Þjóðólfur , 20. jan. 1893 , 45. árg. , 3. tbl. , forsíða : Greinarhöfundur telur mikilvægt að bæta veginn frá Reykjavík til Geysis vegna erlendra ferðamanna , en hann er allt annað en góður , að undantekinni Mosfellsheiði . Frá Mosfellsheiði er allgóður vegur austur að Skálabrekkuás , en frá honum og austur á Laugarvatnsvelli er að heita má ófær vegur , einkum þegar bleytur eru . Af Laugarvatnsvöllum og austur að Skillandsá í Laugardal er allgóður vegur , að minnsta kosti þá er þurrkar eru ; en frá Skillandsá og austur að Brúará , en mjög leiður vegur . Ef þessi vegur ( frá Rvík til Geysis ) væri gerður góður , þá fyrst væri hugsandi að reisa gistihús við Geysi og væri það til , þá mundu færri útlendingar fara áður en þeir sæju Geysi gjósa , og engir fyr en þeir væru búnir að sjá Strokk gjósa , sem þeir hafa þó gert ; en mjög spillir það líklega fyrir áliti þessara merkilegu hvera , þegar útlendingarnir koma heim til sín og segjast alls ekki hafa séð Strokk gjósa ; þeir hefðu ekki getað beðið eftir gosi úr honum , af því ekkert gistihús væri við hann . 1/1 1893 . Það mundi auka allmjög aðsóknina þangað , og ferðamenn mundu þá dvelja lengur við hverina en ella . Þetta málefni er þess vert , að því sé gaumur gefinn , enda mun því verða hreyft rækilegar áður en langt um líður . - Að því er snertir brúna á Brúará , getur verið umtalsmál , hvort ekki væri haganlegra að hafa hana neðar á ánni , og leggja veginn til Geysis austur Hellisheiði og Grímsnes . Á það verður nánar minnst í næsta blaði . Ritstj. Þjóðólfur , 27. jan. 1893 , 45. árg. , 4. tbl. , bls. 14 : Árnesingar eru nú mikið að hugsa um vega - og brúargerð , eins og fram kemur í þessu fréttabréfi . Erlendur Zakaríasson vegagerðarmaður skoðaði brúarstæði á Brúará og taldi kostnaðinn við að brúa hana ekki nema um 1200 kr . Talsverður áhugi er vaknaður á því að koma brú á Brúará í stað ómyndarinnar , sem nú er ; Erlendur Zakaríasson , vegagerðarmaður , skoðaði í haust brúarstæði á henni og taldi kostnað við að brúa hana eigi nema um 1.200 kr. , ef hún væri brúuð rétt fyrir neðan brúna , sem nú er . Austri , 4. mars 1893 , 3. árg. , 6. tbl. , forsíða : Jón Jónsson alþingismaður ræðir hér vegamál og nýtt frumvarp séra Jens Pálssonar , sem gekk út á það að vegabótafé yrði að mestu varið til að gera akvegi á mestu flutningaleiðunum . Smápistlar um landsmál eftir Jón Jónsson alþm. á Sleðabrjót . Um strandferðirnar hefir nú áður verið rætt nokkuð í Austra og því hleyp ég yfir þær . Það er aðeins síð . Og meðan sú tilfinning vaknar ekki í sveitunum , hjá búendum , sveitarstjórnum , og sýslustjórnum , aðeins nauðsynlegt sé að bæta vegina og halda þeim við , eins og fjárhúsunum , og bæjarhúsunum , á meðan er ekki neinna verulegra framfara von í vegabótunum , því það er í þessu , eins og svo mörgu öðru , að hugsunarhátturinn þarf að breytast til þess að framfarirnar komist á . Að vísu hefir nú í seinni tíð verið varið talsvert meiru fé til aðalpóstveganna í byggðum , en því fé hefir mestu verið varið umhverfis Reykjavík . Að týna saman þessi hálfu dagsverk hefir margt illt í för með sér . Margir húsbændur láta lélegasta manninn sem þeir hafa í vinnuna , bara það sleppi , þá er nóg . Vinnunni er með þessu lagi dreift til og frá um allan hreppinn , því hver vill fá að láta vinna sem næst sér , til þess að þurfa sem skemmst að senda manninn . bar upp þá breytingartill . Svo er líka þess að gæta þó lagt sé á gjaldendur nokkuð hærra gjald til þessara vegagjörða , þá geta þeir sjálfir ráðið hvernig því er varið , og það rennur aftur í þeirra eigin vasa , ef þeir hafa dug til að vinna að vegagjörðunum . Af þeim fjárframlögum sem þannig er varið til almenningsþarfa leiðir tvennt gott , það eykur atvinnu í sveitunum og með því er hægt að koma í verk nauðsynlegri framför . Ég hygg það sé engum efa bundið að það væri oft heppilegra fyrir sveitastjórnirnar að hafa til vegabótavinnu með sæmilegum launum handa snauðum mönnum sem lifa á sveitarstyrk , heldur en að leggja þeim alltaf úr sveitarsjóði , og láta þá oft vera iðjulitla haust og vor , eða vinna að illa borgaðri kaupstaðarvinnu . Þjóðólfur , 24. mars 1893 , 45. árg. , 14. tbl. , forsíða : Greinarhöfundur segir veginn um Eyrarbakka hafa orðið mjög útundan í vegabótum síðustu ára og sé það undarlegt í ljósi þess að hann er ekki síður fjölfarinn en vegurinn til Reykjavíkur . Vegurinn um Eyrabakka . Þó að samgöngu - og vegamálið hafi verið eitt hið mesta áhugamál þjóðarinnar nú í nokkur ár , og mikið hafi verið gert til að endurbæta gamla vegi og leggja nýja , þá hefur vegurinn um Eyrarbakka orðið mjög út undan í því efni , því þegar farinn er vegurinn frá Baugstöðum út á Eyrarbakka og jafnvel að Óseyrarnesi , getur manni komið til hugar , að maður sé fyrir 20 árum að ferðast um einhvern útkjálka landsins , en ekki um annan hinn fjölfarnasta veg á Suðurlandi . Á öllum þessum vegi hefur ekki verið kastað steini úr götu nú í mörg ár , og þó á vegi þessum séu allgóðir kaflar , þá er hann mestallur mjög vondur yfirferðar og má heita , að skepnur geti víðast ekki stigið svo fæti , að þær rekist ekki á lausagrjót , og þar af leiðandi fengið meiðsli á fótum , þegar þær eru að dragast með þungar klyfjar aftur og fram , enda má oft sjá hestafætur hróflaðar af grjótinu , að ég ekki tali um þann háska , sem mönnum er búinn , sem verður það á að ríða hart , sem æði oft kemur þó fyrir , sem náttúrlegt er , því vegur þessi lítur út fyrir að vera greiðfær yfir að líta . Um mál þetta hefur verið kvartað af sýslunefnd Rangárvallasýslu fyrir nokkrum árum , en því ekki verið sinnt af þeim , sem hlut eiga að máli . Ísa-fold , 12. apríl 1893 , 20. árg. , 19. tbl. , forsíða : Hér er að finna nákvæma lýsingu á dragferjunni á Héraðsvötnum eftir höfuðsmiðinn , Einar B. Guðmundsson . Verði dragferjan enn nýtileg , er sá tími kemur , að brú fæst á ána , þarf eigi annað en færa hana þá á annað vatnsfall þar nærri , ef við verður komið , eða á annan stað á sömu ánni , og nota hana þannig áfram meðan endist . Þá kemur hér lýsingin á nefndri dragferju . plönkum með fullri breidd . plönkum og ganga allstaðar niður í botnborðin við hlið botnplankanna . Ofan á byrðinginn kemur skjólborð . Vinda þessi er upphækkandi til beggja enda , með 2 brögðum utan um sig af dráttarfærinu , og hlaupa brögðin jafnhraðan að miðjunni þegar snúið er , en dráttarfærið leikur í hjólum ofan á keipnum báðum megin við , eða réttara sagt milli tveggja hjóla hvoru megin , sem liggja lárétt á keipnum og snúa röðunum saman innan í hlýranum , svo þó ferjan dragist hálf-skakkt yfir - sem að öðru leyti horfir beint í strauminn þegar hún liggur kyrr - þá liggja þó brögðin beint frá vindunni út á keipinn . kaðall , og var áformið upphaflega að það yrði tvöfalt , þannig , að endarnir væru festir í stefnið á ferjunni frá báðum hliðum og það léki svo í blökkum á búkkunum , en straumþunginn lagðist þá svo mikið í kaðalinn , að erfitt var að snúa sig yfir með vindunni , enda þykir það nú helsti ókosturinn , að nokkuð er þungt að snúa sig yfir með vindunni , þó að dráttarkaðallinn sé að eins einfaldur , og er því búið að fá spilhjól með " drífara " , er verður sett í ferjuna á næsta vori . - Í afturendanum er dálítið upphækkað innra fóðrið og þar eru bekkir settir til að sitja á , en allur miðpartur ferjunnar er ætlaður fyrir hestana , og voru þeir hafðir þar 8 í einu , þegar mikið var að flytja , enda var það sögn ferjumannanna , að umferðin hefði verið þar fullum helmingi meiri yfir ósinn næstliðið sumar en nokkurn tíma hefði áður verið . E. B. Guðmundsson . Austri , 27. apríl 1893 , 3. árg. , 11. tbl. , bls. 42 : Í fréttabréfi úr Austur-Skaftafellssýslu segir m.a. að samgöngumálið hljóti að verða aðalmál næsta þings . Austri , 20. maí 1893 , 3. árg. , 13. tbl. , bls. 50 : Hér er sagt frá sýslunefndarfundi Suður-Múlasýslu en þar var fjallað nokkuð um samgöngumál . 13 . Ísa-fold , 17. júní 1893 , 20. árg. , 38. tbl. , viðaukablað , forsíða : Á sýslunefndarfundi í Gullbringu - og Kjósarsýslu var m.a. ákveðið að fá vegfróðan mann til að skoða vegastæði milli Reykjavíkur og Hafnarfjarðar . Sýslufundargjörðir í Gullbringu - og Kjósarsýslu . Allir nefndarmenn voru á fundi nema sýslunefndarmennirnir fyrir Mosfells , Vatnsleysu-strandar , Njarðvíkur og Rosmhvalaness hreppa ; af þeim höfðu sýslunefndarmennirnir fyrir Njarðvíkur og Vatnsleysustrandarhreppa engin forföll tilkynnt . , ákvað sýslunefndin , að greiða skyldi helminginn af sýslusjóðsgjaldi , en hinn helminginn af sýsluvegagjaldi upp á væntanlegt samþykki amtsráðsins , og fól nefndin oddvita , að útvega samþykkið . 