24 MORGUNBLAÐIÐ ÞRIDJUDAGUR 4 . JANUAR 1994 Ekki kemur til greina að loka Sólheimum eða hætta starfi þar fyrir fatlaða eftír Pétur Sveinbjarnarson Að kvöldi þriðjudagsins 28. des - ember þegar landsmenn höfðu tekið upp störf að nýju eftir jólahald og hafíð undirbúning áramótagleði var lesih aðalfrétt í kvoldfréttatíma út - varpsins um að loka ætti Sólheim - um í Grímsnesi . Fatlaða heimilis - menn átti að senda út á Guð og gaddinn . Þess var sérstaklega getið að félagsmálaráðuneytið hefði brugðist hart við . í kjölfar þessarar fréttar birtust viðtöl við félagsmála - ráðherra í útvarpi og sjónvarpi . Þessi frétt birtist í Ríkisútvarpinu án þess að leitað hefði verið stað - festingar stjórnar Sólheima og kom öllum í opna skjöldu , stjórnendum , heirhilisfólki og starfsmönnum Sól - heima . Aldrei hefur komið til greina að loka Sólheimum og hætta starfi þar fyrir fatlaða . Á fundi fulltrúaráðs Sólheima í Grímsnesi 22. apríl 1989 gerði ráð - ið eftirfarandi samþykkt : „ Fulltrúaráð Sólheima felur stjórn heimilisins að eiga viðræður við fé - lagsmálaráðherra þár sem eytt verði allri óvissu um framtíðarhlutverk heimilisins . Felur fulltrúaráðið stjórninni að leiða þær viðræður til lykta eigi síðar en 1. júlí 1989 . " í framhaldi fór stjórn heimilisins fram á viðræður við félagsmálaráðherra um gerð samnings milli heimilisins og ráðuneytisins . Viðræður við fé - lagsmálaráðuneytið hafa staðið yfír í tæp 5 ár án árangurs . I opinberri þjónustu í nágranna - löndum okkar tíðkast í vaxandi mæli að gerður sé þjónustusamn - ingur við aðila sem fá opinbert fé og hafa með höndum þjónustu sem tengist ríkisvaldinu . A þetta ekki eingöngu við um einkaaðila og sjálfseignarstofnanir , heldur einnig opinberar stofnanir og sveitarfélög . Þjónustusamningar eru taldir dæmi um vandaða stjórnsýslu og skilyrði fyrir því að aðilar taki að sér verk - efni fyrir ríkisvaldið . í lögum um málefni fatlaðra er ákvæði um gerð þjónustusamnings við sveitarfélög og sjálfseignarstofnanir . Hvers vegna þjón - ustusamning ? Meginástæðan fyrir samþykkt fulltrúaráðsins var að eyða óvissu sem þá um árabil hafði ríkt um framtíð heímilisins . Stöðugur ágreiningur um rekstur heimilisins hafði þá staðið frá 1980 . Skulu hér aðeins nefnd þrjú mál af fjölmörg - um . 1983 var rekstrarfjárveiting til heimilisins skorin niður um 30% og heimilið sett á föst fjárlög án nokk - urs samráðs við stjórnendur þess . 9. nóvember 1987 skiluðu tveir fulltrúar Jóhönnu Sigurðardóttur félagsmálaráðherra skýrslu og í framhaldi af því gekk annar þeirra á fund biskups íslands , herra Sig - urðar Guðmundssonar , og krafðist þess „ að þjóðkirkjan , sem ber ábyrgð á rekstri Sólheima , eftir því sem best verður séð , afhendi félags - málaráðherra stofnunina frá og með næstu áramótum " . Eftir að nefnd félagsmálaráð - herra um framtíðarskipulag sólar - hringsstofnana lauk störfum sendi félagsmálaráðuneytið Sólheimum bréf , 6. júní 1990 , ogtilkynnti heim - ilinu tillögur varðandi Sólheima . Þar kom m.a. fram „ að staðsetning heimilisins og uppbygging starf - seminnar komi í veg fyrir eðlileg og óháð samskipti við umhverfið og skipulagsbreyting til sambýlis - reksturs þjóni engum raunhæfum tilgangi " . Lagði nefndin til að starf - semi Sólheima verði óbreytt næstu fimm ár , þó þannig að engar nýjar vistanir til lengri tíma verði leyfð - ar . Aðaltilgangur erindis félags - málaráðuneytisins var tillaga um að komið verði á fót tímabundnu samstarfsráði sem yrði skipað af félagsmálaráðherra og ætti þar sæti einn fulltrúi ráðuneytis , einn fulltrúi svæðisstjórnar og einn full - trúi frá stjórn Sólheima . Hlutverk ráðsins væri að fjalla um stjórnun og rekstur heimilisins með hliðsjón af lögum um málefni fatlaðra og vera tengiliður Sólheimaheimilis , ráðuneytis og svæðisstjórnar . Fór félagsmálaráðuneytið þess á leit við Sólheima að tilnefna einn aðila í tímabundið samstarfsráð . í raun var hér gerð tillaga af félagsmálaráðherra um hreina yfir - töku á heimilinu þar sem stjórn þess átti að eiga einn fulltrúa af þremur . Þessi dæmi eru nefnd til að sýna fram á nauðsyn þess að gerður yrði þjónustusamningur sem tryggði starfsgrundvöll og eyddi óvissu . Beiðni Sólheima um þjón - ustusamning fékk tregar viðtökur þrátt fyrir að hún væri margítrek - uð . 