Ávarp í tilefni af 200 ára afmæli Bessastaðakirkju . Í fjarveru dóms - og kirkjumálaráðherra er það mér heiður að vera hér í dag fyrir hönd ríkisstjórnarinnar við þessa hátíðlegu og menningarlegu athöfn , þegar 200 ára afmælis Bessastaðakirkju er minnst . Í bók sinni Bessastaðir , sem kom út 1947 , segir Vilhjálmur Þ. Gíslason , að af Bessastaðakirkju sé einkennileg saga . Þótt kirkjan hafi verið á höfuðbóli hafi hún ekki orðið höfuðkirkja . Skýringin er sú , að Bessastaðir voru veraldlegt en ekki kirkjulegt höfuðból . Eins og við vitum einkennist Íslandssagan öðrum þræði af átökum milli hins veraldlega og andlega valds . Kirkjuhúsin á Bessastöðum báru þeirrar togstreitu oft merki . Vilhjálmur segir orðrétt : „ Kirkjurnar voru hugsaðar stórar og byggðar litlar . Svo fór samt að lokum , að myndarleg kirkja reis á Bessastöðum , en um viðhald hennar gekk á ýmsu . Sumir húsbændur á Bessastöðum voru einlægir trúmenn , sem létu sér annt um kirkjuna , öðrum lá það í léttu rúmi , hvað um hana yrði . " Þegar þessi orð voru rituð höfðu Bessastaðir aðeins verið forsetasetur í skamman tíma og ekki hafði verið ráðist í hinar gagngerðu breytingar á kirkjunni , sem við síðan höfum kynnst . Má af þeim ráða , að húsbændur hér á þessum stað síðustu hálfu öld hafi verið í hópi hinna einlægu trúmanna , sem láta sér annt um kirkjuna . Á þessari stundu skal þess óskað , að svo verði enn um langa framtíð . Sem fulltrúi hins veraldlega valds , er kann að meta mikilvægi kirkjunnar og vill hlut hennar sem bestan jafnt á Bessastöðum sem annars staðar , er mér ljúft að skýra frá því , að ríkisstjórnin hefur ákveðið að færa Bessastaðakirkju 400 þúsund krónur að gjöf , sem renni í orgelsjóð kirkjunnar . Bið ég kirkjuna og söfnuð hennar vel að njóta með hamingjuóskum .