6 TÍMINN , föstudaginn 5. apríl 1957 . mu Utgefandi : Framsóknarfiokkurlnn Ritstjórar : Haukur Snorrason , Þórarinn Þórarinsson ( áb ) . Skrifstofur í Edduhúsinu við Lindargötu Símar : 81300 , 81301 , 81302 ( ritstj. og blaðamenn ) . Auglýsingar 82523 , afgreiðsla 2323 . Prentsmiðjan Edda hf . Walter Lippmann rítar um í * i | ) jóðamál : íermuda f éllust Bretar á f orustu rabalöndum AfstaSan til cíbeldisins VETURINN 1939 gerðist sá atburður , að Hitler braut samninga þá , sem hann hafði gert við Tékkóslóvakíu og sendi her inn í landið til þess að gera það að þýzku leppríki . Slóvakía , sem verið hafði hluti Tékkóslóvakíu , var gert að sérstöku ríki , sem naut nokkurra forréttinda , en Slóvakar voru Þjóðverjum eftirlátari en Tékkar . Meðal frelsisunnandi manna hvarvetna um heim , var þetta ofbeldi Hitlers for dæmt . Það var einnig for - dæmt hér á landl . Þó kvað við nokkuð sérstakan tón í Mbl . , en þar var þá komizt svo að orði : „ Slóvakía verður þjóns - ríki Þjóðveria og þegar Tékkar eru ekki orðnir annað en smáeyja 1 Þýzka - landi , munu þeir ekki eiga annars kost en að hlíta stjórn Þjóðverja engu síð - ur en Slóvakar . Skref fyrir skref eru Þjóðverjar að breyta ósigri sínum frá 1918 í glæsilegan sigur , án þess að nokkrum blóðdropa sé úthelt . Hitler heldur stefnu sinni í austurátt . Á eftir Tékkó - slóvakíu er röðin komin að . Rúmeníu , þar sem Þjóðverj ar fá olíu og hveiti , Pól - landi og Ungverjalandi og Úkranie , hinu frjósama forðabúri í austurátt , sem nú er undir Rússum " . Hér er siður en svo verið að harma hin illu örlög Tékka eða verið að fordæma ofbeldi Hitlers . Þvert á móti er nefndum skrifum Mbl . Þeg - ar Rússar réðust á Finnland og baltnesku ríkin , mættu „ réttlinumenn " kommúnista hér því ofbeldi b'ót . Þegar Stalin hjálpaði Hitler til að ráða niðurlögum Póllands , var lýst yfir fögnuði yfir því , að margar milljónir manna hefðu verið „ frelsaðar þegj - andi og hljóðalaust " , alveg eins og Mbl . hafði lýst undir - okun Tékkóslóvakíu sem „ glæsilegum sigri " , sem unn inn hefði verið án þess að nokkrum blóðdropa væri út - hellt ; Enn var því fagnað í stríðslokin , þegar Rússar lögðu 10 Evrópuríki undir kúgunarhramm sinn . Sömu menn hafa heldur ekki látið til sín heyra yfir hinum hryllilegu atburðum i Ung - verjalandi á síðastliðnu hausti . FRAMTÍÐ og sjálfstæði íslenzku þjóðarinnar veltur áreiðanlega ekki lítið á því , að réttur smáþjóðanna verð - ur viðurkenndur í heiminum . Þessvegna er það skylda ís - lendinga við sjálfa sig og aðra að votta fulla samúð sína þeim þjóðum , sem beitt ar eru ofbeldi og yfirgangi . Af þeirri ástæðu ber íslend - ingum að fagna því , þegar SameJnuuii Jjj 5$ irnar hafa ekki a'Sra valda - atstöðu nema í krafti voldugra bakhjarla Washsngton : Enn veit maður harla lít ; S um , hvað gerðist í raun og veru á Bermudaráðstefnunní . því að enn sem komið er hefir lít.ifi verið bittj sem ljósi varpar á það . Maður verður því að bíða þess , að stjórnmálamenn í Washington og London ræði það nánar . Hin opin - bera fréttatilkynning var m.iög fá - tækleg . H ns vegar mundi það mikið undrunarefni ef í ljós kæmi . að nokkurt stærra fréttaefni fæl - ist á bak við frcttatilkynninguna en géfið er í skyn a ovoauig hennar . En í henni er sagt , ef ég skil hana rétt , að samstaða Breta og Bandaríkjamanna u'm varnir