[ Gildissvið laganna og dómendur í héraði og fyrir Landsrétti . ] 2. gr . Í héraði eiga mál samkvæmt lögum þessum undir hina reglulegu héraðsdómstóla . 1 ) L. 49 / 2016 , 32. gr. [ 3. gr. a . Jafnframt getur hann ákveðið , ef mál er umfangsmikið , brot sem ákært er fyrir getur varðað 10 ára fangelsi eða meira , eða sakarefni mjög mikilvægt frá almennu sjónarmiði og dómur hefur verið fjölskipaður í héraði , að þrír dómarar við Landsrétt skipi dóm með tveimur sérfróðum meðdómsmönnum eða að fimm dómarar við Landsrétt skipi dóm . ] 2 ) 1 ) L. 141 / 2018 , 10. gr. 2 ) L. 49 / 2016 , 34. gr. 5. gr . … 1 ) Meðdómsmenn taka þátt í málsmeðferð og [ samningu dóms ] 2 ) og hafa sömu réttindi og bera sömu skyldur og dómsformaður í því máli . hann hefur gætt réttar sakbornings eða brotaþola í málinu , c . Dómari eða dómsformaður , ef dómur er fjölskipaður , kveður upp úrskurð um kröfu aðila um að hann eða meðdómsmenn víki sæti , svo og ef hann eða þeir víkja sæti af sjálfsdáðum . Þinghöld , þingbækur o.fl. 8. gr . … 1 ) 1 ) L. 76 / 2019 , 17. gr. 9. gr . Dómþing skulu haldin á föstum þingstöðum . 1 ) 1 ) L. 78 / 2015 , 18. gr. 10. gr . vegna hagsmuna almennings eða öryggis ríkisins , d. af velsæmisástæðum , e. til að halda uppi þingfriði , f. meðan á rannsókn máls stendur og hætta þykir á sakarspjöllum ef þing væri háð fyrir opnum dyrum , g. meðan vitni gefur skýrslu án þess að það þurfi að skýra frá nafni sínu í heyranda hljóði , sbr. 8. mgr. 122. gr . Dómari getur einnig meinað þeim aðgang sem eru yngri en 15 ára eða þannig á sig komnir að návist þeirra samræmist ekki góðri reglu við þinghald eða hætta er á að nærvera þeirra valdi því að sakborningur eða vitni skýri ekki satt frá . Nú telur dómari að nægilegt sé til þess að tryggja þá hagsmuni sem búa að baki 1. mgr. að leggja bann við opinberri frásögn af þinghaldi skv. 2. mgr. 11. gr. og skal hann þá grípa til þess úrræðis í stað þess að loka þinghaldi . 11. gr. [ Óheimilt er öðrum en dómstólum að hljóðrita eða taka myndir í þinghaldi . Sama gildir um birtingu hljóð - og myndupptakna af munnlegum framburði sem dómstóll hefur annast . ] 1 ) Óheimilt er að skýra frá því sem gerist í lokuðu þinghaldi án leyfis dómara . Brot gegn 1. og 2. mgr. varðar sektum , sbr. [ 1. mgr. 241. gr. ] 2 ) Enn fremur má dómari meina þeim sem brotið hefur gegn þeim ákvæðum um aðgang að þinghaldi , hvort sem er í sama máli eða öðrum málum . 1 ) L. 76 / 2019 , 18. gr. 2 ) L. 17 / 2018 , 1. gr. 12. gr . Sé ekki kostur á löggiltum skjalaþýðanda má leggja fram þýðingu annars hæfs manns , en honum ber að staðfesta hana fyrir dómi ef hún er vefengd . [ Nú gefur maður skýrslu fyrir dómi sem reiðir sig á íslenskt táknmál til samskipta og skal þá ákæruvaldið sjá um að kalla til táknmálstúlk . Dómari ákveður þóknun til handa dómtúlki , táknmálstúlki , þýðanda eða kunnáttumanni og greiðist þóknunin og annar kostnaður vegna starfa hans úr ríkissjóði . ] 1 ) 1 ) L. 18 / 2019 , 4. gr. 13. gr . Við [ Landsrétt og ] 1 ) hvern héraðsdómstól skulu vera þingbækur til afnota í sakamálum . [ Dómara er rétt að rita á tölvu það sem væri ella fært í slíka bók , en það sem skráð er með þeim hætti skal þá varðveita á rafrænu formi þannig að það sé öruggt og aðgengilegt . ] 2 ) Þegar dómþing er háð skal rita skýrslu í þingbók um það sem þar fer fram . Þrátt fyrir það sem að framan segir skal ekki færa til bókar nafn og önnur persónueinkenni vitnis , sem gefur skýrslu fyrir dómi án þess að það þurfi að skýra frá nafni sínu í heyranda hljóði , sbr. 8. mgr. 122. gr. , heldur skulu þær upplýsingar varðveittar með þeim hætti sem þar er kveðið á um . [ Það sem kemur fram við munnlega sönnunarfærslu skal tekið upp í hljóði og mynd . Dómari getur þó í undantekningartilfellum ákveðið að taka upp eða skrá útdrátt sinn af framburði en hlutaðeigandi skal þá gefinn kostur á að koma að athugasemdum um það sem er haft eftir honum og um framkvæmd skýrslutökunnar . ] 1 ) 1 ) L. 49 / 2016 , 38. gr. 2 ) L. 76 / 2019 , 19. gr. 14. gr . Þau skulu merkt í áframhaldandi töluröð og vottuð um framlagningu . Meðan máli er ólokið verður frumrit skjals þó ekki afhent nema brýn nauðsyn krefji og dómari telji að láta megi það af hendi gegn því að afrit komi í stað þess . Hljóðritanir , myndbönd og mynddiska skv. 3. mgr. 13. gr. skal varðveita í minnst þrjú ár frá lokum dómsmáls . Þó skal synja um að láta í té afrit af þeim hlutum þessara skjala sem hafa að geyma upplýsingar um einka - , fjárhags - eða viðskiptahagsmuni einstaklinga ellegar lögpersóna sem sanngjarnt er og eðlilegt að leynt fari nema sá samþykki sem í hlut á . [ Meðan mál er rekið fyrir Landsrétti eða í héraði , unnt er að skjóta því til æðra dóms eða mál er rekið þar fyrir dómi er dómara skylt endurgjaldslaust að afhenda aðilum máls afrit hljóðupptöku skv. 3. mgr. 13. gr. eða leyfa þeim að hlýða á slíkar upptökur eða horfa á myndupptökur , svo fljótt sem við verður komið eftir að þess er óskað . ] 1 ) Eftir þann tíma má verða við ósk þess efnis ef sérstakar ástæður mæla með því . Dómara er skylt gegn greiðslu gjalds að láta brotaþola í té eftirgerð af hljóð - eða myndupptökum eða leyfa honum að hlýða á slíkar upptökur ef honum er þörf á því til þess að geta gætt hagsmuna sinna . [ Dómstólasýslan setur nánari reglur um afhendingu afrita af hljóðupptökum og um aðgang að myndupptökum . ] 1 ) Dómara er heimilt að krefjast fyrirframgreiðslu áætlaðs gjalds skv. 1. , 3. og 4. mgr . Telji dómari óheimilt eða óskylt að verða við ósk um afrit eða eftirrit ellegar leyfi til að hlýða á upptöku kveður hann upp úrskurð um það ef þess er krafist . [ Nú er meðferð máls endanlega lokið fyrir héraðsdómi og tekur þá dómstjóri ákvörðun um afhendingu afrits skv. 1. og 3. mgr. eða kveður upp úrskurð skv. 6. mgr. [ Forseti æðri dóms tekur slíka ákvörðun eða kveður upp úrskurð þegar meðferð máls er endanlega lokið fyrir þeim dómi . ] 1 ) ] 2 ) 1 ) L. 76 / 2019 , 20. gr. 2 ) L. 78 / 2015 , 19. gr. 17. gr . þingbækur , þar á meðal [ rafræna færslu þeirra ] , 3 ) c . 3 ) L. 78 / 2015 , 20. gr. III. kafli . Þeir taka ekki við fyrirmælum frá öðrum stjórnvöldum um meðferð ákæruvalds nema sérstaklega sé kveðið á um það í lögum . Ákærendur skulu vinna að því að hið sanna og rétta komi í ljós og gæta jafnt að þeim atriðum sem horfa til sýknu og sektar . Þeim ber jafnframt að hraða meðferð mála eftir því sem kostur er . [ Ákærendur eru bundnir þagnarskyldu skv. X. kafla stjórnsýslulaga . ] 1 ) Tekur þetta til upplýsinga um einkahagi manna sem eðlilegt er að leynt fari , upplýsinga sem varða starfshætti ákæruvalds og lögreglu og fyrirhugaðar aðgerðir í þágu rannsóknar , og annarra upplýsinga sem leynt skulu fara samkvæmt lögum , stjórnvaldsfyrirmælum eða eðli máls . Þagnarskyldan helst þótt látið sé af starfi . 1 ) L. 71 / 2019 , 5. gr. 19. gr. [ Ráðherra ] 1 ) hefur eftirlit með framkvæmd ákæruvalds og getur krafist þess að ríkissaksóknari láti í té gögn og greinargerð um meðferð einstakra mála . Skal hann skipaður ótímabundið í embætti af [ ráðherra ] 1 ) og fullnægja lagaskilyrðum til skipunar í dómaraembætti við Hæstarétt . [ Laun vararíkissaksóknara nema 1.545.462 kr. á mánuði og þar af skal greiðsla fyrir yfirvinnu og álag sem starfinu fylgir nema 335.020 kr. á mánuði . Við launaafgreiðslu fyrir júlí uppfærir Fjársýsla ríkisins krónutölufjárhæð til samræmis við tölur Hagstofunnar . ] 2 ) 1 ) L. 162 / 2010 , 194. gr. 2 ) L. 79 / 2019 , 10. gr. 21. gr . Ríkissaksóknari getur gefið öðrum ákærendum fyrirmæli um einstök mál sem þeim er skylt að hlíta . Hann getur kveðið á um rannsókn máls , mælt fyrir um framkvæmd hennar og fylgst með henni . [ Ríkissaksóknari tekur ákvörðun um áfrýjun héraðsdóms til Landsréttar og um að óska eftir leyfi til að áfrýja dómi Landsréttar til Hæstaréttar . Einnig tekur hann ákvörðun um kæru til Landsréttar og [ um kæru til ] 2 ) Hæstaréttar í málum sem hann hefur höfðað . ] 3 ) [ Ríkissaksóknari sker úr um valdsvið héraðssaksóknara gagnvart öðrum