Á miðhálendi Íslands er að finna ein stærstu óbyggðu víðerni Evrópu . Miklar andstæður í náttúrufari er að finna á hálendinu – svarta sanda , jökulbreiður , fágætar gróðurvinjar og fjölda sérstæðra jarðmyndana sem finn ¬ ast hvergi annars staðar í heiminum á einu og sama svæðinu . Vegna þess hve svæðið er einstakt og í sameiginlegri eigu þjóðarinnar hefur verið bent á að miðhálendið eigi að verða þjóðgarður allra landsmanna . Í stefnuyfirlýsingu núverandi ríkisstjórnar er kveðið á um stofnun miðhálendisþjóðgarðs og er unnið að því að koma honum á fót . Í tillögum nefndar sem skipuð var fulltrúum allra þingflokka á Alþingi , sveitarfélaga og stjórnvalda vegna undirbúnings að stofnun þjóðgarðsins , er gert ráð fyrir að stórbrotnar náttúruperlur á borð við Þjórsárver , Landmannalaugar , Kerlingarfjöll , Hveravelli , Öskju og Herðubreiðarlindir verði innan þjóðgarðsins . Allur Vatnajökulsþjóðgarður yrði hluti af þjóðgarðinum en hann er á heimsminjaskrá UNESCO á grundvelli þess að þar eru að finna einstakar náttúruminjar sem teljast hafa gildi fyrir allt mannkyn . Hálendisþjóðgarður yrði stærsti þjóðgarður í Evrópu og einstakur á heimsvísu . Hann felur í sér gríðarleg tækifæri , enda eru þjóðgarðar þekkt aðdráttarafl sem skila efnahagslegum ávinningi . Markmið með stofnun þjóðgarðs á miðhálendinu eru margþætt , svo sem að vernda náttúru og sögu miðhálendisins og skapa umgjörð um svæðið sem gefur almenningi kost á að kynnast og njóta náttúru þess , menningu og sögu . Þjóðgarðinum er einnig ætlað að efla samfélög og styrkja byggð og atvinnustarfsemi , ekki síst heima í héraði . Enn fremur yrðu það markmið þjóðgarðsins að stuðla að rannsóknum og fræðslu um miðhálendið , endurheimta vistkerfi sem hafa raskast og stuðla að því að almenningur geti stundað heilnæma útivist innan þjóðgarðsins í sátt við náttúruna . Jafnframt er Hálendisþjóðgarði ætlað að stuðla að samvinnu og samstarfi heimafólks , félagasamtaka og sjálfboðaliða um málefni landsvæðisins . Þjóðlendur hálendisins eru sameign íslensku þjóðarinnar . Þjóðgarðinum er ætlað að tryggja skýra aðkomu hagaðila , þar með talið félagasamtaka og íbúa í nágrannabyggðum , að stefnumótun svæðisins og skapa vettvang umræðu og ákvarðanatöku um landnýtingu innan miðhálendisins og þróun hennar . Þjóðgarður á miðhálendi Íslands skapar ótal tækifæri . Sérstaða þjóðgarðsins felst einkum í því að þar má finna ein stærstu óbyggðu víðerni Evrópu og miklar andstæður og fjölbreytileika í landslagi og jarðmyndunum . Hálendisþjóðgarður myndi hafa mikið aðdráttarafl , skapa landinu sérstöðu og styrkja ímynd þess . Umhverfis - og auðlindaráðherra hefur bent á að þjóðgarður á miðhálendi Íslands yrði stærsta framlag Íslands til náttúruverndar í heiminum hingað til . Þjóðgarðurinn yrði stuðningur við ferðaþjónustu í landinu og byggðirnar í jaðri hans og mikilvægur fyrir atvinnusköpun í dreifðari byggðum landsins . Rannsókn Hagfræðistofnunar Háskóla Íslands á efnahagslegum áhrifum friðlýstra svæða á Íslandi styður þetta en hún leiddi í ljós að fyrir hverja 1 krónu sem ríkið leggur til friðlýstra svæða skila sér að meðaltali 23 