Dömurnar voru eins ólíkar og tvær manneskjur geta verið . Önnur frekar lítil , grannvaxin og gráhærð . Hún skipti um föt fyrir kvöldverð , klæddist pilsi , peysu og treyju og setti um hálsinn glitrandi gulgræna perlufesti . Hún talaði lágum rómi , hló ekki en brosti blíðlega , sat og málaði blóm í vatnslitum og skrifaði hitt og þetta í minnisbókina sína . Nafn hennar var ungfrú May Morris . Hin daman var hávaxin og frekar feitlagin með stutt , svart hár og krullað sem rammaði inn þriflegt andlit hennar . Hún skipti ekki um föt fyrir kvöldverð nema hún fór í aðrar buxur . Hún talaði frekar hátt og hló mikið . Nafn hennar var ungfrú Lobb . [ Þýðing úr ensku ] Þannig lýsti Guðrún Jónsdóttir þeim stöllum May Morris og Vivian Lobb í grein árið 1981 . Þá voru liðin tæp 60 ár frá heimsókn May og Lobb til foreldra Guðrúnar á ferðalagi þeirra tveggja um Ísland . May og Lobb dvöldu á heimilinu í nokkra daga áður en þær fóru ríðandi til Reykjavíkur . Líkast til er þarna um fyrstu ferð May Morris til Íslands að ræða . Og víst er að áhugi May á að feta í fótspor föður hennar hafði lengi látið á sér kræla áður en hún lét það eftir sér að koma hingað til Íslands . May var komin með aðstoðarkonu upp á arminn og mögulega hefur það átt sinn þátt í því að hún lét verða af því að sigla yfir hafið sumarið 1922 . May og Lobb komu aftur til Íslands árið 1924 . Um sumarið ferðuðust þær um Austfirði , skruppu vestur í Dali og skoðuðu Breiðafjörð . Áður en May yfirgaf landið og steig um borð í Gullfoss í lok ágúst gaf hún 600 krónur í Landspítalasjóð en hornsteinn að spítalanum hafði verið lagður um það leyti sem May og Lobb komu til landsins í júní . May hélt áfram að láta gott af sér leiða , í það minnsta voru uppi sögusagnir um að hún hefði látið senda tunnu af eplum frá Kanada til Reykjavíkur í lok árs 1925 . Engum sögum fer af viðtakandanum þó Vísir hafi gert tilraun til að auglýsa eftir honum undir fyrirsögninni Hver á eplin ? Siglingarnar til Íslands áttu eftir að verða fleiri næstu árin sem og heimsóknir í höfuðstað Norðurlands . Á Akureyri eignuðust þær May og Lobb vini , vináttu sem átti eftir að vara allt þar til May féll frá árið 1938 . Mary Frances Vivian Lobb var fædd árið 1878 . Hún var næstelst af fimm systkinum . Þrettán ára var Lobb send í fámennan einkaskóla fyrir stúlkur en samkvæmt manntölum bjó hún hjá foreldrum sínum árið 1911 . Árið 1917 skráði hún sig í nýstofnuð samtök kvenna sem gengu í hefðbundin karlastörf þess tíma í Bretlandi ( Women´s Land Army ) meðan þeir börðust á vígvellinum . Seinna sama ár hætti hún störfum fyrir samtökin og réði sig sem garðyrkjukona hjá May Morris . Hún flutti inn á Kelmscott-setrið þar sem þær áttu eftir að búa saman næstu tvo áratugina . Fljótlega varð Lobb annað og meira en hjálparhella við garðyrkjustörfin . Auk þess sem hún gegndi stöðu aðstoðarkonu May var hún þó fyrst og fremst vinkona og lífsförunautur hennar um tveggja áratuga skeið . Þær nutu þess að rækta garðinn saman á Kelmscott , fóru á samkomur og ferðuðust mikið innan lands sem utan . Þær fóru gjarnan á milli staða á hestbaki og höfðust við í tjöldum þegar þess var kostur . Þessi mikla samvera þeirra tveggja vakti upp spurningar meðal vina May og voru skiptar skoðanir um ágæti aðstoðarkonunnar . George Bernard Shaw gekk svo langt að lýsa henni sem „ hræðilegri veru “ ( terrifying creature ) . May og Lobb komu til Íslands í júní 1926 , hið þriðja sinn á fimm árum . Þær leigðu herbergi í Reykjavík þar sem þær dvöldust fyrstu daga ferðarinnar . Hugur þeirra stefndi þó út fyrir borgarmörkin , þær hugðust m.a. skoða Dettifoss og Ásbyrgi með viðkomu á Akureyri . Þær komu til Akureyrar um miðjan júní . Leiðsögumaður þeirra á ferðalaginu norðan heiða var Sigurjón Sumarliðason ( 1867 - 1954 ) , póstur og bóndi á Ásláksstöðum í Kræklingahlíð ofan Akureyrar . Kona hans var Guðrún Sigríður Jóhannsdóttir ( 1878 - 1960 ) . Þeim varð ekki barna auðið en ólu upp dreng , Vigni Guðmundsson ( 1926 - 1974 ) . Guðrúnu var brugðið þegar Sigurjón tilkynnti henni að tvær enskar hefðarfrúr , sem hann hefði aðstoðað á ferð þeirra um landið , væru staddar á Akureyri og að von væri á þeim í Ásláksstaði til dvalar í nokkra daga . Guðrúnu fannst sem hún væri ekki í stakk búin að taka á móti svo virðulegum og ríkum konum . Allur ótti í garð Þeirra May og Lobb hvarf þegar Guðrún tók í höndina á ensku ferðalöngunum . Þessi fyrstu kynni urðu upphafið að áralangri vináttu Sigurjóns Sumarliðasonar og