Alþjóðasamningur um borgaraleg og stjórnmálaleg réttindi Inngangsorð . Allar þjóðir mega , í sínu eigin markmiði , ráðstafa óhindrað náttúruauðæfum og auðlindum sínum brjóti það ekki í bága við neinar skuldbindingar sem leiðir af alþjóðlegri efnahagssamvinnu , byggðri á grundvallarreglunni um gagnkvæman ábata , og þjóðarétti . Aldrei má svipta þjóð ráðum sínum til lífsviðurværis . Sérhvert ríki sem aðili er að samningi þessum tekst á hendur að virða og ábyrgjast öllum einstaklingum innan landsvæðis síns og undir lögsögu sinni réttindi þau sem viðurkennd eru í samningi þessum án nokkurs konar mismununar svo sem vegna kynþáttar , litarháttar , kynferðis , tungu , trúarbragða , stjórnmálaskoðana eða annarra skoðana , þjóðernisuppruna eða félagslegs uppruna , eigna , ætternis eða annarra aðstæðna . 2 . 3. gr . Ríki þau sem aðilar eru að samningi þessum takast á hendur að ábyrgjast jöfn réttindi til handa körlum og konum til þess að njóta allra þeirra borgaralegu og stjórnmálalegu réttinda sem sett eru fram í samningi þessum . 4. gr. 1 . Sérhvert ríki sem aðili er að samningi þessum og notfærir sér rétt til fráviks skal þegar í stað tilkynna hinum ríkjunum sem aðilar eru að samningi þessum , fyrir milligöngu aðalframkvæmdastjóra Sameinuðu þjóðanna , um þau ákvæði sem það hefur vikið frá og þær ástæður sem knúðu það til þess . Önnur orðsending skal send fyrir milligöngu sama þann dag sem það fellir slíkt frávik niður . 6. gr. 1 . Í löndum sem ekki hafa afnumið dauðarefsingu má aðeins kveða upp dauðadóm fyrir alvarlegustu glæpi í samræmi við þau lög sem í gildi voru á þeim tíma er glæpurinn var framinn og ekki eru andstæð ákvæðum samnings þessa né ákvæðum sáttmálans um ráðstafanir gegn og refsingar fyrir hópmorð . Þessari refsingu má aðeins framfylgja samkvæmt lokadómi , uppkveðnum af lögbærum dómstóli . Hver sá maður sem dæmdur hefur verið til dauða skal eiga rétt á að sækja um náðun eða mildun á dóminum . Sakaruppgjöf , náðun eða mildun á dauðadómi má í öllum tilvikum veita . 5 . Enginn maður skal sæta pyndingum eða grimmilegri , ómannlegri eða vanvirðandi meðferð eða refsingu . Sérstaklega skal enginn sæta án frjáls samþykkis hans læknisfræðilegum eða vísindalegum tilraunum . Engum manni skal haldið í þrælkun . 3. ( a ) Eigi skal þess krafist af neinum manni að hann vinni þvingunar - eða nauðungarvinnu ; ( b ) Ekki skal 3. mgr. ( a ) útiloka , í löndum þar sem fangelsun ásamt skyldu til erfiðisvinnu má beita sem refsingu fyrir glæp , að erfiðisvinna sé unnin í samræmi við dóm um slíka refsingu sem lögbær dómstóll kveður upp ; ( c ) „ Þvingunar - og nauðungarvinna “ í merkingu þessarar málsgreinar skal eigi taka til : ( i ) vinnu eða þjónustu , sem ekki er getið í málslið ( b ) , sem almennt er krafist af manni sem er í varðhaldi sem afleiðingu af löglegri skipun dómstóls , eða af manni sem hefur skilorðsbundið verið leystur úr slíku varðhaldi ; ( ii ) herþjónustu og , í löndum þar sem synjun til herþjónustu samvisku manna vegna er viðurkennd , þegnskylduvinnu sem krafist er að lögum af mönnum sem synja herþjónustu samvisku sinnar vegna ; ( iii ) þjónustu sem krafist er vegna hættu - eða neyðarástands sem ógnar lífi eða velferð almennings ; ( iv ) vinnu eða þjónustu sem er þáttur í venjulegum borgaraskyldum . 9. gr. 1 . 3 . Hver sá maður sem sviptur er frelsi með handtöku eða annarri frelsiskerðingu skal eiga rétt á að gera ráðstafanir fyrir dómi til þess að sá dómur geti ákveðið án tafar um lögmæti frelsisskerðingar hans og fyrirskipa að hann skuli látinn laus ef frelsisskerðingin er ólögmæt . 3 . 12. gr. 1 . 3 . 14. gr. 1 . Allir menn skulu vera jafnir fyrir dómstólunum . 