MORGUNBLAÐIÐ , MIÐVIKUDAGUR 19. OKTÓBER 1977 17 Gestur Þorsteinsson „ Gerð sund - laugar er okkur stórmál " FÓLK gerir sér alls ekki grein fyrir því hversu geysimikilvægt það er fyrir hið bæklaða fólk deildarinnar og fleiri sem eru ekki þeirrar gæfu aðnjótandi að fá inni á deildinni að fá sundlaug , sagði Gestur Þorsteinsson einn sjúklinga Grensásdeildar , sem mættur var í þingsali í gær er Morgunblaðið ræddi við hann . Ég lenti sjálfur í því óhappi að hálsbrotria og lamast að miklu leyti á öllum útlimum . Þetta hef - ur tekið mig fulla þrjá mánuði og ég á töluvert í land að ná mér , en ég er þess alveg fullviss að væri til sundlaug við deildina hefði það flýtt mínum bata og allra þeirra sem þarna hafa dvalist . Þegar fólk er í vatni eru allar hreyfingar þess miklu auðveldari . Og það eitt veitir sjúklingum geysilegt sjálfstraust , sem svo aft - ur leiðir af sér meiri framfarir i endurhæfingunni . Ef slik sundlaug væri til staðar myndi það einnig leiða til þess að fleiri kæmust til meðferðar vegna þess að endurhæfingin gengi fyrr fyrir sig . Þetta hefur verið algert hörmungarástand hjá okkur . Það hefur verið reynt eftir getu að komu sjúklingum í sundlaug hjá Styrktarfélagi vangefinna að Háa - leitisbraut 13 , en sú sundlaug er upphaflega byggð fyrir ungbörn svp það eitt gefur vel til kynna hversu þessi vandræði eru mikil . En i þessa sundlaug komast auð - vitað ekki nándar nærri allir , sem það vilja . Það að við erum hingað komin er algjörlega að frumkvæði sjúkl - inganna sjálfra , við fréttum af því að Magnús Kjartansson þingmað - ur ætlaði að bera fram þessa fyrirspurn til ráðherra og fórum við þá þess á leit við starfsfólkið að við fengjum að fara hingað og fylgjast með framvindu þessa máls , sem er eins ogaður sagði mjög stórt mál í okkar augum á deildinni , sagði Gestur að lokum . Heilbrigðisráðherra : Fjárveiting tryggð til sund - laugar endurhæfmgarstöðvar Hafa f atlaðir aðstöðu til þingmannsstarfs í Alþingishúsinu ? FJÖLDI sjúklinga og starfsmanna Borgarspítala ( endurhæfingar - stöðvar / Grensásdeildar ) heimsótti þinghúsið og sat þingpalla , er rædd var fyrirspurn um fjárveitingu til sundlaugarbyggingar við deiidina í gær . í ræðum Geirs Hallgrímssonar forsætisráðherra og Matthíasar Bjarnasonar heilbrigðisráðherra kom m.a. fram , að umspurð fjárveit - ing væri innifalin í kr. 1.300.000.000 . 00 fjárveitingu til byggingar heilbrigðismannvirkja í gjaldalið 381 , undirlið 0301 , í frumvarpi til f járlaga fyrir árið 1978 . Fyrirspurn Magnúsar Kjartanssonar Magnús Kjartansson ( Abl ) minnti á þings - ályktunartillögu , sem hann hefði flutt ásamt Jóhanni Hafstein ( S ) , Einari Agústssyni ( F ) og Eggert G. Þorsteinssyni ( A ) á sl. þingi , um fjárveitingu til þessa mannvirkis . Tillaga þessi hefði ekki fengið fullnaðarafgreiðslu . Hins vegar hefði henni verið vísað til hæst - virtrar ríkisstjórnar , að tillögu fjárveitinga - nefndar , með sérstökum meðmælum um , að hún yrði tekin til greina við undirbúning og gerð fjárlaga fyrir næsta ár . Hins vegar sé ég ekki , sagði þíngmaðurinn , í frumvarpi til fjárlaga neina fjárveitingu