16 MORGUNBLADIÐ , FIMMTUDAGUR 31. MAÍ 1984 fttorgtmlrlftfrifr Otgefandi Framkvæmdastjóri Ritstjórar Aostoöarritstjóri Fulltrúar ritstjóra Fréttastjórar Auglýsingastjóri hf . Arvakur , Reykjavík . Þorbjörn Guömundsson , Björn Jóhannsson , Árni Jörgensen . Auglýsingar : Aö - alstræti 6 , sími 22480 . Afgreiösla : Skeifunni 19 , sími 83033 . Áskrift - argjald 250 kr. á mánuöi innanlands . í lausasölu 20 kr. eintakid . Samúðin með Sakharov Samúðin með Andrei Sakh - arov og eiginkonu hans El - enu Bonner magnast um heim allan . Hér á landi hefur Félag íslenskra rithöfunda skorað á ríkisstjórn íslands að bjóða þeim landvist . Ritstjórar dagblaðanna í Reykjavik hafa sent áskorun til Konstantins Chernenko , forseta og flokks - leiðtoga Sovétríkjanna , um að heimita Elenu að leita sér lækninga erlendis og leyfa Sakharov að fara frjálsum ferða sinna . Meðal almennings ganga undirskriftalistar þar sem því er beint til sovéskra stjórnvalda að sýna Sakharov - hjónunum mannúð . Þessi við - brögð hér á landi eru þó aðeins faldur á mikilli öldu sem nú rís um allan hinn frjálsa heim eft - ir að fréttirnar bárust um að heilsu Elenu hefði alvarlega hrakað og Sakharov hefði farið í hungurverkfall til að fá Kremlverja til að leyfa henni að leita lækninga vestan járn - tjalds . Meðal þeirra sem lýst hafa samúð með Sakharov er Mstislav Rostropovits , selló - leikari , sem var sviptur sovésk - um ríkisborgararétti 1978 ásamt með konu sinni Galinu Vichnevskaiu , söngkonu . Rostropovits sagði í París á dögunum um vin sinn Andrei Sakharov : „ Við þjáumst með honum . Við finnum nálægð hans og þjáningar . Örlög hans eru að verða prófsteinn á sið - ferðilegt afl frjálsra manna á Vesturlöndum . Getum við með þessu afli bjargað lífi manns sem deyr fyrir okkur til þess að við varðveitum frelsi okkar ? " Þetta eru alvöruþrungin orð sem hinn mikli listamaður læt - ur sér um munn fara . Ástæða er til að staldra við þau fyrir hvern þann sem ann mannlegri reisn og frelsi . Ástæða er til að velta því enn og aftur fyrir sér hvers vegna nokkrum manni í lýðfrjálsum ríkjum dettur í hug að mæla því stjórnkerfi bót sem lítur á þegnana sem eign sína eins og dráttarvélar og skriðdreka og neitar meira að segja að leyfa þeim að leita sér lækninga . Þegar Rostropovits var spurður hvort hann teldi verj - anlegt af Sakharov að fara í hungurverkfall svaraði hann : „ Já , af því að hann gat ekki neitt annað . Sú stund rennur upp þegar maðurinn verður að velja : dauðann eða frelsið . Fyrir sitt leyti hefur Sakharov reynt allt nema eitt sem kynni að bjarga honum en hann hef - ur af hugrekki hafnað : lygi og uppgjöf . " í þessum orðum lýsir Rostropovits ekki aðeins hug - rekki Sakharovs heldur felst í þeim brýning til allra frjáls - huga manna um að þeir verði að vera reiðubúnir að leggja lífið að veði fyrir frelsi sitt , að það sé ekki betra að vera rauð - ur en dauður . Hér er snert við streng sem ætti að vera sterkur í öllum þeim sem játa kristna trú og minnast örlaga þeirra sem fórnað hafa lífinu fyrir hana . Kremlverjar túlka að sjálf - sögðu samúðina með Sakharov sem aðför að völdum sínum og áhrifum . Hér á þessum stað hefur oftar en einu sinni verið vikið að því hve oft hriktir illi - lega í hinu sovéska heimsveldi fyrir tilstilli sterkra einstakl - inga . Andspænis mönnum eins og Sakharov sýnist sovéski björninn standa á brauðfótum þótt hann sé grár fyrir járnum og með kjarncrrkusprengjur á hverri kló . En það er ekki þessi hræðsla Kremlverja sem skipt - ir máli , hún er eðlislægur hluti af einræðisstjórnarfari . Fram - koma sovéskra ráðamanna í garð Sakharovs sýnir jafn - framt fyrirlitningu Kremlverja á þeim hátíðlegu yfirlýsingum sem þeir hafa gefið til dæmis í Helsinki 1975 þegar lokasam - þykkt ráðstefnunnar um öryggi og samvinnu í Evrópu var und - irrituð . Hrokinn gagnvart til - mælum frá hinum frjálsa hluta heims um manngæsku fyrir Sakharov er ekki annað en staðfesting á því að árásin á suður-kóresku farþegaþotuna var gerð að yfirlögðu ráði og útrýmingarherferðin gegn Afgönum er stunduð sam - kvæmt áætlunum Kremlverja sjálfra . í öllu upplýsinga - og frétta - flóðinu sem yfir okkur gengur er nauðsynlegt að greina kjarnann frá hisminu , átta sig á því þegar um er að ræða at - vik eða málefni sem snertir okkur oll . Sakharov-málið er eitt slíkra úrslitamála . Miklu skiptir að sem flestum séu all - ar hliðar þess ljósar . Fyrir þá sök er hérmeð skorað á ís - lenska sjónvarpið að fá tafar - laust til sýninga leikna , breska sjónvarpsmynd um Andrei Sakharov og senda hana út þegar mestar líkur eru á að sem flestir horfi á hana . Listahátíð í Reykjavík „ Það er ósköp gaman að geta selt verk sín " — segir Louisa Matthíasdóttir , einn lista - mannanna 10 sem sýna á Kjarvalsstöðum „ Ástæðan fyrir því aö ég sýni svo sjaldan hér heima á íslandi er einfald - lega sú , aö ég er svoddan aumingi við undirbúning sýninga sem þessarar , " sagði Lousia Matthíasdóttir , listmálari , er blm . Mbl . ræddi stuttlega við hana í vikunni , þar sem hún var að vinna að uppsetningu verka sinna á Kjarvalsstöðum . Louisa er ein þeirra tíu ís - lenskra listmálara , búsettra er - lendis , sem taka þátt i mikilli samsýningu sem opnuð verður á Kjarvalsstöðum kl. 16 á laugar - dag . Sýningin er liður í Listahátíð i ár . Auk Lousiu taka Erró , Tryggvi Ólafsson , Jóhann og Kristín Eyfells , Hreinn Frið - finnsson , Sigurður Guðmundsson , Kristján Guðmundsson , Þórður Ben Sveinsson og Steinunn Bjarnadóttir þátt í henni . Allir listamennirnir að Erró undan - skildum eru staddir hér heima í tilefni sýningarinnar . Louisa hefur búið í New York allt frá árinu 1942 . Hún er fædd 1917 í Reykjavík en stundaði myndlistarnám í Kaupmanna - höfn og París áður en hún flutti vestur um haf . Þar hefur hún búið æ síðan . Það er hins vegar ekki fyrr en á síðustu árum að vegur Louisu hefur farið ört vaxandi . Blm. spurði Louisu hvort ekki væri erfitt að komast áfram í list - inni í New York og hvort hana Louisa Matthíasdóttir við sjálfsmynd . Ljósmynd Mbl . Júlíus . Langbrækurnar Jóhanna Þórðardóttir og Edda Jónsdóttir vinna að uppsetningu verka sinna í Bogasal Þjóðminjasafnsins í gær . Langbrækur sýna verk sín í Bogasal „ AÐ ÞESSU SINNI færum við okkur út fyrir Gallerí Langbrók með verkin okkar og ástæðan fyrir því er sú , að við vildum sýna stærri verk en við getum verið með þar og einnig fjölgaði okkur úr 14 í 24 á síðastliðnu ári , " sagði Jóhanna Þórðardóttir , ein Langbróka , í viðtali við Mbl . í gær . Tilefnið var , að félagar í Gallerí Langbrók opna nk. laugardag sýningu í Bogasal Þjóðminjasafnsins