ákærendum ef vafi rís um það . Ríkissaksóknari getur enn fremur falið héraðssaksóknara að fara með mál sem ekki fellur undir 23. gr. eða falið öðrum ákæranda að fara með mál sem þar fellur undir , svo sem ef rannsókn er þegar hafin á því . ] 4 ) 1 ) L. 162 / 2010 , 194. gr. 2 ) L. 76 / 2019 , 21. gr. 3 ) L. 49 / 2016 , 43. gr. 34 ) L. 47 / 2015 , 1. gr. 22. gr. [ Ráðherra ] 1 ) skipar héraðssaksóknara ótímabundið og er embættisskrifstofa hans í Reykjavík . Hann skiptir verkum með varahéraðssaksóknara og saksóknurum og úthlutar þeim málum . Við embættið skal vera sérstök deild skatta - og efnahagsbrota og skal sá eða þeir saksóknarar sem þar starfa bera starfsheiti sem kennt er við málaflokkinn . Héraðssaksóknari getur skipt embættinu í fleiri deildir eftir málaflokkum eða umdæmum . [ Laun héraðssaksóknara nema 1.553.322 kr. á mánuði og þar af skal greiðsla fyrir yfirvinnu og álag sem starfinu fylgir nema 382.880 kr. á mánuði . Laun skv. 3. mgr. skulu taka breytingum 1. júlí ár hvert . Hagstofa Íslands reiknar og birtir fyrir 1. júní hlutfallslega breytingu á meðaltali reglulegra launa starfsmanna ríkisins fyrir næstliðið almanaksár . Við mat á launabreytingum aflar Hagstofan skýrslna og gagna sem hún telur nauðsynleg og gerir jafnframt eigin kjararannsóknir eftir því sem hún telur þörf á . Við launaafgreiðslu fyrir júlí uppfærir Fjársýsla ríkisins krónutölufjárhæð til samræmis við tölur Hagstofunnar . ] 2 ) 1 ) L. 162 / 2010 , 194. gr. 2 ) L. 79 / 2019 , 11. gr. 23. gr. [ Héraðssaksóknari höfðar sakamál ef um er að ræða eftirgreind brot á almennum hegningarlögum : a . Héraðssaksóknari höfðar enn fremur sakamál vegna annarra brota sem hann rannsakar samkvæmt lögreglulögum . [ Ef rannsókn á því broti sem héraðssaksóknari fer með skv. 1. og 2. mgr. leiðir til þess að rannsakað er annað eða önnur brot sama sakbornings sem ákæruvald héraðssaksóknara nær alla jafna ekki til getur hann höfðað mál vegna brotanna en ella gerir lögreglustjóri það . ] 2 ) Að svo miklu leyti sem það fer ekki í bága við fyrirmæli ríkissaksóknara skv. 3. mgr. 21. gr. getur héraðssaksóknari gefið lögreglustjórum fyrirmæli um frekari rannsókn einstakra mála sem lögreglustjórar hafa sent héraðssaksóknara til ákvörðunar um saksókn , mælt fyrir um framkvæmd hennar og fylgst með henni . Héraðssaksóknari tekur ákvörðun um kæru til [ Landsréttar ] 3 ) í máli sem hann hefur til rannsóknar eða hann hefur höfðað . ] 4 ) 1 ) L. 23 / 2016 , 7. gr. 2 ) L. 76 / 2019 , 22. gr. 3 ) L. 49 / 2016 , 44. gr. 4 ) L. 47 / 2015 , 2. gr. 24. gr . Lögreglustjórar höfða önnur sakamál en þau sem ríkissaksóknari eða héraðssaksóknari höfðar skv. 2. mgr. 21. gr. og 1. og 2. mgr. 23. gr. , sbr. þó 3. mgr. þeirrar greinar . Í því tilviki tekur ríkissaksóknari ákvörðun um hvaða lögreglustjóri skuli höfða mál eða hvort héraðssaksóknari geri það . Lögreglustjóri tekur ákvörðun um kæru til [ Landsréttar ] 2 ) í máli sem hann hefur til rannsóknar eða hann hefur höfðað . ] 1 ) [ Laun lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu nema 1.750.000 kr. á mánuði og þar af skal greiðsla fyrir yfirvinnu og álag sem starfinu fylgir nema 350.000 kr. á mánuði . Laun skv. 6. mgr. skulu taka breytingum 1. júlí ár hvert . Hagstofa Íslands reiknar og birtir fyrir 1. júní hlutfallslega breytingu á meðaltali reglulegra launa starfsmanna ríkisins fyrir næstliðið almanaksár . Við mat á launabreytingum aflar Hagstofan skýrslna og gagna sem hún telur nauðsynleg og gerir jafnframt eigin kjararannsóknir eftir því sem hún telur þörf á . Við launaafgreiðslu fyrir júlí uppfærir Fjársýsla ríkisins krónutölufjárhæð til samræmis við tölur Hagstofunnar . ] 3 ) 1 ) L. 47 / 2015 , 3. gr. 2 ) L. 49 / 2016 , 44. gr. 3 ) L. 79 / 2019 , 12. gr. , sbr. einnig brbákv . í s.l. 25. gr . Í héraði annast lögreglustjórar flutning þeirra mála sem þeir höfða . Sé hæstaréttarlögmanni falið að flytja mál fyrir [ Landsrétti eða ] 2 ) Hæstarétti hefur hann sömu skyldur og ákærandi . Setur [ ráðherra ] 1 ) þá annan löghæfan mann til að fara með það mál . Nú er maður á sama hátt og áður greinir vanhæfur til meðferðar einstaks máls fyrir dómi og má hann þá ekki flytja það sem ákærandi . 27. gr . Ef sakborningur er lögaðili koma stjórnendur fram sem fyrirsvarsmenn hans , einir eða fleiri í sameiningu , eftir því sem leiðir af almennum reglum . Sakborningur sem handtekinn hefur verið í þágu rannsóknar máls á rétt á að hafa samband við lögmann þegar eftir handtöku , sömuleiðis nánustu vandamenn sína nema sérstök ástæða sé til að ætla að það muni torvelda rannsókn málsins . Sakborningi er heimilt að halda sjálfur uppi vörnum í máli kjósi hann það og sé hann hæfur til þess að mati dómara eða lögreglu . Bera má þá ákvörðun undir dómara . Heimilt er dómara að skipa sakborningi verjanda þótt hann hafi ekki óskað þess ef hann er að mati dómara ekki fær um að gæta hagsmuna sinna sem skyldi við meðferð máls fyrir dómi . Lögmaður sem sakborningur hefur ráðið sér án atbeina dómara eða lögreglu hefur sömu réttindi og skyldur og verjandi eftir því sem við á . Við skipun eða tilnefningu verjanda skal að jafnaði fara eftir ósk sakbornings , sbr. þó 4. og 5. mgr . Ef ætla má að verjandi muni hindra eða hafi hindrað rannsókn máls með ólögmætum hætti eða hafi brotið gegn starfsskyldum sínum á annan hátt getur ákærandi eða lögregla leitað atbeina dómara og krafist þess að hann verði leystur frá störfum og annar skipaður í hans stað . Þagnarskylda hvílir á verjanda um það sem skjólstæðingur hans kann að hafa trúað honum fyrir um afstöðu sína til brots þess sem um er að tefla , svo og um önnur þau atriði sem hann hefur komist að í starfa sínum og ekki eru almenningi þegar kunn . Verjandi á jafnframt rétt á að vera viðstaddur þinghöld meðan á rannsókn stendur nema hætta sé á að rannsóknin torveldist við það , sbr. 1. mgr. 104. gr. 37. gr . Enn fremur getur lögregla synjað verjanda um aðgang að einstökum skjölum og öðrum gögnum meðan á rannsókn máls stendur ef öryggi ríkisins eða almennings er í húfi ellegar brýnir einkahagsmunir annarra en skjólstæðings hans eða samskipti við yfirvöld í öðrum ríkjum standa því í vegi . Þóknun skipaðs verjanda skal ákveðin í dómi eða úrskurði ef máli lýkur þannig nema hann hafi afsalað sér þóknun . 3 ) 1 ) L. 47 / 2015 , 6. gr. 2 ) L. 49 / 2016 , 47. gr. 3 ) L. 78 / 2015 , 21. gr. V. kafli . Lögráðamaður tekur ákvarðanir fyrir hönd hins ólögráða sem hann er ekki talinn bera skynbragð á eða vera fær um að taka . Lögreglu er skylt , eftir því sem við á , að leiðbeina brotaþola um réttindi hans lögum samkvæmt . Nú liggur fyrir hver brotaþoli er og skal þá tilkynna honum ef rannsókn máls er hætt eða það fellt niður með öðrum hætti án tillits til þess hvort hann hefur kært brotið . 1 ) L. 47 / 2015 , 7. gr. 41. gr . Þegar skilyrði eru til þess að tilnefna réttargæslumann skv. 1. – 3. mgr. skal það gert jafnskjótt og tilefni gefst . Brotaþola er heimilt að ráða á sinn kostnað lögmann til að gæta hagsmuna sinna . Hlutverk réttargæslumanns er að gæta hagsmuna skjólstæðings síns og veita honum aðstoð í málinu , þar á meðal við að setja fram einkaréttarkröfur skv. XXVI. kafla . Eftir að ákæra hefur verið gefin út á réttargæslumaður rétt á því að vera viðstaddur öll þinghöld í máli . 47. gr . Brotaþoli sem ekki nýtur aðstoðar réttargæslumanns á rétt til aðgangs að gögnum máls skv. 1. mgr. 48. gr . 3 ) 1 ) L. 47 / 2015 , 8. gr. 2 ) L. 49 / 2016 , 47. gr. 3 ) L. 78 / 2015 , 22. gr. VI. kafli . Ef taka þarf skýrslu fyrir dómi af sakborningi eða vitni meðan á rannsókn máls stendur má jafnframt gera það í umdæmi þar sem skýrslugjafi á heimili eða er staddur eða þar sem fyrirsjáanlegt er að mál um sakarefnið kunni að verða höfðað . Mál á hendur manni sem ekki á heimilisvarnarþing hér á landi má höfða hvar sem er á landinu . Ef ríkissaksóknari , héraðssaksóknari eða lögreglustjóri ber undir dóm mál sem sætir afbrigðilegri meðferð skv. XXVII. kafla skal það gert fyrir héraðsdómi í því umdæmi þar sem hann hefur starfsstöð eða sá sem málið varðar á heimilisvarnarþing . 