Að hefja rekstur er stór þröskuldur fyrir marga . Það eru ótrúlega margir sem starfa sem verktakar . Geta verið tímabundin verkefni , tilfallandi aukavinna eða sem aðalstarf . Vinnuframlag ( eða þjónustuframlag ) er langalgengasta rekstrarfyrirkomulagið . Líka að verktaki starfi sem einyrki ( er þá ekki með starfsmenn á launum ) . Oftast er þá um frekar einfaldan rekstur að ræða . Svörin að neðan miðast við þetta einfalda rekstrarfyrirkomulag . Við höfum fengið margar spurningar frá þeim sem eru að hefja rekstur . Þess vegna varð þessi síða til og reynt er að svara spurningum sem einfaldastan hátt . Vonandi getur hún gagnast einhverjum sem eru að hefja rekstur . ( Neðst á síðunni eru gagnlegir veflinkar ) . Ef tekjur eru 550.000 kr. eða lægri á árinu fellur það utan staðgreiðslu . ( Þá þarf ekkert að gera nema færa tekjur og gjöld inn á skattframtalið ) . Ef tekjur ársins eru 2.000.000 kr. ( án vsk ) eða lægri á einu ári , þá þarf ekki að standa skil á virðisaukaskatti . En það er valkvætt . Við þessu má bæta að það er algengur misskilningur um að tekjur undir ákveðnu lágmarki séu skattfrjálsar . Þetta er ekki rétt , allar tekjur eru skattskyldar . T.d. utan staðgreiðslu merkir að tekjuskatturinn er greiddur eftir á með álagningarseðlinum . ÉG ER AÐ HEFJA REKSTUR OG Á HVERJU ÞARF ÉG AÐ STANDA SKIL Á ? Það þarf að senda skilagreinar fyrir tekjuskatt og tryggingargjaldi til RSK af launum / reiknuðu endurgjaldi í hverjum mánuði . Send sameiginlega í einni skýrslu sem kallast skil á staðgreiðslu . Til viðbótar þarf að senda skilagreinar fyrir iðgjald launþega , mótframlag vinnuveitanda og endurhæfingarsjóð , til lífeyrissjóðs mánaðarlega . Send sameiginlega í einni skýrslu sem kallast skil á lífeyrisiðgjöldum . Getur verið nóg að senda skilagreinar til RSK og lífeyrissjóðs , einu sinni á ári ( fyrir tímabilið jan-des ) , ef tekjur eru lægri en 1.000.000 kr á ársgrundvelli . Ef starfsemin er virðisaukaskattskyld þá þarf að skila inn virðisaukaskattskýrslu á tveggja mánaða fresti . ( Jan-feb , mar-apr , … ) Ef tekjurnar eru 4.000.000 kr ( án vsk ) eða lægri á ársgrundvelli , þá þarf eingöngu að skila eina virðisaukaskattskýrslu á ári ( fyrir tímabilið jan-des ) . Síðan þarf að fylla út rekstrarskýrslu sem fylgir með framtalinu , einu sinni á ári . Öll þessi skil er hægt að framkvæma og senda rafrænt . Á það má benda að þegar skilagreinar eru send inn , þá stofnast kröfur frá innheimtuaðilum sjálfkrafa inn á ( heima ) banka , fljótlega á eftir . Skilagreinar fyrir staðgreiðslu þarf að senda til RSK á mánuðinum á eftir , með eindag kringum 15 hvers mánaðar . T.d. ef vinnan fer fram í janúar , þá er staðgreiðslan reiknuð og send inn í byrjun febrúar , með eindag 15. feb . Skilagreinar til lífeyrissjóðs er með eindag mánuðinum á eftir , kringum lok mánaðarins . T.d. ef vinnan fer fram í janúar , þá er lífeyrisiðgjöldin reiknuð og send inn í byrjun febrúar , með eindag 28. feb . Ef ein skilagrein er send á ári vegna staðgreiðslu og iðgjalda , fyrir tímabilið jan-des , þá fer uppgjörið fram í byrjun janúar árið eftir , með eindaga 15 og 