Fyrirlestur um samgöngumál vor . ( Járnbrautir og gufuskipaferðir ) Það var fjölsóttur fyrirlestur , sá er hr. Sigtryggur Jónasson flutti hér um það mál laugardaginn 11. þ.m . Hann kvað það hafa verið áhugamál fyrir sér í mörg ár . Hann hefði ritað grein í " Lögberg " um það fyrir 5 - 6 árum , út af stælunni , sem reis af fyrirlestri síra Jóns Bjarnasonar " Íslands að blása upp " og haldið því fram , þar að vegurinn til að sætta þjóðina viðkjör sín hér væri að rétta við atvinnuvegina og fyrst og fremst að bæta samgöngutækin að siðaðra þjóða dæmi ; ættu að rísa upp félög , er tækju það að sér , með styrk af landssjóði , eða að öðrum kosti landsstjórnin sjálf , þó að það vildi víðast reynast miður affarasælt , - kostnaðarsamara o . s . frv . Ferð sín hér í fyrra hefði vakið aftur og glætt fyrir sér þessa hugmynd , og hefði hann hafið máls á því þá , er hann kom til Englands , við nokkru mikils háttar menn þar , að þeir legðu fram fé til slíkra framkvæmda hér og gengjust fyrir þeim . Þeir hefði þá farið að reyna að kynna sér ýmislegt um landið , af bókum og viðtali við menn , er hér hefðu ferðast ; þekktu það ekki áður nema að nafni ; en gast eigi að , með því ferðamenn rita og tala almennt illa um landið ; höfðu sömuleiðis spurnir af verslunarviðskiptum manna hér við enska menn og skoska , en þær oft ekki góðar . Þess vegna mjög örðugt að sannfæra þá um , að landið væri betra en sögur færi af og að það stæði til mikilla bóta , ef því væri sómi sýndur . Hann hefði samt ekki gefist upp , heldur áréttað tilraunir sínar í sömu átt í vetur , er hann kom aftur þangað vestan um haf ( til Liverpool ) , og kom loks málinu það áleiðis , að nokkrir efnamenn í Liverpool hétu til hátíðarbrigða töluverðu fjárframlagi , 50.000 pd . sterl , ef þeir fengju heimildarfélög frá hinu íslenska löggjafar - og fjárveitingarvaldi til járnbrautarlagningar hér m. m . Þannig væri komið undir komið frumvarp það , er nú lægi fyrir þinginu , og hann hefði klambrað saman , samhljóða því er slík lög gerðust í hinum enska heimi , og ætti það því að vera ekki mjög fjarri viti , úr því þar mætti notast við þannig orðuð lög . Af fyrirtækjum þeim , er frumvarpið hljóðar um , minntist hann fyrst á gufuskipsferðirnar . Sagði hugmyndina vera þá , að hafa skipin miklu hraðskreiðari en póstskipin dönsku , útbúin með tvöföldum gangvélum , tvöföldum skrúfum , til vara , og þannig til hagað , að þau gætu flutt óverkaðan fisk í ís o . s . frv . Það fylgdi og , að félagið þyrfti að gera hafskipabryggju hér í Reykjavík ; án hennar væru svo tíðar ferðir ómögulegar , tvisvar í mánuði milli landa . Að þessum tíðu ferðum ætti að geta orðið mikill hagur á ýmsa lund . Meðal annars bættu þær þó nokkuð úr fréttaleysinu , og gæti svo farið , ef Englendingar rækju þetta fyrirtæki til lengdar , að þeir gerðu sig ekki ánægða með minna en fréttaþráð hér milli landa og kæmu þá því máli til framkvæmdar . Þá ætti og landið að hafa gott af samkeppninni við dönsku gufuskipin , sem væri æði dýrseld , enda væri áformið að færa til muna niður fargjald og flutningskaup , er nú væri t . d. 3 aurar á ullarpundinu milli Íslands og Granton , en ekki nema ¼ eyris milli New York og Liverpool ( á bómullarpundið ) . Ekki mundi þá hvað minnstur hagurinn að því , ef algengt yrði að flytja fiskinn nýjan , sem hér aflaðist með skipum þessum beint til Liverpool í ís . Ekki þyrfti nema í eyris hækkun á verðinu fyrir hann nýjan til þess að