Raunfærnimat fyrir einstaklinga sem hafa stutta formlega skólagöngu Á Íslandi hefur verið unnið að þróun raunfærnimats fyrir markhóp framhaldsfræðslunnar frá árinu 2002 . Frá upphafi hefur atvinnulífið haft beina aðkomu að þróuninni . Mennta - og menningarmálaráðuneytið fól Fræðslumiðstöð atvinnulífsins það hlutverk að halda utan um þróunarvinnu og innleiðingu raunfærnimats í samstarfi við hagsmunaaðila á vinnumarkaði fyrir einstaklinga sem ekki hafa lokið námi á hæfniþrepi 3 ( stúdents - eða sveinspróf ) . Árið 2010 voru samþykkt lög um framhaldsfræðslu þar sem meðal annars er að finna skilgreiningu á því hvað raunfærnimat er , hverjir eiga rétt á raunfærnimati og um rétt til einstaklingsmiðaðrar náms - og starfsráðgjafar . Í kjölfarið kom reglugerð árið 2011 . Í lögunum um framhaldsfræðslu kemur eftirfarandi fram : Raunfærnimat : Skipulagt ferli þar sem með formlegum hætti er lagt mat á alhliða þekkingu og færni einstaklingsins . Matið getur byggst á skólagöngu , starfsreynslu , starfsnámi , frístundanámi , framhaldsfræðslu , félagsstörfum og lífsreynslu viðkomandi . Þau sem hafa stutta formlega skólagöngu og kjósa að leggja stund á nám sem skipulagt er á grundvelli laga þessara eða laga um framhaldsskóla eiga rétt á að einstaklingsbundin raunfærni þeirra sé metin . Þeim sem hyggjast leggja stund á nám sem uppfyllir skilyrði laga þessara stendur til boða einstaklingsbundin náms - og starfsráðgjöf . Árið 2007 hófst reglubundin fjármögnun raunfærnimatsverkefna í gegnum framlög frá Fræðslusjóði . Fram að því voru tilraunaverkefni í gangi sem fjármögnuð voru eftir öðrum leiðum . Í fyrstu var framkvæmd einskorðuð við iðngreinar , en í dag hefur raunfærnimat verið þróað fyrir margar námskrár á framhaldsskólastigi . Upplýsingar um raunfærnimat fyrir einstaklinga Samstarfsaðilar Fræðslumiðstöðvar atvinnulífsins sjá um að stýra einstaka raunfærnimatsverkefni . Þegar undirbúningi mats er lokið er verkefnið auglýst og myndaður hópur einstaklinga sem hafa áhuga á að taka þátt . Einfaldasta leiðin fyrir fólk til að fá upplýsingar um raunfærnimat er að hafa samband við náms - og starfsráðgjafa sem starfa á símenntunarmiðstöð í þeirra heimabyggð . Þar má sækja upplýsingar um hvort möguleiki er á mati á ákveðnu sviði og fá ráðgjöf um næstu skref . Á vefnum Næsta skref er hægt að nálgast upplýsingar um greinar þar sem í boði er raunfærnimat . Námskrár á framhaldsskólastigi Mikill meirihluti þeirra sem hafa lokið raunfærnimati hafa fengið mat þar sem stuðst er við viðmið úr námskrám framhaldsskólanna . Þá er markmið raunfærnimatsins að staðfesta hæfni til styttingar á námi . Nær allir sem koma í raunfærnimat á þessum forsendum hófu á sínum tíma nám í framhaldsskóla en luku því ekki . Árið 2014 fór fram úttekt á framhaldsfræðslukerfinu og sá Capcent um framkvæmd . Sú nálgun hefur gefið góða raun . Vel hefur gengið að greina hæfniviðmið fyrir störfin og meta hvort fólk uppfylli þau . Í þeim hæfniviðmiðum sem sett eru upp fyrir störf er vægi persónulegra hæfniþátta eins og samskipta , frumkvæðis , getu til að starfa í hóp oft áberandi . Þetta eru hæfniþættir sem stundum er nefndir mjúkir hæfniþættir ( soft skills ) og yfirfæranleg hæfni ( transferable skills ) . Árið 2018 hófst vinna við tilraunaverkefnið Raunfærnimat á móti viðmiðum atvinnulífsins fyrir styrk úr Fræðslusjóði og eru meginmarkmið verkefnisins : Að þróa aðferðafræði við mat og staðfestingu á færni sem aflað hefur verið utan formlega skólakerfisins og nýtist á vinnumarkaði Að tryggja gildi niðurstaðna matsins á vinnumarkaði Að byggja grunn að sjálfbæru kerfi FA stýrir verkefninu í samstarfi við Samtök atvinnulífsins og Alþýðusamband Íslands . Valin voru fimm störf sem metið verður á móti og byggir matið á greiningum á þeirri hæfni sem þarf til að inna tiltekið starf vel af hendi . Lesa má um hæfnigreiningar FA hér . Unnið verður með eftirtalin störf í verkefninu : Matvælavinnsla , þjónusta í sal , verslunarstörf , móttaka á gististöðum og starf fulltrúa hjá opinberum stofnunum . Umsjón raunfærnimatsins verður í höndum samstarfsaðila FA . Áætlað er að verkefninu ljúki á fyrri helmingi ársins 2020 . Raunfærnimat á háskólastigi Árið 2015 var komið á nefnd á vegum Háskóla Íslands til að kanna möguleika á raunfærnimati á því skólastigi . Það er ljóst að áhugi er fyrir að þróa raunfærnimat , annarsvegar til að uppfylla inntökuskilyrði í deildir og hins vegar til styttingar á námi . Hér má finna niðurstöðu vinnuhópsins . Tölulegar upplýsingar um raunfærnimat á Íslandi Frá árinu 2004 t.o.m. 2016 luku 3.952 einstaklingar raunfærnimati . Til að tengja þessa tölu fjölda á vinnumarkaði voru að jafnaði 199.300 manns á aldrinum 16 – 74 ára á vinnumarkaði í apríl 2017 ( vinnumarkaðsrannsókn Hagstofu Íslands ) og þar af er markhópur framhaldsfræðslunnar um 20% . Mikilvægt er að muna að talan sýnir aðeins þau sem hafa lokið raunfærnimati , ekki fjölda þeirra sem hófu eða luku námi í kjölfar raunfærnimats . Árið 2018 í tölum Alls luku 577 einstaklingar raunfærnimati árið 2018 . Þetta er nokkur fjölgun frá árinu 2017 en þá luku 439 raunfærnimati . Með því hafa 4.968 lokið raunfærnimati frá árinu 2004 . Sveiflur á milli ára skýrast að hluta til af því að skil á verkefnum eru ekki bundin við áramót . Fjöldi Meðal-aldur Meðalfjöldi eininga Viðmið atvinnulífs Á ekki við Á ekki við Almennar bóklegar greinar Samtölur Árið 2018 fóru flestir í gegnum raunfærnimat í fsiktækni ( 85 ) , verslunarfulltrúa ( 45 ) , Félagsliðabraut ( 39 ) og rafvirkjun ( 36 ) . Nánari tölfræði má nálgast hér .