MORGUNJkEArii MORGUNBLAÐID . Stofnandi : Vilh . Pinsen . fjtgefandi : Fjelag 1 Beykjavlk . RitsUorar : J 6n Kjartanason , Valtýr Stefánsson . Augl £ singastJ 6 ri : E. Hafberg . Bkrlfstofa Austurstræti 6 . Slmar . Kitátjórn nr. 498 . Afgr. og bökhald nr . B00 . Angilýsingaskrifst . nrj 700 . Helmaslmar : J. KJ . nr. 742 . V. Bt . nr. 1220 . E. Hafb . nr. 770 . Aakriftagjald innanbæjar ok I na - grenni kr. 2,00 a manuBi , innanlands f jær kr. 2,50 . t lausasölu 10 aura eint . Þeirra var aðferðin að gala uin nauðsynina og blessunina alla , sem yfir þetí'a land kæmi ef þeir fengju meirihlata vi < ? kosningcíi . Það voru þeirra nótur . Nú sjá þeir best , sem fylgdu Tímanum að málum í haust að þar var ekki áhuginn fyrir „ höftun - xun " , þar var aðeins gasprið . Þegar um þaö er að ræða a.ð komast úr alvarlegri fjárkreppu verður stefnúföst landsstjórn aö hafa leyfi til þess að neyta allra . þeirra meðala , sem fáanleg eru til viðreisnar . Eftir því sein fastar er tekið í og einbeittar , eftir þvi geta menn vænst skjótari bata . Með því ab bafa influtningshöftin eins víðtæk „ i \ « iu 5s \ n brýtur log " , segir uaí * ¦ ¦ . mált ^ Vi * ™ i , - oa'frekast er unt , þurfa þau styttn maitækið , 0g svo er hjer . ¦ " * . . , * „ j > a . . v * , . , . tíma til þess að koma að notum . öest er að koma.st hja þeim " . K. . . , . ín ^ i , ' x - • - , _ . • • ^ ^ « i ! Greiðsiunofnuður á vfirstandandi nommm a írjalst viðskiftaláf sem J. , . . , í « v , fl * • . . • • * * árl > er ba 8 mark , sem landsstjorn - tnnflutnmgrshoftnm . , „ . ' , . f. . , . , . * ¦ ¦ m hetir sett , það mark , sem all - Og þo menn sja.i nauðsvn a . ' * jn i • i -tu - x . - i - i' ' • / , ir veröa aS ivera samtaka um ao ¦ lnnflutningshoftum í bih , þa ma bu B' 1 lengi deila um , hvaða vörutegundir stuðla t ; i * S náist , hvort sem það á áð banná , hvar sii hin rjettmæta kem ™ við augnablikshag flein éSa lína er milli þess , sem leyfa skal færri landsmanna . ¦ og þess , sem á að útiloka . Greiðslujöfnuður í ár er fyrsta itni í þetta sinn skal eigi orðum eytt að einstöku atriðum innflutn - ingshaftanna , enda mun óvíst nema þau verSi breytingum undirerpin . Afstaða stjórnarinnar í málirra < er mönnum kunn frá , nýafstöðnu þingi . Þá lýsti * hún því yfir , að mnflutningshöftunum mundi beitt , aS svo miklu leyti , sem f járhagur Tfkisins leyfir . I umræðunum um innflutnings - ' iiöftin hefir oft orSið vart við það , « ð menn gerðu sjer ekki grein fyrir því , að höftin miðuðu til ' ftess eins að lagfæra greiðslujöfnr uð þjóðarinnar , en drægi um leið úr tekjum rfkissjóðs . Og þegar gera skal út um hvort . fai-a á inn á leið tolla eða hafta , þarf aði gera sjer það Ijóst , hvar skórinn krepp - ar mest , hvort ahnennur verslunar - . JöfnuSur eSa greiðslujöfnuður stend nr mjög höllum fæti , - eHegar það sje fjárhagur rrkissjóðs sem í þá fcráðina er sjerlega aumur . Nú er það SVo , að tómaMjóðið glymur á iíKbbcíöíjí , 0g eru allar líkur til , að hann sje svo illa stadd - ur í svip , ao vart mogi frá honTim > draga . Verðtolmrinn er til að bæta þar úr brýnustu þörfinnj En verg . tollurinn hefir líka or ? Sið sama sem innflutningshöft á siunum vörum , svo hánn einn mun á vissum svið - um vinna ,, til be ^ ja handa " , verða til þess að draga úr innflutningn - um — en gefa ríkissjóði jafnframt aneiri tekjur af því sem keypt er En eftir því sem verðtolhirirrn ' ninkai . irmflutninginn