96 SIÐUR B / C WjsnnSAtátí ^ STOFNAÐ 1913 107. tbl. 81. árg. FOSTUDAGUR 14 . MAI 1993 Prentsmiðja Morgunblaðsins Japanir hótuðu ursögn á ársfundi hvalveiðiráðsins í Kyoto Verður nýtt hvalveiðiráð stofnað í Austur-Asíu ? Kyoto , Ósló . Reuter og jaii Gunnar Furuly , fréttaritari Morgunblaðsins . KRAFA Japana um að fá að veiða árlega 50 hrefnur við Japansstrendur var felld á ársfundi Alþjóðahvalveiði - ráðsins , IWC , í gær með 16 atkvæðum gegn 10 en sex sátu hjá . Lét japanski fulltrúinn að því liggja , að Japan ætlaði að segja sig úr ráðinu og talið er hugsanlegt , að það ásamt Suður-Kóreu , Kína og Rúss - landi stofni með sér nýtt hval - veiðiráð og hefji aftur hval - veiðar . „ Þegar búið er að ákveða , að ein dýrategund sé heilög hvar verður þá látið staðar numið ? Verða ekki öll sjávardýr friðuð að lokum ? " , spurði Kazuo Shima , fulltrúi Jap - ana . Hvalur og maður sitt hvað Við þetta má svo bæta , að hópur norskra presta ætlar að hvetja starfsbræður sína erlendis til að styðja ákvörðun norsku stjórnarinn - ar um að hefja hvalveiðar . Segja þeir , að barátta margra dýravernd - unarsinna sé beinlínis ókristileg , einstakar , skepnur sé ekki hægt að taka í dýrlingatölu . Maður og hval - ur sé sitt hvað . Sjá viðtal við sjávarútvegs - ráðherra á tniðopnu . Strákar stympast Morgunb \ aðið / Þorkell ÞÓTT ekki væri miklum lofthita fyrir að fara á höfuðborgarsvæðinu í gær var maísólin ekki spör á geisla sína og sumarhugur kominn í fólk . Strákamir á myndinni þurftu sumir að kanna með ómjúkum tðkum hvort vöðvarnir hefðu komið vel undan vetri hjá kunningjunum . Forsætisráðherra Norðmanna fékk óvænta upphringingu Al Gore varar Norðmenn við að hefja hrefnuveiðar AL Gore , varaforseti Bandarikjanna , hringdi fyrir rúmri viku í Gro Harlem Brundtland , forsætisráðherra Noregs , til að árétta að Bandaríkin myndu ekki sætta sig við að Norðmenn hæfu hvalveiðar á ný , að sögn dagblaðsins Verdens Gang í gær . Gore , sem hefur mjög beitt sér í umhverfismálum , er sagður hafa varað Brundtland við , sagt að Norðmenn gætu fengið yfir sig víðtækar refsiaðgerðir margra þjóða , álit þeirra á alþjóðavettvangi myndi verða fyrir miklum hnekki og hafist gæti atburðarás sem hvorki Bandaríkin né Noregur gætu haft stjórn á . Blaðafulltrúi norska forsætisráðuneytisins , Öystein Singsaas , og sendinefnd Bandaríkjanna á fundi Alþjóðahvalveiðiráðsins hafa staðfest að varaforsetinn hringdi í Brundtland . Bréfið til íslendinga Gore skýrði ráðherranum frá því hvaða stefnu Bandaríkjamenn myndu fylgja í Kyoto og rakti í smáatriðum tíl hvaða aðgerða andstæðingar hvalveiða myndu að líkindum grípa til . Verdens Gore Brundtland A öndverðum tneiði BANDARÍKIN eru á móti öllum hvalveiðum . Gang segir að viðvörun varaforsetans hafi verið nær orðrétt á sama veg og bréf sem bandarísk stjórnvöld sendu nýlega Þorsteini Pálssyni sjáv - arútvegsráðherra og skýrt hefur verið frá í Morgunblaðinu . Líta sumir Norðmenn á um - mæli varaforsetans sem augljósar hótanir , að sögn norska blaðsins . Singsaas vildi ekki taka undir þá túlkun en sagði Gore hafa vilja láta í ljós áhyggjur yfir mögulegri framvindu mála . Brundtland segist ekki vilja tjá sig um