Himinninn er brúnn eða appelsínugulur . Stundum blóðrauður . Vart sést til sólar . Eldtungur teygja sig upp úr gríðarlegu eldhafi í allt að sjötíu metra hæð . Reyk leggur yfir borgir og bæi og fólk og dýr á fótum sínum fjör að launa . Ekki hefur þó öllum tekist að flýja . Og enn á ástandið eftir að versna . „ Þetta eru skelfilegar náttúruhamfarir sem að miklu leyti eru af mannavöldum . Ég tel það skýrt að veðurfarsbreytingar og hlýnun jarðar , og þá sérstaklega í þessum heimshluta , eiga þátt í því að breiða út eldana . “ Þetta segir Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur í samtali við Kjarnann um gróðureldana miklu í Ástralíu sem hafa þegar kostað átján manns lífið , þar af þrjá slökkviliðsmenn og 28 er enn saknað . Eldarnir hafa einnig valdið gríðarlegu eignatjóni og eyðilagt yfir 1.200 heimili . Þá eru þeir taldir hafa grandað um 500 milljónum dýra , m.a. þúsundum kóalabjarna . Auglýsing Stjórnvöld í Nýja Suður-Wales , fjölmennasta fylki landsins , hafa lýst yfir neyðarástandi næstu vikuna og fyrirskipað tugþúsundum að yfirgefa svæði , jafnvel heilu bæina , þar sem ógnin er hvað mest . Þeir fólksflutningar eiga sér ekki hliðstæðu á þessum slóðum . Herinn undirbýr einnig að flytja um 4000 manns , sem orðið hafa innlyksa í eldunum , frá Viktoríufylki . Fleiri þúsund manns hafa setið fastir tímunum saman í margra kílómetra löngum röðum bíla á vegum frá rýmingarsvæðunum . Von er á hærri hita og hvassari vindi um helgina og farið er að bera á skorti á nauðsynjavörum í bæjum sem hafa einangrast milli eldanna . Í Nýja Suður-Wales hafa eldar logað á um níutíu stöðum samtímis , svo dæmi sé tekið . Skógareldar eru nefnilega árlegir í Ástralíu . Ástralar vita því að vorinu geta fylgt eldar . Þeir fylgjast með fréttum og varpa svo öndinni léttar þegar fregnir berast af því að búið sé að ná tökum á eldunum . En þetta sumarið hefur sú frétt látið á sér standa . Og rigningin sömuleiðis . Ástralar eru líka vanir því að gróðurinn taki fljótt við sér . Hröð endurnýjun skóga tröllatrjánna ( eucalyptus ) er um margt óvenjuleg . En eldarnir nú æða um forna skóga í fyrsta sinn og talið er ólíklegt að þeir nái sér nokkurn tímann . Reykurinn er líka þykkari en Ástralar eiga að venjast . Í borgunum hefur hann legið yfir strætum og torgum dögum saman . Reykurinn er svo þykkur að hann sést vel á gervitunglamyndum . Myndir af fólki á ströndinni , ekki að sóla sig heldur flýja eldana , segja sína sögu . Dæmi eru um að fjölskyldur hafi orðið innlyksa milli hafs og elda í sólarhring áður en hjálp barst . Margt minnir á atriði úr hamfaramyndinni On the Beach sem tekin var í Melbourne fyrir sextíu árum . „ Ava Gardner , Gregory Peck og Fred Astaire voru í aðalhlutverkum í On the Beach , “ rifjar David Marr , blaðamaður Guardian í Ástralíu , upp . „ Í endurgerðinni erum við aðalstjörnurnar . “ Milljónir dýra hafa drepist í eldunum og búsvæði fjölmargra eru rústir einar . Þetta sumarið hafa gróðureldar logað í öllum fylkjum landsins þó að Nýja Suður-Wales og Viktoría hafi orðið verst úti . Stærstu borgirnar , m.a . Melbourne og Sydney , hafa ekki farið varhluta af ástandinu enda logar í gróðri skammt utan þeirra . Þykkur reykur hefur lagst yfir þær vikum saman og í byrjun desember var loftmengun í Sydney langt yfir hættumörkum . Í síðustu viku voru loftgæðin í höfuðborginni Canberra sögulega slæm og hættuleg heilsu fólks . Eldarnir eru misjafnir að umfangi . Sumir eru staðbundnir , loga á litlum svæðum og eru slökktir fljótt en aðrir eru gríðarmikil eldhöf á mörgum hekturum lands sem logað hafa mánuðum saman . Eldtungurnar hafa náð allt að sjötíu metra hæð , svipaðri hæð og Hallgrímskirkjuturn . Hið