Það er allt í lagi , ekkert er að . Einhver áhrif hefur herbergishitinn en þó útilokar heitt herbergi alls ekki skjálftann . Ef skjálfti og óþægindi halda áfram sérstaklega eftir að heim er komið er ráðlagt að hafa samband við ljósmóður eða heilsugæslu til að útiloka sýkingu eða veikindi . Kemur konum aðeins lengra inn í fæðinguna og stundum alveg í gegnum hana . Svo sem að fara í jóga og gera hugleiðsluæfingar . Ósjálfráða kerfið tekur yfir og þá getur reynt á að láta hugann fylgja með og leyfa líkamanum að stýra . Sumum finnst gott að rúlla sér á bolta eða hossa sér á milli samdrátta , getur linað verkina og hjálpað litla barninu að snúa sér og koma sér í góða stöðu . Það er eitt og annað sem kona getur gert til að hafa áhrif á fæðinguna sína sem hjálpar til við að takast á við fæðinguna . Það eru svo ótal mörg önnur tilefni þar sem andardrátturinn nýtist áfram , þó móður og barn séu ekki lengur eitt . Ég bendi fólki stundum á á námskeiðinum mínum að það geti verið gott að æfa saman andardráttinn í augnablik fyrir svefninn , haldast jafnvel í hendur þegar maður er lagstur á koddann og taka nokkra góða andardrætti og leyfa sér að finna , án þess að dæma , hvernig manni líður í líkamanum . Hreyfing í fæðingu getur líka verið virkilega gagnleg , það að hreyfa sig reglulega meðan á fæðingunni stendur styttir fæðinguna og gerir hana mun bærilegri . Ef maður liggur út af er gagnlegt að muna að skipta um hlið á hálftíma fresti og jafnvel snúa sér í hring , hægri hlið , bak , vinstri hlið , fjórir fætur . Eftir situr skömm , reiði , eftirsjá og glataðir draumar sem lítið pláss er fyrir . Stjórnleysið er oft það sem situr sárast eftir og framkoma starfsfólks gleymist seint . Sannleikurinn er sá að oft hefði útkoman verið nákvæmlega sú sama . Fyrir hana sjálfa , fyrir barnið og fyrir nýju fjölskylduna . Það er ekki hægt að fara styttri leið , þegar við lokum á þungu tilfinningarnar lokum við gleðinni líka . Tíminn er vinur okkur . Fjölskyldueiningin er að fara úr tveimur í þrjá ( eða þremur í fjóra , fjórum í fimm og svo framvegis ) og það þarf að koma barninu í heiminn 🙂 kynnast því og annast . Gefið ykkur tíma í að skoða og velta þessu fyrir ykkur og hlusta vel á hvaða hugmyndir makinn hefur og hvernig þær samræmast ykkar hugmyndum og hvernig þið getið séð þær virka saman fyrir ykkur . Eru þær hugmyndir tengdar tilfinningu , rannsóknum eða reynslu ? Hvernig líður ykkur við tilhugsunina um inngripalausa fæðingu ? Hvaða styrkleika finnið þið í parasambandinu sem hjálpar ykkur í fæðingunni ? Hvaða áherslu setjið þið á brjóstagjöf ? Allt mjög mikilvægt og enn mikilvægara í fæðingu . Þetta ferli þýðir að flestar konur kúka örlítið í fæðingu og þannig er það bara . Inn í flesta er svo kyrfilega innritað að það að kúka sé algert einkamál og gerist ekki með aðra í kringum sig og sumir hafa jafnvel masterað að prumpa aldrei svo nokkur sála heyri . Leghálsinn er í raun bara hringvöðvi , sem er feiminn og viðkvæmur fyrir skömm og við getum stjórnað honum nokkuð vel , svona rétt eins og öðrum hringvöðvum . Hvað skal til bragðs taka ? Enn betra væri að taka þetta alla leið og byrja fyrr , normalísera prump frá