Alþingi ályktar að fela innanríkisráðherra að efna til þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort halda eigi áfram aðlögunar - og viðræðuferli Íslands og Evrópusambandsins . Atkvæðagreiðslan fari fram samhliða forsetakosningum 2012 . Greinargerð . Tillaga þessi var áður flutt á 139. löggjafarþingi og er nú endurflutt . Tillagan felur í sér að þjóðin fái að tjá hug sinn um aðlögun Íslands að Evrópusambandinu í þjóðaratkvæðagreiðslu . Hinn 16. júlí 2009 ályktaði Alþingi eftirfarandi : „ Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að leggja inn umsókn um aðild Íslands að ESB og að loknum viðræðum við sambandið verði haldin þjóðaratkvæðagreiðsla um væntanlegan aðildarsamning . Við undirbúning viðræðna og skipulag þeirra skal ríkisstjórnin fylgja þeim sjónarmiðum um verklag og meginhagsmuni sem fram koma í áliti meiri hluta utanríkismálanefndar . “ Atkvæði féllu þannig : 33 þingmenn sögðu já , 28 sögðu nei , tveir þingmenn greiddu ekki atkvæði . Í atkvæðaskýringum sumra þingmanna sem samþykktu tillöguna komu fram efasemdir og jafnvel bein andstaða við að Ísland yrði aðili að Evrópusambandinu . Naumur og ósannfærandi meiri hluti á Alþingi fyrir aðildarumsókninni gefur ríka ástæðu til að kanna hug þjóðarinnar til málsins . Áður en Alþingi samþykkti framanritað hafði 1. minni hluti utanríkismálanefndar lagt fram breytingartillögu , 1 svohljóðandi : „ Í stað 1. málsl. efnisgreinarinnar komi þrír nýir málsliðir , svohljóðandi : Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að efna til þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort Ísland skuli sækja um aðild að Evrópusambandinu . Skal þjóðaratkvæðagreiðslan fara fram hið allra fyrsta og eigi síðar en innan þriggja mánaða frá samþykkt tillögu þessarar . Verði aðildarumsókn samþykkt í þjóðaratkvæðagreiðslu skal ríkisstjórnin leggja inn umsókn um aðild Íslands að Evrópusambandinu . “ Féllu atkvæði þannig að 30 þingmenn sögðu já , 32 sögðu nei , einn þingmaður greiddi ekki atkvæði . Áberandi var að þingmenn sem gerðu grein fyrir atkvæði sínu og lýstu því að þeim hugnaðist mjög þessi tillaga . Í stefnuskrá annars ríkisstjórnarflokksins , Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs , er skýrt kveðið á um að hagsmunum Íslands sé betur borgið utan Evrópusambandsins . Á blaðamannafundi í Stjórnarráðinu 24. ágúst 2010 kvað formaður Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs og fjármálaráðherra upp úr með það að umsóknin um aðild að Evrópusambandinu væri ekki á vegum ríkisstjórnarinnar . Framkvæmdarvaldinu er skylt að fara að vilja Alþingis og hófst undirbúningsvinna að umsókninni í kjölfar samþykktar þingsályktunarinnar . Fljótlega kom í ljós að aðeins ein leið er inn í Evrópusambandið og það er leið aðlögunar . Aðlögunarleiðin felur í sér að umsóknarríki lagi sig jafnt og þétt að lögum og regluverki Evrópusambandsins í aðdraganda þess að viðkomandi þjóð gengur í sambandið . Evrópusambandið segir skýrt og skorinort að ekki sé hægt að semja sig frá aðlöguninni . 