Síðastliðið haust ( 2019 ) sendi Rósa Eggertsdóttir frá sér bókina Hið ljúfa læsi , Handbók um læsiskennslu fyrir kennara og kennaranema . Hugtakið læsi í bók Rósu snýst fyrst og fremst um lesskilning , sem margir fræðimenn og alþjóðleg samtök líkt og UNESCO hafa stuðst við ( Baldur Sigurðsson , [ 2013 ] ) : Í stuttu máli má segja að læsi snúist um að geta skilið og notað ritað mál ( lesið og skrifað ) sjálfum sér til gagns og gleði , skilnings og sköpunar . Hún skiptist í tíu kafla . Bókin er afar fallega úr garði gerð , kemur lesanda skemmtilega á óvart hér og þar , og henni fylgir minnislykill með margvíslegu ítarefni og verkefnum fyrir kennara . Miðstöð skólaþróunar við Háskólann á Akureyri ( MSHA ) , hinn faglegi bakhjarl BL , svaraði gagnrýninni fullum hálsi , sýndi fram á að ívitnaðar árangursmælingar væru ekki réttmætar og bar til baka allar ávirðingar um að BL væri ekki reist á bestu fáanlegu vitneskju um árangursríka lestrarkennslu , en gat hins vegar ekki sýnt fram á með óyggjandi hætti að BL væri einhver töfralausn á vanda lestrarkennslunnar eins og einhverjir hafa sjálfsagt búist við . Svo virðist sem flestir kennarar í landinu kenni á svipaðan hátt þegar upp er staðið , leggi fyrir svipuð verkefni og skipuleggi heimalestur á sama hátt , hvort sem þeir hafa tekið upp hugmyndafræði BL eða ekki . Vissulega mátti í niðurstöðum rannsóknarinnar greina svolítinn mun í þá átt sem búist var við : kennarar sem styðjast við BL verja meiri tíma í sumt en hinir og gagnkvæmt , en munurinn er svo sáralítill og snertir í raun svo fáar mínútur í vinnuviku grunnskólanema , að það væri með ólíkindum ef sá munur á kennsluháttum sem mældist á BL og öðrum , hefði haft umtalsverð áhrif á árangur nemenda . Hún rekur stuttlega reynslu sína sem lestrarkennara og hvers vegna hún fékk nóg af þeirri einhæfu og andlausu lestrarkennslu sem hún hafði alist upp við og studdist við sem kennari fyrstu árin á ferlinum . Í stuttu máli þóttu henni þessir kennsluhættir misbjóða vitsmunum barnanna , og að læsiskennslan þyrfti að breytast . Ríkjandi kennsluaðferð á þeim árum var hljóðaaðferðin , sem Ísak Jónsson innleiddi hér á landi á þriðja áratug 20. aldar , og er Gagn og gaman iðulega nefnt sem guðspjall þeirrar aðferðar . Í umfjöllun um hugmyndafræðilega strauma og stefnur að baki ólíkri læsiskennslu er skipulega borið saman hvernig þrenns konar hugmyndafræði lýsir sér með ólíkum hætti í starfsháttum kennara . Rósa siglir hér undir seglum félagslegrar hugsmíðahyggju , sem verið hefur áhrifamikil meðal fræðimanna hér á landi undanfarna tvo áratugi eða lengur . Enn í dag undrast nýir lesendur þeirrar bókar hversu margt í orðum Guðmundar hljómar eins og djörf og framsækin gagnrýni á skólastarf samtímans . Þegar Rósa útskýrir mikilvægi þess að byggja lestrarkennsluna á góðum ( barna ) bókum , sem hún kallar gæðatexta , kemur í hugann grein sem Halldór Laxness skrifaði árið 1941 um tungumálið og staðnaðan hugsunarhátt landa sinna á þeim tíma . Margir eiga líka góðar minningar um Sætabrauðsdrenginn og Unga litla . Nemendum farnaðist best þar sem unnið var eftir heildstæðum áætlunum , lögð áhersla á að samþætta einstaka þætti læsis og samfella var í námi og kennslu milli árganga ( bls. 29 ) . Leitin að bestu kennsluháttum ( e. best practices ) í lestrarkennslu leiðir Rósu að rannsókn Allingtons ( 2002 ) sem er sammála NRP um að ein rétt aðferð sé ekki til , hann kemst að því að stærsti áhrifaþátturinn er kennarinn sjálfur , þekking hans og færni í faginu og skilningur hans á þörfum nemenda , sem er sama niðurstaða og upp úr stendur í öllum rannsóknum á skólastarfi svo lengi sem elstu menn muna . Rósa grípur þennan þráð frá Allington og rekur hvernig hann lýsir því hvað prýðir góðan kennara og kennsluhætti hans . Ég nefni til dæmis örfáa fræðimenn og kennara hér sunnan heiða sem hafa skrifað um málþroska , lestur og ritun eða gefið út kennsluefni : Guðmund B. Kristmundsson , Freyju Birgisdóttur , Hrafnhildi Ragnarsdóttur , Rannveigu Jóhannsdóttur , Rannveigu Lund og Þóru Kristinsdóttur . Þarna hefði lesandi viljað sjá fleiri tengingar við skrif íslenskra kennara og umfjöllun um íslenskt námsefni og íslenskar rannsóknir síðari ára , sem hefði vafalítið hjálpað lesanda að setja þessa umræðu í íslenskt samhengi og skilja hvers vegna hún skiptir svo miklu máli fyrir skólastarf . Það lestrarhvetjandi umhverfi sem Rósa lýsir minnir um margt á það sem Nancie hefur orðið fræg fyrir ( Atwell , 2007 ) og ég hygg að þær tvær , Rósa og Nancie mundu ná vel saman . Umfjöllunin um kennsluhætti í lestri og ritun ( eða læsi ) á öllum aldursstigum er bæði ítarleg og studd fjölmörgum dæmum og verkefnum frá nemendum , sem sýna hvernig hægt er að vinna , en á minnislykli er ítarefni ætlað þeim kennurum sem ætla sér að nota bókina sem handbók og uppsprettu hugmynda og verkefna . Til að hafa fullt gagn af öllu þessu efni þarf lesandi að taka sér góðan tíma , lesa bókina nokkrum sinnum , skoða verkefnin á minnislyklinum , ígrunda markmið og tilgang efnisins , hugmyndafræði að baki og framkvæmd í skólastofu . Í þessum síðustu köflum fjallar Rósa um efni sem hún veit vel að fólk er ekki alveg sammála um og hefur vakið deilur . Hún lítur á umskráningu sem tæknilegt atriði