I TIL MIHNINGAR UM OLAF FRIÐRIKSSON Hann trúði á málstað sinn , á sigur sannleika og réttlætis ÓLAFUR Fi-iðriksson ritstjóri var fæddtir á Eskifirði 16. ágúst 1886 . Foreldrar hans voru Frið - rik Möller kaupmaður og póst - afgreiðslumaður þar , síðar póst - meistari á Akureyri , og kona hans Ragnheiður , dóttir Jóns Ólafssonar bónda á Helgavatni í Vatnsdal , Er föðurætt . Ólafs dönsk að langfeðgatali , en hafði flutzt hingað til lands um aldamótin 1800 eða fyrr , en giftir voru þeir frændur ís - lenzkum konum . Föðurmóðir Ólafs Friðrikssonar var til dæm is að taka Margrét , dóttir séra Jóns Jónssonar á' Grenjaðar - stað og systir þeirra Björns Jórissonar , ritstjóra Norðan fara , ög Guðnýjar Jónsdóttur skáldkonu , ömmu Haralds pró - fessors Níelssonar . Ólafur ólst upp rheð foreldr - um sínum á Eskifirði fram yfir aldamót . Þá fluttist hann til Akureyrar til systur sinnar , sem þar var gift . Hann lauk gagnfræðaprófi á Akureyri vorið 1903 . Árið 1906 fór hann til útlanda og dvaldist þar í átta ár við nám og ritstörf , lengst af í Kaupmannahöfn , en fór þó miklu víðar um . Hann las ákaflega margt á þessum ár - um og gerðist fjölfróður maður og prýðilega menntaður . Heim til Akureyrar kom Ól - afur sumarið 1914 og dvaldist þar þangað til vorið eftir . Þá stofnaði hann þar jafnaðar - mannafélag , hið fyrsta á - ís - landi , en jafnaðarstefnunni hafði Olafur kynnzt í Dan - mörku og var sannfærður um , að hún ætti mikið og nauðsyn - legt erindi til islendinga Hann kom því einnig til leið - ar , að verkamannafélagið á Akureyri hafði sérstakan lista í kjöri við bæjárstjórnarkosn - ingár þar í janúar 1915 og bar sigur úr býtum . Til Reykjavíkur fluttist Ólaf - ur vorið 1915 og átti -þar heima síðan . Varð þess skjótt vart , að nýr maður með nýjar hugsjónir var koriiinn í bæinn . Hann hóf þegar útgáf u á litlu blaði , Dags - brún , og var sjálfur ritstjöri þess . Hann átti mikinn þátt í , að Hásetafélag Reykjavíkur ( síðar Sjómannafélag Reykja - víkur ) var stofnað 1915 og átti sæti í fyrstu stjórn þess . Hann hefur sjálfur lýst erindi sínu til höfuðborgarinnár með þess - um orðum : „ Ég kom til þess að sarin - færa íslendinga um , að hauð - synlegt væri , að þeir tækju upp að minnsta kosti að nokkru leyti fyrirkomulag jafnaðar - stefnunnar " . Fyrir þessu barðist Ólafur Friðriksson á margan veg . Hann vann að eflingu félagssamtaka , bæði fræðilegra félaga jáfnað - armanna og stéttarfélaga . Und - . íioííííííx'íií'ÍK'J : : ; ; : ' : , ¦ ¦ ¦ ¦ ¦ ¦ : ' : ¦ ...... ' . : • ¦ : ; ; ir st.iórn hans lenti Sjómarina - félag Reykjavíkur í verkfalli 1916 , einhverju harðasta verk - falli , sem það hefur staðið í . — Ólafur átti sæti í stjórn fé - lagsins 1915 - 17 og 1928 - 50 , lengstum varaforrriaður . í stjórh Dagsbrúnar var hann ár - in 1928 - 32 , en í báðum þessum félögum starfaði hann geysi - Olafur Friðriks son flytur ræðu . mikið , hafði drjúg áhrif á stefnu þeirra og markaði djúp spor í hugsunarhátt einstakra félagsmanna . Ólafur átti góðan þátt í , að Alþýðusamband íslands var stofnað 1916 og átti sæti í stjórn þess 1916 - 24 og aftur 1930 - 32 . Sama ár var Alþýðu flokkurinn stofnaður til þess að hefja og halda uppi sókn á stjórnmálasviðinu fyrir bættum hag almennings í anda jafnaðar stefnunnar . Hafði Ólafur Frið - riksson áður beitt , sér fyrir beinni þátttöku verkamanna í kosningum , eins og vikið