Guðrúnar Jóhannsdóttur annars vegar og May Morris og Vivian Lobb hins vegar . Við komuna í Kræklingahlíð buðu hjónin Sigurjón og Guðrún May og Lobb að ganga í bæinn . Þær gengu milli lítilla herbergjanna á Ásláksstöðum og skoðuðu sig um . Í einu herberginu staldraði May við fyrir framan mynd sem hékk á einum veggnum . Myndin var af fallegri konu sem var umvafin trjágróðri . „ Þetta er móðir mín “ mælti May furðu lostin yfir því að rekast á móður sína , Jane Morris á mynd af þekktu málverki Dante Gabriel Rosetti , The Day Dream , í húsi á norðanverðu Íslandi . Myndina hafði Guðrún klippt út úr ensku tímariti til að glæða stofuna lífi . Þegar May kvaddi heimilisfólkið á Ásláksstöðum áður en hún hélt för sinni áfram mælti hún svo við Guðrúnu ; „ Seint gleymi ég litlu , fallegu stofunum þínum með rósailminum “ . May og Lobb sigldu til Reykjavíkur um miðjan ágúst og viku síðar með skipinu Tjaldi til Englands . Getgátur um að May hafi komið til Íslands árið 1929 hafa sprottið fram . Heimildir þess efnis eru þó af skornum skammti . Engum blöðum er hins vegar um það að flétta að May kom til Akureyrar árið 1931 . Hún dvaldi um tíma í húsi á Akureyri en auk Lobb voru tvær amerískar konur með í för . Mörgum spurningum er ósvarað í tengslum við May Morris og samband hennar við heimabyggð okkar síðustu æviár hennar . Hverjar voru konurnar tvær sem ferðuðust með henni sumarið 1931 ? Er gjöfin sem Þingeyingar fengu frá May ennþá til ? Hafa bréf , myndir og bókakassar sem hún sendi vinum sínum á Akureyri varðveist ? Er tilviljun að eitt síðasta verk Lobb áður en hún dó var að senda Amtsbókasafninu á Akureyri veglega gjöf úr dánarbúi May ? Framundan er lokahluti sögunnar um May Morris – konunnar sem skuggi föðurins faldi . William Morris stofnaði hönnunarfyrirtækið Morris , Marshall , Faulkner & CO . árið 1861 , ári áður en May kom í heiminn . Fyrirtækið stofnaði hann með sex vinum sínum , þ.á.m. þeim Edward Burne-Jones og Dante Gabriel Rosetti . Eftir að hafa sinnt ljóðagerð og málaralist , einbeitti William Morris sér í síauknum mæli að hönnun mynstra fyrir veggfóður . Handbragð hans vakti athygli og á næstu árum féll það honum í skaut að hanna veggfóður fyrir sumar af sögufrægustu byggingum Londonborgar . Hin unga May fór ekki varhluta af ástríðu föðurins . Sjálf lærði hún útsaum af móður sinni og frænku en móðursystir hennar hafði áður numið listina að sauma út hjá William Morris . Fyrirtækinu gekk vel og samband feðginanna var gott . Hjónaband þeirra William og Jane Morris virtist þó standa höllum fæti . Fljótlega eftir að Morris , Marshall , Faulkner & CO . hóf rekstur fór að bera á nánum samskiptum Jane og Rosetti innan vinahóps Morris-hjónanna . Eftir því sem leið á áratuginn fór sífellt oftar að sjást til þeirra tveggja saman þar sem þau létu vel að hvoru öðru . Sjö ára hefur May því líkast til verið farin að heyra orðróminn sem gekk um London , um samband móður hennar við fjölskylduvininn Rosetti . William Morris hafði nýlega komið sér og fjölskyldu sinni fyrir á setri í Vestur-Oxfordskíri þegar hann lagði af stað í ferðalag til Íslands sumarið 1871 . Kelmscott-setrið varð helsta athvarf William Morris þar til hann lést árið 1896 og heimili May næstu áratugina . Ætla má að Morris gamli hafi sagt sögur af Íslandsferðunum í áheyrn dætranna og mögulega sáð einhverjum fræjum . Þrátt fyrir meint náin samskipti Jane við Rosetti , fékk William Morris hann í lið með sér við að innrétta hin nýju heimkynni . Rosetti bjó með Jane og dætrunum tveimur meðan William var á Íslandi . Rosetti átti eftir að dveljast þar langdvölum næstu árin við að yrkja ljóð og mála . Ekki síst var hann duglegur að mála Jane Morris . Árið 1872 fékk Rosetti taugaáfall og tveimur árum síðar slitnaði upp úr vináttu hans og William Morris . Rosetti yfirgaf Kelmscott-setrið og kom aldrei þangað aftur eftir það . Þau Jane héldu þó kunningsskap áfram . Ári síðar keypti Morris félaga sína út og stofnaði eigið fyrirtæki ; Morris % Co . Þegar þarna var komið sögu höfðu William Morris og Georgiana Burne-Jones , eiginkona Edward Burne-Jones , þróað með sér náið samband . Engir hjónaskilnaðir spruttu þó upp úr þessum hrókeringum innan vinahópsins , Willam og Jane Morris héldu heit sín þrátt fyrir þriðja hjólið sem og Edward og Georgina Burne-Jones . Jarðvegur fyrir Íslandsáhuga hafði verið lagður þegar May sleit barnsskónum og um tvítugsaldurinn var hún farin að láta að sér kveða innan listasamfélagsins í Englandi . Hróður