3 . Við ákvarðanir er maður hefur verið borinn sökum um glæpsamlegt athæfi skal hann eiga rétt á að honum séu tryggð eftirtalin lágmarksréttindi sem skulu talin fullkomlega jafnrétthá : ( a ) að fá tafarlaust vitneskju , á máli sem hann skilur , um eðli og orsök kærunnar gegn honum í einstökum atriðum ; ( b ) að hafa nægilegan tíma og aðstöðu til þess að undirbúa vörn sína og að hafa samband við málsvara sem hann velur sér sjálfur ; ( c ) að mál hans sé rannsakað án óhæfilegrar tafar ; ( d ) að mál hans sé rannsakað í hans viðurvist og að verja sig sjálfur eða að verja sig fyrir lögfræðilega aðstoð sem hann velur sér sjálfur ; að honum sé tilkynnt , hafi hann ekki lögfræðilega aðstoð , um þennan rétt hans ; og að honum sé séð fyrir lögfræðilegri aðstoð í öllum þeim tilvikum sem réttarhagsmunir krefjast þess , og án greiðslu af hans hálfu í öllum slíkum tilvikum , hafi hann ekki næg efni til þess að greiða aðstoðina ; ( e ) að spyrja eða láta spyrja vitni sem leidd eru gegn honum og að hans vitni komi fyrir og séu spurð við sömu aðstæður og vitni sem leidd eru gegn honum ; ( f ) að fá ókeypis aðstoð túlks ef hann skilur ekki eða talar ekki mál það sem notað er fyrir dómi ; ( g ) að vera ekki þröngvað til þess að bera gegn sjálfum sér eða að játa sök . 4 . 6 . Nú hefur maður verið sakfelldur fyrir glæpsamlegt athæfi með lokadómi en hann síðan verið sýknaður eða hann hefur verið náðaður vegna þess að ný eða nýuppgötvuð staðreynd sýnir ótvírætt að réttarspjöll hafa verið framin , þá skal sá maður sem hefur þolað refsingu vegna slíkrar sakfellingar fá bætur samkvæmt lögum nema sannað sé að það var að öllu eða nokkru leyti um að kenna honum sjálfum að hin óupplýsta staðreynd kom ekki í ljós á réttum tíma . Eigi má heldur dæma hann til þyngri refsingar en þeirrar sem að lögum var leyfð þegar verknaðurinn var framinn . Nú er , eftir að hið glæpsamlega athæfi var framið , lögleitt ákvæði þar sem beita má vægari refsingu og skal þá misgerðamaðurinn njóta góðs af því . Enginn skal þurfa að þola geðþótta - eða ólögmæta röskun á einkalífi , fjölskyldu , heimili eða bréfaskiptum , né ólögmætar árásir á heiður eða mannorð sitt . Í þessum rétti felst frelsi til þess að hafa eða aðhyllast trú eða skoðun að þeirra vali , og frelsi til þess að láta í ljós trú sína eða játningu , einir sér eða í félagi við aðra , opinberlega eða einslega , með tilbeiðslu , helgihaldi , guðsþjónustu og kennslu . 2 . Enginn skal þurfa að sæta þvingun sem mundi hefta frelsi hans til þess að hafa eða aðhyllast trú eða skoðun að hans vali . Ríki þau sem aðilar eru að samningi þessum takast á hendur að virða frelsi foreldra og , eftir því sem við á , lögráðamanna til þess að tryggja trúarlegt og siðferðislegt uppeldi barna sinna í samræmi við þeirra eigin sannfæringu . 19. gr. 1 . Sérstakar skyldur og ábyrgð felast í því að nota sér réttindi þau sem um getur í 2. mgr. þessarar greinar . Því má takmarka þessi réttindi að vissu marki , en þó aðeins að því marki sem mælt er í lögum og er nauðsynlegt : ( a ) til þess að virða réttindi eða mannorð annarra ; ( b ) til þess að vernda þjóðaröryggi eða allsherjarreglu ( ordre public ) , eða heilbrigði almennings eða siðgæði . 20. gr. 1 . Eigi skal réttur þessi öðrum takmörkunum háður en þeim sem settar eru í samræmi við lög og nauðsynlegar eru í lýðfrjálsu þjóðfélagi vegna þjóðaröryggis eða öryggis almennings , allsherjarreglu ( ordre public ) , verndunar heilbrigði almennings eða siðgæðis , eða til verndunar réttindum og frelsi annarra . Eigi skal réttur þessi háður öðrum takmörkunum en þeim sem mælt er í lögum og nauðsynlegar eru í lýðfrjálsu þjóðfélagi vegna þjóðaröryggis eða öryggis almennings , allsherjarreglu ( ordre public ) , verndunar heilbrigði almennings eða siðgæðis , eða til verndunar réttindum og frelsi annarra . 