31. jan . Virðisaukatímabilin eru sex á ári , jan-feb ( með eindag 5. apr ) , mar-apr ( með eindag 5. jún ) og þannig koll af kolli . Virðisaukaskatturinn er þá gerður upp eftir tímabilið , t.d. fyrir tímabilið jan-feb , þá er uppgjörsmánuðurinn mars og vsk skýrsla send inn fyrir eindag , 5. apr . Virðisaukaskattskýrsla sem senda á einu sinni ári fyrir tímabilið jan-des er með eindag 5. feb árið eftir . Framtölin eru gerð í mars , árið eftir rekstrarár og eru þá lokaskil ársins . Álagningarseðlar eru gefnir út í júní og eru þá lokauppgjör á skattinum . Almennt er rekstrarár sama og almanaksár . Já og þegar um prentuð eintök er um að ræða , þá þarf að gefa út reikninga sem eru fyrirfram númeraðir . Þeir eiga að vera í þríriti og viðskiptavinurinn á að fá frumritið . Hin ritin á að geyma og nota í bókhaldið . Hægt er að kaupa blokkir sem á stendur “ reikningur ” með 50 reikningum í þríriti í flestum bókabúðum . Ekki er leyfilegt að búa til reikninga t.d. í word eða excel . Hægt er að nota rafræn sölukerfi til að útbúa og gefa út reikninga . Við mælum með inexchange.is , en kerfið er notendavænt , sendir rafræna xlm reikninga og er frítt upp að 100 reikninga . Á reikningi á alltaf að standa orðið “ reikningur ” . Reikningsnúmer á alltaf að koma fram á reikning . Í rafrænni sölukerfi gerist það sjálfkrafa en á handskrifuðum reikningum eru númerin fyrirfram áprentuð . Reikningsnúmer eiga að vera í réttri töluröð , 1 , 2 , 3,4 … og mikilvægt að henda ekki reikning , þó að hann sé ónýttur svo að það vanti ekki númer í talnaröðinni . Þetta atriði á eingöngu við með handskrifaða reikninga , þar sem ekki er hægt að eyða reikning í rafrænum sölukerfum . Það sem þarf að koma fram á reikningi er : Útgáfudagur Nafn , kennitala og vsk númer seljandans Tegund sölu , ( þ.e. lýsing á hinu selda ) Einingarverð Heildarverð Fjárhæð vsk Skatthlutfall , ( 11% eða 24% ) Að það standi á reikninginum að hann uppfylli skilyrði reglugerðar nr. 505 / 2013 , ef hann er útgefinn af rafrænu sölukerfi . Gott er að skoða reikninga t.d. frá hinum og þessum verslunum til að sjá hvernig þeir eru uppbyggðir . Já og það er mjög mikilvægt að telja fram allan kostnað og innskatt sem tengjast rekstrinum , til að lágmarka skattbyrðina . Í hvert sinn sem keypt er vara eða þjónusta , þá þarf að fá reikning frá seljanda . Reikningur er staðfesting á að viðskiptin hafi farið fram . Ennfremur þarf vsk númer seljanda að vera opið til þess að heimilt sé að nýta innskatt . Reikningur er sönnunargagn og það er mikilvægt að geyma alla reikninga . Reikningur er forsenda þess að hægt er nýta kostnað á móti tekjum og ef nota á innskatt á móti útskatt . Þar sem reikningur er sönnunargagn þá skiptir form hans og rétt uppsetning máli , svo að hann haldi gildi sínu . Í staðinn er hann sendur í tölvupósti , gerður aðgengilegur undir rafræn skjöl í heimabanka eða inn á heimasíðu seljanda . Almennt séð er það kostnaður og innskattur sem tengist rekstrinum . „ Frá tekjum er heimilt að draga rekstrarkostnað , það eru þau gjöld sem eiga á árinu að ganga til að afla teknanna , tryggja þær