Þegar Árni M. Mathiesen , fjármálaráðherra , sat fund með ráðherrum EES-ríkjanna í Brussel í október 2008 eftir bankahrunið komust ráðherrarnir að niðurstöðu um , að gerðardómur skyldi fjalla um deilur Íslendinga og Breta vegna Icesave-reikninganna . Eftir að ákvörðun ráðherranna fór til meðferðar hjá embættismönnum , hóf lagaþjónusta Evrópusambandsins ( ESB ) afskipti af málinu . Fyrir tilstilli hennar voru kynntar reglur um gerðardóminn og niðurstöður hans , sem voru þess eðlis , að Árni lagði til við ríkisstjórnina , að Ísland segði sig undan gerðardóminum . Við þetta skýrðist betur en áður , hve regluverk ESB um banka með starfsstöðvar í fleiri en einum löndum var gallað . Framkvæmdastjórn ESB óttaðist , að yrði látið reyna á þessar reglur fyrir dómi , myndi bresturinn í þeim draga mun stærri dilk á eftir sér en tengdist falli íslensku bankanna , þess vegna bæri að knýja fram lausn gagnvart Íslendingum á pólitískum grundvelli . Um þetta snúast Icesave-samningarnir , sem ríkisstjórn og alþingi hafa enn til meðferðar , þótt þeir hafi verið lagðir fram 5. júní sl. á þann veg , að ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur taldi þá mundu fljúga í gegnum þingið . Síðustu sólarhringa hefur verið látið eins og ný niðurstaða sé að fæðast í Icesave-málinu eftir orðsendingaskipti milli ríkisstjórna Íslands , Hollands og Bretlands . Innan Evrópusambandsins hefur verið unnið að því að móta nýjar reglur til að koma í veg fyrir , að hið sama geti gerst og varð , þegar Fortis-banki og íslensku bankarnir hrundu í október 2008 . Belgíska blaðið La Libre Belgique birti eftirfarandi frétt 16. október : „ Að mati framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins ( ESB ) hefur fjármálakrísan meðal annars sýnt , að ESB ræður ekki yfir neinum tækjum til að bregðast við vanda , sem stafar af rekstri fjármálafyrirtækja með starfsstöðvar í fleiri en einu landi innan vébanda ESB . Vill framkvæmdastjórnin , að settar verði sérstakar evrópskar reglur um starfsemi af þessu tagi . Brussel . Framkvæmdstjórn ESB segir í nýrri skýrslu , að gjaldþrot fjármálastofnana eigi ekki lengur að vera „ bannorð “ innan ESB , enda verði búið svo um hnúta , að mönnum sé gert kleift að glíma á réttan hátt við afleiðingar gjaldþrotsins og þeir geti takmarkað efnahagslegar afleiðingar þess . Lærdóminn í skýrslunni , sem verður kynnt í næstu viku , dregur framkvæmdastjórnin af bankakrísunni á síðasta ári , þegar sumum bönkum , sem voru „ of stórir til að falla “ hafi verið haldið á floti með miklu almannafé . Í skýrslu framkvæmdastjórnarinnar segir „ að það verði að tryggja , að alltaf sé unnt bæði á grundvelli stjórnmála og efnahagsmála að gera bankastofnun gjaldþrota , án tillits til stærðar hennar . “ Þetta sé þó ekki framkvæmanlegt nema tryggt sé , að „ tapið lendi fyrst á hluthöfum og síðan kröfuhöfum í stað stjórnvalda og skattgreiðenda “ , „ að innistæður séu varðar og unnt sé að veita banka - og greiðsluþjónustu “ , „ að afleiðingar gjaldþrotsins séu takmarkaðar með skýrum lagareglum . “ Framkvæmdarstjórnin beinir athygli sinni sérstaklega að hinum viðkvæma vanda tengdum vandræðum fjármálastofnana , sem starfa í fleiri en einu landi . Dæmi um slíkt eru örlög hollensk / belgíska banka - og tryggingafélagsins Fortis í fyrra . Fortis var að lokum sundrað og hvort ríki um sig tók að sér að greiða úr vanda félagsins stig af stigi . Framkvæmdastjórnin segir , að fjármálakrísan hafi einkum „ leitt í ljós , að ESB skortir tæki til að bregðast á raunhæfan hátt við vanda , sem steðjar að fjármálastofnunum með starfsstöðvar í fleiru en einu landi . “ Ætlar framkvæmdastjórnin að setja evrópskar reglur , sem gilda sérstaklega um slíkar fjármálastofnanir . Þar verði mælt fyrir um samstarf stjórnvalda einstakra ríkja , skyldur þeirra til íhlutunar , hvaða tæki þau hafi til þess og hvernig ríkin , sem í hlut eiga ákveða í fjárlögum skiptingu á kostnaði sín á milli vegna aðstoðar við fjármálastofnanir , reynist hún nauðsynleg . Framkvæmdastjórnin setur líka fram hugmynd um að stórar fjármálastofnanirnar með starfsstöðvar í mörgum löndum undirbúi „ gjaldþrotaáætlun “ , einskonar „ erfðaskrá “ um það hvernig binda megi á skömmum tíma enda á starfsemi þeirra og koma eignum þeirra í verð Framkvæmdastjórnin er einnig þeirrar skoðunar , að stjórnvöld eigi að ráða yfir fleiri tækjum en þeim að þurfa að velja á milli gjaldþrots og opinberra styrkja . Aðrar lausnir fælust í því að krefjast niðurskurðar hjá viðkomandi fjármálastofnun , breytinga á stjórn hennar , að annað einkarekið fyrirtæki tæki að sér hluta starfsemi hennar eða hana alla , eða um tímabundin tengsl við aðra fjármálastofnun yrði að ræða eða greint yrði á milli góðra og lélegra eigna ( goodbank / badbank ) . Í skýrslu framkvæmdastjórnarinnar segir : „ Atburðarásin sem leiddi til falls Fortis , Lehmans og íslensku bankanna í nýlegri krísu sýnir , að skortur var og er á úrræðum til að viðhalda fjármálastöðugleika innan bankakerfis ESB . “ Nýju reglurnar um banka með starfsstöðvar í mörgum löndum eru til fyllingar þeim áformum , sem hafa þegar verið kynnt að því er varðar yfirumsjón , meðal annars með því að stofna sérstaka evrópska áhættunefnd til greina hættu á greiðsluþroti . Þeim aðgerðum , sem hér hafa verið kynntar , er einkum ætlað að ná til starfsemi viðskiptabanka , en þær gætu síðar náð til fjárfestingafélaga og jafnvel tryggingafélaga . Framkvæmdastjórnin mun fyrst ræða við aðila . sem hafa beinna hagsmuna að gæta , í því skyni , að tillögur í skýrslunni verði að lögum á næsta ári . “ Á sama tíma og embættismenn Hollands og Bretlands togast á við íslenska embættismenn um Icesave-niðurstöðuna , liggur fyrir skýr niðurstaða innan ESB um , að ESB-regluverkið á þessu sviði er meingallað . Af þessu sést enn , hve fráleitt er fyrir Íslendinga að gangast undir Icesave-afarkostina .