64 SIÐURB / C ffgunliIaMfe STOFNAÐ 1913 2. tbl. 82. árg. MIÐVIKUDAGUR 5 . JANUAR 1994 Prentsmiðja Morgunblaðsins F - 15 - þoturnar úr 12 í 4 og þyrlusveitin hér áfram Bandaríkjamenn opna fyrir möguleik - ann á að Islendingar taki að sér rekst - urþyrluilugbjörgunarsveitarinnar F - 15C EAGLE-orrustuþotum á Keflavíkurflugvelli verður í áföng - um fækkað á næstu 12 mánuðum úr 12 í 4 , í því skyni að tryggja afram virkar loftvarnir á íslandi , segir í sameiginlegri bókun dr. Williams J. Perrys varavarnarmálaráðherra Bandaríkjanna og Jóns Baldvins Hannibalssonar utanríkisráðherra , sem undirrituð var laust eftir hádegi í gær , í kjölfar samningaviðræðna fulltrúa bandarískra og íslenskra slg'órnvalda , sem var formlega lokið á hádegi í gær . Báðir ráðherrarnir , svo og Davíð Oddsson forsætis - ráðherra , Iýstu í gær yfir ánægju sinni með það samkomulag sem nú er í höfn . Samkomulagið gerir jafnframt ráð fyrir áframhald - andi veru þyrluflugbjörgunarsveitarinnar hér á landi , og verða að tillögu Bandaríkjamanna teknar upp viðræður um það á milli íslenskra og bandarískra stjórnvalda , hvort íslendingar geti yfir - tekið rekstur flugbjörgunarsveitarinnar , á grunni verktöku , með aðstoð og þjálfun Bandaríkjamanna . Samkomulagið tekur einnig til þess að á Keflavíkurflugvelli verður áfram viðhaldið þeirri aðstöðu sem fyrir hendi er , til að halda úti orr - ustuþotum ; flotaflugstöðin verður áfram starfrækt , sem felur það í sér að 7 P - 3C Orion-kafbátaleitar - flugvélar verða áfram á Keflavíkur - flugvelli , ásamt Lockheed KC - 135 R Hercules-eldsneytisbirgðavél , Lockheed KC - 130 Hercules-björg - unarflugvél og P - 3 Orion-flutninga - flugvél , að ótöldum 4 Sikorsky HH - 60 G-björgunarþyrlum . Þá er samkomulag um að ís - lenska ratsjárkerfinu verði viðhald - ið , að heræfingunum „ Norður-Vík - ingur " sem fram fara annað hvert ár , verði framhaldið og að tvær af smærri deildum flotans hætti starf - semi , en það er sérstök hlustunar - stöð , sem gengur undir heitinu SOSUS , þar sem 140 hermenn starfa og fjarskipta - og miðunar - stöð í Rockville þar sem 90 her - menn starfa . Sú síðari hættir strax í marsmánuði á þessu ári , en hin fyrri hættir í áföngum til ársins 1997 . Auk þess verður um fækkun hermanna að ræða vegna fækkunar F - 15 - orrustuþotnanna , þannig að samtals er áætlað að varnarliðs - mönnum fækki í áföngum um 380 til ársins 1997 . Á fundi þeirra Perrys og Jóns Baldvins með fréttamönnum í gær , koním.a. fram að hvor aðili um sig áréttar þær skuldbindingar sem rík - in tókust á hendur , víð gerð tvíhliða varnarsamnings landanna frá árinu 1951 . Þeir Jón Baldvin Hannibals - son utanríkisráðherra og Davíð Oddsson forsætisráðherra sögðu í samtölum við Morgunblaðið í gær , að þeir litu þannig á að þessi stað - festing samningsaðilanna á skuld - bindingum , fæli það í sér að viður - kennt væri , að báðar þjóðirnar tækju ájafnréttisgrundvelli ákvarð - anir um varnir íslands . Það sögðu þeir vera grundvallaratriði þess merka samkomulags sem innsiglað hefði verið í gær , með sameigin - legri bókun ráðherranna . Sjá ennfremur fréttir á bls. 20 og miðopnu . Morgunblaðið / Árni Sæberg Bj örgunarþyrla EIN björgunarþyrlanna , sem unnið verður að að íslendingar taki við rekstri á innan tveggja ára sam - kvæmt yfirlýsingunni . Myndin er tekin er þyrlan var á flugi yfir vesturbæhum í Reykjavík í fyrrasumar . Kapp lagt á friðarsamninga í Bosníu á næstu mánuðum Vonjr bundnar við milligöngu Grikkja Snrajevo , Vín , London . Reuter . MIKIÐ sprengjuregn dundi áSarajevo , höfuðborg Bosníu , í gær og hafa að minnsta kosti 22 manns fallið