MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 7 . MAI 1991 17 verður hann efniviður í framleiðslu sjúkrahússins , rétt eins og um sjúkl - ingaverksmiðju sé að ræða . Hversu oft er það ekki að dagurinn líður án þess að einn einasti starfsmaður ( sjúkraliði , hjúk : unarfræðingur , læknir ) hafi haft tíma til þess að . setjast niður og ræða við sjúkling - inn á forsendum hans , gefið skjól - stæðingnum þann tíma sem hann þarf og á rétt á ? Fyrir sjúklinginn geta mannleg samskipti í hálftíma eða klukkutíma á dag verið lykillinn að vellíðan og þar með ein af meg - inforsendum þess að hann treysti sér heim og geti útskrifast . En mannaflastuðull hagræðingar - sveina fjármálavaldsins gerir ekki ráð fyrir þessu . Það að tala við sjúkling og sýna mannlega hlýju er samkvæmt þeim mælikvarða sennilega ekki markviss vinna held - ur bruðl með dýran vinnukraft . Hvað er til ráða ? Athugasemdir án tillagna um úrbætur eru nöldur . Og af nöldur - seggjum er nóg . Að sjálfsögðu eru öngvar allsherjarlausnir á vandan - um til . Nema ef væri að eggja nú valdamenn lögeggjan svo að þeir taki nú ærlega til hendinni og leysi vanda sjúkrahúsanna í samráði við starfsfólk og sjúklinga ! Góð sam - vinna er forsenda þess að lausn náist . Neðanskráðar eru nokkrar hug - myndir sem fram hafá komið í umræðum meðal samstarfsmanna , sumar fornar , aðrar nýjar . En þær eiga það sameiginlegt að of lítið hefur orðið úr framkvæmdum ! * Auka mjög heimahjúkrun og heimahlynningu sjúkra og auð - velda þeim þannig að vera heima . Langt er síðan sýnt var fram á að það er að jafnaði ódýrast og best að vista sjúklinga í heimahúsi , þar sem aðstandendur bera meginþung - ann af umönnuninni . Heimahjúkrun víða um land hefur unnið ómetan - legt starf í þessu efni , sem hljótt er um . Hjúkrunarfræðingar þar hafa fyrst og fremst sinnt sjúkling - um með ellisjúkdóma og gert það að verkum að margir þessara sjúkl - inga hafa getað verið heima , þrátt fyrir veruleg mein . Það er reynsla Heimahlynningar Krabbameinsfé - lagsins að það séu afar fá vanda - mál varðandi hjúkrun og líkn sem ekki er unnt að leysa í heimahúsi , til dæmis þegar um er að ræða sjúklinga með krabbamein eða al - næmi á lokastigi . Það er og reynsla annarra þjóða að þannig sé málum farið um ýmsa aðra sjúkdómaflokka ( t.d. öndunarfærasjúkdóma ) . Aukin áhersla á heimahjúkrun og heima - þjónustu frá læknum og öðrum heilbrigðisstéttum myndi geta létt mjög álagið á sérdeildum sjúkra - húsanna og þar með gætu þær sinnt hlutverkum sínum betur . Hins veg - ar er greiður aðgangur að sjúkra - rými ein meginforsenda góðrar heimahjúkrunar , enda oft sá þáttur sem mestu ræður um hvort ættingj - ar treysta sér til að sinna sjúklingi heima . ¦ * ¦ Fjölga mjðg sjálfstætt starf - andi hjúkrunarfræðingum og semja við þá um hjúkrun þeirra sjúklinga sem Heimahjúkrun annar ekki . Hópar slíkra gætu tekið sig saman og sérhæft sig í heimahjúkr - un ákveðinna sjúklingahópa og sinnt þeim í samvinnu við heimilis - lækni og sérfræðinga sjúklings . Reynsla Heimahlynningar Krabba - meinsfélagsins af sérhæfingu er mjög góð . * Fjölga langleguplássum , sem til þess eins eru ætluð að veita sérhæfða þjónustu ellisjúkum og fólki með langvinna sjúkdóma . * Viðurkenna í verki að mann - legi þátturinn í sjúkragæslunni kostar peninga , enda verður hann fyrst útundan , þegar spar - að er . • k Umbuna því starfsfólki sem vinnur á deildum þar sem skort - ur er á vinnukrafti , með því að láta það njóta þess sem