Abdul-Mahdi forsætisráðherra Íraks segir Soleimani yfirhershöfðingja hafa verið í opinberum erindagjörðum þar í landi þegar hann var myrtur , að Bandaríkin hafi óskað eftir milligöngu Mahdis í deilu BNA og Írans og Soleimani stefnt á hans fund af þeim ástæðum . Hann kom í venjulegu áætlunarflugi til Bagdad . Soleimani var næstvaldamesti maður í Írans og þjóðhetja . Það er erfitt að hugsa sér nokkra grófari ögrunaraðgerð gagnvart Íran né heldur grófari íhlutun í málefni Íraks . Þetta er utanríkisstefna sokkin niður í glæpamennsku . Sama drónasprengja drap einnig Abu Mahdi al-Muhandis , foringja hinna áhrifamiklu sjía-hersveita Hashd al-Shaabi ( eða PMU , Alþýðusveitirnar ) sem njóta stuðnings stjórnvalda í Írak og áttu stærstan þátt í sigrinum yfir ISIS þar í landi . Morð Soleimanis er stríðsaðgerð af hálfu Bandaríkjanna , ekki stríðshótun heldur stríð . Árásarstríð . Stjórnvöld í Teheran sögðust strax taka því sem stríðsyfirlýsingu . Það er staðfest með loftskeytaárás Íranska byltingarvarðarins á bandarísku herstöðina Ain al-Assad í Vestur-Írak 7. janúar . Íranir vísuðu til stofnsáttmála SÞ sem heimilar beitingu hervalds í sjálfsvarnarskyni . Spennumögnun með fullri vitund og vilja . Í áratugi hefur BNA haft þá stefnu að ögra Íran , að hámarka spennu og árekstra gagnvart Íran , til að sá sundrungu í landinu , koma þar á valdaskiptum , með litabyltingu , stríðshótunum eða beinum stríðsátökum . Íran hefur verið efst á óvinalista Bandaríkjanna frá 1979 . Þjóðleg og andheimsvaldasinnuð bylting varð í Íran það ár . Íranska keisarastjórnin , sérstakur skjólstæðingur og bandamaður Vestursins ( einkum Breta og síðan Bandaríkjanna ) , var sett af og klerkastjórnin svokallaða tók við . Olíuiðnaðurinn var þjóðnýttur en Exxon , Mobil , Shell o.fl. voru rekin út . Það var ekki fyrirgefið . Gríðarleg hernaðaruppbygging Bandaríkjanna í þessum heimshluta voru öðru fremur viðbrögð við írönsku byltingunni . Pentagon setti árið 1983 á fót herstjórnarsvæðið CENTCOM . Það markaði nýjar áherslur í hnattrænni herstjórnarlist BNA , ekki síst út frá vægi olíunnar . Næstu tvo áratugi var byggt upp net herstöðva í Miðausturlöndum og kringum Íran . Árið 1983 hafði Bandaríkjaher engar herstöðvar í Miðausturlöndum en á miðjum fyrsta áratug 21. aldar hafði CENCOM byggt upp hernaðaraðstöðu með 125 herstöðvum á svæðinu . Endurtökum : á rúmum tveimur áratugum , 1983 - 2005 , úr núll herstöð í 125 herstöðvar . Bandarísk heimsvaldastefna blómstraði , skákandi í skjóli þess að sovéski mótpóllinn hvarf . Þegar bandaríkin árið 2002 settu fram sex ríkja lista yfir „ öxulveldi hins illa “ voru fjögur þeirra ríki í Stór-Miðausturlöndum : Íran , Írak , Sýrland , Líbía . Íran var fremst á lista „ hinna illu “ , en það var stærri og torsóttari biti en hinir . BNA með bandamönnum voru árið 2002 einmitt að hefja „ stríðið langa “ í Stór-Miðausturlöndum þar sem umrædd lönd voru tekin til afgreiðslu hvert af öðru . Nú skyldi hreinsað til . Stríðið í Afganistan var þegar hafið og innrásin í Írak vofði yfir . Þá fundu strategistarnir m.a. út