MORGUNBLAÐIÐ , FIMMTUDAGUR 8. NÓVEMBER 1984 Steingrímur Hermannsson : Þýða snöggar hækkanir | lMI ( l ^ ^ ^ ^ ll ^ ll ^ llil ) ! ¦ ' ) l'Vl » l ^ OT ^ I' ^ ^ T " ^ • • ' ^ ' ^ ^ ^ ' ' ' v' " * ^ ' " ..... " * " ' ' " ..... ' ' " » ¦ " ¦ - " • ¦ ¦ ¦ > ¦ » > ¦ > > > " ¦ ' ..... 1 " " ' ' V' ..... " » m ^ ' " » i " - ' ' ' ¦ > ¦ ¦ > nmmm-ýf . T ) vn-iiiii.il , iH ¦ » illinnnMmin » m ) » fllW » m ¥ fiY > M ^ nWftiimmi „ ÉG FAGNA út af fyrir sig því að samningar náðust án verkfalla . Það er stefnt að því að þeir geti orðið út næsta ár , en ég tel að það sé rétt orðað , sem haft var eftir einhverjum samningamanninum , að þetta sé hálfgert bitbein BSRB-samn - inganna . Þeir settu línuna og það var aldrei hægt að gera ráð fyrir að þessir samningar yrðu öðruvísi , " sagði Steingrímur Hermannsson for - sætisriðherra um kjarasamninga ASÍ og VSÍ . Forsætisráðherra sagði að ASÍ / VSÍ-samningarnir væru með sömu göllum og BSRB-samn - ingarnir , þ.e. að heildarhækkunin væri meiri heldur en þjóðarbúið stæði undir , en þar að auki kæmu hækkanirnar langsamlega mest fyrst í ASÍ / VSI-samningunum sem skapaði strax mikla erfið - leika , — snöggar kostnaðarhækk - anir . Hann var spurður , hvaða hækk - anir kæmu fyrst . „ Það hljóta að koma hækkanir launa til bænda í kjölfarið og þá hækkar náttúrlega landbúnaðarverðið 1. desember . Þá hækkar útseld vinna í allri byggingarvinnu og hjá verktökum eflaust mjög fljótlega . Þegar er farið að tala um að bækur hækki og þetta eru allt hlutir sem ríkis - stjórnin ræður ekki við . " Steingrímur vildi ekki tjá sig um fyrirhugaðar aðgerðir hins opinbera í efnahagsmálum , en sagðist myndu gera grein fyrir þeim í stefnuræðu sinni , sem væntanlega yrði flutt á Alþingi annan fimmtudag . „ Að mínu mati þarf að gera ýmsa hluti , suma smáa en aðra stærri , til að aðstoða þá sem erfiðast eiga , ekki sízt með að þola hækkun verðlags . Ég nefni þar húsbyggjendur , ellilifeyris - þega , örorkubótaþega , einstæða foreldra . Það þarf að skoða þá hluti alla , og það er verið að því , " sagði hann að lokum . Nýja loftið , samkvæmt hugmyndum hönnuðanna , Steinþórs Sigurðssonar og Daða Ágústssonar . Breytingar á lofti og lýsingu Kjarvalsstaða Svavar Gestsson : Allmyndarlegar kauphækkanir A ÞESSU ári hefur verið unnið að hönnun á nýju lofti og nýrri lýsingu á Kjarvalsstöðum . Hefur stjórn Kjarvalsstaða samþykkt tillógu Steinþórs Sigurðssonar , listmálara og Daða Agústssonar , Ijósahönnuð - ar , um áðurnefnda breytingu og hef - ur verið unnið að undirbúningi breytinganna samkvæmt þeim tillög - um . Að sðgn Stefáns Hermannsson - ar , aðstoðarborgarverkfræðings , er nú verið að afla tilboða í verkið og til framkvæmda mun líklega koma á næsta ári . Stefnt er að því að undirbúningi að framkvæmd - um ljúki á þessu ári , en að sögn Stefáns tafði nýafstaðið verkfall nokkuð þær áætlanir . Búið er að auglýsa eftir tilboðum í lýsingu og efni í nýtt loft , en endanleg ákvörðun um framkvæmdir liggur ekki fyrir fyrr en eftir samþykkt fjárhagsáætlunar fyrir næsta ár . Einar Hákonarson , formaður stjórnar Kjarvalsstaða , sagði í samtali við blaðamann Morgun - blaðsins , að lengi hefðu verið uppi raddir meðal listamanna um breytingu á lýsingu í húsinu , og hefði óánægja með Iýsinguna ver - ið almenn þeirra á meðal , allt frá því húsið var opnað . Samkvæmt heimildum Morgunblaðsins mun Hannes Kr . Davíðsson , arkitekt , sem teiknaði Kjarvalsstaði , hafa verið boðið á sínum tíma að gera lagfæringar á loftinu , í samræmi við óskir listamanna , en hann hafði verið mótfallinn breytingum á lofti og lýsingu hússins . Ekki tókst að ná tali af Hannesi Kr . Davíðssyni í gær vegna þessa máls . „ MIÐAÐ VIÐ það sem menn voru að gera sér hugmyndir um fyrir nokkrum mánuðum , þá held ég að menn hafi náð allmyndarlegum kauphækkunum . Spurningin er hins vegar hvort ríkisstjórnin tekur til baka árangur þessara samninga , eða hvort gerð verður tilraun til þess að varðveita kaupmátt þeirra , " sagði Svavar Gestsson , formaður Alþýðu - bandalagsins , er hann var spurður álits á nýgerðum kjarasamningum . Svavar var spurður , hvort hann teldi að kauphækkanir til bænda og sjómanna kæmu í kjölfar þess - ara samninga á vinnumarkaðin - um . Hann svaraði : „ Það liggur auðvitað alveg í augum uppi , að svona samningar hljóta að ganga til