Hið herta eftirlit með skipum sem Umhverfisstofnun boðaði síðasta haust er enn ekki byrjað . Myndin var tekin í vikunni og er af skemmtiferðaskipi í við höfn á Akureyri . Davíð Bragason Í kjölfar fréttaflutnings síðasta sumar um mengun frá skemmtiferðaskipum sem liggja við bryggjur víðsvegar um landið boðaði Umhverfisstofnun í september í fyrra hert eftirlit með eldsneytisnotkun skipa og þá með sérstaka áherslu á brennisteinsinnihald . Ýmsar leiðir eru til þess að ganga úr skugga um það hvort skip séu , með ólöglegum hætti , að brenna svartolíu við hafnir á Íslandi . Þrátt fyrir að Umhverfisstofnun hafi boðað hert eftirlit með skipunum , en aðgerðirnar áttu að hefjast fyrir síðustu áramót , hefur það þó enn ekki gengið eftir . Í september í fyrra kom fram á vef Umhverfisstofnunar að hún hygðist gera sérstaka rannsókn til að staðreyna hvers konar olíu skemmtiferðaskip sem hingað koma séu að brenna . Það er gert með því að fara í eftirlitsferðir um borð í skipin þar sem sýni er fengið úr olíu . Verkefnið sem Umhverfisstofnun stendur frammi fyrir , að setja á reglubundið eftirlit með skipum , til dæmis með vettvangsferðum og víðtækari mælingum , er enn á byrjunarreit að sögn Eiríks Þóris Baldurssonar , sérfræðings á sviði efna , eftirlits og veiðistjórnunar hjá Umhverfisstofnun . Við nánari athugun hafi komið í ljós að verkefnið væri mun umfangsmeira en áður hafði verið talið . Þess ber þó að geta að hefðbundnar mælingar á svifryki fara fram víðsvegar um landið og þá er brennisteinsdíoxíð ( So 2 ) einnig mælt á sumum stöðum . Hægt er að fylgjast með mælingum á rauntíma á vefsvæðinu loftgæði.is . Spurður að því hver fyrirstaðan væri svarar Eiríkur því til að það séu helst mál sem snúi að framkvæmdinni sjálfri . „ Þetta snýr aðallega að hinum praktísku hliðum . Við , sem erum með þetta mál , vinnum aðallega að stjórnsýslumálum og það að velja skip og fara í þetta eftirlit er bara mjög ópraktískt fyrir aðilana sem eru hérna inni á stofnuninni . Þess fyrir utan væri ákjósanlegra að fá í vinnu til okkar menn sem eru menntaðir vélstjórar til að fara um borð , “ segir Eiríkur sem bendir á að vélstjórar hafi til að bera þá praktísku þekkingu sem gott væri að búa yfir til að hrinda verkefninu í framkvæmd . Eiríkur bendir á að tafirnar skýrist af því að stofnunin vilji umfram allt vanda sig og bjóða upp á eftirlit sem virki . „ Þetta á ekki að vera sýndarmennskueftirlit . Þetta á að vera eitthvað sem virkar . “ Komur skemmtiferðaskipa hingað til lands hafa stóraukist . Þessi aukna skipaumferð varð til þess að Umhverfisstofnun hóf að mæla brennisteinsinnihald á höfninni á Akureyri fyrir tveimur árum . Vísir / Vilhelm Til þess að hafa reglubundið eftirlit með eldsneytisnotkun skipa þurfi undirbúningurinn að vera góður segir Eiríkur og allar mælingar framkvæmdar með nákvæmum hætti . Það séu ákveðnar reglur sem þurfi að fylgja . Hvers vegna geta nágrannalöndin haldið úti reglubundnu hertu eftirliti en Ísland ekki að því er virðist ? „ Við getum það alveg . Þetta er bara spurning um að réttu aðilarnir , með réttu verkfærin geri þetta . Þetta er bara í vinnslu . “ Æfingavettvangsferð UmhverfisstofnunarUmhverfisstofnun fór í samstarf með skipafélagi á Íslandi til að framkvæma æfingu starfsliðsins og sérfræðinga í vettvangsferðum í skip . Eiríkur segir að æfingin hafi komið að góðum notum . Þegar eftirlitsaðilar fara í vettvangsferðir um borð í skipin er litið yfir pappírsgögn sem viðkomandi er skylt að hafa til reiðu , eins og kvittanir fyrir olíu og olíuskiptadagbækur . Þá er auk þessa alls tekið olíusýni . „ Það er ekkert sem bannar þeim að vera með svartolíu , þetta er bara spurning um að þeir séu ekki að brenna henni þar sem þeir mega ekki brenna henni eins og við bryggju og á þessum svæðum . Þar getum við skoðað þessar olíuskiptadagbækur . Þegar maður er orðinn mjög fær í því þá er hægt að lesa í þær nákvæmlega hvað þau voru að brenna og hvar . “ Gulleitur reykur gæti bent til svartolíuSpurður hvort stofnuninni berist ábendingar um skip sem brenni svartolíu við hafnir segir Eiríkur svo vera . „ Þetta eru sögur sem við heyrum og höfum heyrt lengi , að þetta sé stundað og ég efast ekki um að þetta sé raunin í einhverjum tilvikum , því miður . Á sama tíma er ekki nein sönnun fyrir þessu . “ Eiríkur segir að stofnuninni berist margar ábendingar um að það séu skip við hafnir á Íslandi og að þykkan svartan reyk leggi frá skipunum . Hann segir þó að svarti liturinn bendi ekki endilega til þess að um svartolíu sé að ræða . Helstu merki þess að verið sé að brenna olíu með miklu brennisteinsinnihaldi , sem gæti þá bent til þess að verið sé að brenna olíu , sé gulleitur reykur . Sótagnir sem myndast við svartolíubruna hjá skemmtiferðaskipum eru svo fínar að þær mælast ekki með hefðbundnum mælitækjum Umhverfisstofnunar og eru þó skaðlegri en venjulegt svifryk . Einnig áskilur Vísir sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi eða ósæmilegar athugasemdir og ummæli þeirra sem tjá sig ekki undir eigin nafni .