9 . : a . 200 kr. c . til vegarins frá Hafnarf. suður að hreppamótum ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ . til að laga veginn frá Keflavík út í Garð ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ 100 kr . Hafnarhr . 350 kr. 1.100 kr. 10 . Sýslunefndin fól oddvita að útvega á næsta hausti vegfróðan mann til þess að skoða vegstæði milli Hafnarfjarðar og Reykjavíkur og gera áætlun um , hve mikið sú vegagjörð mundi kosta . Var jafnframt ákveðið , að skora á bæjarstjórn Reykjavíkur að skoða og ákveða vegstæði til Hafnarfjarðar í Reykjavíkurlandi . Þjóðólfur , 17. júní 1893 , 45. árg. , 28. tbl. , forsíða : Þórleifur Jónsson er ósammála þeim skoðunum sem komið hafa fram í Austra um póstsamgöngur í norðurhluta Austfirðingafjórðungs . Um póstgöngur í Norður-Þingeyjarsýslu . ( Svar ) . Viljið þér , herra ritstjóri , gera svo vel , að taka eftirfarandi grein í blað yðar " Þjóðólf " . Fyrri greinin hefur að fyrirsögn : " Bréf af Sléttu " , og hin síðari : " Um vegi og samgöngur " . Ég vona , að allir góðir Íslendingar séu ósamdóma höf. að þessum orðum hans , er hann byrjar II. kafla með : " Oss Íslendingum ríður meira á , að fá góðar samgöngur en nýja stjórnarskrá " , segir hann , góði maður , gætandi ekki að því , að allar sannar framfarir koma eins og af sjálfu sér í þeim löndum , þar sem sannarlegt stjórnarfrelsi hefur getað náð fótfestu , eins samgöngur sem annað . Verkin sýna merkin hjá öllum mestu framfaraþjóðunum , og raunin er hér sem ætíð ólygnust . Höf. segir , að " ráðstöfun neðri deildar alþingis ( 1891 ) , um að láta aðalpóstinn milli Akureyrar og Seyðisfjarðar ganga eftir sveitum , án þess að ganga um Núpasveit og Sléttu og 1 til 2 bæi í utanverðum Þistilfirði , sé í ýmsum greinum mjög óheppileg " . Engin hæfa er í því , sem höf. " Bréfs af Sléttu " segir viðvíkjandi vegalengd o . Hann er jafnlangur ( Úr Núpasveit út á Raufarhöfn ) Axarfjarðarheiði eftir mælingu lieutenants Borns frá 1817 . Það , sem þá er eftir að minnast á í " Bréfi af Sléttu " ( endirinn ) , er tómt bull , og sé ég því enga ástæðu til að eyða orðum um það og elta ólar við slíkar lokleysur , sem öllum skynberandi mönnum hljóta að liggja í augum uppi . Það er að vísu vitanlegt , að oss Íslendingum er eins og öðrum mönnum ábótavant , enda " fáir smiðir í fyrsta sinn " meðan viðvaningar eru . Aðeins gleður það mig , að Norður-Mýlingar eru með oss Norður-Þingeyingum yfir höfuð í því , að haga póstgöngunum eins og neðri deild alþingis samþykkti 1891 og sýslunefnd Norður-Þingeyinga hefur aftur og aftur farið fram á og mun enn halda fram , þrátt fyrir mótþróa amtmanns vors og amtsráðsmanns . Það voru einmitt Norður-Mýlingar , er vér Norður-Þingeyingar að upphafi vorum hræddir um , að mundu verða á móti þessu , einkum Seyðfirðingar , af því að þeir fá líklega ofurlítið seinna bréf af Akureyri , ef pósturinn er látinn ganga eftir sveitum , í stað þess sem nú er yfir öræfi . Ísa-fold , 21. júní 1893 , 20. árg. , 39. tbl. , bls. 155 : Verið er að leggja nýjan veg upp á Mosfellsheiði og vinna að þessu 34 - 35 verkamenn undir stjórn Erlendar Zakaríassonar . Að leggja niður Reynisvatns - og Seljadalsveginn upp á Mosfellsheiði og nota í þess stað austurveginn upp fyrir Hólm sparar landssjóði á að giska 20 - 30.000 kr. ( sbr. Ísafold 21. jan. 1891 ) að upphafi , en miklu meira , er viðhaldið er athugað , sem hefði orðið margfalt kostnaðarsamara á gömlu vegarstefnunni , vegna árennslis og vatnagangs . - Vitanlega hefði sparnaðurinn orðið helmingi meiri og fram yfir það , ef það snjallræði hefði verið tekið í upphafi , að hafa sameiginlegan veg til Þingvalla og Ölfuss frá Rvík upp fyrir Lyklafell og sneiða þar með alveg hjá Svínahrauni meðal annars . Ísa-fold , 21. júní 1893 , 20. árg. , 39. tbl. , bls. 155 : Fyrsti íslenski verkfræðingurinn , Sigurður Thoroddsen , er kominn til landsins og hefur verið ráðinn af landshöfðingja m.a. til að rannsaka og afmarka vegastæði á Hellisheiði . Íslenskur verkfræðingur . Hinn fyrsti lærður verkfræðingur íslenskur , cand. polytechn . Sigurður Thoroddsen , er hingað kominn alfarinn með síðasta póstskipi , hefir dvalið árlangt í Noregi , og fengist þar að mun við vegagerð og brúa , og kynnt sér þar ýms mannvirki í sinni vísindagrein . Hingað er hann ráðinn af landshöfðingja samkvæmt fjárveiting síðasta alþingis . Hið fyrsta verk hans hér mun eiga að verða að rannsaka og afmarka vegarstæði á Hellisheiði , því hinu illa hafti , er enn ólagður yfir vagnvegur af leiðinni héðan austur að Ölfusárbrú ; hún er meira að segja vegleysa orðin , þrátt fyrir kostnaðarsama vegabót ( ? ) þar fyrir eigi mörgum árum , eftir Eirík í Grjóta og þá félaga . Líklegt væri , að Alþingi léti nú verða af því að gera vegfræðingsstöðuna hér að föstu embætti , í stað þess að láta sér duga að fá mann í bili við og við , sinn í hvert skipti , svo að verk þeirra verða öll í molum , og samkvæmnin þá eftir því , að hætt er við , eins og eðlilegt er . Ísa-fold , 24. júní 1893 , 20. árg. , 40. tbl. , bls. 158 : Meðal nýmæla í fjárlagafrumvarpi stjórnarinnar er talsverð hækkun á vegabótafé og eru 3.000 kr. ári ætlaðar Sigurði Thoroddsen verkfræðingi . 50.000 til vegabóta á aðalpóstleiðum og 15.000 til fjallvega . Eru það einkum skemmtiferðir útlendra ferðamanna , sem hafðar eru í huga , þegar um þessa vegagerð er að ræða ; hvar sem litið er , fara þess konar skemmtiferðir í vöxt , og mundi mega gjöra ráð fyrir , að aðsókn ferðamanna til Íslands yrði meiri , ef gjört yrði meira til þess , að ferðalagið yrði þeim þægilegast , en af því mundi í aðra hönd leiða ekki lítinn hagnað fyrir landið , eins og reynsla annarra landa sýnir " . Því sem þá er eftir af fjallavegafénu er helst hugsað til að verja til vegabóta á Kaldadal og Grímstungna heiði . ¿ ¿ ¿ Ísafold , 24. júní 1893 , 20. árg. , 40. tbl. , bls. 158 : Þjórsárbúar æskja þess að vegur verði lagður yfir Flóann milli brúnna , jafnvel á undan brúarsmíðinu , til léttis og sparnaðar við aðflutning á brúarefninu . síra V. Briem . Ísafold , 24. júní 1893 , 20. árg. , 40. tbl. , bls. 159 : Ripperda verkfræðingur , sem rannsakaði brúarstæði á Þjórsá sumarið 1891 , leggur til að byggð verði fastabrú . fl . Ísafold , 1. júlí 1893 , 20. árg. , 42. tbl. , forsíða : Talið er að samgöngumálið muni hafa mikinn byr á þingi . Þingið . En það er hvergi nærri ætíð því að heilsa . Þjórsárbrúin verður sjálfsagt lögleidd , og vegabótafé að líkindum aukið að mun . Gufubátastyrkur sömuleiðis heldur aukinn en hitt , og strandferðir færðar aftur í sama horf og á undan þessu fjárhagstímabili , nokkuð umbætt þó . Ísafold , 15. júlí 1893 , 20. árg. , 46. tbl. , fylgiblað : Á sýslufundi Árnessýslu var m.a. fjallað um samgöngumál . Sýslufundargjörðir í Árnessýslu . Tilkynnt samþykki amtsráðsins til þess að vegurinn frá Þorlákshöfn út í Selvog verði sýsluvegur . 35 verkfærir - Grímsneshrepp ¿ ¿ ¿ . 67 verkfærir - Skeiðahrepp ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ 64 verkfærir - Villingaholtshrepp ¿ ¿ . . 1.753 kr. 13 a . Í nefndina voru kosnir nefndarmaður Grímsnesshrepps , nefndarmaður Hrunamannahrepps og Brynjólfur Jónsson frá Minnanúpi . 29 . Krafa Jóns Árnasonar í Alviðru um 3 kr. endurgjald fyrir tilhjálp við bátfærslu á Soginu upp að hinu fyrirhugaða brúarstæði færð niður um helming . 31 . Eftirstöðvar frá f. á . . 