Einar Árnason bendir á að útreikningur verðtryggingar lána vegna íbúðarhúsnæðis er byggður á afar vafasömum forsendum . Vafasöm verðtrygging ? Verðbólgan og skuldir heimilannaUmdeilanlegt er hversu sanngjarn og réttur útreikningur á verðtryggingu lána vegna íbúðarhúsnæðis er nú um stundir . Eins og kunnugt er hækka verðtryggðar skuldir í takt við verðbólguna eins og hún mælist hverju sinni . En hvernig er verðbólgan mæld ? Sú spurning og svarið við henni skiptir ávallt máli en verður ekki hvað síst brennandi á umrótstímum eins og þeim sem leikið hafa um íslenskt samfélag á undangengnum mánuðum . Við blasir gjörbreytt þjóðfélag saman borið við það sem var fyrir bankahrunið í október 2008 , meintir góðæristímar foknir út í veður og vind – djúptæk kreppa sem hvarvetna sér stað tekin við . Samt sem áður byggir verðbólgumælingin áfram á meðaltalsútreikningi þriggja ára gamallar neyslusamsetningar sem endurspeglar alls ekki gjörbreytt neyslumynstur eftir efnahagshrunið . Það orkar tvímælis , svo ekki sé meira sagt , að við þær erfiðu aðstæður sem nú eru ríkjandi í samfélaginu hafi slík mæling svo beinar og afdrifaríkar afleiðingar á vaxandi skuldir heimilanna , einkum vegna húsnæðis . Á síðustu 12 mánuðum , eða til janúar 2009 , hefur verðbólgan eins og hún er mæld með vísitölu neysluverðs hækkað um 18,6% . Höfuðstóll húsnæðisskulda heimilanna hefur hækkað í samræmi við það síðastliðið ár . Á sama tíma hefur kaupmáttur launa lækkað og horfur eru á áframhaldandi kjaraskerðingu . Atvinnuleysi hefur farið hratt vaxandi og söluverð á íbúðarhúsnæði lækkað að raungildi . Það ásamt hækkandi höfuðstólum lána hefur valdið því að eignarhlutur fólks í eigin húsnæði hefur lækkað mjög hratt . Er nú svo komið í ýmsum tilfellum að áhvílandi skuldir eru orðnar meiri en mögulegt söluverð og verði ekkert að gert sér engan veginn fyrir endann á þeirri óheillaþróun . Gengistryggð lán eru svo kapítuli út af fyrir sig . Þegar gengi krónunnar hrynur eins og hefur gerst síðastliðið ár hækka að sjálfsögðu allar innfluttar vörur mikið í innkaupum og það veldur hækkunum á neysluverði . Greiðslubyrði gengistryggðra lána hefur í ýmsum tilvikum orðið óbærileg og eftirstöðvar þeirra og verðtryggðra lána hefur hækkað mikið . KaupmátturSamkvæmt útreikningum Hagstofu Íslands hækkaði launavísitalan um 8,3% frá desember 2007 til desember 2008 á meðan verðlag hækkaði um 18,1% . Kaupmáttur launa lækkaði því um 8,3% á einu ári . Spár gera ráð fyrir áframhaldandi kaupmáttarhrapi í ár upp á e.t.v. 7% sem þýðir að á aðeins tveimur árum hafi kaupmátturinn lækkað um tæplega 16% . AtvinnuleysiÍ janúar 2009 var skráð atvinnuleysi 6,6% eða að meðaltali 10.456 manns og jókst um 2.554 manns frá desember 2008 . Í janúar 2008 var atvinnuleysið 1% ( 1.545 manns ) en fjármálaráðuneytið spáir að það verði 7,8% í ár og 8,6% á næsta ári . Er þetta nálægt þeim atvinnuleysistölum sem Vinnumálastofnun reiknar með að verði þegar í febrúar 2009 . ASÍ spáir rúmlega 9% atvinnuleysi árin 2009 - 2010 . Söluverð á íbúðarhúsnæðiVeltan á fasteignamarkaði á höfuðborgarsvæðinu hefur minnkað mikið frá byrjun árs 2008 , eða um 85% , og er meira um makaskipti en beinar sölur að ræða . Samkvæmt könnun Landsbankans