landið græddi á því ¼ milj . kr. á ári , og það þó að ekki væri seldur nema helmingur aflans á þann hátt , þess er annars væri í kaupstað látinn hér . Hvað járnbrautarfyrirtækið snertir , þá væri hugmyndin , að hafa þá tegund járnbrauta er nefnist á ensku máli " Light Railways " og mjög væru orðnir tíðkaðar þar sem fremur væri lítið um flutninga , - algengir í Ástralíu , Afríku , á Indlandi og nokkuð í Canada og víðar . Breidd milli brautarteina ekki nema 30 þumlungar ; þverbönd 1925 á hverri enskri mílu . Væri ætlast til , að járnbrautinni , þessari fyrirhuguðu , austur í Árnessýslu , fylgdu 20 opnir vagnar , er tækju 6 smálestir ( tons ) hver , en 10 luktir jafnstórir , enn fremur 6 ferðamannavagnar III. flokks handa 32 farþegum hver , og 2 farangursvagnar . Til dráttarins væru ætlaðar 2 eimreiðir ( locomotivers ) Gæti hver eimreið dregið 20 vagna fyrrnefnda 25 mílur enskar ( meira en 1 þingmannaleið ) á klukkustundinni , þar sem hallalaust væri eða því nær , en 10 vagna jafnþunga ( 6 tons ) upp halla eins og 1:25 . Ættu þannig löguð flutningstæki að duga hér í mörg ár . Fréttaþráð þyrfti og auðvitað að leggja meðfram brautinni ; það væri alstaðar ómissandi . Járnbrautarlagningin mundi veita fjölda manns atvinnu , auk þess sem 70 manns hefðu fasta ársatvinnu við hana eftir að hún væri komin í gagn . Fljótt mundu menn hér komast upp á að nota járnbrautina , komast upp á að færa sér í nyt flýtinn og ódýrleikann að ferðast . Sig hefði í fyrra kostað ferð héðan norður á Akureyri 1 ½ kr. mílan ensk og 9 dagar hefðu farið til ferðarinnar , en venjulegt járnbrautarfargjald væri 15 aurar fyrir míluna enska og á 15 kl.stundum mundi ekið með járnbraut héðan til Akureyrar . Fyrrum hefði verið 8 sólarhringa ferð með póstvagni milli Edinborgar og Lundúna ; nú færi hraðlest það á 8 ½ klukkustund . Það væri ómetanlega mikið varið í tímasparnaðinn til ferðalaga ; ferðatímanum væri sem á glæ kastað úr æfi manns . Það væri þægilegt , að geta farið hér upp á Þingvöllum á 1 ½ kl.stund , dvalið þar daglangt og komið heim að kveldi aftur alveg óþreyttur . Aðrar þjóðir verðu eigi þeim ógrynnum fjár til járnbrauta , sem þær gerðu , ef það væri eigi á neinu viti byggt . T. d. væri eitt félag í Lundúnum , er lagði hefði 120 milj . pd . sterling í járnbrautir sínar . Járnbraut mundi draga að sér hingað mikinn straum útlendra ferðamanna , sem þá færu og að dveljast hér langdvölum , reisa sér sumarbústaði t . d. við Þingvallavatn , eins og þeir gerðu í Skotalands hálendi . Þá kæmu þar og víðar upp gistiskálar . Útlendingar þyrftu margs með hjá landsmönnum og mundu skapast af því mikil viðskipti og arðsöm . Laxár kæmust þá í miklu hærra verð ( leigu ) , vegna samkeppni , sem nú væri engin , með því þeir sem þær reyndu hér og leigðu , bæru þeim illa söguna , er heim kæmi , til þess að fæla aðra frá þeim . Hvað bændur snertir , þá mundi þeim bregða við að geta komið jafnóðum og í snatri frá sér á góðan markað hvers konar afurðum , er þeir gætu fram leitt á búum sínum , og eins dregið að sér á sama hátt hvaða þungavöru sem væri . Mundi það meðal annars leiða til mikilla húsabúta , en góð húsakynni bættu heilsu þjóðarinnar og efldu fjör hennar . Þar með mundi og skapast hagfelld sundurskipting atvinnuveganna ; er reynslan sýndi að hverri þjóð horfði til farsældar . Járnbrautir væri þjóðvegir þessarar aldar ; þær ryddu sér alstaðar til rúms , jafnvel hversu strjálbyggt sem væri og hvað vel