Myndin hér fyrir ofan sýnir hvar hlaupið kom niður árið 1918 . Myndin fylgir grein eftir Guðrúnu Larsen sem birtist á Vísindavefnum . Það gerði ekki boð á undan sér og kom mönnum í opna skjöldu en menn sáu þó eftir á ýmislegt sem var óvenjulegt mánuðina á undan : Austurhluti jökulsins lyftist lítið eitt en vesturhlutinn seig svo klettar komu í ljós sem áður voru huldir ís , Múlakvísl var allt sumarið nærri vatnslaus og það þriðja var að mikil brennsteinslykt var af ám sem féllu til austurs . Kötlugosið 1918 var stórt , kom óvænt og stóð í 24 daga en þrátt fyrir umfangið varð ekki manntjón en ýmis vandræði . “ Þeystum á fleygiferð yfir skurði og læki ” Jón Gíslason , bóndi í Norðurhjáleigu , var einn þeirra bænda úr Álftaveri sem voru að koma með fé af afrétti og smala svæðið frá Rjúpnafelli að Skálm sem kallast Upphagar . Í sama bili sáum við , að menn þeir , sem voru að safna úthagana , fóru austur allt hvað af tók , og stefndu þeir tilSkálmabæjarhrauna . Duldist okkur nú ekki , að eitthvað óvenjulegt væri á seyði . Sáum við nú okkur þann kost vænstan að yfirgefa safnið og ríða sem hraðast undan hlaupinu . Þó náðum við hraunbrúninni áður en hlaupið skall á henni , en svo var það nærri komið , að það féll yfir slóð okkar 40 - 50 metra frá hraunbrúninni . Var nú haldið kyrru fyrir um stund . Fyllti það upp í skarðið milli Leiðvallar og hraunanna , svo að upp tók í miðjar brekkur fyrir vestan Leiðvöll . En heimilisfólk allt og aðkomumenn gistu nóttina í fjárhúsi nokkru , sem er lengra uppi í hrauninu . Þrumur kváðu við í sífellu og dynkir miklir . Þegar bjart var orðið , sáum við , að vatnsflóðið mundi runnið af að mestu , en eftir sátu hrannir miklar og hrikalegar jökulborgir . Létum við eftir hestana og fórum gangandi . Lýk ég svo frásögu minni um Kötluhlaup [ 1 ] Jóhann Pálsson í Hrífunesi rétt slapp til baka yfir Hólmsárbrúna . ( Eig . KH ) Jón Gíslason í Norður-Hjáleigu var einn þeirra sem var að smala á Mýrdalssandi þegar flóðið kom niður . ( Eig . KH ) Jóhann í Hrífunesi rétt slapp Jóhann Pálsson átti fótum fjör að launa þegar vatnsflóðið gusaðist fram eftir að gosið hófst . Hún var ekki notuð aftur eftir Kötlugosið og jörðin Skálmabæjarhraun fór í eyði . Hann tók til fótanna : Þegar Jóhann kom fram á gilbarminn við brúna , hafði íshrönnin fyllt árgljúfrið og hlaðizt upp að brúnni en stíflaði ána svo , að hún var næstum þurr . Hér mátti engu muna . Daginn eftir var flóðið fjarað . En sannleikurinn í málinu er sá , að daginn eftir kom hvutti trítlandi heim að Hrífunesi við beztu heilsu . Hann var sjálfur yfirsmiður við nýja Hólmsárbrú . Hér er enn ein frásögnin um undarlegar tilviljanir sem gerðu það að verkum að ekki varð manntjón í Kötlugosinu 1918 . Hvað átti að gera við öll lömbin sem átti að slátra í Vík ? Liðið var það langt fram á haustið er menn fengu vörurnar með Geir að ekki gafst færi á að skipa þeim upp vegna veðurs . [ 4 ] Þannig tókst að leysa málin í kjölfar gossins og guðs lukka að enginn fórst við þessar tilfæringar . Mýrdalsjökull er fagur séð frá Hrífunesi en það hefur mönnum ekki verið efst í huga 12. okt 1918 þegar Katla gaus ( Ljósm. LM ) Aska lá yfir sveitunum mánuðina á eftir , sérstaklega í Skaftártungu . Í Álftaveri fóru tvær jarðir alveg í eyði það voru Skálmabæjarhraun og Sauðhúsnes . [ 7 ] Íbúar Vestur-Skaftafellssýslu hefðu þurft meiri aðstoð veturinn eftir gosið en það var margt annað en Katla sem herjaði á Ísland þetta árið . En ekki var allt slæmt sem gerðist þetta ár því 1. desember 1918 fögnuðu Íslendingar fullveldi landsins og drógu Íslendingar loks íslenskan fána að húni .