og segir á bls. 157 : „ Áhersla á tæknina má þó aldrei verða svo dýru verði keypt að lesskilningur og kennsla lesskilningsleiða sé vanrækt . “ Þessi aðferð til að efla lesskilning er vissulega góð og gild en verið er að kasta frá sér stórkostlega öflugri aðferð til að efla lesskilning þegar ekki er lögð rækt við vandaðan upplestur . Vandaður upplestur með viðeigandi hljómfalli er einn af áhrifaþáttum lesskilnings ( Kuhn , Schwanenflugel og Meisinger , 2010 ) . Rósa veit að hún mun verða gagnrýnd fyrir að fjalla ekki nægilega ítarlega og alvarlega um tæknilega hlið lestrar og um lestrarörðugleika sem stafa af slakri umskráningu , eða dyslexíu . Ég ætla ekki að fjalla um það atriði hér , Rósa hefur alveg sín rök í málinu en kennarar geta hæglega aflað sér frekari þekkingar á þessu sviði ef þeim þykir sem ráð Rósu dugi ekki . Lokaorð Ekki er einfalt að verða góður kennari . Kennarar ættu að lesa þessa bók vandlega , en með gagnrýnum huga , því höfundur gefur lesanda alveg tilefni til að vera ósammála henni um eitt og annað eins og hér hefur verið nefnt , en það sem mestu skiptir er sú heildarsýn sem höfundur miðlar með bók sinni . Til þess að tileinka sér visku Rósu Eggertsdóttur um lestur og læsi er ekki nóg að lesa bókina einu sinni , heldur verður að lesa hana aftur og aftur og taka hana sér að hjarta . ( 2009 ) . Staða lestrarkennslu í íslenskum grunnskólum ( nr. 4977 ) . Hann lauk meistaranámi í íslensku og slavneskum málum við Háskóla Íslands og Uppsalaháskóla árið 1982 . Læsisfimman – námsskipulag til að þjálfa læsi í fjölbreyttum nemendahópi Þorbjörg Halldórsdóttir „ Gerðu það sem þú getur , með það sem þú hefur , þar sem þú ert “ ( Theodore Roosevelt ) Greinarhöfundur varð þess heiðurs aðnjótandi að fylgja tveimur kennarahópum til Denver í byrjun nóvember 2019 . Við vorum ekki á leið í skíðaferð í Klettafjöllunum heldur lá leiðin á námskeið í kennslukerfinu Daily 5 sem hefur fengið íslenska heitið Fimman eða Læsisfimman . Hún notaði fjölbreyttar leiðir til að halda okkur við efnið , örva áhugann og kveikja hugmyndir , s.s. myndir , myndskeið og tónlist . Einnig benti hún á fjölmargar bækur og efni sem hún taldi geta gagnast okkur . Allt kristallast þetta í CAFE , markmiða - og kennslukerfi sem er gert sýnilegt í kennslustofunni og gerir nemendur meðvitaða um þá vegferð sem þeir eru á . Hér verður sagt frá því út á hvað Daily 5 og CAFE gengur , Daily 5 á Íslandi og skoðað hvernig kennararnir í Kelduskóla , Korpu og Grunnskóla Snæfellsbæjar hafa nýtt sér Fimmuna . [ 1 ] Daily 5 er skipulag hannað til þess að koma til móts við fjölbreyttan nemendahóp og einstaklingsþarfir innan hans og meginmarkmiðið er að þjálfa læsi , sjálfstæð vinnubrögð og úthald . Í Fimmunni eru fjórar grunnstoðir : 1 . Undirbúningur : að vita hvað þarf að vera til staðar ( efni og annað ) til þess að geta hafist handa . [ 2 ] Verkefnin fimm , skráning með klemmum í Grunnskóla Snæfellsbæjar . Verkefnin fimm í Daily 5 eru : Sjálfstæður lestur þar sem nemendur lesa í hljóði ; ritun þar sem nemendur skrifa og vinna ritunarverkefni ; félagalestur ( vinalestur ) þar sem tveir nemendur lesa upphátt hvor fyrir annan ; hlustun þar sem nemendur hlusta á upplesinn texta og orðavinna þar sem nemendur vinna að fjölbreyttum verkefnum tengdum orðaforða . Í fyrstu er hugsanlegt að kennarinn velji bækurnar ( sérstaklega fyrir þessi yngstu ) en seinna meir er mikilvægt að nemendur velji sjálfir bækur eftir áhuga og getu . Mælt er með bekkjarbókasafni , þá eru fengnar bækur af bókasöfnum í skólanum eða hverfinu auk þess sem biðlað er til foreldra að hugsa til skólans þegar taka á til í bókahillum heimilanna eða þegar farið er á bókamarkaði eða aðra staði sem selja ódýrar bækur . Það hefur verið rannsakað að börn sem læra í kennslustofum þar sem eru bækur eða bókasöfn standa sig betur í lestri en þau sem læra í kennslustofum án bóka ( Boushey og Moser , 2014 , vísa hér til rannsókna Jim Trelease , 2001 , sjá bls. 58 ) . Skrefin sem þarf að taka til þess að öðlast sjálfstæði og byrja að þjálfa úthald eru eftirfarandi ( 10 steps to Teaching and Learning Independence ) . [ 3 ] Að segja nemendum frá verkefni dagsins ( dæmi : sjálfstæður lestur , en það er verkefnið sem mælt er með að byrja á ) . Þetta er líka skráð á töfluna . Reglur varðandi hegðun eru líka skráðar eða settar sjónrænt upp á töflu ( Lesa allan tímann , halda sér á sama stað , byrja strax , vinna hljóðlega , byggja upp úthald ) . Sama spurning er síðan lögð fyrir hópinn , bæði eftir dæmið um óæskilegu hegðunina og þá æskilegu . Kennari velur staðinn fyrir nemendur í fyrstu skiptin en síðar meir velja þeir sér þann stað sem þeim hentar . Úthald þjálfað og byggt upp . Í fyrstu er úthaldið ekki mikið , getur verið frá hálfri mínútu upp í nokkrar mínútur ( þeim mun yngri sem nemendur eru , því styttri úthaldstími ) . Lágvært merki er gefið sem kallar hópinn saman aftur . Velja þarf vel hvaða merki virkar , t.d. lágvær bjölluhljómur . Nemendur gefa sjálfum sér einkunn fyrir hegðunaratriðin sem verið var að þjálfa ( sjá lið 3 ) á bilinu 1 - 4 með því að setja fingur við brjóst sér , 1 er slakasta einkunnin og þýðir að viðkomandi þurfi að bæta sig en 4 er besta einkunnin . Nemendur geta síðan sett sér