sem sjórinn lægi við til flutninga . Til dæmis ætluðu Norðmenn nú að verja 64 milj . kr. til að leggja járnbraut strandlengis milli Kristjaníu og Björgvinjar , svo mikið sem væri þó um gufuskipaferðir þar með ströndum fram . Á Newfoundlandi , hrjóstrugu landi og strjálbyggðu með jöklum og öræfum , eins og hér , væri járnbrautir lagðar víðs vegar um land . Sumir ímynduðuð sér , að ekki væri hægt að leggja járnbrautir nema á jafnsléttu . En það væri nú löngu sannað með reynslu að mikil fjöll og firnindi stæðu alls eigi fyrir , svo sem Hamrafjöllin í Ameríku og fl . Hér væri ekki nema barnaspil að leggja járnbrautir fyrir því . Fannir þyrfti og eigi að óttast framar hér en svo víða annarsstaðar , og væri mönnum eigi vandara um hér en þar , þó að ferðir tepptust stöku sinnum í bili sakir snjóa . Er Ísland fært um að bera járnbrautir ? Því þá síður en önnur lönd jafnstrjálbyggð ? Hér ættu að vera 200 mílur enskar af fulldýrum og kostnaðarsömum járnbrautum , miðað við það sem er í Canada eftir fólksfjölda og landrými , en 400 af hinum . Lægi járnbraut norður í Eyjafjörð , væri það samt ekki nema á 3. hundr . mílur enskar , en til hennar næði meiri hluti lands . Eftir viðhaldskostnaði og gagni mundu vegir ( akbrautir ) dýrari að lokum en járnbrautir . Gufufærum hefði verið líkt við lífæðarnar í líkama manns , en fréttaþráðunum við taugarnar . Þau lönd væri því eins og dauðir limir á þjóðlíkama mannkynsins , er vantaði þetta tvennt . En England væri verslunarhjarta heimsins , og væri því mjög svo hentugt , að líffæri þessi hingað hefðu þar upptök sín . Öll þing og allar landstjórnir í heimi legðu langmesta áherslu á , að efla og styrja hin bestu samgöngutæki , og lægi meira fé fólgið í járnbrautum en allir bankar heimsins hefðu að geyma . Vér hefðum fengið verslunarfrelsi 1854 , og stjórnfrelsi 1874 . Nú , að liðnum öðrum 20 árum , árið 1894 , ætti vel við að stigið væri hið 3. mikils háttar stig á framfarabraut landsins - : afráðinn nýr ferill landinu til viðreisnar , með almennilegum samgöngutækjum . - Móti þessu áformi eða frumvarpinu fyrir þinginu væri haft meðal annars , að eingin trygging væri fyrir , að neitt yrði af framkvæmd fyrirtækisins , þó að heimildarlögin fyrir því gengi fram . En parlamentið enska hefði margsinnis gefið út þess kyns heimildarlög , er orðið hefðu árangurslaus og væri alþingi líklega ekki vandara um . Englendingar væri stórir upp á sig , og mundu firrtast , ef ætlast væri til , að þeir gengi eftir mönnum hér ( þinginu ) um að fá að hætta sjálfir fé sínu . Mundi þess langt að bíða , að aðrir byðust til , ef þessir væri gerðir afturreka . Hitt væri sennilegt , að ætlast væri til tryggingar fyrir reglu á gufuskipaferðunum . Að öðru leyti yrðu eignir félagsins hér ( bryggja , járnbraut , hús o . fl. ) sæmileg trygging fyrir skaðabótum af samningsrofum félagsins . Færi allt með felldu ætti Ísland vissulega að hafa meiri hag af þessu en England . Hitt væri og ekki forsjállegt , ef maður væri ekki fær um eitthvað sjálfur , að meina þá öðrum að gera það fyrir hann . Kvíðbogi fyrir því , að frumvarp þetta mundi eigi frá konungs staðfestingu , ef til kæmi virtist eigi hafa við neitt að styðjast , þar sem konungur hefði einmitt sjálfur tekið það fram í síðustu auglýsingu sinni til Íslendinga , að hann vildi fúslega styðja öll þau störf þingsins , sem lyti að heill og framförum landsins , - þó að ekki gæti hann aðhyllst stjórnarskrárfrumvarpið . Fyrirlestur um samgöngumál vor . ( Járnbrautir og gufuskipaferðir ) Það var fjölsóttur fyrirlestur , sá er hr. Sigtryggur Jónasson flutti hér um það mál laugardaginn 11. þ.m . Hann kvað það hafa verið áhugamál fyrir sér í mörg ár . Hann hefði ritað grein í " Lögberg " um það fyrir 5 - 6 árum , út af stælunni , sem reis af fyrirlestri síra Jóns Bjarnasonar " Íslands að blása upp " og haldið því fram , þar að vegurinn til að sætta þjóðina viðkjör sín hér væri að rétta við atvinnuvegina og fyrst og fremst að bæta samgöngutækin að siðaðra þjóða dæmi ; ættu að rísa upp félög , er tækju það að sér , með styrk af landssjóði , eða að öðrum kosti landsstjórnin sjálf , þó að það vildi víðast reynast miður affarasælt , - kostnaðarsamara o . s . frv . Ferð sín hér í fyrra hefði vakið aftur og glætt fyrir sér þessa hugmynd , og hefði hann hafið máls á því þá , er hann kom til Englands , við nokkru mikils háttar menn þar , að þeir legðu fram fé til slíkra framkvæmda hér og gengjust fyrir þeim . Þeir hefði þá farið að reyna að kynna sér ýmislegt um landið , af bókum og viðtali við menn , er hér hefðu ferðast ; þekktu það ekki áður nema að nafni ; en gast eigi að , með því ferðamenn rita og tala almennt illa um landið ; höfðu sömuleiðis spurnir af verslunarviðskiptum manna hér við enska menn og skoska , en þær oft ekki góðar . Þess vegna mjög örðugt að sannfæra þá um , að landið væri betra en sögur færi af og að það stæði til mikilla bóta , ef því væri sómi sýndur . Hann hefði samt ekki gefist upp , heldur áréttað tilraunir sínar í sömu átt í vetur , er hann kom aftur þangað vestan um haf ( til Liverpool ) , og kom loks málinu það áleiðis , að nokkrir efnamenn í Liverpool hétu til hátíðarbrigða töluverðu fjárframlagi , 50.000 pd . sterl , ef þeir fengju heimildarfélög frá hinu íslenska löggjafar - og fjárveitingarvaldi til járnbrautarlagningar hér m. m . Þannig væri komið undir komið frumvarp það , er nú lægi fyrir þinginu , og hann hefði klambrað saman , samhljóða því er slík lög gerðust í hinum enska heimi , og ætti það því að vera ekki mjög fjarri viti , úr því þar mætti notast við þannig orðuð lög . Af fyrirtækjum þeim , er frumvarpið hljóðar um , minntist hann fyrst á gufuskipsferðirnar . Sagði hugmyndina vera þá , að hafa skipin miklu hraðskreiðari en póstskipin dönsku , útbúin með tvöföldum gangvélum , tvöföldum skrúfum , til vara , og þannig til hagað , að þau gætu flutt óverkaðan fisk í ís o . s . frv . Það fylgdi og , að félagið þyrfti að gera hafskipabryggju hér í Reykjavík ; án hennar væru svo tíðar ferðir ómögulegar , tvisvar í mánuði milli landa . Að þessum tíðu ferðum ætti að geta orðið mikill hagur á ýmsa lund . Meðal annars bættu þær þó nokkuð úr fréttaleysinu , og gæti svo farið , ef Englendingar rækju þetta fyrirtæki til lengdar , að þeir gerðu sig ekki ánægða með minna en fréttaþráð hér milli landa og kæmu þá því máli til framkvæmdar . Þá ætti og landið að hafa gott af samkeppninni við dönsku gufuskipin , sem væri æði dýrseld , enda væri áformið að færa til muna niður fargjald og flutningskaup , er nú væri t . d. 3 aurar á ullarpundinu milli Íslands og Granton , en ekki nema ¼ eyris milli New York og Liverpool ( á bómullarpundið ) . Ekki mundi þá hvað minnstur hagurinn að því , ef algengt yrði að flytja fiskinn nýjan , sem hér aflaðist með skipum þessum beint til Liverpool í ís . Ekki þyrfti nema í eyris hækkun á verðinu fyrir hann nýjan til þess að