Sigrar annarra - þinglok - háskólamenntun Að kvöldi miðvikudagsins 14. maí voru eldhúsdagsumræður á Alþingi , en eldhúsdagur rennur jafnan upp , þegar dregur að þinglokum , því að hann þjónar því hlutverki að menn taki til hjá sér og sinni því , sem hefur dregist að ljúka . Er þá útvarpað og sjónvarpað frá umræðum og menn setja sig í hátíðlegri stellingar en venjulega , ræðutíma er skipt á milli flokka í þremur lotum . Síðan lesa menn stílinn sinn eða tala blaðalaust , heyrir það að vísu til undantekninga , en Halldór Ásgrímsson , formaður Framsóknarflokksins , hafði ekki neitt blað með sér í ræðustólinn að þessu sinni . Af hálfu sjálfstæðismanna töluðu Halldór Blöndal , Arnbjörg Sveinsdóttir og Einar Oddur , sem fór greinilega mjög í taugarnar á Illuga Jökulssyni , en hann flutti skammarræðu um Einar Odd í útvarp strax á fimmtudagsmorgni og birtist hún síðar í heild í Degi-Tímanum . Ræða Einars Odds hefur þó hvergi verið birt en hann ýtti greinilega á viðkvæma blettinn á þeim , sem vilja að skattgreiðendur og ríkissjóður létti af sem flestum fjárhagslegum byrðum . Minntu ávirðingar Illuga á þau sjónarmið , sem urðu meira að segja undir í breska Verkamannaflokknum , þegar Tony Blair komst þar til valda og leiddi síðan flokkinn til sigurs sem Nýja verkamannaflokkinn , þar sem félagshyggjan hefur verið takmörkuð með því að vængstýfa verkalýðsforkólfa og aðra , sem trúa því , að þjóðfélagið geti ekki þróast án milligöngu stéttarfélaga . Stjórnarandstæðingar véku margir að því í eldhúsdagsumræðunum , að sigur Verkamannaflokksins í Bretlandi markaði tímamót í íslenskum stjórnmálum ! Fyrir okkur sem stöndum utan við áralangar tilraunir vinstrisinna til að sameinast er sá farsi hættur að vera hlægilegur og er nú í besta falli grátbroslegur , ekki síst þegar hann snýst um það að fagna sigrum annarra í öðrum löndum . Hafa jafnaðarmenn og aðrir hér á landi skilgreint stefnu Nýja verkamannaflokksins og komist að þeirri niðurstöðu að hún eigi við á Íslandi ? Eða er það þráin eftir að komast í jákvætt sigurljós , sem ræður þessu tali um sigurgöngu í íslenskum stjórnmálum vegna kosninga í Bretlandi ? Á árum áður voru það framsóknarmenn , sem hömpuðu því jafnan á síðum Tímans , að flokks - eða skoðanabræður þeirra hefðu sigrað í útlöndum . Nú hafa jafnaðarmenn tekið þetta hlutverk að sér . Kannski verður Tony Blair guðfaðir sameiningar íslenskra vinstrisinna en eins og kunnugt er hefur Jón Baldvin Hannibalsson haft það , sem æðsta pólitíska markmið sitt að sameina íslenska jafnaðarmenn . Jón Baldvin kvaddi hins vegar Alþingi Íslendinga með ræðu á eldhúsdeginum . Þingfundum lauk síðan síðdegis laugardaginn 17. maí , sem var í samræmi við starfsáætlun og er í fyrsta sinn um langan aldur að minnsta kosti , að tekist hefur að ljúka þingi á réttum tíma , ef þannig má að orði komast . Hér verður ekki gerð úttekt á þingstörfunum , en samþykkt voru mörg merk frumvörp . Meðal þeirra mála , sem lokið var á síðustu dögunum , var afgreiðsla breytinganna á lögunum um Lánasjóð íslenskra námsmanna ( LÍN ) . Eins og menn sjá , ef þeir nenna að lesa pistla mína hér á þessum stað frá síðasta þingi , sjá þeir afstöðu mína til LÍN-málanna , en ég get mjög vel við þá niðurstöðu una , sem náðist að lokum . Menntamálanefnd Alþingis ákvað að komið skyldi á fót málsskotsnefnd , en til hennar geta viðskiptamenn LÍN skotið málum sínum , vilji þeir ekki sætta sig við niðurstöðu stjórnar LÍN . Kemur í minn hlut að skipa þrjá lögfræðinga í þessa nefnd , einn þingmaður snerist gegn þessari skipan í umræðum á þingi , það var Ögmundur Jónasson , formaður BSRB og hinn óháði í þingflokki Alþýðubandalagsins , var hann aðallega gegn því , að menn settu svo mikið traust á lögfræðinga , raunar flutti hann nokkrar ræður undir þinglok þess efnis , að þingmenn væru alltof hallir undir háskólamenntun , þeir væru að samþykkja of mikið af lögum , þar sem krafist væri háskólamenntunar til að gegna ákveðnum störfum . Ég ætla ekki að spá neinu um það , hvað málsskotsnefndin á eftir að hafa í för með sér í stjórnkerfi LÍN . Sagði ég við forráðamenn námsmanna , að ég skildi ekki til fulls áhuga þeirra á því að fá slíka nefnd , þegar til þess væri litið , að fulltrúar námsmanna sitja í stjórn sjóðsins og taka þátt í meðferð vafamála . Ummæli Ögmundar Jónassonar um háskólamenntun voru í hróplegri andstöðu við það , sem Morgunblaðið dró fram í fréttum og Reykjavíkurbréfi um helgina , að hér væru færri háskólamenntaðir en annars staðar í OECD-löndum . Koma þessar upplýsingar fram í skýrslu , sem ég lagði fyrir Alþingi á síðustu dögum þess að ósk þingmanna jafnaðarmanna , sem óskuðu eftir svörum við fjölmörgum spurningum . Starfsmenn ráðuneytisins og ráðgjafar þeirra hafa varið miklum tíma í vetur til að draga saman svör við þessum spurningum , en sumum var alls ekki unnt að svara vegna þess að upplýsingar eru ekki tiltækar . Síðastliðið haust gaf menntamálaráðuneytið út Tölfræðihandbók um menntun og menningu , þar sem einnig er að finna mikilvægar upplýsingar um stöðu okkar Íslendinga í samanburði við aðrar þjóðir . Ræddi ég þetta á menntaþingi 5. október síðastliðinn og oftar í vetur hef ég flutt ræður um skort á háskólamenntun og þá staðreynd , að menntun er ekki mæld að verðleikum í launaumslaginu . Mín niðurstaða er sú , að menn hafi ekki lagt á sig að menntast vegna þess að atvinnulífið gerir ekki menntakröfur . Ég tel hins vegar , að þetta viðhorf einstaklinga sé á undanhaldi , hvað sem kröfum atvinnulífsins líður , því að allir átti sig betur en áður á gildi menntunar . Síðdegis fimmtudaginn 15. maí flutti ég ræðu Viðskiptamenntun á aðalfundi Félags viðskiptafræðinga , þar sem ég fjallaði um úttekt á viðskiptafræði - og rekstarfræðimenntun í fjórum skólum . Hinn 11. apríl var efnt til blaðamannafundar í menntamálaráðuneytinu og niðurstaða úttektarinnar kynnt en það er líklega fyrst núna , sem hún er að vekja verðuga athygli annarra en þeirra , sem hafa beinna hagsmuna að gæta . Er mikið í húfi að menn dragi réttar ályktanir af þessari úttekt og bregðist við henni .