markmið fyrir næstu törn og jafnvel deilt því markmiði með hópnum . Markmiðið gæti t.d. verið að lesa allan tímann , eða lesa hljóðlega . Ákveðnir grunntímar ( e. foundation lessons ) í öllum verkefnagerðum eru teknir fyrir áður en fleiri verkefnagerðum er komið af stað ( e. launched ) . Val er mikilvægur þáttur í Fimmunni og byggir á því að nemendur viti hvers er vænst af þeim , finna að þeir hafa hæfnina til að leysa verkefnin , þeim er treyst til að vinna þau og taka ábyrgð á þeim . Gert er ráð fyrir læsistíma í 60 - 90 mínútur í senn . Fimmuvinna í Kelduskóla , Korpu CAFE – mats - og markmiðakerfi Fimmunnar Í hverri Fimmulotu hefur kennarinn valið einn eða fleiri nemendur sem hann ætlar sér að meta og ræða við um stöðu sína í læsi og hjálpa honum eða þeim að setja markmið og finna leiðir að þeim . Hlutverk kennarans er að aðstoða nemanda við að ákveða að hvaða markmiðum hann skuli vinna hverju sinni og þær leiðir sem hann getur farið til að ná þessum markmiðum . Markmiðin eru gerð sýnileg í kennslustofunni ( á „ CAFE Menu “ ) . Kennari þarf að passa upp á að allir nemendur fái tíma með honum en það þurfa ekki allir að hitta kennarann jafn oft . Expanded Second Edition eftir Gail Boushey og Allison Behne . Eins og um Daily 5 kerfið er hægt að nálgast nákvæmar upplýsingar í bókinni ( og á heimasíðunni www.dailycafe.com ) um CAFE , hvernig kennari eigi að bera sig að við markmiðakerfið , hvernig það er kynnt fyrir nemendum , hvernig markmið og leiðir eru valdar með nemendum , hvaða leiðir er hægt að kenna öllum hópnum í einu og hvaða leiðir henta frekar að kynna einstaklingslega . Af einskærri tilviljun voru hjónin Gail og Doug Boushey á leið til Evrópu og höfðu ætlað sér að stoppa á Íslandi í fáeina daga í september 2018 þannig að Hulda undirbjó fund með þeim á Menntamálastofnun til að ræða mögulegt námskeið á Íslandi fyrir kennara . Hún gerði síðan gott betur og bauð þeim hjónum í heimsókn í Kelduskóla , Korpu þar sem nokkrir kennarar hafa innleitt Fimmuna af miklum myndarbrag . Kennarar í Korpu , þær Ásdís Hallgrímsdóttir , Marta Gunnarsdóttir , Jóhanna Þorvaldsdóttir , Þuríður Ágústsdóttir og Berglind Waage stýrðu kynningunni . Frá Grunnskóla Snæfellsbæjar komu hvorki meira né minna en 13 manns á námskeiðið í Denver en þar hefur Daily 5 verið í þróun í á annað ár . Greinarhöfundur heimsótti Grunnskóla Snæfellsbæjar í byrjun desember 2019 og ræddi við kennarateymið í Fimmunni og fékk að fylgjast með Daily 5 í verki . Þess má geta að einn kennari í skólanum , Theódóra Friðbjörnsdóttir , hefur skrifað meistararitgerð þar sem Daily 5 kemur við sögu . Maríanna lýsti því fyrir mér að hún hefði byrjað strax á Fimmunni án þess einu sinni að vera búin að lesa bókina en fann að þetta var leið sem hún vildi prófa og það strax ! Nú hefur kerfið verið innleitt í 1. ‒ 7. bekk í Grunnskóla Snæfellsbæjar . Enn á eftir að innleiða að fullu CAFE skipulagið í grunnskóla Snæfellsbæjar eða „ LESA “ eins og kennararnir í Snæfellsbæ vilja kalla það ( lesskilningur , efla nákvæmni , sterkur lesandi , aukinn orðaforði ) . Það tekur tíma að innleiða Fimmuna sjálfa og skynsamlegt að koma henni almennilega af stað áður en markmiðakerfið er sett í gang . Kennararnir eru byrjaðir að þýða vinnuskjölin úr CAFE bókinni og hyggjast koma vinnunni af stað á nýju ári og eru mjög spenntir . Auðvelt er að setja eigið mark á Fimmuna , nýta hugmyndir úr fjölbreyttum kennsluaðferðum , aðlaga hana að eigin stíl og þörfum nemendahópsins . Þegar spurt var hvort húsnæði skólans skipti máli , hvort stofur þyrftu að vera sérstaklega stórar o.s.frv. , var svarið nei , Fimman getur farið fram í hvaða húsnæði sem er , ýta þarf kennaraborðinu upp að vegg ( eða losa sig við það ) , búa til samverurými , t.d. með mottu og svo er auðvitað notalegt að bjóða upp á grjónapúða , sófa o.fl. slíkt . Varðandi íslenskar aðstæður fannst kennurunum einkum vanta hlustunarefni fyrir nemendur . Lesblindir nemendur hafa aðgang að Hljóðbókasafninu en annars er takmarkað úrval af efni til að hlusta á . Einnig er auðvelt að sinna þeim einstaklingslega eða í minni hópum . Theódóra skrifaði sína meistararitgerð um nemendur af erlendum uppruna og Daily 5 og eru lesendur hvattir til að kynna sér hana en í rannsókn sinni nýtti hún snjallt námsumhverfi sem virkaði vel fyrir þennan hóp nemenda ( Theódóra Friðbjörnsdóttir , 2019 ) . Kennarar nefndu einnig nemendur á einhverfurófi og með athyglisbrest sem kerfið heldur vel utan um vegna regluverksins í kringum það og einstaklingsáherslunnar . Forvitnilegt væri að mæla árangur í læsi í þeim skólum á Íslandi sem hafa tekið upp Fimmuna , tilvalið verkefni fyrir framtíðar menntarannsóknir . Í lokin verð ég að nefna að andinn hjá báðum kennarahópunum sem ég kynntist í Denver , frá Kelduskóla , Korpu annars vegar og Grunnskóla Snæfellsbæjar hins vegar , er einstaklega jákvæður og einkennist af metnaði og drifkrafti . [ 1 ] Þeir sem hafa áhuga á að kynna sér þetta námsskipulag betur er bent á bækurnar The Daily 5 , Fostering Literacy Independence in the Elementary grades eftir Gail Boushey og Joan Moser og The CAFE book : Engaging All Students in Daily Literacy Assessment and instruction eftir Gail Boushey og Allison Behne . og vefsíðuna www.thedailycafe.com . Hún lauk M.Paed prófi í íslensku árið 1999 og er höfundur námsefnisins Íslenska fyrir alla 1 - 4 ásamt Sólborgu Jónsdóttur . Búbblan er upphaflega meistaraverkefni sem unnið var undir handleiðslu Ingibjargar Kaldalóns og kom Bryndís Jóna Jónsdóttir að verkefninu sem sérfræðingur . Fyrirkomulagið var prufukeyrt í Grunnskólanum í Borgarnesi skólaárið 2017 – 2018 . Handleiðslan fólst í fimm sjálfseflingarviðtölum þar sem byggt var á styrkleikavinnu og aðferðum úr jákvæðri sálfræði til að auka vellíðan og jákvæðar tilfinningar . Felast þeir í hálftíma núvitund og hugleiðslu auk þess sem boðið er upp á jóga einu sinni í viku . Með þessu móti koma nemendur í tímana með jákvæðu hugarfari þannig að þeir nýtast þeim , og öðrum , mun betur heldur en ef þeir hefðu verið skikkaðir í tímana gegn sínum vilja . Lagt er upp úr því að skilgreina eigin styrkleika og gildi ásamt því að gera sér grein fyrir áhrifum hugarfars og þrautseigju á daglegt líf . Einnig er áhersla á að einstaklingar geti haft mikil áhrif á eigið hugarfar og þjálfað upp þrautseigju sína sem og aðra styrkleika . Þannig er frelsi til ákvarðana virt , tillit tekið til einstaklingsmunar og viðurkenning á ólíkum tilfinningum og vilja . Aðstaðan Búbblan hefur átt sér nokkra samastaði þann tíma sem hún hefur verið starfandi og hafa öll rýmin haft sinn sjarma . Með því að laga lýsingu og aðbúnað að viðfangsefninu hefur verið auðvelt að útbúa notaleg rými . Í framhaldi af því eru nemendur leiddir í gegnum líkamsslökun , slakað á andliti og maga , öxlum , höndum og fótum . Svo er hægt á andardrættinum , andað hægt og rólega alveg niður í maga , og meðvitað er slakað á vöðvum líkamans við hverja útöndun . Markmiðið er að auka núvitund , auka meðvitund um eigin líðan , hugsanir og tilfinningar , þjálfa eigin athyglisstýringu og auka vellíðan . Misdjúpt er farið í æfingar eftir aldri en dæmi um viðfangsefni eru þakklætis - og eiginleikaæfingar . Út frá þessum æfingum eru nemendur hvattir til að velta fyrir sér hvaða aðferðir henta þeim best og hvort þeir sjái tækifæri til að nota þær oftar . Alltaf að reyna að gera eitthvað jákvætt í lífinu . “ „ Læra af mistökum , horfa fram á veginn , alltaf að reyna sitt besta til að klára verkefni , nota styrkleikana mína . “ Einstaklingshandleiðsla , sjálfsstyrking Foreldrar og kennarar sækja formlega um einstaklingsviðtöl og eru þau í boði fyrir alla nemendur . Eldri nemendum gefst kostur á að taka styrkleikapróf á netinu en styrkleikar yngri nemenda eru fundnir í gegnum spjallið og með því að þeir finna sjálfir eigin styrkleika af lista . Foreldrar eru alltaf með í ráðum og upplýstir um viðfangsefni tímanna . Dæmi eru um að nemendur hafi haldið áfram að færa inn í bókina eða útbúið sína eigin bók að lokinni einstaklingsvinnunni . Framtíð Búbblunnar Samhljóma stuðningur skólastjórnenda , starfsfólks , foreldra , fræðslustjóra og fræðslunefndar gerir það að verkum að fyrir liggur að Búbblan er komin til að vera . Gert er ráð fyrir henni í framtíðarskipulagi skólahúsnæðisins og skipulagningu skólastarfsins . Þessa helgi fór fram fundur tveggja valdamestu manna veraldar í Höfða í Reykjavík . Er nær dró varð ljóst að Raisa kæmi en Nancy ekki . Kannski hafði hún öðru að sinna , kannski er hún lasin . “ Í viðtali við Þjóðviljann 17. okt. segja nemendur þetta um aðdragandann : Það byrjaði á bekkjarfundi í fyrrahaust . Kristín Helga Þórarinsdóttir nemandi í 8. bekk átti hugmyndina og segir hún að vitneskjan um að þessi stórveldi hvort um sig gætu grandað heiminum hafi vakið raunverulegan ugg í brjósti margra jafnaldra hennar . Hugmyndin féll því í góðan jarðveg meðal bekkjarfélaga og var ákveðið að hrinda henni í framkvæmd með stuðningi umsjónakennara árgangsins , Páls Ólafssonar og Önnu Sigurðardóttur . Stöðvið vígbúnaðarkapphlaupið áður en það verður of seint ! Áskorunin var send hverjum þessara skóla í pósti . Heldur þóttu þeim móttökurnar í bandaríska sendiráðinu stuttaralegar , þar var vopnaður vörður við dyrnar og ekki fóru fram mikil samskipti við starfsmanninn sem tók við kassanum . Ekki barst svar frá forseta Bandaríkjanna . Í Vesturbænum varð röskun á skólastafi því húsnæði skólanna þurfti að nota fyrir fréttamenn sem flykktust til landsins vegna fundarins . Og gestirnir kæmu eftir hádegi næstkomandi laugardag . Ég hraðaði för minni heim á föstudeginum og hafði samband við Jónas Pálsson , rektor Kennaraháskólans . Í Morgunblaðinu þriðjudaginn 14. október 1986 birtist frétt undir fyrirsögninni : Raisa hvatti unglinga til bjartsýni . Síðan ávarpaði Elfa Ýr Gylfadóttir Raisu á rússnesku og færði henni blóm . Það voru Ásta Hallgrímsdóttir , Solveig Thorlacius og Sigurbjörg Bóel Hjartardóttir , en tónlistarkennarinn okkar í fyrra , Friðrik Guðni Þorleifsson , sá um útsetningar . Í fyrrnefndu viðtali í Þjóðviljanum eru nemendur spurðir hvort þessi heimsókn yrði þeim minnisstæð . Við þessa frásögn nemenda er litlu að bæta . Raisa var afar elskuleg og náði með einlægni vel til nemendanna og eins og segir í myndatexta í umræddri frétt Morgunblaðsins . „ Hún spurði margs , m.a. hversu margar kennslustundir á viku þau væru í íþróttum . Umkringd öryggisvörðum steig gestur okkar inn bifreiðina og lestin þaut af stað í fylgd blikkandi