Bréf til blaðsins . Skilgreiningar á lífsstílslyfjum Í síðasta þætti Læknablaðins um lyfjamál ræddi Eggert Sigfússon lyfjafræðingur um svokölluð lífsstílslyf ( 1 ) . Þetta er hugtak sem heyrst hefur fleygt á opinberum vettvangi jafnt hérlendis sem erlendis . Eggert hefur pistil sinn á að skilgreiningu hugtaksins : " Skilgreining er nokkuð á reiki , en segja má að hér sé um að ræða lyf sem eiga að hafa áhrif á sjúkdóma eða sjúkdómseinkenni sem rekja má til rangra lifnaðarhátta . " ( 1 ) Þar sem höfundurinn sagði að skilgreining væri á reiki leitaði undirrituð að viðurkenndri alþjóðlegri skilgreiningu . Byrjaði sú leit í gagnagrunnum á netinu . Komst ég þá að því að ráðstefna verður haldin í Philadelphia í Bandaríkjunum 3. - 4. maí á næsta ári undir heitinu : Lifestyle Drugs World 2004 ( www . lifescienceworld.com / 2004 / life _ US ) . Þar er tekið fram í kynningu að skilgreining sé á reiki og það þurfi að ræða hana á þinginu . Síðan hafði ég samband við fyrrum samstarfsmann minn Dr. Claus Møldrup dósent við danska lyfjafræðiháskólann í Kaupmannahöfn , þar sem ég vissi að hann hefur rannsakað þetta svið í nokkur ár . Í bók sem kom út eftir hann árið 1999 er eftirfarandi skilgreining á lífsstílslyfjum : " Þegar klínískt heilbrigður einstaklingur notar lyf í þeim tilgangi að auka eðlilega getu sína . " ( 2 ) Hvað það þýðir að bæta " eðlilega " getu einstaklings er skilgreint ítarlega í bók þessari . Hann sagði mér að ýmislegt hefði gerst síðan bókin kom út og hann væri með yfirlitsgrein í ritrýningu þessa stundina um skilgreiningu hugtaksins lífsstílslyf . Samkvæmt upplýsingum hans hafa skilgreiningar á hugtakinu lífsstílslyf skipst í tvö horn : Annars vegar eru ákveðnir lyfjaflokkar merktir sem lífsstílslyf ; og hins vegar eru ákveðnar ábendingar sem stjórna því hvort um lífsstílslyfjanotkun er að ræða . Má í því sambandi benda á að seinni gerðin af skilgreiningu er í anda þeirrar sem Eggert Sigfússon notar , þó svo hann haldi áfram með sína skilgreiningu yfir í fyrri gerðina : " Síðan má eflaust lengi deila um hvort einstök lyf falli undir skilgreininguna . Það má færa rök fyrir því að lyf við offitu ( A 08 ) , blóðfitulækkandi lyf ( C10 ) , lyf við stinningarvanda ( G 04 BE ) og lyf við nikótínfíkn ( N07B A ) megi heimfæra undir þessa flokkun þó auðvitað finnist tilvik þar sem orsakir sjúkdóms eru aðrar en rangir lifnaðarhættir . " ( 1 ) . Vandamálið við að skilgreina lífsstílslyf eftir lyfjaflokkum er að nánast öll lyf geta heyrt undir slíka skilgreiningu . Til dæmis er ómögulegt að draga línuna sem dregin var í síðasta Læknablaði þar sem fjórir lyfjaflokkar ( lyf við níkótínfíkn , blóðfitulækkandi lyf , stinningarlyf og lyf við offitu ) voru taldir til lífsstílslyfja , en lesandinn gat spurt sig af hverju geðdeyfðarlyf , getnaðarvarnalyf og margir aðrir lyfjaflokkar komu ekki við sögu . Vandamálið þegar ábendingar eru notaðar sem grundvöllur er einnig stórt . Það er varla til sá sjúkdómur í vestrænu þjóðfélagi sem ekki hefur einhverja hugsanlega tengingu við lífsstíl . Einnig hefur það neikvæð áhrif á þá sjúklinga sem hafa ábendingar fyrir notkun lyfjanna . Til dæmis sýndi nýleg eigindleg rannsókn í Danmörku að konur sem nota geðdeyfðarlyf af gerðinni SSRI finna fyrir því að þær eru brennimerktar þar sem þessi lyf eru kölluð " hamingjupillur " á dönsku ( 3 ) . Einnig birtist grein í Viðskiptablaðinu nýlega þar sem það er talið óþolandi að fólk með ættlæga hækkun á kólesteróli þurfi að sitja undir því ámæli að vera neytendur lífsstílslyfja ( 4 ) . Claus Møldrup leggur til að sátt komist á um alþjóðlega skilgreiningu á lífsstílslyfjum og byggi hún á fyrri skilgreiningu hans . Hún verði : " Lífsstílslyf hafa ekki aðeins það hlutverk að lina , lækna eða fyrirbyggja velskilgreinda sjúkdóma eða einkenni , heldur að bæta það sem yfirleitt er skilgreint sem eðlilegt ástand eða geta . Lyf verða lífsstílslyf ef einstaklingurinn sem nýtur þeirra álítur ástand sitt eðlilegt . " Í viðtali sem tekið var við Claus í danska dagblaðinu Extrabladet nýverið ræðir hann þessa skilgreiningu og gefur dæmi um hvernig skilja megi milli þess sem telst notkun vegna sjúkdóms annars vegar og lífstíls hins vegar . ( 5 ) Ef eldri karlmaður með sykursýki er hefur risvandamál sem afleiðingu af sjúkdómnum , telst stinningarlyf ekki vera lífsstílslyf . Á hinn bóginn , þegar fimmtugur karlmaður sem eignast þrítuga kærustu vill hafa kynlífsgetu á við þrítugan mann og notar til þess stinningarlyf , telst það vera lífsstílslyf .