10 Fimmtudagur 17. nóvember 1994 Ástarbréfaþ j ónusta — skáldsaga eftir Þórunni Valdimarsdóttur Bókaútgáfan Forlagiö hefur sent frá sér skáldsöguna Höfuðskepn - ur — Ástarbréfaþjónusta eftir Þórunni Valdimarsdóttur . Þetta er önnur skáldsaga Þórunnar , en áður hefur hún sent frá sér ljóöabók og baekur um sagn - fræöileg efni , meðal annars sögu Snorra á Húsafelli . Auk þess skrifaði Þórunn bókina Sól íNofðurmýri ásamt Megasi . í kynningu Forlagsins segir : Höfuðskepnur — Ástarbréfaþjón - usta segir frá ungri konu , rithöf - undi , sem skrifar ástarbréf eftir pöntun og fyrir væna þóknun viðtakandans . Um leiö og hún kannar hinar margvíslegu myndir ástarinnar segir hún af sjálfri sér , lífi sínu og hugleið - ingum . Hér kannar höfundur mörk siðferðisins , beinir spjót - um að tvískinnungi í hugsun okkar um ástina og kynlífið og veltir um leiö fyrir sér stöðu rit - höfúndarins gagnvart lesendum og samfélaginu . Þórunn er frumlegur og sjálfstæður höf - undur og hún er þekkt fyrir hæfileika sína til að túlka bæði fortíð og nútíð á frjósaman og lifandi hátt . Bókin er 221 bls. ab stærð . Hún er prentuð hjá HarperColl - ins í Skotlandi . Margrét Laxness hannaði kápu , en málverk á kápu er eftir Roger Hilton . Hún kostar 1.980 kr. innbundin og 990 kr. í kilju . Cunnar neigi Knstmsson . Þórunn Valdimarsdóttir . Minningabrot Þórarins Eldjárn Bókaútgáfan Forlagið hefur sent frá sér bókina Ég man — 480 glefsur úr gamalli nútíð eftir Þór - arin Eldjárn . í bókinni rifjar Þórarinn upp liðinn tíma . Hér er ekki um venjulegar æviminn - ingar að ræða , heldur minn - ingabrot sem hvert um sig er til þess gert ab vekja upp minning - ar hjá lesanda , sem síðan getur spunniö við þær sína eigin sögu . I kynningu Forlagsins segir : Hér er kannski ekki um sagn - fræði að ræða — nema ef vera skyldi sagnfræði einstaklings sem í gegnum svipmyndir frá bernsku og unglingsárum verb - ur saga allra þeirra sem muna sama tíma . Saman mynda brot - in — 480 talsins — skemmtilega mynd libins tíma . Ég man er 112 blaðsíður að stærð og prerituð í G.Ben-Eddu. Margrét Laxness gerði kápu . Bókinkostar 1.980 kr. ¦ Óskipulegt kaos Þórarinn Eldjárn . Heimskringla — Háskólaforlag Máls og menningar hefur sent frá sér bókina Embœttismenn og stjóm - málamenn , skipulag og vinnubrögð í íslenskri stjórnsýslu eftir Gunnar Helga Kristinsson . í bókinni er birt rannsókn á opin - berri stjórnsýslu á islandi á þessari öld . í bókinni er leitast við ab kanna innviði stjórnsýslunnar og tengsl hennar vib umhverfi sitt og varpa þannig ljósi á orsakir þess að vandað skipulag og fagleg vinnu - brögð hafa staðib höllum fæti inn - an hennar . Höfundur telur að listi i að byggja upp heilbrigt stjórnsýslu - kerfi felist í því að finna gott jafn - vægi milli faglegs vetrvangs emb - Fréttir af bókum ættismanna og þeirrar samkeppni um lýðhylli sem einkennir heim stjórnmáiamanna . Að hans mati er þetta jafnvægi ekki fyrir hendi hér á landi . Rannsóknin er byggð á traustum fræbilegum grunni og tek - ur jafnframt á málum sem snerta hvern íslending . Gunnar Helgi Kristinsson er dósent í stjórnmála - fræði við Háskóla íslands . Embœttismenn og stjómmálamenn er 194 bls. , prentuð í G. Ben . prent - stofu h.f. Kápu hannaði Erlingur Páll Ingvarsson . Verð bókarinnar er 3480 krónur . ¦ Á bersvæbi Ljób eftir Jónas Þorbjarnarson Bókaútgáfan Forlagið hefur sent frá sér ljóðabókina Á bersvœði eftir Jónas Þorbjarnarson . Á ber - sweði er þriðja ljóðabók Jónasar , sem hlaut mjög góða dóma fyr - ir fyrri bækur sínar , Andartak á jörðu og / jaðri bœjarins . Jónas hefur þegar skipab sér í röð fremstu ljóðskálda á íslandi með bókum sínum . í kynningu Forlagsins segir : Þessi ljóð standa á bersvæði , til - gerbarlaus og ekki studd né nið - urnjörvuð af viðurkenndum listbrögðum samtímaljóðlistar . _ Yrkisefnin sækir Jónas gjarnan út fyrir alfaraleiðir , en ljóðmál hans er eins nærri venjulegu tal - máli og mögulegt er án þess að skáldskapurinn gjaldi þess . Á bersvceði er 49 blaðsíður að stærö og prentuö í Prentsmiðj - unni Odda hf . Valgarður Gunn - arsson listmálari gerði kápu . Bókinkostar 1.690 kr. ¦ Nýtt tímarit Jón á Bœgisá nefnist splunku - nýtt tímarit sem sér dagsins ljós um þessar mundir . Það eru þýð - endur sem standa ab útgáfunni , enda er þessu riti ætlað að birta þýddar sögur , ljóð og greinar , auk greina um þýðingar