Íslenskt mál og almenn málfræði - 01.01.1982 , Blaðsíða 238 236 Jón Hilmar Jónsson ( 57 ) Þeir Guðmundr koma nu til skips um kveldit . Oddr mælti : vartu á land upp ? sagði Oddr . Þat \ arna , sagði hann , ok hefi ek þat svá gjört , at mér hefi mest gaman at þótt , at græta Finnurnar , ok muntu vilja fara með mér á morgun ? Þat ferr fjarri , sagði Oddr . ( Örvar-Odds s . 174 : 13 ) 3.1.7 Merkingareinkenni -na Samanburður á stöðu viðskeytisins -na í fornmáli og nútímamáli með hliðsjón af þeim dæmum sem hér hafa verið tilfærð sýnir greini - legan mun að því er tekur til merkingarlegs hlutverks . Það er athyglis - vert að öll dæmin eiga það sameiginlegt að liðurinn -na kemur fyrir innan beinnar ræðu , í ummælum sem lögð eru í munn sögupersónum . í þessu felst sú vísbending um hlutverk viðskeytisins að það sé með nokkrum hætti háð sjálfum tjáskiptunum og afstöðu mælandans við þau . Að því leyti er um að ræða vissan skyldleika við það hlutverk sem viðskeytið -na er bundið við í nútímamáli . Annað atriði sem einn - ig sýnir greinilegt samhengi við nútímamál er að í öllum dæmunum er -na tengt vísiorði , hvort sem vísiorðið lætur í Ijós bendivísun eða endurvísun og hvort sem liðurinn er áfastur því eða ekki . í » að greinir svo á milli að í nútímamáli er möguleikinn til að tengja -na við per - sónufornöfn ekki lengur fyrir hendi . En að hvaða marki er viðskeytið -na bundið bendivísun í þeim dæmum sem tiltæk eru úr fornmáli ? Ljóst er að a . m. k . hluti dæmanna gefur tilefni til þeirrar túlkunar að liðurinn -na feli í sér bendivísun . Þrjú af dæmunum um þarna , ( 38 ) , ( 40 ) og ( 41 ) , láta í ljós eiginlega bendivísun , afmörkun nálægðar miðað við tjástað . Sama er að segja um þorra dæmanna um hérna . Þar skerpist bendivísunin raunar í mörgum tilvikum af nálægð so . sjá ( í einu dæmi so . líta ) sem felur í sér að mælandinn afmarkar nálægð við tjástað gagnvart viðmælanda sínum ( se hérna , líttu hérna ) , jafnvel svo að bending fylgir vísuninni . Má í því sambandi geta dæmis í papp - írshandriti af postula sögum frá 18. öld sem ritað er eftir glataðri skinnbók : ( 58 ) Veiðimaðrinn svarar : ,, Se herna , " segir hann , ok visar hendinni niðr til bogans , er la aa golfinu , ,, her er minn afli ok atvinna , þenna boga bendir ek dagliga med mörgum sveita . " ( Tv . post . s . 598 : 7 )