sérstaklega merkta þessu verkefni . Þar af leiðir að spurt er , hvers vegna sá þingvilji , sem kom fram i rökstuðningi með vísun málsins til ríkis - stjórnarinnar , var ekki virtur við gerð fjár - lagafrumvarpsins . — Þingmaðurinn rakti og að nokkru umræður um málið á fyrra þingi og jákvæðar undirtektir ráðherra og þing - manna þá . Fjárveiting hefur þegar verið tryggð Geir Hallgrímsson forsætisráðherra sagði þessa fyrirspurn heyra efnislega undir verk - svið fjármálaráðherra ( gerð fjárlaga ) og heilbrigðisráðherra ( sem færi með mál heil - brigðisstofnana ) . Engu að síður hygðist hann svara fyrirspurninni , en sagðist vona , að svar sitt yrði ekki fordæmi um frávik frá hefð - bundnum þingvenjum um sii'kar fyrirspurn - ir , eftir verkaskiptingu ráðherra . Forsætisráðherra sagði það venju , er fjár - lagafrumvarp væri lagt fram til fyrstu um - ræðu , að fjárveiting til stofnkostnaðar heil - brigðisstofnana . ( til sjúkrahúsa og læknisbú - staða ) væri tilgreind ósundurliðuð ( í heildar - upphæð ) . Það væri siðan fjárveitinganefnd - ar að skipta fjárveitingunni á einstök verk - efni . Þetta væri öllum þingmönnum kunn - ugt . Rætt væri hvers vegna að fram kæmi að bæði heilbrigðisráðherra og fjármálaráð - herra ætluðust til að sundlaug við Grensás - deild fengi umrædda fjárveitingu af 1,3 milljarða króna heildarframlagi i fjárlögum , svo framkvæmdin gæti farið af stað árið 1978 — og viðunandi framkvæmdaáfanga náð — , enda lægi fyrir , hver afstaða fjárveitinga - nefndar væri til málsins frá fyrra ári . Fjár - veitinganefnd þyrfti Jiins vegar að hafa sam - band við borgarstjórn Reykjavikur , sem einnig væri kostnaðaraðili að þessari fram - kvæmd , áður en málið væri endanlega og formlega afgreitt . Vilji borgarstjórnar væri að vísu ljós , en hins vegar hefði hún ekki gengið frá fjárhagsáætlun til framkvæmda fyrir komandi ár . Hér væru þvi formsatriði ein eftir . Ræða heilbrigðisráðherra Matthías Bjarnason heilbrigðisráðherra gerði síðan grein fyrir fjárveitingum til heil - brigðisstofnana í framlögðu fjárlagafrum - varpi — og hvað umrædda heildarfjárveit - ingu hafa hækkað um 35,7% frá fyrra ári . Hann hefði rætt um það við fjármálaráð - herra , hvort ekki væri rétt að hafa fjárveit - ingu til sundlaugar Grensásdeildar í sér lið , en fjármálaráðherra talið eðlilegra , að hafa venjubundinn hátt á — og formlega skipt - ingu í hóndum fjárveitinganefndar . Væri sá háttur m.a. hafður á vegna nauðsynlegs sam - ráðs við Reykjavikurborg sem kostnaðarað - ila , þó að vilji borgarstjórnar í þessu efni væri kunnur . Fjárveiting áþurru Jóhann Hafstein ( S ) , sem var einn af flutn - ingsmönnum málsins , gerði grein fyrir við - ræðum sínum við viðkomandi ráðherra , eftir að frumvarp til fjárlaga kom fram . Hefðu þeir allir staðfest , að umrædd fjárveiting væri innan tilgreinds útgjaldaliðar fjárlaga . Hann kvaðst hafa skýrt ýmsum aðilum frá þessu þ.