36,00 Samtals kr. 1.971,86 Þjóðólfur , 19. júlí 1893 , 45. árg. , 34. tbl. , bls. 184 : Á Alþingi er lagt fram frumvarp um brúartoll á Ölfusárbrú . Alþingi . fyrir hverja sauðkind . Tollheimtan af Ölfusár-brúnni á að byrja 1. jan. 1894 og af hinni jafnskjótt sem hún er fullger . Aftur á móti á landssjóður að gefa upp 20.000 kr. lán sýslnanna og jafnaðarsjóðs til Ölfusárbrúarinnar . Ísafold , 26. júlí 1893 , 20. árg. , 49. tbl. , bls. 194 : Á Alþingi eru menn ekki sammála um brúartolla . Frv. um hana búið í neðri deild ; samþ. óbreytt ( 75.000 kr. ) ¿ Brúartollar . Minni hlutinn , þeir Guðl . Guðmundsson og Jón Þórarinsson , halda fast við brúartoll á báðum brúnum , en hafa fært hann niður nokkuð : 15 aur . fyrir lausríðandi mann , 10 a . fyrir klyfjahest , gangandi mann , lausan hest og nautgrip , og 3 aura fyrir sauðkind hverja . Ísafold , 26. júlí 1893 , 20. árg. , 49. tbl. , bls. 194 : Brúin yfir Hvítá í Borgarfirði hjá Kláffossi er nú tilbúin og er vel látið af henni . Þjóðólfur , 4. ágúst 1893 , 45. árg. , 37. tbl. , forsíða : Í frétt frá Alþingi segir m.a. að nefnd um brúartolla hafi ekki geta komið sér saman um málið . Alþingi . VII . Guðm. og Jón Þórarinsson ) heldur tollinum eindregið fram , en vill hafa hann nokkru lægri , en upphaflega var farið fram á . með þessu nýja frumv. og í gær var það samþykkt í deildinni við 2. umr . Lög um brúargjörð á Þjórsá ( 75.000 kr. fjárframlag úr landssjóði til brúar á Þjórsá hjá Þjótanda ) . Ísafold , 5. ágúst 1893 , 20. árg. , 52. tbl. , forsíða : Brúartollar voru felldir í neðri deild Alþingis eftir miklar umræður . Brúartollar . Felldir voru þeir í neðri deild , með mjög litlum atkvæðamun , en samþykkt í þess stað , að landshöfðingi hafi yfirumsjón með brúnum báðum ( á Þjórsá og Ölfusá ) , kveði á um meðferð þeirra og gæslu og leggi sektir við brotum allt að 100 kr . Gæslukostnaðinn greiði sýslusjóður Árness - og Rangárvallasýslna , en landssjóður viðhaldskostnað . Þjóðólfur , 18. ágúst 1893 , 45. árg. , 39. tbl. , bls. 155 : Verið er að byggja brú yfir Fjarðará í Seyðisfirði . Norður-Múlasýslu 22. júlí : ¿ ¿ ¿ Brú er nú verið að byggja yfir Fjarðará í Seyðisfirði ; var fengið 4.000 kr. lán úr landssjóði til þess að koma henni upp fyrir . Tók kaupmaður Otto Wathne að sér brúargjörðina og sendi hann brúarviðina með " Uller " ; er smíðinu bráðum lokið . ¿ ¿ ¿ Ísafold , 30. ágúst 1893 , 20. árg. , 59. tbl. , forsíða : Samgöngumálum var sinnt af miklum áhuga á Alþingi þetta árið og var t.d. fjárveiting til vegabóta nær tvöfölduð . Afrek þingsins . Mikið lík eru þau því , sem Ísafold spáði í þingbyrjun . Alþingi XVIII . Enn fremur 5.000 kr. fyrra árið til brúargjörðar á Héraðsvötnum , með því skilyrði , að sýslunefnd Skagfirðinga leggi fram það er á vantar til að fullgera brúna , og setji landssjóði að kostnaðarlausu svifferju á aðalpóstleiðinni yfir Héraðsvötnin . Ísafold , 30. ágúst 1893 , 20. árg. , 59. tbl. , bls. 235 : Ný vegalög hafa verið samþykkt á Alþingi . Vegir á Íslandi eru : flutningabrautir , þjóðvegir , fjallvegir , sýsluvegir og hreppsvegir . Fjallvegir eru þeir vegir yfir fjöll og heiðar , sem eigi teljast til neins annars vegaflokks . 2 . Upp Borgarfjörð . 7 . Frá Akureyri inn Eyjafjörð . Frá Búðareyri við Reyðarfjörð um Fagradal til Lagarfljóts . 4. gr . II. kafli . Það fé , sem gengur til þessara þriggja vegaflokka , skal veita í fjárlögum hvers fjárhagstímabils , og skal hverjum flokki fyrir sig ákveðin viss upphæð . Á þjóðvegum skal svo bæta torfærur með vegaruðning og brúargjörð , að þeir séu greiðir yfirreiðar . Skal það vera aðalregla , að fyrst séu bættar þær torfærur , sem mestan farartálma gjöra . Að öðru jöfnu skal fyrir bæta farartálma á fjölförnustu vegum . 10. gr . fyrir hvern verkfæran mann í hreppnum 20 - 60 ára , í hverri stöðu sem er . Hreppstjórar skulu á hverju ári fyrir lok marsmánaðar senda sýslumanni nafnaskrár yfir alla verkfæra menn 20 - 60 ára , sem heimili hafa í hreppum . Sýsluvegir þeir , sem liggja út frá flutningabrautum eða eru framhald af þeim , skulu gjörast akfærir þar sem því verður við komið . IV. kafli . Um hreppavegi . fyrir hvern verkfæran mann í hreppnum 20 - 60 ára . Sé aftur á móti hreppsvegavinna mikil í einhverjum hreppi , af því að þar eru engar flutningabrautir . Þjóðvegir né sýsluvegir , en vegir um hreppinn langir og torfærir , má sýslunefndin ákveða , að helmingur á móts við hreppsvegagjald hreppsins greiðist úr sýsluvegasjóði . 19. gr . V. kafli . Hver landeigandi er skyldur að leyfa , að vegur sé gjörður um land hans , og efni tekið þar sem næst er , án endurgjalds , ef eigi er skemmt tún , engi , yrkt land eða umgirt land . 24. gr . 1. gr . Landshöfðingi hefir yfirumsjón með brúnni á Ölfusá hjá Selfossi og brúnni á Þjórsá hjá Þjótanda , þegar hún er komin á , kveður á um meðferð þeirra og gæslu og leggur sektir allt að 100 kr. við brotum . 2. gr . Ísafold , 13. sept. 1893 , 20. árg. , 62. tbl. , forsíða : Hér birtist athyglisverð grein um héraðavegi , en svo nefnir blaðið sýsluvegi og hreppavegi einu nafni , en blaðið telur vegagerð hafa almennt tekið miklum framförum síðan landsstjórnin vitkaðist loks til að útlenda vegfræðinga til gera hér vegi og kenna innlendum mönnum vegagerðarlist . Það er ekki nýtt kák , eins og áður , margoft innan skamms verra en það sem eftir hestafæturna lá , meðan þeir einir fengust við að leggja vegi um landið . Viðhald á henni verður því kostnaðarsamara en ella mundi . En víða um land hafa menn enn lítil sem engin kynni af hinni nýju vegagerð , þó að sýnishorn sé raunar komið af henni í alla landsfjórðunga . Það er hraparlegt að sjá þar enn dafna víðast sama vankunnáttu-kákið og áður var algengt um alla vegagerð hér á landi . Ráðið til að koma þessu af er það , að hafa við hverja vegagerð að minnsta kosti verkstjóra , sem kann hina nýju aðferð , hefir numið hana verklega . Hvað hreppavega snertir er þetta sleifarlag mikið því að kenna , að lög gera ráð fyrir að hreppsmenn vinni að þeim sjálfir í dagsverkum . Það er eytt á að giska um 20.000 kr. í hreppavegavinnu á ári hverju ; og þó að ekki væri nema helming af því sama sem fleygt í sjóinn sakir kunnáttuleysis , þá er það ærinn skattur á fátæka þjóð ; hann er óþolandi og óhafandi . Hitt er að ausa í botnlausa hít . Með því lagi verða sýslurnar jafnilla staddar með vegi eftir 20 , 30 eða 50 ár eins og nú ; þar vinnst ekkert áfram ; allt verður ónýtt jafnóðum . Það lætur og vel í eyrum og sanngjarnlega , að hver hreppur fái að njóta síns sýsluvegagjalds . Þó að hér sé talað um sama frágang á héraðavegum og landsvegum , þá er það eigi svo að skilja , að þeir þurfi endilega að vera jafn-íburðarmiklir eða kostnaðarsamir , heldur að eins hitt , að unnið sé að þeim á réttan hátt , svo að fullum notum komi hvað endingu snertir og annað . Með svofelldri lögun eða því um líkri á héraða-vegabótum mundi brátt sjást votta fyrir mikilli framför í því efni , miklum stakkaskiptum frá því sem nú er , þó að ekki sé meira fé til þeirra lagt . Ég er ekki höfundur greinarinnar , sem stóð í " Austra " fyrir ári síðan , með fyrirsögn : " Um vegi og samgöngur " , eins og séra Þorleifur gefur í skyn í grein sinni . Ekki er það heldur rétt , að sýslunefnd Norður-Þingeyinga hafi ætíð álitið , að póstleiðin um Norður-Þingeyjarsýslu ætti að liggja yfir Axarfjarðarheiði . Tók nefndin fram , að þetta væri aðalsamgönguleið allra þessara byggðarlaga og jafnframt þrautaleið , sem fara yrði þegar nokkuð væri að vegum og veðri " 1 ¿ ¿ Þetta var nú samhuga álit sýslunefndarinnar 1888 . Jakob Gunnlögsson . Austri , 12. okt. 1893 , 3. árg. , 27. tbl. , bls. 107 : Ritstjóra Austra þykir Páll Jónsson vegabótastjóri hafa unnið gott verk við vegagerð á Fjarðarheiði s.l. sumar . Vegurinn er alls 10.610 faðma langur og hlaðnar voru 44 vörður að nýju en 30 endurbættar til muna . Þó vegurinn yfir Fjarðarheiði sé að mestu leyti aðeins ruddur , þá er að honum mesti fararléttir , svo nú má fara heiðina á sumardag á nær þriðjungi styttri tíma en áður . Þjóðólfur , 20. október 1893 , 45. árg. , 50. tbl. , forsíða : Ritstjóri Þjóðólfs ræðir hér um þau lög sem sett voru um gæslu og viðhald brúnna á Ölfusá og Þjórsá , eftir miklar umræður síðasta árið . Vér skulum taka t . Ennfremur ber þess að gæta , að Árnesingar verða miklu harðar úti en Rangvellingar , samkvæmt þessu frumvarpi , þar eð nærfellt allir Rangvellingar hafa bein not af báðum brúnum , en þurfa ekki að annast nema gæslu á annarri þeirra , en meiri hluti Árnessýslu hefur hins vegar engin bein not af þessari einu brú , er öllu sýslufélaginu er þó gert að skyldu að kosta að jöfnu . Með því að það er viðurkennt , að brúabyggingar , eins og önnur stórfyrirtæki , miði öllu landinu til framfara , virðist oss sanngjarnt , að það í heild sinni beri tiltölulegan hluta af kostnaðinum . á . Aðalmótbáran gegn honum á þinginu var einnig sú , að kostnaðurinn við innheimtu hans yrði svo mikill , að meiri hluti tollsins gengi til þess , og mun nokkuð hæft í því . Mál þetta er allmikið vandamál , enda hafa verið mjög deildar skoðanir manna um það . Það er annars mjög leiðinlegt , að þingið skuli samþykkja lög , sem ef til vill er nauðsyn á að breyta eða jafnvel fella úr gildi jafnharðan . Það veikir traust manna á þinginu og kemur óorði á löggjafarstarf þess . Það er ekki hlaupið að því að fá felld úr gildi spánný lög eða jafnvel fá þeim breytt eitthvað verulega . Það má ennfremur búast við , að ýmsir verði mótfallnir því , að brýr , er héruðin hafa kostað hingað til t . d. á Norðurlandi , séu lagðar undir umsjón landssjóðs , og ákveðnu brúargjaldi jafnað niður á allar sýslur landsins , en þó er þetta að voru áliti hið langeðlilegasta fyrirkomulag , auk þess sem brúm landsins mun verða best borgið á þann hátt , er fram líða stundir . Ísafold , 21. okt. 1893 , 20. árg. , 70. tbl. , bls. 278 : Landsvegavinnu hefur nú verið hætt þetta árið en unnið hefur verið á Mosfellsheiði , við Hvítárbrúna og á Austfjörðum . Við Hvítárbrúna nýju hefir og verið lagður góður vegarspotti í sumar , rúm 2 ½ röst , yfir mýrina að norðanverðu , af Árna Zakaríassyni . Loks hefir verið talsvert unnið á Austfjörðum , af Páli Jónssyni , sem síðar mun frá skýrt . Ísafold , 4. nóv. 1893 , 20. árg. , 72. tbl. , forsíða : Tilraun var gerð með gufubátsferðir um Faxaflóa s.l. sumar og þótti takast vel . Þær urðu 34 norður á bóginn , til Borgarfjarðar , og 28 á suðurkjálkann ; auk 3 - 4 skemmtiferða til Hvalfjarðar m. m . Milli Akraness og Reykjavíkur 617 , milli Reykjavíkur og Keflavíkur 395 , milli Reykjavíkur og Straumfjarðar 145 , og milli Reykjavíkur og Garðs 123 . Annars nær talan hvergi 100 ; mest 99 , milli Borgarness og Akraness . Hitt er annað mál , að útgerðarmaður gæti auðvitað skaðast samt á fyrirtækinu , ef selja þyrfti bátinn bráðlega öðruvísi en með fullu verði . Eftir samningnum við bæjarstjórn og sýslunefndir þarf báturinn eigi að fara nema 12 ferðir að sumri , - aldrei farið fram á meira . Til þess að ná þessum tilgangi þyrfti báturinn að fara tvisvar í viku milli Borgarness og Reykjavíkur , sömu vissu vikudagana , en um heyannir ekki nema annaðhvort einu sinni í viku eða öllu heldur tvívegis aðra hvora viku . Þetta mundi nóg að sinni , en minna ekki nóg . Meðal annars mundu þá t . d. langferðamenn norðan úr landi og vestan eigi bera við að fara landveg lengra en í Bogarfjörð , en sjóveg þaðan til Reykjavíkur , sér til mikils hægðarauka , flýtis og hestasparnaðar . Þjóðólfur , 25. nóvember 1893 , 45. árg. , 55. tbl. , forsíða : Ritstjórar Þjóðólfs og Ísafoldar eru ekki sammála um “ brúartollinn ” frekar en önnur mál . Brúamál . Það er auðvelt að þekkja þennan kumpán , hvar sem hann er á ferðinni með trossuna sína , og þótt hann nefni sig ýmsum dularnöfnum , eins og flugumenn , er sendir voru til höfuðs mönnum til forna , þá tjáir það ekki . Eins og hver óvitlaus maður hefur getað séð , var greinin í Þjóðólfi " Fljóthugsuð lagasmíð " aðeins lausleg uppástunga til frekari hugleiðinga , uppástunga um hvort , ekki mundi tiltækilegt að stofna almennan brúarsjóð , alveg sérstakan og fráskilinn landssjóði , bæði til þess , að synt yrði fyrir þau sker , að landssjóður þyrfti eingöngu að kosta brýrnar - er hann mun trauðla gera - og til þess jafnframt að létta of þungri byrði af einstökum sýslufélögum . Þessu gæti hæglega orðið framgengt , hvað sem " Ísafoldar " höf. segir . Hinn eðlilegasti og langstærsti mælikvarði , er almennt brúargjald hlýtur að miðast við , er einmitt tala lausafjárhundraða og jarðarhundraða , án þess aðrir gjaldstofnar séu útilokaðir , hversu sem þokuvælirinn í " Ísafold " hrópar hátt í eyru bændanna , að embættismennirnir eigi að vera lausir við það ( ! ) Vér gátum þess einmitt , að hann væri miklu heppilegri en þetta brúargæslugjald , er dembt var á tvö sýslufélög í sumar að þeim óvörum . Að það gjald sé mjög óheppilegt og komi afarhart niður á hlutaðeigendur , mun víst engum blandast hugur um , hvernig sem á brúamál er litið , og hverja leiðina , sem menn vilja fara til að hrinda þessu í æskilegra horf . Ritstj. " Ísaf . " hefur auðsjáanlega orðið allmjög skelkaður við greinina fyrir Þorláks hönd , já , meira að segja lafhræddur við , að " Ísafold " kynni að missa dyggan fylgismann á næsta þingi , því að þau voru ekki svo mörg atkvæði hennar á síðasta þingi , að þau megi við því að fækka úr þessu . Það lýsir því hlægilegu oftrausti á sjálfum sér , ef hann hyggur nú , að hann geti vafið Árnesingum um fingur sér og látið þá kjósa þann eða þá , sem finna náð fyrir hans kolsvörtu pólitísku sálarskjáum , því að vita má hann það , að Árnesingar eru engin sauðarhöfuð , sem hann getur látið dansa eftir sinni pípu . Þeir eru sjálfstæðir hugsandi menn , miklu skynsamari margir hverjir , en sjálfur Ísafoldar-furstinn . Að lokum viljum vér gefa honum það heilræði , að spilla ekki fyrir vinum sínum til þingkosninga með því að mæla með þeim , heldur að mæla fremur á móti þeim , ef hann vill , að þeir komist að , eða þá að steinþegja , sem líklega mundi snjallast . Austri , 29. nóv. 1893 , 3. árg. , 33. tbl. , bls. 131 : Páll vegfræðingur Jónsson og félagar hans eru sagðir hafa gert góðar vegabætur á Fjarðarheiði í sumar . - Vegi og vörðum - og hvað væri ábótavant við veginn norðan til á heiðinni , en höf. hefir ekki getið um , hvað vörðunum er ábótavant , og er það sjálfsagt af ókunnugleik , vil ég því leyfa mér að fara um þær nokkrum orðum . Það má óhætt trúa því , að nú munu menn verða óragari að leggja til heiðarinnar en áður , þó dimmt sé veður , þegar vörðurnar eru yfir sjálfa heiðina , en hvað dugar það ef þeir ná þeim aldrei ? Þjóðólfur , 15. des. 1893 , 45. árg. , 58. tbl. , forsíða : Árnesingur skrifar langa grein um “ brúartollinn ” en hann hefur mikið verið til umræðu síðustu mánuði . Í sömu átt stefnir og greinin í síðasta blaði frá einhverjum " helsta og merkilegasta " manni í Grímsnesinu , slitin sundur með innskots-fleygum , og stöguð aftur saman með rembihnútum af ritst . " Hún er rituð gegn grein " Sveitabóndans " og lítur dálítið öðruvísi á þetta mál , en hann og Grímsnesingurinn . Ég skal því leyfa mér , eins og " Sveitabóndinn " kemst að orði , " að leggja orð í belg " um þetta mál . , og munu þó sýsluvegirnir vera víða ennþá lítt færir yfirferðar nema í þurrkatíð um hásumarið , og verða svo eflaust í mörg ár enn , þó lögð væri til þeirra sama fjárupphæð árlega ; og til þess að geta staðist þetta og önnur óumflýjanleg útgjöld sýslusjóðsins hefur verið jafnað niður á hreppana 1.200 kr. , því vegagjaldið var aðeins eftir áætlun 1.753 kr. 13 a . Ég verð yfir höfuð að álíta , að eftir þessu frumvarpi verði Árnessýsla miklu harðar úti en önnur héruð , þar sem brýr væntanlega verða byggðar , því fylgi þingið sömu stefnu og það hefur gert í sumar , þá verða brýr framvegis byggðar á landssjóðs kostnað , enda er ekkert líklegra og eðlilegra , en þó héruðum verður ef til vill gert að skyldu að kosta gæsluna , þá verða samt Árnesingar að borga sinn hluta af láninu til Ölfusárbrúarinnar , sem önnur héruð verða laus við ( að borga nokkuð af byggingarkostnaði sinna brúa ) , og verður því á einhvern hátt að leggjast skattur á þá , sem ég sé ekki , að verði lagður á annað en landbúnaðinn ( að miklu leyti ) eftir núgildandi lögum , og því held ég , að " Sveitabóndinn " hefði mátt láta ógert að hrópa hátt til okkar Árnesinga , til að vekja okkur til meðvitundar um , hvílíka ósvinnu " Þjóðólfur " fari fram á , þar sem hann vilji , eins og " Sveitabóndinn " að orði kemst , " velta þessari byrði á þá eina , sem landbúnað stunda , en sleppa öllum öðrum " , því ég get ekki annað séð , en að við einir , sem höfum einhvern landbúnað , verðum , eftir því sem nú er uppi á teningnum , að borga " ballið " . Þó að Þorlákur í Fífuhvammi hafi lýst því yfir á kjörþinginu í fyrra , að hann væri móti brúartolli , þá var það síður en ekki ástæða fyrir Árnesinga til að hafna honum , heldur þvert á móti , en þá var ekki um annað en brúartoll að ræða ; þetta lagafrumv . mun alls ekki hafa verið komið í huga hans þá , því hefði mönnum verið kunnugt , að svo væri , þá efast ég um , að hann hefði fengið öll þau atkvæði , sem hann fékk , og þó Árnesingar yfirhöfuð hafi ávallt borið gott traust til hans , sem þingmanns , þá efast ég um , að hann fái nú við næstu kosningar öll þau atkvæði , sem hann fékk síðast . Ritstj. Tenging í allt blaðaefni ársins 1893 Þjóðólfur , 20. jan. 1893 , 45. árg. , 3. tbl. , forsíða : Greinarhöfundur telur mikilvægt að bæta veginn frá Reykjavík til Geysis vegna erlendra ferðamanna , en hann er allt annað en góður , að undantekinni Mosfellsheiði . Frá Mosfellsheiði er allgóður vegur austur að Skálabrekkuás , en frá honum og austur á Laugarvatnsvelli er að heita má ófær vegur , einkum þegar bleytur eru . Af Laugarvatnsvöllum og austur að Skillandsá í Laugardal er allgóður vegur , að minnsta kosti þá er þurrkar eru ; en frá Skillandsá og austur að Brúará , en mjög leiður vegur . Ef þessi vegur ( frá Rvík til Geysis ) væri gerður góður , þá fyrst væri hugsandi að reisa gistihús við Geysi og væri það til , þá mundu færri útlendingar fara áður en þeir sæju Geysi gjósa , og engir fyr en þeir væru búnir að sjá Strokk gjósa , sem þeir hafa þó gert ; en mjög spillir það líklega fyrir áliti þessara merkilegu hvera , þegar útlendingarnir koma heim til sín og segjast alls ekki hafa séð Strokk gjósa ; þeir hefðu ekki getað beðið eftir gosi úr honum , af því ekkert gistihús væri við hann . 