meira , eftir Wí má ríkissjóður síður við 88r - llm höftllmi ASal mark og mið landsstjóru - armnar er að rjetta viS fjárhaginn . Því er það á hinn bóginn ekki nema « ðlilegt og sjálfsagt að hún neyti aUra ráða til > ess að sem fyrst feeti breytst til batnaðar . Nú er útkoma trsins sem leið Þannig ag greiöslujöfnUðUr við út - lönd náðist ekkí , og fjárhagurinn ískyggilegur að allt verður a 8 vinna jþað tíl þess aS hann náist í ár , þrátt fyrir allar skuldir og af - íhorganir . f fyrrahaust er bankarnir sáu fram á að svo mundi fara , fóru ] ) eir fram á að þáverandi lands - fetjórn gripi til heimildarlagarma frá 8. mara 1920 og kæmi höftum S. En þaði paasaði nú ekki í „ póli - tíkina " þeirra eins og kunnugt er . nauðsynlega sporið upp úr skulda dýkinu , sem þjóðin þarf að brjót ast fram úr . Innlendar frjettir . og því , sem jeg þóttist finna íáiður og verkamenn hafa að saœ - samkvæmast sannleikanum . pví : töldu lagt upp stórfje í spaíi - sjóðum . En margir vitrir menn halða Stykkishólmi 10. maí FB \ jeg fann það fljótt , að í Banda - Aðalfundur Búnaðarsambands' ríkjunum er skoðanir manna Dala - og Snæfellsnesssýslu var skiftar um gagn bannsins eins því fram , að þessi ávinningiUf haldinn í Stykkishólmi í fyrra - ! og hjer . Ofstækismenn eru á báð - j bannlaganna befði óefað fengist ín - - dag og í gær . Fluttu þar erindi Magnús á Staðarfelli og Sigurðnr S'gnrðsson ráðunautur . ! Vestmanuaeyjum 11. ma FB Settur bæjarfógeti hjer , Krist - inn Ólafssou bæjarstjóri gerði í gærkvöldi húsrannsókn á . sex stöð - um hjer , þar sem grunur ljek á , að selt væri áfengi . Á f jórum stöð - um fanu hanu áhöld til yínbrugg - unar og áfengi á fimm stöðum . Ægissíðu 11. maí FB Á Bangárvöllum hafa . undanfar - ið víða orðið skemdir af sandfoki og hefir mikið af graslendi sokkið í sand . Á einum bæ er sagt , að sandskaflarnir taki upp á miðja bæjarveggi . ar hliðar og alstaðar nálægir . • — Einn segir þetta og annar hitt . pað var meðfram erindi mitt til Ameríku , a'ð kynna mjer hvern - ig bannlögin reynast -hjá þeim . bannlaga með vmsölubanni einii og takmörkun áfengisframleiðsl - unnar . Skeinkstofurnar eða drykkjn - krámar voru í Bandaríkjuntíta umriHi i Eiai . í einkaskeyti sem barst hingað í gærkvöldi er búist vi < 5 verfaffi í öllum enskum höfnum er hefst með deginum á morgun . Skeyti höfum vjer engin fengið frá frjettaritara vorum og . vitum því engin deiK á tildrögunum , til verkfallsins . ........... — 4 ) — ' ¦ r 3 PRÁ DANMÖRKU . ( Tilk . frá sendih . Dana ) . í MM \ Eftir Stgr . Matthíasson . Eins og allir þekkja eru misjafnir eins og enn í Englandi , mesta dómar , og erfitt að komast að landplága í öllum bæjum stórum sannleikanum . Og jeg verð að og smáum . pað voru eins og oprár segja það , að á leið minni umipyttir á alfaravegi til að detta $ Vesturheim , átti jeg lengi erfitt'fyrir yngri jafnt og eldri . pær að átta mig á hlutunum . pvíjvoru mjög algengar einkum í bæ - hvergi er líklega eins og þar ann - ' jmmm og stundum þar í óZta ar eins misskilningur drottnandi' hverju húsi . J > að var aðeins eíft á orsökum og afleiðingum , og jafn [ skref frá strætinu ínn í þesgB mikið ofstæki ríkjandi á báðar , eiturskápa . Par var búðarbor ? 