á m. forstöðumönnum viðkomandi heilbrigðisstofnunar . Afstaða fjárveitinga - nefndar til málsins hefði verið áður kunn . Ætti því að vera fulltryggt að viðleitni þeirra flutningsmanna hefði borið árangur og að umrædd framkvæmd yrði hafin á næsta fjár - lagaári . Magnús þakkar undirtektir Magnús Kjartansson ( Abl ) , þakkaði undir - tektir forsætis - og heilbrigðisráðherra . Hann hefði , eins og raunar heilbrigðísráðherra , talið eólilegt , að um sérstaka fjárveitingu yrði að ræða þegar í upphafi . Embættismenn fjármálaráðherra hefðu kosið að hafa heild - arfjárveitingu , er lyti skiptingu fjárveitinga - nefndar . Yfirlýsingar beggja ráðherranna væru þó trygging fyrir því , að þetta mál væri heilt i höfn komið . Síðan ræddi Magnús aðstóðu fatlaðra til starfs og þátttöku í þjóðlífi , m.a. til að ferðast milli staða og jafnvel innanhúss . T.d. væri ekki starfsaðstaða fyrir fatlað fólk , er t.d. þyrfti að nota hjólastól , á sjálfu Alþingi . Aðstöðu þeirra þyrfti að bæta , hvarvetna í þjóðlífinu , enda teldu finnskar heimildir að allt að 15% manna væru fatlaðir á einn eða annan veg í þeim mæli að einhverrar aðstoð - ar þyrftu við . Verkefni mörg og brýn Sigurlaug Bjarnadóttir ( S ) , fagnaði fram - kominni fyrirspurn , sem minnti á nauðsyn góðs og þarfs máls . Hins vegar hefði þetta mál í upphafi verið borið fram með óvenju - legum hætti , þ.e. ekki sem breytingartillaga við fjárlög , eins og venja væri , heldur sem tillaga til þingsályktunar . Það kynni að hafa tafið málið . Máliö væri flutt af núverandi og fyrrverandi ráðherrum . Það ætti ekki að haf a forgang þess vegna , heldur vegna vægis síns . Minna mætti á hliðstæð mál , sem taka þyrfti fyrir i framhaldi af þessu . Þrjár sundlaugar Oddur Olafsson ( S ) , fagnaði því að mál þetta væri nú leyst . Yfirlýsingar ráðherra sem og umsögn fjárveitinganefndar frá fyrra ári , þar sem mælt var með þessari fram - kvæmd sérstaklega við fjárlagagerð 1978 , trygðu það . Hins vegar væru tveir aðrir stað - ir , þar sem endurhæfing fatlaðra kallaði á hreyfiaðstóðu í vatni . Við dvalarheimili Sjálfsbjargar og við Landspítalann . Þar hefði verið tiltækur grunnur sundlaugar ráðherra - ár flytjenda málsins — án frekari fram - kvæmda . Og þar væri endurhæfingarstarf eldra að árum en annars staðar . Ráðherrann vék að stjórnarfrumvörpum að nýjum byggingalögum og skipulagslögum sem núverandi stjórn hefði látið undirbúa , þar sem sjónarmið fatlaðra varðandi hönnuh húsnæðis væru tekin að fullu til greina . Ef þau næðu fram að ganga væri málum vísað í réttan framtíðarfarveg . Öðru rriáli gengdi um eldri hús , sem fyrir væru . Það gæti tekið lengri tima að koma nauðsynlegum breyting - um á innan þeirra veggja , kostnaðar vegna . Máliðheiltíhöfn Einar Agústsson utanríkisráðherra sagði m.a. að hann hefði litið svo á að málalyktir þessa máls , þ.e. fjárveiting til sundlaugar Grensásdeildar , hefðu verið komnar heilar í höfn á síðasta þingi . Jóhann Hafstein hefði fylgt þessu máli eftir í þingflokki Sjálfstæðis - flokksins og fengið vilyrði ráðherra þess flokks fyrir málinu . Yfirlýsingar ráðherrra . sem hér væru fram komnar , staðfestu það . Skólar og fatlað fólk Vilhjálmur Hjálmarsson menntamálaráð - herra greindi frá umræðum norramna menntamálaráðherra , varðandi hönnun hús - næðis í fræðslukerfi með tilliti til