Búið að slíta skattaskjólsfélaginu sem greiddi laun sjómanna Samherja í Namibíu Félaginu Cape Cod FS í skattaskjólinu Marshall-eyjum var slitið í byrjun mánaðarins . Rúmlega 9 milljarðar króna frá Samherja fóru um bankareikninga félagsins frá 2011 til 2018 . Norski ríkisbankinn DNB lokaði þá bankareikningum félagsins þar sem ekki var vitað hver ætti það en slíkt stríðir gegn reglum um varnir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka . Fjölþætt Samskipti um Cape CodÍ Samherjaskjölunum eru fjölþætt samskipti um Cape Cod FS á milli undirmanna Þorsteins Más Baldvinssonar , forstjóra Samherja . Félagið greiddi laun starfsmanna Samherja í Afríku þar til bankareikningum þess var lokað í maí í fyrra . Félaginu Cape Cod FS í skattaskjólinu Marshall-eyjum , sem Samherji notaði á árunum 2011 til 2018 til að greiða laun starfsmanna sinna í Afríku samkvæmt upplýsingum úr Samherjaskjölunum , var slitið þann 1. nóvember síðastliðinn . Félagið er því ekki lengur virkt . Þetta kemur fram í fyrirtækjaskránni á Marshall-eyjum . Tveimur vikum fyrir aðdraganda umfjöllunar Stundarinnar , Kveiks og Al Jazeera um Samherjaskjölin , sem Wikileaks hafði látið miðlunum í té , var staða fyrirtækisins á Marshall-eyjum athuguð og var Cape Cod FS þá ennþá virkt félag . Þetta gerðist þann 29. október . Tveimur dögum síðar var búið að slíta félaginu . Cape Cod FS var stýrt af eignastýringar - og sjóðsstýringarfyrirtæki sem heitir The Trust Company of the Marshall Islands . Í Samherjaskjölunum kemur fram að fyrirtækið hafi verið skattskylt á Marshall-eyjum um hríð en einnig segir að félagið hafi verið skattskylt á Kýpur . Virkt í lok októberCape Cod var virkt félag í lok október en er það ekki lengur . „ Við þurfum að gera áhafnarsamning á milli Esja Fishing ( PTY ) í Namibíu og Cape Cod “ Millifærsla frá Namibíu til Cape CodSkjalið sýnir millifærslu frá namibísku félagi Samherja til félagsins Cape Cod FS , sem var með heimilisfang á Kýpur , út af launagreiðslum í Bandaríkjadollurum fyrir fimm starfsmenn , þar af fjóra íslenska . Meira en 9 milljarðar til og frá félaginu Eins og fjallað var um í umfjölllunum fjölmiðlanna var Cape Cod FS félag sem stofnað var á Marshall-eyjum þann 27. september árið 2010 . Í kjölfarið stofnaði félagið tvo bankareikninga hjá norska DNB-bankanum , sem þá hét DNB NOR , helsta viðskiptabanka Samherja erlendis . Í gögnunum kemur fram að ráðgert hafi verið að millifæra allt að 800 þúsund dollara , um 100 milljónir króna , til og frá þessum reikningum á mánuði . Fjármálastjóri Samherja á Kanaríeyjum , Brynjar Þórsson , var einn af þremur aðilum sem hafði leyfi til að millifæra fé af bankareikningum . Hinir tveir voru tveir einstaklingar á Kýpur sem tengjast rekstri starfsmannaleigunnar JPC Ship Management sem Samherji gerði ítrekaða samninga við á þessum árum um leigu á starfsmönnum til að manna skip sín í Afríku . Aðallega var um að ræða „ Rússa “ eins og Samherjamenn kölluðu þá , einstaklinga frá Eystrasaltslöndunum og Úkraínu . Íslenskir sjómenn Samherja í Máritaníu , Marokkó og Namibíu fengu einnig greidd laun af þessum bankareikningum eins og fjölmörg gögn í Samherjaskjölunum sína . Framkvæmdastjóri dótturfélags Samherja , Esju Seafood á Kýpur , Ingvar Júlíusson , átti meðal annars í samskiptum við starfsmannaleiguna JPC Ship Management um að gera slíkan samning við starfsmannaleiguna árið 2013 vegna veiða Samherja í Namibíu : „ Við þurfum að gera áhafnarsamning á milli Esja Fishing ( PTY ) í Namibíu og Cape Cod sem er eins og samningurinn á milli Cape Cod og hinna skipanna . Hver myndi sjá um þetta ykkar megin frá ? “ Einn fyrrverandi starfsmaður