að „ leiðin til Teheran liggur gegnum Damaskus “ að fyrst þyrfti að kippa úr leik helsta bandamanni Írans á svæðinu , Sýrlandi . Það tókst reyndar ekki nógu vel . Gjörningaþokunni léttir Frá upphafi var „ hryðjuverkaógnin “ skálkaskjól til að réttlæta hinar fjölmörgu íhlutanir heimsvaldasinna . En þegar komið var að íhlutunum BNA og bandamanna í Líbíu og Sýrland 2011 var orðið ljóst að hryðjuverkasveitirnar voru fyrst og fremst leiguherir á snærum heimsvaldasinna sjálfra , svokölluð „ uppreisnaröfl “ í löndunum sem siktuð voru út til „ valdaskipta “ voru fyrst og fremst illa dulbúin verkfæri Bandaríkjanna og bandamanna þeirra við Persaflóa . Við erum nú farin að sjá skýrar . Yfirskinið „ stríð gegn hryðjuverkum “ , dularfullt stríð gegn dularfullum andstæðingi var gjörningaþoka . Nú víkur hún fyrir raunveruleikanum : Átökin í Íran , Írak , Sýrlandi og víðar snúast í raun um yfirráðin í Austurlöndum nær . Þar er Íran , með sinn mikla herstyrk , versti Þrándur í Götu heimsvaldasinna . En nú skal berjast beint við óvininn sjálfan . Jafnframt snúast þessi átök um um heimsyfirráð , átök við rísandi efnahagsveldi , einkum Kína og bandamenn þeirra Rússa . Vestrið fer nú halloka í efnahagsstríðinu , það skal þá endurheimt með hervaldi . Þetta er einmitt djöfullinn í spilinu og skýringin á botnlausri hernaðarhyggjunni : af því helsti styrkur Bandaríkjanna liggur á hernaðarsviðinu ( og af því hernaðariðnaðurinn er kjarni bandaríska efnahagskerfisins ) leitast þau stöðugt við að draga baráttuna inn á það svið . Annar þáttur í stríðinu við Íran eru viðskiptaþvinganir , refsiaðgerðir gegn þegnum landsins til að sá sundrungu og grafa undan stjórnvöldum . Árið 2015 var hins vegar gerður sk. kjarnorkusamningur Írans og stórveldanna jafnframt því sem SÞ aflétti sínum refsiaðgerðum . Þetta opnaði fyrir stóraukin viðskipti . Í framhaldinu tóku nokkur evrópsk lönd og stórfyrirtæki að gera stóra og gróðavænlega viðskiptasamninga við Íran og voru harla ánægð með það . Þetta olli pólitískum átökum í Bandaríkjunum , og vakti mikla gremju í Ísrael . Strax við enbættistöku gerði Donald Trump hagsmuni Ísraels að miklum meginþætti í utanríkisafstöðu sinni , og sem og tengslin við Sádi-Arabíu . En sameiginlegur höfuðóvinur þessara tveggja ríkja í Miðausturlöndum er Íran . Í fyrstu opinberu utanlandsför sinni ( maí 2017 ) fór Trump til Ísrels – og síðan til Sádi-Arabíu þar sem hann tók þátt í að opna alþjóðlega „ miðstöð gegn hryðjuverkum “ í Riad ( ! ) . Þetta voru mikilvægar merkjasendingar . Bandaríska djúpríkið ( hermálabatteríið og olíuauðmagnið ) ætlaði aldrei að semja varanlegan frið við Íran . Í maí í fyrra sögðu Bandaríkin sig frá kjarnorkusamningnum við Íran og hófu nýjar og harðari refsiaðgerðir gegn landinu ( og gegn öllum þeim sem skipta við Íran ) , eins þótt það gengi gegn augljósum hagsmunum bandamannanna þeirra . Því Bandaríkin eru einbeitt í fjandskap sínum sem áður segir . Þarna varð nokkur aðskilnaður á milli USA og bandamannanna í Evrópu sem m.a. höfðu fjárfest í olíuiðnaði Írans . ESB tók afstöðu