þar síðustu tvo daga , þar á meðal sex manna fjölskylda , sem lét öll lífið fyrir einni sprengikúlu . Fulltrúar Króata og múslima settust að samninga - borði í Vín í gær en nokkrar vonir eru bundnar við að árangur geti orðið af friðarviðræðum þjóðar - brotanna í Bosníu á þessu nýbyrjaða ári . Er ástæð - an meðal annars sú , að Grikkir verða í forsæti inn - an Evrópubandalagsins , EB , næsta misserið en þeir eru bandamenn Serba frá fornu fari og eiga því auðveldara með að leggja að þeim en flestir aðrir . Fallast grænfriðungar í Þýskalandi á hvalveiðar ? MIKIL umræða á sér nú stað meðal þýskra grænfriðunga um hvort þeir eigi í framtíðinni að fallast á takmarkaðar hvalveiðar eða halda kröfunni um algjört hvalveiðibann til streitu . Margir frammámenn þýskra grænfriðunga teha ekki lengur stætt á því að halda fram þeirri kröfu í l.jósi þess að flestar hvalategundir eru ekki lengur í neinni útrýmingarhættu . Verður málið rætt á opinskáan hátt á al - þjóðlegum fundi Greenpeace-samtakanna " , sem haldinn verður í Þýskalandi í haust , Kemur þetta fram í grein í nýjasta tölublaði þýska vikuritsins Die Zeit í greininni , sem birtist á forsíðu eins aukablaða vikuritsins , er fjall - að um hvalveiðar Norðmanna og þær aðgerðir , sem gripið hefur verið til í Þýskalandi vegna þeirra . Haft er eftir Thomas Henningsen , hvalasérfræðingi hjá Greenpeace , að hann sé ekki fyllilega sáttur við aðgerðirnar gegn norskum vörum en þær séu eftir sem áður neyðar - úrræði . Ef Norðmönnum verði leyft að veiða nokkur hundruð hrefnur setji íslendingar og Japanir einnig fram kröfur um hrefnuveiði og brátt verði þá einnig farið að veiða stórhveli . I greininni er síðan rakin saga hvalveiða og helstu goðsagnirnar í sambandi við hvali . Kemst grein - arhöfundur að þeirri niðurstöðu að í raun séu engin haldbær rök fyrir hendi til að banna hvalveiðar . Hvalastofnar séu flestir í mjög góðu ástandi . Segir vikuritið að jafnvel Thom - as Henningsen hjá Greenpeace við - urkenni að hrefnustofninn sé ekki í neinni hættu . Andstaðan við veið - ar snúist einungis um hið tákn - ræna . Hins vegar segir Die Zeit að ólíkt alþjóðasamtökum Green - peace geti þýskir grænfriðungar nú margir hverjir sætt sig við til - hugsunina um takmarkaðar hval - veiðar í einhverri óskilgreindri framtíð . „ Við viljum engar goð - sagnir og engin „ æðri " dýr , " sagði Birgit Radow , talsmaður þýskra grænfriðunga . Serbar hafa haldið uppi stanslausum sprengjuárásum á Sarajevo síð - ustu daga og hef - ur mannfallið verið óvenju mik - ið . Frá því Serbar settust um Sarajevo í apríl 1992 hafa rúm - Iega 50.000 borgarbúar fallið eða særst . Mate Granic , utanríkisráðherra Króatíu , og Haris Silajdzic , forsæt - isráðherra Bosníu , hófu viðræður í Vín í gær um friðarsamninga milli þjóðarbrotanna en nokkru áður hafði Owen lávarður , sáttasemjari í deilu þjóðanna í Júgóslavíu , lýst yfir , að gæslulið Sameinuðu þjóðanna í Bosníu yrði hugsanlega kallað burt að vori yrði enginn árangur af við - ræðum stríðandi fylkinga á næstu tveimur mánuðum . Grikkir verða í forsæti fyrir EB næsta hálfa árið og vitað er , að Særð kona flutt á sjúkrahús í Sarajevo . grísku stjórninni er mikið í mun að ná árangri í Bosníudeilunni á þeim tíma . Vegna trúarlegs skyldleika meðal annars hafa Serbar og Grikk - ir löngum litið á sig sem bandamenn og því ætti Grikkjum að veitast bet - ur en öðrum að knýja Serba til samn - ingagerðar . „ Við verðum að leysa þetta mál fyrir vorið . Að öðrum kosti munu stríðsæsingamennirnir efna til nýrra hernaðaraðgerða , " sagði Theodoros Pangalos , Evrópumála - ráðherra í grísku stjórninni .