46 LAUGARDAGUR 13 . MARZ 1999 + MORGUNBLAÐIÐ 3U * t 8 tt » l > Iafrife STOFNAÐ 1913 ÚTGEFANDI FRAMKVÆMDASTJÓRI RITSTJÓRAR Árvakur hf. , Reykjavlk . Hallgrímur B. Geirsson . Matthías Johannessen , Styrmir Gunnarsson . TÆKIFÆRI SCHRÖDERS AFSÖGN Oskars Lafontaines , sem fjármálaráðherra Þýskalands og formanns Jafnaðarmannaflokksins , SPD , var jafnóvænt og hún var óhjákvæmileg . Á því hálfa ári sem liðið er frá því stjórn Gerhards Schröders tók við völdum í Þýskalandi hefur flest farið úrskeiðis , sem gat far - ið úrskeiðis . Stjórnin hefur einkennst af sundurlyndi og togstreitu ráðherra , ekki síst þeirra Lafontaines og Schröders . I hverju málinu á fætur öðru hefur stjórnin far - ið offari og reynt að keyra umdeild mál í gegn án undirbún - ings og nauðsynlegs aðdraganda . Á þetta við um hugmynd - ir stjórnarinnar í kjarnorkumálum jafnt sem skattamálum , í málefnum innflytjenda jafnt sem Evrópumálum . Oftar en ekki hefur það verið fjármálaráðherrann Lafontaine sem staðið hefur í vegi fyrir tilraunum Schröders til að hasla stjórninni völl á miðju stjórnmál - anna , þeirri „ nýju miðju " sem jafnaðarmenn hétu að inn - leiða í kosningabaráttunni síðastliðið haust . Schröder reyndi fyrir kosningarnar að sannfæra kjós - endur og atvinnulífið um að hann væri ábyrgur stjórnmála - maður er myndi stjórna af skynsemi en ekki reyna að knýja í gegn róttækar breytingar . Lafontaine hefur hins vegar tekist að egna atvinnulíf Þýskalands til reiði og þar með dregið úr trausti á stjórnina í heild . Yfirlýsingar hans í Evrópumálum og stöðugar kröfur á hendur hins nýja evr - ópska seðlabanka hafa að sama skapi átt sinn þátt í að veikja stöðu evrunnar , hins sameiginlega gjaldmiðils Evr - ópusambandsins . Hversu trúverðugar eru yfirlýsingar um sjálfstæði seðlabankans er fjármálaráðherra voldugasta ríkis ESB reynir nær daglega að hafa afskipti af ákvörðun - artöku bankans ? Úrslit kosninganna í sambandslandinu Hessen fyrr á ár - inu , þar sem stjórn jafnaðarmanna og græningja missti óvænt meirihluta sinn , var að flestra mati alvarleg viðvörun til stjórnarinnar og stöðugur orðrómur hefur verið um að Schröder kynni að söðla um og taka upp samstarf við FDP , flokk frjálsra demókrata í stað græningja . Þær vangaveltur hafa blossað upp að nýju í kjölfar afsagnar Lafontaines . Vandi stjórnarinnar er hins vegar djúpstæðari en svo að hann verði leystur með því að jafnaðarmenn skipti um sam - starfsflokk . Það hefur háð Schröder frá upphafi að hann hefur ekki haft tök á eigin flokki og að þær hugmyndir , sem hann hefur staðið fyrir , hafa ekki notið óskoraðs stuðnings innan SPD . Því hugmyndalega uppgjöri , sem átti sér stað í breska Verkamannaflokknum löngu áður en Tony Blair komst til valda , var frestað fram yfir kosningar af þýskum jafnaðarmönnum og má rekja þá óeiningu sem einkennt hefur stjórnarstarfið til þeirrar staðreyndar að miklu leyti . Schröder hefur nú tekist að treysta stöðu sína verulega . Hann hefur tekið við formennsku í SPD og losnað við öflug - asta andstæðing sinn innan stjórnarinnar . Hvort Lafontaine hverfur