1 ) Lögregla skal hvenær sem þess er þörf hefja rannsókn út af vitneskju eða grun um að refsivert brot hafi verið framið hvort sem henni hefur borist kæra eða ekki . Lögregla vísar frá kæru um brot ef ekki þykja efni til að hefja rannsókn út af henni . Ber ríkissaksóknara að taka afstöðu til kærunnar innan þriggja mánaða frá því að hún berst honum . ] Markmið rannsóknar er að afla allra nauðsynlegra gagna til þess að ákæranda sé fært að ákveða að henni lokinni hvort sækja skuli mann til sakar , svo og að afla gagna til undirbúnings málsmeðferð fyrir dómi . Rannsaka skal og afla allra tiltækra gagna um verknað þann sem um er að ræða , svo sem stað og stund og öll nánari atvik , sem ætla má að skipt geti máli , leita þess sem grunaður er um brot , finna sjónarvotta og aðra sem ætla má að borið geti vitni , svo og að hafa uppi á munum sem hald skal leggja á og öðrum sýnilegum sönnunargögnum . Skylt er mönnum , ef þeir eru kvaddir til þess , að veita lögreglu lið í þágu rannsóknar , að því tilskildu að þeir geti það án hættu fyrir líf og heilsu sína , vandamanna sinna eða annarra sem þeir eiga að annast . Lögregla tekur saman skýrslu um rannsókn sína í hverju máli um sig þar sem getið skal einstakra rannsóknaraðgerða og niðurstöðu þeirra . 57. gr . Ef rannsókn gegn sakborningi hefur verið hætt skal lögregla tilkynna honum það og á hann rétt á að fá það staðfest skriflega . Að kröfu lögreglu er hverjum þeim , sem spurður er , skylt að skýra frá nafni sínu , kennitölu og heimili . af brotaþola eða öðrum vitnum ef þau neita að mæta til skýrslutöku hjá lögreglu eða neita að svara spurningum hennar , ætla má að þau komist ekki fyrir dóm við meðferð málsins eða það er talið æskilegt með tilliti til hagsmuna þeirra , svo sem ef um börn er að ræða . Ákvæði 63. – 65. gr. gilda um skýrslutöku skv. 1. og 2. mgr. eftir því sem við á . Vitni getur skorast undan að verða við þeirri boðun . Skýrslutaka af manni má ekki standa yfir lengur en í samtals tólf klukkustundir á hverjum 24 klukkustundum . Auk þess lögreglumanns sem stýrir skýrslutöku skal við hana vera einn greinargóður og trúverðugur vottur , sé þess kostur . Ekki má rugla skýrslugjafa með ósannindum eða á annan hátt eða beita hann neins konar ólögmætri þvingun í orði eða verki . [ Á sama hátt skal lögregla kalla til táknmálstúlk ef skýrslugjafi reiðir sig á íslenskt táknmál til samskipta . ] 1 ) L. 18 / 2019 , 5. gr. 64. gr . Sakborningur má ekki ráðfæra sig við verjanda sinn um hvernig hann eigi að svara einstökum spurningum . Vitni er heimilt að neita eða eftir atvikum óheimilt að svara einstökum spurningum ef þær ástæður sem greindar eru í 117. – 119. gr. eiga við . Þegar tekin er skýrsla af sakborningi eða vitni skv. 61. – 65. gr. skal skráð á þar til gert eyðublað hvar skýrslutakan fer fram , hver tekur skýrsluna , hver gefur hana og hverjir aðrir eru viðstaddir . Í lok skýrslutöku skal gefa skýrslugjafa tækifæri til að lesa það sem skráð hefur verið eftir honum . 1 ) L. 162 / 2010 , 194. gr. 2 ) Rg. 651 / 2009 . Nú er þess kostur að tryggja sönnun í því skyni sem í 1. mgr. segir án þess að leggja þurfi hald á mun og skal þá þess í stað beina því til eiganda eða vörsluhafa munarins að veita aðgang að honum eða láta í té upplýsingar , sem hann hefur að geyma , svo sem með því að afhenda afrit af skjali eða annars konar upplýsingum . 70. gr . Skrá skal þá muni sem hald er lagt á og varðveita þá með tryggum hætti . muni sem lagðir hafa verið fram sem sönnunargögn í máli nema sá sem afhendingar krefst þurfi á gagni að halda til að ná rétti sínum eða afstýra réttindamissi . 74. gr . 75. gr . Það frestar þó ekki húsleitinni . Taka má fingraför af sakborningi og ljósmyndir af honum í þágu rannsóknar , svo og taka úr honum öndunarsýni í sama skyni . Ef vafi leikur á hvort sakborningur sé sakhæfur eða refsing geti borið árangur vegna andlegs ástands hans er rétt að láta hann sæta sérstakri geðrannsókn til þess að leiða þessi atriði í ljós . 79. gr . Hverjum þeim sem hindrar eða truflar leitina má víkja brott af leitarstað . 80. gr . Með þeim skilyrðum sem greind eru í 83. gr. og 1. mgr. 84. gr. er heimilt í þágu rannsóknar : a . Skilyrði fyrir aðgerðum skv. 80. – 82. gr. er að ástæða sé til að ætla að upplýsingar , sem skipt geta miklu fyrir rannsókn máls , fáist með þeim hætti . [ Þegar dómara hefur borist krafa um aðgerð og hann fallist á að hún hljóti meðferð fyrir dómi án þess að sá sem hún beinist að verði kvaddur á dómþing , sbr. 1. mgr. 103. gr. og 1. mgr. 104. gr. , skipar hann lögmann til að gæta hagsmuna þess sem aðgerð beinist að . Í úrskurði skal heimild til aðgerðar markaður ákveðinn tími sem ekki má vera lengri en fjórar vikur hverju sinni . Ef gögnin hafa að geyma samtöl eða önnur samskipti sakbornings við verjanda sinn , svo og upplýsingar sem 2. mgr. 119. gr. tekur til , skal samt sem áður eyða þeim þegar í stað . Ríkissaksóknari skal árlega gefa út skýrslu um framkvæmd eftirlitsins og beitingu aðgerða skv. 80. – 82. gr. ] 1 ) 1 ) L. 103 / 2016 , 3. gr. XII. kafli . Ef ástæða er til getur lögregla eða ákærandi farið fram á að dómkvaddur verði matsmaður skv. 128. gr. [ Þóknun fyrir rannsókn eða skoðun skv. 1. mgr. skal ákveðin af héraðssaksóknara , lögreglustjóra eða löglærðum starfsmanni þeirra . ] Um framkvæmd og gildi kyrrsetningar samkvæmt þessari grein fer sem um kyrrsetningu fjármuna almennt , með þeim undantekningum að tryggingu þarf ekki að setja , mál þarf ekki að höfða til staðfestingar kyrrsetningu og gjöld skal ekki greiða fyrir ráðstafanirnar . Að tillögu ríkissaksóknara er [ ráðherra ] 1 ) heimilt að setja reglur 2 ) um sérstakar aðferðir og aðgerðir lögreglu við rannsókn sakamála sem ekki er kveðið á um í lögum þessum , svo sem um notkun tálbeita , uppljóstrara og flugumanna , afhendingu undir eftirliti og skyggingu . Lögreglu er rétt að handtaka mann ef rökstuddur grunur leikur á að hann hafi framið brot sem sætt getur ákæru , enda sé handtaka nauðsynleg til að koma í veg fyrir áframhaldandi brot , til að tryggja návist hans eða öryggi hans eða annarra ellegar til að koma í veg fyrir að hann spilli sönnunargögnum . Hver sá sem stendur mann að broti sem sætt getur ákæru og varðað getur fangelsi hefur heimild til að handtaka hann . 93. gr . 1 ) L. 162 / 2010 , 194. gr. 2 ) Rg. 651 / 2009 . XIV. kafli . að ætla megi að hann muni reyna að komast úr landi eða leynast ellegar koma sér með öðrum hætti undan málsókn eða fullnustu refsingar , c . Ekki má úrskurða sakborning yngri en 18 ára í gæsluvarðhald nema telja megi víst að önnur úrræði sem vísað er til í 1. mgr. 100. gr. eða mælt er fyrir um í barnaverndarlögum geti ekki komið í stað þess . [ Því má þó marka lengri tíma en fjórar vikur meðan á áfrýjunarfresti skv. 199. gr. stendur eða fresti til að leita leyfis Hæstaréttar til að áfrýja dómi Landsréttar skv. 217. gr. , svo og meðan mál er til meðferðar fyrir æðri dómi uns endanlegur dómur gengur . ] 1 ) Gæsluvarðhald skal ekki vara lengur en þörf krefur . Skal sá sem krafist hefur gæsluvarðhalds láta sakborning lausan jafnskjótt og ástæður til gæslu eru ekki lengur fyrir hendi . [ Gæsluvarðhaldi lýkur með endanlegum dómi eða ef ákærði er sýknaður eða honum dæmd refsing sem er vægari en óskilorðsbundið fangelsi . ] 1 ) 1 ) L. 76 / 2019 , 23. gr. 98. gr . Enn fremur tekur dómari í úrskurði afstöðu til kröfu um hver tilhögun gæsluvarðhaldsvistar skuli vera að öðru leyti , sbr. 3. mgr. 99. gr. 99. gr . Þó getur sá sem rannsókn stýrir bannað heimsóknir ef nauðsyn ber til í þágu hennar en skylt er að verða við óskum gæslufanga um að hafa samband við verjanda og ræða við hann einslega , sbr. 1. mgr. 36. gr. , og rétt að verða við óskum hans um að hafa samband við lækni eða prest , ef þess er kostur , d. gæslufangar mega nota síma eða önnur fjarskiptatæki og senda og taka við bréfum og öðrum skjölum . Gæsluvarðhaldsfanga er heimilt að