sumarið 2008 stóðu tæplega 1.200 nýjar íbúðir auðar á höfuðborgarsvæðinu . Þetta hefur trúlega ekki breyst mikið . Samkvæmt útreikningum Hagstofunnar hefur húsnæðisliðurinn ( eigið húsnæði , húsaleiga , viðhald og viðgerðir ) í vísitölunni hækkað um 10,7% á einu ári , frá janúar 2008 , á meðan vísitala neysluverðs eða verðbólga hefur hækkað um 18,6% . Þannig er ljóst samkvæmt þessu að raunlækkun hefur orðið á húsnæðislið vísitölunnar en hann vegur nú 23,3% af vísitölunni . Sé hins vegar litið á eigið húsnæði eitt og sér í vísitölunni er lækkunin 3,1% á þessum 12 mánuðum sem þýðir meira en 20% raunlækkun á húsnæði . GengishrunGengi krónunnar hefur lækkað verulega á undanförnu ári . Fyrst lækkaði krónan umtalsvert í mars , um mánuði eftir að kjarasamningar voru gerðir á almenna markaðnum , og svo aftur þegar nær dró hausti og endaði síðan í frjálsu falli . Í janúar 2009 hafði gengisvísitalan hækkað um 80% á einu ári og gengi evru hækkað um 83,8% . Þó hefur gengi krónunnar rétt við frá janúar í ár þannig að staðan í dag er sú að gengisvísitalan hefur hækkað um tæplega 50% á einu ári . Þó ber að taka fram að enn eru við lýði gjaldeyrishöft sem sett voru í október síðastliðnum og því fyrirséður þrýstingur til lækkunar á gengi krónunnar þegar höftunum verður létt vegna áhrifa svokallaðra jöklabréfa . Samsetning vísitölunnarHagstofan reiknar út breytingu á verðlagi og gefur út vísitölu mánaðarlega . Það er vísitala neysluverðs sem notuð er til að mæla verðbólguna með samsvarandi áhrifum á útreikning verðtryggingar íbúðalána . Vægi innflutta vara í vísitölunni , samtals er 36,5% í janúar 2009 . Þannig má segja að ef gengi og innfluttar vörur hækka um 50% á einu ári þá veldur þessi liður einn og sér yfir 18% hækkun verðbólgunnar þótt allir aðrir liðir vísitölunnar breytist ekkert . Samkvæmt mælingu Hagstofunnar hafa innfluttar vörur hækkað samtals um 30% síðustu 12 mánuði og þar af innfluttar mat - og drykkjarvörur um 56% . En hvað er mælt ? Hagstofan hefur sjálfdæmi um hvernig hún reiknar verðbólguna enda sjálfstæð stofnun . Undir það skal tekið að sjálfstæði hennar er mikilvægt því trúverðugleiki mælinga myndi minnka verulega ef stjórnvöld færu að skipta sér af aðferðafræðinni . Annað mál er hversu rétt er að nota þá mælingu sem nú er viðhöfð í þeim tilgangi að endurspegla verðtryggingu lána og þ.a.l. skuldastöðu heimilanna . Vísitala neysluverðs byggir á þriggja ára gömlum neyslugrunni að meðaltali . Hún byggist sem sagt á neyslu sem átti sér stað árin 2006 , 2005 og 2004 . Þarna er um að ræða þau ár sem neyslugleði landsmanna náði hámarki . Það verður ekki fyrr en í mars / apríl 2009 sem neyslumælingin fyrir árið 2007 kemur inn í grunn Hagstofunnar og fyrst á vormánuðum 2010 munu birtast einhver smá áhrif frá neyslunni eins og hún var á síðastliðnu hausti en það gerist þó frekar árin 2011 og 2012 . Ljóst er að neysla landsmanna er gjörbreytt frá því sem áður var og sem núverandi vísitölugrunnur er reistur á . Gerbreytt neyslumynsturNeyslumynstur landsmanna hefur gerbreyst á síðustu mánuðum . Innflutningur á varanlegum neysluvörum , eins og t.a.m. flatskjáum , heimilistækjum , húsgögnum og bifreiðum , hefur hrunið . Á forsíðu Fréttablaðsins 