og halda þeim við “ . ( Lög um tekjuskatt ) . Heimildir til að nýta innskatt eru þrengri en heimilt er að nota sem frádráttarbæran kostnað . Yfirleitt er það þá einhverskonar óbeinn kostnaður sem ekki er heimilt að nýta innskatt af , en er samt heimilt að nota sem frádráttarbæran kostnað . Flokkun eftir tegund kostnaðar . Hér eru dæmi um algengan kostnað ( og innskatt , þar sem hann á við ) . Reiknað endurgjald ( og / eða heildarlaun ) Tryggingargjald ( skattur sem má gjaldfæra ) * Rekstrakostnaður ökutækis má gjaldfæra , en ekki nýta innskatt af , nema ef það er á rauðum númerum eða uppfyllir ákveðin skilyrði . Rekstrakostnaður ökutækis sem líka er notaður í eigin þágu má gjaldfæra , en ekki að fullu . Það þarf að hlutfalla notkun á milli eigin nota og vegna reksturs og setja síðan rekstrarkostnaðinn í framtalið . Halda þarf akstursdagbók til að sanna notkun , vegna reksturs . Rekstrarkostnaður ökutækis eru : viðgerð og varahlutir annar rekstrarkostnaður , t.d. bílaþvottur , skoðun , bílastæði Akstur á milli heimilis og vinnustaðar telst ekki frádráttarbær kostnaður . Í sjö ár . Hér er tilvitnun úr lagatexta : “ Allar bækur , sem fyrirskipaðar eru í lögum þessum , ásamt bókhaldsgögnum og fylgiskjölum , […] , skulu varðveittar hér á landi á tryggan og öruggan hátt í sjö ár frá lokum viðkomandi reikningsárs ” . ( Lög um bókhald ) . Hér er fjallað um einfalt bókhald hjá einyrkja . Það er skráningarskylda og það þarf að skrásetja hver og ein viðskipti , hvort sem það er sala eða kaup . Ekki er nauðsynlegt að færa tvíhliða bókhald , debet og kredit hjá einyrkja með einfaldan rekstur og er sú heimild tekin fram í lögum um bókhald . ( Að uppfylltum skilyrðum þó , t.a.m. heimilt hjá “ þjónustu þar sem fyrst og fremst er seld vinna … ” ) . Það þarf að skrásetja allar færslur vegna sölu og kostnaðar í dagbók . Hver færsla fær sitt einstaka númer , í réttri töluröð ( 1 , 2 , 3,4 , … ) , sem skráð er í dagbók og samsvarandi númer skráð á reikning sem kallast þá fylgiskjal . Það er gert til að hægt sé að rekja færslu frá dagbók til fylgiskjals og öfugt . Hægt er að notast við excel skjal . Til að flýta fyrir er hægt að sækja hreyfingarlista í excel frá banka . Lína er lárétt og dálkur lóðréttur . Í hverri línu er ein færsla , þar sem verið er að selja eða kaupa . Í hverjum dálk , þarf að skrá eftirfarandi : dagsetning ( dálkur 2 ) , nafn seljanda / kaupanda ( dálkur 3 ) , tegund kostnaðar ( hvað er verið að kaupa ) ( dálkur 4 ) , * sjá neðar skýringu … upphæð v / sölu ( upphæð án vsk í vsk skyldri starfsemi ) ( dálkur 5 ) , upphæð v / gjalda ( upphæð án vsk í vsk skyldri starfsemi , ef nýta á innskattinn annars m / vsk ) ( dálkur 6 ) , vsk upphæð , ( útskattur v / sölu og innskattur v / gjalda ) , ( sleppa ef ekki er um vsk skylda starfsemi um að ræða ) ( dálkur 7 ) , ( Afreiknað : upphæð m / vsk deilt með 1,24 = upphæð án vsk ) . * Varðandi lið 4. [ tegund kostnað ( hvað er verið að kaupa ) ( dálkur 4 ) ] , þá er þetta gert til að flokka eftir tegund kostnaðar . Sjá nánar um helstu tegundir fyrir ofan , undir liðnum “ hvað má ég nota sem