skorturinn „ sparar " í t.d. launaútgjöldum . Þetta þýðir að starfsfólk ( deild ) , sem sparar , nýtur sparnaðarins ! * Stjórnmálamenn taki á sjálfa sig ábyrgðina sem fylgir því að skera niður fé til nauðsynjamála eins og heilbrigðismála , en láti ekki sjúkl - ingum , fjölskyldum þeirra og heil - brigðisstéttum einum eftir að taka afleiðingum niðurskurðarins . Vald - amenn þurfa einfaldlega að kynna sér sjúkragæsluna milliliðalaust ! * Auka til muna möguleika heilbrigðisstétta til framhalds - menntunar . Þannig gætu til dæm - is sjúkraliðar tekið að sér mun fleiri störf sem nú eru annars unnin af hjúkrunarfræðingum . Góð reynsla er af þessu annars staðar á Norður - löndum . * Greiða öllum heilbrígðisstétt - um mannsæmandi laun , en mis - nota ekki taumiaust mannkær - leika og furðulega mikið um - burðarlyndi þessa fólks . • k Sveitarfélög á höfuðborgar - svæðinu og sérstaklega Reykja - víkurborg , fari að dæmi annarra sveitarfélaga og umbuni hjúk - runarfræðingum og öðrum þeim stéttum þar sem iila gengur að manna stöður . Allt of margir hjúk - runarfræðingar fást við öhnur störf en hjúkrun af fjárhags - og fjöl - skylduástæðum . * Hvetja starfsfólk heilbrigðis - kerfisins og sér í Iagi sérfræð - inga þess að horfa á kerfið í heild og í samhengi . Hollt er að minnast þess að þjóðarkakan er ekki óendanleg og það á að skipta henni niður fyrst og fremst eftir faglegum rökum en síður pólitísk - um og alls ekki eftir hráum hug - myndum útlenskum . Það er mælikvarði á menningar - stig hvers samfélags hvernig það býr að þeim sem minnst mega sín . Og heilsugæsla og sjúkrahús eru þeim ætluð . Missum ekki sjónar af því ! Höfuadur er sérfræðiagvr á krabbameinsdeild Landspítalans og annar af tveimur læknum heimahlynningar Krabbameinsfélags Islands . SIEMENS Kæliskápur á kostaverði ! KS 26 V00 148 x 60 x 60 sm ( hæö x breidd x dýpt ) . 189 lítra kælirými . 67 lítra fjögurra stjörnu frystihólf . Afborgunarverð : 55.900 , - kr . SMfTH & NORLAND NÓATÚNI 4 - SÍMI 28300 HYGGINN MAÐUR SPARAR - með Farkorti FARKORT er alþjóðlegt greiðslukort , gefið út af Félagi íslenskra ferðaskrifstofa og VISA ÍSLAND . FARKORTI fylgja sömu réttindi og venjulegum VISA-kortum , en að auki margskonar fríðindi heima og erlendis . ( Ferða / slysa - og farangurstryggingar og helmings afsláttur af forfallatryggingu . t * % Afsláttur á fjölmörgum skemmtistöðum , * * veitingahúsum , hótelum og bílaleigum innanlands . Ódýrar öræfaferðir . Afsláttur á skoðanaferðum íslenskra ferðaskrifstofa erlendis . 7 - 10% afsláttur af tilteknum ferðum til helstu sumarleyfisstaða Evrópu . Þessar ferðir eru auglýstar með góðum fyrirvara . Á eftirtöldum stöðum innanlands njóta Farkortshafar afsláttar : VEITINGAHÚS : Gullni haninn , Pizzahúsið , Naust , Lækjarbrekka , Argentína , Sælkerinn og Sjanghæ í Reykjavík , Bakki á Húsavík , Hótel Selfoss , Selfossi SKEMMTISTAÐIR : Hótel ísland , Hótel Borg ogDanshöllin , Reykjavík , Krúsin ísafirði , Hótel Selfoss , Selfossi og Sjallinn , Akureyri . HOTEL : Hótel Esja , Hótel Loftleiðir og Hótel Höfði , Reykjavík , Hótel Keflavík og Flughótel , Keflavík , Hótel KEA , Akureyri , Hótel Bláfell , Breiðdaisvík og Hótel Selfoss , Selfossi . BÍLALEIGUR : Bílaleiga ÁG , Bílaleiga Flugleiða og Bílaleigan Geysir , Reykjavík , Bílaleigan Höldur og Bílaleigan Örninn , Akureyri . ANNAÐ : Sinfóníuhljómsveit fslands og FARVfS - tímarit um ferðamál . HYGGINN MAÐUR HEFUR FARKORT ALLTAF VIÐ HÖNDINA . mFARKÐRT greiðslukort meöfríðindum