Undanfarna mánuði og jafnvel alveg frá upphafi árs 2018 hafa mörg ferðaþjónustufyrirtæki unnið að því að hagræða í rekstri sínum og jafnvel sameinast til að mæta aukinni samkeppni og harðara árferði í greininni . Þá hafði fækkun ferðamanna í kjölfar falls WOW air aukin áhrif í þessa veru og ekki sér fyrir endann á því . Jóhannes Þór Skúlason , framkvæmdastjóri Samtaka ferðaþjónustunnar , segir að hann eigi áfram von á hagræðingu og sameiningarfasa í greininni á þessu ári . „ Strategía “ Icelandair spilaðist vel Á föstudaginn birti Ferðamálastofa tölur um komur ferðamanna til landsins í fyrra í gegnum Keflavíkurflugvöll . Fækkaði komum þeirra um 330 þúsund , að mestu frá Bandaríkjunum , eða um 220 þúsund . Þá varð einnig mikil fækkun frá Kanada og Bretlandi og skýrir uppsöfnuð fækkun ferðamanna frá þessum þremur löndum um 90% af samdrættinum milli ára . Jóhannes segir í samtali við mbl.is að þessar tölur séu nokkuð á pari við það sem SAF hafi spáð eftir fall WOW air . Hann segir að í raun hafi sveigjanleiki Icelandair , sem flutti 30% fleiri farþega í fyrra en árið 2018 , hjálpað mikið til að niðurstaðan yrði ekki verri . „ Það er magnað hvað sveigjanleikinn er mikill í kerfinu hjá þeim til að halda fjöldanum uppi . Þeirra strategía hefur spilast vel , “ segir Jóhannes og vísar til breytinga á flugáætlun félagsins með það að markmiði að fá fleiri ferðamenn til landsins . Hótel á suðvesturhorninu finna mest fyrir samdrættinum Bandarískir ferðamenn hafa alla jafna stoppað á Íslandi í styttri tíma en gestir frá mörgum öðrum þjóðum . Þá halda þeir sig meira á suðvesturhorninu og eru mikið á Suðurlandinu og í kringum höfuðborgarsvæðið . Jóhannes segir að fækkun þessara gesta hafi því leitt til þess að fyrirtæki sem sinni þessum hópi og þau sem séu á suðvesturhorninu hafi orðið hvað harðast fyrir samdrættinum . Nefnir hann sérstaklega hótel - og gistiþjónustu í því samhengi vegna þess að hver ferðamaður eyðir nú hærri upphæð meðan á dvölinni stendur , en hótelin hafa lækkað verð til að reyna að trekkja gestina að . Ferðamenn bíða í hríð eftir rútunni . Það hafa verið kaldir mánuðir í ferðaþjónustu undanfarið og ekki sér fyrir endann á því . mbl.is / Hari „ Vonandi að við stöndum sterkari eftir þennan öldudal “ Jóhannes er þó þokkalega bjartsýnn á framtíð greinarinnar og segir að tekist hafi að byggja vel undir hana á undanförnum árum , jafnvel þótt það hafi verið gert á eins konar hlaupum í uppsveiflunni . „ Þrátt fyrir allt og þótt ýmsir hafi talað um erfiðleika þá er ferðaþjónustan samt mjög sterkur grundvallaratvinnuvegur . “ Nefnir hann að fjölmörg fyrirtæki sem hafi séð fækkun gesta hafi farið út í nýsköpun og breytt og bætt vöruúrvali sitt og þannig getað boðið upp á betri þjónustu sem hafi skilað hærri tekjum . „ Það er því vonandi að við stöndum sterkari eftir þennan öldudal , “ segir Jóhannes . WOW air féll í lok mars á síðasta ári og Jóhannes segir að vegna þess megi áfram gera ráð fyrir fækkun ferðamanna núna fyrstu mánuði ársins þegar samanburðurinn séu sömu mánuðir í fyrra . Hann á hins vegar von á að jafnist út þegar líður á árið og að vonandi verði heildarfjöldinn svipaður eftir árið , jafnvel að ferðamönnum fjölgi örlítið í sumar . Það fari þó allt eftir því hvernig flugframboð leggist upp , en minna framboð var til að mynda í vetur . „ Fasi hagræðingar og sameiningar “ Um 80% af fyrirtækjum í ferðaþjónustu hér á landi eru með undir 10 starfsmenn og Jóhannes segir að undanfarna mánuði hafi mörg þeirra verið að segja upp kannski 1 - 3 starfsmönnum . Þar sem engin tilkynningarskylda sé vegna slíkra uppsagna sé erfitt að sjá heildarmyndina núna , en hann telur að á heildina litið sé um talsverðan fjölda að ræða . Jóhannes segir að fyrirtæki í greininni séu enn að vinna að hagræðingu og þannig hafa til dæmis komið fram dæmi um sameiningar hjá bæði rútufyrirtækjum og afþreyingarfyrirtækjum . Jóhannes segist eiga von á því að þessi þróun muni halda áfram á þessu ári . Segir hann að nú sé ferðaþjónustan komin á annan fasa þróunar eftir mikla uppsveiflu með mikilli fjárfestingu . „ Þessi annar fasi er fasi hagræðingar og sameiningar . Það er eðlilegt að atvinnugrein fari í gegnum slíkt , en það er ekki sársaukalaust og því fylgir fækkun starfsfólks , “ segir Jóhannes . Ferðamenn sem komu í gegnum Keflavíkurflugvöll voru 1,98 milljónir í fyrra og fækkaði um 330 þúsund milli ára.mbl.is / Eggert Jóhannesson Kallar eftir aðkomu ríkisins að auknu markaðsstarfi Í árferði sem þessu segir Jóhannes að fyrirtæki geti ekki tekið á sig auknar launakröfur eða kostnað af hendi hins opinbera , sem hann segir þegar mjög háan í alþjóðlegum samanburði . Þá segir hann að í grein sem þessari þurfi ekki að bíða eftir breyttri efnahagssveiflu . Besta ráðið væri að keyra af stað með kynningarstarf og bætta markaðsstefnu . Vísar hann til þess að ríkið gæti komið til hjálpar að koma því starfi af stað til að koma í veg fyrir frekari samdrátt og helst snúa blaðinu við og þannig ýta undir frekari skatttekjur ríkisins á komandi árum .