fatlaðs fólks . Gefin hefðu verið út tilmæli til íslenzkra arkitekta , er hönnuðu skóla - húsnæði , um þetta efni . Hann minnti og á stjórnarfrumvórp til skipulags - og byggingar - laga . Ennfremur ákvæði í grunnskólalögum hér um . Ymislegt benti þvi til íéttrar fram - tiðarþróunar i þessu efni . Byrjaþurfti einhvers staðar . Eggert G. Þorsteinsson ( A ) ræddi um aðdraganda þessa máls og meðferð i þinginu . Hann sagði m.a. að þótt fleiri þörf verkefni þyrftu á fjármagni aö halda , hefði einhvers - staðar þurft að byrja , brjóta ísinn . Flutnings - menn hefðu allir dvalið á Grensásdeild og þekktu þvi aðstæður þar , þörfina þar . Þar af leiddi að tillaga þeirra hefði beinst að byrjunarframkvæmd þar . Eggert sagði að Alþýðuflokkurinn væri heilshugar að baki þessu máli og vitnaði til orða Gylfa Þ. Gísla - sonar þar um i fyrri urnræðum . Þingsályktun — fyrirspurn Olafur Jóhannesson dótnsmálaráðherra minnti þingmenn á að þeir væru ekki að ræða þingsályktun . Hér hefði verið borin fram fyrirspurn — og henni hefði verið svarað . Virða bæri þingsköp . Mál væri til komið að fella þessa umræðu — og láta verkin tala í viðfangsefninu . Umræður heimilar í fyrirspurnatíma Benedikt Gröndal ( A ) sagði umræður heimilar i fyrirspurnartíma , innan tilsettra tímamarka . Fyrirspurn væri oft fram borin , þótt fyrirspyrjandi vissi svarið . Hér va > ri um aðferð að ræða til að vekja athygli á málum — og þoka þeim áleiðis . Benedikt vék að hönnun húsa með hliðsjón af þöifum fatlaðra . Hann sagðist harma það að nú hefði þurft að bera fjólmarga pallgesti í áheyrendastúku þingsins vegna þess , hvern veg húsakynni væru . Þingframboð fatlaðra . Albert Guðmundsson ( S ) sagðist m.a. vilja staðfesta þann vilja borgarstórnar Reykja - vfkur , sem raunar heföi áður komið glögg - Framhald á bls. 21. 7T BIL MILLI OKUTÆKJA JR AFTANÁKEYRSLUM n lögreglan í Reykjavik gaf skýrslur i . í þessum árekstrum hafa skemmst n.k. 878 ökutæki , þvi ! sumum tkstrunum lentu saman fleiri en tvö jtæki . ÞaS sem af er þessu ári , eSa stu 9 mánuSina , hefur lögreglan í ykjavik gef iS skýrslur um 309 aftan - eyrslui . SiSustu 3 mánuSi ársins 76 urSu samtals 133 aftanákeyrslur skiptust þannig : í október urSu þeir . i nóvember 40 og i desember 56 . Þó aS lögreglan hafi gefiS þetta margar skýrslur er þaS staSreynd aS i mörgum smærri árekstrum er ekki leitaS til hennar . — Er búast má viS snjó og hálku nú á næstu mánuSum , á götum og þjóSvegum . ættu allir vegfar - endur aS hugleiSa hvort ekki sé hægt aS fækka aftanákeyrslum , sagSi Óskar Ólason . þaS er nauSsyn , þvi i ótrúlega mörgum tilvikum er ekki um eignatjón eingöngu aS ræSa . heldur slazast fólk oft m.a. i baki og hálsi , og á i þessu oft svo árum skiptir . — ÞaS er hreinn dónaskapur er öku - menn hafa eSlilegt bil á milli ökutækja , aS aSrir ökumenn skuli aka framúr og troSa sér inn á milli þeirra á þann hátt , sagSi Óskar ennfremur . Breyttar aSstæSur krefjast aukinnar aSgæzlu jafnt hjá ökumónnum og gangandi veg - farendum . í Reykjavik eru þegar orSnar yfir 300 aftanákeyrslur á þessu ári Algengasta orsökin er of stutt bil milli ökutækja