krónur til baka . Friðlýstu svæðin sem rannsökuð voru sköpuðu margvísleg störf , svo sem við skipulagðar ferðir , gistingu , akstur og veitingaþjónustu . Um 45% af eyðslu ferðafólks var inni á svæðunum sjálfum eða í næsta nágrenni þeirra . Því er óhætt að segja að þjóðgarður á miðhálendi Íslands muni skapa störf og auka samkeppnishæfni landsins . Stjórnskipulag þjóðgarðsins felur einnig í sér einstakt tækifæri fyrir ríki , sveitarfélög og hagaðila til að koma sameiginlega að stefnumótun fyrir þjóðlendur á hálendinu , hvort sem litið er til náttúruverndar , útivistar eða atvinnutækifæra í tengslum við þjóðgarðinn . Nefnd um stofnun miðhálendisþjóðgarðs hefur lagt til að almenn mörk þjóðgarðsins miðist við landsvæði sem eru í sameign þjóðarinnar , það er þjóðlendum auk svæða sem þegar eru friðlýst innan miðhálendisins . Þessi svæði eru Þjórsárver , Guðlaugs - og Álfgeirstungur , Friðland að Fjallabaki og Hveravellir , auk Vatnajökulsþjóðgarðs sem yrði enn fremur hluti af Hálendisþjóðgarði . Frumvarp ráðherra miðar við hið sama . Um 30% af flatarmáli landsins yrði þannig innan þjóðgarðsins . Um helmingur þess landsvæðis er nú þegar friðlýstur . Nei , þjóðgarður á miðhálendinu hefur ekki í för með sér að svæðinu verði lokað . Eitt af markmiðum þjóðgarða er einmitt að skapa umgjörð um svæði sem auðveldar almenningi að kynnast og njóta náttúru miðhálendisins , menningu og sögu , enda vinni það ekki gegn verndarmarkmiðum þjóðgarðsins . Lögð verður áhersla á að fólk geti stundað útivist innan þjóðgarðsins í sátt við náttúru og menningarminjar . Hefðbundnar sjálfbærar nytjar verði áfram leyfðar innan þjóðgarðsins , svo sem veiðar og beit og fer nýting þeirra eftir þeim lögum sem þegar gilda í dag . Með friðlýsingu landsvæðis er sérstaða þess og náttúruverndargildi dregið fram og settar reglur um hvernig fara skuli með svæðið . Á mörgum friðlýstum svæðum starfa landverðir sem vinna við að vernda , stýra , fræða og upplýsa gesti . Stjórnunar - og verndaráætlanir eru settar fyrir stærri friðlýst svæði í víðtæku samráði við sveitarstjórnir og hagaðila og þannig myndast markviss umgjörð utan um vernd svæðisins og starfsemi innan þess . Miðhálendið hefur frá byrjun landnáms haft ákveðna þýðingu í augum landsmanna . Fljótlega eftir landnám nýtti fólk miðhálendið sem hentuga leið milli landshluta og einnig til að komast hjá því að þvera erfiða farartálma eins og jökulár . Síðar varð framandleiki svæðisins að uppsprettu margvíslegra þjóðsagna sem urðu til þess að það dró úr ferðalögum um hálendið vegna ótta almennings við útilegumenn , huldufólk og fleiri framandi verur . Þegar ferðalög á svæðinu jukust á ný enduruppgötvuðu landsmenn mikilfenglega náttúru svæðisins . Með tilkomu vísindarannsókna og fræðimennsku fór miðhálendið einnig að þykja sér á parti vegna þeirra fjölbreyttu náttúruverðmæta sem þar finnast . Á undanförnum áratugum hefur svæðið síðan öðlast sess sem útivistarparadís sem er einstök á heimsvísu . Þau verðmæti sem felast í miðhálendinu ; menningararfur , vísindaþekking , útivistarmöguleikar og hin einstaka náttúra svæðisins hafa leitt til aukinnar