bera atriði sem varða gæsluvarðhaldsvist undir dómara skv. 102. gr. 1 ) L. 162 / 2010 , 194. gr. 100. gr . [ Eftir kröfu ákæranda getur héraðsdómari þó úrskurðað að hún skuli haldast meðan á áfrýjunarfresti skv. 199. gr. stendur , svo og meðan mál er til meðferðar fyrir æðri dómi uns endanlegur dómur er upp kveðinn . ] Dómari skal mæla fyrir um tryggingu í úrskurði þar sem kveða skal á um fjárhæð hennar . Meðferð rannsóknarmála fyrir dómi . Þegar [ ákærandi eða lögreglustjóri ] 1 ) telur þörf á atbeina dómara til aðgerðar skv. 1. mgr. 102. gr. leggur hann skriflega og rökstudda kröfu um hana fyrir héraðsdóm . Þrátt fyrir ákvæði 1. og 2. mgr. er þeim sem beinir kröfu til héraðsdóms heimilt að breyta henni munnlega á dómþingi , enda hafi tilefni ekki gefist til þess fyrr og fyrirliggjandi gögn og upplýsingar nægi annars að mati dómara til þess að afstöðu megi taka til kröfunnar í breyttri mynd . Verði ekki farið með kröfu skv. 102. gr. á þann hátt sem um ræðir í 1. mgr. þessarar greinar ákveður dómari stað og stund til þinghalds og tilkynnir það þeim sem kröfuna gerði , svo og eftir atvikum [ lögreglustjóra , ákæranda ] , 1 ) sakborningi eða verjanda ellegar þeim öðrum sem kröfu er beint að , nema dómari telji slíka annmarka á kröfunni að vísa beri henni þegar frá dómi með úrskurði . Þegar krafa er tekin fyrir á dómþingi gefur dómari þeim sem hana hefur gert kost á að gera fyrst grein fyrir henni munnlega . Nú lýtur krafa sem til meðferðar er fyrir dómi að því að tekin verði skýrsla af sakborningi eða vitni og gætir dómari þá að því hvort fullnægt sé til þess ákvæðum 59. gr . Eftir því sem kostur er skal skýrsla skv. 1. mgr. tekin upp á myndband eða mynddisk . Sönnun og sönnunargögn . Dómari metur hverju sinni hvort nægileg sönnun , sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum , sé fram komin um hvert það atriði sem varðar sekt og ákvörðun viðurlaga við broti , þar á meðal hvaða sönnunargildi skýrslur ákærða hafi , vitnisburður , mats - og skoðunargerðir , skjöl og önnur sýnileg sönnunargögn . Ef dómari telur bersýnilegt að atriði , sem aðili vill sanna , skipti ekki máli eða að gagn sé tilgangslaust til sönnunar getur hann meinað aðila um sönnunarfærslu . Nú hefur vitni ekki komið fyrir dóm og þess er ekki kostur við meðferð máls , en skýrsla hefur verið gefin hjá lögreglu eða öðrum stjórnvöldum meðan málið var til rannsóknar , og metur dómari þá hvort slík skýrsla hafi sönnunargildi og hvert það sé . Skýrslugjöf ákærða fyrir dómi . Nú mætir ákærði ekki til skýrslutöku án þess að um lögmæt forföll sé að ræða og getur þá ákærandi lagt fyrir lögreglu að sækja hann eða færa hann síðar fyrir dóm með valdi ef þörf krefur . Að svo búnu býður dómari ákærða að tjá sig sjálfstætt um málsatvik og gefur síðan ákæranda og svo verjanda kost á að leggja spurningar fyrir ákærða . Í því sambandi skal meðal annars hugað að ástandi og hegðun ákærða við skýrslugjöf og stöðugleika í frásögn hans . Dómari metur með hliðsjón af atvikum hverju sinni hvort yngri manni en getur í 1. mgr. verði gert skylt að gefa skýrslu sem vitni . Þetta á þó ekki við ef gögnin eða munirnir hafa að geyma upplýsingar sem 2. mgr. 119. gr. tekur til . Dómari getur leyst aðra sem eru eða hafa verið nákomnir ákærða undan vitnaskyldu ef honum virðist samband þeirra mjög náið , svo sem ef um er að ræða fósturforeldri eða fósturbarn , sambúðarkonu eða sambúðarmann , unnustu eða unnusta . Dómari getur undanþegið vitni frá því að upplýsa um leyndarmál varðandi viðskipti þess , uppgötvanir eða önnur slík verk ef hann telur hagsmuni vitnis af leyndinni verulega ríkari en hagsmuni af vættinu . atriði sem það hefur komist að í opinberu starfi og á að fara leynt , d. leyndarmál um viðskipti , uppgötvanir eða önnur slík verk sem það hefur komist að í starfi . Þó getur verjandi boðað vitni á dómþing kjósi hann það . 121. gr . Þegar vitni kemur fyrir dóm lætur dómari það fyrst gera grein fyrir [ nafni sínu og kennitölu ] , 1 ) en prófar svo eftir þörfum hvort því sé rétt eða skylt að bera vætti . [ Dómari lætur lögreglumann þó aðeins gera grein fyrir lögreglunúmeri . ] 1 ) Síðan brýnir dómari alvarlega fyrir vitni skyldu þess til að skýra satt og rétt frá og draga ekkert undan , og leiðir athygli þess að þeirri refsi - og siðferðisábyrgð sem er samfara vísvitandi eða gáleysislega röngum framburði , svo og að þess kunni að verða krafist að það staðfesti framburð sinn með eiði eða drengskaparheiti . Dómara er og rétt að krefja vitnið frekari skýringa á svari þannig að efni þess komi skýrt fram , svo og að leggja spurningar sjálfstætt fyrir vitnið eða að ósk ákærða ef því er að skipta . Skal þá bókað um svarið og aðilum og vitninu gefinn kostur á að ganga úr skugga um að bókun sé rétt án þess að hún sé lesin upp . Þá skal dómari gera sér far um að leiða í ljós hvort horf vitnisins til máls , ákærða og eftir atvikum brotaþola sé með einhverjum þeim hætti að það geti haft áhrif á sönnunargildi framburðar þess . Dómari getur samkvæmt kröfu ákæranda , ákærða eða vitnis ákveðið að vitni sem kemur fyrir dóm geri ekki í heyranda hljóði grein fyrir [ nafni sínu og kennitölu ] , 1 ) sbr. 1. mgr. , eða segi á sér deili að öðru leyti ef dómari telur að lífi , heilbrigði eða frelsi vitnisins ellegar náinna vandamanna þess , sbr. 1. eða 2. mgr. 117. gr. , yrði stefnt í hættu ef það væri gert uppskátt hvert það er . Þó skal dómari ekki fallast á kröfu um nafnleynd vitnis nema brýna nauðsyn beri til og ekki sé ástæða til að telja að hún geti spillt fyrir vörn ákærða svo að máli skipti . Í því tilviki skal dómara greint skriflega og í trúnaði frá nafni vitnis og öðrum atriðum , sem leynt skulu fara , en gögn með þeim upplýsingum skulu síðan varðveitt þannig að tryggt sé að aðrir fái ekki aðgang að þeim . Sé máli skotið til [ æðri dóms ] 2 ) skulu þessar upplýsingar á sama hátt fylgja því . 1 ) L. 76 / 2019 , 24. gr. 2 ) L. 49 / 2016 , 51. gr. 123. gr . Jafnframt er honum rétt að leggja fyrir vitnið þær spurningar sem þeir óska . Vitni verður þó ekki látið staðfesta framburð sinn ef : a . Ef ekki eru skilyrði til eiðvinningar skv. 3. mgr. vinnur vitni heit og fer staðfesting þannig fram að vitnið lyftir upp hægri hendi og hefur þessi orð eftir dómara : Ég lýsi því yfir og legg við drengskap minn og heiður að ég hef sagt það sem ég veit sannast og réttast og ekkert dregið undan . 126. gr . Skoðunar - og matsgerðir , lýsingar á hlutum og aðrar rannsóknargerðir í því sambandi kallast hér einu nafni matsgerðir eða mat og athafnir sem lúta að þeim að meta . Ákærandi eða ákærði geta hvor um sig beiðst mats eftir að mál hefur verið höfðað . Dómari getur dómkvatt matsmann sem er búsettur utan lögsagnarumdæmis hans . 129. gr . Þeim sem hefur umráð þess sem matsgerð lýtur að er skylt að veita matsmanni aðgang að því nema hann megi skorast undan vitnaskyldu um matsatriði eða sé óheimilt að bera vitni um það . Dómari getur ákveðið að matsmaður , sem dómkvaddur er eftir að mál hefur verið höfðað , þurfi ekki að semja skriflega matsgerð skv. 1. mgr. heldur skuli hann mæta fyrir dóm áður en aðalmeðferð fer fram og gefa þar skýrslu um niðurstöðu matsins , sbr. 2. mgr. 132. gr . Yfirmatsmenn skulu vera fleiri en matsmenn voru en að öðru leyti gilda ákvæði 128. – 130. gr. um yfirmat . Dómari leysir úr ágreiningi sem lýtur að dómkvaðningu og hæfi matsmanns með úrskurði . Aðilar leggja fram þau skjöl og önnur sýnileg sönnunargögn sem þeir vilja að tekið verði tillit til við úrlausn máls . 