18 MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 18. MAÍ 1989 Dr. Sæmundur Guðmunds - son . Doktorspróf í fæðinga - hjálpogkven - sjúkdómum Sæmundur Guðmundsson , læknir , hefur nýlega varið doktorsritgerð sína við Lundarháskóla í Svfþjóð . Doktorsvðrnin fór fram þann 7. aprfl sl. , en hann lauk embættisprófi \ læknisfræði fi-á Háskóla íslands árið 1979 . Doktorsritgerðin fjallar um nýja aðferð á sviði fæðinga - hjálpar . Aðferðinni er hægt að beita til að sjá hvort fóstrinu hættir við súrefnisskorti í fæð - ingu . Eftir kandidatsárið á íslandi hélt Sæmundur til Svíþjóðar , þar sem hann hefur stundað sérnám í kvensjúkdómum og fæðingahjálp . Hann starfar nú við kvennadeild sjúkrahússins f Malmö . Sæmundur er fæddur í Reykjavík árið 1950 . Foreldrar hans eru Elín Sæmundsdóttir og Guðmundur Sigurjónsson . Eiginkona Sæmundar er Sigr - ún Sigurjónsdóttir og eiga þau þrjú börn . Dr. Guðmundur Jóhann Ara - son . Doktor í líf - eðlisfræði Guðmundur Jóhann Arason varði doktorsritgero ( PhD ) f lífeðlisfræði hinn 12. desem - ber sl. við Lundúnaháskóla . Ritgerð hans ber heitíð „ Inter - nal defence reactions of Litt - orina Littorea " . Guðmundur Jóhann er fseddur á Fagurhólsmýri f Öræfum 18. febrúar 1954 ; Hann fluttist með foreldrum síhúm , Sigríði Guð - mundsdóttur og Ara Jónssyni , fyrst að Borgarhöfn árið 1956 , og síðan til Reykjavíkúr árið 1959 . Grunnnám sótti hann í Vogaskóla , gekk síðan í Mennta - skólann við Tjörnina , og lauk þaðan stúdentSprófi árið 1974 . Frá Háskðla íslands lauk hann BS-prófi í líffræði árið 1979 . Hann stundaði framhaldsnám i lífeðlisfærði við Bedford college í London árin 1979 til 1984 , en hóf þá störf á Rannsóknarstofu í ónæmisfræði við Landspítalann og hefur starfað þar síðan . Kona Guðmundar er Anna Hólmfríður Yates , blaðamaður , og eiga.þau þrj'ú börn . Ríkið á að vera til fyrir fólkið — en ekki fólkið fyrir ríkið eftír Sólveigu Pétursdóttur Þrígreining ríkisvaldsins í lög - gjafarvald , dómsvald og fram - kvæmdavald er sá trausti grunnur sem stjórnarfar okkar byggist á . Stjórnarskráin mælir fyrir um þessa aðgreiningu , þar sem hverj - um þætti er ætlað að takmarka vald hins til þess að koma í veg fyrir misbeitingu þess , því búum við í lýðfrjálsu landi . Þessi stað - reynd ætti að vera öllum ljós , ekki síst prófessor í stiórnmálafræði , en af þeirri stöðu hefur Ólafur Ragnar Grímsson lengst af haft sitt lifibrauð . Ástæða þess að ég minni á þetta sérstaklega hér , er sú „ uppákoma " sem prófessorinn og fjármálaráð - herrann stóð fyrir á Alþingi íslend - inga nú nýverið er Iiann krafðist þess að þingmenn felldu frum - varp sem áður hafði náðst víðtækt samkomulag um . í frumvarpi þessu , sem undirrituð mælti fyrir og flutt var af þing - mönnum úr öllum flokkum , er lagt til að felld verði úr lögum um stað - greiðslu opinberra gjalda og lögum um virðisaukaskatt ákvæði um forgang þeirra skattakrafna , sem lög þessi fjalla um , í þrotabúum og skuldafrágöngubúum ( dán - arbúum ) . Verður að ætla að þingmenn hafi ef til vill ekki gert sér fulla grein fyrir afleiðingu þessarar lagasetningar gagnvart réttar - stöðu annarra kröfuhafa á þeim tíma er þessi lög voru sett og virð - isaukaskatturinn kemur heldur ekki til framkvæmda fyrr en um næstu áramót . í þessu sambandi má benda á þá staðreynd að emb - ættismenn framkvæmdavaldsiris sjá oft um samningu slíkra ákvæða eða svonefndra tæknilegra atriða í lagafrumvörpum og í þessu til - viki var ekki leitað til sérfróðra manna á sviði skiptaréttar . Það voru mistök að mínu mati því að með þessu móti var ríkinu fært það vald á hendur að óþolandi er með öllu gagnvart almenningi í þessu landi . Forgang-ur ríkisvaldsins Ef farið verður að vilja fjár - málaráðherra og núgildandi lögum verður ekki breytt , mundu kröfiir ríkisins ganga fyrir þinglýstum