2 . 4 . Öll börn skulu skráð þegar eftir fæðingu og skulu bera nafn . 3 . 26. gr . Allir eru jafnir fyrir lögunum og eiga rétt á sömu lagavernd án nokkurrar mismununar . Lögin skulu því í þessu skyni banna hvers konar mismunun og ábyrgjast öllum mönnum jafna og raunhæfa vernd gegn mismunun svo sem vegna kynþáttar , litarháttar , kynferðis , tungu , trúarbragða , stjórnmálaskoðana eða annarra skoðana , þjóðernisuppruna eða félagslegs uppruna , eigna , ætternis eða annarra aðstæðna . Stofna skal mannréttindanefnd ( í samningi þessum hér á eftir kölluð nefndin ) . Hún skal skipuð átján nefndarmönnum og skal framkvæma þau störf sem mælt er um hér á eftir . Nefndarmenn skulu kjörnir og skulu starfa sem einstaklingar . 29. gr. 1 . Nefndarmenn skulu kjörnir í leynilegum kosningum af lista með nöfnum manna sem hafa til að bera þá eiginleika sem mælt er í 28. gr. og tilnefndir eru í þessum tilgangi af ríkjum þeim sem aðilar eru að samningi þessum . 30. gr. 1 . 3 . Í nefndinni má ekki vera nema einn þegn sama ríkis . Þá má endurkjósa ef þeir eru tilnefndir aftur . 33. gr. 1 . 2 . Aðalframkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna skal gera skrá í stafrófsröð um þá sem þannig eru tilnefndir og leggja hana fyrir ríki þau sem aðilar eru að samningi þessum . Nefndarmenn skulu , með samþykki allsherjarþings Sameinuðu þjóðanna , fá greiðslur af efnum Sameinuðu þjóðanna með þeim skilmálum og skilyrðum sem allsherjarþingið kann að ákveða og skal það taka tillit til þess hve ábyrgð nefndarinnar er mikilvæg . 36. gr . Aðalframkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna skal láta í té nauðsynlegt starfslið og aðstöðu til þess að nefndin geti rækt starf sitt á fullnægjandi hátt samkvæmt þessum samningi . Eftir fyrsta fund sinn skal nefndin koma saman á þeim tímum sem kveðið skal á um í fundarsköpum hennar . 3 . Nefndin skal kjósa embættismenn sína til tveggja ára kjörtímabils . Þá má endurkjósa . Allar skýrslur skulu lagðar fyrir aðalframkvæmdastjóra Sameinuðu þjóðanna sem skal koma þeim á framfæri við nefndina til athugunar . Nefndin skal athuga skýrslur þær sem aðildarríki að samningi þessum leggja fram . Hún skal koma skýrslum sínum á framfæri við aðildarríkin svo og þeim almennu umsögnum sem hún telur tilhlýðilegar . Nefndin má einnig koma þessum umsögnum á framfæri við fjárhags - og félagsmálaráðið ásamt afritum af þeim skýrslum sem hún hefur móttekið frá ríkjum sem aðilar eru að samningi þessum . Ríki sem aðili er að samningi þessum má hvenær sem er lýsa því yfir samkvæmt þessari grein að það viðurkenni lögbærni nefndarinnar til þess að taka við og athuga orðsendingar þess efnis að aðildarríki heldur því fram að annað aðildarríki framfylgi ekki skyldum sínum samkvæmt þessum samningi . Orðsendingum samkvæmt þessari grein má því aðeins veita móttöku og taka til athugunar að þær séu lagðar fram af aðildarríki sem hefur gefið yfirlýsingu um að það viðurkenni lögbærni nefndarinnar gagnvart sér sjálfu . ( c ) Nefndin skal því aðeins fjalla um mál sem vísað er til hennar að hún hafi áður fullvissað sig um að í málinu hafi verið beitt og tæmdar allar úrbætur innan lands í samræmi við almennt viðurkenndar grundvallarreglur þjóðaréttar . Þetta skal ekki gilda ef ráðstafanir til úrbóta eru dregnar óhæfilega á langinn . ( d ) Nefndin skal halda lokaða fundi þegar hún rannsakar orðsendingar samkvæmt þessari grein . 