135. gr . Ef eigandi eða vörslumaður skjals sem hald verður lagt á skv. 1. mgr. 135. gr. gerir sennilegt að það baki sér tjón eða óhagræði að það verði gert getur dómari ákveðið að láta við það sitja að skjalið verði afhent fyrir dómi til afritunar . XXI. kafli . Sé óskað dómkvaðningar matsmanns skal beiðni um hana að jafnaði fylgja . Nú á gagnaöflun að fara fram fyrir dómi í öðru ríki og aflar þá dómari í málinu þýðingar á þeim gögnum sem um ræðir í 1. mgr . Ákveður hlutaðeigandi dómari hvort orðið verði við slíkri ósk . XXII. kafli . Ef fleiri menn en einn eru sóttir til saka fyrir þátttöku í sama verknaði skal það gert í einu máli nema annað þyki hagkvæmara . Kröfu um málshöfðun má afturkalla allt þar til dómur er kveðinn upp í málinu í héraði . Þegar ákærandi hefur fengið gögn máls í hendur og gengið úr skugga um að rannsókn sé lokið athugar hann hvort sækja skuli sakborning til sakar eða ekki . ef sakborningur og brotaþoli hafa komist að samkomulagi og sakborningur hefur efnt það fyrir sitt leyti , c . 1 ) 1 ) L. 47 / 2015 , 15. gr. 147. gr . Skal ríkissaksóknari taka afstöðu til kærunnar innan þriggja mánaða frá því að hún barst honum en ekki er skylt að rökstyðja þá afstöðu sérstaklega nema ákvörðun héraðssaksóknara eða lögreglustjóra sé felld úr gildi . ] Getur þá lögregla ákveðið viðurlög við broti samkvæmt henni . [ Rafræn undirritun sakbornings telst fullgild undirritun samkvæmt þessari grein . Nú telur lögreglustjóri eða héraðssaksóknari að saklaus maður hafi verið látinn gangast undir viðurlög samkvæmt þessari grein eða að málalok hafi verið fjarstæð að öðru leyti og getur hann þá innan mánaðar frá því að honum barst vitneskja um þau fellt gerðina úr gildi , enda sé þá ekki liðið ár frá málalokum . Gangist sakborningur undir ákvörðun viðurlaga hafa þau málalok sama gildi um ítrekunaráhrif og dómur , ef því er að skipta . 1 ) L. 162 / 2010 , 194. gr. 2 ) L. 47 / 2015 , 17. gr. 150. gr . Sinni sakborningur ekki sektarboði skv. 1. mgr. innan 30 daga eftir að það hefur [ sannanlega borist honum eða ] 3 ) verið birt skv. 156. gr. getur [ héraðssaksóknari eða ] 1 ) lögreglustjóri sent málið héraðsdómara til ákvörðunar sektar og vararefsingar . Er dómari ekki bundinn af slíkri ákvörðun ef til málshöfðunar kemur vegna brotsins . Nú telur [ ríkissaksóknari ] 1 ) að sakborningur hafi verið látinn sæta fjarstæðum málalokum og getur hann þá krafist endurupptöku málsins fyrir hlutaðeigandi dómstóli . 3 ) 1 ) L. 162 / 2010 , 194. gr. 2 ) Rg. 205 / 2009 , sbr. 1049 / 2012 og 418 / 2018 . Í henni skal greina svo glöggt sem verða má : a . 153. gr . Skal fresturinn reiknast frá því að málinu var vísað frá dómi eða það var fellt niður í fyrsta sinn , eftir atvikum fyrir [ æðri dómi ] . Tekið skal fram hvort halda beri upplýsingum um nafn og önnur persónueinkenni einstakra vitna og lögreglumanna leyndum fyrir öðrum en dómara málsins , sbr. 2. mgr. 56. gr. og 3. mgr. 65. gr. 155. gr . Ella skal þess getið í fyrirkalli að lögregla megi færa ákærða fyrir dóm , með valdi ef með þarf , sinni hann því ekki . Ákæra skal birt af einum lögreglumanni , fangaverði eða öðrum starfsmanni Fangelsismálastofnunar ellegar stefnuvotti nema hún sé birt á dómþingi af dómara . Við birtingu ákæru skal ákærði spurður hvort hann óski eftir verjanda og þá hverjum ef því er að skipta . Dómari sendir verjanda jafnskjótt afrit af gögnum máls og tilkynnir honum hvenær það verði þingfest . Nú er skylt eða heimilt að skipa ákærða verjanda og það hefur ekki verið gert fyrir þingfestingu máls og skal það þá gert við þingfestingu eða svo fljótt sem verða má . Ef því er að skipta getur dómari kveðið á um frávísun máls að hluta og leyst úr efni þess að öðru leyti í dómi . Nú fellir [ Landsréttur ] 1 ) úr gildi úrskurð um frávísun máls að einhverju leyti eða öllu og skal þá héraðsdómari taka málið upp á ný eins og það stóð þegar hann tók það til úrskurðar . Nú kemur ákærði ekki fyrir dóm við þingfestingu máls þótt honum hafi verið löglega birt ákæra og þess getið í fyrirkalli að mál kunni að vera dæmt að honum fjarstöddum , sbr. 1. mgr. 155. gr. , [ eða hann sækir ekki þing á síðari stigum þess ] , 1 ) og má þá leggja dóm á málið ef ekki er kunnugt um að ákærði hafi lögmæt forföll og svo stendur á : a . Nú kemur ákærði ekki fyrir dóm við þingfestingu máls og því verður ekki lokið samkvæmt því sem í 1. mgr. 161. gr. segir og ákveður dómari þá nýtt þinghald . Fallist ákærði á slík málalok og dómari telur viðurlög hæfileg getur hann lokið máli með ákvörðun sinni um þau viðurlög . Tekur dómari þá málið þegar til dóms nema annar hvor aðila krefjist þess að fram fari aðalmeðferð í því skv. 166. gr . Ef máli verður ekki lokið samkvæmt því sem að framan greinir skal gefa ákærða kost á að leggja fram skriflega greinargerð af sinni hálfu innan hæfilegs frests . Þegar aðilar hafa lýst því yfir að öflun sýnilegra sönnunargagna sé lokið ákveður dómari þing til aðalmeðferðar máls með hæfilegum fyrirvara . Ákærði á rétt á að vera við aðalmeðferð máls . Að loknum skýrslutökum fer fram munnlegur flutningur máls . Að loknum málflutningi er málið tekið til dóms . Að loknum málflutningi er málið tekið til dóms . 169. gr . ákærði fellur frá meðan á málsmeðferð stendur , nema ákveða megi sekt eða upptöku eigna úr dánarbúi hans , b . 171. gr . Brotaþoli og hver sá annar sem telur sig hafa öðlast kröfu að einkarétti á hendur sakborningi vegna refsiverðrar háttsemi hans getur leitað dóms um hana í sakamáli eftir því sem nánar er ákveðið í þessum kafla . Heimilt er og að koma kröfu á framfæri við ákæranda eftir útgáfu ákæru ef fullnægt er skilyrðum 1. mgr. 153. gr. til útgáfu framhaldsákæru í máli eða ákærði samþykki , enda sé að öðru leyti fullnægt skilyrðum þess að hafa megi slíka kröfu uppi í málinu . Með greinargerð skv. 2. mgr. skulu fylgja þau gögn sem varða málatilbúnað kröfuhafa og ekki liggja þegar fyrir í sakamálinu . Ef krafa skv. 1. eða 2. mgr. 172. gr. er höfð uppi í sakamáli skal dómari láta afrit af greinargerð um hana fylgja ákæru ásamt fyrirkalli til birtingar fyrir ákærða . Telji hann svo vera eða krefjist ákærði þess að kröfunni verði vísað frá dómi skal aðilum málsins gefinn kostur á að tjá sig um það á dómþingi ásamt kröfuhafa . Verði kröfu ekki vísað frá dómi , sé ekki fallið frá henni eða hún felld niður ellegar gerð sátt um hana skal dómari tilkynna kröfuhafa á sannanlegan hátt um þinghöld í málinu . Samhliða getur hann ákveðið að víkja kröfu um bótafjárhæð til meðferðar fyrir dómi í sérstöku einkamáli skv. 1. mgr . Nú er kröfu skv. 1. eða 2. mgr. 172. gr. ekki vísað frá dómi , frá henni fallið , hún felld niður , sátt gerð um hana eða henni vikið til meðferðar í einkamáli og á þá kröfuhafi rétt á að láta málið til sín taka að því er hana varðar , þar á meðal að leggja fram gögn til stuðnings henni . Dæma má ákærða til greiðslu málskostnaðar vegna kröfunnar , enda hafi þess verið krafist , nema um sé að ræða kröfu brotaþola sem hefur fengið sér skipaðan réttargæslumann . Mál skv. 177. gr. skal lagt fyrir héraðsdóm með skriflegri kröfu , þar sem greina skal frá eftirfarandi : a . Henni skal beint til viðeigandi héraðsdóms , sbr. 51. gr . Ef sóknaraðili mætir ekki á dómþingi þegar þingfesta á mál verður það ekki gert . Ef varnaraðili sækir þing við þingfestingu máls skulu honum fengin afrit af skjölum þess . Dómsúrlausnir héraðsdóms . Með sömu skilyrðum er dómara og rétt að dæma eftir öðrum refsiákvæðum en fram koma í ákæru , þó aldrei aðrar kröfur en þar greinir . 1 ) Dómari leysir úr öðrum atriðum sem ráða þarf til lykta fyrir dómtöku máls með úrskurði . [ Í stað skriflegs úrskurðar getur dómari látið við það sitja að skrá úrskurðarorð í þingbók og færa munnlega rök fyrir niðurstöðu sinni nema úrskurður lúti að aðgerðum skv. IX. – XIV. kafla eða feli í sér lokaniðurstöðu máls . 1 ) L. 49 / 2016 , 44. gr. 2 ) L. 78 / 2015 , 25. gr. 182. gr . Í dómi skal greina dómstól og nafn dómara eða nöfn ef fleiri en einn dæma málið , svo og stað og stund dómsuppkvaðningar . Þrátt fyrir ákvæði 2. mgr. má í máli sem farið er með skv. 164. gr. láta nægja að skírskota í dómi til ákæru í stað þess að lýsa málsatvikum og geta þess jafnframt að málið sé dæmt samkvæmt skýlausri játningu ákærða . 