Samherja í Namibíu sagði við Stundina að hann hefði fengið síðast greitt frá Cape Cod FS árið 2016 , svo dæmi sé tekið . Í tölvupósti frá Aðalsteini Helgasyni , fyrrverandi framkvæmdastjóra Kötlu Seafood á Kanaríeyjum , árið 2016 ræddi hann meðal annars um Cape Cod FS. Í viðtali við Stundina fyrir skömmu sagðist hann ekkert hafa komið að rekstri Samherja í Namibíu eftir árið 2012 . Miðað við tölvupóstinn sem hann sendi til Jóhannesar Stefánssonar , framkvæmdastjóri Namibíuútgerðarinnar , í apríl árið 2016 er þetta ekki satt þar sem hann var skipuleggja launagreiðslur frá Cape Cod árið 2016 . „ Þetta er Cape Cod samningsformið sem verið hefur í gildi frá 2016 . Bartek er að drafta ný form [ sic ] “ , sagði Aðalsteinn . Félög Samherja gerðu því samninga við Cape Cod FS um þessa þjónustu og notkun á skattaskjólsfélaginu og svo gerðu einstaka starfsmenn Samherja í Afríku samninga við Cape Cod um greiðslu launanna . Af þessum sökum er Cape Cod FS oft og ítrekað kallað stærsti lánardrottinn Namibíufélaga Samherja í þeim gögnum um aðgengileg eru hjá Wikileaks þar sem félögin í skuldu Cape Cod FS launagreiðslur starfsmanna á grundvelli þessara samninga . Bankareikningum lokað í kjölfar athugunar Á næstu árum , frá 2011 til 2018 , áttu rúmlega 9 milljarðar króna eftir að renna til og frá Cape Cod FS. Félög Samherja erlendis , meðal annars á Esja Seafood og félög Samherja í Namibíu , fjármögnuðu Cape Cod enda var félagið notað til að greiða laun sjómanna Samherja í Afríku á grundvelli samninga við starfsmannaleiguna JPC Ship Management . Félagið Esja Seafood , eitt helsta eignarhaldsfélag Samherja erlendis , millifærði til dæmis 324 sinnum inn á bankareikninga Cape Code FS , oft ansi háar fjárhæðir eða meira en milljón Bandaríkjadollara . Í maí í fyrra gerðist það svo , eftir að bandarískur banki hafði neitað millifærslu frá félaginu , að DNB-bankinn lokaði bankareikningum Cape Cod FS. Ástæðan var meðal annars sú að bankinn fékk ekki upplýsingar um endanlegan eiganda félagsins frá þeim aðila sem sagður var eigandi þess , JPC Ship Management auk þess sem bankinn sagði í áhættumati að áframhaldandi viðskipti við félagið fælu í sér „ of mikla áhættu “ þar sem bankinn vissi ekki hver endanlegur eigandi félagsins var . Bankinn sagðist því ekki hafa „ neina vitneskju “ um endanlegan eiganda félagsins en fullyrti þó að félagið væri „ ekki lengur undir Samherja . “ Sú staðreynd að banki viti ekki deili á viðskiptamönnum sínum stríðir gegn lögum og reglum um aðgerðir til að berjast gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka þar sem bankinn á fyrir vikið erfiðara með að átta sig á tilgangi millifærslna . Í slíkum tilfellum ber bönkum að grípa til aðgerða , krefjast svara og sannana um endanlegan eiganda félagsins eða þá að loka á viðskipti við viðkomandi félag . „ Við höfum engar upplýsingar um vinnuskilyrði áhafna skipanna “ Þá hafði norski bankinn áhyggjur af félagslegum undirboðum í rekstri þeirra fyrirtækja sem sjómennirnir sem fengu laun frá Cape Cod FS störfuðu hjá . Um þetta sagði í : „ Áhætta sem fólgin er í vinnuskilyrðum starfsmannanna . Við höfum engar upplýsingar um vinnuskilyrði áhafna skipanna . Eru þau í samræmi við alþjóðleg lög og reglur [ The International Maritime Labor Convention ? Eiga sér stað félagsleg undirboð þarna ? . “ Ekkert í gögnunum sannar hins vegar endanlegt eignarhald Cape Cod FS , hvorki fyrr né síðar , og taldi DNB það ekki vera boðlegt og lokaði því bankareikningunum eftir að rúmlega 9 milljarðar króna höfðu farið um reikninga Cape Cod FS í bankanum . Cape Cod FS slitiðSkjáskotið sýnir að búið er að slíta Cape Cod FS og