Vest - ur-Evrópu sé óbreytt , og er það grundvallaratriði . Sá samdrattur varnarliðs , sem Bretar ráðgera , hefir ekki bein áhrif á varnirnar því að í staðinn kemur tilboð Bandaríkjamanna að láta af hendi nvtizku vopn , einkum f jarstýrð * i . • , * • , _ ri ocb-o . + • að þeir hafi þar a fundinum oðl fullkomlega í skyn . Hins vegar hafa Bandaríkjamenn næsta iítið að bjóða honum í staðinn , ef hann kysi nú að taka þá stefnu að slaka heldur til . Þegar aðstaðan er þannig vaxin , er ekki réttlátt né sanngjarnt að ætlazt til , að Dag Hammarskjöld geti herjað út úr Nasser tilslakan - ír , sem honum er engin nauðung að láta úti . Ríkisstjórn Bandaríkj - anna gerir rétt í því að reyna að sernja við Nasser í gegnum Dag Hammarskjöld . Hins vegar má ekki loka augunum fyrir því , að enda þótt Hammarskjöld geti verið sá langbezti samningamaður , sem völ e.r á , hefir hann enga samn - ingsaðstöðu , nema þá , sem Banda - ríkin sjálf eiga . flugskeyti Þegar frá er talið þetta grund - vallaratriði og bandalag , sem er líka hornsteinn Atlantshafsbanda - | lagsins , er samstaðan nokkuð á | reiki , og það er viðurkennt með | slSlinSar i kurteislegu orðalagi . Á Kyrrahafs j svæðinu , þ. e. í Japan og allt suð ur til Viet Nam , er ekki um neina ÞAÐ VÆRI þess vegna rangt , ef Bandaríkjastjórn léti i > k skoðun ná að breiðast út . að hún hefði af - salað sér allri ábyrgð , og hefði kastað ölium áhyggjum á bak við Dag Hammarskjöld . Því að það er aðeins á grundvelli endurreisnar samningsaðstöðu Bandaríkjanna azt samskonar ábyrgð á öryggi gagnvart Nasser , sem Hammar - Breta í nálægum Austurlöndum , skjöld hefir nokkuð það að standa og þar með allra vesturlanda að á , sem leitt gæti til viðunandi nið - því er varðar olíumál og Súez - urstöðu . SAMNINGAR við Nasser virð - ' ast mjög erfiðir , einfaldlega af ( Einkaréttur NY Herald Tribune á fslandi , TÍMINN ) . samstöðu að ræða , heldur má kalla því' * 8 ™ * ^ * 1 ™ * hKafa SJÍlf " * * * að þar sé amerískt áhrifasvæði . si . | fstoðunni til þess að sem.a við hann í goðri aðstoðu . Hann , , hefir í höndum tryggingarskírteini VIÐ MIÐJARÐARHAF og i na fyrir því > aK ekkj munu þau nota lægum Austurlóndum er engin hervald gegn honum Hann hefir samræmd stefna . Það liggur nokk - ; þegar sannanir íyrir þvíf að þjBttB urn vegmn fyrir , hvað Vesturveld - ; eru meira en orgin ein Bretar , in . vilja á þeim slóðum , og skuld - 1 Frakkar og ísraelsmenn gátu ekkí . bindingar eru fyrir hendi , þótt neytt va ] ds j viðskiptum við jekki séu þær mjög skyrar , um að Egypta . Bandaríkjamenn sáu fyrir j samrað skuli haft . En hins vsgar þvj jer verulegur skoðanamunur um ; Það ] jggur og íyri ] . ; að Samein - , . . , ..... ! bað' hvernig sjalft astandið sé 1 , uðu þióðirnar hafa ekki vald á bak undirokaðar þjóðir eru leyst ; raun ogJfu' ° iems skoBanamun - ! vi 8 sig > og geta því aðeins aðhafzti ar undan áþján , eins og Bret ar hafa verið að gera eftir styrjöldina . íslendingum ber að vona að framhald verði á þeirri þróun í Asíu og Afríku eins fljótt og aðstæð - ur frekast leyfa . En af sömu ástæðum ber íslendingum talað um undirokun Hka að harma það , er þjóðir ekki skilyrðislaus Hvað | ur um það , hvað sé rétt að gera . að þær hafi stuðning Bandaríkj anna . Nasser veit og , að lítil líkindi ¦ SANNGJARNT er að segja á eru fyrir því , að