Valdakerfinu sem mótaðist í Napoleónstyrjöldunum hafði hnignað mjög á fyrri helmingi 20. aldar og eftir gjörsigur bandamanna á Öxulveldunum var ljóst að það var nú endanlega hrunið . Þau stóðu undir helmingi heimsframleiðslunnar efnahagslega , höfðu misst hlutfallslega fáa hermenn í stríðinu og ekki hafði verið barist á meginlandi Norður-Ameríku . Hugmyndafræðilega voru Bandaríkin og Sovétríkin andstæður og hvort ríki um sig taldi sig í raun hafa fram að færa rétta hugmyndafræði , rétta leið til lífshamingju og rétt þjóðfélagsskipulag . Auk þess var samið um stofnun Sameinuðu þjóðanna . Járntjaldið “ svokallaða reis síðan nokkurn veginn eftir þeirri skiptingu . Truman neitaði Sovétmönnum um leyfi til þess að taka niður þýskar verksmiðjur í Vestur-Þýskalandi og flytja til Sovétríkjanna sem hluta af stríðsskaðabótum Þjóðverja . Á sama tíma studdu Bandaríkjamenn og Bretar ríkisstjórn Grikklands í baráttu sinni við kommúnista í grísku borgarastyrjöldinni 1946 - 1949 . Margir hafa bent á að Sovétmenn hafi dregið herlið sitt til baka frá stöðum sem þeir töldu ekki vera hernaðarlega mikilvægir fyrir öryggi landsins , til dæmis í Norður-Íran , og þeir sættu sig við borgaralega stjórn í Finnlandi , en finnska stjórnin hélt vinalegu sambandi við Sovétríkin með því að vera hlutlaus á alþjóðavettvangi . Hans Conrad Schumann , austur-þýskur landamæravörður , flýr yfir til Vestur-Berlínar árið 1961 . Stuttu síðar er Berlínarmúrinn reistur . Sovétmenn svöruðu með því að koma á stalínískum stjórnarháttum í Austur-Evrópu . Ríkisstjórn Ungverjalands var þannig til dæmis „ hreinsuð “ og þar komið fyrir mönnum sem hallir voru undir Sovétríkin , og í febrúar 1948 stóðu kommúnistar í Tékkóslóvakíu fyrir valdráni með hjálp sovéska hersins . Þegar mest lét var mál manna að ein flugvél lenti í Vestur-Berlín á hverri mínútu með vistir . Að lokum opnuðu Sovétmenn aftur fyrir flutninga til Berlínar en augljóst var að Þýskalandi eða Berlín yrði ekki stjórnað sameiginlega af gömlu bandalagsþjóðunum . Kalda stríðið gerði mörgum ríkisstjórnum kleift að afla sér fjármagns og nýrrar tækni , en fyrst og fremst vopna , til þess að berjast gegn óvinum sínum bæði innanlands sem utan . Mynd tekin á vegum bandaríska hersins af miðborg Hiroshima í október 1945 , þremur mánuðum eftir að kjarnorkusprengju var varpað á borgina . Vígbúnaðarkapphlaupið og sagnfræðinBandaríkjamenn höfðu í raun yfirburðastöðu hernaðarlega , eins lengi og þeir einir réðu yfir kjarnorkusprengjum . Það breyttist í júlí 1949 þegar Sovétmenn sprengdu sína fyrstu kjarnorkusprengju og kjarnorkukapphlaupið milli risaveldanna hófst . Aðrar þjóðir þróuðu einnig kjarnorkuvopn , svo sem Bretar , Frakkar og Kínverjar en risaveldin tvö báru höfuð og herðar yfir öll önnur ríki á sviði kjarnorkuvopnaframleiðslu . Í sagnaritun á Vesturlöndum má finna ákveðna þróun í umræðunni um hverjum kalda stríðið hafi verið að kenna . Þessi kenning hefur hlotið nafnið endurskoðunarhyggja ( e. revisionism ) . Segja má að þessar tvær kenningar séu öfgarnar í báðar áttir þegar kemur að orsökum kalda stríðsins , og á áttunda áratug síðustu aldar kom fram ný kenning , svokölluð nýmyndunarhyggja ( e. post-revisionism ) sem reyndi að brúa bilið milli rétttrúnaðarsinna og endurskoðunarsinna . Nýmyndunarsinnar vilja ekki einblína á sekt eins aðila , það þarf jú tvo til þess að heyja stríð . Bent hefur verið á að kalda stríðið , sem sumir fræðimenn hafa nefnt „ langa friðinn ” eða „ langa vopnahléið ” , hafi í raun komið í veg fyrir að hið andlega stríðsástand sem virtist vera til staðar hjá risaveldunum , yrði að heitu stríði . Um sögulega nauðsyn þess að fara í stríð , hvort sem það er kalt eða heit stríð , verður aftur á móti alltaf deilt . Heimildir , frekara lesefni og myndir : Steinunn Kristjánsdóttir er prófessor í fornleifafræði við Sagnfræði - og heimspekideild Háskóla Íslands . Helstu rannsóknasvið hennar eru miðaldafornleifafræði , norræn fornleifafræði , kirkjusaga , klausturfornleifafræði , kynjafornleifafræði , þróun húsagerða og miðlun vísindalegrar þekkingar .