var að hér að framan . Nú var sú sókn hert víða um land . í Reykjavík Framhald á 10. síðu Sjómenn eiga honum þakkarskuid að gjalda í dag veiður til moldar bor - inn brautryðjandinn , baráttu - maðurinn og rithófundurinn Ólafur Friðriksson . Með fráfalli Ólafs er í val - inn fallinn sá maður er íslensk alþýða og verkalýðshreyfing á einna mest að þakka , að mörg um þeim öðrum ógleymdum er brautina ruddu . Ólafur var fæddur á Eski firði 16. ágúst 1886 og var því fullra 78 ára er hann féll frá 12. þ.m. en hann hafði við vanheilsu búið nokkur hin síð ustu ár . Ölafur var einn af þeim fáu unglingum síns tíma , er fékk að njóta skólamenntunar . Hann lauk gagnfræðaprófi á Akureyri vorið 1903 en fór svo þrem árum , sjðar til Kaup - mannahafnar og . , var þar við nám og ritstörf í átta ár eða til 13 ( 14 , að hann kom heim fullur æskuþrótti og eldmóði jafnaðarstefnunnar sem hann hafði kynnzt í Kaupmanna - höfn og hrifizt af . Ólafur Friðriksson var ekki einn af þeim er grófu pund sitt í jörðu . Þegar heim kom , tók hann strax til starfa . Á Akur eyri , en þar átti hann . heima , stofnaði hann jafnaðarmanna - félag hið fyrsta hér á landi og útgáfu blaðsins „ Dagsbrún " réðst hann í til Þess að ná betur til manna um boðskap sinn , jafnaðarstefnuna . Á þessum árum 1914 - 15. yar talsvert að togaramönnum þrengt . , Vökuiög yoru þá engin til og , yar , mönnum þá s.tórlega. . ; ofþjakað með vökum og vinnu , auk þess sem kjörin voru slæm og versnandi . • Sumarið 1915 vaknaði áhugi manna fyrir stofnun sjómanna félags , til þess í gegnum það að vinna sér aukin réttindi og kjarabætur og -átti Ólafur Friðriksson auk Jóns Guðna - sonar . og Jónasar Jónssonar frá Hriflu stærsta báttinn í að það skyldi takast , en Há - setafélag Reykjavíkur ( nú Sjó mannafélag Reykjavíkur ) var stofnað 23. okt. 1915 . Ólafur var strax kosinn í stjórn fél agsins , tvö fyrstu árin var hann ritari þess og svo síðar , eða 1928 - 50 varaformaður auk . þess sem hann gegndi ýmsum öðrum störfum í þágu þess . : Ahuga og starfsþreki Ólafs voru engin takmörk sett . . Hann átti stærsta þáttinn í stofnun Aþýðuflokksins og Alþýðusam bandsins árið 1916 og varð fyrsti ritstjóri Alþýðublaðsins lf ^ l 9. í stjórn vmf . Dagsbrún átti hann sæti í nokkur ár jafnframt því að vera í stjórn Sjómannafélagsins . í bæjar - stjórn Reykjavíkur var hann fulltrúi Alþýðuflokksins um tveggja áratuga skeið . Hér er aðeins fárra þátta getið í hinni miklu og mprkilegu lífssögu Ölafs Friðrikssonar . sem sann arlega er samtvinnuð sögu ís - l ( enzk , u þjóðjarinnár á þessu tímabili framfara , aukinnar mannúðar og menningar . Ég er þessar línur rita átti því láni að fagna að starfa með Ölafi Friðrikssyni í stjórn SjómannafCags Reykjavíkur í Alþýðusambandinu og Álþýðu flokknum og hefi honum mik ið að þakka . Sjómannastéttin svo og öll alþýðan á honum þakkarskuld að gjalda er bezt verður af hendi leyst og Ólafi mest að skapi með því að halda hátt á lofti merki því er hann hóf fyrir réttum fimmtíu árum , er hann kom aftur heim til lands ins að námi loknu . Persónulega og fyrir hönd sjómanna færi ég Ólafi þakk ir fyrir ómetanleg störf hans og votta syni hans og öðrum aðstandendum samúð . Þótt Ólafur Friðriksson sé nú horfinn , farinn þá leið er við öll eigum fyrir höndum , mun minning hans lengi lifa með íslenzkri þjóð . Jón Sigurðsson . > , ALÞÝÐUBLAÐIÐ — 18 ,, . nóv , l ^ i 4 J