Nýlega barst fyrirspurn um hvort væri réttara , umskurður eða umskurn , sem heiti á þeirri aðgerð er tíðum ber latneska fræðiheitið circumcisio . Fyrirspyrjandi sagðist aðeins hafa vanist fyrra heitinu , en taldi að nú væri það síðara að sækja á . Íðorðasafn lækna birtir þrjú íslensk heiti : forhúðarstýfing , umskurn , umskurður . Rétt er að minna á að fyrri orðhlutinn , circum , merkir umhverfis og að síðari orðhlutinn , cisio , er talinn dreginn af sögninni caedere , að skera . Íslenska heitið umskurður er því bein þýðing . Náskyld eru latnesku nafnorðin excisio , úrnám , brottnám , og incisio , skurður , rista , skurðaðgerð , risting . Leit í textasafni Orðabókar Háskólans leiddi í ljós að bæði heitin umskurn og umskurður koma fyrir í íslensku bíblíumáli allt frá 16. öld . Umskurn kemur þó mun oftar fyrir . Til eru einnig heitin umskorning og umskurning . Leit á netinu leiddi hins vegar í ljós að heitið umskurður væri nú mun meira notað í almennri umræðu , en að heitið umskurn væri fremur notað í trúarlegri umræðu og í tengslum við biblíuna . Niðurstaðan er því sú að bæði heitin séu ? rétt ? , en að heitið umskurður sé oftar notað í læknisfræðilegu samhengi . Sigurður Þorgrímsson , barnalæknir , hafði samband fyrir nokkuð löngu síðan og var þá að leita að íslensku heiti til að nota um fyrirbærið apparent life-threatening event . Endurteknar atlögur voru gerðar að þessu verkefni en ekkert gekk lengi vel . Það var ekki fyrr en Sigurður setti fram þá kröfu , að nýtt íslenskt heiti yrði að vera tilbúið fyrir 20. janúar 2006 , að umræðan komst á skrið . Enska heitið og skammstöfunin voru búin til árið 1986 í tengslum við ráðstefnu um alvarleg andhlé ( apnea ) hjá ungbörnum . Þar voru meðal annars til umræðu hugsanleg tengsl við skyndidauða ungbarna ( SIDS ) , en óvænt og langvarandi andhlé hjá ungbörnum voru þá oft nefnd ? næstum því skyndidauði ? ( near-miss SIDS ) eða ? stöðvaður vöggudauði ? ( aborted crib death ) . Tengslin eru nú ekki talin skipta máli hvað varðar orsakir skyndidauða ungbarna , en sum ungbörn fá engu að síður alvarleg andhlé , sem vísað er til með heitinu apparent life-threatening event . Fyrirbærinu er þannig lýst : Skyndileg og óvænt breyting á öndun ungbarns sem vekur athygli og virðist ógnandi . Öndun stöðvast í meira en 20 sekúndur . Húðlitur breytist og verður ýmist fölur , blár eða rauðleitur . Vöðvaspenna minnkar . Andköf og köfnunarhljóð heyrast gjarnan . Að baki þessu geta legið vandamál í meltingarvegi , taugakerfi , öndunarvegi , hjarta eða öðrum líffærakerfum . Allt að helmingur tilvika er þó án finnanlegrar ástæðu . Eftir ítarlega umræðu , þar sem meðal annars voru sett fram heitin : andarteppukast , alvarlegt andhlé , lífshættukast og öndunarstöðvunarkast , komumst við loks niður á að setja fram eftirfarandi tillögu að íslensku heiti : lífshættuatvik ungbarna . Með því teljum við að farið sé eins nærri því og hægt er að þýða enska heitið beint . Íslenska heitið er hlutlaust og má nota hvort sem fyrirbærið er af óþekktum uppruna eða birtist í tengslum við vandamál í tilteknum líffærakerfum . Helgi Sigurðsson , krabbameinslæknir , hélt nýlega fyrirlestur á LSH um nýjungar í meðferð krabbameina . Þar kom fyrir hugtakið targeted therapy . Um það notaði Helgi íslenska heitið markviss meðferð , sem ekki er að finna í Íðorðasafni lækna . Hugtakið targeted therapy er einkum notað í krabbameinslækningum og vísar til þess að notað sé lyf eða önnur meðferð sem beinist sérhæft að tilteknu ferli eða jafnvel tiltekinni sameind , til dæmis viðtaka , í efnaskiptum , þróun eða vexti æxla . Spyrja má hvort marksækin meðferð sé ekki betra heiti . Gaman væri að fá fréttir af öðrum hugmyndum eða viðbrögðum annarra lækna við þessu heiti . Albert Páll Sigurðsson , taugasjúkdómalæknir , leitaði nýlega til undirritaðs og óskaði eftir ráðleggingu varðandi heitin heilablóðfall og slag . Hann greindi frá því að honum hugnaðist ekki fyrra orðið sem samheiti um heilablæðingar . Við uppflettingu í Íðorðasafni lækna kom í ljós að blóðfall kemur fyrir í nokkrum samsettum heitum , en þau vísa til blæðinga í tilgreindum líffærum , heila , mænu eða nýrnahettu ( nýrli ) . Nafnorðið slag kemur einnig fyrir í samsetningum og er þá ýmist verið að tákna hjarta - eða æðaslátt , dæmi aukaslag , gáttslag , eða kast af einhverju tagi , dæmi bakslag , hitaslag .