nú af vettvangi stjórnmálanna eða ákveður að láta sverfa til stáls á næsta flokksþingi og reyna á hvor njóti meiri stuðnings á enn eftir að koma í ljós . Það var hins vegar ljóst frá upphafi að miðjustefna Schröders nýtur mun víðtækari stuðnings meðal þýskra kjósenda en sósíalismi Lafontaines , þótt vissulega megi einnig færa rök fyrir því að Lafontaine geti að minnsta kosti státað af skýr - um hugmyndafræðilegum grundvelli . Afsögn Lafontaines veitir kanslaranum einstakt tækifæri til að snúa við blaðinu , hverfa frá glundroða undanfarinna mánaða og treysta stöðu stjórnar sinnar jafnt meðal þýskra kjósenda og atvinnurekenda sem erlendra samstarfsþjóða . HEIMSÓKN FORSETANS TIL PÓLLANDS OPINBER heimsókn forseta fslands , Ólafs Ragnars Grímssonar , til Póllands á áreiðanlega eftir að efla tengslin á milli íslendinga og Pólverja . Þau hafa raunar verið að styrkjast á undanförnum árum . Töluverður hópur Pólverja starfar hér á landi . Við íslendingar höfum lengi átt margvísleg viðskipti við Pólverja . Og nú eru Pólverjar orðnir aðilar að Atlantshafsbandalaginu . En fyrst og fremst höfum við lengi litið til Pólverja með virðingu og aðdáun fyrir þá þrautseigju , sem þeir hafa sýnt í baráttu sinni fyrir lífi þjóðar sinnar á þessari öld . Þótt á mörgu hafi gengið í Evrópu síðustu eitt hundrað árin eru örlög Pólverja að mörgu leyti sérstök . Það er mikið spunnið í þjóð , sem lifir slík örlög af . Ráðherrar Sjálfstæðisflokksins svöruðu fjö GEIR H. Haarde fjármálaráðherra , Þorsteinn Pálsson sjávarútvegs - og dómsmálaráðherra , Halldór Blöndal sanij menntamálaráðherra og Davíð Oddsson forsætisráðherra sitja fyrir svörum á landsfundi . Sturla Böðvarsson alþingi Þorsteinn Pálsson sjávarútvegsráðherra í fyrírspurnartíma um Sannfærður um að g aflaheimildir getur hí TÖLUVERÐAR umræður urðu um fiskveiðistjórnkerf - ið og úthlutun aflaheimilda í fyrirspurnartíma ráðherra á landsfundi Sjálfstæðisflokksins í gær . Þorsteinn Pálsson sjávarútvegsráð - herra sagði að lagt hefði verið gjald á úthlutaðar aflaheimildir allt frá upp - hafi kvótakerfisins til að standa undir tilteknum afmörkuðum kostnaði . Sagðist hann vera sannfærður um að þetta gjald gæti hækkað smám saman eftir því sem sjávarútvegurinn styrkt - ist . Davíð Oddsson forsætisráðherra benti m.a. á að það fyrirkomulag að úthluta veiðiheimildum á skip hefði verið komið á árið 1983 . Það hefði ver - ið verk manna í þeim tilgangi að tak - marka óhefta sókn og engum hefði dottið í hug að önnur leið væri fær en sú sem farin var . Engum datt í hug 1983 að láta allt aðra menn hafa kvótann Þorsteinn sagði í svari við fyrir - spurn frá Birni Loftssyni að ákvarð - anir um úthlutun aflahlutdeildar á skip hefðu verið teknar 1983 . Þá hafi mönnum ekki verið færð réttindi heldur var þá verið að minnka rétt manna til veiða í fiskveiðilögsögunni Ráðherrar Sjálfstæðisflokksins sátu fyrir svörum á landsfundi flokksins fyrir hádegi í gær . Landsfundarfulltrúar báru fram fjöl - margar fyrirspurnir fyrir ráðherrana um ólík málefni og stóðu umræður yfír í hálfa þriðju klukkustund . Egill