Silja Dögg kjörin forseti Norðurlandaráðs Silja Dögg Gunnarsdóttir , alþingismaður , hefur verið kosin forseti Norðurlandaráðs fyrir árið 2020 en Ísland tekur þá við formennskunni af Svíþjóð . Forsætisnefndin stýrir og samræmir starf allra nefnda og ráða ráðsins , ber ábyrgð á umfangsmiklum pólitískum og stjórnsýslulegum málum , gerir framkvæmdaáætlun og fjárhagsáætlun og fer með ábyrgð á umfangsmiklum málefnum sem snerta utanríkis - og varnarmál . Norðurlandaráðsþingið fór fram dagana 29. - 31. október þar sem stjórnmálafólk frá öllu Norðurlöndunum kom saman í þinghúsi Svíþjóðar í Stokkhólmi . Loftslagsmál , sjálfbærni og þátttaka ungs fólk var meðal annars á dagskrá . Ræða Silju Daggar Gunnarsdóttur , alþingismanns og nýkjörins forseta Norðurlandaráðs : Forseti , Ég vil þakka ykkur fyrir það traust sem þið hafið sýnt mér og Oddnýju Harðardóttur með því að kjósa okkur í embætti forseta og varaforseta Norðurlandaráðs . Nú eru eflaust einhverjir , sérstaklega þeir sem áður hafa komið á Norðurlandaráðsþing , farnir að líta í kringum sig og leita að prentaðri útgáfu formennskuáætlunar Íslendinga í Norðurlandaráði . Ég verð að hryggja ykkur með því að tilkynna að þið munið ekki finna hana . Við ætlum eftir fremsta megni að reyna að hafa formennsku Íslendinga í Norðurlandaráði 2020 pappírslausa . Við höfum því ekki prentað formennskuáætlunina . Eftir að ég er búinn að ljúka máli mínu ætla ég að biðja þingmenn og aðra þátttakendur á þinginu um að taka upp síma sína , spjaldtölvur eða tölvur og slá inn eitt af þessum fjórum netföngum . Þar finnið þið formennskuáætlunina á því tungumáli sem ykkur hentar . Hún er líka aðgengileg í þinggögnum á vef Norðurlandaráðs , norden.org . Yfirskrift formennskuáætlunar Íslands er „ Stöndum vörð “ . Einhverjum kann að finnast að þetta sé ekki nógu framsækin og uppbyggileg fyrirsögn en staðreyndin er sú að gildi og verðmæti sem við á Norðurlöndum metum mikils eru í hættu um þessar mundir og við þurfum að verja þau . Á síðustu árum hefur verið sótt að ýmsum stoðum lýðræðissamfélags og þeim gildum sem hafa verið ríkjandi í alþjóðasamskiptum frá lokum síðari heimsstyrjaldar . Jafnframt stendur mannkynið allt frammi fyrir hættulegri þróun og erfiðum úrlausnarefnum í tengslum við loftslagsbreytingar . Loftslagsbreytingarnar ógna líffræðilegum fjölbreytileika sem mun valda ómældum skaða lífið á jörðinni eins og við þekkjum það í dag . Nú reynir á ríki þar sem lýðræðishefðin er sterk , virðing fyrir mannréttindum og réttarríkinu rótgróin og áhuginn á umhverfisvernd mikill – að vinna saman og standa vörð um grundvallarverðmæti . Í formennskutíð Íslands í Norðurlandaráði 2020 verður lögð áhersla á : að standa vörð um lýðræðið með því að berjast gegn upplýsingaóreiðu og falsfréttum sem grafa undan því , að standa vörð um líffræðilegan fjölbreytileika sem ógnað er af loftslagsbreytingum , mengun og fleiri þáttum sem rekja má til starfsemi manna , að treysta böndin milli Norðurlandabúa með því að efla tungumálakunnáttu innan Norðurlanda til að stuðla að því að þeir geti í sameiningu tekist á við þessi stóru verkefni . Forseti , Á næsta ári verða 100 ár liðin frá því að Danir endurheimtu Suður-Jótland sem þá hafði verið undir yfirráðum Þjóðverja síðan í Slésvíkurstriðinu 1864 . Meðan Þjóðverjar réðu landssvæðunum lögðu Danir mikla áherslu á að viðhalda þar danskri menningu og tungu . Eftir sameininguna 1920 hafa þeir unnið að sömu markmiðum gagnvart danska minnihlutanum í Suður-Slésvík í Þýskalandi . Þar hafa ekki síst