Umræða um mannréttindi á sér stað um allan heim , allt frá húsakynnum Sameinuðu þjóðanna til götuhorna fátækra samfélaga . Hún hefur leitt af sér mörg andstæð gildiskerfi og ólíkar heimsmyndir . Einstaklingshyggja gegn samhyggju . Nútímaviðhorf gegn hefð . Austur gegn vestri . Norður gegn suðri . Efnahags - og samfélagslegur réttur , svo sem réttur til atvinnu og boðlegs húsnæðis gegn borgaralegum og pólitískum rétti til frjálsrar ræðu og tjáningar . Allar kenningar um réttindi einstaklinga sækja stoðir sínar í einhvers konar skilning á mannlegri reisn , jafnvel þegar ekki er verið að tala beint um „ mannréttindi . “ Það má segja að einstaklingar meti mannsæmandi meðferð að verðleikum vegna þeirrar mannlegu reisnar sem þeir búa yfir . Mannlegri reisn má lýsa sem innri verðleika sem byggist á þeirri einföldu staðreynd að við erum mannlegar verur . Í mörgum samfélögum , þá sprettur þessi reisn frá guði sem skapaði mannkynið í sinni mynd . Í öðrum samfélögum er okkar einstaka færni til hugsunar og að draga ályktanir sögð vera grunnur okkar mannlegu reisnar . Þrátt fyrir þetta þá er það sífellt algengara að hugmyndin um mannlega reisn sem undirstöðu réttlætis spretti upp frá ákveðinni mannlegri ábyrgð – það að temja sér ábyrg yfirráð yfir náttúrunni og bera virðingu fyrir öllu lífi . Hvaða skilning leggur búddisminn í mannlega reisn ? Hvaðan er sá skilningur kominn ? Hvað styður og viðheldur honum ? Upphafspunktur búddismans er verðmæti og heilagleiki lífsins . Til dæmis segir Nichiren í einu bréfi til fylgismanns síns að einn einstakur dagur lífs sé verðmætari en allir fjársjóðir heimsins . Búddisminn lítur jafnframt á sérhvert líf sem birtingarmynd á lífskrafti alheimsins . Bengalska skáldið Rabindranath Tagore útskýrði þetta á þessa leið : „ Sá straumur lífs sem rennur um æðar mínar daginn út og inn er sá hinn sami sem rennur um heiminn í taktföstum dansi . Það sama líf ryður sér leið upp úr jörðinni í formi óteljandi grasblaða og brýst svo út í kröftugum bylgjum sem laufblöð og blóm . “ Frá sjónarhóli búddismans þá er mannleg tilvist forréttindi sem krefst ábyrgðar samanborið við önnur form lífs sem fyrirfinnast í alheiminum . Eins og Nichiren , lýsir því ( og vísar þar til klausu úr Nirvana Sútrúnni ) : „ Það er fátítt að fæðast sem mannleg vera . Fjöldi þeirra sem gefið er mannlegt líf eru færri en þau rykkorn sem komast fyrir á fingurnögl . “ Það sem gerir mannlega tilvist svo einstaka er það valfrelsi sem við höfum , það hversu frjáls við erum að velja að framkvæma til góðs eða ills , til að hjálpa eða skaða . Nýleg bók sem fjallar um þá áskorun að eldast segir sögu ungrar giftrar konu sem var móðir ungra barna . Hún lenti í þeirri aðstöðu að þurfa að hugsa um rúmfasta tengdamóður sína sem hafði orðið fyrir heilablóðfalli . Í fyrstu skildi unga konan ekki hvers vegna þetta hafði komið fyrir hana , hvers vegna það þyrfti að auka á hennar byrðar , sem voru nægar fyrir . Með búddískri ástundun varð henni ljóst að hún gæti notað þetta sem tækifæri til að skapa gildi í lífi sínu , það færi allt eftir því hvaða nálgun hún tæki á aðstæðurnar . Hún gat breytt þeirri gremju sem hún upplifði í upphafi í garð gömlu konunnar í tilfinningu þakklætis . Skilingur búddismans á mannlegri reisn á upphaf sitt í þeirri hugmynd að við getum valið okkar leið til fullkomnunar . Við getum í sífellu tekið þær ákvarðanir sem leiða til sköpunar , þroska og breytinga , þótt þær séu oft ekki auðveldastar . Búddaeðli , eða uppljómun , er lýsingin á þessu ástandi fullkomnunar , ástand þar sem við höfum fullþroskað með okkur hugrekki , visku og samkennd . Þessi hugmynd sem höfð er í heiðri í Mahayana búddismanum er að allar mannverur , í reynd allt líf , hafi innra með sér búddaeðlið og geti birt það . Hver og einn hefur einstakt hlutverk sem aðeins hún eða hann getur uppfyllt , einstaka sýn að bjóða öðrum , einstakt framlag að gefa . Eins og forseti SGI , Daisaku Ikeda , skrifaði nýlega í bók fyrir framhaldsskólanema : „ Hver og einn hefur sitt hlutverk . Alheimurinn gerir ekkert án tilgangs . Sú staðreynd að við erum til þýðir að við höfum tilgang . “ Gamla konan í sögunni sem vitnað var til gerði einnig sitt besta að nýta sína takmörkuðu getu til að leggja sitt til heimilisins . Þar sem hún gat enn notað hendur sínar byrjaði hún að prjóna , sem ákveðið meðferðarform en einnig til að skapa hluti sem gætu nýst fjölskyldunni . Hún naut þess einnig að gæta heimilisins þegar aðrir voru að heiman . Búddisminn kennir að við höfum alltaf þann valmöguleika að skapa gildi , jafnvel í erfiðustu aðstæðum . Í gegnum slíkar ákvarðanir getum við uppfyllt okkar einstaka tilgang og hlutverk í lífinu , og þannig birt að fullu þann dýrmæta fjársjóð sem býr innra með okkur , okkar mannlegu reisn . Það er sennilega ekki til sterkari grunnur fyrir mannréttindi en það að almenningur vakni til vitundar um þá mannlegu reisn og virðingu sem býr innra með hverju okkar .