í tengslum við Listahátíð . Á sýningunni verða myndlist - arverk unnin með mismunandi tækni , svo sem glermyndir , skúlp - túrar , pappírslágmyndir , teikn - ingar , grafík og fleira . Allir félag - ar í Gallerí Langbrók eiga verk á sýningunni , en þeir eru : Aðalheið - ur Skarphéðinsdóttir , sem sýnir grafík , Asrún Kristjánsdóttir sem sýndir blöndu af textíl og mál - verki , Borghildur óskarsdóttir sem sýnir leirskúlptúr , Edda Jónsdóttir sem sýnir grafík , Edda Óskarsdóttir sem sýnir keramik - verk , Elísabet Haraldsdóttir sem sýnir leirskúlptúr , Guðný Magn - úsdóttir sem sýnir teikningar , Guðrún Auðunsdóttir sem sýnir pappírsverk , Guðrún Gunnars - dóttir sem sýnir vefnaðarverk , Guðrún Marinósdóttir sem sýnir skúlptúr , Guðrún Svava Svavars - dóttir sem sýnir málverk , Jó - hanna Þórðardóttir sem sýnir pappírslágmyndir , Kolbrún Björgólfsdóttir sem sýnir kera - mikverk , Lísbet Sveinsdóttir , sem sýnir glermyndir , Ragna Róberts - dóttir sem sýnir vefskúlptúr , Sig - rid Valtingojer sem sýnir grafík , Sigrún Eldjárn sem sýnir grafík , Sigrún Guðjónsdóttir sem sýnir teikningar , Sigurlaug Jóhannes - dóttir sem sýnir hrosshárs - skúlptúra , Valgerður Bergsdóttir sem sýnir grafík og Þorbjörg Þórðardóttir sem sýnir vefnaðar - verk . Við opnun og næstu laugar - daga mun íslenski dansflokkur - inn sýna fatnað sem hannaður er af þremur félögum Gallerí Lang - brókar , þeim Evu Vilhelmsdóttur , Sigrúnu Guðmundsdóttur og Steinunni Bergsteinsdóttur . Sýningin í Bogasal stendur frá 2. til 16. júní og verður opin dag - lega frá 14 til 22 , en í Gallerí Langbrók eru einnig sýnd ný verk Lagnbróka í tilefni Listahátíðar . Galleríið er opið virka daga frá kl. 12 — 18 . Um helgar er opið frá kl. 14 - 18 . Nýtt íslenskt leikrit : Fresta frumsýn - ingunni EKKERT verður af frumsýningu leikritsins Láttu ekki deigan síga Guðmundur eftir þær Eddu Björg - vinsdóttur og Hlín Agnarsdóttur á Listahátíð eins og áætlað hafði ver - ið . Verður leikritið væntanlega sýnt síðar í sumar . Ástæðan fyrir frestun frum - sýningarinnar er nokkuð sér - kennileg . Einn aðalleikaranna , Kjartan Bjargmundsson , varð á mánudag fyrir því óhappi að ökklabrotna er verkpallar hrundu undan honum og Arnari Jónssyni , leikara , þar sem þeir voru að vinna við hús . Arnar hælbrotnaði á báðum fótum . Miðasalan gengur vel MIÐASALA á atriði Listahátíðar hefur gengið ágætlega frá þvf hún hófst á þremur stöðum í borginni sl. föstudag að sögn Bjarna Ólafs - sonar , framkvæmdastjóra hátíðar - innar . Ekki mætti þó gleyma þvf , að nú væri skammt til mánaða - móta og líklegt væri að miðasalan tæki kipp á föstudag . „ Það er erfitt að segja ná - kvæmlega til um sölu miða á einstök atriði enn sem komið er , " sagði Bjarni . „ Þó er ljóst , að at - riði eins og tónleikar Lundúna - fílharmóníunnar , Christu Lud - wig , Chieftains og Arja Saij - onmaa vekja athygli og góð hreyfing hefur verið á miðasölu á þá . Ekki má gleyma sænska vísnasöngvaranum Fred Áker - ström en nær uppselt er á tón - leika hans nú þegar . " Miðasalan á Listahátíð er að - allega í Gimli við Lækjargötu en einnig í Miklagarði við Sund og Vörumarkaðnum á Seltjarnar - nesi . Sala miða í verslununum fer fram á fimmtudögum og föstudögum frá kl. 14 til 18 og frá kl. 10 til 14 á laugardögum .