fyrstu tíð , sérstaklega hjá stelpum . Það skilar sér þó alltaf að undirbúa sig vel fyrir fæðingu og skoða hvað það er sem hugurinn dvelur við . Hvaða styrkleikar nýtast þér í fæðingunni ? Þá … . Ef þú getur undirbúið þig , komið í veg fyrir það , skaltu stíga skref í þá áttina . Hvað getið þið gert saman ? Taktu einhvern með í fæðinguna , auk maka sem þú treystir . Ég er stundum spurð að því svona í gamni , í ljósi starfs míns sem doula , hvort ég hafi gaman að því að horfa upp á konur þjást . Ef við setjum svona verki í samhengi , þá þekkja flestir verki í átökum eða eftir átök , svo sem í góðri fjallgöngu , í hlaupi og eftir erfiðan tíma í ræktinni . Fleira kemur inn í upplifunina , svo sem slökun og ró . Skilin á milli verks og sársauka eða þjáningar eru ekki alltaf skýr og aðeins ljós í huga þess sem upplifir . Þannig getur kona komist í gegnum fæðingu með góðri upplifun með verkjum en án þjáningar . Mig langaði að deila því með ykkur . Þrýstingur um höfuðiðKemur oft á óvart en það að setja hendur um höfuð konu í fæðingu er yfirleitt mjög vel þegið . Þriðja augað Það veitir ótrúlega slökun að nudda með þumalfingri rólega milli augnabrúnna . Þegar langt er komið í fæðingu getur verið gott að halda vel um ökkla , gefur góða jarðtengingu . Sjálf hafði ég lesið bækurnar hennar á meðgöngunum mínum og vitnað í hana í gegnum doulustarfið og hlakkaði mikið til að hlusta á það sem hún hafði fram að færa . Ina May er líka vel meðvituð um hvaða áhrif fæðingarreynslan hefur á konur , hún mótar okkur á ótrúlegan hátt það sem eftir er ævinnar , fæðingarreynslan hefur áhrif á sjálfsmynd okkar , tilfinningalíf , líkamann okkar og allt í umhverfi okkar . Streita , truflun og ótti hefur áhrif á leghálsinn / hringvöðvann og hann getur auðveldlega lokast úr þvi sem hann var . Það verður reyndar að segjast að það er einstaklega gaman að hlæja með Inu May , hún hefur gott auga fyrir spaugilegu hliðum lífsins . En að rannsóknunum . Engar aukaverkanir fundust , sem er auðvitað mjög ánægjulegt . Konurnar sem talað var við voru líka mjög ánægðar með ljósmæðurnar aðstoðuðu þær og upplifðu að þær hefðu fengið góðan alhliða stuðning . Barnshafandi konur geta upplifað svo margskonar kvíða fyrir komandi fæðingu . ( þó það virki oft sem það besta í stöðunni ) . Þá er gagnlegt að undirbúa sig vel og reyna að átta sig á því út í hvað maður er að fara , hluti af því er að lesa sér til , nú er til margt gott efni á netinu án endurgjalds , það eru sífellt fleiri íslenskar bækur sem koma út og aragrúi af bókum á ensku sem eru gagnlegar , hjálpa manni að skilja ferlið og undirbúa sig fyrir fæðingu . Sögur og reynsla annarra er svona beggja blands . Stundum verður maður að slökkva á sjónvarpinu , hætta að gúgla og passa sig á að taka sögum með fyrirvara til að passa upp á sjálfan sig . Það er gott að gera eitthvað á meðgöngu sem hjálpar manni að takast á við fæðinguna eins og að fara í meðgöngujóga eða stunda jóga / slökun / núvitund . Námskeið og fræðsla hjálpa til við að sefa óttann , það getur verið gott að fara á fæðingarundirbúningsnámskeið með makanum og í kjölfarið ræða vel hvernig fæðingu maður sér fyrir sér , af