kostnað og innskatt í mínum rekstri ” . Áfallt skal draga virðisaukaskattinn frá ef hann er lagður á eða nýttur , í dálk 5 og 6 , og hann síðan settur í dálk nr. 7 . Óþarfi er að bókfæra reiknað endurgjald og launatengda liði . Þetta er hvort sem er allt skráð í staðgreiðsluskrá RSK . En þarf samt að taka saman fyrir framtal . Þegar búið er að skrá allar færslur ársins ( 1. jan – 31. des ) , þá þarf að leggja saman allar upphæðir , s.s. sölu og kostnað ( samtala á hverja tegund ) og samtalan færð inn á rekstrarskýrslu sem fylgir framtalinu . Sækja um í launagreiðendaskrá og um vsk númer . Hægt er að sækja umsóknareyðublað inn á heimasíðu RSK , ( eyðublað RSK 5.02 er umsóknareyðublað bæði fyrir launagreiðendaskrá og vsk númer ) . Senda síðan í bréfi ( eða skanna og senda í tölvupósti ) til RSK . Innan nokkra daga eru veflyklar ( fyrir staðgreiðslu og vsk ) gerðir aðgengilegir hjá RSK . Síðan þarf að velja sér lífeyrissjóð og sækja um veflykil hjá viðkomandi ( hægt að gera rafrænt á heimsíðu viðkomandi lífeyrissjóðs ) . Ekki þarf að senda inn formlega umsókn . Hægt er að senda inn skilagrein um leið og veflykill er kominn í hendurnar . Við þessu má bæta að hægt er að velja á milli nokkra lífeyrissjóða og inn á síðu RSK er hægt að sjá yfirlit yfir alla lífeyrisjóði sem bjóða upp á skylduaðilda-sjóði og / eða séreignasjóði . Til einföldunar er hægt að segja að reiknað endurgjald og laun sé það sama . þ.e.a.s. heildarlaun en ekki útborguð laun . Reiknað endurgjald og heildarlaun er stofn þar sem gjöld eru reiknuð af . Af þeim stofni er reiknuð út öll launatengdu gjöld . Til viðbótar má benda á að launþegi fær útborguð laun , en eini tilgangur reiknaðs endurgjalds er að mynda stofn til að reikna út frá . Þegar launþegi fær launaseðil í hendurnar , þá sér hann ekki þann hluta sem vinnuveitandi stendur skil á og greiðir . Hvers vegna reiknað endurgjald ? Til að uppfylla skilyrði um staðgreiðslu á opinberum gjöldum . Flokkunin gengur út frá ; því hærra menntunarstig og ábyrgðarstaða ( mannaforráð ) , því hærra reiknað endurgjald . En það sem kemur ekki þar fram en þarf að huga að er , hversu hátt er starfshlutfallið og ekki síst , hvernig gengur reksturinn . Ef verktakastarfsemin krefst ekki nema 50% starfshlutfalls þá er réttast að reikna endurgjaldið svona : 0,50 x reiknað endurgjald skv viðmiðunarflokk RSK = reiknað endurgjald sem notað er . Ef reiknað endurgjald eftir viðmiðunarflokk RSK er hærri en hagnaðurinn , þá er hægt til viðmiðunar að reikna endurgjaldið m.v. 85% af hagnaði . Tekjur – kostnaður = hagnaður x 0,85 = reiknað endurgjald . Ef stuðullinn er hærri en 85% þá endar reksturinn í tapi . Ekki er ráðlegt að reiknað endurgjald verði orsök að tapi í rekstri , en reiknað endurgjald fer inn í kostnað , í jöfnunni ; Tekjur – kostnaður = hagnaður . ( Sjá nánar um þessa jöfnu , neðar “ hvað er rekstur ” ) . Flestir hafa reynslu af rekstri heimilisins . Tekjur – kostnaður = hagnaður . Þessi jafna er grundvallarlögmál í öllum rekstri . Við sölu verða til tekjur . Kostnaður eru þau gjöld sem eiga á árinu að ganga til að afla