1 ) L. 78 / 2015 , 26. gr. 184. gr . Nú verður dómari í minni hluta um eitthvert atriði og skal hann þá allt að einu taka þátt í ályktun um önnur atriði , en ágreiningsatriðis skal þá getið í dómi . Endurrit af dómi eða úrskurði skal að öðru jöfnu vera til reiðu við uppkvaðningu hans . Ella þarf ekki að birta dóm þótt ekki sé sótt þing af hálfu ákærða við uppkvaðningu hans . Krafa sem dæmd hefur verið að efni til verður ekki borin aftur undir sama eða hliðsettan dómstól framar en í lögum þessum segir . Endurupptaka og málskot . Ákærði getur ekki beiðst endurupptöku ef dómi hefur þegar verið áfrýjað … 1 ) af ákæruvaldsins hálfu að því er hann varðar . Að öðrum kosti boðar dómari ákæranda og ákærða fyrir dóm til að taka beiðnina fyrir . Frá þessu getur dómari þó vikið samkvæmt kröfu ákæranda , enda standi svo á sem um ræðir í 5. mgr. 183. gr . 191. gr . Áfrýja má dómi til [ Landsréttar ] 1 ) eftir endurupptöku máls samkvæmt almennum reglum laga þessara . hvort hann víki sæti í máli , b . kyrrsetningu á eignum , l . að frestur skuli veittur , t . réttarfarssekt . Nú hefur úrskurður verið kærður og svo fer sem í 3. mgr. segir eftir þann tíma en áður en dómur er felldur í kærumálinu og skal þá vísa því frá [ Landsrétti ] . Skriflegri kæru skulu fylgja ný gögn sem kærandi hyggst bera fyrir sig , enda sé í kæru getið hvað sanna eigi með þeim . Telji dómari annmarka vera á kæru getur hann gefið kæranda skamman frest til að lagfæra hana . ] 1 ) Að öðrum kosti sendir héraðsdómari kæruna til [ Landsréttar ] 2 ) svo fljótt sem verða má ásamt endurritum úr þingbók og öðrum gögnum málsins sem varða kæruefnið nema hann telji rétt að fella sjálfur úrskurð sinn úr gildi . Gögnin sendir héraðsdómari [ á því formi eða í þeim fjölda eintaka sem Landsréttur ákveður ] 3 ) ásamt athugasemdum sínum ef hann vill . Nú hefur kæru ekki verið lýst yfir í þinghaldi að viðstöddum gagnaðila kæranda og skal héraðsdómari þá tilkynna gagnaðilanum tafarlaust um hana , enda hafi ekki verið farið með málið án þess að honum væri kunngert um það . [ Ef skipaður hefur verið lögmaður til að gæta hagsmuna gagnaðilans skv. 2. mgr. 84. gr. skal þó tilkynna þeim lögmanni um kæruna og kemur hann fram fyrir hönd gagnaðilans við meðferð kærumálsins . ] 4 ) Hafi héraðsdómari ekki þegar sent [ Landsrétti ] 2 ) kærumálið getur hann um leið gefið gagnaðilanum kost á að afhenda sér skriflega greinargerð sem geymi kröfur hans og röksemdir . Heimilt er að láta skrifleg gögn fylgja þeirri greinargerð , enda sé þess getið þar hvað sanna eigi með þeim . Hafi greinargerð ekki verið afhent héraðsdómara áður en hann sendir [ Landsrétti ] 2 ) málsgögnin skal henni beint til réttarins . Aðilar kærumáls geta hvor eða hver fyrir sitt leyti sent [ Landsrétti ] 5 ) greinargerð með því efni sem greinir í 2. mgr. ásamt nýjum gögnum innan sólarhrings eftir að málið hefur borist réttinum . Aðili skal samhliða því senda gagnaðila sínum afrit af greinargerðinni [ og nýjum gögnum ] , 5 ) enda hafi ekki verið farið með málið fyrir héraðsdómi án þess að honum væri kunngert það . 1 ) L. 78 / 2015 , 28. gr. 2 ) L. 49 / 2016 , 44. gr. 3 ) L. 76 / 2019 , 25. gr. 4 ) L. 103 / 2016 , 4. gr. 5 ) L. 49 / 2016 , 55. gr. 195. gr . [ Landsréttur ] 1 ) skal tilkynna héraðsdómara og aðilum kærumáls sem hafa látið það til sín taka fyrir réttinum um úrslit þess . 1 ) 1 ) L. 49 / 2016 , 67. gr. 196. gr . Nú er héraðsdómi áfrýjað í einhverjum þeim tilgangi sem um ræðir í 1. mgr. og er þá um leið heimilt að leita endurskoðunar á niðurstöðum hans um kröfu skv. XXVI. kafla , enda hafi verið leyst úr henni að efni til og ákærði eða kröfuhafi hafi krafist endurskoðunar fyrir sitt leyti . Ákærði sem sakfelldur hefur verið í héraði getur áfrýjað héraðsdómi , sbr. þó 1. mgr. 198. gr . Þrátt fyrir ákvæði 1. mgr. má áfrýja héraðsdómi með leyfi [ Landsréttar ] 1 ) sem veita má ef úrslit málsins hafa verulegt almennt gildi eða varða mikilvæga hagsmuni ellegar ekki er útilokað samkvæmt fyrirliggjandi gögnum að dómi kunni að verða breytt svo að einhverju nemi . Skal getið að þessa hafi verið gætt með bókun í þingbók eða í birtingarvottorði . Hvort sem ákærði eða ríkissaksóknari áfrýjar héraðsdómi getur gagnaðili , þar á meðal kröfuhafi ef krafa skv. XXVI. kafla hefur verið dæmd að efni til , ávallt gert kröfu fyrir [ Landsrétti ] 1 ) um breytingar á niðurstöðum dómsins án þess að áfrýja fyrir sitt leyti , enda komi sú krafa fram í greinargerð hans skv. 203. gr . Nú vill ákærði leita leyfis [ Landsréttar ] 1 ) til að áfrýja héraðsdómi og skal hann þá senda ríkissaksóknara tilkynningu skv. 2. mgr. 199. gr. ásamt skriflegri umsókn um leyfið þar sem rökstutt skal ítarlega hvernig ákærði telur að skilyrðum fyrir áfrýjunarleyfi sé fullnægt . [ Landsréttur ] 1 ) gefur öðrum málsaðilum kost á að tjá sig um umsókn um áfrýjunarleyfi . Ríkissaksóknari er sóknaraðili máls fyrir [ Landsrétti ] , 1 ) hvort sem hann hefur sjálfur áfrýjað héraðsdómi eða ákærði . Skal ákærða um leið gefinn kostur á að bera fram ósk um verjanda eða greina ella frá ósk sinni um að fá að flytja mál sitt sjálfur . Ef því er að skipta skipar [ Landsréttur ] 1 ) enn fremur brotaþola réttargæslumann ef skilyrði eru til þess . [ Þegar ríkissaksóknara hafa borist dómsgerðir skv. 1. mgr. og verjandi hefur verið skipaður skal ríkissaksóknari í samráði við verjanda búa til málsgögn en til þeirra teljast endurrit , sem og [ hljóðupptökur ] 1 ) af munnlegum framburði fyrir héraðsdómi og afrit þeirra málsskjala sem aðilarnir telja þörf á við úrlausn málsins eins og áfrýjun er háttað . [ Ríkissaksóknari skal afhenda verjanda málsgögn . ] 1 ) Landsrétti skulu síðan afhent málsgögn í þeim fjölda eintaka sem hann telur þörf á , svo og dómsgerðir . [ Héraðsdómstóll skal afhenda Landsrétti hljóð - og myndupptökur af munnlegum framburði í málinu . ] 1 ) ] 2 ) [ Landsréttur ] 3 ) setur nánari reglur 4 ) um frágang málsgagna og dómsgerða . 1 ) L. 76 / 2019 , 26. gr. 2 ) L. 49 / 2016 , 59. gr. 3 ) L. 53 / 2017 , 3. gr. 4 ) Rgl . 1 / 2018 . Í greinargerð málsaðila skal koma fram : a . 2 ) Málsaðilum er heimilt að leggja frekari gögn fyrir [ Landsrétt ] 1 ) en þau skulu þá afhent réttinum og kynnt gagnaðila ekki síðar en einni viku fyrir flutning máls . Á sama hátt getur Landsréttur hvenær sem er , án þess að málflutningur fari áður fram , ómerkt héraðsdóm ef verulegir gallar hafa verið á meðferð máls í héraði og vísað því frá héraðsdómi ef undirbúningi undir málshöfðun hefur verið áfátt í meginatriðum . ] Dómsformaður tekur að jafnaði einn fyrir mál í þessu skyni og tekur einn ákvarðanir varðandi rekstur þess sem ekki eru kæranlegar . ] Landsréttur ákveður hvenær munnlegur málflutningur fer fram og skal tilkynna það aðilum með hæfilegum fyrirvara . Þá skal jafnframt tilkynna aðilum ákvarðanir Landsréttar um hvort og þá hvaða skýrslur verði teknar fyrir dóminum eða spilaðar þar , hafi Landsréttur ekki þegar ráðið því til lykta , sbr. 3. mgr. 204. gr . Við aðalmeðferð máls skulu að jafnaði fara fram í einni lotu skýrslutökur og munnlegur flutningur . Fyrst er horft og hlustað á upptökur af skýrslum af ákærðu og vitnum fyrir héraðsdómi að því leyti sem Landsréttur hefur þegar ákveðið . 1 ) Í málflutningi skal gera grein fyrir þeim atriðum í niðurstöðum héraðsdóms sem leitað er breytinga á , kröfum í þeim efnum og röksemdum fyrir þeim . Að loknum málflutningi tekur [ Landsréttur ] 2 ) málið til dóms . 1 ) L. 49 / 2016 , 63. gr. 2 ) L. 49 / 2016 , 44. gr. 207. gr. [ Að því leyti sem önnur ákvæði laga þessara mæla ekki á annan veg og ágreiningur er ekki uppi tekur Landsréttur afstöðu til atriða sem varða rekstur máls með ákvörðun . Ef mál er aðeins flutt um efni eða samhliða um form og efni kveður Landsréttur upp dóm hver svo sem niðurstaða málsins er . Ef og að því leyti sem niðurstöðu héraðsdóms er breytt skal það rökstutt í dómi Landsréttar . Ákvæðum héraðsdóms um kröfu skv. XXVI. kafla verður heldur ekki breytt nema þess hafi verið krafist af þeim sem breyting er til hagsbóta , hvort sem það er ákærði eða kröfuhafi . Að öðru leyti getur [ Landsréttur ] 1 ) ávallt breytt dómi til hagsbóta ákærða þótt hann hafi ekki gert kröfu um það . Afl atkvæða ræður úrslitum . 