gegn hinum nýju bandarísku refsiaðgerðum , enda lendir höggið á evrópskum hagsmunum litlu minna en á Íran . Og vináttusambandið yfir Atlantshafið hefur trosnað nokkuð við þetta . Þeir sem fögnuðu voru Ísrael og Sádar . Þeir sömu sem nú opinberlega fagna drápinu á Soleimani hershöfðingja . Spennan jókst svo í júní 2019 vegna hryðjuverkaárása á japanskt olíuflutningaskip í Persaflóa . Þær báru skýr merki ögrunaraðgerða til að auka spennuna . Árásin kom samtímis því sem forsætisráðherra Japans kom í heimsókn , í óþökk Bandaríkjanna , til friðsamlegra samræðna við Írani um efnahagssamvinnu og um það hvernig Íran gæti komist í gegnum refsiaðgerðirnar . Að Íran stæði á bak við árásirnar var röklega óhugsandi en þær féllu hins vegar vel inn í áform Washington um að hámarka spennu . Þótt deila BNA við Íran hafi skapað nokkra óeiningu milli Washington og bandamannanna í Evrópu hlaupa lénsmennirnir ekki langt frá lénsherra sínum . Jens Stoltenberg tilkynnti á mánudag ( 6. jan ) að öll NATO-ríki stæðu að baki Bandaríkjunum gagnvart Íran eftir að hafa fengið kynningu á drónaárásinni sem drap Soleimani . Samstaða í NATO um diplómatísk morð , ekki boðar það gott . Þarna hefur þá ríkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur væntanlega gefið samþykki sitt . „ Við erum sameinuð í að fordæma stuðning Írans við mismunandi hryðjuverkahópa “ , sagði Stoltenberg eftir aukafundinn í NATO . Á fundinum hafði ekki komið fram gagnrýni á lista Trumps yfir 52 skotmörk í Íran , m.a. menningarmiðjar . Fer ekki samkvæmt fyrirætlun Trumps Íran er auðvaldsríki og klerkaveldið má vel skilgreina sem harðstjórn . Það er ekkert aðalatriði í þessu samhengi . Málið snýst um að styðja sjálfstætt ríki í baráttu við grimmustu og voldugustu heimsvaldastefnu á okkar dögum . Og morðin hafa síður en svo veikt klerkastjórnina . Í Teheran var ólga gegn stjórnvöldum fyrir fáeinum vikum síðan . En þann 6. janúar mættu milljónir í sorgargöngu vegna útfarar Soleimanis sem orðinn er píslarvottur og voldugt tákn um baráttuna gegn heimsvaldastefnunni , og þjóðin sameinast í mikilli sorg og reiði . Ekki bættu þessi pólitísku morð heldur stöðu Trumps í Írak . Þingið í Írak hefur samþykkt að vísa skuli öllu erlendu herliði úr landi . Viðvera Bandaríkjahers í landinu er þar nú ólögleg . Andspyrnuöxullinn í Miðausturlöndum styrkist dag frá degi . Íran greiðir högg tilbaka . Líklega mörg högg , og það hlaut Trump að vita fyrirfram . Annað væri að bjóða hinn vangann , sem heimsvaldasinnar auðvitað myndu nýta sér . Eitt höggið var árasin á Ain al-Assad herstöðinni . Annað högg var að lýsa yfir að Íran muni hætta að hlíta reglum kjarnorkusamningsins frá 2015 . En þetta er hættuleg stigmögnun . Því fleiri sem Trump fær með sér á stríðsvagn ótýndrar stigamennsku því hættulegri verða afleiðingarnar . Hérlendis þarf að gera það skýrt , með orðum Sólveigar Önnu Jónsdóttur að „ það verði ekki liðið að enn eina ferðina taki Ísland þátt í viðbjóðslegum árásarstríðum og stríðsglæpum “ . Allt efni Neista er gefið út með Creative Commons BY-NC-SA leyfi