William Morris sem hönnuður hélt áfram að berast innan lands sem utan og ekki áttu mörg ár eftir að líða þar til May tæki við stjórnunarstöðu hjá Morris & Co . Lífið fór ekki jafn mjúkum höndum um Dante Gabriel Rosetti . Hann barðist við lyfjafíkn og einangraði sig frá vinum og vandamönnum . Þrátt fyrir erfitt hlutskipti síðustu æviárin málaði Rosetti einhverja fallegustu mynd sína á ferlinum , að eigin sögn , árið 1880 . Málverkið The Day Dream sýnir fallega konu umvafna trjágróðri . Fyrirmyndin var Jane Morris . Tveimur árum síðar var Dante Gabriel Rosetti allur . Jane átti áratugum síðar eftir að verða fyrirmynd að öðru en annars konar meistaraverki í listasögunni . Komin á þrítugsaldurinn hitti May með reglulegu millibili marga af helstu listamönnum borgarinnar þess tíma . Árum saman hópaðist listaelítan saman vikulega á heimili William Morris til skrafs og ráðagerða . Um miðjan níunda áratuginn bættist þrítugur Íri að nafni George Bernard Shaw í hópinn . Hann hafði komið til London árið 1876 til að koma sér á framfæri sem skáld og til að framfleyta sér starfaði hann sem blaðamaður . Ein helsta fyrirmynd hins unga vonarskálds var William Morris . George Bernard Shaw heillaðist af dóttur hans . Hann varð ástfanginn af May og tilfinningar hennar voru af sama toga í hans garð . Mál tóku hins vegar að flækjast þegar hún kynntist aðstoðarmanni föður síns , Henry Halliday Sparling . Rómantíkin tók völd og þau giftu sig árið 1890 . Eftir sat hin rísandi írska stjarna með sárt ennið . Í hárri elli lét George Bernard Shaw hafa eftir sér að hann hefði verið of feiminn og uppburðarlítill til að bera upp bónorðið áður en Henry Halliday kom til sögunnar og þannig misst May úr greipum sér . Því hefði hann séð eftir alla ævi . George Bernard Shaw giftist Charlotte Payne-Townsend í júní árið 1898 , aðeins nokkrum vikum eftir að May og Henry skildu að borði og sæng . Reyndar hafði slitnað upp úr hjónabandinu nokkrum árum fyrr . Ástæðan var leynilegt ástarsamband May og Shaw sem upp komst um árið 1894 . Sama ár kom fyrsta verk Shaw út sem fangaði athygli almennings , leikritið Arms and the Man . George Bernard Shaw var við það að leggja heiminn að fótum sér meðan veröld hins mannsins í lífi May var að hruni komin . „ May’s position is this , she has been seeing a good deal of a former lover [ Shaw ] , and made her husband’s life a burden to him , he refuses to bear it any longer . “ ( Úr bréfi frá Jane , móður May , dags. 26. maí 1894 ) Ný öld gekk í garð . Þó William Morris væri horfinn af sjónarsviðinu var May ennþá í skugganum af föður sínum . Hún var þó farin að skapa sér nafn sem hönnuður þar sem nám í útsaumi á uppvaxtarárunum sem og reynsla af stjórnunarstarfi í fyrirtæki föðurins kom sér vel . Hún kenndi útsaum við nokkra skóla , var virk í félagsstörfum listamanna og var frumkvöðull þegar kom að hagsmunamálum kvenna í listgreinum . Þá hannaði hún og framleiddi skartgripi . May var upptekin kona og með mörg járn í eldinum . Í aðdraganda fyrri heimsstyrjaldar réðist May t.a.m. í það stórvirki að gefa út rit föður síns , alls 24 bindi . Ekki svo ýkja langt frá var annað afrek í bókmenntasögunni í bígerð . Fyrrverandi elskhugi May , sá er sat eftir með sárt ennið , skrifaði leikrit árið 1912 sem kom fyrir almenningssjónir ári síðar . Í leikritinu segir af ungri stúlku sem sækir kennslustundir hjá prófessor nokkrum . Komið hafa fram kenningar þess efnis að innblástur að leikritinu hafi Shaw sótt til vinar síns Sabine Baring-Gould sem heimsótti Akureyri 1862 og ennfremur að fyrirmynd annarrar aðalpersónunnar , Elizu Doolittle , sé Jane Morris móðir May . Leikritið hét Pygmalion . Síðar áttu Hollywood-leikararnir Audrey Hepburn og Rex Harrison eftir að gera persónunum góð skil á hvíta tjaldinu í kvikmyndinni My Fair Lady sem byggð var á leikritinu . Leikritið var sett á svið í London árið 1914 . Jane Morris lést árið 1914 . Nokkrum mánuðum áður hafði hún ánafnað dætrum sínum , May og Jenny , Kelmscott-setrið í því skyni að tryggja afkomu þeirra . Jenny hafði greinst með flogaveiki á barnsaldri sem ágerðist með árunum og var þannig háð umönnun . Eftir fráfall Jane sá May til þess að Jenny fengi þá aðstoð sem hún þurfti . Mitt í öllu annríkinu gaf May sér tíma til að stunda nám í íslensku hjá Dr. Jóni Stefánssyni . Hann var íslenskur ævintýramaður og vinur William Morris , búsettur í London . Ef til vill voru Íslandsfræin farin að skila árangri sem sáð hafði verið á Kelmscott