2 Evrópusambandið gerir ráð fyrir að eining sé meðal umsóknarþjóða um að aðild að sambandinu sé æskileg og að það sé þingvilji , sem og ótvíræður vilji viðkomandi ríkisstjórnar , að ganga inn í Evrópusambandið . Engri slíkri einingu er til að dreifa á Íslandi , þjóðin mælist staðfastlega á móti aðild , naumur og ósannfærandi þingmeirihluti er fyrir málinu og ríkisstjórnin er sjálfri sér sundurþykk í afstöðunni til umsóknar og inngöngu . Í skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis er hörð gagnrýni á stjórnsýslu og vinnubrögð framkvæmdarvaldsins og bent er á að gagngerra úrbóta sé þörf . Þingmannanefnd Alþingis kemst að sömu niðurstöðu . Beinar tillögur um úrbætur hafa verið settar fram í formi þingsályktunar sem samþykkt hefur verið á Alþingi . Talið er brýnt að Alþingi styrki sjálfstæði sitt og grundvallarhlutverk . Endurskoða á meginlöggjöf á sviði stjórnskipunar , stjórnsýslu og fjármálamarkaðar . Þá skulu lög um Seðlabanka Íslands , Fjármálaeftirlitið og aðra eftirlitsaðila endurskoðuð , auk laga um fjölmiðla og háskóla svo að eitthvað sé nefnt . Þá á að fara fram sjálfstæð og óháð rannsókn á starfsemi lífeyrissjóða og á orsökum falls sparisjóða á Íslandi . Alþingis bíða því ærin verkefni við að greiða úr þeim áföllum sem dundu yfir íslensku þjóðina á haustdögum 2008 . Ekki verður séð að samhliða verði svigrúm hjá löggjafanum að innleiða þær reglugerðir og tilskipanir sem Evrópusambandið krefst á aðlögunarferlinu . Að auki hleypur kostnaðurinn við aðlögunarferlið á hundruðum milljóna sem ríkissjóður hefur ekki tiltækar nú um stundir . Rekstur ríkissjóðs er meira og minna fjármagnaður með erlendum lánum og virðist lítil breyting á þeirri staðreynd í sjónmáli . Rétt er að forgangsraða í ríkisrekstrinum og óhæfa að leggja af stað með svo kostnaðarsamar aðgerðir þegar svo stendur á . Fyrir Alþingi hefur verið lögð þingsályktunartillaga um að draga umsóknina um aðild að Evrópusambandinu til baka . Alþingi eitt hefur vald til að draga umsóknina til baka , en minnt er á að sami þingmeirihluti situr nú og við samþykkt umsóknarinnar . Líklegt er að komi sú tillaga til afgreiðslu falli atkvæði á sama veg þar sem hótun um stjórnarslit liggur í loftinu . Þingsályktunartillaga þessi , um þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort halda eigi áfram viðræðuferli Íslands og Evrópusambandsins , er því sáttatilraun . Meiri hluti alþingismanna endurspeglar ekki meiri hluta þjóðarinnar í afstöðunni til aðildar að Evrópusambandinu . Það er því á grunni sanngirnissjónarmiða sem þessi tillaga er lögð fram . Fari svo að samþykkt verði að sækja um aðild í þjóðaratkvæðagreiðslu á grunni þingsályktunartillögu þessarar hafa stjórnvöld fengið skýrt umboð í hendur , ekki fyrr . Aldrei hefur verið mikilvægara en nú að Íslendingar standi þétt saman að þeirri uppbyggingu sem fram undan er . Stjórnvöld mega ekki við því að dreifa kröftunum . Næg eru verkefnin innan lands . Evrópusambandið stendur frammi fyrir miklum erfiðleikum og mun fara í gegnum róttæka endurskoðun á starfsháttum sínum næstu missiri og ár . Á meðan framtíðarhorfur Evrópusambandsins eru í óvissu er óskynsamlegt af Íslendingum að sækjast eftir aðild án þess að meiri hluti þjóðarinnar sé að baki umsókninni . Þjóðaratkvæðagreiðsla er viðurkennd aðferð til að leiða fram þjóðarvilja í mikilvægum málefnum . Þjóðaratkvæðagreiðsla um hvort halda eigi áfram viðræðuferli Íslands og Evrópusambandsins er brýnt hagsmunamál allrar þjóðarinnar . Allir stjórnmálaflokkar tala fyrir auknu lýðræði og beinni aðkomu þjóðarinnar að ákvarðanatöku , sér í lagi þegar um stór deilumál er um að ræða . Nú reynir á að sýna þann vilja í verki .