Bandaríkin sam - þessu stigi , að á Bermudafundin - ' þykki refsiaðgerðir gagnvart um haf i Bretar samþykkt , að stefna . ísrael . Það hefir þegar verið gefið Vesturlanda í nálægum Austur - löndum skuli vera sú stefna , sem Eisenhower og Duiles hafa mark - að . Hins vegar var þessi viður - kenning á forustu Bandaríkjanna Walter Lippmann hefir verið í fríi og hefir þess vegna ekki ritað hinar föstu greinar í New York Herald Tribune . Nú hefir hann byrj - að rifstcrfin að nýju , og Tíminn mun enn sem fyrr birta úrval greina hans , með einkarétti á íslandi . Tékka sem „ glæsilegan sig - ur " og sú von látin óspart í Ijós , að Hitler eigi eftir tíö vinna sömu „ glæsilegu sigrana " í Rúmeníu , Póllandi Ungverjalandi og Úkraniu . ÞAÐ MUN óhætt að segja , að sá hugsunarhátt - ur , sem birtist í þessum og öðrum slíkum skrifum Mbl . á þessum tíma , var ís - lenzku þjóðinni framandi . Megin þorri íslendinga hefur jafnan haft og hefur fyllstu samúð með smáþjóðum , sem hina stærri þjóðir eru að beita ofbeldi og yfirgangi . Slíkt eitt er líka í samræmi við fortíð og reynslu þeirra sjálfra . Því miður áttu ís - lendingar eftir að kynnast meira af þeim hugsunar - hætti , sem birtist 1 áður - Evrópu , sem áður hafa notið sjálfstæðis , eru lagðar und - ir framandi kúgun . Þeir eiga að fordæma harðlega þær yfirgangsstefnur , sem slík - um aðförum beita . VISSULEGA er það líka vafasamt fyrir íslendinga að treysta til skeleggrar forustu í sjálfstæðisbaráttu sinni , þeim mönnum , sem tala um það sem „ glæsilega sigra " , þegar vanmáttuð þjóð er undirokuð , jafnvel þótt það hafi verið gert án þess að blóði væri úthellt eða þegj - andi og hljóðalaust . Afstaða manna til yfirgangs stór - velda á ýmsum tímurri , ' ér ekki sízt góð vísbending úm það , hvað slíkum mönnum má treysta . þegar á reynir hjá þeirra eigin þjóð . • segja má um þverrandi áhrif Breta á þessu heimssvæði , verður að horf I gf ast í augu við þá staðreynd , að j það er hið mesta áhuga - og hags - 1 Grikkir og íslendingar . Heklukvikmyndin munamál Breta að hafa frjálsan \ aðgang að Persaflóa , og landssvæð - inu þar í kring . Þótt um það væri ekkert beinlínis bókað á Bermuda , og ekki lægju fyrir heinar beinar ógnanir gagnvart þessari aðstöðu , liggur samt ljóst fyrir , að Bretar hafa leiðsögu Bandaríkjamanna þar austur frá eins lengi og það þjónar þeirra eigin hagsmunum , j en alls ekki lengur . ; ÞAÐ ER svo til umhugsunar á hinu leitinu , að nú þegar Eisen - hower og Dulles hafa fengið þessa heimild til að fara sínu fram á þessum hjara heims , fremur en miða þar allt við samræmda stefnu fleiri ríkja , verður líka að telja þá ábyrga fyrir útkomunni . Þeir eru þegar í þess - ari aðstöðu þegar litið er á ein hliða þvingun þeirra gagnvart ör yggi ísraelsríkis . Og undir sléttu , og fáguðu yfirborði fréttatilkynn ingarinnar um viðræðurnar á Ber - muda , er hægt að lesa sér það tíl , HVERS VEGNA sneru Grikkirsér til Flugfélags íslands og báðu það um að sækja Makaríos erki biskup alla Jeið suður á Seychell - eseyjar ? Mönnum kemur þetta spánskt fyrir . Leiðin er óralöng . Erfiðleikar miklir . Var ekki auð - veldara að fá flugvél við Miðjarð - arhaf til að fara á erkibiskups - fund ? Svona spyrja menn og spjalla eftir að blöðin birtu frétt - ina um tilmæli Grikkja í fyrra - dag . Tíminn var með þá skýr - ingu , að