setrinu og Íslandsheimsókn fyrirhuguð hjá frú Morris . Eftir ástarsamband sem slitnaði upp úr og hálf misheppnað hjónaband bauð May vinkonu sína velkomna inn á Kelmscott-setrið árið 1917 . Sú átti eftir að verða lífsförunautur og aðstoðarkona May þann tíma sem hún átti eftir ólifaðan . Framundan voru ferðalög þeirra May og Lobb til Íslands þar sem fetað var í fótspor föðurins og vinir sóttir heim í smábænum Akureyri . Hinn sænski Ivar Vennerström ( f : 1881 ) kom nokkuð reglulega til Íslands á fyrri hluta 20. aldar með eiginkonu sinni Ólafíu Valgerði Guðmundsdóttur ( f : 1889 ) frá Nesi á Seltjarnarnesi . Ivar og Ólafía giftu sig árið 1909 í Reykjavík en bjuggu alla sína hjúskapartíð í Svíþjóð . Þau eignuðust þrjú börn . Frumburður þeirra hjóna , Gudmund Wennerström , kom í heiminn í mars 1912 um það leyti sem smíði hins goðsagnakennda skips Titanic var að ljúka í Belfast á Norður-Írlandi . Rúmum mánuði síðar , um miðjan apríl var Ivar á hressingargöngu nálægt heimili sínu þegar hann ákvað að staldra við og kaupa sér eintak af Dagens Nyheter . Honum brá heldur betur í brún þegar hann sá eftirnafn sitt skráð á farþegalista hins nýja og glæsilega skemmtiferðaskips sem birtur var í blaðinu . Þegar Ivar tók sér dagblaðið í hönd á götu í miðborg Stokkhólms hafði Titanic nýlega lagt úr höfn frá Southampton í jómfrúarferð sína með stefnu á New York . Hann hjó eftir því á farþegalistanum að í nafnið var skráð með „ W “ en ekki „ V “ . Hann áttaði sig fljótt hvernig í pottinn var búið þegar hann rak augun í fornafnið August . August Edvard Anderson var blaðamaður frá Malmö ( f : 1884 ) . Nokkrum mánuðum áður en Titanic mætti örlögum sínum á Atlantshafinu 15. apríl 1912 lenti honum saman við vin sinn Ivar Vennerström . Þeir Ivar og August höfðu starfað saman við blaðaútgáfu . August hafði málað sig út í horn með pólitískar skoðanir sínar , svo mjög að hann sá sér þann kost vænstan að forða sér úr landi . Í Kaupmannahöfn datt honum í hug að kaupa sér miða um borð í Titanic , koma sér til Southampton og sigla til Ameríku . Hann óttaðist að sænsk og / eða amerísk yfirvöld myndu stöðva förina vegna skoðana hans og ákvað því að villa á sér heimildir , taka sér upp nafn vinar síns en breyta þó upphafsstafnum . Miðann keypti hann , kom sér til Englands og gekk um borð á hinu ósökkvandi skipi undir nafni vinar síns og samstarfsfélaga . Rúmum áratug eftir feigðarför Titanic , sumarið 1923 , kom gufuskipið Botnía til Akureyrar með varning og farþega . Á farþegalista Botníu í þessari siglingu til Akureyrar var nafnið Vennerström . Og sannarlega bar straumurinn hinn sænska Ivar Vennerström á norðlægar slóðir , til Akureyrar . Í þetta skiptið hafði hann dvalist í Reykjavík í nokkra daga en staldraði við á Akureyri áður en skipið sigldi sína leið áfram til Skandinavíu . Ivar Vennerström var kosinn á þing í Svíþjóð árið 1914 og sat hann á þingi í rúma tvo áratugi . Hann tók við embætti hermálaráðherra árið 1932 og gegndi því til ársins 1936 þegar hann varð landshöfðingi í Vermalandi . Ivar lést árið 1945 . Ólafía Valgerður Guðmundsdóttir , Lóa frá Nesi , bjó um skeið í Karlstad eftir að Ivar lést . Árið 1952 flutti hún á jörðina Glenni sem þau hjónin höfðu eignast árið 1940 . Bjó hún þar til dauðdags . Síðasta heimsókn Ólafíu til Íslands var árið 1972 . August „ Wennerström “ var um borð á þriðja farrými þegar Titanic hóf sína örlagaríka siglingu frá Southampton 10. apríl 1912 . Straumurinn bar August á ísjaka og í jökulkalt hafið . Hann lifði hildarleikinn af , komst til Bandaríkjanna þar sem hann giftist og eignaðist sjö börn . August kom aldrei til Akureyrar svo vitað sé . Hann lést árið 1950 . Grenndargralinu er ekki kunnugt um hvort straumurinn bar vinina saman eftir Titanic , þá Ivar Vennerström og August Wennerström . Árið 1862 markar tímamót . Meðan Eiríkur Magnússon og samlandar hans sigldu til Englands þá um vorið til að freista gæfunnar , voru Akureyringar að leggja lokahönd á aðskilnað frá Hrafnagilshreppi . „ Sjálfstæðisbarátta “ Akureyringa var að ná hámarki . Allt var í lukkunnar standi hinum megin við hafið hjá hinum 28 ára gamla William Morris . Yngri dóttirin May kom í heiminn í marsmánuði og fyrsta veggfóðursmynstur hinnar rísandi stjörnu enskrar menningar Trellis hafði nýlega litið dagsins ljós . Á meðan öllu þessu stóð var annar 28 ára gamall Englendingur að gera sig kláran fyrir langa siglingu . Hann skyldi ferðast til Íslands og einn af áfangastöðunum var lítill bær á norðanverðri eyjunni , Akureyri . Arcturus kom til Reykjavíkur 16. júní . Til Akureyrar kom Sabine Baring-Gould þann 5. júlí þar sem hann dvaldist næstu tvo daga . Þaðan hélt hann áleiðis til Mývatnssveitar en kom svo aftur við á Akureyri um miðjan mánuðinn . Á meðan ferðalaginu stóð skráði Gould það sem fyrir augu bar . Afraksturinn kom út árið 1863 í bókinni Iceland : Its scenes and sagas . Í bókinnni segir hann nokkuð ítarlega frá kynnum sínum af Akureyringum og bænum sjálfum . Hann segir af kynnum sínum af kaupmanninum Jóhann G. Havsteen sem tók á móti honum þegar hann kom í bæinn laugardaginn 5. júlí . Gould virðist nokkuð undrandi yfir borðvenjum Akureyringa . Þá nefnir hann annað tré fyrir utan annað hús í bænum ( gera má því skóna að umrætt hús sé Laxdalshús ) . Þessi tvö tré séu eitthvað það allra merkilegasta sem bærinn bjóði upp á ! Líklega er hér um sömu reynitré að ræða og vöktu athygli William Morris á ferð hans um Akureyri sumarið 1873 og hann hripaði athugasemd um í dagbókina sína . Kurteisi bæjarbúa er honum ofarlega í huga . Mánudaginn 14. júlí yfirgaf Gould Akureyri öðru sinni og hélt ferð sinni áfram um landið . Þegar þarna var komið sögu var May tæplega fjögurra mánaða gömul og því áratugabið eftir að hún ferðaðist um landið og gengi um götur Akureyrar . Þann 9. ágús var Sabine Baring-Gould kominn til Liverpool , tveimur mánuðum eftir að hann lagði af stað frá Skotlandi til Íslands . Tuttugu dögum síðar , þann 29. ágúst 1862 , fengu Akureyringar kaupstaðarréttindi : „ Hingað til amtsins er komið brjef frá stjórninni um , að Akureyrar bær sje aðskilinn frá Hrafnagilshrepp og jafnframt því öðlast kaupstaðarjettindi , sem Reykjavík . Það eru þá orðnir 2 heilir kaupstaðir á landinu . “ ( Norðanfari bls. 77 ) . En hver var maðurinn sem spígsporaði um götur Akureyrar síðustu dagana áður en bærinn fékk kaupstaðarréttindi ? Sabine Baring-Gould fæddist 28. janúar 1834 og fékkst hann við hin og þessi störf um ævina . Tengsl þessa ferðalangs á tímamótum við May Morris umfram dvöl í höfuðstað Norðurlands á sitt hvorri öldinni ? Jú , sjáðu til . Sabine Baring-Gould og faðir May , William Morris voru af sömu kynslóð enskra skálda sem nutu mikillar virðingar samtímamanna . Ekki er ólíklegt að Gould hafi haft eitthvað saman við Morris að sælda . Og þó ekki liggi fyrir hvort eða hversu mikil kynni þeirra Sabine Baring-Gould og Morris-fjölskyldunnar voru í raunveruleikanum öðluðust Baring-Gould og Morris eilíft líf hjá enn einu stórskáldinu í einni af perlum bókmenntasögu 20. aldar , ef kenningar sem settar hafa verið fram þess efnis halda vatni . Skáldið sem um ræðir var persónulegur vinur Sabine Baring-Gould árin eftir Íslandsförina 1862 og síðar elskhugi May Morris . Skyldi litli bærinn á norðanverðri eyjunni hafa borið á góma yfir kaffibolla eða rómantískum kvöldverði ? William þáttur Morris , föðurins og Íslandsvinar May var fædd árið 1862 . Faðir hennar hét William Morris og var fæddur í Essex í Englandi árið 1834 . Hann átti eftir að verða eitt þekktasta skáld Englands á síðari hluta 19. aldar . Sem ungur maður stundaði hann nám við Oxford-háskóla ásamt listamanni að nafni Edward Burne-James . Tókst með þeim góð vinátta . Árið 1857 hittu þeir fyrir skáldið og listmálarann Dante Gabriel Rosetti . Bundust listamennirnir Morris , James og Rosetti vináttuböndum sem átti eftir að skila sér í farsælu samstarfi á sviði listsköpunar . Móðir May hét Jane Burden og var fædd í Oxford árið 1839 . Nokkru eftir að listamennirnir þrír kynntust , í október 1857 , hittu þeir James og Rosetti Jane á samkomu . Þeir þekktu ekki þessa fallegu stúlku frá Oxford en fóru þess á leit við hana að þeir fengju að mála andlit hennar á striga . Hún sló til . Rétt eins og James og Rosetti , hreifst Morris af hinni 18 ára gömlu Jane . Hrifningin varð ekki endurgoldin en þó fór svo að William Morris og Jane Burden gengu í hjónaband árið 1859 . Saman eignuðust þau tvær dætur . Jenny fæddist árið 1861 . May kom í heiminn ári síðar , sama ár og ungur Íslendingur var sendur til Englands á vegum Hins íslenska Biblíufélags . Eiríkur Magnússon hleypti heimdraganum og sigldi til Englands árið 1862 . Í fylgd eiginkonu sinnar Sigríðar Einarsdóttur kom hann aftur til Íslands árið 1871 , þá nýráðinn bókavörður við Cambridge-háskóla . Hjónin voru í hópi enskra ferðamanna um borð í danska póstskipinu Díönu sem hélt úr höfn í Edinborg í Skotlandi og stefndi á sögueyjuna í norðri . Kannski hefur söknuður