umræðu á undanförnum árum um að miðhálendið eigi að vera þjóðgarður allra landsmanna . Árið 2015 hófst formleg vinna við að setja fram hugmynd um þjóðgarð á miðhálendinu undir forystu náttúruverndarsamtaka . Mörg útivistarsamtök og Samtök fyrirtækja í ferðaþjónustu skipuðu sér í lið með þeim . Stjórnvöld í ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks tóku málið upp í kjölfarið og létu vinna skýrslu með fulltrúum hagaðila , sveitarfélaga og umhverfis - og útivistarsamtaka um forsendur fyrir stofnun þjóðgarðs á miðhálendi Íslands . Þar voru settar upp nokkrar sviðsmyndir fyrir þjóðgarðinn og margvísleg áhrif þeirra . Skýrslunni var skilað til umhverfis - og auðlindaráðherra árið 2017 , í tíð ríkisstjórnar Sjálfstæðisflokks , Viðreisnar og Bjartrar framtíðar . Núverandi ríkisstjórn tók málið upp með afgerandi hætti í stefnuyfirlýsingu sinni . Þar er kveðið á um stofnun miðhálendisþjóðgarðs og nú er unnið að því að koma honum á fót . Margir hafa þannig komið að þróun hugmyndar og undirbúningi að stofnun Hálendisþjóðgarðs á undanförnum árum : Stjórnvöld , þingflokkar , hagaðilar og almannasamtök . Nefnd um stofnun miðhálendisþjóðgarðs hóf störf vorið 2018 . Í henni áttu sæti fulltrúar allra flokka á Alþingi , auk tveggja fulltrúa Sambands íslenskra sveitarfélaga og fulltrúa frá forsætisráðuneytinu og umhverfis - og auðlindaráðuneytinu sem stýrði starfi nefndarinnar . Nefndinni var m.a. ætlað að skilgreina mörk þjóðgarðsins og setja fram áherslur um skiptingu landsvæða innan hans í verndarflokka . Nefndin skilaði niðurstöðum sínum í skýrslu til umhverfis - og auðlindaráðherra í desember 2019 þar sem fram koma áherslur og tillögur hennar varðandi þjóðgarðinn . Undir skýrsluna skrifuðu allir fulltrúar nefndarinnar , að fulltrúa Miðflokksins frátöldum . Samhliða starfi nefndarinnar hófst undirbúningur að vinnu við gerð lagafrumvarps vegna Hálendisþjóðgarðs . Frumvarpið sem unnið var í umhverfis - og auðlindaráðuneytinu byggir á áherslum nefndarinnar og hefur það verið kynnt í samráðsgátt stjórnvalda . Áformað er að umhverfis - og auðlindaráðherra leggi frumvarpið fram á Alþingi vorið 2020 . Í sjálfri undirbúningsvinnunni að stofnun þjóðgarðsins hefur mikil áhersla verið lögð á samráð . Undirbúningur að stofnun þjóðgarðsins var í höndum þverpólitískrar nefndar ( sjá spurningu að ofan ) sem lagði áherslu á náið samráð við sveitarfélög og helstu hagsmunaaðila . Í ágúst 2018 hélt nefndin tíu fundi á fimm stöðum hringinn í kringum landið . Fundunum var skipt í opna kynningarfundi og fundi með þeim 24 sveitarfélögum sem hafa skipulagsábyrgð á miðhálendinu eða eiga þar upprekstrarréttindi . Auk þess voru í janúar 2019 haldnir átta fundir um land allt með sömu 24 sveitarfélögum og hagaðilum sem þau sjálf kölluðu til . Þessir fundir voru ætlaðir til að afla upplýsinga og leita eftir sjónarmiðum og áherslumálum á hverju og einu landsvæði sem snýr að miðhálendi Íslands . Þá voru þrír opnir kynningarfundir haldnir í Reykjavík en til þeirra var boðað jafnóðum og verkefnum nefndarinnar vatt fram . Verkefnum nefndarinnar var skipt í átta verkþætti . Jafnóðum