Í breska blaðinu The Daily Telegraph hinn 13. mars segir , að írska ríkisstjórnin kunni að þurfa að rétta írskum bönkum hjálparhönd vegna lækkunar á fasteignaverði í landinu . Ríkisstjórnin virðist ekki hafa nein ráð til að stöðva alvarlega , efnahagslega niðursveiflu . Tímabundin þjóðnýting á bönkum kunni að verða þrautalendingin . Morgan Kelly , prófessor við University College í Dyflinni , segir ríkisstjórnina næstum úrræðalausa til að sporna gegn því að niðursveiflan breytist í alvarlegan samdrátt . Hann segir Íra ekki geta gert neitt , sem þjóð mundi venjulega gera við aðstæður sem þessar , þar sem þeir séu hluti evrusvæðisins . Þeir geti ekki lækkað vexti , þeir geti ekki lækkað gengið og þeir hafi miklu minna svigrúm til fjármálalegra aðgerða en fólk ætli . Þeir sitji einfaldlega í súpunni . Fasteignaverð lækkaði um 7% á Írlandi síðasta ár og heldur áfram að lækka á þessu ári . Atvinnuleysi var 5,2% í febrúar sl. hið mesta í 8 ár . Bankarnir séu bjargar þurfi eins og þeir voru á Norðurlöndunum í byrjun 10. áratugarins , þegar ríkið tók þá í fóstur . Minnt er á , að tveir sænskir bankar voru þjóðnýttir og blásið í þá nýju lífi , áður en þeir voru aftur settir á markað . Svíar hafi þó ekki náð tökum á stjórn eigin peningamála , fyrr en eftir að þeir hættu þátttöku í evrópska gjaldmiðlasamstarfinu ( ERM ) og tóku peningamálin í eigin hendur . Í fréttinni er einnig rifjað upp , að síðustu 20 ár hefur verið litið til Írlands sem fyrirmyndar vegna hagvaxtar og efnahagsframfara . Írar eigi þó mest undir viðskiptum í pundum og dollar af öllum evruríkjum og finni því þyngst fyrir áhrifum af síhækkandi gengi evrunnar . Morgan Kelly telur , að Írar hafi tapað 20% af samkeppnishæfni sinni frá því sem hún var , þegar evran kom til sögunnar . Af umræðum hér á landi um viðbrögð í efnahagsmálum stendur upp úr furðulega mörgum , að eina bjargráðið sé að fara sömu leið og Írar gerðu með aðild að evrusvæðinu . Írar eru eina ESB-þjóðin , sem verður að ganga til þjóðaratkvæðagreiðslu um Lissabon-sáttmála ESB . Af fréttum má ráða , að reiði almennings í garð evrunnar kunni að leiða til þess , að sáttmálanum verði hafnað af Írum . Þar með yrði allt í uppnámi innan ESB . Á Schengen-fundi í Brussel á dögunum ræddi ég við írskan ráðherra um væntanlega þjóðaratkvæðagreiðslu . Hann sagði , að hún yrði í sumar . Á hinn bóginn hefði endanleg dagsetning ekki verið ákveðin . Sjá má , að ríkisstjórnin vill draga sem lengst að tilkynna daginn , því að vitað er , að í kosningabaráttunni muni andstæðingar Lissabon-sáttmálans hvaðanæva að úr Evrópu koma til Írlands til að leggja sitt af mörkum til að fella hann . Undanfarnar vikur hef ég setið tvo Schengen-ráðherrafundi og þar á meðal tekið þátt í tveimur lokuðum , óformlegum umræðum . Ég fullyrði , að Ísland , Noregur og Sviss standa ekki verr að vígi en aðildarríki ESB , ef áhugi er á því að viðra á þessum vettvangi einhver sérgreind hagsmunamál þessara ríkja eða hafa áhrif á ákvarðanir . Ég er einnig þeirrar skoðunar , að unnt sé að vinna skipulegar að því að kynna og ræða íslenska Schengen-hagsmuni við framkvæmdastjórn ESB með núverandi skipan en ef Ísland væri aðili að ESB . Störf mín á þessum vettvangi síðan 2003 , fyrir utan formennsku í Evrópunefndinni , 2004 til 2007 , hafa gefið mér einstakt tækifæri til að afla mér haldgóðrar þekkingar á tengslum Íslands og Evrópusambandsins – jafnvel meiri en flestra annarra íslenskra stjórnmálamanna . Með þessa reynslu að baki blæs ég á þau sjónarmið , að með núverandi skipan sé ekki unnt að tryggja íslenska hagsmuni á fullnægjandi hátt gagnvart Evrópusambandinu . Auk þess lít ég á það sem uppgjöf við stjórn íslenskra efnahagsmála að halda , að allur vandi hverfi með því einu að ganga í Evrópusambandið til að komast í eitthvert evruskjól . Ríkisendurskoðun sendi frá sér skýrslu 15. ágúst 2007 um framkvæmd fjárlaga árið 2006 . Í fréttatilkynningu um skýrsluna sagði : „ Ríkisendurskoðun bendir á að það sé Alþingis að ákvarða umfang opinberrar