veðréttindum á þann hátt að fólk í venjulegum viðskiptum getur tapað stórfé . Maður sem selur öðrum manni hlut , t.d. bíl , og lánar allt söluverðið gegn þing - lýstu veði á 1. veðrétti í bílnum , á það á hættu ef kaupandinn verð - ur gjaldþrota og skuldar virðis - aukaskatt eða staðgreiðslu , að ríkissjóður hirði allt andvirði bílsins úr þrotabúinu . Með öðrum orðum veðréttur seljandans víkur fyrir kröfu ríkissjóðs . Ríkið nær þannig fjármunum tíl sín , ekki á kostnað vanskilamannsins , heldur á kostnað lánardrottna hans . Núverandi reglur , sem skerða þannig rétt kröfuhafa munu bitna á mörgum , t.d. launþegum , lífeyr - issjóðum og stéttarfélögum , svo og þeim , sem eiga bótakröfur vegna vinnuslysa á hendur gjald - þrota eða látnum vinnuveitanda . Það er ekki hægt að færa nein rök fyrir því að hagsmunir ríkisins fyrir innheimtu opinberra gjalda séu svo ríkir , að þeir eigi að skerða réttindi kröfuhafa sem þessara . Þá eru ótalin þau áhrif sem núverandi fyrirkomulag mun hafa t.d. á rekstur bankanna hvað varð - ar veðhæfni framboðinna trygg - inga og veða sem bankarnir hafa nú þegar . Gera má ennfremur ráð fyrir því að veðbókarvottorð verði næsta marklaus , þar sem ekki yrði hægt að ganga úr skugga um það hversu há forgangskrafa ríkis - sjóðs yrði . Það má nærri geta hvaða áhrif slíkt hefði á allt við - skiptalíf í landinu . Hverjum mætti lána og hverjum væri hægt að treysta ? Verði þessum lagaákvæðum ekki breytt eins og frumvarpið gerir ráð fyrir , þá munu gjald - þrotaskipti fara fram nær ein - göngu í þágu innheimtuaðila ríkis - sjóðs , en aðrir kröfuhafar munu . sárasjaldan eiga nokkurn mögu - leika á greiðslum upp í kröfur sínar . Óhætt er að fullyrða , að hér er um stórt réttlætismál að ræða , bæði hvað varðar grundvöll kröfu - réttinda almennt og réttarstöðu aðila í viðskiptum . Þess utan njóta innheimtumenn opinberra gjalda ýmissa sérstakra þvingunar - og fullnustuúrræða lögum samkvæmt fram yfir aðra kröfuhafa , svo sem eins og vald til að stöðva rekstur fyrirtækis sem skuldar skatta . Samhljóða nefitidarálit Mælt var fyrir frumvarpi því sem hér um ræðir og ætlað er að breyta þeim réttaráhrifum sem lýst hefur verið , í neðri deild þings - ins og var því vísað til fjárhags - og viðskiptanefndar deildarinnar , svo sem venja er til og hlaut þar mjög ítarlega umfjöllun . Sýndu nefhdarmenn fiillan skilning á eðli þessa máls og eiga þeir þakkir skilið fyrir vönduð vinnubrögð . Náðu þeir fullkomnu samkomulagi og sendu því frá sér samhljóða nefhdarálit , enda þótt fjármálaráðuneytið legðist að lok - um gegn frumvarpinu , aðallega á þeim forsendum , að þeSsir skatt - peningar séu vörslufé í þrotabúi og megi jafnvel líta svo á að öðrum kröfuhöfum sé tryggð „ ólögmæt auðgun " þar sem verið er að draga inn í skiptin fé sem tilheyri ekki búinu . í umsögn ráðuneytisins segir ennfremur orðrétt : „ Vissulega kunna ákvæði sem þessi að rýra möguleika veðkröfuhafa til þess að fá fullnustu í þrotabúum . Það þykir hins vegar réttlætanlegt þegar tekið er tillit til eðlis þeirra skattkrafna sem hér um ræðir . " Ég hygg að svörin við þessum rökum séu þegar ljós og staðreynd að fjármálaráðherra ber á þeim fulla pólitíska ábyrgð , þótt auðvit - að sé ekki hægt að útiloka það að hér sé um einhvern misskilning að ræða . Uppákoma á Alþingi En Ólafur Ragnar lét ekki þar við sitía . Er þetta mál hafði verið á dagskrá neðri deildar um nokk - urn tíma þá gat talsmaður fjár - hags - og viðskiptanefndar loks mælt fynr nefndarálitinu er fjár - máláráðherra gaf sér tíma til að mætá í þingið . Og það merkilega gerðist að á þessum síðustu dögum þingsins þegar . mörg stórmál bíða afgreiðslíi þá'éyddi hann nær heil - um degi í aðfaerjast gegn því frum - varpi sem hér um ræðir . Mér er tjáð ad uppákoma sem þessi sé nánast einsdæmi í sögu þings - ins , enda hlaut frumvarpið Sólveig Pétursdóttir „ Það er auðvitað mjög alvarlegt raál ef það er sannfæring Ólafs Ragn - ars Grímssonar að ríkis valdinu beri þessi forgangsréttur alveg án tillits til þess hvaða áhrifslíkthefðiárétt - arstöðu almennings . " meirihluta f afgreiðslu neðrí deildar . Það er auðvitað mjög alvarlegt mál ef það er sannfæring Ólafs Ragnars Grímssonar að ríkisvald - inu beri þessi forgangsréttur alveg án tillits til þess hvaða áhrif slíkt hefði á réttarstöðu almennings . Hitt er þó ekki síður alvarlegt að mínu mati , að hann , sem talsmað - ur framkvæmdavaldsins , reyni að þvinga fulltrúa löggjafarvaldsins til eftirgjafar á máli , sem menn úr öllum flokkum , líka hans eigin , hafa þegar náð samkomulagi um . Löglegt en siðlaust , kann einhver að segja , en á það get ég ekki fallist . Ég tel að hér sé um að ræða brot á þrígreiningu ríkis - valdsins sem tryggt er í stiórn - arskrá og að fjármálaráðherra misbeití hér valdi sínu . Ég tel einnig að stjórnmála - fræðiprófessorinn hljóti að komast að sömu niðurstöðu ef hann géfur sér tíma til að skoða þetta mál betur . Það er a.m.k. ljóst , að slík vinnubrögð geta ekki talist til sóma hjá lýðræðisþjóð . Það sem eftir stendur er þó auðvitað það grundvallaratríði sem þetta mál snýst um , að ríkið á að vera tíl fyrir fólkið , en ekki fólkið fyrir ríkið . Höfundw er varaþingmaður Sjálf - stæðisBokksins í Reykjavfkurkjör - dæmi . „ Bankastjórinn og Ögurvíkurmálið " eftír Elínu Hirst Skrif eins og þau sem Sverrir Hermannsson ástundar eru sem betur fer sjaldgæf á síðum íslenskra dagblaða og vart svaraverð . Hins vegar verður ekki hjá því komist að koma á framfæri eftirfarandi leiðréttingum . Fyrst varðandi Ög - urvíkurmálið . Eins og flestir muna gerði Bankaeftirlit Seðlabankans athugun á því hvort Sverrir ætti hlut í Útgerðarfélaginu Ögurvík eða sæti þar í stjórn eftir að hann tók við bandastjóraembætti í Lands - bankanum . Samkvæmt lögum um viðskiptabanka mega bankastjórar ekki eiga hlut eða silja í stjórnum annarra fyrirtækja nema fyrir hönd bankans . Sverrir Hermannsson bankastjóri Landsbankans skrifar undir bréf sem stíórnarformaður Ögurvíkur hf. um sfðustu áramót , tæpu hálfu árí eftir ^ ð h ^ ni ^ . tók , við starfí bankastjóra Landsbank - „ Það mál stendur eftir sem einn af minnisvörð - um um launagreiðslur sem þóttu orka tvímælis og lítið meira um það að ségja . " ans . Frá þessu var greint í fréttum Stöðvar tvö þann 25. janúar síðast - íiðinn , en þá var umrætt bréf tæp - lega mánaðar gamalt . Hvers vegna tók Sverrir þátt í stjórnarathöfnum sem stjórnarformaður í Útgerðarfé - laginu Ögurvík löngu eftir að hann var að eigín sögn búinn að segja sig úr stjóm fyrirtækisins ? Um þetta fjallaði fréttin . Varðandi biðiaun Sverris . Það mál stendur eftir sem einn af minn - isvörðum um launagreiðslur sem þóttu orka tvímælis og lítið meira , um það að segja . Þó raá bætayið að þingmennirnir Lárus Jónsson og - Tómas Árnason sem báðir hættu á þingi til að taka við bankastjóra - embættum á undan Sverri óskuðu ekki eftir biðlaunum . Sverrir Hermannsson gefur í skyn í ruglingslegri grein sinni í Morgunblaðinu þann 13. maí síðast - liðinn að undirrituð gangi erinda Ólafs Ragnars ^ Grímssonar fjár - málaráðherra . I því sambandi ér rétt að minna á fréttir sem undirrit - uð hefur flutt á Stöð tvö að undanf - örnu . Þar má nefna eftirgjöf fjár - málaráðherra á skattaskuldum NT , óvenjulegt veð sem fjármálaráð - herra tók gilt vegna skattaskulda Bókaforlagsins Svart á hvítu , svo og afturköllun fjármálaráðuneytis - ins á boðaðri aðgerð um lokum fyr - irtækja sem skulduðu staðgreiðslu - skatta í Reykjavík . Þetta segir allt sem segja þarf um gildi samsæris - kenninga Sverris Hermannssonar . Elfn Hirst.aULUllM.i.iUtUí. I HbfandurerQöltmðlabæðlngur ofrfréttamaðuráStöðtvS . _ „ <