og verkþáttum lauk voru þeir settir í samráðsgátt stjórnvalda þar sem óskað var eftir umsögnum . Ríflega 120 umsagnir bárust sem komu að miklu gagni í vinnu nefndarinnar . Hægt var að fylgjast með störfum nefndarinnar á sérstökum vef á Stjórnarráðsvefnum en þar eru fundargerðir , fundarglærur , umsagnir og annað efni tengt vinnu nefndarinnar aðgengilegt öllum . Haustið 2019 fundaði umhverfis - og auðlindaráðherra með öllum þeim 20 sveitarstjórnum sem fara með skipulagsábyrgð á þjóðlendum á miðhálendinu . Fundirnir voru alls 16 talsins . Auk þess var fundað með Norðurþingi en hluti sveitarfélagsins er í dag innan Vatnajökulsþjóðgarðs . Samkvæmt könnun sem unnin var af Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands og kynnt á Umhverfisþingi undir lok árs 2018 eru 63% almennings fylgjandi stofnun þjóðgarðs á miðhálendi Íslands og hefur stuðningurinn aukist frá því að fyrsta könnunin var gerð árið 2011 . Ríflega 75% þeirra sem eru fylgjandi stofnun þjóðgarðs á miðhálendinu tiltaka að hann myndi vernda mörg svæði sem ekki njóta verndar í dag , rúmlega 70% þeirra nefna að hann myndi vernda miðhálendið sem eina heild og 68% að hann myndi auka skilning á verðmæti miðhálendisins . Í drögum að frumvarpi um þjóðgarðinn sem kynnt hefur verið í samráðsgátt stjórnvalda er gert ráð fyrir að yfir þjóðgarðinum verði stjórn með dreifðu stjórnfyrirkomulagi ríkis og sveitarfélaga , sem í sitja ellefu stjórnarmenn . Þar af verði sex kjörnir fulltrúar þeirra sveitarfélaga sem ná inn á miðhálendið ( einn frá hverju rekstrarsvæði þjóðgarðsins ) ásamt fulltrúum útivistarsamtaka , umhverfisverndarsamtaka , Bændasamtaka Íslands , einum fulltrúa tilnefndum sameiginlega af ferðaþjónustusamtökum á rekstrarsvæðum þjóðgarðsins og Samtökum ferðaþjónustunnar og formanni stjórnar sem skipaður verður af ráðherra . Hlutverk stjórnarinnar verði meðal annars að móta stefnu í málefnum þjóðgarðsins á grundvelli markmiða hans , hafa yfirumsjón með gerð tillögu að stjórnunar - og verndaráætlun auk atvinnustefnu , samræma starfsemi rekstrarsvæða , samþykkja tillögu að ársáætlun og hafa eftirlit með framkvæmd áætlana . Þá verði þjóðgarðinum einnig skipt upp í sex sjálfstæðar rekstrareiningar og svokölluð umdæmisráð fari með málefni þeirra ; svæðisbundna umsjón og rekstur . Í umdæmisráðum muni sitja fimm kjörnir sveitarstjórnarmenn eða framkvæmdastjórar sveitarfélaga á viðkomandi svæði . Þar verði einnig fulltrúar útivistarsamtaka , umhverfisverndarsamtaka , Bændasamtaka Íslands og einn fulltrúi tilnefndur sameiginlega af ferðaþjónustusamtökum á rekstrarsvæðum þjóðgarðsins og Samtökum ferðaþjónustunnar . Fulltrúar sveitarfélaga verði í meirihluta í umdæmisráðum og aðkoma heimafólks að stjórnun þjóðgarðsins því rík . Hlutverk umdæmisráða : Gengið er út frá því að meginvinnan við stefnumótun hvers rekstrarsvæðis þjóðgarðsins fari fram innan umdæmisráða og þar með heima í héraði . Umdæmisráðin vinni stjórnunar - og verndaráætlun viðkomandi svæðis , geri tillögu að ársáætlun , verði þjóðgarðsverði á svæðinu til ráðgjafar um málefni svæðisins , stuðli að samstarfi og samráði heima fyrir