5 , 9. maí . Olaf Hansen rithöfundur hefir „ Jydsk Forening for JBistorie og Sprog " haldið éftirtektarverð - an og fræðandi fyrirlestur um ís - lenskan skáldskap . Fyrirlesturinn snerist eingöngu um rithöfunda þá , sem geta talist íslenskir ein - göngu og aðeins rita á móðurmáli sínu . í jótskum blöðum var ítar - lega sagt frá fýrirlestrinum og guldu áheyrendur fyrirlesaranum þakkir sínar að fyrirlestrinum loknum , með miklu lófaklappi . Sænska rithöfundafjelagið hef - ir , að því er „ Politiken " segir , boðið Gunnari Gunnarssyni skáldi ° g Finni Jónssyni prófessor að taka þátt í rithöfundafundinum í StokkhólmL — Sjerstaglega öfundaði jeg Bandaríkjamenn af því , að þeirra heldri menn sýnast orðnir það kristnari enn okkar , að þeir kunna að leggja hald á sínar óæðri fýsnir og gefa með því allri alþýðu betra eftirdæmi . Jeg sagði kristnari , því jeg skoða það sem hínn hagnýtasta kristindóm og sannasta menningu , ákjósanleg - asta hverju mannfjelagi , að menn kunni sjer hóf í öllum ástríðum . En þarf þá nokkur bannlög ? A. m. k . sögðu mjer það ýmsir vestra , að bannið hefði ekki þurft við , hvað heldri mennina snerti — meðal þeirra hefði ekki á undan bannrnu verið neinn teljandi drykkjuskapur . En nú skal jeg ekki fara að hlaupa eftir neinum sögu - sögnum eingöngu , heldur segja frá því , sem fyrir mín augu bar hliðar eins og þar . Svo mikið get jeg sagt að jeg sje orðinn sannfærður um eftir ná - kvæma og óvilhalla athugun — að baimiíJ hefir haft í för með sjer miM 5 gott í bili . pað er auð - vitað gef inn hlutur , að ef hægt er að haldaeinni þjóð frá að drekka þó ekki sje nema í nokkur ár , losnar sú þj & ð við feikna mikið böl , sem af ofdrykkju stafar . Og , það sem komið er , hefir tekist alveg furffanlega vel að fram - fylgja bannlögunum á stórum svæðum Bandaríkjanna . Hins vegar bendir margt til þess , að ekki verði til lengdar hægt að framfylgja lögunum . Er þá hætt við að nauðsyn kref ji að þeim verði að breyta mjög til - margir kranar og glös og fljót ^ gert að drekka sig kendan fyrÍT lítið verð — standandi þar V ® stallinn . Framh . MÉ nDnm Á sunnudaginn var kl. 4 hafði Hjálpræðisherinn hjer kveöjusam sæti fyrir major Grauslund og frö hans , sem nú eru að fara af land * brott , eins og sagt hefir verið fr & hjer í blaðinu . Var á þetta sara sæti boði 6 ýmsum leiðandi mönn um bæjarina Af hálfu boð ^ gesta talaði fyrst - nr Jón biskup Helgason . Átti Her - finnanlega . En þá er aftur mikil inn 29 ára afmæli hjer á landi á hætta á að seirmi villan verði , sunnudaginn , og mintist biskupinn verri en hin fyrri . Öllum Ameríkumönnum ( sem jeg talaði við þar um ) , bar sam - þess , rakti sögu hans og lýsti bað - xun starfshliðum hans , bæði hrnni andlegu og verklegu , og ennfremnr 9 fl Eftir Sigríði J > orláksdóttur . an um , að höfuðvinningurinn viS ^ talaði hann sjerstaklega tvm 10 ára bannlögin sje sá , brennivíns - ' starf Graushmds í þágu Hersins . skeinkstofunum ( saloons ) hafi . Þá talaði Knud Zimsen borgar - verið lokað . — Fyrir það hefir drykkjuskapur verkamannastjett - arinnar , að mestu dottið úr sög - unni . Og fyrir það eru fjölmargir vinnuveitendur þakklátir bannlög - unum , og fyrir það eru fjöldi heinfila farsælli enn nokkurntíma var á , enda taldi jeg vafasamt , hvort það væri rjett , með því að stjóri , og tók það m. a . fram i ræðu sinni , aö hann heM sem borgarstjóri þessa bæjar oft notið mikillar aðstoðar Grauslunds í ýms m málum . — Ennfremur mintiftt hann á það gagn , sem Herinn gertn hjer og annarsstaðar . AS síðnstn SkýrslaiL Sálarrannsóknarf jelag íslancffl hann var haldinn á heimili eins hefir fengið hingað