1/1 1893 . Það mundi auka allmjög aðsóknina þangað , og ferðamenn mundu þá dvelja lengur við hverina en ella . Þetta málefni er þess vert , að því sé gaumur gefinn , enda mun því verða hreyft rækilegar áður en langt um líður . - Að því er snertir brúna á Brúará , getur verið umtalsmál , hvort ekki væri haganlegra að hafa hana neðar á ánni , og leggja veginn til Geysis austur Hellisheiði og Grímsnes . Á það verður nánar minnst í næsta blaði . Ritstj. Þjóðólfur , 27. jan. 1893 , 45. árg. , 4. tbl. , bls. 14 : Árnesingar eru nú mikið að hugsa um vega - og brúargerð , eins og fram kemur í þessu fréttabréfi . Erlendur Zakaríasson vegagerðarmaður skoðaði brúarstæði á Brúará og taldi kostnaðinn við að brúa hana ekki nema um 1200 kr . Talsverður áhugi er vaknaður á því að koma brú á Brúará í stað ómyndarinnar , sem nú er ; Erlendur Zakaríasson , vegagerðarmaður , skoðaði í haust brúarstæði á henni og taldi kostnað við að brúa hana eigi nema um 1.200 kr. , ef hún væri brúuð rétt fyrir neðan brúna , sem nú er . Austri , 4. mars 1893 , 3. árg. , 6. tbl. , forsíða : Jón Jónsson alþingismaður ræðir hér vegamál og nýtt frumvarp séra Jens Pálssonar , sem gekk út á það að vegabótafé yrði að mestu varið til að gera akvegi á mestu flutningaleiðunum . Smápistlar um landsmál eftir Jón Jónsson alþm. á Sleðabrjót . Um strandferðirnar hefir nú áður verið rætt nokkuð í Austra og því hleyp ég yfir þær . Það er aðeins síð . Og meðan sú tilfinning vaknar ekki í sveitunum , hjá búendum , sveitarstjórnum , og sýslustjórnum , aðeins nauðsynlegt sé að bæta vegina og halda þeim við , eins og fjárhúsunum , og bæjarhúsunum , á meðan er ekki neinna verulegra framfara von í vegabótunum , því það er í þessu , eins og svo mörgu öðru , að hugsunarhátturinn þarf að breytast til þess að framfarirnar komist á . Að vísu hefir nú í seinni tíð verið varið talsvert meiru fé til aðalpóstveganna í byggðum , en því fé hefir mestu verið varið umhverfis Reykjavík . Að týna saman þessi hálfu dagsverk hefir margt illt í för með sér . Margir húsbændur láta lélegasta manninn sem þeir hafa í vinnuna , bara það sleppi , þá er nóg . Vinnunni er með þessu lagi dreift til og frá um allan hreppinn , því hver vill fá að láta vinna sem næst sér , til þess að þurfa sem skemmst að senda manninn . bar upp þá breytingartill . Svo er líka þess að gæta þó lagt sé á gjaldendur nokkuð hærra gjald til þessara vegagjörða , þá geta þeir sjálfir ráðið hvernig því er varið , og það rennur aftur í þeirra eigin vasa , ef þeir hafa dug til að vinna að vegagjörðunum . Af þeim fjárframlögum sem þannig er varið til almenningsþarfa leiðir tvennt gott , það eykur atvinnu í sveitunum og með því er hægt að koma í verk nauðsynlegri framför . Ég hygg það sé engum efa bundið að það væri oft heppilegra fyrir sveitastjórnirnar að hafa til vegabótavinnu með sæmilegum launum handa snauðum mönnum sem lifa á sveitarstyrk , heldur en að leggja þeim alltaf úr sveitarsjóði , og láta þá oft vera iðjulitla haust og vor , eða vinna að illa borgaðri kaupstaðarvinnu . Þjóðólfur , 24. mars 1893 , 45. árg. , 14. tbl. , forsíða : Greinarhöfundur segir veginn um Eyrarbakka hafa orðið mjög útundan í vegabótum síðustu ára og sé það undarlegt í ljósi þess að hann er ekki síður fjölfarinn en vegurinn til Reykjavíkur . Vegurinn um Eyrabakka . Þó að samgöngu - og vegamálið hafi verið eitt hið mesta áhugamál þjóðarinnar nú í nokkur ár , og mikið hafi verið gert til að endurbæta gamla vegi og leggja nýja , þá hefur vegurinn um Eyrarbakka orðið mjög út undan í því efni , því þegar farinn er vegurinn frá Baugstöðum út á Eyrarbakka og jafnvel að Óseyrarnesi , getur manni komið til hugar , að maður sé fyrir 20 árum að ferðast um einhvern útkjálka landsins , en ekki um annan hinn fjölfarnasta veg á Suðurlandi . Á öllum þessum vegi hefur ekki verið kastað steini úr götu nú í mörg ár , og þó á vegi þessum séu allgóðir kaflar , þá er hann mestallur mjög vondur yfirferðar og má heita , að skepnur geti víðast ekki stigið svo fæti , að þær rekist ekki á lausagrjót , og þar af leiðandi fengið meiðsli á fótum , þegar þær eru að dragast með þungar klyfjar aftur og fram , enda má oft sjá hestafætur hróflaðar af grjótinu , að ég ekki tali um þann háska , sem mönnum er búinn , sem verður það á að ríða hart , sem æði oft kemur þó fyrir , sem náttúrlegt er , því vegur þessi lítur út fyrir að vera greiðfær yfir að líta . Um mál þetta hefur verið kvartað af sýslunefnd Rangárvallasýslu fyrir nokkrum árum , en því ekki verið sinnt af þeim , sem hlut eiga að máli . Ísa-fold , 12. apríl 1893 , 20. árg. , 19. tbl. , forsíða : Hér er að finna nákvæma lýsingu á dragferjunni á Héraðsvötnum eftir höfuðsmiðinn , Einar B. Guðmundsson . Verði dragferjan enn nýtileg , er sá tími kemur , að brú fæst á ána , þarf eigi annað en færa hana þá á annað vatnsfall þar nærri , ef við verður komið , eða á annan stað á sömu ánni , og nota hana þannig áfram meðan endist . Þá kemur hér lýsingin á nefndri dragferju . plönkum með fullri breidd . plönkum og ganga allstaðar niður í botnborðin við hlið botnplankanna . Ofan á byrðinginn kemur skjólborð . Vinda þessi er upphækkandi til beggja enda , með 2 brögðum utan um sig af dráttarfærinu , og hlaupa brögðin jafnhraðan að miðjunni þegar snúið er , en dráttarfærið leikur í hjólum ofan á keipnum báðum megin við , eða réttara sagt milli tveggja hjóla hvoru megin , sem liggja lárétt á keipnum og snúa röðunum saman innan í hlýranum , svo þó ferjan dragist hálf-skakkt yfir - sem að öðru leyti horfir beint í strauminn þegar hún liggur kyrr - þá liggja þó brögðin beint frá vindunni út á keipinn . kaðall , og var áformið upphaflega að það yrði tvöfalt , þannig , að endarnir væru festir í stefnið á ferjunni frá báðum hliðum og það léki svo í blökkum á búkkunum , en straumþunginn lagðist þá svo mikið í kaðalinn , að erfitt var að snúa sig yfir með vindunni , enda þykir það nú helsti ókosturinn , að nokkuð er þungt að snúa sig yfir með vindunni , þó að dráttarkaðallinn sé að eins einfaldur , og er því búið að fá spilhjól með " drífara " , er verður sett í ferjuna á næsta vori . - Í afturendanum er dálítið upphækkað innra fóðrið og þar eru bekkir settir til að sitja á , en allur miðpartur ferjunnar er ætlaður fyrir hestana , og voru þeir hafðir þar 8 í einu , þegar mikið var að flytja , enda var það sögn ferjumannanna , að umferðin hefði verið þar fullum helmingi meiri yfir ósinn næstliðið sumar en nokkurn tíma hefði áður verið . E. B. Guðmundsson . Austri , 27. apríl 1893 , 3. árg. , 11. tbl. , bls. 42 : Í fréttabréfi úr Austur-Skaftafellssýslu segir m.a. að samgöngumálið hljóti að verða aðalmál næsta þings . Austri , 20. maí 1893 , 3. árg. , 13. tbl. , bls. 50 : Hér er sagt frá sýslunefndarfundi Suður-Múlasýslu en þar var fjallað nokkuð um samgöngumál . 13 . Ísa-fold , 17. júní 1893 , 20. árg. , 38. tbl. , viðaukablað , forsíða : Á sýslunefndarfundi í Gullbringu - og Kjósarsýslu var m.a. ákveðið að fá vegfróðan mann til að skoða vegastæði milli Reykjavíkur og Hafnarfjarðar . Sýslufundargjörðir í Gullbringu - og Kjósarsýslu . Allir nefndarmenn voru á fundi nema sýslunefndarmennirnir fyrir Mosfells , Vatnsleysu-strandar , Njarðvíkur og Rosmhvalaness hreppa ; af þeim höfðu sýslunefndarmennirnir fyrir Njarðvíkur og Vatnsleysustrandarhreppa engin forföll tilkynnt . , ákvað sýslunefndin , að greiða skyldi helminginn af sýslusjóðsgjaldi , en hinn helminginn af sýsluvegagjaldi upp á væntanlegt samþykki amtsráðsins , og fól nefndin oddvita , að útvega samþykkið . 