11. febrúar sl. er eftirfarandi frétt sem segir frá stöðu bílaumboðanna : ,, Umboðin í nauðvörn vegna 98% samdráttar “ . Haft er eftir framkvæmdastjóra Bílgreinasambandsins að umboðin hafi búið sig undir 20 - 30% samdrátt en reyndin hafi orðið algert hrun eftir bankahrunið með samdrætti upp á 95 - 98% . Neyslumynstrið hefur breyst og fólk hefur í ríkara mæli en áður beint viðskiptum sínum í ódýrari matvöruverslanir og eins beinast viðskiptin að ódýrari vörumerkjum . Utanlandsferðum hefur fækkað verulega , fólk fer síður en áður í frí til útlanda . Neysla almennings hefur snarminnkað sem sést m.a. í jákvæðum vöruskiptajöfnuði síðustu mánuði . Velta hefur og á eftir að dragast mikið saman á flestum sviðum . Jafnframt hefur ýmsum verslunum , með vörur sem voru inni í verðbólgumælingunni , verið lokað . Mælingar Hagstofunnar verða þannig af ýmsum ástæðum erfiðar . Mæling verðbólgunnar sem veldur hækkun verðtryggingar og stóreykur skuldir heimilanna byggir á neyslu sem á sér litla stoð í gjörbreyttu þjóðfélagi . Bara í Ísrael , Brasilíu , Chile og á ÍslandiVerðtrygging á íbúðalánum þekkist ekki í löndum Evrópu en hefur verið beitt í Ísrael , Brasilíu og Chile . Hér á landi er stór hluti íbúðalána verðtryggð með háum vöxtum og ofan á það stundum breytilegum einnig . Það hefur verið kallað að hafa belti og axlabönd fyrir þann sem lánar og hefur þetta fyrirkomulag reynst lánardrottnum vel . Þannig hafa lánveitendur ekki þurft að hafa áhyggjur af verðbólgunni , það hefur bara verið vandamál lántakenda - þar til núna . Upp á síðkastið hefur borið á verulegum efasemdum um að svona kerfi gangi til langframa , hvað þá eins og ástandið er um þessar mundir . Þeir tímar eru runnir upp að ekki er endilega öruggt að lána á þennan máta . Gríðarlegir efnahagserfiðleikar verða þess valdandi að fólk mun gefast upp - á því eru meiri líkur en nokkru sinni fyrr . Þegar áhvílandi skuldir vegna húsnæðis eru orðnar meiri en söluverðmæti og þar á ofan ekki einu sinni mögulegt að selja , tekjurnar minnka eða jafnvel snarlækka vegna atvinnumissis , þá hreinlega gefast margir upp . Mikilvægt er að koma í veg fyrir að slíkt gerist - mest er um vert að halda fólki , halda í vonina og gefa einhvers staðar eftir . Við þessar aðstæður má líka hafa miklar efasemdir um að verðtrygging verndi eigendur sparifjár eins og til er ætlast . Greiðslugeta , greiðsluvilji , gagnsæiBSRB hélt nokkra opna fundi fyrir áramót sem voru vel sóttir og má nálgast upptökur af þeim á vefsíðu BSRB . Meðal annars var haldinn fundur um verðtrygginguna með tveimur frummælendum , þeim Ingólfi H. Ingólfssyni félagsfræðingi og Pétri H. Blöndal alþingismanni . Aðspurðir tóku þeir báðir undir það sjónarmið , sem hér er haldið á lofti , að verðbólgumælingin endurspeglaði ekki gjörbreytt neyslumynstur við þær aðstæður sem kreppan hefur valdið . Fólk bregst fljótt við þegar vörur hækka svona snöggt og mikið og þegar tekjur minnka . Annar fundur var haldinn 26. nóvember með fulltrúum bankanna . Þar hélt Helgi Bragason lánastjóri viðskiptasviðs KB banka erindi sem bar yfirskriftina ,, Hugsum lengra . “ Helgi sagði þetta meðal annars : ,, Í dag þjónar það ekki endilega hagsmunum skuldareigenda best að eignast