landið græddi á því ¼ milj . kr. á ári , og það þó að ekki væri seldur nema helmingur aflans á þann hátt , þess er annars væri í kaupstað látinn hér . Hvað járnbrautarfyrirtækið snertir , þá væri hugmyndin , að hafa þá tegund járnbrauta er nefnist á ensku máli " Light Railways " og mjög væru orðnir tíðkaðar þar sem fremur væri lítið um flutninga , - algengir í Ástralíu , Afríku , á Indlandi og nokkuð í Canada og víðar . Breidd milli brautarteina ekki nema 30 þumlungar ; þverbönd 1925 á hverri enskri mílu . Væri ætlast til , að járnbrautinni , þessari fyrirhuguðu , austur í Árnessýslu , fylgdu 20 opnir vagnar , er tækju 6 smálestir ( tons ) hver , en 10 luktir jafnstórir , enn fremur 6 ferðamannavagnar III. flokks handa 32 farþegum hver , og 2 farangursvagnar . Til dráttarins væru ætlaðar 2 eimreiðir ( locomotivers ) Gæti hver eimreið dregið 20 vagna fyrrnefnda 25 mílur enskar ( meira en 1 þingmannaleið ) á klukkustundinni , þar sem hallalaust væri eða því nær , en 10 vagna jafnþunga ( 6 tons ) upp halla eins og 1:25 . Ættu þannig löguð flutningstæki að duga hér í mörg ár . Fréttaþráð þyrfti og auðvitað að leggja meðfram brautinni ; það væri alstaðar ómissandi . Járnbrautarlagningin mundi veita fjölda manns atvinnu , auk þess sem 70 manns hefðu fasta ársatvinnu við hana eftir að hún væri komin í gagn . Fljótt mundu menn hér komast upp á að nota járnbrautina , komast upp á að færa sér í nyt flýtinn og ódýrleikann að ferðast . Sig hefði í fyrra kostað ferð héðan norður á Akureyri 1 ½ kr. mílan ensk og 9 dagar hefðu farið til ferðarinnar , en venjulegt járnbrautarfargjald væri 15 aurar fyrir míluna enska og á 15 kl.stundum mundi ekið með járnbraut héðan til Akureyrar . Fyrrum hefði verið 8 sólarhringa ferð með póstvagni milli Edinborgar og Lundúna ; nú færi hraðlest það á 8 ½ klukkustund . Það væri ómetanlega mikið varið í tímasparnaðinn til ferðalaga ; ferðatímanum væri sem á glæ kastað úr æfi manns . Það væri þægilegt , að geta farið hér upp á Þingvöllum á 1 ½ kl.stund , dvalið þar daglangt og komið heim að kveldi aftur alveg óþreyttur . Aðrar þjóðir verðu eigi þeim ógrynnum fjár til járnbrauta , sem þær gerðu , ef það væri eigi á neinu viti byggt . T. d. væri eitt félag í Lundúnum , er lagði hefði 120 milj . pd . sterling í járnbrautir sínar . Járnbraut mundi draga að sér hingað mikinn straum útlendra ferðamanna , sem þá færu og að dveljast hér langdvölum , reisa sér sumarbústaði t . d. við Þingvallavatn , eins og þeir gerðu í Skotalands hálendi . Þá kæmu þar og víðar upp gistiskálar . Útlendingar þyrftu margs með hjá landsmönnum og mundu skapast af því mikil viðskipti og arðsöm . Laxár kæmust þá í miklu hærra verð ( leigu ) , vegna samkeppni , sem nú væri engin , með því þeir sem þær reyndu hér og leigðu , bæru þeim illa söguna , er heim kæmi , til þess að fæla aðra frá þeim . Hvað bændur snertir , þá mundi þeim bregða við að geta komið jafnóðum og í snatri frá sér á góðan markað hvers konar afurðum , er þeir gætu fram leitt á búum sínum , og eins dregið að sér á sama hátt hvaða þungavöru sem væri . Mundi það meðal annars leiða til mikilla húsabúta , en góð húsakynni bættu heilsu þjóðarinnar og efldu fjör hennar . Þar með mundi og skapast hagfelld sundurskipting atvinnuveganna ; er reynslan sýndi að hverri þjóð horfði til farsældar . Járnbrautir væri þjóðvegir þessarar aldar ; þær ryddu sér alstaðar til rúms , jafnvel hversu strjálbyggt sem væri og hvað vel