2 . Slík afturköllun skal ekki hafa áhrif á athugun á máli sem greinir í orðsendingu sem þegar hefur verið komið á framfæri samkvæmt þessari grein ; engar frekari orðsendingar neins aðildarríkis skulu mótteknar eftir að aðalframkvæmdastjórinn hefur móttekið tilkynningu um afturköllun nema viðkomandi aðildarríki hafi gefið nýja yfirlýsingu . Þeir skulu ekki vera þegnar þeirra aðildarríkja sem í hlut eiga , né ríkis sem ekki er aðili að samningi þessum , né aðildarríkis sem ekki hefur gefið yfirlýsingu samkvæmt 41. gr. 3 . Sáttanefndin skal sjálf kjósa sér formann og setja sér sín eigin fundarsköp . Skrifstofa sú sem gert er ráð fyrir í 36. gr. skal einnig starfa fyrir sáttanefndir þær sem skipaðar eru samkvæmt þessari grein . 6 . Upplýsingar sem mannréttindanefndin hefur móttekið og safnað saman skulu vera sáttanefndinni til reiðu og má sáttanefndin skora á ríkin sem í hlut eiga að láta í té allar aðrar upplýsingar sem máli skipta . 8 . Ákvæði þessarar greinar skulu ekki hafa áhrif á ábyrgð mannréttindanefndarinnar samkvæmt 41. gr. 9 . Þeir sem sæti eiga í mannréttindanefndinni og sérstökum sáttanefndum sem skipaðar kunna að vera samkvæmt 42. gr. skulu eiga rétt á aðstöðu , sérréttindum og griðhelgi sérfræðinga í erindagerðum fyrir Sameinuðu þjóðirnar svo sem ákveðið er í þeim köflum samnings um réttindi og griðhelgi Sameinuðu þjóðanna sem við eiga . 44. gr . Ekkert ákvæði samnings þessa skal túlkað svo að það skerði ákvæði sáttmála Sameinuðu þjóðanna né ákvæði stofnskráa sérstofnananna sem skilgreina skyldur hinna ýmsu stofnana Sameinuðu þjóðanna og sérstofnananna með tilliti til málefna sem fjallað er um í samningi þessum . Þessi samningur skal liggja frammi til undirskriftar fyrir öll þau ríki sem aðilar eru að Sameinuðu þjóðunum eða sérstofnunum þeirra , fyrir aðildarríki að samþykktum Alþjóðadómstólsins og fyrir sérhvert það ríki sem allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna hefur boðið að gerast aðili að samningi þessum . 2 . Fullgilda skal samning þennan . 4 . Aðild skal öðlast gildi með því að aðildarskjal er afhent aðalframkvæmdastjóra Sameinuðu þjóðanna . 2 . Nú fullgildir ríki samning þennan eða gerist aðili að honum eftir afhendingu þrítugasta og fimmta fullgildingar - eða aðildarskjalsins til varðveislu og skal þá þessi samningur öðlast gildi gagnvart því ríki þremur mánuðum eftir þann dag sem það afhendir sitt eigið fullgildingar - eða aðildarskjal til varðveislu . 50. gr . Sérhver breytingartillaga sem samþykkt er af meiri hluta þeirra aðildarríkja sem viðstödd eru og greiða atkvæði á ráðstefnunni skal lögð fyrir allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna til samþykktar . Þegar breytingartillögur öðlast gildi skulu þær vera bindandi fyrir þau aðildarríki sem hafa samþykkt þær , en önnur aðildarríki skulu áfram bundin af ákvæðum þessa samnings og sérhverri fyrri breytingartillögu sem þau hafa samþykkt . Valfrjáls bókun við alþjóðasamning um borgaraleg og stjórnmálaleg réttindi . Ríki þau sem aðilar eru að bókun þessari , hafa í huga að , til þess að ná frekar markmiðum samningsins um borgaraleg og stjórnmálaleg réttindi ( hér á eftir kallaður samningurinn ) og koma frekar í framkvæmd ákvæðum hans , væri við hæfi að gera mannréttindanefndinni sem stofnuð er í IV. hluta samningsins ( hér á eftir kölluð nefndin ) kleift að taka við og athuga , eins og gert er ráð fyrir í bókun þessari , erindi frá einstaklingum sem halda því fram að þeir hafi orðið fyrir skerðingu á einhverjum þeirra réttinda sem lýst er í samningi þessum , hafa orðið ásátt um eftirfarandi : 1. gr . 