ástralska sumar er ávallt heitt og þurrt og við slíkar aðstæður kvikna eldar auðveldlega . Oftast kvikna þeir af náttúrulegum orsökum , t.d. þegar eldingum lýst niður í þurrt skóglendi . Vindar eiga það svo til að bera með sér glæður langar leiðir og breiða þannig út bálið . Eldarnir hafa oftsinnis verið mannskæðir í sögu landsins . Árið 2009 létust 173 í Viktoríu-fylki sem er mesta manntjón sem orðið hefur í gróðureldum í heiminum . Auglýsing En eldarnir nú eru af nokkuð öðrum toga . Aðstæður hafa skapast sem eiga sér vart hliðstæðu og hafa gert slökkviliðum landsins sérlega erfitt fyrir . Nú geisa langvarandi þurrkar og ástralska vorið í ár er það þurrasta frá því mælingar hófust . Ofan á þetta bættist svo hitabylgja i desember . Hæstur varð hitinn þann 18. þess mánaðar eða 41,9°C . Aldrei fyrr hafa slíkar hitatölur mælst í Ástralíu . Þá hafa vindar blásið af krafti og þannig hafa eldar og reykur breiðst hraðar út . Einar segir í raun ótrúlegt að manntjón hafi ekki verið meira en minnir á að margir hafi orðið fyrir miklum búsifjum . Stórar vínekrur hafa t.d. orðið alelda . „ Svo er það þessi ótti og hræðsla meðal fólks sem fylgir þessu . “ Sérfræðingar hafa lengi haldið því fram að loftslagsbreytingar af mannavöldum ýti undir náttúruhamfarir á borð við gróðurelda og flóð og sagt að meiri veðuröfgar séu þegar farnar að eiga sér stað . Síðustu árin hafa skógareldar í Ástralíu kviknað fyrr en áður þekktist og breiðst hraðar út og af meiri ofsa . „ Almennt séð , vegna hækkandi hita af mannavöldum , þá hafa veðurfarsbeltin verið að færast til , “ útskýrir Einar . „ Birtingarmynd loftslagshlýnunar er að koma fram á meginlöndum suðurhvels jarðar . Á norðurhveli sést hún frekar í kringum heimskautasvæðin þar sem jöklar hafa bráðnað hratt síðustu árin . “ Að sögn Einars eru nokkrar ástæður fyrir því að á Ástralía verður harkalega fyrir barðinu á loftslagsbreytingum . Ein skýringin er sú að suðurhvel jarðar er hafhvelið , þar eru hafsvæðin yfirgnæfandi og hafa meiri áhrif en á norðurhveli . „ Frávik sem verða í sjónum , til dæmis miklir hitar sem hafa verið í Indlandshafi , valda því meðal annars að vesturhluti Suður-Afríku þornar upp á meðan það er meiri úrkoma í austurhlutanum . Svipað er ástatt um suðurhluta Suður-Ameríku . Og svo í Ástralíu hafa veðurfarsbeltin verið að færast til og þau svæði sem þegar eru mjög þurr verða ennþá þurrari . “ En vísindamenn og stjórnmálamenn eru ekki sammála um hvað sé að eiga sér stað . Jú , eldarnir eru miklir , en það hafa þeir nú verið áður , fullyrða þeir síðarnefndu . Scott Morrison , forsætisráðherra Ástralíu , var harðlega gagnrýndur er hann fór í jólafrí til Hawaii á meðan jörð brann í heimalandinu . Staðgengill hans í embætti , Michael McCormack , sagði á þeim tímapunkti við þjóðina : „ Við höfum áður séð svona reyk . Við höfum áður séð gróðurelda . “ Sami tónn var í nýársávarpi Morrisons . Þar sagði hann að fyrri kynslóðir Ástrala , þar á meðal frumbyggjar álfunnar , hefðu einnig staðið andspænis náttúruhamförum ; flóðum , eldum og þurrkum . „ Við höfum áður staðið frammi fyrir svona áföllum og við höfum sigrast á þeim . Það er hinn ástralski andi . “ Scott Morrison , forsætisráðherra Ástralíu , hefur ekki átt sjö dagana sæla upp á síðkastið . Stjórn hans hefur verið gagnrýnd fyrir að bregðast ekki við loftslagsvánni . Í nýársávarpi sínu gaf hann lítið fyrir tillögur Verkamannaflokksins og Græningja í þeim efnum og sagði : „ Við munum ekki eyðileggja lífsviðurværi Ástrala með því að taka upp ábyrgðarlaus markmið sem munu hækka raforkuverð [...] eða með því að snúa baki við hefðbundnum atvinnugreinum [ m.a. kolavinnslu ] . “ Því eldar hafa jú logað áður . Og Ástralar hafa áður sigrast á þeim . Ekkert óvenjulegt þar á ferð , að mati hinna pólitísku leiðtoga . Einar er þessu ósammála . „ Þetta er sannarlega óvenjulegt ástand . En þetta er líka pólitískt hitamál í Ástralíu , þar er búið að rugla almenning í ríminu . Stjórnvöld í Ástralíu eru í fullkominni afneitun á þessu orsakasamhengi sem smitast auðvitað út til landsmanna . “ Ýmislegt bendir til þess að ástralska sumarið nú sé vissulega frábrugðið öðrum . Landsvæðið sem hefur orðið eldi bráð er t.d. mun stærra en síðustu ár . Í Nýju Suður-Wales hefur eldur logað á meira en 3,4 milljónum hektara lands nú þegar , samanborið við um 280 þúsund hektara að meðaltali á undangengnum árum . Eldarnir loga líka víðar og á öðrum svæðum en oft áður . Þá má nú finna austar og á þéttbýlli svæðum en t.d. eldarnir miklu árið 1974 . Áhrif á dýraríkið hafa verið gríðarleg . Óttast er að um 8.000 kóalabirnir hafi þegar drepist . Margir birnir hafa auk þess særst og misst heimkynni sín . Kóalabirnir áttu fyrir undir högg að sækja og hamfarirnar nú auka á hættu á útrýmingu þeirra á ákveðnum svæðum . Vistfræðingar við Háskólann í Sydney telja að um 480 milljónir spendýra , fugla og skriðdýra hafi drepist frá því eldarnir kviknuðu í september . Eldar hafa logað í öllum fylkjum Ástralíu en mestir hafa þeir verið á suðausturströndinni . Kortið sýnir elda sem loga í rauðum lit en elda sem slökktir hafa verið í gulum lit . David Bowman , sérfræðingur við Háskólann í Tasmaníu , bendir svo á að efnahagslegra áhrifa hamfaranna sé farið að gæta . „ Það er ekki hægt að halda uppi eðlilegu efnahagslífi þegar þriðjungur , jafnvel helmingur þjóðarinnar , hefur orðið fyrir áhrifum reyks og fjölmiðlar einblína á eldana . Ég veit ekki af hverju einhver vill halda því fram að eldar sem þessir hafi áður átt sér stað . Það er áhyggjuefni þar sem það heftir aðlögunina . Fyrsta skrefið í því að takast á við elda sem þessa er að viðurkenna umfang vandans . “ Margir ferðamannastaðir eru rjúkandi rústir og augljóst að áhrif hamfaranna á ferðaþjónustuna verða gríðarleg . Yfirvöld hafa rýmt nokkra ferðamannastaði , m.a. þjóðgarða og strandbæi , sem á þessum árstíma eru yfirleitt iðandi af ferðamönnum . Eldtungurnar hafa náð allt að sjötíu metra hæð . Ástralar , landið ykkar er að brenna „ Ég er loftslagsvísindamaður í fríi í Blue Mountains [ í Ástralíu ] að fylgjast með áhrifum loftslagsbreytinga , skrifar Michael J. Mann í grein í The Guardian undir yfirskriftinni : „ Ástralar , landið ykkar er að brenna – hættulegar loftslagsbreytingar eru að eiga sér stað hér og nú . “ Mann er einn þekktasti vísindamaður heimsins á sviði loftslagsfræða og er prófessor við háskólann í Pennsylvaniu í Bandaríkjunum . Hann stundar nú rannsóknir í Ástralíu og var í fríi ásamt fjölskyldu sinni í Blue Mountains , fjallasvæði vestur af Sydney , er eldar kviknuðu þar . Hann gagnrýnir forsætisráðherra landsins harðlega fyrir að sofa á verðinum og vitnar í þekkt lag áströlsku hljómsveitarinnar Midnight Oil , Beds are burning . Lagið sem hann naut að hlusta á fyrir nokkrum áratugum hafi nú fengið algjörlega nýja merkingu . „ Brúnn himinninn sem ég upplifði í Blue Mountains í þessari viku er afurð loftslagsbreytinga af mannavöldum , “ skrifar hann . „ Taktu methita , blandaðu honum saman við fordæmalausan þurrk á þegar þurrum svæðum og útkoman er fordæmalausir gróðureldar líkt og þeir sem gleypt hafa Blue Mountains og breiðst út um alla álfuna . Þetta er ekki flókið . “ Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar , stærstur hluti þeirra aðsendar greinar . Okkar tryggð er aðeins við lesendur . Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari .