MORGUNBLAÐIÐ , SUNNUDAGUR 10. FEBRÚAR 1980 Fyrsta heildarsýn - ingin á sögu víkinga l.undijn. AI' . TRÉBÁTUR með árum og seglum , næsta tígulegur og nánast meira ógnvekjandi en stríðsflugvél á þotuöld , trón - ir á flötinni fyrir utan Brit - ish Museum : eftirlíking far - kosta sem notaðir voru í víkingaferðum fyrir meira en eitt þúsund árum . Báturinn er til kynningar á að víkingasýning verður senn opnuð og er vonazt til að hún dragi að sér mikinn mann - fjölda á næstu fimm mánuð - um . Víkingasýning — það vek - ur upp hugmyndir um herskáa ljóshærða víkinga , sem fóru um rænandi og ruplandi , brenndu bæi , stálu verðmæt - um og flekuðu engilsaxneskar meyjar . Hér er hvergi blóð að sjá , né heldur hlaupa um sali æpandi jómfrúr , en sýningin hefur upp á mikið að bjóða af gersemum frá víkingatíma — flest sjálfsagt tekið ófrjálsri hendi á sínum tíma — gull , silfur , heimilisbúnaður , út - skurður , fornir steinar og meira að segja er þarna eitt gamalt stígvél . Þarna er líka - þar eru gull og gersemar , en skrækjandi meyjar og blóðslettur sjást nú hvergi eftirlíking af húsi sem tveir Danir gerðu eftir uppgrefti í víkingabyggð á Jótlandi . „ Víkingarnir skildu eftir sig óafmáanleg spor . Ég býst við - að flestir hafi þessa mynd af þeim — grimmir , og harð - drægnir , gjörvilegir og bjartir yfirlitum , " segir David Wil - son , sérfræðingur um víkingatímann og forstjóri British Museum . Hann er fyrsti forstjóri safnsins í 227 ára sögu þess sem er mennt - aður fornleifafræðingur . Wilson bendir á að fleiri en víkingar hafi farið með ófriði , bæði Húnar og Gotar , en sjómennskan geri víkingana frábrugðna öðrum ribböldum þessara tíma . „ Fólk hefur áhuga á uppruna þeirra og sannarlega komust víkingar til Norður-Ameríku . Það hef - ur sannazt bæði með forn - leifarannsóknum og bók - menntum um sögu víkinga . " Wilson sagði að reynt væri á sýningunni að gefa sem gleggsta hugmynd um allt áhrifasvæði víkinga og benda á hversu víðförulir þeir hefðu verið , svo að með ólíkindum væri — þær hefðu ekki farið um Norðurlönd og nágrenni einvörðungu , menjar um þá hafi fundizt og sögur frá þeim sagt á ferðum til Nýfundna - lands og allt austur til Tash - ent og Samarkand austan Kaspíahafs og suður til Bag - dad , Damaskus og Jerúsalem . David Wilson tók við for - stjórastarfi British Museum 1977 og fljótlega upp úr því var farið að undirbúa sýning - una . Eru nú meira en 500 gripir frá víkingatímanum og Starfsmenn British Museum eru hér að setja upp og skoða gripi sem verða á sýningunni . hafa þeir fengizt að láni frá Bretlandi , Danmörku , íslandi , Finnlandi , írlandi , Noregi , Svíþjóð og Vestur-Þýzkalandi . Margir þessara gripa eru feiknalega verðmætir og hefur hvert safn sem lánaði muni , sent sérlegan fulltrúa sinn með gripina til að fylgjast með að allt yrði nú í lagi . Hafa gripirnir verið tryggðir fyrir ótilteknar milljónir sterl - ingspunda . Stórblaðið Times , SAS , og Norræni menning - armálasjóðurinn hafa lagt fram fjármagn til sýningar - innar . Báturinn á flötinni var smíðaður í Noregi og er að stærð tveir þriðju þess sem langskip víkinga voru . Honum var róið frá Þrándheimi til Manar sl. ár , þar sem hann var á sýningu í tilefni afmælis Tynwald . Síðasta sýningin í British Museum sem hlaut óvenjulega aðsókn var 1972 , þegar þar var egypsk fornminjasýning og skoðaði þá um ein milljón og tvö hundruð þúsund manns sýninguna . Vonast er til að enn fleiri sæki víkingasýning - una . I júlí verður hún síðan send til New York . Elísabet drottning opnar sýninguna á fimmtudaginn 14. febrúar og þann dag skoða hana aðeins boðsgestir , en fyrir almenning verður hún síðan opnuð daginn eftir . Notkun rafmagns við sements - framleiðslu athuguð BJÁ Sementsverksmiðju rikisins hefur að undanförnu verið unnið að könnun á notkun kola og síðar rafmagns í stað olíu við sements - framleiðsluna . Guðmundur Guð - mundsson framkvæmdastjóri Sementsverksmiðjunnar tjáði Mbl . að sú tækni , er þyrfti að taka upp vegna kolanotkunar - innar , væri nú þekkt og notuð víða og ekkert til fyrirstöðu að taka hana upp að frátöldum fjármálunum . Guðmundur Guðmundsson sagði nú unnið að því að taka ákvörðun um kolanotkunina , en leggja þyrfti út í nokkuð kostnað - arsamar breytingar á verksmiðj - unni , sem myndu borga sig á tveimur árum . Um rafmagnsnotk - unina sagði Guðmundur að sú leið væri enn óþekkt við sements - framleiðslu , hún væri á rannsókn - arstigi , en eigi að síður yrði hún könnuð og væri ekki útilokað að taka hana upp eftir nokkur ár , enda hlyti að vera hagkvæmast til lengdar að nota innlenda orku . Athuganir þessar eru gerðar í samvinnu við Iðntæknistofnun . At ( II.VSINCA - SIMINN KR : 22480 - * « * * . £ - & • • • • * * « ¦ * * k' + v * * ¦ ¦ !