fasteignir með afsali eða á uppboði . “ Hann sagði að því fylgdi mikill kostnaður og engar tekjur . Fasteignaverð hefur hrapað , enginn markaður er fyrir hendi . Helgi sagði að betra væri að horfast í augu við staðreyndirnar strax . Það væri betra en að fólk gæfist upp og gerði sig gjaldþrota . Við viljum halda fólki á Íslandi . Ef fólk hefur greiðslugetu og greiðsluvilja er betra að afskrifa hluta af skuldum heldur en að lánveitandinn sitji uppi með verðlitlar og illseljanlegar eigur . Helgi lagði til aðkomu stjórnvalda um mótun gagnsærra reglna og nauðsynlega lagasetningu . Endurspeglar mælt söluverð húsnæðis raunverulega lækkun á markaði ? Það hafa komið fram efasemdir um að vísitala neysluverðs gefi rétta mynd af þróun fasteignaverðs vegna þess að bankar hafi haldið uppi verðinu til að skerða ekki svokallaðar lánaeignir sínar . Þetta gerist með því að eignir sem þeir fá í sínar hendur , hvort sem það eru ókláraðar íbúðablokkir eða tilbúnar íbúðir , fara ekki á markað og verða þannig ekki til að mæla lækkun á íbúðaverði . Með þessu er komið í veg fyrir að lækkun verði á mældri verðbólgu og þ.a.l. verðtryggingu . Jafnframt er nú stór hluti sölu á íbúðamarkaði makaskipti - oft á hærra verði en söluverð á almennum markaði - þar sem lítill hvati er til að tölur um eignaverð séu lágar . Hugleiðingar lögmanns : Í Silfri Egils 15. febrúar sl. kom lögmaðurinn og fasteignasalinn Björn Þorri Viktorsson á framfæri ýmsum athugasemdum um ört vaxandi greiðslubyrði og skuldaklyfjar heimilanna . Í bréfi sem hann skrifaði í tilefni þáttarins sagði : ,, Það er eins og enginn vilji taka að fullu þá erfiðu umræðu um að nauðsynlegt er að afskrifa hér skuldir í stórum stíl , enda stendur eignaverð og verðmætasköpun í hagkerfinu alls ekki undir þeirri skuldsetningu og vaxtabyrði sem til staðar er . Öll sú umræða er óhjákvæmilega erfið og umdeild , en það breytir ekki því að við verðum að horfast í augu við það vandamál og þora að taka á því ! “ Og síðar : ,, Ég vara mína umbjóðendur við að flækja sig með þeim hætti enn frekar í netinu , enda kunna skuldarar að eiga raunhæfar mótbárur gegn bönkunum , þar sem nú er komið í ljós og staðfest að þeir sjálfir , annar aðilinn í viðvarandi viðskiptasambandi , ekki bara brugðust skyldum sínum , heldur réðust grímulaust gegn fólkinu í landinu með brjáluðum stöðutökum gegn krónunni og alvarlegum mistökum í bankarekstri sem leitt hefur núverandi stöðu yfir íslenska þjóð “ . Fréttatilkynning : Í fréttatilkynningu frá Félagi fasteignasala , Hagsmunasamtökum heimilanna , Húseigendafélaginu , Húsnæðissamvinnufélaginu Búseta á Norðurlandi og talsmanni neytenda 11. febrúar sl. segir m.a. um verðtryggingu þegar vikið er næstu skrefum til varnar heimilunum : ,, Til að koma í veg fyrir að fjöldi lántakenda lendi í þroti og jafnframt stuðla að því að fasteignamarkaður fari aftur af stað þarf að auki að beita almennum aðgerðum í eitt skipti . Til þarf að koma veruleg og almenn niðurfærsla höfuðstóla íbúðarveðlána vegna verulegs og óvænts gengishruns íslensku krónunnar og þar af leiðandi hækkunar gengistryggðra og verðtryggðra lána í kjölfar verðbólgu undanfarna 18 mánuði “ . Og síðar í tilkynningunni um varanleg skref : „ Að því búnu