verið hinni níu ára gömlu May Morris efst í huga heima á Kelmscott-setrinu í Oxfordshire þegar Díana lagði að bryggju í Reykjavík þann 14. júlí . Um borð var faðir hennar , áhugamaður um Ísland og íslenskar bókmenntir og vinur Eiríks . Eiríkur og William Morris höfðu kynnst árið 1868 . Áhugi Morris og uppruni Eiríks varð til þess að sá íslenski kenndi þeim enska íslensku . Þegar þarna var komið sögu höfðu þeir félagar einnig tekið höndum saman við að þýða íslensk bókmenntaverk yfir á ensku . Samstarf þeirra átti eftir að vara í áratugi og geta m.a. af sér þýðingar á Heimskringlu , Grettis sögu , Völsunga söguogGunnlaugs sögu ormstungu . Eftir sumardvöl á Íslandi sigldi William Morris aftur til Englands í september 1871 . Hann hafði ferðast um Suðurland á hestbaki og hitt meðal annarra Jón Sigurðsson leiðtoga sjálfstæðisbaráttunnar . Á sama tíma dvöldu eiginkonan Jane Morris og dæturnar Jenny og May á setri fjölskyldunnar þar sem Rosetti var þá orðinn húsbóndinn á heimilinu tímabundið . Hann bjó undir sama þaki og mæðgurnar á Kelmscott-setrinu á meðan William Morris reið um íslensk héruð og kynnti sér sögusvið Íslendingasagnanna . Kom þetta sumum spánskt fyrir sjónir . Sumarið 1873 heimsótti William Morris Ísland öðru sinni . Hann kom til landsins um miðjan júlí og í þetta skiptið ferðaðist hann yfir hálendið , norður í land . Hann dvaldi m.a. næturlangt hjá hjónunum Jóni Jóakimssyni og Herdísi Ásmundsdóttur á Þverá í Laxárdal í Þingeyjarsýslu . Úr austri birtist William Morris Eyfirðingum ríðandi á hesti yfir Vaðlaheiðina með stefnu inn Eyjafjörðinn . Morris reið svo langt sem inn að Saurbæ áður en hann snéri við og gaf sér tíma til að hripa niður nokkur stikkorð um Akureyri þegar hann kom í bæinn laugardaginn 16. ágúst ; annríki , kaupmenn , reynitré , prúttari , hótel , ég að væla , leiðinlegur dagur , kalt , engin rigning [ lausl . þýðing höf. ] . Frá Möðruvöllum í Hörgárdal hélt hann áfram leið sinni suður yfir heiðar þar sem ferðalagi hans lauk . Síðustu dagbókarfærslu sína skráir hann í Norðurárdal þann 19. ágúst . William Morris var Íslandsvinur og áhugamaður um Íslendingasögurnar . Hann var einnig hugsjónamaður , skáld og textílhönnuður . Sem slíkur fékk hann innblástur í ferðum sínum um Ísland sem hann nýtti sér við skáldskap og hönnun innréttinga . Hafði listsköpun hans áhrif á listamenn á borð við James Joyce , C.S. Lewis og J.R.R. Tolkien . Sennilega er William Morris þekktastur í dag fyrir veggfóðursmynstur sem hann hannaði , alls 55 ólíkar gerðir . Veggfóðrið hans prýðir húsakynni víða um heim . William Morris lést 62 ára gamall árið 1896 . May syrgði föður sinn . Hún ásetti sér að feta í fótspor hans á sviði listsköpunar sem og hún gerði . Um alllangt skeið var May í skugga föðurins . Í seinni tíð hafa þó komið fram sterkar vísbendingar um að vinsælt veggfóðursmynstur úr fórum William Morris sé í raun komið úr ranni dótturinnar May . En May fetaði ekki aðeins í fótspor föðurins þegar kom að listinni heldur einnig bókstaflega þegar hún fór á slóðir hans á sögueyjunni í norðri , áratugum eftir að hann féll frá . Og rétt eins og faðirinn , heimsótti hún Akureyri þar sem hún eignaðist vini fyrir lífstíð . Konan sem skuggi föðurins faldi var við það að láta ljós sitt skína . Séra Hannes Örn Blandon hóf störf sem sóknarprestur í Eyjafjarðarsveit árið 1986 . Hann lét af störfum í upphafi árs 2019 . Jólahugvekja Hannesar birtist í Morgunblaðinu þann 24. desember árið 1983 . Ég vildi óska , að ég fengi eitt augnablik að verða aftur sem lítið barn , fá að gleðjast með börnum mínum , geta fundið það sama og þau , spenninginn , tilhlökkunina , gleðina . Ég óska þess að ég fengi að gleyma því stundarkorn að ég er fullorðinn maður í heimi angurs ótta og kvíða . Hugurinn leitar aftur í litla sumarbústaðinn í Kópavogi , sem mamma og pabbi keyptu handa okkur til að dveljast í meðan þau byggðu íbúðarhúsið . Á þeim tíma var Kópavogur varla þorp , það var langt til næstu nágranna og það voru engin götuljós . Þá áttum við drauga , huldufólk og jólasveina og það var auðvelt að komast í stemmningu þegar myrkrið grúfði yfir . Og á jólaföstu þegar æ erfiðara reyndist að koma litlum börnum í háttinn dugði vanalega að benda suður á Reykjanesfjallgarðinn þar sem Keili bar tígulega við næsturhimininn baðaður tunglsljósi og segja : „ Nei , sjáiði hverjir þarna eru á ferð . “ Við rýndum suður á fjöllin , sáum ekkert en trúðum samt og drógum sængina upp yfir höfuð pínulítið