Segja má að það hafi verið hluti af daglegum störfum þar að fylgjast með skipum úti fyrir ströndu . Það þurfti að skrá skipið strandað , fá samþykki eigenda og tryggingarfélags fyrir að björgunarlaun yrðu greidd og skipuleggja björgun verðmæta og uppboð . Skipsgrindin veðrast og breytist á hverju ári og Eldvatnsósinn færist til þannig að stundum er skipsflakið á þurru en stundum í vatni . Haft var samband til Reykjavíkur um aðstoð við björgun skipsins . Sem betur fer heppnaðist það oftast án slysa en kuldi og vosbúð bar margan skipbrotsmann ofurliði ef engin hjálp barst úr landi . [ 2 ] Flak Hans V. Pritzbuer frá 1925 , sést enn á fjörunni vestan við Skaftárósvita en flakið er talið liggja á öðru skipsflaki sem gerir það að verkum að það sekkur ekki . Þessi mynd er frá því um 1980 . ( Ljósm. LS ) Bærinn á Strönd í Meðallandi . Þar gistu margir skipbrotsmenn . ( Eig . LR ) Flak Van der Wayden sást í nokkur ár . ( Ljósm. LS ) Sveitapilturinn , Lárus Siggeirsson á Kirkjubæ , horfir út um glugga skipstjórans á Van der Wayden sem strandaði í Skarðsfjöru í mars 1957 . Þegar átti að reyna að bjarga skipinu flæddi sjór inn í það , blandaðist olíunni og olli sprengingu . Við þetta kviknaði í skipinu og munaði mjög litlu að skipverjar og björgunarmenn slösuðust en þeir rétt slupp . Togarinn brann til kaldra kola og hvarf í sandinn á nokkrum árum . ( Ljósm. LS ) Skipbrotsmenn voru sumir með taugaveiki eða “ fransós ” Það var óhugnanleg tilhugsun að fá strandmenn á heimilið þar sem engar sóttvarnir voru , fólk bjó mjög þröngt og ekkert var hægt að gera til að forðast það að heimilisfólk smitaðist af sjúkdómum sem sjómennirnir báru stundum með sér . Var talið að margir þeirra væru smitaðir taugaveiki en mest hræddust Íslendingar „ fransós “ en þar er sennilega átt við kynsjúkdóminn sárasótt . En það eru líka til frásagnir af því að farsóttir hafi borist með strandmönnum t.d. kom skæð inflúensa upp eftir skipsstrand 1929 . Seinni tíma rannsóknir hafa sýnt að sjómennirnir þjáðust af mörgum kvillum sem rekja má til næringarskorts og erfiðis . Algengt var að sár á höndum og úlnliðum gréru ekki alla vertíðina vegna saltvatnsins og kuldans . [ 5 ] Er því sennilega þjóðsagnakenndur blær á frásögnunum af fjörugu ástalífi þessara hröktu manna með íslenskum konum . Það er ánægjulegt að lesa frásagnir þar sem tekst að bjarga öllum og menn komast aftur til síns heima . Við fáum aldrei að heyra af öllum þeim skipum sem fórust á hafi úti . Við heyrum heldur ekki af öllum þeim mönnum sem tók fyrir borð eða þeim sem veiktust og létust á miðunum . Líf sjómanna hefur verið erfitt og áhættusamt . Kveðja frá skipbrotsmanni sem sendir mynd af sér til fólksins á Strönd . Á myndinni stendur : “ Zur freundlichen Erinnerung . C Silok M. ” Á öðrum stað stendur : “ Kriegesjahre 1914 - 1918 ” Loftur Runólfsson ( 1927 ) telur að hann hafi verið skipstjórinn á Martha , sem fórst á Meðallandsströndinni , öllum þrettán skipverjunum var bjargað . ( Eig . EAV ) Jóhannes á Herjólfsstöðum , áður Söndum , segir frá ferð með strandmenn til Rv. ( Eig . SS ) Skipbrotsmenn af áhöfn Aurore frá Paimpol