2 ) Við uppkvaðningu dóms skal lesa upp dómsorð í heyranda hljóði á dómþingi eftir því sem þörf þykir . 1 ) 1 ) L. 49 / 2016 , 68. gr. [ 211. gr. [ Dómsathafnir ] 1 ) Landsréttar um eftirfarandi sæta kæru til Hæstaréttar : a . frávísun frá héraðsdómi eða Landsrétti eða niðurfellingu máls að hluta eða að öllu leyti fyrir héraðsdómi eða Landsrétti [ ef ekki er um að ræða staðfestingu á slíkri dómsathöfn héraðsdóms ] , 1 ) b . hvort dómari Landsréttar víki sæti í máli , c . [ úrskurð um ] 1 ) réttarfarssekt fyrir Landsrétti , d. skyldu vitnis skv. 119. gr. til að svara spurningu . Hæstiréttur getur þó á hvaða stigi máls sem er synjað um að taka kæruefni til meðferðar ef rétturinn telur kæru tilefnislausa eða augljóslega setta fram í þeim tilgangi að tefja framgang máls . ] 2 ) 1 ) L. 76 / 2019 , 27. gr. 2 ) L. 49 / 2016 , 68. gr. [ 212. gr . Skriflegri kæru skulu fylgja ný gögn sem kærandi hyggst bera fyrir sig , enda sé í kæru getið hvað sanna eigi með þeim . Sé ekki kært innan þess frests sem settur er í 2. mgr. getur sá sem kæra vill samt sem áður leitað eftir leyfi Hæstaréttar til þess , en afhenda skal hann Landsrétti skriflega kæru áður en það verður gert . Um þá leyfisbeiðni og meðferð hennar fer samkvæmt því sem segir í [ 216. ] 1 ) gr . Kæra frestar frekari framkvæmdum á grundvelli dómsathafnar þar til leyst er úr máli fyrir Hæstarétti . ] 2 ) 1 ) L. 76 / 2019 , 28. gr. 2 ) L. 49 / 2016 , 68. gr. [ 213. gr . Telji Landsréttur annmarka vera á kæru getur hann gefið kæranda skamman frest til lagfæringa . Að öðrum kosti sendir dómsformaður kæruna til Hæstaréttar svo fljótt sem verða má ásamt endurritum úr þingbók og öðrum gögnum málsins sem varða kæruefnið nema Landsréttur telji rétt að fella sjálfur úrskurð sinn úr gildi . Gögnin sendir Landsréttur í [ sex eintökum ] 1 ) ásamt athugasemdum sínum ef hann vill . Aðilar kærumáls geta hvor eða hver fyrir sitt leyti sent Hæstarétti greinargerð með því efni sem greinir í 2. mgr. ásamt nýjum gögnum innan sólarhrings eftir að málið hefur borist réttinum . Aðili skal samhliða því senda gagnaðila sínum afrit af greinargerðinni , enda hafi ekki verið farið með málið fyrir héraðsdómi án þess að honum væri kunngert það . ] 2 ) 1 ) L. 76 / 2019 , 29. gr. 2 ) L. 49 / 2016 , 68. gr. [ 214. gr . Dómur skal kveðinn upp svo fljótt sem kostur er . Að gengnum dómi sendir Hæstiréttur Landsrétti [ og eftir atvikum héraðsdómara ] 1 ) endurrit dóms . [ Hæstiréttur tilkynnir aðilum kærumáls sem hafa látið það til sín taka fyrir réttinum um úrslit þess . ] 1 ) Að öðru leyti en að framan greinir verður reglum um áfrýjunarmál beitt um kærumál eftir því sem við getur átt . ] 2 ) 1 ) L. 76 / 2019 , 30. gr. 2 ) L. 49 / 2016 , 68. gr. [ XXXIII. kafli . endurskoðun á ákvörðun viðurlaga , b . Hæstiréttur ákveður hvort orðið verði við ósk um áfrýjunarleyfi [ og má takmarka leyfið við tiltekin atriði máls ] . 1 ) Slíkt leyfi skal aðeins veita ef áfrýjun lýtur að atriði sem hefur verulega almenna þýðingu eða af öðrum ástæðum er mjög mikilvægt að fá úrlausn Hæstaréttar um . Þá getur Hæstiréttur veitt slíkt leyfi ef ástæða er til að ætla að málsmeðferð fyrir héraðsdómi eða Landsrétti hafi verið stórlega ábótavant eða dómur Landsréttar bersýnilega rangur að formi eða efni . Hafi ákærði verið sýknaður af ákæruefni í héraðsdómi en sakfelldur fyrir Landsrétti skal þó verða við ósk ákærða , eða ákæruvaldsins honum til hagsbóta , um leyfi til áfrýjunar nema Hæstiréttur telji ljóst að áfrýjun muni ekki verða til þess að breyta dómi Landsréttar . Ekki er heimilt að veita leyfi til að áfrýja dómi Landsréttar til Hæstaréttar til endurskoðunar á mati Landsréttar á sönnunargildi munnlegs framburðar . ] 2 ) 1 ) L. 76 / 2019 , 31. gr. 2 ) L. 49 / 2016 , 68. gr. [ 216. gr . Ríkissaksóknari getur óskað eftir leyfi til áfrýjunar á landsréttardómi ef hann telur ákærða hafa ranglega verið sýknaðan eða refsing eða önnur viðurlög ákveðin að mun of væg … 1 ) . Hann getur einnig óskað eftir leyfi til að áfrýja dómi Landsréttar ákærða til hagsbóta . Ákærði sem sakfelldur hefur verið fyrir Landsrétti getur óskað eftir leyfi til að áfrýja landsréttardómi … 1 ) . Nú er ákærði látinn og getur þá maki hans , börn , aðrir niðjar , foreldrar eða systkini óskað eftir leyfi til að áfrýja dómi fyrir hans hönd . ] 2 ) 1 ) L. 76 / 2019 , 32. gr. 2 ) L. 49 / 2016 , 68. gr. [ 217. gr . Ef ákærði er staddur við uppkvaðningu landsréttardóms skal dómari kynna honum rétt hans til að óska eftir leyfi til áfrýjunar til Hæstaréttar og frest til að lýsa henni yfir . Ríkissaksóknara er skylt að veita ákærða leiðbeiningar um gerð tilkynningar ef eftir því er leitað en jafnframt ber honum að benda á hvernig bæta megi úr annmörkum á efni hennar ef um þá er að ræða . Umsóknin verður að berast réttinum innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu landsréttardóms , [ svo og endurrit af dómi Landsréttar ] . 1 ) Hæstiréttur gefur öðrum málsaðilum kost á að tjá sig um umsókn um áfrýjunarleyfi . Þegar meðferð umsóknar er lokið tilkynnir rétturinn aðilunum skriflega um niðurstöðuna . Sé leyfið veitt verður ekki krafist rökstuðnings fyrir þeirri ákvörðun en sé umsókn hafnað skal greint frá ástæðum þess í tilkynningu til aðilanna . Hvort sem ákærði eða ríkissaksóknari hefur óskað eftir áfrýjun landsréttardóms getur gagnaðili , þar á meðal kröfuhafi , ef krafa skv. XXVI. kafla hefur verið dæmd að efni til , ávallt gert kröfu fyrir Hæstarétti um breytingar á niðurstöðum dómsins án þess að áfrýja fyrir sitt leyti , enda komi sú krafa fram í greinargerð hans til Hæstaréttar . Hafi hvorki ákærði né ríkissaksóknari [ óskað eftir leyfi til áfrýjunar ] 1 ) innan þeirra fresta sem mælt er fyrir um í 2. og 3. mgr. skal litið svo á að landsréttardómi sé unað af beggja hálfu . Þrátt fyrir það getur Hæstiréttur orðið við umsókn um leyfi til að áfrýja landsréttardómi sem berst næstu þrjá mánuði eftir lok [ framangreindra fresta ] , 1 ) enda sé … 2 ) dráttur á áfrýjun nægilega réttlættur . Beiðni um slíkt áfrýjunarleyfi frestar ekki fullnustu landsréttardóms um refsingu og önnur viðurlög . ] 3 ) 1 ) L. 76 / 2019 , 33. gr. 2 ) L. 90 / 2017 , 7. gr. 3 ) L. 49 / 2016 , 68. gr. [ 218. gr . Ríkissaksóknari er sóknaraðili máls fyrir Hæstarétti , hvort sem hann hefur sjálfur áfrýjað [ dómi Landsréttar ] 1 ) eða ákærði . hver áfrýjar dómi og nákvæmlega í hverju skyni það sé gert , d. ef því er að skipta hvert sé nafn , kennitala og heimili þess sem haft hefur uppi kröfu skv. XXVI. kafla sem dæmd hefur verið að efni til á fyrra dómstigi , e. að málið verði tekið til meðferðar í Hæstarétti í samræmi við tilkynningar sem aðilunum verði á síðari stigum sendar þaðan . Hæstiréttur skipar ákærða verjanda nema hann hafi óskað eftir að flytja mál sitt sjálfur , enda sé hann hæfur til þess að mati réttarins . Ef því er að skipta skipar Hæstiréttur enn fremur brotaþola réttargæslumann ef skilyrði eru til þess . Að því búnu tilkynnir Hæstiréttur eftir því sem við á ríkissaksóknara , ákærða , verjanda , brotaþola eða réttargæslumanni að málið hafi borist réttinum og hvaða auðkenni það hefur hlotið , svo og að tilkynnt verði frekar á síðara stigi um fresti hvers um sig til að leggja fram greinargerð í málinu af sinni hálfu . ] 2 ) 1 ) L. 76 / 2019 , 34. gr. 2 ) L. 49 / 2016 , 68. gr. [ 219. gr . Þegar áfrýjun er ráðin skal [ Landsréttur ] 1 ) verða við beiðni ríkissaksóknara um að afhenda honum dómsgerðir . Þegar ríkissaksóknara hafa borist dómsgerðir skv. 1. mgr. og verjandi hefur verið skipaður skal ríkissaksóknari í samráði við verjanda annast frágang málsgagna en til þeirra teljast afrit þeirra málsskjala og endurrita sem aðilarnir telja þörf á við úrlausn málsins eins og áfrýjun er háttað . Hæstarétti skulu síðan afhent málsgögn í þeim fjölda eintaka sem hann telur þörf á , svo og dómsgerðir . Hæstiréttur setur nánari reglur 2 ) um frágang málsgagna og dómsgerða . ] 3 ) 1 ) L. 76 / 2019 , 35. gr. 2 ) Rgl . 433 / 2018 . 