málið fyrr en fundi IWC i Japan ljúki en það mun gerast í dag . Sömu svör fengust hjá Jan Arves - en , aðalfulltrúa Norðmanna á Kyoto-fundinum . Verdens Gang birti í fyrradag fyrirmæli varð - andi hvalveiðistefnuna sem það segir að Banda - ríkjastjórn hafi nýlega sent til fulltrúa sinna í 31 landi . Þar segir að sendiherrarnir skuli reyna að fá ríkin , þar sem þeir gegna embætti , til að berjast gegn hvalveiðum Norðmanna . Talsmaður sendinefndar Bandaríkjanna á fundi IWC í Jap - an , Angela Calos , segir það alvarlegt mál að þessi fyrirmæli skuli hafa ratað í norska fjöl - miðla , þau hafí alls ekki átt að koma fyrir al - menningssjónir . Clinton í vígahug Norska blaðið segist einnig hafa sérstaka , leynilega skýrslu frá Bandaríkjastjórn undir höndum þar sem segi að Bill Clinton forseti sé staðráðinn í að beita valdi sínu til að lýsa yfir viðskiptabanni gegn Norðmönnum reynist það nauðsynlegt . Minnt er á í skýrslunni að dýra - verndunarsamtök hafi þegar byrjað að hundsa norskar vörur og rætt um að reka áróður gegn þátttöku í vetrarólympíuleikunum í Lillehammer 1994 . Skýrsluhöfundar segja meginástæðuna fyrir stefnu Bandaríkjastjórnar þá að „ meirihluti fólks í Bandaríkjunum , þar á meðal öll dýraverndunar - félög og öflug umhverfisverndarsamtök , sé mjög andvíg hvalveiðum " . Einnig er minnt á að báðar deildir þingsins hafi andmælt veiðunum . Meðferð Króataá föngum fordæmd Zagreb , Genf , Kaupmannahöfn . Reuter . HERSVEITIR Króata í Bosníu halda 2.000 mú - slimskum börgurum í fang - elsi í grennd við borgina Mostar og hafa handtekið 260 til viðbótar í tveimur bæjum í suðvesturhluta landsins . Embættismaður Flóttamannahjálpar Sam - einuðu þjóðanna , sem skoð - aði fangabúðirnar nálægt Mostar , sagði að meðferðin á föngunum minnti hann á „ myndir af gyðingum í heimsstyrjöldinni síðari " . Helmingur fanganna er konur og börn og þeir hírast í þröngum klefum . Salernisaðstaðan er léleg og fangarnir nærast á kexi og vatni , að sögn embættismannsins . Evrópubandalagið hefur hótað refsiaðgerðum gegn Króatíu og Króötum í Bosníu ef árásum á múslima verði ekki hætt . Niels Helveg Petersen , utanríkisráðherra Danmerkur , sendi fyrir hönd banda - lagsins harðort bréf til Franjos Tudjmans , forseta Króatíu , þar sem hann varaði við því að Króatar kynnu að sæta svipuðum refsiað - gerðum og Serbar hættu þeir ekki árásunum . Stjórn Ciampis Ráðherra grunaður umsvik Róm . Reuter . RÁÐHERRA í bráðabirgða - stjórn Carlos Azeglios Ciampis á ítalíu , sósíalistan - um Valdo Spini umhverfis - málaráðherra , var skýrt frá því í gær að yfirvöld væru að kanna hvort hann hefði átt aðild að spillingarmáli . Spini er fyrsti ráðherra stjórnarinnar sem fær slíka tilkynningu . Nær tugur ráðherra í fyrri stjórn er grunaður um hvers kyns afbrot auk þess sem mörg hundruð stjórnmálamenn hafa þegar verið dæmdir . Andreotti yfirheyrður Öldungadeildin ákvað í gær að svipta Giulio Andreotti , fyrr - verandi forsætisráðherra , þing - helgi svo að hægt yrði að yfir - heyra hann fyrir rétti vegna gruns um mafíutengsl . Andre - otti vildi sjálfur losna við þing - helgina , sagðist vilja hreinsa nafn sitt af ákærunum . Sjá frétt á bls. 25 .