varðandi stefnumarkandi ákvarðanir og komi t.d. að vinnu við gerð atvinnustefnu og undirbúningi samninga um atvinnutengda starfsemi á svæðinu . Nei , gert er ráð fyrir að stjórnun og umsýsla þjóðgarðsins verði dreifð um landið . Þjóðgarðinum verði þannig skipt upp í nokkur rekstrarsvæði þar sem þjóðgarðsverðir annast daglegan rekstur . Gert er ráð fyrir að koma upp öflugum starfsstöðvum í eða við áhrifasvæði þjóðgarðsins . Skipulagsábyrgðin verður áfram á forræði sveitarfélaganna líkt og hingað til og þau halda til dæmis áfram að gefa út leyfi á borð við framkvæmdaleyfi og byggingaleyfi innan þjóðgarðsins . Skipulagsáætlanir sveitarfélaga munu þó verða bundnar af því sem fram kemur í stjórnunar - og verndaráætlun þjóðgarðsins en sveitarfélögin taka ríkan þátt í að gera þá áætlun með setu sinni í umdæmisráðum og stjórn þjóðgarðsins . Gert er ráð fyrir að yfirumsjón með gerð stjórnunar - og verndaráætlunar verði á hendi kjörinna sveitarstjórnarfulltrúa í samvinnu við fulltrúa útivistarsamtaka , umhverfisverndarsamtaka , ferðaþjónustusamtaka og Bændasamtaka Íslands . Þessi vinna fari fram innan umdæmisráða . Við vinnslu stjórnunar - og verndaráætlunar skuli líta til gildandi skipulagsáætlana á viðkomandi svæðum , auk annarra áætlana stjórnvalda eftir því sem við á , svo framarlega sem slíkar áætlanir gangi ekki gegn verndarmarkmiðum þjóðgarðsins . Stjórnunar - og verndaráætlun er megin stjórntæki friðlýstra svæða , þar á meðal þjóðgarða og í Hálendisþjóðgarði bera umdæmisráð og stjórn þjóðgarðsins ábyrgð á gerð hennar . Áætlunin myndar markvissa umgjörð utan um vernd svæðisins og starfsemi innan þess . Meðal þess sem tekið er fyrir í áætluninni er landnýting á svæðinu , aðgengi ferðamanna , innviðir , fræðsla og miðlun upplýsinga . Nei , mörkin miðast við sameiginlega eign þjóðarinnar – sem eru þjóðlendur á miðhálendinu . Gert er ráð fyrir að mörk þjóðgarðsins miðist við þjóðlendumörk innan miðhálendislínu auk þeirra landsvæða á miðhálendinu sem þegar eru friðlýst við gildistöku laganna . Þetta þýðir að eignarlönd lenda ekki innan marka þjóðgarðsins , nema í þeim tilfellum þar sem landeigendur hafa gefið leyfi til þess , eins og dæmi eru um í Vatnajökulsþjóðgarði . Í lögum sem sett verða um þjóðgarðinn verða settar almennar meginreglur sem þar eiga að gilda , til dæmis um umgengni í þjóðgarðinum og öryggi gesta . Þær munu eiga við alls staðar í þjóðgarðinum . Ákveðnar sérreglur geta síðan gilt á tilteknum stöðum innan þjóðgarðsins . Umdæmisráð munu hafa yfirumsjón með gerð stjórnunar - og verndaráætlunar fyrir þau svæði sem undir þau munu heyra innan þjóðgarðsins , þar sem slíkar sérreglur kunna að verða settar . Þær gætu t.d. varðað umgengni um t.d. viðkvæm mosasvæði , háhitasvæði , jarðmyndanir og óbyggð víðerni . Loks er gengið út frá því að þjóðgarðinum verði skipt upp í ólíka verndarflokka , m.a. með tilliti til þess hvers konar nýting á sér þar stað eða muni gera það . Farið verður að flokkun Alþjóðanáttúruverndarsamtakanna , IUCN , en samkvæmt henni gilda ákveðin viðmið um hvern og einn verndarflokk . Á sumum svæðum innan garðsins verði