ljósa . Af því má draga þann lærdóm að ungt fólk á Íslandi getur haft áhrif á gang heimsmála . Hún lauk prófi í heimspeki og kenndi um tíma við Moskvuháskóla . Þau fluttu til Moskvu þegar pólitískur frami manns hennar jókst . Raisa lét sig velferð barna miklu varða og lagði áherslu á að rödd þeirra heyrðist . Kristín Helga Þórarinsdóttir , nemandi í 9. bekk og eigandi að hugmyndinni . Rannsóknir Ólafs hafa einkum beinst að störfum skólastjóra . Jafnvel þó að nemendur séu með augun á töflunni eða námsbókum þá er ekki víst að þau séu að hugsa um stærðfræði eða á stærðfræðilegan hátt . Markmiðið er að finna „ praktískar “ leiðir til gera skólastofuna að stað þar sem nemendur og kennarar hugsa – bæði sjálfstætt og saman – í samræðu og virkri glímu við verkefni . Ef skýringamyndir eða töluleg gögn eru nauðsynleg má hafa þau sýnileg en sjálft verkefnið ætti að gefa munnlega og í sem fæstum orðum . Í rannsókn Peters kom í ljós að með því að velja handahófskennt í hópa í hverjum tíma jókst raunveruleg samvinna nemenda til muna , bæði innan hópa og milli hópa , og nemendur spurðu frekar hver annan heldur en að bíða eftir kennaranum . Þannig verður vinnan sýnileg , ekki bara fyrir nemendurna sem vinna saman heldur líka fyrir kennara og aðra nemendur . Sviðsljósið kvatt . Venja þarf nemendur af því að spyrja spurninga á borð við „ Er þetta rétt ? “ Verkefnið má ekki vera of auðvelt því þá fer nemendum að leiðast , og útvíkkanir á spurningum mega ekki vera allt of krefjandi , því ef áskorunin virðist ókleif er hætt við uppgjöf og vonleysi . Þessi hugmynd er byggð á kenningu ungverska sálfræðingsins Csíkszentmihályi’s um flæði . Kennarinn getur beint athygli nemenda að aðalatriðum , og skal miða við að allir nemendur geti skilið efnið . Einnig geta einstaklingsverkefni fylgt samantektinni . Það sem neðar er á listanum er heldur erfiðara að lýsa í smáatriðum og snýr meira að fínni blæbrigðum samskipta og tengsla nemenda og kennara . Efnið í bókinni byggir á rannsóknum yfir 15 ára tímabil í samstarfi við kennara og nemendur í yfir 400 skólum frá síðasta ári leikskóla upp í lokaár framhaldsskóla víðsvegar í Kanada . Þessi grein er hliðstæð grein sem birtist í Flatarmálum 2018 ( 1. tölublaði ) . Birt með leyfi ritstjórnar . Ingólfur Gíslason er aðjúnkt við Menntavísindasvið Háskóla Íslands og vinnur að doktorsverkefni um stærðfræðimenntun . Kristján Kristjánsson Kristján Kristjánsson er löngu vel þekktur meðal fræðimanna sem fjalla um heimspeki menntunar . Í henni koma saman allmargir þræðir úr fyrri verkum hans þar sem hún fjallar í senn um sálfræðileg efni , siðfræði og skólastarf . Eins og undirtitillinn ber með sér er hugsjónin um farsæld eða gott líf að nokkru sótt í rit Aristótelesar . Það væri hægt að þýða orðið bókstaflega með orðasambandinu góður andi en í íslensku er það frátekið og hefur aðra merkingu því það er notað um vel heppnuð mannamót þar sem fer vel á með fólki . Til viðbótar við þessa tvo flokka dygða eru svo framtaksdygðir á borð við dugnað og seiglu sem hjálpa fólki á ýmsa lund þótt þær séu ekki endilega í þjónustu þess góða eða þess sanna . Maður sem lifir vel og er gæfusamur í skilningi þessarar fornu speki kýs fremur að ganga uppréttur til móts við erfiðleika en að eltast við tóm þægindi . En hvernig verða menn góðir að dómi Aristótelesar ? Hann taldi að börn fæddust hvorki góð né slæm . Að hans dómi gátu neikvæð geðhrif eins og reiði eða öfund verið réttmæt undir sumum kringumstæðum . Góðir menn reiðast ef til vill sjaldan . Þessi gerð visku er stundum kölluð siðvit og stundum hyggindi þegar fjallað er um efnið á íslensku . Þótt Aristóteles geri greinarmun á vitsmunalegum dygðum og siðferðilegum og telji hyggindi vitsmunalega dygð sem geri fólki mögulegt að átta sig því hvað satt er , áleit hann að hyggindi og gott siðferði nærðu hvort annað . Sá sem er að sönnu hófsamur þarf til dæmis ekki að halda aftur af sjálfum sér , því hann langar ekki í meira en mátulegt er . Tvennt sem er öðruvísi hjá Kristjáni Kristján tekur að mestu undir þær kenningar Aristótelesar sem hér hefur verið sagt frá . Annað þessara atriða er hvernig Kristján forðast að gera óraunhæfar kröfur og rökstyður að sú farsæld sem að skuli stefnt með skólagöngu þurfi ekki að fela í sér dygðir sem eru svo fullkomnar að menn langi aldrei að gera neitt misjafnt . Þar slær Kristján ekki af þeim kröfum sem Aristóteles gerði heldur bætir við þær . Hann skýrir hugsun sína um þetta efni með dæmum meðal annars af Ólafi Kárasyni , aðalpersónunni í Heimsljósi eftir Halldór Laxness . Hann heldur því samt ekki fram að Ólafur Kárason hafi beinlínis lifað góðu lífi , heldur að sagan af honum minni okkur á að fleiri gæði en þau sem Aristóteles gerði að umtalsefni skipti máli fyrir farsæld okkar . Sú vöntun verður , segir hann , ekki bætt nema með lotningu frammi fyrir því mikla og undursamlega sem er ofar vettvangi dagsins . Hann svaraði spurningunni sjálfur með því að segja : „ Mér finnst mikil lífsleikni að geta farið út og upplifað náttúruna “ ( Atli Harðarson , 2010 ) . Menntastefna til framtíðar Menntastefnan sem Kristján setur fram í Flourishing as the Aim of Education er að sumu leyti nýstárleg en hún er líka að sumu leyti sígild . Um sumt hefði ég viljað