launamanna hvar sem þeir eru . Spurningin er hins vegar um það að hve miklu leyti hægt er að skapa forsendur til þess í atvinnu - lífinu að það geti tekið á sig þessar kauphækkanir með því að skera niður þann kostnað , sem þeir eru með fyrir utan kaup . " — Segir sagan okkur ekki , að þaö hljóti að koma til gengisfell - inga í kjölfarið ? „ Það er ekkert náttúrulögmál að slíkt þurfi að gerast . Það fer auð - vitað eftir því , hvernig að hlutun - um er búið og það er ekki nokkur vafi á því , að talsverður hluti at - vinnugreina í þjónustu og verzlun getur tekið þessar hækkanir á sig og hefur í raun og veru greitt talsvert umfram kauptaxta , jafn - vel það sem samið var um og ívið meira . Sjávarútvegurinn stendur auðvitað öðru vísi og þar er fyrst og fremst um að ræða hinn of - boðslega fjármagnskostnað , sem hefur hækkað í tíð þessarar rikis - stjórnar . " Gamla loftið , sem nú er fyrirhugað að breyta . Morgunblaíií / Öl.K.M. Farmgjöld íslensku skipafélaganna : „ Ástæða til að gera úttekt á stöðu íslenskrar kaupskipaútgerðar " - segir Ragnar Kjartansson , stjórnarformaður SÍK UMRÆÐUR um há farmgjöld íslenskra skipafélaga hafa verið talsvert iberandi í fjölmiðlum að undanfömu og hafa jafnvel borist inn í sali Alþingis . Morgunblaðið sneri sér til Ragnars Kjartanssonar , stjórnarfor - manns Hafskips hf. , sem jafnframt er formaður stjórnar Sambands íslenskra kaupskipaútgerða og spurði hann álits , m.a. á könnun Sjó - mannasambandsins , þar sem því er m.a. haldið fram , að farmgjöld íslensku skipafélaganna séu þau hæstu í heimi . „ Sú umræða , sem fram hefur farið um þessi mál á opinberum vettvangi á undánförnum miss - erum , hefur að ððru jöfnu verið yfirborðskennd og lítt málefna - leg og sem slík einkennst af lít - illi þekkingu , eins og oft vill verða , " sagði Ragnar Kjartans - son . * „ Hins végar má segja , að það sé eins með verslunarskip - aútgerðina og velflesta þætti í okkar þjóðfélagi , að þar má sitt - hvað betur fara . íslenskt þjóðfé - lag stendur " nú frammi fyrir meiri þrengingum og vanda og oft áður . TaTta þarf því til hendi af atorku á sem flestum sviðum , leita leiða til einföldunar og hag - ræðingar . Ég leyfi mér þó að fullyrða , að fáar greinar íslensks atvinnulífs hafi gengið í gegnum eins mikla uppstokkun og hagræðingu og íslenska verslunarskipaútgerðin hefur , gert á undanförnum árum , . eh betur má ef duga skal og er svo • með þjóðfélagsþættina flestá . Ég sé f ulla ástæðu til málef na - légrar úttektar ástoðu íslenskr - ar kaupskipaútgerðar í ljósi Ragnar KjarUnsson stjórnarfor - maður Hafskips og Sambands ís - len.skra kaupskipaútgerða . framsettra athugasemda . Sam - band íslenskra kaupskipaút - gerða ætti hæglega að geta kom - ið á samstarfsnefnd skipafélaga , verðlagsyfirvalda og hagsmuna - samtaka , sem standi að slíkri út - tekt . Eg vil þó taka það fram , að ég hef enn ekki borið þessa hugmynd undir stjórn Sam - bands íslenskra kaupskipaút - gerða , heldur nefni ég þetta hér sem mína persónulegu skoðun . Við verðum að hafa í huga , ef við viljum fjalla um hlutina mál - efnalega , að sérstaða ( slenskrar versiunarskipaútgerðar er mjög margvísleg.í fyrsta lagi má nefna smæð íslenska þjóðfélags - ins , svo sem tiltölulega lítil skip með hárri áætlunartíðni og - hag - kvæinni erlends stórskipa - reksturs á því ekki við hér . I þessu sambandi má nefna smæð markaðar á fslandi , smáar óg margar sendingar , litlar rekstr - areiningar almennt og að jöfnu lítil sérhæfing skipakosts og fyrirtækja . f öðru lagi má nefna legu landsins og erfiðar siglingaleið - ir , óhagkvæma olíunotkun , hærri viðhaldskostnað og tíðari vörutjón . Þá má einnig benda á mikla landsþjónustu skipafélag - anna , sem er næsta óþekkt er - lendis . f fjórða lagi má minna á áhrif óðaverðbólgu undanfar - inna ára og mikið gengistap , þar sem fjármögnun til fjárfestingar er nær eingöngu í erlendum gjaldmiðlum . og mikill hluti rekstrarkostnaðar . Ýmig önnur atriði má nefna , svo sem kostnað lánsviðskipta , fjármagnskostnað vegna taprekstrar fyrri verð - lagssveltisára og sitthvað fleira . Ég held hins vegar að rétt sé að bíða nieð þa * og sjá hvort menn taka nú því - tilboði , að skipuð verði 8 amstarf 8 nefnd ttl að gera úttekt á stoðu Í 8 lenskra 1r kaup - skipaútgerðar , " sagði Ragnar Kjartansson .