þannig meiri friðun og vernd og á öðrum minni . Sums staðar verði t.d. áhersla á sjálfbæra landnýtingu og annars staðar á útivist og vernd víðerna og vistkerfa . Eitt af tækifærunum við Hálendisþjóðgarð er að auka möguleika á að endurheimta gróður og jarðveg með landgræðslu . Slíka endurheimt má til dæmis sjá í Vatnajökulsþjóðgarði í dag . Gert er ráð fyrir að endurheimt raskaðra vistkerfa verði eitt af markmiðunum með Hálendisþjóðgarði . M.a. verði unnið að endurheimtinni í samvinnu og samstarfi við félög og sjálfboðaliða á umræddu sviði . Bændur og aðrir landeigendur hafa til dæmis unnið ötullega að landgræðslu á ýmsum svæðum miðhálendisins , stundum í samstarfi við Landgræðsluna . Í landsskipulagsstefnu 2015 - 2026 er að finna leiðarljós varðandi samgöngur á miðhálendi Íslands í sátt við náttúru og umhverfi . Þar er gert ráð fyrir að viðhald og frekari uppbygging samgöngukerfis á miðhálendinu stuðli að góðu aðgengi að hálendinu og jafnvægi milli ólíkra ferðamáta . Mannvirki og umferð hafi lágmarksáhrif á víðerni og óbyggðaupplifun . Í frumvarpi til laga um Þjóðgarðastofnun og þjóðgarða er gert ráð fyrir að í stjórnunar - og verndaráætlunum fyrir þjóðgarða , eins og Hálendisþjóðgarð , sé m.a. gerð grein fyrir samgöngum og öðrum innviðum á svæðinu . Samgöngukerfi þjóðgarða þurfa að taka mið af þeim markmiðum sem fram koma í stjórnunar - og verndaráætlunum þeirra . Samkvæmt frumvarpsdrögunum verður heimilt að starfrækja innan Hálendisþjóðgarðs þær virkjanir og háspennulínur sem þegar eru í rekstri við stofnun hans . Heimild verður til endurnýjunar eða breytinga á núverandi virkjunum , t.d. á búnaði og mannvirkjum , vegna viðhalds eða til að auka afköst og bæta skilvirkni . Þetta er háð ströngum skilyrðum um lágmarks rask og lágmarks sýnileika á yfirborði . Það á einnig við um tengdar framkvæmdir eins og vegaslóða og jarðstrengi . Almennt byggja ákvarðanir um hvort ráðast megi í nýjar virkjanir á Íslandi á lögum um verndar - og orkunýtingaráætlun , öðru nafni rammaáætlun . Samkvæmt lögunum er virkjunarkostum raðað í verndarflokk eða orkunýtingarflokk . Ef ekki liggja fyrir nægar upplýsingar um viðkomandi virkjunarkost er beðið með flokkun hans og fer hann á meðan í biðflokk . Sérfræðingar rammaáætlunar meta einstaka kosti og gera tillögu að röðun þeirra í fyrrgreinda flokka en Alþingi ákveður endanlega flokkun þeirra með samþykkt þingsályktunar . Á miðhálendinu hafa lengi tekist á sjónarmið um nýtingu orkuauðlinda til rafmagnsframleiðslu og sjónarmið um vernd svæðisins gegn þess háttar nýtingu . Brýnt er að í lögum um Hálendisþjóðgarð sé kveðið skýrt á um samspilið við rammaáætlun þannig að ljóst sé hvaða leikreglur gilda um orkunýtingu á svæðinu – og er það gert í frumvarpsdrögunum . Samkvæmt því er gert ráð fyrir að eftir samþykkt 3. áfanga rammaáætlunar á Alþingi , sem fyrirhuguð er vorið 2020 , gildi eftirfarandi : Ekki verði hægt að leggja fram nýjar hugmyndir að virkjunum innan Hálendisþjóðgarðs fyrir næstu áfanga rammaáætlunar . Ekki verði hægt að ráðast í smávirkjanir á svæðinu nema til sjálfsþurftar í þjóðgarðinum . Þá gera frumvarpsdrögin