og um - sagna um þýddar bækur . Þýðendurnir , sem eiga efni í fyrsta heftinu , eru Helgi Hálf - dánarson , Kristján Árnason , Steinunn Sigurbardóttir , Vil - borg Dagbjartsdóttir , Siguröur A. Magnússon , Þorsteinn Gylfa - son , Olöf Eldjárn , Franz Gísla - son , Ingibjörg Haraldsdóttir , Guðbergur Bergsson , Franzisca Gunnarsdóttir , Gubrún Jakobs - dóttir og Karl Guðmundsson . í heftinu eru líka tvær greinar um skáldiö og þýðandann á Bægisá , önnur eftir dr. Gunnar Krist - jánsson , prest á Reynivöllum , og hin eftir Ástráð Eysteinsson , dósent viö Háskóla íslands . Grafíklistamenn verða kynnt - ir í þessu tímariti , myndin Lesið milli lína eftir Ingunni Eydal prýðir forsíðuna og inni í ritinu er kynning á listakonunni . Ritnefnd Jóns á Bægisá skipa þau Franz Gíslason , Ingibjörg Haraldsdóttir og Jóhanna Þrá - insdóttir . Útgefandi er Orms - tunga . Samskipti Serba og Króata í aldanna rás Arvid Fredborg : Serber & kroater i hist - orien . Frán 800 - tallet til vára dagar . Atl - antis 1994 . 394 bls . Undanfarin tvö til þrjú ár hefur vart libib svo dagur ab ekki hafi borist fréttir af átökum í því landi , sem áður hét Júgóslavía . Síðustu mánuði hafa átökin ver - ið hörðust og illvígust í Bosníu , þar sem Serbar hafa átt í höggi vib Króata og múslima , en hinir síðastnefndu eru „ múhameðs - trúarmenn " af serbneskum og króatískum ættum . Þeir , sem ekki þekkja gjörla til sögu þjóbanna sem ábur mynd - uðu Júgóslavíu , eiga oft erfitt með að átta sig á orsökum átak - anna og spyrja gjarnan sem svo : Hvað veldur því að þjcðir , sem áratugum saman bjuggu í sátt og samlyndi , berast skyndilega á banaspjótum ? Sannleikurinn er sá ab deilur Serba og Króata eru engan veg - inn nýtilkomnar , Ræturnar eru eldfornar og margslungnar . í bókinni , sem hér er til umfjöll - unar , rekur höfundur sam - skiptasögu þjóbanna tveggja frá miböldum og fram á vora daga . Af lestrinum verður ljóst , að Serbar og Króatar hafa sjaldnast setið á sárs höfði , og þegar þeir hafa gert það , hefur það oftast verið vegna þess að þeim hefur verib haldib nibri af þribja abila . Ríkib Júgóslavía ( ríki Subur - Slava ) varb til eftir lok fyrri heimsstyrjaldar . Ábur hafbi landsvæbið lotið Austurríkis - keisara og þar á undan Tyrkjum . Þarna höfðu ólíkir menningar - straumar mæst í aldanna rás . Áhrif Tyrkja urbu mest á austur - hluta svæðisins . Þar eru Serbar fjölmennastir . Þeir játa grísk - kaþólska trú , en fjölmargir tóku „ múhamebstrú " á valdatímum Tyrkja . Króatar eru hins vegar flestir rómversk-kaþólskir og hafa löngum litib á sig sem eins - konar brjóstvörn vestrænnar menningar gagnvart hinum austrænu Serbum . Á valdatíma Austurríkis - manna voru Króatar ab ýmsu leyti betur settir en síbar varb , en á árum heimsstyrjaldarinnar síðari komst Ustasahreyfingin , nasistaflokkur Króatíu , til valda í landinu í skjóli þýska her - námsliðsins . Þá voru mikil hermdarverk unnin á Serbum búsettum í Króatíu og það svo , að Þjóðverjum , sem þó kölluðu ekki allt ömmu sína í þeim efn - um , ofbauð . Eftir stríðið komst svo Tító til valda og þótt hann væri sjálfur Króati , urðu Serbar áhrifamestir í Júgóslavíu . Þótti Króötum sinn hlutur oft fyrir borb borinn og litu margir á sambandsríkib sem enn eina út - gáfuna af Stór-Serbíu . Bókin , sem hér er til umfjöll - unar , hefur að geyma mikinn . fróðleik um samskipti Serba og Króata í aldanna rás . Bókarhöf - undur , Arvid Fredborg , er þekkt - ur fræbimaður og rithöfundur í Svíþjóð . Hann lauk háskólaprófi í sagnfræði og hefur einkum lagt stund á sögu Balkanskag - ans . Hann hefur farið fjölda - margar ferðir til landanna , sem hann f jallar um í þessari bók , og vitnar oft til samtala vib serb - neska og króatíska ráðamenn á undanförnum árum og áratug - um . Gefur það bókinni nokkub sérstakan blæ og þótt Fredborg verði engan veginn sakabur um hlutdrægni , getur engum dulist að samúð hans er með Króöt - um . Á stríðsárunum dvaldist Fredborg í Berlín , þar sem hann var fréttamabur Svenska Dag - bladet . Þar kynntist hann ýms - um þeim sem fóru meb málefni Serba og Króata og gat því oft kynnt sér málin nánar en al - mennt gerbist . Ab öllu samanlögbu verbur ekki annab séb en ab hér sé á ferbinni traust og vel samib rit sem allir þeir , sem áhuga hafa á því að kynna sér rætur átakanna á Balkanskaga , ættu að hafa gott gagn af . Jón Þ. Þór /