að hann hefði fleiri orð og ég vona að hann skrifi meira um efnið . Ég býst til dæmis við að ökukennarar reyni að innræta sextán ára ungmennum gætni og tillitssemi , bæði til þess að þau komist sjálf heil heim úr ökuferðum og til þess að þau skaði ekki annað fólk . Eins er sumt nám sem er hluti af skólagöngu ungmenna augljóslega í annarra þágu . Eigi farsælt líf að vera meginmarkmið skólagöngu , eins og Kristján segir , og eigi þetta markmið að ráða námskrá og starfsháttum skólanna , þarf þá ekki að huga að því hverjir skuli njóta farsældarinnar ? Nú kunna einhverjir að hugsa sem svo að þetta megi einu gilda , því sé fólk farsælt í krafti þess að hafa gott siðferði þá hljóti farsæld eins að koma öðrum til góða . Ég mæli hiklaust með henni og vona að hún hafi áhrif á skólastefnu og skólastarf . Aristóteles . ( 1999 ) . Skilningur framhaldsskólakennara á almennum námsmarkmiðum . Að þessu sinni var ráðstefnan haldin í Hamar í Noregi og var áhersla lögð á menntun , stefnumótun og aðferðir í tungumálanámi ungra barna . Þátttakendur komu víða að en það vakti athygli mína að fyrir utan að tengjast menntun og lífi fjöltyngdra barna , voru langflestir þátttakendur sjálfir fjöltyngdir og þá ekki einungis færir í tveimur tungumálum heldur frekar fjórum eða fleiri . Hún vann einnig lengi í þyrlu - og flugbransanum , og kennir rússnesku sem annað mál . Að sjálfsögðu ræddum við fram og til baka um tungumál og tungumálakunnáttu en Guzel þótti afar áhugavert að við hér á Íslandi ættum okkar eigið tungumál og að menning okkar væri samofin tungumálinu , m.a. í gegnum fornsagnahandrit . Árið 2001 fór ég að vinna að því að finna leiðir til að efla íslenskukunnáttu barnanna í leikskólanum Lækjaborg samhliða því að viðurkenna og styðja móðurmál þeirra í samstarfi við foreldra . Eitt af því sem allir eru sammála um er mikilvægi félagsfærni og sjálfseflingar , en þetta eru tveir af grundvallarþáttum stefnunnar . Þetta snýst ekki um annað hvort . Aldrei ætti að banna börnum að tala móðurmál sitt í leikskólanum Inngangserindi ráðstefnunnar var flutt af fræðikonunni Annick De Houwer sem er vel kunn mörgum sem fylgst hafa með rannsóknum á fjöltyngi ungra barna . Annick benti á að vegna fólksflutninga og samfélagslegra breytinga á flestum stöðum í heiminum væri þróunin víðast hvar sú sama . Annick horfir á leikskólagöngu og leikskólanám ungra barna m.a. út frá hugmyndum um félagslegt réttlæti og réttindi barna til menntunar en meðal þess er rétturinn til að viðhalda og efla eigin móðurmál eins og tekið er fram í 29. gr. samnings Sameinuðu þjóðanna um réttindi barnsins . Börn eru hinsvegar ólík og búa við fjölbreyttar aðstæður þegar kemur að þróun máls og læsis . Sum börn hafa : Heyrt einhverja útgáfu af skólamálinu ( íslensku ) heima hjá sér og skilja það að einhverju leyti Heyrt bæði einhverja útgáfu af skólamálinu ( íslensku ) og annað tungumál heima Ekki heyrt skólamálið ( íslensku ) heima og skilja ekki skólamálið þegar þau byrja í skólanum Hverjar sem aðstæður þessara barna eru ætti það að vera hlutverk okkar sem tökum á móti þeim að skapa aðstæður sem draga úr vanlíðan , streitu eða félagslegri útilokun . Í lok fyrirlesturs síns benti Annick á fjölbreyttar hagnýtar leiðir til að styðja við fjöltyngi ( sjá aftast í þessari grein ) . Í Noregi líkt og á Íslandi er lögð megináhersla á að börn læri skólamálið ( norsku / íslensku ) sem allra fyrst og kemur það skýrt fram í norsku aðalnámskránni fyrir leikskólastigið . Sú aðalnámskrá er mun gagnlegri en sú íslenska þegar kemur að því að skipuleggja menntun fjöltyngdra barna . Á vettvangi tóku þeir viðtöl , söfnuðu upplýsingum og skráðu niður vettvangsathuganir . Þær aðstæður sem virtust helst fela í sér að unnið væri með fjölbreytt tungumál voru t.d. frjálsi leikurinn , þegar foreldrarnir voru með börnunum í fataklefanum , matartímar og söngstundir . Þá kom í ljós að oftast réðu viðhorf leikskólastjóranna áherslum skólans í þessum efnum . Og útfærslan var afar misjöfn , allt frá því að banna börnum að tala önnur tungumál en norsku og yfir í að foreldrar og fjöltyngt starfsfólk tók þátt í að styðja við tungumál barnanna á fjölbreyttan hátt ( eins og mælt er með í norsku aðalnámsskránni ) . Þá hefur leikskólinn Krílakot á Dalvík unnið að því að innleiða hugmyndafræði LAP á undanförnum árum . Markmið Ute er að styrkja foreldra til að vera góðar málfyrirmyndir , vera meðvituð um tungumálastefnu fjölskyldunnar , þekkja leiðir til að efla tungumálaþekkingu barnanna og viðhalda þeim tungumálum innan fjölskyldunnar sem foreldrar og börn telja mikilvæg . Ekki mætti taka of hátíðlega niðurstöður málþroskaprófa sem leggja tungumálaþekkingu fjöltyngdra barna á sömu vogarskálar og eintyngdra barna . Áhugavert er að bera störf Ute saman við störf þeirra Kriselle Lou Suson Jónsdóttur og Magdalenu E. Andrésdóttur sem starfa sem brúarsmiðir innan læsisteymis Miðju máls og læsis hjá Reykjavíkurborg . Mörg af þeim verkefnum sem Ute sinnir virðast sambærileg verkefnum Magdalenu og Kriselle sem veita kennurum , starfsfólki og foreldrum í skóla - og frístundastarfi borgarinnar fræðslu og stuðning í tengslum við mál og læsi fjöltyngdra barna . Að meta tungumálið að verðleikum Að lokum langar mig til að minnast á