var þetta gert í byrjun mánaðarins . Félaginu slitið eftir viðtalsbeiðnir Eitt af því sem er merkilegt við slitin á Cape Cod FS nú byrjun nóvember áttu sér stað um tveimur vikum eftir að Samherji og Þorsteinn Már Baldvinsson forstjóri höfðu fengið sendar spurningar frá fréttaskýringaþættinum Kveik á RÚV fyrir hönd þeirra þriggja miðla sem komu að umfjöllun um málið . Þá hafði sjónvarpsstöðin Al Jazeera í Katar einnig sent spurningar á Samherja . Bréfaskipti Kveiks og Samherja má lesa á vef RÚV . Í þeim kemur meðal fram að Kveikur hafði fyrst samband við Samherja til að biðja um viðtal tæpum mánuði áður en Wikileaks og fjölmiðlarnir birtu fréttir og gögn um Samherjamálið . Spurningarnar bárust 15. og 25. október , en félaginu var slitið um viku eftir að seinni spurningarnar bárust . Hvort þetta sé tilviljun eða ekki liggur ekki fyrir þar sem ástæða slita félagsins kemur ekki fram í fyrirtækjaskránni á Marshall-eyjum . Tímasetningin er hins vegar áhugaverð þar sem slit félagsins áttu sér stað skömmu áður en starfsemi þess og notkun Samherja á félaginu , og aðgerðir DNB gegn því í fyrra , voru að verða opinberar í umfjöllunum fjölmiðlanna og birtingu Wikileaks á Samherjaskjölunum . Krefjast svaraStjórnvöld í Noregi hafa krafið DNB svara um hvað gerðist í málefnum Cape Cod FS inni í bankanum áður en bankareikningum félagsins var lokað í fyrra . Rune Bjerk er forstjóri DNB . Hertari reglur á Marshall-eyjum Önnur möguleg skýring á slitum félagsins er að Marshall-eyjar hafa byrjað að herða þær reglur sem ná yfir aflandsfélög í skattaskjólinu , líkt og Stundin hefur fjallað um . Skattaskjólið hefur í gegnum tíðina verið þekkt fyrir að bjóða fjárfestum upp á sérstaklega mikla leynd um viðskipti þeirra . Til að mynda þurftu aðilar sem stofnuðu eignarhaldsfélög á Marshall-eyjum ekki að gefa upp raunverulegt eignarhald á félaginu sem þeir stofnuðu , svokallaðan endanlegan eiganda ( e. beneficial owner ) . Þetta kemur fram í upplýsingagögnum fyrirtækisins Rivkin árið 2011 en þetta fyrirtæki veitti slíka þjónustu . Þá þurftu erlendir aðilar , sem stofnuðu skúffufyrirtæki á Marshall-eyjum , ekki að greiða neina skatta þar í landi auk þess sem engin skilaskylda á ársreikningum er í landinu . Gagnsæi var því lítið sem ekkert . Ein af ástæðunum fyrir því að Marshall-eyjar eru ekki lengur á þessum svarta lista er að í nóvember í fyrra tóku gildi nýjar reglur í skattaskjólinu sem fela í sér að gefa þarf upp endanlega eigendur allra fyrirtækja þar í landi . Öll fyrirtæki á Marshall-eyjum þurftu að gefa upp endanlegan eiganda sinn síðast í nóvember árið 2018 . Miðað við það að Cape Cod FS var ennþá virkt félag þar til í byrjun nóvember árið 2019 þá hljóta aðstandendur félagsins að hafa tilkynnt um raunverulegt eignarhald félagsins í fyrra . En þetta útilokar ekki möguleikann á því að Cape Cod FS hafi nú verið slitið af einhverjum sambærilegum , formlegum ástæðum sem lúta að því að Marshall-eyjar hafa verið að vinna að því að auka gagnsæi í viðskiptum eignarhaldsfélaga sem eru starfandi í eyjunum og að eigendur Cape Cod FS hafi ekki viljað lúta þessum reglum . Stundin hefur bæði gert ítrekaðar tilraunir til að ná tali af Þorsteini Má Baldvinssyni , forstjóra Samherja sem nú er kominn í leyfi frá stöfum , og eins Kristjáni Vilhelmssyni , útgerðarstjóra félagsins og næst stærsta hluthafa , en án árangurs . Þorsteinn Már hefur ekki svarað beiðni um viðtal og Kristján vildi ekki ræða við blaðamann . Namibískir sjómenn mótmæla og ákærðu verða áfram í gæsluvarðhaldi Sexmenningarnir sem ákærðir eru í Namibíu vegna upplýsinga úr Samherjaskjölunum verða í gæsluvarðhaldi fram í febrúar .