þurfa stjórnvöld að leggja drög að nýrri löggjöf um íbúðarveðlán þar sem gætt verði jafnræðis milli lántakenda og fjármagnseigenda í stað þeirrar ójöfnu stöðu sem í dag er við lýði þar sem áhætta af þróun gengis og óvissa um markaðsverð er lögð að fullu á lántakendur . Framtíðarlöggjöf þarf að fela í sér mótvægi gegn óeðlilegum verðsveiflum fasteigna . Á það jafnt við um lögvarið kerfi verðtryggðra lána og óvisst og ólögbundið umhverfi gengistryggðra lána . “ Hagsmunasamtök Heimilanna : Í tillögum að bráðaaðgerðum vegna efnahagskreppunnar frá 12. febrúar sl. þar sem stefnt er að afnámi verðtryggingarinnar segir meðal annars : ,, Leiðrétting á verðtryggðum íbúðalánum . Verðbótaþáttur íbúðalána verði endurskoðaður frá og með 1. janúar 2008 . . og takmarkist við efri mörk verðbólgumarkmiðs Seðlabanka Íslands , eða að hámarki 4% . Aðgerð þessi er fyrsta skrefið í afnámi verðtryggingar . “ Lífeyrissjóðir og önnur lönd : Mikið hefur verið rætt um hag lífeyrissjóðanna . Um 50 - 60% af eigum þeirra er í verðtryggðum lánum og þar af um 5 - 15% í íbúðalánum sjóðfélaga . Skuldbindingar lífeyrissjóðanna eru hins vegar í verðtryggðum greiðslur vegna örorku eða ellilífeyris . Þetta skapar vissulega vanda sem bætist ofan á tap sjóðanna í öðrum fjárfestingum nú nýverið . Í ljósi þess sem að ofan greinir er hins vegar ekki hægt að halda áfram eins og ekkert hafi í skorist . Umdeildur útreikningur verðtryggingar og auknar líkur á greiðslufalli lána kallar á endurskoðun . Varla geta verðtryggð lán verið eina haldreipi lífeyrissjóðanna í breyttum heimi þar sem nánast allar aðrar fjárfestingar hafa beðið skipbrot . Almenningur stendur ekki undir því . Algeng íbúðalán í Danmörku bera 3,5% vexti án verðtryggingar . Þar er oft hámark á þessum vöxtum 5% . Það er ólíku saman að jafna . Hér þarf sátt í þjóðfélaginu og gjörbreyttar áherslur . Margar útfærslur eru mögulegar , svo sem frysting verðtryggingarinnar í eitt ár , helmingun hennar eða vísitöluþak . Markmiðið hlýtur þó að vera að komast í stöðugra umhverfi og búa við lægra vaxtastig , líkt og í nágrannalöndunum . En fyrst þarf að gípa til aðgerða og það strax - áður en skaðinn er skeður . Það leysir ekki framangreindan trúverðugleikavanda vegna verðtryggingar að segja að hún verði afnumin þegar og ef Ísland gengur í Evrópusambandið . Ekki dugir heldur eitt og sér að boða afnám verðtryggingarinnar þegar og ef verðbólgan lækkar verulega . Þetta snýst ekki síður um hversu trúverðug og sanngjörn hækkun verðtryggingar hefur verið síðastliðið ár og hvernig skuli bregðast við því . Einar Árnason hagfræðingur BSRB Nokkrar setningar um verðtrygginguna : Jón Gunnar Hauksson ritstjóri Frjálsrar verslunar . Desember 2008 : ,, Hugsun mín er að ekkert væri eins mikilvægt en að lækka fjármagnskostnað heimila og fyrirtækja í einum grænum til að þau eigi lífsvon “ .... ,, það eru ekki eðlilegir tímar í hagkerfinu “ ... ,, afnema verðtrygginguna með því að festa vísitöluna í eitt ár til að losna við kúfinn og gjaldþrotin “ . _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ Jóhanna Sigurðardóttir núverandi forsætisráðherra . Morgunblaðið 2. nóvember 1996 : ,, Ísland er eina landið sem verðtryggir skuldir heimilanna . Efnahagsleg rök og sanngirni mæla með því að verðtrygging verði alfarið bönnuð “ . _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ Yfirlýsing baráttufundar ASÍ í Reykjavík 27. nóvember 2008 : Alþýðusamband Íslands krefst þess að stjórnvöld búi heimilunum öruggt skjól í því gjörningaveðri sem nú gengur yfir landið . Það verður að vera forgangsverkefni að tryggja atvinnu og stemma stigu við fólksflótta . Það er krafa okkar að stjórnvöld tryggi hér sama stöðugleika og sambærileg kjör á húsnæðislánum og almenningi býðst í nágrannalöndunum . Finna þarf leiðir til að koma heimilunum út úr vítahring hárra vaxta og verðtryggingar . _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ Steingrímur J. Sigfússon fjármálaráðherra . Frétt á Smugunni 16.2 . 2009 : ,, Steingrímur J. Sigfússon fjármálaráðherra vill afnema verðtrygginguna . Þessu lýsti hann yfir á vel sóttum borgarafundi í Háskólabíó í kvöld . Hann sagði að til þess að það væri gerlegt þá þyrfti að ná verðbólgunni niður . Steingrímur var harðorður um afleiðingar verðtryggingarinnar sem hann sagði hafa skapað stærri gjá og ójafnvægi milli kynslóða á Íslandi en flest annað . “ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ Gylfi Magnússon núverandi viðskiptaráðherra . Morgunnblaðið 6. desember 2008 : ,, Gefa á fólki kost á að draga tímabundið úr afborgunum af verðtryggðum lánum , frysta jafnvel höfuðstólagreiðslur , til að hjálpa því að komast yfir versta kúfinn “ . Hann segir aðgerðir af þessu tagi ekki einungis raunhæfar heldur jafnvel óhjákvæmilegar . Þær þurfi heldur ekki að vera svo kostnaðarsamar fyrir lánveitandann , einfaldlega vegna þess að hann standi frammi fyrir því að lántaki geti ekki greitt af láninu . Kvöldfréttir ríkisútvarpsins 18. Febrúar 2009 : ,, Bandarísk stjórnvöld ætla að verja 75 milljörðum dala til hjálpa húseigendum í greiðsluvanda og gera þeim kleift að endurfjármagna skuldir sínar á hagstæðum kjörum “ ... ,, Alls verður um 9 milljónum fjölskyldna komið til hjálpar , allt að 4 milljónum verður gert kleift að búa áfram í sínu húsnæði , þrátt fyrir að hafa ekki staðið í skilum og 5 milljónir geta fengið lægri vexti af húsnæðislánum . Það verða þá fastir vextir . Stjórnvöld vilja með þessu grípa tímanlega inní , þegar í óefni stefnir hjá húsnæðiseigendum . Lækkandi fasteignaverð hefur valdið því að margir skulda meira en þeir eiga . Bandaríkjaforseti segir að fólk fái tækifæri til að snúa við blaðinu í fjármálum og aðgerðunum sé ætlað að koma í veg fyrir að húsnæðiskreppan valdi enn meiri skaða í efnahagslífinu . Þær miði að því að fækka nauðungaruppboðum og hækka húsnæðisverð “ . _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ Fréttatilkynning frá 8. desember 2008 : BSRB VILL ENDURSKOÐA VÍSITÖLUGRUNN LÁNA ...... Mikil verðbólga á næstu mánuðum gæti skipt sköpum fyrir margar fjölskyldur . Við þessar aðstæður er brýnt að gripið verði nú þegar til róttækra ráðstafana . Þar skiptir höfuðmáli að létta skuldaklyfjarnar . Í því sambandi þarf að taka verðtryggingu íbúðalána til endurskoðunar enda byggir hún á þriggja ára gömlu neyslumynstri sem engan veginn endurspeglar gjörbreyttar aðstæður í dag . _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _