Stjörnufræðingar hafa líklega gert fyrst beinu athuganirnar á reikistjörnu á fósturstiginu ! Stjörnufræðingar sem notuðu Very Large Telescope ESO hafa líklega gert fyrstu beinu athuganirnar á reikistjörnu í mótun sem enn er umkringd þykkri gas - og rykskífu . Verði uppgötvunin staðfest mun hún bæta verulega skilning okkar á myndun reikistjarna og gera stjörnufræðingum kleift að prófa kenningar sínar á sjáanlegu fyrirbæri . Alþjóðlegur hópur stjörnufræðinga undir forystu Sascha Quanz ( ETH Zurich í Sviss ) hefur rannsakað gas - og rykskífu í kringum HD 100546 , unga og tiltölulega nálæga stjörnu í 335 ljósára fjarlægð frá jörðinni . Það kom stjörnufræðingunum á óvart að koma auga á það sem virðist vera reikistjarna í mótun innan efnisskífunnar í kringum stjörnuna ungu . Þessi hugsanlega reikistjarna yrði gasrisi svipuð Júpíter . „ Hingað til hefur myndun reikistjarna fyrst og fremst verið viðfangsefni tölvuútreikninga , “ segir Sascha Quanz . „ Ef við höfum í raun uppgötvað reikistjörnu í mótun geta vísindamenn í fyrsta sinn rannsakað myndunarferli reikistjörnu og víxlverkun hennar við umhverfi sitt á fyrstu stigum ævinnar með beinum mælingum . “ HD 100546 er mikið rannsökuð stjarna og þegar hefur líklega fundist risareikistjarna við hana sem er sex sinnum lengra frá stjörnunni en Jörðin er frá sólinni okkar . Nýja hugsanlega reikistjarnan er um tífalt lengra í burtu , í ytri hluta kerfisins [ 1 ] . Þessi nýja hugsanlega reikistjarna við HD 100546 kemur fram sem daufur blettur í gas - og rykskífunni á myndum NACO aðlögunarsjóntækisins á VLT sjónauka ESO og með hjálp nýrrar greiningaraðferðar sem notuð var í fyrsta sinn . Athuganirnar voru gerðar með NACO kórónusjánni sem nemur nær-innrauðar bylgjulengdir og skyggir á skært ljósið frá stjörnunni þar sem reikistjarnan er staðsett [ 2 ] . Samkvæmt viðteknum kenningum myndast risareikistjörnur þegar þær sanka að sér afgangsgasi og -ryki eftir myndun stjörnu [ 3 ] . Stjörnufræðingarnir hafa fundið nokkur merki á myndinni af skífu HD 100546 sem styður þá tilgátu að þarna sé um að ræða frumreikistjörnu í mótun . Í skífunni sjást ýmsar myndanir nálægt frumreikistjörnunni sem gætu verið af völdum víxlverkunar á milli reikistjörnunnar og skífunnar . Ennfremur bendir margt til þess að umhverfi frumreikistjörnunnar hafi hitnað við myndunarferlið . Adam Amara , annar meðlimur í hópnum , er spenntur yfir uppgötvuninni . „ Rannsóknir á fjarreikistjörnum er eitt áhugaverðasta nýja sviðið í stjörnufræði og bein ljósmyndun á reikistjörnum nýtur góðs af nýlegri þróun á tækjum og gagnavinnsluaðferðum . Í þessari rannsókn notuðum við gagnavinnsluaðferð sem þróuð var fyrir heimsfræðirannsóknir en það sýnir að framfarir á einu sviði geta leitt til ótrúlegra framfara á öðru sviði . “ Þótt frumreikistjarna sé líklegasta skýringin á mælingunum , krefjast niðurstöður rannsóknarinnar frekari athugana til að staðfesta að um reikistjörnu sé að ræða eða útiloka aðrar mögulegar skýringar . Annar möguleiki en ósennilegur er sá að um bakgrunnsuppsprettu sé að ræða . Einnig er mögulegt að fyrirbærið sé ekki frumreikistjarna heldur fullmótuð reikistjarna sem hefur kastast burt af