líklega mundi nú orðið erfitt að fá langfleygar sjóflug - vélar til almenns farþegaflugs , og mundu ekki margir aðilav aðrir sér vinsældir og þakklæti Grikkja . Lítil þjóð — eins og þeir eru raunar sjálfir — hafi á alþjóðavettvangi , þorað að standa við sannfæringu sína og réttlæt - iskennd , hvað sem leið hagsmun - um stórvelda . Ég tel að líta beri á tilmæli Grikkja um flutninginn á erkibiskupi sem sérstakan hcið ursvott til handa þjóðinni . ís - lendingum treysta þeir fremur en ýmsum nágrönnum . Þeim hefir væntanlega verið það ljóst í upp - hafi , að ekki mundi kostur að verða við tilmælunum . En hafa viljað koma þeim á framfæri samt . Þannig væri sýnt , hvað í brjósti býr . en Flugfélagið hafa Katalínaflug - 1 báta i farþegaflutningum . En , Skemmtilegt ævintyri . I TILEFNI af því , að 10 ár eru nú liðin slðan Heklugosið seinasta varð , hefur Ferðafélag íslends sýnt tvívegis hina ágætu kvikmynd af gosinu , sem gerð var af þeim Steinþóri þeir Steinþór og Árni sér mjög við töku hennar og eru hinar sorglegu afleiðingar þess enn í fersku minni . Þessi kvikmynd er svo merkileg og sérstæð fyrir ís - staklingar treysta sér ekki til að gera myndina að slíkri þjóðareign , sem hún þarf að verða , verður menntamála stjórnin að láta þetta mál - til sín taka . Hér er um verk að ræða , sem ekki má láta lendinga , að sjálfsagt er , að Sigurðssyni og Árna Stefáns hún verði gerð almennari og falla í gleymsku . Svo gagn syni . Mynd þessi er einhver varanlegri eign þjóðarinnar merk heimild er það um sú bezta eldgosmynd , sem en nú á sér stað . Ef félags - náttúruöfl , sem eiga ríkan gerð hefur verið , enda hættu samtök eða áhugasamir ein - þátt i mótun lands og þjóðar . þær vélar eru taldar flugvéla ör - uggastar , og eru með þolnustuj vélum á flugi , sem kunnugt er . Eitthvað kantl að vera til í þessu . En Tíminn missti af réttu skýr - ingunni . Hún er sú , að Grikkir treysta ekki hverjum sem er fyr - ir lífi og limum erkibiskunsins af Kýpur . Auðvitað eru íslenzkir flugmenn ágætir , og þið mun líka hafa ráðíð nokkru En að ^ . l - ský-ingin er ssmt sú , að íslend - ingar voru ein = i NATO þjóðin , sem stóð raeð Grikkjum á AIls - herjarþingi S. í > . , þegar um þaS var að ræða , að taka Kýpurmálið á dagskrá þar . Það , sem í brjósti býr . SÍÐAN ÞAÐ VAR , hafa íslend - ingar notið sérstakrar hylli í Grikklandi . Það votta bréf , sem blöðunum berast stundum frá grískum einstaklingum . Þeir þakka þar stuðninginn , seg.ia að á einum degi hafi ísland áunnið ÞAÐ VAR LEIÐINLEGT , að ekki var hægt að fara suður á Sey - chellseyjar og sækja erkibiskup - inn og skila honum heilu á höldnu í hendur vina sinna á Grikklandi . Það hefði verið mynd arlegt viðfangsefni fyrir Flugfé - lagið , og sú stærsta auglýsing , sem það hefði getað fengið . Það hefði orðið heimsfrægt á fáum dögum . Og þar með öll okkar flug þjónusta . Ýmsum mundi e. t . v . hafa líkað miður , en fleiri stór - vel . En illa hittist hér á . Önnur Katalínaflugvél félagsins í við - gerð , hin bundin í nauðsynlegu innanlandsflugi , sem forráða - menn félagsihs tóku réttilega til - lit til . Og að auki margir góðir flugstjórar bundnir í þjálfun á nýju Viscountvélunum í Bret - landi . Svona fór það því , en skemmtilegt ævintýri var þetta í raun og veru , enda þótt við lilð - um.það aldrei nema í huganum . — Frosti .