þjónustu með fjárlögum hvers árs . Það heyrir hins vegar til algjörra undantekninga að ráðuneyti beiti slíkum viðurlögum og verður að telja það brotalöm á verklagi við framkvæmd fjárlaga . Ríkisendurskoðun gagnrýnir agaleysið sem einkennir framkvæmd fjárlaga og má bæði rekja til forstöðumanna stofnana og stjórnenda þeirra ráðuneyta sem þær heyra undir . Brýnt er að stofnanir og ráðuneyti sem hlut eiga að máli ráði sem fyrst bót á þessum vanda . Þá er ekki síður mikilvægt að fjárlaganefnd Alþingis hafi frumkvæði að því að koma þessum málum í rétt horf . “ Hinn 16. júlí 2007 sagði Gunnar Svavarsson , þingmaður Samfylkingarinnar og nýkjörinn formaður fjárlaganefndar , í grein í Morgunblaðinu : „ Á undanförnum árum hefur allt að fjórðungur fjárlagaliða ráðstafað fjármunum umfram heimildir . Agi og festa skipta miklu þegar kemur að fjármálastjórn og ráðstöfun fjármuna . Vissulega geta verið eðlilegar skýringar á því af hverju ráðstöfun er ekki í samræmi við heimildir . Það má hins vegar aldrei verða sér íslenskt fyrirbrigði að svo sé . Í samanburði við þær þjóðir , sem við berum okkur gjarnan við , virðist það hinsvegar vera raunin . Það er því hlutverk okkar allra sem komum að fjárlagagerðinni og framkvæmd fjárlaga að tryggja að við höldum okkur við þann ramma og það skipulag sem okkur er skapað . Endurrýni hlutanna á að leiða til bættari vinnubragða og ef það kemur í ljós að um van - eða ofáætlanir er að ræða þá á að skoða þau einstöku verkefni til betri lausna . “ Þessar brýningar ber að hafa í huga , þegar rætt er um fjárhag embættis lögreglustjórans á Suðurnesjum og viðbrögð dóms - og kirkjumálaráðuneytisins við rekstraráætlun frá embættinu , sem gerði ráð fyrir , að útgjöld þess á árinu 2008 yrðu 200 milljónir kr. umfram heimildir samkvæmt fjárlögum . Í ljósi umræðu um fjárhag embættisins sendi dóms - og kirkjumálaráðuneytið fjölmiðlum eftirfarandi fréttatilkynningu hinn 8. mars s.l. „ Eftir samþykkt fjárlaga lagði embætti lögreglustjórans á Suðurnesjum fram rekstraráætlun vegna ársins 2008 , þar sem gert er ráð fyrir ríflega 200 milljón króna útgjöldum umfram heimildir fjárlaga . Það skal tekið fram að á fjárlögum ársins 2008 er ekki um að ræða neinn niðurskurð á fjárheimildum embættisins frá fyrri árum . Dóms - og kirkjumálaráðuneytið hefur kallað eftir ítarlegum upplýsingum og útskýringum frá lögreglustjóraembættinu á Suðurnesjum vegna þessa . Þangað til þessar upplýsingar liggja fyrir verður starfsemi embættisins óbreytt . Úrlausn mála af þessu tagi er gerð í samvinnu ráðuneytis og viðkomandi stofnunar . “ Mánudaginn 10. mars komu lögreglustjórinn og nánustu samstarfsmenn hans á fund í ráðuneytinu og gerðu grein fyrir tillögum sínum og tók ráðuneytið þær til athugunar og sendi frá sér eftirfarandi tilkynningu : „ Í morgun áttu fulltrúar lögreglustjóraembættisins á Suðurnesjum fund með dóms - og kirkjumálaráðherra og fulltrúum ráðuneytisins um fjármál embættisins . Á fundinum lögðu fulltrúar lögreglustjóraembættisins fram upplýsingar vegna nýrrar rekstraráætlunar ársins 2008 . Málið er í vinnuferli og verða engar ákvarðanir um aðgerðir teknar fyrr en niðurstaða úr þeirri vinnu liggur fyrir . “ Ítrekuðu fulltrúar ráðuneytisins þetta sjónarmið á fundi , sem lögreglumenn og tollverðir við embættið boðuðu í Duus-húsi í Reykjanesbæ að kvöldi fimmtudags 13. mars . Fyrrnefndri skýrslu ríkisendurskoðunar lýkur á þessum orðum : „ Þegar öllu er á botninn hvolft er vandamálið sem við er að glímaagaleysi forstöðumanna og stjórnenda ráðuneyta . Stofnanir komastupp með að ýta á undan sér halla ár eftir ár án þess að gripið sé tilaðgerða gagnvart stjórnendum þeirra . Það gleymist að aðeins löggjafinn , handhafi hins lýðræðislega umboðs , hefur stjórnskipuleganrétt til að ákvarða umfang opinberrar þjónustu með fjárlögum hversárs . Hvorki forstöðumenn stofnana né stjórnendur ráðuneyta megataka ákvarðanir sem kalla á útgjöld umfram það . Til að bregðast viðauknum kröfum umfram það sem mæta má með fjárveitingum tilrekstrarins