Uppeldi og menntun - 16.02.2007 , Blaðsíða 146 146 ÞRÓUN TEXTAGERÐAR FRÁ M IÐBERNSKU T I L FU L LORÐ INSÁRA Hver þátttakandi var síðan beðinn um að semja fjóra texta : 1 . Frásögn af atviki úr eigin lífi sem kom upp í hugann við að horfa á myndbandið . 1 a ) Í mæltu máli . 1 b ) Ritaða frásögn af sama atburði . 2 . Álitsgerð ( ? expository ? ) ? eða almenna umfjöllun um vandamál af því tagi sem frá - sögnin fjallaði um . 2 a ) Í mæltu máli . 2 b ) Ritaða umfjöllun um sama . Helmingur hvers aldurshóps ( jöfn kynjaskipting ) fékk fyrirmæli um að framkvæma verkefnin í þessari röð . Hinn helmingurinn var beðinn um ritmálsútgáfu textanna ( b ) á undan þeirri munnlegu ( a ) í báðum hlutum . Stutt hlé var gert eftir frásagnarhlutann og þátttakendum boðin hressing . Jafnframt var spurningalisti um lestrarvenjur , net - notkun og tungumálaþekkingu lagður fyrir þrjá yngstu hópana og fylltur út af rann - sóknarmanni . Sami rannsóknarmaður sá um alla gagnasöfnun í hverjum aldurshópi . Munnlegu textarnir voru teknir upp á stafrænt hljóðupptökutæki og síðan tölvu - skráðir frá orði til orðs . Ritmálstextana skráðu þátttakendur í elstu hópunum þremur á tölvu beint inn í textaforritið Scriptlog ( Strömqvist og Karlsson 2002 ) en yngstu þátt - takendurnir handskrifuðu sína texta og þeir voru síðan tölvuskráðir óbreyttir . Greining gagna og úrvinnsla Íslensku rannsóknargögnin voru alls 319 textar ( einn ritaði textinn úr hópi 8. bekk - inga reyndist ónothæfur ) . Hverjum texta var skipt upp í setningar þar sem setning inniheldur eina sögn í persónuhætti . Þegar búið var að skipta textunum eftir þessari viðmiðun reyndist heildarfjöldi setninga rúmlega 13.500 . Gögnin gefa tilefni til margs konar greiningar , bæði eigindlegrar og megindlegrar . Að þessu sinni verður fjallað um lyklun og megindlega greiningu á eftirfarandi atriðum : ? Lengd textanna í orðum og setningum talið . ? Setningar ; lengd þeirra og tegundir . Útbúið var lyklunarkerfi fyrir setningartegundir og hver setning lykluð samkvæmt því . Gerður var greinarmunur á aðalsetningum og aukasetningum 5 í samræmi við hefðbundnar lýsingar í málfræðibókum ( sjá t.d. Höskuld Þráinsson , 1995 ) og á und - irflokkum í hvorum flokki fyrir sig . Að þessu sinni verður fjallað um eftirfarandi teg - undir : 1 . Aðalsetningar ( AÐ ) 2 . Aukasetningar ( AU ) og þrjá undirflokka þeirra : a ) Tilvísunarsetningar ( Tilv ) , b ) fallsetningar ( Fallsetn ) og c ) atvikssetningar ( Atv ) Í 3. ramma er að finna textabrot með dæmum um flestar þessar setningartegundir . 5 Aukasetning er ? setning sem er setningarliður í annarri setningu ? ( Höskuldur Þráinsson , 1995 , bls. 26 ) .