Kári skrifar : ÞAÐ GETUR ALDREI ÞÓTT GÓÐ LÖGFRÆÐI AÐ SELJA ÞAÐ SEM MENN EIGA EKKI Kári skrifar : ÞAÐ GETUR ALDREI ÞÓTT GÓÐ LÖGFRÆÐI AÐ SELJA ÞAÐ SEM MENN EIGA EKKI Það er að sjálfsögðu allt rétt athugað sem Styrmir Gunnarsson segir um tilurð framsals í sjávarútvegi . Um þetta sagði m.a . Danfríður Skarphéðinsdóttir , þáverandi fulltrúi minnihlutans á Alþingi , 30. apríl 1990 og vísaði þar í umsagnir við frumvarpið : „ Í mörgum þeirra umsagna , sem sjávarútvegsnefnd efri deildar bárust um frumvarpið , koma einnig fram áskoranir til Alþingis um að hyggja að byggðasjónarmiðum og koma í veg fyrir að örfáir aðilar getið höndlað með sameiginlega auðlind landsmanna í eigin þágu algjörlega án tillits til byggðar í landinu og hagsmuna þjóðarinnar í heild . “ [ i ] Sumir „ félagshyggjumanna “ sem þetta mál fluttu og studdu hafa sagt að ráðstöfunin hafi verið nauðsynleg til þess að ná fram hagræðingu í sjávarútvegi . Þingmenn almennt virðast ekki hafa gerst sér ljóst hvað þarna er raunverulega um að ræða . Frá aldaöðli , allt frá landnámi , hefur íslensk þjóð nýtt sér meira og minna auðlindir sjávar allt í kringum landið . Hversu litlar eða miklar veiðar voru stundaðar er hins vegar aukaatriði í því sambandi . Meginatriðið er það veiðar voru stundaðar . Með þeim var skapaður sameiginlegur eignarréttur þjóðarinnar á auðlindum sjávar . Sá réttur er síðan endanlega festur í lög [ réttur sem stofnast af hefð er lögfestur ] með ákvæðum um að fiskistofnar við Ísland séu sameign þjóðarinnar . Það ákvæði var því á allan hátt rökrétt þótt það hefði mátt koma fyrr í íslenska löggjöf . Sumir lagaprófessorar kusu að líta algerlega framhjá þessum staðreyndum og gerðust jafnvel svo djarfir að telja útgerðarmenn hafa myndað sinn eigin „ hefðarrétt “ frá því að lögin um stjórn fiskveiða voru sett , árið 1983 [ tóku gildi 1984 ] . Það hlaut ævinlega að vera fráleit ályktun , enda augljóst að hefðarréttur þjóðarinnar er miklu eldri sem nemur mörgum öldum ! Þetta veit meirihluti þjóðarinnar og gerir sér fulla grein fyrir . Með tilkomu framsalsins verður sú sérkennilega breyting á eðli eignarréttarins [ ii ] að mönnum er heimilað að selja það sem þeir eiga ekki ! Það var stórt nýmæli í heimi lögfræðinnar . Í þeim réttarkerfum þar sem greinarhöfundur þekkir til er almennt gengið út frá því að eigandi hafi ráðstöfunarrétt eigna sinna og ákveði sjálfur hvort hann selur þær . Það gildir bæði um eignina sjálfa og afnot af henni . Meirihluti Alþingis virðist hins vegar ekki hafa talið sig bundinn af þessum atriðum á nokkurn hátt , heldur væri fullkomlega frjálst að taka eigur þjóðarinnar og leyfa fáeinum aðilum að braska með þær eins og um einkaeign þeirra væri að ræða . Þetta hefur og orðið æ skýrara t.d. við hjónaskilnaði þegar kvóti hefur komið til skipta . Í lögfræði heitir þetta að höndla með þýfi . Sá sem kaupir þýfi , hvort sem hann er í „ góðri trú “ [ bona fide purchaser ] eða ekki er þar með orðinn þjófsnautur , kaupir stolinn „ varning “ . Því til viðbótar hefði kaupendum mátt vera ljóst að þeir væru að kaupa þýfi , enda hafði Alþingi engan rétt til þessara ráðstafana , alveg þvert á eignarrétt þjóðarinnar og vilja . Mönnum mátti því alla tíð vera ljóst að um þýfi væri að ræða . Einn þeirra manna á Alþingi sem virðist hafa gert sér nokkuð góða grein fyrir þessu var Ágúst Einarsson . Sú ályktun verður dregin af orðum hans