Olafsson og Omar Friðriksson fylgdust með umræðunum . frá því sem áður var , að sögn ráð - herra . Hálfdán Kristjánsson spurði Davíð Oddsson m.a. að því hvernig það mætti vera að einstaklingar sem hefðu afnotaréttinn af sameiginlegri auðlind þjóðarinnar gætu selt hann og stungið andvirðinu í vasann . Davíð sagði að fyrir árið 1983 hefðu menn getað veitt ótakmarkað þegar þeir hefðu viljað . „ Veiðiflotinn var orðinn svo öflugur að það varð að stöðva frjálsar veiðar af . Það var ekki gleðilegt fyrir íslend - inga , sem höfðu staðið í frjálsum veið - um mjög lengi . Við höfðum getað teygt þann tíma með því að færa út landhelgina skref fyrir skref , í þrjár mílur , tólf mflur , 50 mflur , 200 mflur og þegar öll sú viðbót kom , gátu menn veitt frjálst . Þarna var svo komið 1983 - 84 að þetta gat ekki lengur geng - ið . Þá var spursmálið þetta , átti að láta einhverja aðra fá þessa kvóta til veiða en þá sem voru að veiða ? Ég sé ekki að nokkur maður hér í salnum eða annars staðar hefði fengið þá hug - mynd að stöðva veiðar skyndilega 1983 , banna þeim að veiða frjálst , sem áður höfðu gert það , og láta síðan ein - hverja allt aðra menn hafa kvótann . Það datt engum í hug þá . Þeir menn sem að þessu stóðu af okkar hálfu voru Geir Hallgrímsson , Matthías Ii sl h e : v ; n fi o k b a n rj a Sl a fi É á e fi á n si Si é fi v s ; Menntamálaráðherra vill gera breytingar á rek _ _ _ _ > RUV getur c eftir óbreyt BJÖRN Bjarnason menntamálaráðherra segir nauðsyn - legt að gera breytingar á rekstri Ríkisútvarpsins . Um slíkar breytingar verði hins vegar að skapast víðtæk sam - staða og enn hafí ekki tekist sátt um breytingamar . Þorsteinn Halldórsson spurði Björn á landsfundinum hvers vegna hann hefði ekki breytt rekstri RÚV í sam - ræmi við ítrekaðar samþykktir landsfundar flokksins . Björn sagði að málefni Ríkisútvarpsins hefðu verið mjög til skoðunar á sínum vegum og innan Ríkisútvarps - ins á þessu kjörtímabili . Lagt hefði verið fram frumvarp að almennum útvarpslögum , sem m.a. tæki mið af þeirri þróun sem væri að verða í útvarpsmálum á Evrópska efnahagssvæðinu , en ekki hefði unnist tími til að ljúka um - ræðu um málið á Alþingi . „ Mér er ljóst að það gengur ekki til frambúðar að Ríkis - útvarpið starfi áfram innan þess ramma sem núverandi lög setja því . Það þarf hins vegar að takast víðtækt sam - komulag um hvernig Ríkisútvarpinu verði breytt . Það samkomulag hefur enn ekki tekist , en það samkomulag þarf m.a. að snúast um hvernig eigi að fjármagna starf - semi Ríkisútvarpsins . Það er ljóst að afnotagjöldin eru mjög óvinsæl , en við þurfum að tryggja því tekjustofna í staðinn . En hvað á að koma í staðinn og hvernig á að taka á málinu í ljósi breyttra krafna ? Það er viðfangsefni sem menn þurfa að vinna áfram að , " sagði Björn . Bjór og léttvín í verslanir Þorsteinn spurði Geir H. Haarde fjármálaráðherra einnig hvers vegna ekki hefðu verið gerðar breytingar á rekstriÁTVR . „ Ég tel að það fyrirkomulag sem nú er fyrir hendi í smásölu áfengis sé að mörgu leyti úrelt og standist ekki k Þ a t v s b h h o C +