ráð fyrir að virkjunarkostir í orkunýtingarflokki 3. áfanga rammaáætlunar þurfi að lúta strangari skilyrðum en virkjunarkostir utan Hálendisþjóðgarðs hvað varðar lágmarks rask og sýnileika á yfirborði . Það á einnig við um tengdar framkvæmdir svo sem vegi og línur . Hvað varðar virkjunarkosti í biðflokki 3. áfanga rammaáætlunar gera drögin ráð fyrir að leyfilegt verði að taka þá til mats og frekari flokkunar í áframhaldandi málsmeðferð rammaáætlunar en með strangari skilyrðum . Þannig þurfi að taka mið af þeirri staðreynd að virkjunarkostur sé innan þjóðgarðs , líta þurfi til markmiða þjóðgarðsins og taka mið af því hvort hlutaðeigandi kostur sé á röskuðu eða óröskuðu svæði . Ekki er gert ráð fyrir að hægt verði að reisa nýjar háspennulínur í lofti innan þjóðgarðsins . Í stuttu máli verða nýjar virkjanir ekki leyfðar innan þjóðgarðsins nema Alþingi hafi samþykkt þær í nýtingarflokki 3. áfanga rammaáætlunar og þær uppfylli einnig ströng skilyrði . Auk þess verður verkefnisstjórn rammaáætlunar heimilt að meta og flokka virkjanakosti úr biðflokki 3. áfanga rammaáætlunar , en þá með strangari skilyrðum en nú er . Um helmingur landsvæðisins er nú þegar friðlýstur . Fjármagn hefur þannig þegar verið tryggt vegna þess hluta þjóðgarðsins . Sá viðbótarrekstrarkostnaður sem til fellur er áætlaður um 700 - 800 m.kr. á ári , þegar þjóðgarðurinn verður kominn í fullan rekstur . Hann felst meðal annars í fjölgun þjóðgarðsvarða og landvarða , starfsmanna í þjónustumiðstöðvum og rekstri fasteigna . Fjárveitingarnar verða stigvaxandi , þar sem tíma tekur að koma starfsemi þjóðgarðsins í fullan rekstur . Áætlað er að tekjur þjóðgarðsins ( svokallaðar sértekjur ) gætu legið á bilinu 100 - 200 m.kr . Þær kæmu til af veittri þjónustu til ferðafólks innan þjóðgarðsins ( svo sem bílastæðagjöld ) og myndu vega upp á móti kostnaði og renna til uppbyggingar á svæðinu . Samanlagt er gert ráð fyrir að sértekjur og auknar fjárveitingar sem tryggðar hafa verið í fjármálaáætlun fyrir árin 2020 - 2024 mæti rekstrarkostnaðinum . Uppbygging innviða innan Hálendisþjóðgarðs mun meðal annars verða fjármögnuð í gegnum svokallaða Landsáætlun um innviði . Já , gert er ráð fyrir að þær tekjur af mannvirkjum sem sveitarfélög hafa haft muni áfram renna til viðkomandi sveitarfélags eins og lög gera ráð fyrir . Skattar og önnur opinber gjöld af þeirri starfsemi sem er fyrir hendi mun því verða með sama hætti og verið hefur . Stofnun Hálendisþjóðgarðs mun ekki hafa nein áhrif á tekjustofna sveitarfélaga af þeirri starfsemi . Já , leyfi mun þurfa fyrir atvinnutengda starfsemi í þjóðgarðinum . Hún verður að samræmast markmiðum þjóðgarðsins , stjórnunar - og verndaráætlun og síðast en ekki síst atvinnustefnu þjóðgarðsins . Leyfin geta verið mismunandi eftir umfangi atvinnurekstursins . Til dæmis gæti verið eingöngu um að ræða einfalda skráningu og veitingu leyfa vegna starfsemi í þjóðgarðinum . Að sama skapi gæti verið um að ræða stærri samninga milli þjóðgarðs og einkaaðila um þjónustu . Eins og með allan atvinnurekstur eiga önnur lög einnig við , svo sem um vinnuvernd , starfsleyfi og fleira .