3 ) L. 49 / 2016 , 68. gr. [ 220. gr . Þegar greinargerð er skilað til Hæstaréttar skal sá sem það gerir senda öðrum þeim sem að framan er getið afrit af henni , svo og af gögnum sem fylgja henni . Frá þessu getur Hæstiréttur vikið ef sérstaklega stendur á , enda séu aðilar á það sáttir að ný gögn komi fram með skemmri fyrirvara . Á sama hátt getur Hæstiréttur ómerkt hinn áfrýjaða dóm ef verulegir gallar hafa verið á meðferð málsins á fyrri stigum þess og vísað því frá dómi ef undirbúningi undir málshöfðun hefur verið áfátt í meginatriðum . Rétturinn getur þó ákveðið að mál verði skriflega flutt ef sérstakar ástæður mæla með því . Hæstiréttur getur við sama tækifæri beint til aðila að þeir afhendi hvor eða hver um sig með tilteknum fyrirvara stutt yfirlit um atvik máls í tímaröð , helstu röksemdir sínar og tilvísanir í fræðirit og dóma sem þeir hyggjast styðjast við í málflutningi . ] Flytji verjandi málið af hálfu ákærða getur forseti heimilað ákærða sjálfum að koma að stuttum athugasemdum að loknum andsvörum verjanda . Forseti getur stöðvað málflutning ef ræður verða langar úr hófi fram eða sett málflytjanda tímatakmörk og við þau bundið enda á málflutning . Úr öðrum atriðum máls leysir Hæstiréttur með dómi . Að því leyti sem greinargerð um málsatvik er ábótavant í hinum áfrýjaða dómi skal bætt úr því í dómi Hæstaréttar . Ákvæðum hins áfrýjaða dóms um kröfu skv. XXVI. kafla verður heldur ekki breytt nema þess hafi verið krafist af þeim sem breyting er til hagsbóta , hvort sem það er ákærði eða kröfuhafi . Dóm skal kveða upp svo fljótt sem unnt er eftir að mál er dómtekið og aldrei síðar en þegar fjórar vikur eru liðnar frá því . Greinist dómarar í meiri og minni hluta semur frummælandinn atkvæði fyrir þann hluta sem hann heyrir til , en hinir dómararnir ákveða hver þeirra semji atkvæði þeirra . Ef sératkvæði er í dómi skal þess einnig getið . ] fram eru komin ný gögn sem ætla má að hefðu verulega miklu skipt fyrir niðurstöðu málsins ef þau hefðu komið fram áður en dómur gekk , b . [ Endurupptökunefnd ] 2 ) getur orðið við beiðni ríkissaksóknara um að mál verði tekið upp á ný í héraði ef dómur hefur gengið þar , honum hefur ekki verið áfrýjað , áfrýjunarfrestur er liðinn og ákærði hefur verið sýknaður eða sakfelldur fyrir mun minna brot en hann var borinn sökum um ef : a . 2 ) Í henni skal ítarlega rökstutt hvernig skilyrðum til endurupptöku teljist fullnægt . 1 ) L. 49 / 2016 , 68. gr. 2 ) L. 15 / 2013 , 5. gr. [ 230. gr. ] 1 ) [ Ef beiðni um endurupptöku er ekki hafnað þegar í stað samkvæmt því sem í [ 3. mgr. 229. gr. ] 2 ) segir skulu hún og gögnin , sem henni fylgdu , send til gagnaðila og hann krafinn um skriflega greinargerð um viðhorf sín til hennar innan tiltekins frests . Dómfelldi eða ákærði getur jafnframt krafist þess að gagna verði aflað fyrir dómi . 1 ) L. 49 / 2016 , 68. gr. 2 ) L. 49 / 2016 , 69. gr. 3 ) L. 78 / 2015 , 30. gr. 4 ) L. 15 / 2013 , 6. gr. [ 231. gr. ] 1 ) [ Endurupptökunefnd tekur ákvörðun um hvort mál verði endurupptekið . Að öðru leyti fer um sakarkostnað eftir almennum reglum . Mál verður ekki endurupptekið í Landsrétti nema frestur til að leita áfrýjunarleyfis til Hæstaréttar sé liðinn eða Hæstiréttur hafi synjað um áfrýjunarleyfi . 2 ) 1 ) L. 49 / 2016 , 68. gr. 2 ) L. 49 / 2016 , 71. gr. 6. þáttur . 1 ) L. 49 / 2016 , 68. gr. [ 233. gr. ] 1 ) Til sakarkostnaðar teljast óhjákvæmileg útgjöld vegna rannsóknar sakamáls og meðferðar þess , þar á meðal : a . 1 ) L. 49 / 2016 , 68. gr. [ 234. gr. ] 1 ) Í dómi , viðurlagaákvörðun eða úrskurði , ef máli lýkur á þann veg , skal kveða á um hvort ríkissjóður eða ákærði skuli bera sakarkostnað . Ef sakarkostnaður fellur til eftir þingfestingu skal ákærandi leggja fram yfirlit um þau viðbótarútgjöld áður en málinu lýkur , þó í síðasta lagi við upphaf aðalmeðferðar . 1 ) L. 49 / 2016 , 68. gr. [ 236. gr. ] 1 ) Nú er höfðað mál gegn tveimur eða fleiri mönnum saman og þeir sakfelldir og skal þá hvorum eða hverjum þeirra gert að greiða einum sér þóknun verjanda síns ef hann hefur fengið skipaðan annan verjanda en hinn eða hinir . Ef ekki liggur nákvæmlega fyrir hve háa fjárhæð ríkissjóður skuli bera af þessum sökum metur dómari í hvaða hlutfalli eða hlutföllum hinn sakfelldi eða hinir sakfelldu skuli bera sakarkostnað á móti ríkissjóði . Kærumálskostnaður verður ekki [ úrskurðaður ] 3 ) fyrir [ Landsrétti ] 2 ) nema máli sé þá lokið með [ úrskurði ] . 3 ) Eftir því sem við á fer að öðru leyti um sakarkostnað fyrir [ Landsrétti ] 2 ) samkvæmt því sem mælt er fyrir í [ 233. – 236. gr. ] 2 ) 1 ) L. 49 / 2016 , 68. gr. 2 ) L. 49 / 2016 , 73. gr. 3 ) L. 76 / 2019 , 36. gr. [ 238. gr. ] 1 ) [ Nú áfrýjar ákærði dómi á fyrra dómstigi og hann er sýknaður með öllu eða að hluta með dómi Hæstaréttar eða viðurlög eru þar milduð og skal þá kostnaður af áfrýjun felldur á ríkissjóð eða honum skipt samkvæmt því sem segir í 1. mgr. 235. gr . Nú áfrýjar ríkissaksóknari dómi á fyrra dómstigi og viðurlög eru ekki þyngd svo að neinu nemi með dómi Hæstaréttar og skal þá kostnaður af áfrýjun felldur á ríkissjóð . [ Kærumálskostnaður verður ekki dæmdur fyrir Hæstarétti nema máli sé þá lokið með dómi . ] 2 ) Eftir því sem við á fer að öðru leyti um sakarkostnað fyrir Hæstarétti samkvæmt því sem mælt er fyrir í 233. – 236. gr. ] 3 ) 1 ) L. 49 / 2016 , 68. gr. 2 ) L. 76 / 2019 , 37. gr. 3 ) L. 49 / 2016 , 74. gr. [ 239. gr . 1 ) 1 ) L. 17 / 2018 , 2. gr. [ XXXVII. kafli . ] Ef refsing liggur að auki eftir öðrum lögum við broti sem ákvæði þessa kafla taka til má hafa kröfu um hana uppi í öðru máli án tillits til ákvörðunar um réttarfarssekt . Ákveða má sekt á hendur öðrum en þeim sem ákvæði 1. og 2. mgr. taka til fyrir að brjóta gegn banni skv. 1. eða 2. mgr. 11. gr. , að hlýða ekki fyrirskipunum dómara sem miða að því að halda uppi reglu á dómþingi eða að koma þar annars hneykslanlega eða ósæmilega fram . 2 ) Ákvæði 1. – 4. mgr. taka til meðferðar máls fyrir [ æðri dómi ] 2 ) eftir því sem við getur átt . Ýmis ákvæði . [ XXXVIII. kafli . ] 398 / 2014 og rgl . Hver og einn á rétt á að fá afhent sakavottorð eða upplýsingar um eigin sakaferil úr sakaskrá . [ Um miðlun upplýsinga úr sakaskrá fer að öðru leyti eftir ákvæðum III. kafla laga um vinnslu persónuupplýsinga í löggæslutilgangi og reglum ríkissaksóknara . ] 2 ) 1 ) L. 17 / 2018 , 2. gr. 2 ) L. 75 / 2019 , 37. gr. [ XXXIX. kafli . ] Þó má fella niður bætur eða lækka þær ef hann hefur valdið eða stuðlað að þeim aðgerðum sem hann reisir kröfu sína á . 1 ) L. 17 / 2018 , 2. gr. 2 ) L. 17 / 2018 , 3. gr. [ 248. gr. ] 1 ) Sækja skal bótakröfu skv. [ 246. gr. ] 2 ) í einkamáli á hendur ríkinu en veita skal stefnanda , enda sé um einstakling að ræða , gjafsókn í héraði . Telji ríkissaksóknari að maður eigi rétt á slíku vottorði ber að láta honum það í té . 1 ) L. 17 / 2018 , 2. gr. 2 ) L. 17 / 2018 , 3. gr . Önnur mál en þau sem um ræðir í 1. og 2. mgr. ákvæðis til bráðabirgða I og höfðuð hafa verið fyrir gildistöku laga þessara skulu eftir því sem átt getur við rekin áfram fyrir dómi eftir reglum þeirra að öðru leyti en því sem hér segir : a . Hafi verið krafist atbeina dómara til rannsóknaraðgerðar fyrir gildistöku laga þessara en því máli hefur ekki verið lokið skal eftir því sem átt getur við farið með kröfu um hana eftir ákvæðum XV. kafla upp frá því . Fyrirmæli eldri laga um kæruheimildir til Hæstaréttar gilda um úrskurði og ákvarðanir héraðsdómara sem kveðnir hafa verið upp eða teknar hafa verið fyrir gildistöku laga þessara . Ákvæði 16. gr. um aðgang að gögnum taka aðeins til mála sem ólokið er við gildistöku laga þessara . Héraðssaksóknari skal taka við sókn máls sem höfðað hefur verið fyrir 1. janúar [ 2016 ] 1 ) af lögreglustjóra … 2 ) ef þá er ekki lengur heimild fyrir ákæruvaldi lögreglustjórans í ákvæðum III. kafla , sbr. ákvæði til bráðabirgða VII. ] 3 ) 1 ) L. 103 / 2014 , 1. gr. 2 ) L. 82 / 2011 , 5. gr. 3 ) L. 156 / 2008 , 4. gr. [ IX . 1 ) 1 ) L. 47 / 2015 , 22. gr .