Stundum minnkar þessi munur stórlega þegar hlýsjór að vestan breiðist austur um , jafnvel til stranda Perú . Vísindamenn sem rannsaka fyrirbrigðið þurfa síðan mun nákvæmari skilgreiningar , hversu víðtækt , mikið og tímafrekt ástandið þarf að vera til að það teljist með - eða ekki . Yfirborðssjórinn er blandaður í efstu lögum og er það í aðalatriðum vindur sem sér um blöndunina í hitabeltinu . Um 11% heildaryfirborðs sjávar er 28°C heitt eða meira , þar er talað um heita potta heimshafanna . Sjávarhiti í Kyrrahafi vikuna 25. til 31. mars 2007 . Norðan miðbaugs blæs vindur úr norðaustri , en úr suðaustri á suðurhveli í kringum mikil háþrýstisvæði á þessum slóðum . Nærri miðbaug er áttin austlægari á báðum hvelum , en á milli austanáttabeltanna er svokallað kyrrabelti , þar sem vindstefna er nokkuð óráðin . Þessi straumur var í eldri landafræðibókum kallaður Humboltstraumur , en á síðari árum Chile-Perústraumur . Uppdráttur sjávar úr undirdjúpum Þar sem straumurinn leitar ætíð til vinstri við vindstefnu ( á suðurhveli ) vekur vindurinn uppstreymi sjávar undan strönd Suður-Ameríku og kaldari sjór að neðan dregst þar upp á við . Hversu mikið sem hitabeltissólin hitar , er alltaf nýr og kaldur sjór við ströndina og langt út frá henni ( sjá mynd 1 ) . Næringarefnin endurnýjast sífellt með nýjum sjó að neðan . Þó að staðvindarnir blási allt árið búa þeir við drjúgmikla árstíðasveiflu . Hlýsjávarins gætir í nokkrum mæli flest ár upp úr jólum . Sjómenn á svæðinu munu lengi hafa notað nafnið El Niño ( drengurinn eða jólabarnið ) um fyrirbrigðið sem tengist árstíðabundinni „ samkeppni “ suður - og norðurhvels á svæðinu . Dýpi hitaskiptalagsins við Perú vex þá mjög og sjávarborð hækkar , jafnvel um tugi cm . Ef 5% yfirborðs hlýna snögglega um til dæmis 2°C hækkar meðalhiti jarðarinnar um 0,1°C , ef ekki kólnar annars staðar á meðan , sem virðist ekki vera að neinu reglubundnu marki ( mynd 3 ) . El Niño ár eru því venjulega hlýrri en önnur þegar litið er á heiminn sem heild og umræða þau árin spyrðir því gjarnan saman El Niño og hina almennu umræðu um hnattræna hlýnun af manna völdum . Meðan hið litla jólabarn þeirra Ekvador og Norður-Perúmanna stendur stutt , rétt meðan hlýjast er á suðurhveli , stendur stóri El Niño ( sem hefur alveg tekið nafnið til sín ) í margar árstíðir , jafnvel meira en ár og tengist ekki jólunum . Forboðar eru taldir margir , en gallinn er sá að svo virðist sem gangsetningin geti stöðvast á nær hvaða stigi sem er , þannig að stundum verður ekkert úr atburði sem virðist vera farinn að byrja . Sömuleiðis er ekki alveg hægt að segja til um hvenær hann hættir . Takið eftir jákvæðu frávikunum við Kaliforníu , en þar slaknar á uppdrætti kaldsjávar þegar vindátt verður vestlægari en venjulegt er . Víðari áhrif Í hitabeltinu er uppstreymi í lofthjúpnum mest yfir Indónesíu og vestanverðu Kyrrahafi , en niðurstreymi er austan til í Kyrrahafinu . Uppstreymiseiningar eru einnig nærri miðbaug yfir Afríku og í Suður-Ameríku austan Andesfjalla ( yfir Amasónskógunum ) . Uppstreymið yfir Indónesíu slaknar og má segja að El Niño feli í sér tilhneigingu til þurrka við vestanvert Kyrrahaf , sömuleiðis yfir Ástralíu . Á síðari árum hefur einnig komið í ljós að stundum er óvenju kalt á El Niño svæðinu í austanverðu Kyrrahafi . Menn telja sig sjá samband á milli stóratburða í Austur-Kyrrahafi og fellibyljatíðni í Atlantshafi . El Niño hafi þá tilhneigingu til að bæla uppstreymi á fellibyljasvæðunum austur af Afríku og í Karíbahafinu , en La Niña ýti fremur undir uppstreymi sem er fellibyljunum nauðsynlegt . Þar með aukast líkur á rigningum á þeim slóðum í El Niño og hlýindi ná norður til Alaskaflóa . Á sama tíma vex lægðagangur að vetrarlagi í Bandaríkjunum suðaustanverðum og þar er úrkoma meiri en venjulega . Áhrif El Niño lengra burtu eru tilviljanakenndari . Steinunn Kristjánsdóttir er prófessor í fornleifafræði við Sagnfræði - og heimspekideild Háskóla Íslands . Helstu rannsóknasvið hennar eru miðaldafornleifafræði , norræn fornleifafræði , kirkjusaga , klausturfornleifafræði , kynjafornleifafræði , þróun húsagerða og miðlun vísindalegrar þekkingar .