sem strandaði á Skeiðarársandi 27. feb 1912 fóru til ljósmyndara í Rv. með mönnunum sem fylgdu þeim suður . Efri röð : f. v . Jóhann Sigurðsson , háseti , skipslæknir , háseti , Páll Sigurðsson . Neðri röð , f.v . Lárus Helgason , vélstjóri , fiskiskipstjóri , skipstjóri . Öll áhöfnin bjargaðist , alls 24 menn . ( Eig . EAV ) Fylgja þurfti skipbrotsmönnum suður En þó skipbrotsmenn væru komnir í gott skjól á bæjum beið þeirra löng ferð . Skipverjarnir komust sjálfir í land á björgunarbátum og komust til bæja . Sex daga tók að ríða til Reykjavíkur , veðrið slæmt alla leiðina , rok , rigning , krapi og frost . En þá var þessum áfanga ferðarinnar lokið og skipbrotsmenn biðu þess í höfuðstaðnum að komast með skipi til Englands . En fylgdarmenn strandmanna riðu sömu leið heim aftur . Að ég ferðaðist svo fljótt sem tök voru á kom mikið af því að ég vissi að útlendingarnir myndu illa þola gaddkulda , þeir svo mjög skemmdir á fótum , einnig 4 menn arabiskir , mjög kulvísir , því um að gera að komast sem lengst áður færi að gadda . [ 6 ] Jóhannes fór fjölmargar ferðir með strandmenn . Menn sáu að eitthvað varð að gera og árið 1953 var reistur viti við Skaftárós í Meðallandi og á Skarðsfjöru í Meðallandi var reistur viti 1959 . Eftir það fækkaði skipsströndum . Skarðsfjöruviti í byggingu en hann var tekinn í notkun 1959 . ( Ljósm. LS ) Ditlev Thomsen , sem er lengst til hægri á myndinni og er þekktur á Íslandi fyrir að flytja fyrsta bílinn til Íslands 1904 , byggði fyrstu skipbrotsmannaskýlin á Suðurströndinni . ( Ljósm. S. Eymundsson ) Fyrsta skipbrotsmannaskýlið Skipverjarnir af Friedrich Albert sem strandaði 1903 sögðu Ditlev Thomsen , ræðismanni Þýskalands á Íslandi , sögu sína af hrakningunum á Skeiðarársandi . Í skýlinu voru rúm fyrir 14 menn , uppbúin með heyi og ullarábreiðum , matvæli , te , sykur , tóbak , eldspýtur sáraumbúðir , kaffi og margt fleira . Þeir komust í skýlið og voru búnir að hella á kaffi þegar björgunarmenn úr Öræfum komu til þeirra og þáðu kaffisopa áður en haldið var til byggða . Þriðja skýlið reis svo við Mávabót í Meðallandi ( við Skaftárós ) og voru það konur úr Slysavarnarfélagi Íslands sem sáu um það . Haldin var veisla fyrir þá menn sem aðstoðuðu þegar King Sol frá Grimsby standaði á Skálarfjöru 28.2 1955 . Talið frá vinstri efri og neðri röð í bland : Jón Björnsson Klaustri , Grétar H. Birgis Efri-Steinsmýri , Jón Árnason Efri-Ey , Markús Runólfsson frá Bakkakoti ( mjög hávaxinn ) , Magnús Pálsson Syðri-Steinsmýri , Hávarður Hávarðsson ( Valli ) í Króki ( hávaxinn við vegginn ) , Magnús Sigurðsson , formaður björgunarsveitarinnar Happasæls og bjó í Kotey , Loftur Runólfsson á Strönd ( sést varla ) , Úlfur Ragnarsson læknir , Eyjólfur á Hnausum , aftan við Eyjólf er maður sem varla sést Halldór Hávarðsson , Króki , Björn Erasmusson í Sandhól , Runólfur Runólfsson , Bakkakoti , ÓlafurHávarðsson í Fljóta-Króki , HaraldurPálsson á Syðri-Steinsmýri , Vigfús Guðjónsson á Syðri-Fljótum , sá sem er hávaxinn við vegginn er Björn Sveinsson í Langholti við hlið hans er Sigurgeir Jóhannsson í Bakkakoti og svoTómas Gíslason á Melhól .