sem sjórinn lægi við til flutninga . Til dæmis ætluðu Norðmenn nú að verja 64 milj . kr. til að leggja járnbraut strandlengis milli Kristjaníu og Björgvinjar , svo mikið sem væri þó um gufuskipaferðir þar með ströndum fram . Á Newfoundlandi , hrjóstrugu landi og strjálbyggðu með jöklum og öræfum , eins og hér , væri járnbrautir lagðar víðs vegar um land . Sumir ímynduðuð sér , að ekki væri hægt að leggja járnbrautir nema á jafnsléttu . En það væri nú löngu sannað með reynslu að mikil fjöll og firnindi stæðu alls eigi fyrir , svo sem Hamrafjöllin í Ameríku og fl . Hér væri ekki nema barnaspil að leggja járnbrautir fyrir því . Fannir þyrfti og eigi að óttast framar hér en svo víða annarsstaðar , og væri mönnum eigi vandara um hér en þar , þó að ferðir tepptust stöku sinnum í bili sakir snjóa . Er Ísland fært um að bera járnbrautir ? Því þá síður en önnur lönd jafnstrjálbyggð ? Hér ættu að vera 200 mílur enskar af fulldýrum og kostnaðarsömum járnbrautum , miðað við það sem er í Canada eftir fólksfjölda og landrými , en 400 af hinum . Lægi járnbraut norður í Eyjafjörð , væri það samt ekki nema á 3. hundr . mílur enskar , en til hennar næði meiri hluti lands . Eftir viðhaldskostnaði og gagni mundu vegir ( akbrautir ) dýrari að lokum en járnbrautir . Gufufærum hefði verið líkt við lífæðarnar í líkama manns , en fréttaþráðunum við taugarnar . Þau lönd væri því eins og dauðir limir á þjóðlíkama mannkynsins , er vantaði þetta tvennt . En England væri verslunarhjarta heimsins , og væri því mjög svo hentugt , að líffæri þessi hingað hefðu þar upptök sín . Öll þing og allar landstjórnir í heimi legðu langmesta áherslu á , að efla og styrja hin bestu samgöngutæki , og lægi meira fé fólgið í járnbrautum en allir bankar heimsins hefðu að geyma . Vér hefðum fengið verslunarfrelsi 1854 , og stjórnfrelsi 1874 . Nú , að liðnum öðrum 20 árum , árið 1894 , ætti vel við að stigið væri hið 3. mikils háttar stig á framfarabraut landsins - : afráðinn nýr ferill landinu til viðreisnar , með almennilegum samgöngutækjum . - Móti þessu áformi eða frumvarpinu fyrir þinginu væri haft meðal annars , að eingin trygging væri fyrir , að neitt yrði af framkvæmd fyrirtækisins , þó að heimildarlögin fyrir því gengi fram . En parlamentið enska hefði margsinnis gefið út þess kyns heimildarlög , er orðið hefðu árangurslaus og væri alþingi líklega ekki vandara um . Englendingar væri stórir upp á sig , og mundu firrtast , ef ætlast væri til , að þeir gengi eftir mönnum hér ( þinginu ) um að fá að hætta sjálfir fé sínu . Mundi þess langt að bíða , að aðrir byðust til , ef þessir væri gerðir afturreka . Hitt væri sennilegt , að ætlast væri til tryggingar fyrir reglu á gufuskipaferðunum . Að öðru leyti yrðu eignir félagsins hér ( bryggja , járnbraut , hús o . fl. ) sæmileg trygging fyrir skaðabótum af samningsrofum félagsins . Færi allt með felldu ætti Ísland vissulega að hafa meiri hag af þessu en England . Hitt væri og ekki forsjállegt , ef maður væri ekki fær um eitthvað sjálfur , að meina þá öðrum að gera það fyrir hann . Kvíðbogi fyrir því , að frumvarp þetta mundi eigi frá konungs staðfestingu , ef til kæmi virtist eigi hafa við neitt að styðjast , þar sem konungur hefði einmitt sjálfur tekið það fram í síðustu auglýsingu sinni til Íslendinga , að hann vildi fúslega styðja öll þau störf þingsins , sem lyti að heill og framförum landsins , - þó að ekki gæti hann aðhyllst stjórnarskrárfrumvarpið .