teknanna , tryggja þær og halda þeim við . Heildarlaun og reiknað endurgjald , mótframlag í lífeyrissjóð , tryggingargjald er líka kostnaður . En tekjuskattur og iðgjald launþega í lífeyrissjóð er EKKI kostnaður . Því hærra sem reiknað endurgjald og / eða heildarlaun eru , því lægri verður hagnaðurinn . Kosturinn við það er að greiðsla á opinberum gjöldum haldast í hendur við tekju-innstreymið og minni skatt þarf að greiða eftir á , þegar álagningarseðillinn er gefinn út . það er sjálfstætt kerfi sem er fyrir utan það kerfi sem fjallað er um hér á undan ( kerfi númer eitt ) . Þess vegna eru allar upphæðir sem færðar eru inn sem tekjur og gjöld , ávallt án virðisaukaskatts ( í kerfi númer eitt ) . ( Nema ef starfsemin er undanþegin virðisaukaskatti , þá er kostnaður færður m / vsk . Með virðisaukaskattskerfinu er verið að skattleggja hver og ein viðskipti milli aðila . Kerfi númer þrjú eru skattar á laun og reiknað endurgjald . Þeir skattar eru tryggingargjald til RSK og iðgjald launþegans , mótframlag vinnuveitandans og endurhæfingarsjóður til lífeyrissjóðs . Stofnin er þá heildarlaun og / eða reiknað endurgjald . Tekjuskattur af hagnaði og af launum / reiknuðu endurgjaldier SAMI skatturinn . Persónuafslátturinn gengur upp í hvort tveggja hjá verktökum ( rekstur á eigin kennitölu ) . ( Hér til einföldunar eru iðgjöld og mótframlag til lífeyrissjóðs flokkaðir sem skattar , enda margt sameiginlegt með þeim ) . Síðan eru ýmsir aðrir skattar ( sem ekki verður fjallað nánar um hér ) sem eru lagðar á reksturinn . Þeir eru fyrirframgreiðsla þinggjalda , fjármagnstekjuskattur , gistináttaskattur , skattar vegna fjármálaþjónustu , bifreiðagjald , olíugjald , áfengisgjald , búnaðargjald , jöfnunargjald alþjónustu , kílómetragjald , markaðsgjald , skilagjald , úrvinnslugjald , umhverfis - og auðlindaskattar , vörugjald og útvarpsgjald . Verktaki þarf að fá hærri tekjur ( án vsk ) en ( heildar ) laun launþega til að þeir standi jafnfætis . Þumalputtareglan er að verktaki fái 30% hærri tekjur ( án vsk ) en launþegi fær í ( heildar ) laun . ( En þá er gert ráð fyrir að verktakinn sé ekki með neinn annan kostnað en launatengda liði ) . ( Heildarlaun x 1,3 = tekjur verktakans ) . “ Þumalputtaregla ” , þar sem það er huglægt hvernig réttindi og skyldur eru verðmetin , ofan á beinan kostnað , ( beinn kostnaður eins og tryggingagjald og mótframlag í lífeyrissjóð ) . Á það má benda að ef virðisaukaskattur og staðgreiðsla tekjuskatts af launum / reiknuðu endurgjaldi er greitt eftir eindag þá reiknast 1% á dag fyrir hvern dag eftir eindaga , þó ekki hærra en 10% . 1% á dag jafngildir 365% ársvexti en vextir á innistæðum eru mældir í ársvöxtum . Frá og með 11 degi þá er ekki lengur lagðir á 1% álag heldur eingöngu dráttavextir . Eftir tíu daga fram yfir eindag þá hafa bæst við 10% ofan á höfuðstólinn . Virðisaukaskattur og staðgreiðsla tekjuskatts af launum / reiknuðu endurgjaldi hafa þá sérstöðu að þessir fjármunir eru alltaf í eigu ríkisins en verktakar eru innheimtumenn þess . Annað sem ber að varast er að ef tekjur eru ekki rétt uppgefnar í framtali