensku birtunnar . LEXAN ylplastið er hægt að nota hvar sem hægt er að hugsa sér að Ijósið fái að skína , t.d. í garðstofur , yfir sundlaugar , yfirbyggingu gatna , yfir húsagarð , anddyri og húshluta . Möguleikamir eru óþrjótandi . LEXAN ylplast • Flytur ekki eld . Er viðurkennt af Brunamálastofnun . • Mjög hátt brotþol . DIN 52290. • Beygist kalt . • Meiri hitaeinangrun en gengur og gerist . • Hluti innrauðra geisla ná í gegn . GENERAL ELECTRIC PLASTICS LEXAN ylplast velur það besta úr veðrinu . SINDRI BORGARTÚNI 31 • SÍMI 62 72 22 ¦ ÍÍÍÍi II