3. gr . Nefndin skal telja óleyfilegt hvert það erindi sem lagt er fram samkvæmt þessari bókun sem er nafnlaust eða sem hún telur vera misnotkun á réttinum til framlagningar slíks erindis eða ósamrýmanlegt ákvæðum samningsins . 4. gr. 1 . 5. gr. 1 . Nefndin skal athuga erindi þau sem hún hefur tekið við samkvæmt þessari bókun í ljósi allra þeirra skriflegu upplýsinga sem einstaklingurinn og aðildarríkið sem í hlut á hafa látið henni í té . 4 . Nefndin skal koma sjónarmiðum sínum á framfæri við ríkið sem í hlut á og einstaklinginn . Þessi viðbótarbókun skal liggja frammi til undirskriftar fyrir hvert það ríki sem undirritað hefur samninginn . Þessi bókun skal liggja frammi til aðildar fyrir hvert það ríki sem fullgilt hefur eða gerst aðili að samningnum . 4 . Aðild skal öðlast gildi með því að aðildarskjal er afhent aðalframkvæmdastjóra Sameinuðu þjóðanna til varðveislu . Að áskilinni gildistöku samningsins skal þessi bókun öðlast gildi þremur mánuðum eftir þann dag sem tíunda fullgildingar - eða aðildarskjalið er afhent aðalframkvæmdastjóra Sameinuðu þjóðanna til varðveislu . 2 . Hvert það ríki sem aðili er að þessari bókun má bera fram breytingartillögu og fá hana skráða hjá aðalframkvæmdastjóra Sameinuðu þjóðanna . Aðalframkvæmdastjórinn skal þá koma frambornum breytingartillögum til ríkja sem aðilar eru að þessari bókun ásamt tilmælum um að þau tilkynni honum hvort þau séu því hlynnt að haldin verði ráðstefna aðildarríkjanna til þess að athuga og greiða atkvæði um tillöguna . Breytingartillögur skulu öðlast gildi þegar þær hafa verið samþykktar af allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna og af tveimur þriðju hlutum ríkja þeirra sem aðilar eru að þessari bókun í samræmi við stjórnskipunarhætti þeirra hvers um sig . Sérhvert aðildarríki má segja upp þessari bókun hvenær sem er með skriflegri tilkynningu sem send skal aðalframkvæmdastjóra Sameinuðu þjóðanna . Uppsögn skal öðlast gildi þremur mánuðum eftir þann dag sem aðalframkvæmdastjórinn tekur við tilkynningunni . 2 . 2 . Aðalframkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna skal senda öllum þeim ríkjum sem vikið er að í 48. gr. samningsins staðfest afrit þessarar bókunar . Enginn sem búsettur er innan lögsögu ríkis sem aðili er að bókun þessari skal tekinn af lífi . 2 . Aðildarríki sem gerir slíkan fyrirvara skal við fullgildingu eða aðild tilkynna aðalframkvæmdastjóra Sameinuðu þjóðanna um viðeigandi ákvæði í lögum sem eiga við á stríðstímum . Ríki þau sem aðilar eru að bókun þessari skulu í skýrslum sem þau leggja fyrir mannréttindanefnd Sameinuðu þjóðanna í samræmi við 40. gr. samningsins tilgreina þær ráðstafanir sem þau hafa gert til þess að veita bókun þessari gildi . 4. gr . Að því er varðar ríki , sem aðilar eru að samningnum og gefið hafa yfirlýsingu samkvæmt 41. gr. , skal lögbærni mannréttindanefndarinnar til þess að taka við og athuga orðsendingar þess efnis að aðildarríki heldur því fram að annað aðildarríki framfylgi ekki skyldum sínum einnig ná til ákvæða þessarar bókunar , nema því aðeins að hlutaðeigandi aðildarríki hafi gefið gagnstæða yfirlýsingu við fullgildingu eða aðild . 2 . Að áskildum möguleika á að gera fyrirvara samkvæmt 2. gr. bókunar þessarar skal ekki heimilt að víkja samkvæmt 4. gr. samningsins frá rétti þeim sem tryggður er í 1. tölul. 1. gr. bókunar þessarar . Sérhverju ríki sem hefur fullgilt eða gerst aðili að samningnum er heimilt að fullgilda þessa bókun . Fullgildingarskjöl skal afhenda aðalframkvæmdastjóra Sameinuðu þjóðanna til varðveislu . 3 . 8. gr. 1 . 9. gr . Aðalframkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna skal senda öllum þeim ríkjum sem vikið er að í 48. gr. samningsins staðfest afrit bókunar þessarar .