Ég las frétt fyrir nokkrum dögum um að ástarbréf breska skáldsins T.S. Eliot til gamals skólafélaga síns í Princeton háskólanum í Bandaríkjunum hefðu í upphafi árs verið gerð opinber . Nú í ár eru 55 ár liðin frá dauða skáldsins . T.S. Eliot var frægur og fékk Nóbelsverðlaunin í bókmenntum árið 1948 . Mér verður alltaf hugsað til sjónvarpsmannsins Egils Helgasonar þegar T.S. Eliot ber á góma . Sú saga gekk nefnilega , þegar ég var kornungur og nýbúinn að stofna bókaforlag , að sá maður sem mest mætti vænta af í skáldskap á næstu árum væri Egill Helgason . Egill var þá í sjálfu sér ekkert sérlega frægur , ég vissi hver hann var en þekkti hann ekki . Menn pöruðu í þá daga alltaf Illuga Jökulsson saman við Egil . En þær sögur gengu um Egil að hann ætti í fórum sínum eigin þýðingu á frægasta ljóði T.S. Eliot Eyðilandinu sem enginn hafði megnað að þýða . ( En sá snjalli þýðandi Sverrir Hólmasson þýddi ljóðið held ég síðar . „ . . græðir grös úr dauðri moldinni , hrærir girndum saman við minningar , glæðir vorregni visnaðar rætur . “ ( Ég sleppi fyrstu línunni hún fer í taugarnar á mér , er orðin svo svakaleg klisja . ) En hvað um það . Vordag einn fyrir mörgum árum var ég á leið heim frá forlagsskrifstofunni ( ég bjó þá í Eskihliðinni ) . Ég var fótgangandi og á móti mér kom ( ég get líka sagt „ kemur “ ef ég vil nota sögulega nútíð eins og sumir hallast mjög að ) rauðhærður og glaðhlakkalegur náungi . Við vorum staddir neðst í Eskihlíðinni þar sem fyrsta búð Hagkaupa var einu sinni til húsa . Ég ákvað að heilsa þessum grallaralega náunga , sem arkaði með kæruleysislegu fasi á móti mér í hálfrökkrinu , og hugðist ég sannfæra hann um að klára skrifa þessa skáldsögu sem bókmenntaelíta Reykjavíkur talaði mjög um og beið eftir með öndina í hálsinum . Ég skildi fúslega gefa hana út . Ég gerði mitt besta til að selja honum forlagið mitt sem góðan stað til gefa út skáldsöguna . Egill tók þessum bjartsýna og barnalega unga útgefanda opnum örmum . Hann var vinsemdin uppmáluð og hann skyldi sko koma með skáldsagnarhandritið til mín , það er þegar hann væri búinn að skrifa . „ Engar áhyggjur , “ sagði Egill . „ Ég kem til þín … “ Ég varð gífurlega stoltur af hugdirfsku minni að grípa Egil og kampakátur með viðtökur Egils og var viss um að á næstu vikum ætti ég von á snillingnum á forlagsskrifstofuna með vélritað handrit , klárt til útgáfu . Handritið kom því miður aldrei þótt ég biði stundum fram á kvöld eftir Agli og handritinu hans . Enn lætur Egill bíða eftir sér og ekki hefur þessi langþráða skáldsaga litið dagsins ljós . En ég var sem sagt að hugsa um T.S. Eliot . Ástarbréf hans , 1100 talsins , voru gerð opinber í upphafi árs . Bréfin , sem voru pökkuð ofan í trékassa og bundin saman með koparþræði , opinbera nýja hlið á skáldinu sem samkvæmt innihaldi bréfanna var gersamlega viti sínu fjær af ástarbríma til konu að nafni Emily Hale . Eliot og Hale hittust árið 1912 þegar þau stunduðu bæði nám við Harvard háskólann í Bandaríkjunum . Nokkrum árum síðar flutti Eliot til baka til Englands þar sem hann árið 1915 giftist Vivienne Haigh-Wood . Hjónabandið hélt honum þó ekki frá því að skrifa logandi heit ástarbréf til Emily . Í fyrstu leit Emily Hale á Eliot sem náin vin en smám saman rann upp fyrir henni að Eliot bæri brennheitar tilfinningar til hennar . Hún bjó enn í Bandaríkjunum og hann í Englandi en þessi linnulausu bréfaskriftir héldu sambandinu volgu . „ Ég reyndi að telja sjálfum mér trú um að ást mín til þín væri kulnuð , en það tókst mér bara ef ég taldi mér trú um að hjarta mitt væri hætt að slá , “ skrifar hann í einu bréfinu . Vandinn við þetta samband var bara sá að kona Eliots bjó með skáldinu , að vísu veik á geði en hjónaband batt þau saman . Síðar þegar kona hans endaði á geðveikraspítala fóru Eliot og Hale að hittast reglulega . Þótt hann væri enn giftur kom það ekki í veg fyrir að tilfinningar Hale til Eliot urðu sífellt ákafari . Og ekki bara það . Ef kona Eliots mundi deyja vonaði hún og reiknaði með að þau tvö myndu giftast . Vivienne Haigh-Wood lést árið 1947 en vonir Hale rættust ekki heldur þvert á móti varð Eliot allt í einu fjarlægur og samband þeirra lognaðist út af . Og ekki varð Hale kátari þegar Eliot gifti sig aftur árið 1947 . Valerie Fletcher varð kona hans númer tvö . Þar með hefði sagan um Eliot og Hale getað endað . Nei , Hale hafði ekki sagt sitt síðasta orð því árið 1960 tilkynnti hún skáldinu að hún hefði afhent bókasafninu í Princetonháskólanum öll bréf hans til hennar . Eliot varð æfur og sendi bókasafninu bréf , eða einslags yfirlýsingu , sem skyldi lesin um leið og bréfin yrðu gerð opinber . „ Ég var ekki ástfanginn af Emily Hale , “ skrifar Eliot í yfirlýsingu sinni . Ef eitthvað hefði orðið af sambandi þeirra tveggja hefði skáldið í honum dáið . „ Ég var fyrir löngu búinn að sjá að hún skildi ekki ljóð og var alls ekki áhugasöm um ljóðin mín . Ég uppgötvaði að hún var tilfinningaköld og hafði lélegan smekk . Kannski er grimmt að segja það en ég held að hún hafi frekar verið upptekin af frægð minni en starfi mínu . “