hafa stjórnendur stofnana aðeins þá leið að spara , annaðhvortmeð því að hagræða í rekstrinum eða með því að draga samanstarfsemi og þjónustu . Það er aðeins á valdi Alþingis að mæla fyrirum að veitt sé viðbótarfjárveiting . Í reynd taka stjórnendur sumrastofnana og ráðuneyta sér vald til að ákveða að verja meiri fjármunumtil rekstrarins en heimild er fyrir . Brýnt er að stofnanir ográðuneyti sem hlut eiga að máli bregðist við þessum vanda og ráðisem fyrst bót á honum . Þá er ekki síður mikilvægt að fjárlaganefndAlþingis hafi frumkvæði að því að koma þessum málum í rétt horf . Forstöðumenn vísa gjarnan ábyrgðinni á ráðuneytin . Forstöðumönnum ( svo ! ) sem standa í langvinnum hallarekstri virðist oft skorta frumkvæðitil að taka á málunum . Þeir beygja sig undir ráðuneytin og bíða eftirfyrirmælum þaðan í stað þess að fylgja lögum Alþingis . Þó ábyrgðiná því að fylgja fjárlögum hvíli fyrst og fremst á herðum forstöðumannaber ráðuneytum engu að síður að grípa í taumana bregðistforstöðumenn starfsskyldum sínum . Í raun er það til marks um slakayfirstjórn ráðuneyta þegar undirstofnanir þeirra fylgja ekki fjárlögum . “ Mig minnir , að einhver bloggari hafi einhvern tíma sagt , að hann læsi aldrei síðuna mína , af því að hann ætti þess ekki kost að skrifa þar athugasemd við skrif mín . Þá hafa einnig sumir litið á það sem atriði við skilgreiningu á bloggi , að unnt sé að koma að athugasemd við það á sama stað og það birtist . Þetta er röng skilgreining , að minnsta kosti ef marka má grein eftir Lee Gomes , sem birtist í The Wall Street Journal hinn 12 mars 2008 undir fyrirsögninni : An addictive Web of neurons . Þar er tekið dæmi af því , hve köttum þyki gaman að því að leika sér við geislann af leysibendli . Þennan leik kattarins að geislanum megi nota til að skýra , hvernig við notum vefinn . Tekið er dæmi af síðu alþekkts , vinsæls , pólitísks bloggara , Andrews Sullivans . Hann fylgi ekki hinni almennu reglu um að gefa lesendum kost á að skrifa athugasemd á síðuna sína . Hann hafi hins vegar velt fyrir sér , hvort hann ætti að leyfa slíkar athugasemdir , og kannaði hug lesenda síðu sinnar til þess . Svör lesenda voru skýr 60% á móti 40% voru andvíg því að leyfa athugasemdir . Þetta kom Sullivan á óvart en þó enn frekar hitt , að lesendurnir lýstu hegðun sinni á þann veg , að fengju þeir þetta tækifæri , ættu þeir erfitt með að hætta , eins og kötturinn , sem fær að leika sér að leysideplinum . Lesendur sögðu , að þeir gætu ekki varist því að leggjast í lestur á athugasemdunum og þetta mundi draga athygli þeirra frá orðum Sullivans sjálfs , auk þess að verða svo tímafrekt , að það mundi hreinlega fæla þá frá því að opna síðu Sullivans . Loks kæmust þeir í tæri við óskemmtilega lágkúru , sem oft rataði inn í slíkar athugasemdir . Netárátta af því tagi , sem birtist í þessum svörum hefur verið rannsökuð af Irving Biederman , taugasérfræðingi við Suður-Kaliforníu-háskóla . Ég ætla ekki að endursegja það , sem fram kemur um niðurstöður þessara rannsókna , en þær benda til að snerting við upplýsingar valdi þörf fyrir að afla enn meiri upplýsinga af sama eða svipuðu tagi . Grein sinni lýkur Lee Gomes á þessum orðum : „ Sagt er , að maðurinn sé gáfaðri en köttur , og þegar við kynnumst vefnum betur og upplýsingaflóðinu þar , ætti okkur að verða betur ljóst , hvað kemur okkur að gagni og hvað ekki . “ Við ættum með öðrum orðum að haga okkur öðru vísi en kettir , sem halda að ljósdepill frá leysibendli geymi bráð þeirra . Greinin í The Wall Street Journal sannaði mér , að það hefði verið rétt ákvörðun á sínum tíma að losa lesendur síðu minnar undan því álagi að geta gert athugasemdir á síðunni sjálfri við skoðanir mínar . Á hinn bóginn er af síðunni greiðfær leið til að senda mér fyrirspurn eða athugasemd . Kannski hefur orðið fyrirspurn í þeirri línu sett einhverjum stólinn fyrir dyrnar , sem hefur ætlað að senda mér athugasemd . Ég veit það ekki , hitt veit ég , að mörg skemmtileg bréf hef ég fengið eftir þessari boðleið .