Einar Nielsett fundarmanna , hr. E. H. K. , endaimiðil . priðji frmdurinn með hon - Eins og mönnum má vera kunn ugt , meðal annars af greinum þeirra herra Haralds Níelssonar í „ Tímanum " og hr. Einars H Kvar ans í „ Lögrjettu " , hefir danski miðillinn Einar Nielsen komið hiugað fyrir nokkru . Lýsa þeir H. N. og E. H. K. þvi , er gerst hafði á fundum þeim , er þeir og ýmsir menn aðrir hafi haldið með miðli þessum . Á þriðja fundinum var jeg undirrituð . Lýsa þeir báðir þeim fundi , þó að sinn gerí það með hvorum hætti . Á þessum fundi varð „ óhapp " það eða , slys' , sem mikið hefir verið talað um og jeg var völd að . Hr. E. H. K. nefnir það ekki í sinni greinargerð , að „ sett skil - þótt aðgangur væri að vonum seldur við verði . En nú , er sjálfir forvígismenn spíritismans hjer , þeir H. N. og E. H. K. birta skýrslur af fundum um var hald : nn 13. febr . 1924 ð heimili hr. Einars Kvarans rhV höfundar , Túngötu 5 . Á þessum fundi hafði jeg fengið leyfi hr. E H. K. til að vera , og f 6r því þessum , og margir líta svo á , að þangað kl. 7% , eins og til st. 6 ð . anuar þeirra beri mig sökum , þápennan síðasta fjórðung áttundu tel jeg rjett að birta í heild sinni . stundarinnar smátíndist svo fólk - ! Verslunarjöfnuðurinn var í marsmánuði þessi ( allar tölur tákna þúsund krónur ) . Innfl-utt 195.443 í staði 172.404 í mars í fyrra . , Útflutt 171.865 — þar af endurútflutt 11.291 — en í mars í fyrra var útflutningurinn 140. 867 . Innflutt umfram útflutt hef - ir þannig orðið 23.578 í stað 31. 537 í mars í fyrra . Á fyrstu 3 mánuðum ársins hefir ínnflutning ur alls numið 529.206 í stað 477 . J * £ hafl ve " ð " r ° fm a > eSSUm 254 í fyrra , en útflutniugurinn ™ L ^ 467.015 í stað 375.429 í fyrra . . , . P : , Qf - % „ , * hm skyrslu , að jeg hafi „ rotiö pau íhaldsflokkurinn dapski hefir á skilyrði , er öllum hafi verið sett " ; ný borið fram í þinginu frum - en þar finst mjer prófessorinn varp það um gulltoll , sem þeir halla rjettu máli . báru fram á síðasta þingi . Jeg ætlaði mjer ekki að birta - 0 _ _ _ _ i - - - - - 1 ncitt af þessum fundi , sem jeg skýrslu mína af fundi þessum , Skýrsluna skráði jeg undireins ið inn á skrifstofu hr. E. K. , sem ætlaði að vera á fundinum . Og daginn eftir að jeg var á fundin - var það 18 manns , fyrir utan mið - um , svo sanna og rjetta sem jegiilinn . frekast gat , Jeg skal þegar geta þess , að jeg Einn fundarmanna heyrði jeg spyrja hr. E. K. , hvort engin rann - fór ekki á fund þennan til þess að sókn yrði látin fara fram á miðl - tileinka mjer skoðanir annara eða inum , áður en byrjað væri , en hr , trú á sarmindi spíritismans , held - ar minnar sannfæra mig um , eftir EJ H. neitaði því , og sagðist í - ur vildi jeg af sjón og raun sjálfr - mynda sjer , að fyrirbrigðit mundu bera það með sier , að svik því sem kostur væri á , hver hæfa' gætu ekki konrð til mála . En hann væri fyrir sumu því , er spíritistar' sagði líka , að nú væri talsvert halda fram . En förin varð alger - J „ spennandi " að vita , hvort nokk - lega árangurslaus , því að það sem uð gerðist í kvðld , þar sem s-m gerðist á þessum fundi , var síst margir nýir væru viðstadd'r . - lagað til að sannfæra mig í þessu Hann gat þess , að þeir hefðu orð - efni jio að hafa hálfhringana tvo , með Og er skýrsla mín nú birt hjer sætunum fyrir framan byrgið Cþftr g eftir ; sem miðllinn yrði inni ) . Hann sagðist svo hafa helst viljað . a 9