erindi Lars Anders Kulbrandstad eins helsta sérfræðings Norðmanna þegar kemur að fjöltyngi og norsku sem öðru máli . Í nafni þess að verið væri að gera það sem væri best fyrir börnin var lögð áhersla á gera „ þau eðlileg “ eða með öðrum orðum „ norskumælandi “ . Það er óskandi að hér í okkar samfélagi verði framtíðin sú að stoltir Íslendingar af fjölbreyttum uppruna tali góða íslensku og hafi vald á sem flestum af þeim 100 tungumálum sem nú eru töluð hér á landi . Viðhorf okkar , sýn og tungumálastefna innan fjölskyldunnar , menntakerfisins og samfélagsins alls leggur þar grunninn . Hér eru tenglar á efni sem er sérstaklega ætlað þeim sem vilja kynna sér málið betur og styðja við fjölbreyttar tungumálaauðlindir ungra barna : Tungumál er gjöf – stuðningsefni fyrir kennara sem vilja vinna með mál og læsi og fjölbreytt tungumál í samstarfi við foreldra . Grunnmenntun og starfsþróun kennara er skoðuð og gerð er grein fyrir kjarna leikskólastarfs , það er hvernig umönnun , kennsla og nám er skipulagt í námskrá og hvernig samfella er tryggð í námi barna . Lögð er áhersla á að börn eigi rétt á dvöl í góðum leikskólum og þá sérstaklega börn í viðkvæmri félagslegri stöð , þar sem rannsóknir hafa sýnt að þátttaka barna í leikskólastarfi eykur þroska þeirra og námsárangur . Samkvæmt skýrslu Eurydice tryggja átta Evrópulönd börnum þátttöku í leikskólastarfi skömmu eftir að fæðingarorlofi lýkur og eru norðurlöndin Danmörk , Finnland , Noregur og Svíþjóð fjögur þeirra . Samkvæmt Hagstofu Íslands dvöldu börn undir þriggja ára aldri að meðaltali um 37,3 tíma á viku í leikskóla á Íslandi árið 2016 , en börn eldri en þriggja ára 38,1 tíma á viku ( Hagstofa Íslands , 2019 ) . Í skýrslu Eurydice er einnig fjallað um hvernig Evrópuríkjum gengur að brúa bilið milli fæðingarorlofs og leikskólagöngu barna . Bilið er þekkt sem umönnunarbilið en flest Evrópulöndin búa við slíkt bil þegar fæðingarorlofi lýkur áður en búið er að tryggja börnum rétt til leikskólagöngu . Fram kemur í skýrslu Eurydice að Evrópuríkjum hefur ekki tekist að tryggja almennan aðgang barna yngri en þriggja ára að leikskólum en þátttaka barna eldri en þriggja ára er yfir 95% í flestum Evrópulöndum . Í flestum Evrópulöndum greiða foreldrar fyrir dvöl yngstu barnanna en kostnaður þeirra lækkar við þriggja ára aldur og er ekki greitt fyrir dvöl elstu barnanna í flestum Evrópulöndum . Með vel menntuðu starfsfólki aukast gæði samskipta og viðfangsefna í leikskólum sem leiðir til aukins árangurs í námi barna . Samkvæmt lögum um menntun og ráðningu kennara og skólastjórnanda nr. 87 / 2008 er gert ráð fyrir því að leyfi til þess að nota starfsheitið leikskólakennari sé aðeins veitt þeim sem lokið hefur meistaraprófi í leikskólakennarafræðum . Í mörgum löndum er gerður greinarmunur á því hvort unnið sé með yngri börnum eða eldri og eru minni menntunarkröfur gerðar til starfsfólks sem vinnur með yngri börnum . Því ætti starfsþróun að vera klæðskerasniðin að hverjum starfsmannahópi og gerð að skilyrði fyrir áframhaldandi starfi í leikskóla . Fjölbreytt viðfangsefni og kennsluaðferðir stuðla að markvissum árangri og er Aðalnámskrá leikskóla sá rammi um skólastarfið og leiðsögn um tilgang þess og markmið sem unnið er eftir ( Mennta - og menningarmálaráðuneytið , 2011 ) . Byggja leikskólar síðan skólanámskrá sína á aðalnámskrá leikskóla og skólastefnu viðkomandi sveitarfélags . Skólanámskráin er því eins konar sáttmáli um hvaða leiðir hver leikskóli ætlar að fara í starfsaðferðum og samskiptum til að efla menntun barna og stuðla að starfsþróun og fagmennsku innan leikskólans . Það er sameiginlegur skilningur allra Evrópuríkja að leikur sé mikilvægasta námsleið barna . Foreldraráð hefur einnig umsagnarrétt um allar meiri háttar breytingar á leikskólastarfi . Ýmist eru sett viðmið um barnafjölda á kennara eða fjölda barna í hóp / á deild . Viðmið þessi taka mið af aldri barna og dvalartíma . Í reglugerðinni segir jafnframt að ákvörðun um fjölda barna og skipulag skólastarfs skuli taka mið af samsetningu barnahópsins , dvalartíma barna dag hvern , aldri þeirra og þörfum , samsetningu starfsmannahóps og umfangi sérfræðiþjónustu . Hann felst yfirleitt í því að barn þarf að hafa náð ákveðinni færni til að vera tilbúið til að ganga í grunnskóla sem oftast felst í því að barnið sé tilbúið tilfinningalega , andlega og líkamlega til að standast þær kröfur sem grunnskólinn setur . Skýrsla Eurydice sýnir að það er eina aðferðin sem notuð er í helmingi landanna . Mikilvægur liður í gerð ferlimöppu er ígrundun og mat á framförum barnsins í samvinnu starfsfólks , barnsins og fjölskyldu þess . Tólf Evrópuþjóðir mæla þó með því að meta nám barna með tékklistum en oftast þó með öðrum aðferðum . Mikilvægt telst að starfsfólk , foreldrar , börn og foreldraráð taki þátt í mati eftir því sem við á . Þátttaka foreldra og barna í innra mati er talin mikilvæg og sýnir skýrsla Eurydice að foreldrar taka oftar þátt í innra mati en börnin . Fram kemur í skýrslu Eurydice að fimmtán Evrópulönd setja leiðbeiningar um hvernig þátttöku barna skal háttað og er leikskólum í sjálfsvald sett hvernig þeir standa að því . Þannig er mikilvægt að álit barna verði vegvísir til aðgerða og að sjónarmið þeirra séu tekin alvarlega