9 . : a . 200 kr. c . til vegarins frá Hafnarf. suður að hreppamótum ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ . til að laga veginn frá Keflavík út í Garð ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ 100 kr . Hafnarhr . 350 kr. 1.100 kr. 10 . Sýslunefndin fól oddvita að útvega á næsta hausti vegfróðan mann til þess að skoða vegstæði milli Hafnarfjarðar og Reykjavíkur og gera áætlun um , hve mikið sú vegagjörð mundi kosta . Var jafnframt ákveðið , að skora á bæjarstjórn Reykjavíkur að skoða og ákveða vegstæði til Hafnarfjarðar í Reykjavíkurlandi . Þjóðólfur , 17. júní 1893 , 45. árg. , 28. tbl. , forsíða : Þórleifur Jónsson er ósammála þeim skoðunum sem komið hafa fram í Austra um póstsamgöngur í norðurhluta Austfirðingafjórðungs . Um póstgöngur í Norður-Þingeyjarsýslu . ( Svar ) . Viljið þér , herra ritstjóri , gera svo vel , að taka eftirfarandi grein í blað yðar " Þjóðólf " . Fyrri greinin hefur að fyrirsögn : " Bréf af Sléttu " , og hin síðari : " Um vegi og samgöngur " . Ég vona , að allir góðir Íslendingar séu ósamdóma höf. að þessum orðum hans , er hann byrjar II. kafla með : " Oss Íslendingum ríður meira á , að fá góðar samgöngur en nýja stjórnarskrá " , segir hann , góði maður , gætandi ekki að því , að allar sannar framfarir koma eins og af sjálfu sér í þeim löndum , þar sem sannarlegt stjórnarfrelsi hefur getað náð fótfestu , eins samgöngur sem annað . Verkin sýna merkin hjá öllum mestu framfaraþjóðunum , og raunin er hér sem ætíð ólygnust . Höf. segir , að " ráðstöfun neðri deildar alþingis ( 1891 ) , um að láta aðalpóstinn milli Akureyrar og Seyðisfjarðar ganga eftir sveitum , án þess að ganga um Núpasveit og Sléttu og 1 til 2 bæi í utanverðum Þistilfirði , sé í ýmsum greinum mjög óheppileg " . Engin hæfa er í því , sem höf. " Bréfs af Sléttu " segir viðvíkjandi vegalengd o . Hann er jafnlangur ( Úr Núpasveit út á Raufarhöfn ) Axarfjarðarheiði eftir mælingu lieutenants Borns frá 1817 . Það , sem þá er eftir að minnast á í " Bréfi af Sléttu " ( endirinn ) , er tómt bull , og sé ég því enga ástæðu til að eyða orðum um það og elta ólar við slíkar lokleysur , sem öllum skynberandi mönnum hljóta að liggja í augum uppi . Það er að vísu vitanlegt , að oss Íslendingum er eins og öðrum mönnum ábótavant , enda " fáir smiðir í fyrsta sinn " meðan viðvaningar eru . Aðeins gleður það mig , að Norður-Mýlingar eru með oss Norður-Þingeyingum yfir höfuð í því , að haga póstgöngunum eins og neðri deild alþingis samþykkti 1891 og sýslunefnd Norður-Þingeyinga hefur aftur og aftur farið fram á og mun enn halda fram , þrátt fyrir mótþróa amtmanns vors og amtsráðsmanns . Það voru einmitt Norður-Mýlingar , er vér Norður-Þingeyingar að upphafi vorum hræddir um , að mundu verða á móti þessu , einkum Seyðfirðingar , af því að þeir fá líklega ofurlítið seinna bréf af Akureyri , ef pósturinn er látinn ganga eftir sveitum , í stað þess sem nú er yfir öræfi . Ísa-fold , 21. júní 1893 , 20. árg. , 39. tbl. , bls. 155 : Verið er að leggja nýjan veg upp á Mosfellsheiði og vinna að þessu 34 - 35 verkamenn undir stjórn Erlendar Zakaríassonar . Að leggja niður Reynisvatns - og Seljadalsveginn upp á Mosfellsheiði og nota í þess stað austurveginn upp fyrir Hólm sparar landssjóði á að giska 20 - 30.000 kr. ( sbr. Ísafold 21. jan. 1891 ) að upphafi , en miklu meira , er viðhaldið er athugað , sem hefði orðið margfalt kostnaðarsamara á gömlu vegarstefnunni , vegna árennslis og vatnagangs . - Vitanlega hefði sparnaðurinn orðið helmingi meiri og fram yfir það , ef það snjallræði hefði verið tekið í upphafi , að hafa sameiginlegan veg til Þingvalla og Ölfuss frá Rvík upp fyrir Lyklafell og sneiða þar með alveg hjá Svínahrauni meðal annars . Ísa-fold , 21. júní 1893 , 20. árg. , 39. tbl. , bls. 155 : Fyrsti íslenski verkfræðingurinn , Sigurður Thoroddsen , er kominn til landsins og hefur verið ráðinn af landshöfðingja m.a. til að rannsaka og afmarka vegastæði á Hellisheiði . Íslenskur verkfræðingur . Hinn fyrsti lærður verkfræðingur íslenskur , cand. polytechn . Sigurður Thoroddsen , er hingað kominn alfarinn með síðasta póstskipi , hefir dvalið árlangt í Noregi , og fengist þar að mun við vegagerð og brúa , og kynnt sér þar ýms mannvirki í sinni vísindagrein . Hingað er hann ráðinn af landshöfðingja samkvæmt fjárveiting síðasta alþingis . Hið fyrsta verk hans hér mun eiga að verða að rannsaka og afmarka vegarstæði á Hellisheiði , því hinu illa hafti , er enn ólagður yfir vagnvegur af leiðinni héðan austur að Ölfusárbrú ; hún er meira að segja vegleysa orðin , þrátt fyrir kostnaðarsama vegabót ( ? ) þar fyrir eigi mörgum árum , eftir Eirík í Grjóta og þá félaga . Líklegt væri , að Alþingi léti nú verða af því að gera vegfræðingsstöðuna hér að föstu embætti , í stað þess að láta sér duga að fá mann í bili við og við , sinn í hvert skipti , svo að verk þeirra verða öll í molum , og samkvæmnin þá eftir því , að hætt er við , eins og eðlilegt er . Ísa-fold , 24. júní 1893 , 20. árg. , 40. tbl. , bls. 158 : Meðal nýmæla í fjárlagafrumvarpi stjórnarinnar er talsverð hækkun á vegabótafé og eru 3.000 kr. ári ætlaðar Sigurði Thoroddsen verkfræðingi . 50.000 til vegabóta á aðalpóstleiðum og 15.000 til fjallvega . Eru það einkum skemmtiferðir útlendra ferðamanna , sem hafðar eru í huga , þegar um þessa vegagerð er að ræða ; hvar sem litið er , fara þess konar skemmtiferðir í vöxt , og mundi mega gjöra ráð fyrir , að aðsókn ferðamanna til Íslands yrði meiri , ef gjört yrði meira til þess , að ferðalagið yrði þeim þægilegast , en af því mundi í aðra hönd leiða ekki lítinn hagnað fyrir landið , eins og reynsla annarra landa sýnir " . Því sem þá er eftir af fjallavegafénu er helst hugsað til að verja til vegabóta á Kaldadal og Grímstungna heiði . ¿ ¿ ¿ Ísafold , 24. júní 1893 , 20. árg. , 40. tbl. , bls. 158 : Þjórsárbúar æskja þess að vegur verði lagður yfir Flóann milli brúnna , jafnvel á undan brúarsmíðinu , til léttis og sparnaðar við aðflutning á brúarefninu . síra V. Briem . Ísafold , 24. júní 1893 , 20. árg. , 40. tbl. , bls. 159 : Ripperda verkfræðingur , sem rannsakaði brúarstæði á Þjórsá sumarið 1891 , leggur til að byggð verði fastabrú . fl . Ísafold , 1. júlí 1893 , 20. árg. , 42. tbl. , forsíða : Talið er að samgöngumálið muni hafa mikinn byr á þingi . Þingið . En það er hvergi nærri ætíð því að heilsa . Þjórsárbrúin verður sjálfsagt lögleidd , og vegabótafé að líkindum aukið að mun . Gufubátastyrkur sömuleiðis heldur aukinn en hitt , og strandferðir færðar aftur í sama horf og á undan þessu fjárhagstímabili , nokkuð umbætt þó . Ísafold , 15. júlí 1893 , 20. árg. , 46. tbl. , fylgiblað : Á sýslufundi Árnessýslu var m.a. fjallað um samgöngumál . Sýslufundargjörðir í Árnessýslu . Tilkynnt samþykki amtsráðsins til þess að vegurinn frá Þorlákshöfn út í Selvog verði sýsluvegur . 35 verkfærir - Grímsneshrepp ¿ ¿ ¿ . 67 verkfærir - Skeiðahrepp ¿ ¿ ¿ ¿ ¿ 64 verkfærir - Villingaholtshrepp ¿ ¿ . . 1.753 kr. 13 a . Í nefndina voru kosnir nefndarmaður Grímsnesshrepps , nefndarmaður Hrunamannahrepps og Brynjólfur Jónsson frá Minnanúpi . 29 . Krafa Jóns Árnasonar í Alviðru um 3 kr. endurgjald fyrir tilhjálp við bátfærslu á Soginu upp að hinu fyrirhugaða brúarstæði færð niður um helming . 31 . Eftirstöðvar frá f. á . . 