titrandi i hjartanu . Þorláksmessa var ægilega erfiður dagur . Hugurinn var blátt áfram að springa af huldufólki , jólasveinum og jólagjöfum svo varla var rúm fyrir jólabarn , við skildum ekki jólin . Það var einmitt á Þorláksmessu fyrir hartnær 19 árum . Vindurinn nauðaði úti og hangikjötsilm lagði um húsið og það snarkaði vinalega í gömlum kolaofni í stofuhorninu og eitthvað vorum við systkinin hæg í leik okkar . Skyndilega hrukku allir í kút . Einhvers staðar úti í náttmyrkrinu var rekið upp nístandi vein og svo varð dauðakyrrð . Lengi og vel sagði enginn eitt einasta orð fyrr en einhver kvað uppúr : „ Hamingjan hjálpi mér , hvað skyldi þetta hafa verið . “ Enn var kyrrt um stund . Þá var sem bankað væri lauslega á útidyrnar eitt eða tvö högg og síðan ekki meir . Pabbi hikaði andartak en gekk svo til dyra og leit út en þar var ekki nokkur sála . Nú var okkur öllum lokið . Skjálfandi af hræðslu skriðum við systkinin undir rúm og æptum : „ Það er Kjötkrókur , það er Kjötkrókur , ekki lát’ann tak okkur . “ Og við höfðum ekki fyrr sleppt orðinu þegar enn var bankað eða öllu heldur klórað og nú var það mamma , sem tók af skarið og opnaði dyrnar . Og viti menn , inn stekkur stór grábröndótt kisa og tekur stefnuna beint að kolaofninum og leggst þar niður malandi . Við störðum á dýrið dolfallin . „ Það er jólakötturinn , “ hvíslaði systir , og við gripum fastar í pilsfaldinn á mömmu . Nú varð lítill atburður . Kisa fór að baða út öllum öngum , hvæsti og mjálmaði á víxl , lá svo kyrr um stund og mældi á okkur bænaraugum . „ Hún hlýtur að vera eitthvað lasin vesalingurinn , “ sagði stóri bróðir og kraup niður að henni . „ Snertu hana þá ekki , “ hrópaði mamma . „ Nei , sko , hún er kettlingafull , “ sagði stóri bróðir . Hvílík undur og stórmerki í augum barns . Kisa gaut þarna á stofugólfinu sjö fallegum kettlingum og fór að þvo þeim í gríð og erg . Það var seint farið að sofa þessa nótt . En næsta dag , er við vöknuðum , þá skildum við jólin , þegar okkur var sagt frá jólabarninu sem fæddist i Betlehem , sú frásögn birtist okkur í nýju ljósi . Enn er runninn upp aðfangadagur , dagurinn , er ljósið kom í heiminn . „ Yfir þá , sem búa í landi náttmyrkranna , skín ljós ( Jes . 9 : 2 ) “ . Ný von hefur kviknað og ný veröld í fæðingu barnsins . En sums staðar ríkir ekki gleði heldur sorg . Einhvers staðar grætur barn móður sína og föður og annars staðar foreldrar börn sín . Myrkur örbirgðar , ofbeldis og einmanaleika leggst að mannkyni og hin illu öfl myrkranna fara hamförum við að slökkva þetta ljós vonarinnar en það mun aldrei takast . . . „ Því sjá , ég boða yður mikinn fögnuð , sem veitast mun öllum lýðnum . Yður er í dag frelsari fæddur , sem er Kristur Drottinn í borg Davíðs . “ Og hann kemur til þín , sem syrgir látinn ástvin og einnig til þín , sem telur dagana sem eftir eru og hann kemur til þín , sem ert einmana og yfirgefinn . Og hann ber þjáningu okkar með gleði , ekkert mannlegt er honum óviðkomandi . Við erum hvött til að gera þessi jól að hátíð friðar og farsældar . Við erum hvött til að taka höndum saman kristnir menn um víða veröld og efla einingu og sáttfýsi meðal þjóða og það gerum við ekki með sverði í hönd heldur með kærleikann að vopni . Því skulum við taka undir kveðju biskupsins okkar og halda á lifandi ljósi út við glugga í kvöld , sem tákn um vináttu og frið við alla menn nær og fjær . Ég sendi kveðju mína öllum þeim sem eru fjarri heimilum sínum í dag . Og ég bið Guð að blessa þá , er sinna verða vandastörfum í þágu almenningsheilla , lögreglumönnum og hjúkrunarfólki . Guð gefi öllum landsmönnum gleðileg jól . „ Vegna snjóþyngsla höfum við verið innilokuð í fimm daga . Okkar stutta blindgata bíður á meðan stærri götur eru hreinsaðar . Þetta hefur sína kosti , t.d. vilja nágrannar ólmir hjálpa hver öðrum og inni er notalegt og nógur tími til að lesa og hlusta á tónlist . Áðan hljómaði Vor ( Thrush of Spring ) eftir Sinding af geisladiski en einmitt það lag minnir mig á , þegar það með kátínu ruddist út um opna glugga verkamannabústaðanna á góðviðrisdögum þegar ég flýtti mér heim eftir Ásvallagötunni til að borða hádegismat . Elsta minning mín er þegar ég horfði á marga karlmannsfætur sparka logandi kleinupotti út dimm göng og út í snjó . Sú næstelsta er að ég horfði á konu í aðskornum , ljósköflóttum reiðfötum tala hratt og ákveðið skrítið mál við sína fylgdarmenn , sem lögðu á marga hesta í tröðunum á Hallgeirseyjarhjáleigu . “ Svo skrifar hálfáttræð