og að þau leiði til aukins skilnings á reynslu þeirra og til breytinga á leikskólastarfi . Gert er ráð fyrir virkri þátttöku foreldra og barna í skipulagi og framkvæmd skólastarfsins í góðu samstarfi við starfsfólk leikskóla . Af því að við erum börn “ : Lýðræðislegt umræðumat á menntun barna og þjónustu fjögurra íslenskra leikskóla . : Raddir barna og áhrif þeirra á leikskólastarf . Í Jóhanna Einarsdóttir og Bryndís Garðarsdóttir ( ritstjórar ) , Raddir barna ( bls. 75 – 99 ) . Hún hefur unnið sem leikskólastjóri og rekið leikskóla í tugi ára . Hún var leikskólafulltrúi Garðabæjar í áratug og sér nú meðal annars um leik - og grunnskóla Borgarbyggðar . Heimsmyndin er breytt , heimurinn hefur tekið stakkaskiptum með tilkomu internetsins , skýjalausna , hugbúnaðar , gervigreindar og sjálfvirknibúnaðar . Tæknin sjálf hugsar ekki um sannleika , manngildi og virðingu . Falskar og tilbúnar fréttir eru daglegt brauð á vefmiðlum nútímans ; Pólitískar sjónhverfingar , ósannar vísindagreinar , óhróður um náungann . Íslenskt menntakerfi hefur alla burði til að vera framúrskarandi og á ýmsum sviðum er íslenskt menntakerfi og skólarnir okkar nú þegar framúrskarandi . Hún sagði meðal annars frá ungum manni sem fann rannsóknar - og sköpunarþrá sinni farveg í gegnum snillismiðjur eða „ makerspacers “ . Hann lýsti sjálfsnámi sem fór einkum fram í gegnum Youtube og aðra vefmiðla – og hvernig hann fann sínar hvetjandi fyrirmyndir sjálfur og án milligöngu skólans . Hún lauk bakkalárprófi í heimspeki árið 1996 , meistaranámi í uppeldis - og menntunarfræði árið 2001 og doktorsprófi í menntunarfræðum árið 2012 , öllu frá Háskóla Íslands . Rannsóknarsvið Kolbrúnar eru einkum tengsl formlegs og óformlegs náms , samvinna í skóla - og frístundastarfi og hlutverk frístundaheimila . Uppbygging námsins var í fyrstu í samstarfi við Menntavísindasvið HÍ . Með þessari námsleið gafst tækifæri til að stuðla að því sem kallað hefur verið þriðja svæðið þar sem þeir sem koma að kennaramenntun , reyndir kennarar og nýliðar mætast á jafningjagrundvelli og læra hver af öðrum , skólasamfélaginu til heilla . Því næst er röddum þátttakenda lyft og að lokum dregnar ályktanir um þann lærdóm sem draga má af rannsókninni . Því ber að líta svo á að kennarar þurfi að þróa starfshæfni sína allan starfsferilinn ( Heikkinen , Jokinen og Tynjälä , 2012 ) . Sá stuðningur getur ýmist verið á grundvelli einstaklinga eða teyma með ígrundun að leiðarljósi ( Smith , 2015 ) . Að áliti Heikkinen og félaga ( 2012 ) styrkir slíkur stuðningur kennara í starfsþróun sinni , því oft reynist erfitt að koma í framkvæmd við raunverulegar aðstæður í skólastofunni því sem þeir lesa um og læra . Þriðja svæðið ( e. third space ) er vettvangur þar sem ólíkir hagsmunaðilar í skólasamfélaginu mætast á jafningjagrundvelli þar sem allar raddir hafa jafnt vægi ( sjá t.d. Beck , 2018 ) . Það rímar vel við hugmyndir um markmið og framkvæmd námsleiðarinnar sem hér er til umfjöllunar . Aðferð Rannsóknin byggir á tveimur rýnihópaviðtölum sem fram fóru í janúar 2019 , sjálfsmati þátttakenda í námi í starfstengdri leiðsögn og starfendarannsókn sem þeir luku í lokanámskeiði hennar . Samtals voru þátttakendur í rýnihópaviðtölunum níu og höfðu meira en fimm ára kennslureynslu . Rannsókninni var ætlað að svara á hvern hátt sérhæfingin hefði breytt starfsháttum og starfsþróun reyndra kennara . Þeir sögðu : … ég er bara ein af þeim sem hef í gegnum árin ekki sest niður og lesið mikið af fræðigreinum . Og einn sagði um starfendarannsóknina í lokanámskeiðinu : Stundum leið mér eins og ég væri bara gangandi á vatni með skegg og sítt hár . En ég klárlega myndi ég vilja að þetta væri partur af starfinu mínu . Nú hefur bæst við heilmikil þekking þegar maður er búinn að lesa sér til um efnið . Þeir töldu sig einnig betur í stakk búna að veita leiðsögn í eigin teymi . Ný nálgun í leiðsögn og skuldbinding við leiðsagnarhlutverkið Þátttakendur töldu mikilvægt að þekking á leiðsögn nýliða væri til staðar innan skóla en ekki væri æskilegt að hún væri á ábyrgð eins aðila heldur væri brýnt að það væri samstarfsverkefni skólans sem heildar . Annar sagði : Ég fór að spá í hvernig kennari vil ég vera bæði þá með nemendum og nýliðum og svoleiðis og þá bara þegar við fórum í gegnum starfskenninguna … ég er svona … Sá þriðji lýsti forgangsröðun á eftirfarandi hátt : … ef það er teymisfundur vs . Sá sem lokið hafði sérhæfingunni í leiðsögn hafði gjarnan það hlutverk að halda utan um þá vinnu . Virkja þarf þá í umræðuna , kynna fyrir þeim fræðin og mismunandi leiðir . Einn sagði : Það þarf líka að kynna þetta fyrir … [ starfsmanna ] hópnum . Slíkur vettvangur gæti skapað tengingu milli fræða og þeirra sem vinna í leik - , grunn - og framhaldsskólum og virkað sem starfsþróun . Er það ekki einmitt málið , hópur leiðsagnarkennara á svæðinu úr háskólanum . Þátttakendur sögðust hafa öðlast nýja sýn á leiðsagnarhlutverkið . Birna lauk meistaraprófi frá Háskólanum á Akureyri 2005 og doktorsprófi frá Háskóla Íslands 2015 . Hún hefur starfað við Menntaskólann á Akureyri sem enskukennari og verkefnastjóri frá árinu 2004 . Rannsóknir hennar beinast að nýliðum í kennarastarfi , starfstengdri leiðsögn , starfsþróun kennara og kennaramenntun .