36,00 Samtals kr. 1.971,86 Þjóðólfur , 19. júlí 1893 , 45. árg. , 34. tbl. , bls. 184 : Á Alþingi er lagt fram frumvarp um brúartoll á Ölfusárbrú . Alþingi . fyrir hverja sauðkind . Tollheimtan af Ölfusár-brúnni á að byrja 1. jan. 1894 og af hinni jafnskjótt sem hún er fullger . Aftur á móti á landssjóður að gefa upp 20.000 kr. lán sýslnanna og jafnaðarsjóðs til Ölfusárbrúarinnar . Ísafold , 26. júlí 1893 , 20. árg. , 49. tbl. , bls. 194 : Á Alþingi eru menn ekki sammála um brúartolla . Frv. um hana búið í neðri deild ; samþ. óbreytt ( 75.000 kr. ) ¿ Brúartollar . Minni hlutinn , þeir Guðl . Guðmundsson og Jón Þórarinsson , halda fast við brúartoll á báðum brúnum , en hafa fært hann niður nokkuð : 15 aur . fyrir lausríðandi mann , 10 a . fyrir klyfjahest , gangandi mann , lausan hest og nautgrip , og 3 aura fyrir sauðkind hverja . Ísafold , 26. júlí 1893 , 20. árg. , 49. tbl. , bls. 194 : Brúin yfir Hvítá í Borgarfirði hjá Kláffossi er nú tilbúin og er vel látið af henni . Þjóðólfur , 4. ágúst 1893 , 45. árg. , 37. tbl. , forsíða : Í frétt frá Alþingi segir m.a. að nefnd um brúartolla hafi ekki geta komið sér saman um málið . Alþingi . VII . Guðm. og Jón Þórarinsson ) heldur tollinum eindregið fram , en vill hafa hann nokkru lægri , en upphaflega var farið fram á . með þessu nýja frumv. og í gær var það samþykkt í deildinni við 2. umr . Lög um brúargjörð á Þjórsá ( 75.000 kr. fjárframlag úr landssjóði til brúar á Þjórsá hjá Þjótanda ) . Ísafold , 5. ágúst 1893 , 20. árg. , 52. tbl. , forsíða : Brúartollar voru felldir í neðri deild Alþingis eftir miklar umræður . Brúartollar . Felldir voru þeir í neðri deild , með mjög litlum atkvæðamun , en samþykkt í þess stað , að landshöfðingi hafi yfirumsjón með brúnum báðum ( á Þjórsá og Ölfusá ) , kveði á um meðferð þeirra og gæslu og leggi sektir við brotum allt að 100 kr . Gæslukostnaðinn greiði sýslusjóður Árness - og Rangárvallasýslna , en landssjóður viðhaldskostnað . Þjóðólfur , 18. ágúst 1893 , 45. árg. , 39. tbl. , bls. 155 : Verið er að byggja brú yfir Fjarðará í Seyðisfirði . Norður-Múlasýslu 22. júlí : ¿ ¿ ¿ Brú er nú verið að byggja yfir Fjarðará í Seyðisfirði ; var fengið 4.000 kr. lán úr landssjóði til þess að koma henni upp fyrir . Tók kaupmaður Otto Wathne að sér brúargjörðina og sendi hann brúarviðina með " Uller " ; er smíðinu bráðum lokið . ¿ ¿ ¿ Ísafold , 30. ágúst 1893 , 20. árg. , 59. tbl. , forsíða : Samgöngumálum var sinnt af miklum áhuga á Alþingi þetta árið og var t.d. fjárveiting til vegabóta nær tvöfölduð . Afrek þingsins . Mikið lík eru þau því , sem Ísafold spáði í þingbyrjun . Alþingi XVIII . Enn fremur 5.000 kr. fyrra árið til brúargjörðar á Héraðsvötnum , með því skilyrði , að sýslunefnd Skagfirðinga leggi fram það er á vantar til að fullgera brúna , og setji landssjóði að kostnaðarlausu svifferju á aðalpóstleiðinni yfir Héraðsvötnin . Ísafold , 30. ágúst 1893 , 20. árg. , 59. tbl. , bls. 235 : Ný vegalög hafa verið samþykkt á Alþingi . Vegir á Íslandi eru : flutningabrautir , þjóðvegir , fjallvegir , sýsluvegir og hreppsvegir . Fjallvegir eru þeir vegir yfir fjöll og heiðar , sem eigi teljast til neins annars vegaflokks . 2 . Upp Borgarfjörð . 7 . Frá Akureyri inn Eyjafjörð . Frá Búðareyri við Reyðarfjörð um Fagradal til Lagarfljóts . 4. gr . II. kafli . Það fé , sem gengur til þessara þriggja vegaflokka , skal veita í fjárlögum hvers fjárhagstímabils , og skal hverjum flokki fyrir sig ákveðin viss upphæð . Á þjóðvegum skal svo bæta torfærur með vegaruðning og brúargjörð , að þeir séu greiðir yfirreiðar . Skal það vera aðalregla , að fyrst séu bættar þær torfærur , sem mestan farartálma gjöra . Að öðru jöfnu skal fyrir bæta farartálma á fjölförnustu vegum . 10. gr . fyrir hvern verkfæran mann í hreppnum 20 - 60 ára , í hverri stöðu sem er . Hreppstjórar skulu á hverju ári fyrir lok marsmánaðar senda sýslumanni nafnaskrár yfir alla verkfæra menn 20 - 60 ára , sem heimili hafa í hreppum . Sýsluvegir þeir , sem liggja út frá flutningabrautum eða eru framhald af þeim , skulu gjörast akfærir þar sem því verður við komið . IV. kafli . Um hreppavegi . fyrir hvern verkfæran mann í hreppnum 20 - 60 ára . Sé aftur á móti hreppsvegavinna mikil í einhverjum hreppi , af því að þar eru engar flutningabrautir . Þjóðvegir né sýsluvegir , en vegir um hreppinn langir og torfærir , má sýslunefndin ákveða , að helmingur á móts við hreppsvegagjald hreppsins greiðist úr sýsluvegasjóði . 19. gr . V. kafli . Hver landeigandi er skyldur að leyfa , að vegur sé gjörður um land hans , og efni tekið þar sem næst er , án endurgjalds , ef eigi er skemmt tún , engi , yrkt land eða umgirt land . 24. gr . 1. gr . Landshöfðingi hefir yfirumsjón með brúnni á Ölfusá hjá Selfossi og brúnni á Þjórsá hjá Þjótanda , þegar hún er komin á , kveður á um meðferð þeirra og gæslu og leggur sektir allt að 100 kr. við brotum . 2. gr . Ísafold , 13. sept. 1893 , 20. árg. , 62. tbl. , forsíða : Hér birtist athyglisverð grein um héraðavegi , en svo nefnir blaðið sýsluvegi og hreppavegi einu nafni , en blaðið telur vegagerð hafa almennt tekið miklum framförum síðan landsstjórnin vitkaðist loks til að útlenda vegfræðinga til gera hér vegi og kenna innlendum mönnum vegagerðarlist . Það er ekki nýtt kák , eins og áður , margoft innan skamms verra en það sem eftir hestafæturna lá , meðan þeir einir fengust við að leggja vegi um landið . Viðhald á henni verður því kostnaðarsamara en ella mundi . En víða um land hafa menn enn lítil sem engin kynni af hinni nýju vegagerð , þó að sýnishorn sé raunar komið af henni í alla landsfjórðunga . Það er hraparlegt að sjá þar enn dafna víðast sama vankunnáttu-kákið og áður var algengt um alla vegagerð hér á landi . Ráðið til að koma þessu af er það , að hafa við hverja vegagerð að minnsta kosti verkstjóra , sem kann hina nýju aðferð , hefir numið hana verklega . Hvað hreppavega snertir er þetta sleifarlag mikið því að kenna , að lög gera ráð fyrir að hreppsmenn vinni að þeim sjálfir í dagsverkum . Það er eytt á að giska um 20.000 kr. í hreppavegavinnu á ári hverju ; og þó að ekki væri nema helming af því sama sem fleygt í sjóinn sakir kunnáttuleysis , þá er það ærinn skattur á fátæka þjóð ; hann er óþolandi og óhafandi . Hitt er að ausa í botnlausa hít . Með því lagi verða sýslurnar jafnilla staddar með vegi eftir 20 , 30 eða 50 ár eins og nú ; þar vinnst ekkert áfram ; allt verður ónýtt jafnóðum . Það lætur og vel í eyrum og sanngjarnlega , að hver hreppur fái að njóta síns sýsluvegagjalds . Þó að hér sé talað um sama frágang á héraðavegum og landsvegum , þá er það eigi svo að skilja , að þeir þurfi endilega að vera jafn-íburðarmiklir eða kostnaðarsamir , heldur að eins hitt , að unnið sé að þeim á réttan hátt , svo að fullum notum komi hvað endingu snertir og annað . Með svofelldri lögun eða því um líkri á héraða-vegabótum mundi brátt sjást votta fyrir mikilli framför í því efni , miklum stakkaskiptum frá því sem nú er , þó að ekki sé meira fé til þeirra lagt . Ég er ekki höfundur greinarinnar , sem stóð í " Austra " fyrir ári síðan , með fyrirsögn : " Um vegi og samgöngur " , eins og séra Þorleifur gefur í skyn í grein sinni . Ekki er það heldur rétt , að sýslunefnd Norður-Þingeyinga hafi ætíð álitið , að póstleiðin um Norður-Þingeyjarsýslu ætti að liggja yfir Axarfjarðarheiði . Tók nefndin fram , að þetta væri aðalsamgönguleið allra þessara byggðarlaga og jafnframt þrautaleið , sem fara yrði þegar nokkuð væri að vegum og veðri " 1 ¿ ¿ Þetta var nú samhuga álit sýslunefndarinnar 1888 . Jakob Gunnlögsson . Austri , 12. okt. 1893 , 3. árg. , 27. tbl. , bls. 107 : Ritstjóra Austra þykir Páll Jónsson vegabótastjóri hafa unnið gott verk við vegagerð á Fjarðarheiði s.l. sumar . Vegurinn er alls 10.610 faðma langur og hlaðnar voru 44 vörður að nýju en 30 endurbættar til muna . Þó vegurinn yfir Fjarðarheiði sé að mestu leyti aðeins ruddur , þá er að honum mesti fararléttir , svo nú má fara heiðina á sumardag á nær þriðjungi styttri tíma en áður . Þjóðólfur , 20. október 1893 , 45. árg. , 50. tbl. , forsíða : Ritstjóri Þjóðólfs ræðir hér um þau lög sem sett voru um gæslu og viðhald brúnna á Ölfusá og Þjórsá , eftir miklar umræður síðasta árið . Vér skulum taka t . Ennfremur ber þess að gæta , að Árnesingar verða miklu harðar úti en Rangvellingar , samkvæmt þessu frumvarpi , þar eð nærfellt allir Rangvellingar hafa bein not af báðum brúnum , en þurfa ekki að annast nema gæslu á annarri þeirra , en meiri hluti Árnessýslu hefur hins vegar engin bein not af þessari einu brú , er öllu sýslufélaginu er þó gert að skyldu að kosta að jöfnu . Með því að það er viðurkennt , að brúabyggingar , eins og önnur stórfyrirtæki , miði öllu landinu til framfara , virðist oss sanngjarnt , að það í heild sinni beri tiltölulegan hluta af kostnaðinum . á . Aðalmótbáran gegn honum á þinginu var einnig sú , að kostnaðurinn við innheimtu hans yrði svo mikill , að meiri hluti tollsins gengi til þess , og mun nokkuð hæft í því . Mál þetta er allmikið vandamál , enda hafa verið mjög deildar skoðanir manna um það . Það er annars mjög leiðinlegt , að þingið skuli samþykkja lög , sem ef til vill er nauðsyn á að breyta eða jafnvel fella úr gildi jafnharðan . Það veikir traust manna á þinginu og kemur óorði á löggjafarstarf þess . Það er ekki hlaupið að því að fá felld úr gildi spánný lög eða jafnvel fá þeim breytt eitthvað verulega . Það má ennfremur búast við , að ýmsir verði mótfallnir því , að brýr , er héruðin hafa kostað hingað til t . d. á Norðurlandi , séu lagðar undir umsjón landssjóðs , og ákveðnu brúargjaldi jafnað niður á allar sýslur landsins , en þó er þetta að voru áliti hið langeðlilegasta fyrirkomulag , auk þess sem brúm landsins mun verða best borgið á þann hátt , er fram líða stundir . Ísafold , 21. okt. 1893 , 20. árg. , 70. tbl. , bls. 278 : Landsvegavinnu hefur nú verið hætt þetta árið en unnið hefur verið á Mosfellsheiði , við Hvítárbrúna og á Austfjörðum . Við Hvítárbrúna nýju hefir og verið lagður góður vegarspotti í sumar , rúm 2 ½ röst , yfir mýrina að norðanverðu , af Árna Zakaríassyni . Loks hefir verið talsvert unnið á Austfjörðum , af Páli Jónssyni , sem síðar mun frá skýrt . Ísafold , 4. nóv. 1893 , 20. árg. , 72. tbl. , forsíða : Tilraun var gerð með gufubátsferðir um Faxaflóa s.l. sumar og þótti takast vel . Þær urðu 34 norður á bóginn , til Borgarfjarðar , og 28 á suðurkjálkann ; auk 3 - 4 skemmtiferða til Hvalfjarðar m. m . Milli Akraness og Reykjavíkur 617 , milli Reykjavíkur og Keflavíkur 395 , milli Reykjavíkur og Straumfjarðar 145 , og milli Reykjavíkur og Garðs 123 . Annars nær talan hvergi 100 ; mest 99 , milli Borgarness og Akraness . Hitt er annað mál , að útgerðarmaður gæti auðvitað skaðast samt á fyrirtækinu , ef selja þyrfti bátinn bráðlega öðruvísi en með fullu verði . Eftir samningnum við bæjarstjórn og sýslunefndir þarf báturinn eigi að fara nema 12 ferðir að sumri , - aldrei farið fram á meira . Til þess að ná þessum tilgangi þyrfti báturinn að fara tvisvar í viku milli Borgarness og Reykjavíkur , sömu vissu vikudagana , en um heyannir ekki nema annaðhvort einu sinni í viku eða öllu heldur tvívegis aðra hvora viku . Þetta mundi nóg að sinni , en minna ekki nóg . Meðal annars mundu þá t . d. langferðamenn norðan úr landi og vestan eigi bera við að fara landveg lengra en í Bogarfjörð , en sjóveg þaðan til Reykjavíkur , sér til mikils hægðarauka , flýtis og hestasparnaðar . Þjóðólfur , 25. nóvember 1893 , 45. árg. , 55. tbl. , forsíða : Ritstjórar Þjóðólfs og Ísafoldar eru ekki sammála um “ brúartollinn ” frekar en önnur mál . Brúamál . Það er auðvelt að þekkja þennan kumpán , hvar sem hann er á ferðinni með trossuna sína , og þótt hann nefni sig ýmsum dularnöfnum , eins og flugumenn , er sendir voru til höfuðs mönnum til forna , þá tjáir það ekki . Eins og hver óvitlaus maður hefur getað séð , var greinin í Þjóðólfi " Fljóthugsuð lagasmíð " aðeins lausleg uppástunga til frekari hugleiðinga , uppástunga um hvort , ekki mundi tiltækilegt að stofna almennan brúarsjóð , alveg sérstakan og fráskilinn landssjóði , bæði til þess , að synt yrði fyrir þau sker , að landssjóður þyrfti eingöngu að kosta brýrnar - er hann mun trauðla gera - og til þess jafnframt að létta of þungri byrði af einstökum sýslufélögum . Þessu gæti hæglega orðið framgengt , hvað sem " Ísafoldar " höf. segir . Hinn eðlilegasti og langstærsti mælikvarði , er almennt brúargjald hlýtur að miðast við , er einmitt tala lausafjárhundraða og jarðarhundraða , án þess aðrir gjaldstofnar séu útilokaðir , hversu sem þokuvælirinn í " Ísafold " hrópar hátt í eyru bændanna , að embættismennirnir eigi að vera lausir við það ( ! ) Vér gátum þess einmitt , að hann væri miklu heppilegri en þetta brúargæslugjald , er dembt var á tvö sýslufélög í sumar að þeim óvörum . Að það gjald sé mjög óheppilegt og komi afarhart niður á hlutaðeigendur , mun víst engum blandast hugur um , hvernig sem á brúamál er litið , og hverja leiðina , sem menn vilja fara til að hrinda þessu í æskilegra horf . Ritstj. " Ísaf . " hefur auðsjáanlega orðið allmjög skelkaður við greinina fyrir Þorláks hönd , já , meira að segja lafhræddur við , að " Ísafold " kynni að missa dyggan fylgismann á næsta þingi , því að þau voru ekki svo mörg atkvæði hennar á síðasta þingi , að þau megi við því að fækka úr þessu . Það lýsir því hlægilegu oftrausti á sjálfum sér , ef hann hyggur nú , að hann geti vafið Árnesingum um fingur sér og látið þá kjósa þann eða þá , sem finna náð fyrir hans kolsvörtu pólitísku sálarskjáum , því að vita má hann það , að Árnesingar eru engin sauðarhöfuð , sem hann getur látið dansa eftir sinni pípu . Þeir eru sjálfstæðir hugsandi menn , miklu skynsamari margir hverjir , en sjálfur Ísafoldar-furstinn . Að lokum viljum vér gefa honum það heilræði , að spilla ekki fyrir vinum sínum til þingkosninga með því að mæla með þeim , heldur að mæla fremur á móti þeim , ef hann vill , að þeir komist að , eða þá að steinþegja , sem líklega mundi snjallast . Austri , 29. nóv. 1893 , 3. árg. , 33. tbl. , bls. 131 : Páll vegfræðingur Jónsson og félagar hans eru sagðir hafa gert góðar vegabætur á Fjarðarheiði í sumar . - Vegi og vörðum - og hvað væri ábótavant við veginn norðan til á heiðinni , en höf. hefir ekki getið um , hvað vörðunum er ábótavant , og er það sjálfsagt af ókunnugleik , vil ég því leyfa mér að fara um þær nokkrum orðum . Það má óhætt trúa því , að nú munu menn verða óragari að leggja til heiðarinnar en áður , þó dimmt sé veður , þegar vörðurnar eru yfir sjálfa heiðina , en hvað dugar það ef þeir ná þeim aldrei ? Þjóðólfur , 15. des. 1893 , 45. árg. , 58. tbl. , forsíða : Árnesingur skrifar langa grein um “ brúartollinn ” en hann hefur mikið verið til umræðu síðustu mánuði . Í sömu átt stefnir og greinin í síðasta blaði frá einhverjum " helsta og merkilegasta " manni í Grímsnesinu , slitin sundur með innskots-fleygum , og stöguð aftur saman með rembihnútum af ritst . " Hún er rituð gegn grein " Sveitabóndans " og lítur dálítið öðruvísi á þetta mál , en hann og Grímsnesingurinn . Ég skal því leyfa mér , eins og " Sveitabóndinn " kemst að orði , " að leggja orð í belg " um þetta mál . , og munu þó sýsluvegirnir vera víða ennþá lítt færir yfirferðar nema í þurrkatíð um hásumarið , og verða svo eflaust í mörg ár enn , þó lögð væri til þeirra sama fjárupphæð árlega ; og til þess að geta staðist þetta og önnur óumflýjanleg útgjöld sýslusjóðsins hefur verið jafnað niður á hreppana 1.200 kr. , því vegagjaldið var aðeins eftir áætlun 1.753 kr. 13 a . Ég verð yfir höfuð að álíta , að eftir þessu frumvarpi verði Árnessýsla miklu harðar úti en önnur héruð , þar sem brýr væntanlega verða byggðar , því fylgi þingið sömu stefnu og það hefur gert í sumar , þá verða brýr framvegis byggðar á landssjóðs kostnað , enda er ekkert líklegra og eðlilegra , en þó héruðum verður ef til vill gert að skyldu að kosta gæsluna , þá verða samt Árnesingar að borga sinn hluta af láninu til Ölfusárbrúarinnar , sem önnur héruð verða laus við ( að borga nokkuð af byggingarkostnaði sinna brúa ) , og verður því á einhvern hátt að leggjast skattur á þá , sem ég sé ekki , að verði lagður á annað en landbúnaðinn ( að miklu leyti ) eftir núgildandi lögum , og því held ég , að " Sveitabóndinn " hefði mátt láta ógert að hrópa hátt til okkar Árnesinga , til að vekja okkur til meðvitundar um , hvílíka ósvinnu " Þjóðólfur " fari fram á , þar sem hann vilji , eins og " Sveitabóndinn " að orði kemst , " velta þessari byrði á þá eina , sem landbúnað stunda , en sleppa öllum öðrum " , því ég get ekki annað séð , en að við einir , sem höfum einhvern landbúnað , verðum , eftir því sem nú er uppi á teningnum , að borga " ballið " . Þó að Þorlákur í Fífuhvammi hafi lýst því yfir á kjörþinginu í fyrra , að hann væri móti brúartolli , þá var það síður en ekki ástæða fyrir Árnesinga til að hafna honum , heldur þvert á móti , en þá var ekki um annað en brúartoll að ræða ; þetta lagafrumv . mun alls ekki hafa verið komið í huga hans þá , því hefði mönnum verið kunnugt , að svo væri , þá efast ég um , að hann hefði fengið öll þau atkvæði , sem hann fékk , og þó Árnesingar yfirhöfuð hafi ávallt borið gott traust til hans , sem þingmanns , þá efast ég um , að hann fái nú við næstu kosningar öll þau atkvæði , sem hann fékk síðast . Ritstj.