upphaflegu braut sinni nær móðurstjörnunni . Þegar búið er að staðfesta að fyrirbærið í kringum HD 100546 sé reikistjarna í mótun í efnisskífunni , verður hún fyrirtaks tilraunastofa til að rannsaka myndunarferli nýrra sólkerfa . [ 1 ] Þessi hugsanlega frumreikistjarna er um 70 sinnum lengra frá móðurstjörnunni en Jörðin er frá sólinni . Fjarlægðin er sambærileg við fjarlægðir dvergreikistjarnanna Eris og Makemake sem eru ystar í sólkerfinu okkar . Staðsetningin er umdeild því hún fellur ekki vel að kenningum um myndun reikistjarna . Í augnablikinu er ekki vitað hvort þetta nýfundna fyrirbæri hafi alltaf verið á þessum stað eða hvort það hafi færst út frá innri svæðunum . [ 2 ] Hópurinn nýtti sér sérstakan búnað sem kallast „ apodised phase plate “ sem eykur birtuskil myndarinnar nærri stjörnunni . [ 3 ] Til að rannsaka myndun reikistjarna geta stjörnufræðingar ekki skoðað sólkerfið okkar því allar reikistjörnurnuar urðu til fyrir meira en fjórum milljörðum ára . Um árabil voru kenningar um myndun reikistjarna undir sterkum áhrifum af því sem stjörnufræðingar sáu í kringum okkur , því engar aðrar reikistjörnur þekktust . Frá árinu 1995 , þegar fyrsta fjarreikistjarnan fannst , hafa nokkur hundruð sólkerfi komið í ljós og opnað nýja möguleika fyrir vísindamenn að rannsaka myndun reikistjarna . Hingað til hafa engar verið „ gripnar glóðvolgar “ að myndast innan í efnisskífunni í kringum móðurstjörnuna . Sagt er frá þessari rannsókn í greininni „ A Young Protoplanet Candidate Embedded in the Circumstellar disc of HD 100546 “ eftir S.P. Quanz o.fl. , sem birtist þann 28. febrúar 2013 í vefútgáfuAstrophysical Journal Letters . Í hópnum eru Sascha P. Quanz ( ETH Zurich í Sviss ) , Adam Amara ( ETH ) , Michael R. Meyer ( ETH ) , Matthew A. Kenworthy ( Sterrewacht Leiden í Hollandi ) , Markus Kasper ( ESO í Garching í Þýskalandi ) og Julien H. Girard ( ESO í Santiago í Chile ) . ESO starfrækir þrjár stjörnuathugunarstöðvar í heimsflokki : La Silla , Paranal og Chajnantor . Þetta er þýðing á fréttatilkynningu ESO eso 1310 . Tengdar myndir Á þessari teikningu listamanns sést myndun stórrar gasreikistjörnu í rykskífunni umhverfis ungu stjörnuna HD 100546 . Þetta kerfi inniheldur líklega einnig aðra stóra reikistjörnu nær móðurstjörnunni . Nýfundna fyrirbærið er um 70 sinnum lengra frá móðurstjörnunni en Jörðin er frá sólinni . Frumreikistjarnan er umlukin þykku efnisskýi þannig að frá þessum stað séð er stjarnan næstum ósýnileg og rauðleit vegna ljósdreifingar ryksins . Mynd : ESO / L. Calçada Á þessari samsettu mynd sjást ljósmyndir frá Hubble geimsjónauka NASA og ESA ( vinstri ) og NACO kerfinu á Very Large Telescope ESO ( hægri ) af gasi og ryki í kringum ungu stjörnuna HD 100546 . Mynd Hubbles er af sýnilegu ljósi og leiðir í ljós ytri hluta gas - og rykskífunnar í kringum stjörnuna . Á nýju innrauðu myndinni frá VLT sést lítill hluti af skífunni þar sem frumreikistjörnuna hugsanlegu er að finna . Báðar myndirnar voru teknar með sérstökum kórónusjám sem dregur úr birtunni frá stjörnunni sjálfri . Staðsetning stjörnunnar er merkt með rauðum hring á báðum myndum . Mynd : ESO / NASA / ESA / Ardila et al .