kona í aðsendri grein í víðlesnu dagblaði í lok 20. aldar . Greinina skrifaði hún á heimili sínu í Bandaríkjunum þar sem hún hafði búið frá árinu 1949 þegar hún flutti frá Íslandi með eiginmanni sínum . Hafði hann gegnt herþjónustu hér á landi , þau fellt hugi saman og gengið í hjónaband á stríðsárunum . Í greininni hugsar Adda , eins og hún var kölluð í vinahópi sínum í Ameríku , hlýlega til heimahaganna á Suðurlandi og uppvaxtaráranna þar . Í niðurlagi greinarinnar víkur hún aftur að minningunni um konuna í aðskornu , ljósköflóttu reiðfötunum sem talaði framandi tungumál . Konan , sem var erlendur ferðamaður , hafði dvalist næturlangt hjá fjölskyldu Öddu á ferðalagi sínu um Ísland á þriðja áratugnum . Þrátt fyrir ungan aldur mundi Adda eftir kynnum sínum af konunni sem hún gat nafngreint en vissi þó lengi vel engin frekari deili á . Um það bil 74 árum síðar komst Adda yfir ævisögu „ eins af merkilegustu Englendingum síðustu aldar “ . Nafn mannsins ( sem var hið sama og „ huldukonunnar “ á Suðurlandi ) og vitneskjan um að dóttir hans hafði sótt Ísland heim á millistríðsárunum vakti forvitni Öddu . Forvitninni var svalað á bls. 679. „ Nú er ég þakklát fyrir að hafa lesið þessa prýðilegu bók og um leið uppgötvað að ég sá Miss Morris 1924 , 62 ára gamla . “ Grenndargralið heldur áfram að grafa upp sögu konunnar sem um langt skeið féll í skuggann á föður sínum en hefur hin seinni ár öðlast þá athygli á heimsvísu sem hún á skilið . Um tíma dvaldist hún á Akureyri , á heimili hjóna sem héldu sambandi við hana allt til dauðadags . Sagan er spennandi eins og margar gleymdar gersemar í sögu heimabyggðar . Adda , eða Hallfríður Guðbrandsdóttir Schneider eins og hún hét fullu nafni , kom Grenndargralinu á sporið . Hún lést á jólanótt 2009 . Greinina endar hún á þessum orðum . „ Það bólar ekkert á snjóýtum , svo nú hlusta ég á diskinn Vikivaki og byrja á nýrri bók . “ Snjómoksturstækin eru komin í Þorpið . Allt horfir til betri vegar á götunum og rétt að byrja á fyrsta kafla um konuna sem skuggi föðurins faldi . Við söfnun stríðsminja í Hlíðarfjalli í sumar fundu varðveislumenn minjanna ummerki um mögulegar mannvistarleyfar í hlíðum fjallsins sem rekja má svo langt aftur sem til miðalda . Fjöldi grunsamlegra gjallklumpa vakti athygli leiðangursmanna og vöknuðu strax upp spurningar um hugsanlega járnvinnslu á svæðinu . Prófessor í fornleifafræði við Háskóla Íslands hefur verið í sambandi við varðveislumenn minjanna og skoðað myndir af vettvangi . Hann álítur myndirnar benda til þess að þarna hafi járnvinnsla farið fram fyrr á öldum og hefur óskað eftir að fá að skoða aðstæður í fylgd leiðangursmanna næsta sumar . „ Það er laukrétt að þetta lítur út eins og bræðslugjall og væri áhugavert að skoða staðinn sem er ekki síst áhugaverður út af því hvað þetta virðist vera hátt uppi . Ég myndi nú ramba á staðinn eftir loftmyndinni en ef þú hefur tök á að sýna mér ummerkin næsta sumar þá væri það gaman “ 30. 09. 2019 . Í gær fann Grenndargralið torkennilegan hlut í hlíðinni ofan skíðahótelsins í Hlíðarfjalli sem minnti á framhluta sprengju . Myndir voru teknar á vettvangi en hluturinn látinn afskiptalaus með öllu ef ske kynni að um virka sprengju væri að ræða . Í dag héldu tveir sprengjusérfræðingar frá sprengjudeild Landhelgisgæslunnar upp fjallið í fylgd Grenndargralsins og Lögreglunnar til móts við hinn dularfulla hlut . Eftir að sérfræðingarnir höfðu grafið varlega frá hlutnum og ráðið ráðum sínum lá niðurstaða fyrir . Hægt var að reikna út tímann sem það tók sprengjuna að svífa og stilla hana þannig að hún springi á ákveðnum tíma eftir flugtak . Sprengjusérfræðingarnir gerðu kveikibúnaðinn upptækan en þeir munu hafa hann með sér suður yfir heiðar . Þar munu þeir yfirfara hann frekar áður en „ varðveislumenn minjanna “ fá hann í safn stríðsminjanna sem þeir hafa safnað saman í sumar við rætur Hlíðarfjalls . Virkar sprengjur finnast enn í jörðu vítt og breitt um landið . Kannski enn ein vísbendingin um hið víðfeðma svæði sem herinn lagði undir sig ofan Akureyrar á stríðsárunum . Meðal minja sem varðveislumenn höfðu með sér til byggða í dag voru fleiri skothylki , glerbrot , járnstykki og forláta keðja . Nú styttist í snjóalög í hlíðum Hlíðarfjalls . Ljóst er að næsta vor bíður varðveislumanna minjanna vinna við að bjarga gersemum úr sögu og menningu heimabyggðar eftir frostlyftingar vetrarins . Öruggt má telja að ekki sé allt komið fram . Þetta skilar sér þó allt til baka á endanum .