þá getur verktakinn átt á þá hættu að fá 25% ( sektar ) álag ofan á tekjur sem ekki voru gefnar upp . En RSK fær til sín verktakamiða senda frá rekstraraðilum sem hafa keypt til sín þjónustu / vinnuframlag frá verktökum , sem eru síðan bornar saman við uppgefnar tekjur hans . Peningarnir fara fyrst í vasa verktakans svo ágætt er að gera sér grein fyrir því , hversu mikið verður eftir af þeim , þegar búið er að gera upp og greiða í skatta og opinber gjöld . Það getur líka liðið langur tími frá því að peningar fara fyrst í vasann þar til að greiða þarf skatt af þeim . Hluti af tekjum sem verða til í janúar 2019 , geta verið skattlagðir í júní 2020 ( með álagningarseðlinum ) , s.s. tekjuskattur af hagnaði . Sama hjá þeim sem eru í ársskilum með virðisaukaskattinn . Virðisaukaskattur sem verður til t.d. í janúar 2019 er greiddur í febrúar 2020 . ( Bankar bjóða upp á innistæðureikninga fyrir virðisaukaskattinn sem gott er að nota . Ekkert endilega , það fer eftir aðstæðum . Hér verður fjallað um ehf en t.d. slf sem vinsælt var að stofna er úr sögunni þar sem búið er að fella niður lagagrein sem var ástæða fyrir stofnun þeirra . Skattalegt hagræði þess að vera með félag er ekki lengur til staðar . Skattar eru jafnháir hjá ehf annars vegar og rekstur á eigin kennitölu hins vegar . Það er dýrara að vera með félag heldur en rekstur á eigin kennitölu . Það kostar að stofna félag , kostar meira að gera það upp á hverju ári , heldur en einstaklingsrekstur og kostar að leggja það niður . Mun auðveldara er fyrir verktaka með rekstur á eigin kennitölu að hefja rekstur og hætta ( og kostar ekkert ) . Helstu kostirnir við ehf er að þá myndast skel utan um reksturinn og takmörkun ábyrgðar . Ef fleiri en einn koma að rekstrinum þá er formið ehf langhentugast . ( Lög um staðgreiðslu opinberra gjalda ) Félög , sem fara fram úr tvennum af eftirfarandi stærðarmörkum tvö ár í röð : eignir nema 120.000.000 kr. , rekstrartekjur nema 240.000.000 kr. , fjöldi ársverka á reikningsári er 50 . Útreikningar m.v. lágmarksskyldu árið 2019 . Reiknað endurgjald og staðgreiðsla , Reiknað endurgjald x 0,08 = Mótframlag vinnuveitanda í lífeyrissjóð Reiknað endurgjald x 0,04 = Iðgjald launþega í lífeyrissjóð ( Reiknað endurgjald + mótframlag í lífeyrissjóð ) x 0,066 = Tryggingargjald * Ef persónuafsláttur er ekki fullnýttur þá kemur hann til frádráttar til lækkunar á tekjuskattinum af hagnaðinum . * * Ef reiknað endurgjald plús hagnaður mínus iðgjöld í lífeyrissjóð , fer samtals yfir 11.125.044 kr , þá fer upphæðin sem fer yfir , á hærra þrepið . Virðisaukaskattur , ( 11 sett í stað 24 , ef um 11% vsk hlutfall er um að ræða ) . Upphæð er stofnverð . Upphæð án vsk x 0,24 = Vsk upphæð Upphæð með vsk / 1.24 = Upphæð án vsk Vsk upphæð / 0,24 = Upphæð án vsk RSK bjóða upp á góða þjónustu og þar er fínt að fá upplýsingar um praktísk atriði . En það ber að hafa í huga að skattayfirvöld er ekki hlutlaus stofnun . Vísirinn leitar frekar til hagsmuni ríkisins heldur en skattgreiðenda . Heimasíða RSK ( www.rsk.is ) , ágætt að byrja þar til að afla sér frekari upplýsinga .