á Alþingi fimmtudaginn 09. október 1997 , í umræðum um veiðileyfagjald . Þar vísaði Ágúst í ávarp fundar Samtaka um þjóðareign : ,, Íslandsmið hafa verið sameign þjóðarinnar frá öndverðu . Á þessari öld háðu Íslendingar harða baráttu fyrir því að aðrar þjóðir viðurkenndu eignarrétt Íslendinga á miðunum . Nýting fiskimiða landsins hefur lagt drjúgan skerf að framförum og velsæld þjóðarinnar á 20. öld . Með lögum um stjórn fiskveiða og framsali ríkisvaldsins á sameign þjóðarinnar til einstakra manna og félaga , án þess að gjald komi fyrir , er brotið gegn eignarrétti þjóðarinnar - - - horfið frá leikreglum lýðræðis og jafnréttis . Fiskimiðin eru í raun að hverfa úr eign íslensks almennings til kvótaeigenda þrátt fyrir þau ákvæði 1. gr. laga um stjórn fiskveiða að nytjastofnar á Íslandsmiðum séu sameign þjóðarinnar og að úthlutun veiðiheimilda samkvæmt lögunum myndi ekki eignarrétt eða óafturkallanlegt forræði einstakra aðila yfir veiðiheimildum . Þetta samrýmist ekki hagsmunum og réttlætiskennd þjóðarinnar né hefð í nýtingu fiskimiðanna . “ [ iii ] Það er nokkuð ljóst að Ágúst hafði þá þegar efasemdir um eðli og útfærslu framsalsins . Enda hefur það komið fram í viðtölum við hann síðar . Fleiri í hans flokki hefðu gjarnan mátt tileinka sér sömu efasemdir . Fyrrum ráðherrar , hagfræðingar og fleiri hafa rætt um „ hagræðinguna “ sem fylgt hafi kvótakerfinu ( framsalinu ) . Hún hefur öll orðið á kostnað byggðar í landinu og gert að verkum að örfáir braskarar hafa sópað til sín arðinum af þjóðareigninni . Það heitir ekki „ hagræðing “ , það er stuldur . Alþingi kórónaði þann glæp með því síðan með því að leyfa mönnum að selja ( og kaupa ) þýfið eins og komið er fram . Lágmarkið hefði verið að spyrja þjóðina sjálfa álits í þjóðaratkvæðagreiðslu , um það hvernig hún vildi ráðstafa eign sinni . Almennt þykir það góð lögfræði að spyrja eigandann fyrst , en ekki taka eignir hans , að honum forspurðum , og færa þær öðrum á silfurfati . Alþingi á strax að ráðast í það verkefni að innkalla allan kvóta og biðja eigandann , þjóðina , afsökunar á því að hafa heimilað afnot af þjóðareign án leyfis frá þjóðinni . Áður en menn fara að ræða um „ hagræði “ sem hlýst af samþjöppun í þágu fárra aðila , þá verða menn að spyrja um eignarréttinn . Hann er þjóðarinnar eins og komið er fram . Yfir þann rétt getur Alþingi á hverjum tíma ekki valtað og tekið sér vald sem það hefur ekki . Ekki frekar en að t.d. mannréttindi verða af mönum tekin [ samkvæmt náttúrurétti fylgja þau sérhverjum manni frá fæðingu , sbr. t.d. Tómas frá Akvínó og John Locke ] . [ iv ] Brottkast , brask , spilling og peningaþvætti [ jafnvel með fulltingi Seðlabankans ] eru fylgifiskar núverandi kerfis . „ Tuskurbrúðurnar “ sem hafa valist til forystu eiga að taka sig saman í andlitinu og skila þjóðinni því sem frá henni var stolið , með lögleysum frá Alþingi og það áður en mönnum tekst að selja þýfið úr landi . Á sama tíma eru innviðir þjóðfélagsins fjársvelltir og ekki hægt að sinna sómasamlegri þjónustu við borgarana . Verkefni næstu kosninga verður að losna við alla þingmenn sem bera á þessu ábyrgð . Gildir þá einu hvernig ábyrgðin er tilkomin . Þeir sem horfa á , án þess að aðhafast , eru ekki síður ábyrgir en aðrir . Sumir ráðherrar virðast þó hafa meiri áhuga á að að brosa í erlendar myndavélar en taka á málum sem þeir voru valdir til að sinna .