Íslandsvinirnir Christian Juhl og Bertel Haarder , félagar mínir í forsætisnefnd Norðurlandaráðs verið framarlega í flokki . Nú vona ég að þeir – og aðrir danskir þingmenn – rétti okkur hjálparhönd við að bjarga dönskunni á Íslandi því hún er í hættu – eins og marka má af því að ég flyt þessa ræðu á íslensku . En metnaður okkar snýr ekki aðeins að dönskunni á Íslandi – sem er okkar brú til Norðurlanda . Við þurfum að sjá til þess að norrænu tungumálin sundri okkur ekki heldur sameini . Allir Norðurlandabúar þurfa að fá tækifæri til að kynnast og læra tungumál nágrannalandanna . Við þurfum að geta unnið vel saman og við þurfum að standa saman því verkefnin eru ærin . Útdauði tegunda í heiminum eykst nú hraðar en áður hefur þekkst og ljóst er að tap á líffræðilegri fjölbreytni er að mestu leyti af mannavöldum . Í nýrri skýrslu Sameinuðu þjóðanna um líffræðilegan fjölbreytileika sem kom út í maí 2019 segir að fjórðungur dýra - og plöntutegunda á jörðinni sé í útrýmingarhættu . Á næsta ári er stefnt að því að ríki heims setji sér ný markmið um líffræðilegan fjölbreytileika sem leysa af hólmi Aichi-markmiðin svonefndu frá 2010 . Norðurlandaráð samþykkti tillögu á síðasta ári , um að vinna að því að virkja ungt fólk á Norðurlöndum þannig að það geti haft áhrif á mótun nýrra alþjóðlegra markmiða um líffræðilega fjölbreytni 2020 . Ráðgert er að halda fundi ungmenna í öllum Norðurlöndunum og svo sameiginlegan norrænan fund í byrjun árs 2020 þar sem samþykktar verða ályktanir um markmiðin sem beint verður til ríkisstjórna og alþjóðasamfélagsins . Íslandsdeild Norðurlandaráðs hyggst á formennskuárinu styðja við þetta starf og aðstoða við að koma ályktunum og ábendingum unga fólksins á framfæri . Við ætlum jafnframt að beina sjónum að líffræðilegri fjölbreytni í hafi , en það er svið sem hefur fengið öllu minni athygli en þróunin á landi . Við ætlum að standa vörð um lýðræðið með því að berjast gegn upplýsingaóreiðu og falsfréttum . Líklegt er að þetta málefni verði mjög í sviðsljósinu á næsta ári þegar forsetakosningarnar fara fram í Bandaríkjunum . Töluvert hefur verið gert til að kortleggja vandann en við ætlum fyrst og fremst að skoða leiðir til að vinna bug á honum , til dæmis með því að efla fjölmiðlalæsi og með því að styrkja stöðu fjölmiðla sem vinna á grundvelli hefðbundinna blaðamennskugilda um trúverðugleika og traust sem mótvægi við falsfréttum . Norrænu löndin hafa öll beint sjónum að þessu málefni og sérstaklega standa Finnar framarlega og við vonumst auðvitað eftir góðu samstarfi við finnsku landsdeildina og við ykkur öll . Mig langar að nota þetta tækifæri til að þakka Hans Wallmark , forseta Norðurlandaráðs , og Gunilla Carlsson varaforseta fyrir gott starf á formennskuári Svía og sömuleiðis fyrir ánægjulegt samstarf og gagnlegar samræður um ýmis málefni . Ég treysti á að við getum haldið áfram þessu nána samstarfi á næstu ári og hrint í framkvæmd þeim hugmyndum sem við höfum verið að ræða . Jafnframt langar mig að þakka starfsmönnum sænska þingsins , starfsmönnum skrifstofu Norðurlandaráðs og síðast en ekki síst túlkunum fyrir að skapa góða umgjörð utan um fundi okkar þingmanna hér í Stokkhólmi . Eins og ég nefndi í upphafi ætlum við að reyna að hafa formennskuárið pappírslaust . Við ætlum að halda Norðurlandaráðsþing í tónlistarhúsinu Hörpu eins og síðast og þar hafa menn tekið upp metnaðarfulla umhverfisstefnu í öllu því sem snýr að fundahaldi . Verið hjartanlega velkomin í Hörpu , tónlistarhúsið okkar glæsilega , í lok október á næsta ári !