hverju og hvernig maður getur helst nálgast það . Fæðingarundirbúningsnámskeið eiga að gefa manni verkfæri sem nýtast þegar í fæðinguna er komið . Ótti getur ýtt okkur af stað í framkvæmdir sem eru nauðsynlegar eins og ákveða fæðingarstað og hafa hlutina klára fyrir fæðinguna . Hinsvegar deila konur sumum ótta . Í sögulegu samhengi , í gegnum aldanna rás , hafa konur ekki getað gengið út frá því að lifa fæðinguna sína af . Michel Odent , fæðingarlæknir sem nú er kominn á eftirlaun kallar þennan tíma eða þessa upplifun ,, fetus ejection reflex . ” Rétt eins og þegar hlauparar sjá lokatakmarkið fá þeir aukakraft og geta gefið aðeins í . Tilfinning sem ekki þarf alltaf að bregðast við . Við deilum oft sama ótta , og það eru nokkur atriði sem koma fyrir aftur og aftur sem leitar á huga okkar og vekur með okkur ugg . Skiljanlega , tölfræðin segir okkur að um 80% kvenna rifni eitthvað í fæðingu en sem betur fer er ekki algengt að konur rifni mikið og illa eða í innan við 4% tilfella ( auðvitað vill enginn tilheyra 4% ! ) Stellingar sem eru betri fyrir spöngina eru taldar vera þegar kona er á fjórum fótum , liggjandi á hliðinni eða standandi . Svo kemur að fæðingunni og við erum með makanum okkar og oft ókunnugu heilbrigðisstarfsfólki og eigum bara að láta eins og þetta sé ekkert mál . Langoftast hefur líkaminn sett af stað smá hreinsunarferli fyrir fæðinguna til að búa til pláss og yfirleitt er ekkert mál að fara bara á klósettið í fæðingunni ef manni er mál . Margir segja að vatnsfæðing sé þægileg í þessu tillliti . Tölfræðin segir okkur að árið 2013 var tíðni spangarskurða rúm 12% í fæðingum á landsspítalanum og hefur hækkað úr 8% frá 2011 . 4. ) Ótti við inngrip á við gangsetningu eða áhaldafæðingu . Fæðingarútkoma á Íslandi tölfræðilega er t.d. alveg til fyrirmyndar og ein sú besta í heimi . Hún tekur líka fram að stundum er ekki hægt að spyrja allra þessara spurninga og þá er auðvitað líklegt að málið sé brýnt eða um neyðartilfelli að ræða . Ef þetta heppnast , hvað þá ? Keisarar eru líklega á pari við aðrar stórkostlegar uppfinningar eins og pensilin og bólusetningar og hafa gefið okkur hér á Íslandi þá vissu að við getum gengið inn í fæðingu og þurfum ekki að hafa áhyggjur af því að lifa hana ekki af . Samfelldur stuðningur við parið , það að hafa manneskju með sér í fæðingarferlið sem maður þekkir , treystir og þekkir mann og fæðingarferlið gerir líka ótrúlega mikið fyrir mann og minnkar líkur á inngripum og sefar óttann . Oxýtocin er svona kósý hormón , við finnum fyrir áhrifum af því þegar okkur líður vel , þegar við borðum mat , hlæjum , njótum ásta og þegar við upplifum okkur örugg . Oxýtocin , endorfín og adrenalín eru þrjú lykihormón í fæðingu og þó við vitum heilmargt um virkni þeirra þá erum við ekki komin með fullnaðarvitneskju um þau . Þetta útskýrir ofurkonusvipinn á mörgum konum rétt eftir fæðingu , þær eru í oxytocin vímu . Þau finna dimman stað þar sem þau geta verið í friði . Við verðum að upplifa öryggi . Michel Odent , fæðingarlæknir , hefur verið óþreytandi í að benda á að til þess að oxýtoxinið streymi um okkur í fæðingu verðum við að skapa aðstæður þar sem við erum afslöppuð , róleg og örugg . Upplifi kona að verið sé að fylgjast með henni kveikir hún á sér og þannig hægist á ferlinu . Ef manneskja er stressuð , kvíðin og hrædd í fæðingu getur hún auðveldlega smitað aðra og ósjálfrátt líður fólki í fæðingarrýminu eins . Svo getur viðvera doulu eða stuðningsaðila sem þekkir fæðingar hjálpað parinu mikið með rólegri nærveru og þannig viðhaldið eðlilegu flæði oxýtocins . Það er gott að vera með á nótunum , hafa spjallað vel um komandi fæðingu og hvernig þið sjáið hana fyrir ykkur . En þegar allt er komið á fullt ? En ef það er eitthvað óvænt , hvað þá ? Hvernig ætlið þið að tækla það ef sú staða kemur upp ? Hvað er gott að gera í hverjum aðstæðum og hafa reynt og prófað það sem líklega kemur upp . Flestar konur vilja léttara nudd í upphafi fæðingar og svo þéttara eftir því sem líður á fæðinguna . Vertu til staðar í augnablikinu og veittu því athygli sem er að gerast . Nær hún að slaka á og sóna út á milli hríða ? Fyrri spurningin býður upp á já / nei svar og svo er líka hægt að kinka kolli eða hrista höfuðið eftir því sem við á . Fæðing tekur oft langan tíma , venjuleg fæðing yrði aldrei sýnd í sjónvarpi í rauntíma því hún er langdregin og getur dregist og dregist . Það getur róað , nuddað og flýtt fæðingarferlinu . Kannski má segja að fæðingarminningin sé sú minning sem hafi hvað mest áhrif á konur . Muna hvort hlustað var á þær , þeim hjálpað og þær studdar í gegnum ferlið . Konur sem hafa upplifað þennan stuðning tala oft um að þeim líði eins og þær geti allt , að þær séu einstakar og getumiklar og það þarf ekki að hafa mörg orð um það hve mikilvægt veganesti sú tilfinning er út í lífið . Dásamlegt alveg . Þessar áhyggjur eru ástæðulausar , eins og áður segir flestir vilja allt fyrir mann gera . Lasagne , ferskt pasta , kjúklingaréttur eða súpa kemur vel til greina . Endilega skiptu um á rúmunum og settu í vél . Ég treysti þér . Það munar svo ótrúlegu að fá aðstoð frá sínum nánustu á þessum magnaða tíma . Góður undirbúningur er ekki trygging fyrir því að allt fari samkvæmt áætlun en maður hefur aukið líkurnar til muna . Jú hún er nefnilega undirbúin , og yfirleitt þegar maður er undirbúinn er maður líka búinn að skoða , hvað ef “ - ið sitt ef hlutirnir fara ekki eins og maður leggur upp með . Hvernig fer í fjallgöngunni er að miklu leiti undir undirbúningnum komið . Það vita allir að ef eitthvað kemur upp á í fjallgöngu að það eru ofboðsleg vonbrigði sem getur tekið langan tíma að jafna sig á . Fæðing er líklega ein stærsta stund í lífi konu og upplifunin dvelur með okkur lengi . Það tekur mismikið á en það getur verið íþyngjandi að hlusta á hughreystandi orð en upplifa alls enga huggun við að heyra þau . Vissulega dofnar tilfinningin með tímanum , svona rétt eins og ef kona getur hugsað til baka og munað eftir sársauka sem fylgdi handleggsbroti að þá dofnar tilfinningin með tímanum . Reyndu bara að gleyma þessu . Þú ættir að hafa … ( fyllið sjálf í eyðurnar - gert eitthvað annað ) fætt heima , fengið verkjastillingu / ekki fengið verkjastillingu , fætt í Reykjavík / Akranesi , farið í sund . Með því að sættast við það þokast kona aðeins áfram í sáttaferlinu .