11. júlí 1990 sendi ríkisendur - skoðun félagsmálaráðuneytinu er - indi þar sem ráðuneytinu er til - kynnt að nauðsynlegt væri að gera þjónustusamning við Sólheima . Forsendur samnings væru ákvörð - un um afgjald sem greiða bæri heimilinu fyrir mannvirki , jörð og hitaréttindi sem heimilið leggur til . Erindi ríkisendurskoðunar var átján mánuði í athugun í ráðuneytinu án þess að nokkur viðbrögð yrðu . Nefnd um ákvörðun afgjalds var loks skipuð í mars 1992 . Lauk hún störfum fyrir nokkrum mánuðum og var þá heimilinu úrskurðað af - gjald vegna viðhalds og hitaréttinda að upphæð 7,2 milljónir króna . Það var svo loks 26. ágúst sl. sem fé - lagsmálaráðuneytið sendi stjórn Sólheima tillögu að þjónustusamn - ingi . Fulltrúaráðið tók samningstil - boð ráðuneytisins til umfjöllunar og óskaði eftir skýringum um forsend - ur tilboðsins og hvert samband væri á milli þjónustuþarfar fatlaðs fólks á Sólheimum og framlögum vegna þjónustunnar . í svari taldi ráðuneytið sig ekki hafa nægar upplýsingar til að tengja þjónustu - þörf og umönnunarkostnað . Að því búnu sendi stjórn Sólheima ráðu - neytinu gagntilboð þar sem gengið var út frá meðaltalskostnaði vegna umönnunar fatlaðs fólks á sambýl - um og atvinnustarfsemi á vernduð - um vinnustöðum í eigu ríkisins . Málið fékk skjótan endi því 26. október tilkynnti ráðuneytið að það teldi frekari umræður vegna þjón - ustusamnings óþarfar . Viðræðunum var slitið af hálfu félagsmálaráð - herra áður en þær hófust þar sem engar umræður höfðu átt sér stað um tillögu að þjónustusamningi . Við kennum alla samkvæmisdansa Suöurameríska , standard og gomlu dansana . Svo kennum viö líka barnadansa . Einkatímar fyrir þá sem vilja . Fjölskyldu - og systkinaafslattur . Innritun og upplýsingar 3. - 7. janúar kl. 10 - 22 í síma 64 1111 . Kennsla hefst miðvikudaginn 5. janúar . í lok kennsluannar verður ball fyrir alla nemendurna og grímubalí fyrir börnin . „ Æfingin skapar meistarann Opið hús öll laugardagskvöld DANSSKÓLi , SIGURÐAR HAKONARSONAR AUÐBREKKU 17 , KÓPAV 0 GI wimooMa . \ V / SA H8BN88BHK * » , - < * Pétur Sveinbjarnarson „ Ráðherra hefur gefið í skyn að ef samið yrði við Sólheima yrði að endurmeta allar fjár - veitingar til stofnana fatlaðra ! . " Stöðug óvissa Síðustu sjö mánuði hefur ástand - ið verið óbærilegt . í mars úthlutaði framkvæmdasjóður fatlaðra fyrsta framlagi í sjö ár til nýframkvæmda á Sólheimum , 4,5 milljónir króna . Loforð lá fyrir frá ráðuneytinu um greiðslu . Þrátt fyrir það ákvað fé - lagsmálaráðherra að fresta af - greiðslu málsins um marga mánuði eða þar til í september . í júlí byrjaði félagsmálaráðherra að skerða fjárveitingu til reksturs Sólheima af fjárlögum . Skerðingin nam 2,7 milljónum á máriuði og skapaði þetta heimilinu mikla erfið - leika . Ef ekki hefði komið til áðstoð hefði rekstur heimilisins komist í þrot . Það var ekki fyrr en 6. desem - ber , eftir afgreiðslu aukafjárlaga , sem ráðherra varð að skila þessum peningum aftur . Skrifstofustjóri ráðuneytisins upplýsti fulltrúaráð heimilisins um að ástæðan fyrir þessari skerðingu væri að rekstr - aráætlun hefði ekki verið skilað á réttu formi ! 20. september úthlutaði Hús - næðisstofnun framkvæmdaláni til Sólheima . Sama dag barst stofnun - inni bréf frá ráðherra þar sem hann óskaði eftir að fá málið til umsagn - ar . Þessi aðgerð ráðherrans mun að öllum líkindum hafa í för með sér að verð hverrar íbúðar mun hækka á annað hundrað þúsund krónur en það verða fatlaðir íbúar Sólheima að greiða með leigu . Síð - ustu sjö mánuði hefur því hver að - gerðin rekið aðra gegn heimilinu . Vistheimilið lagt niður Um síðustu áramót var vistheim - ilið á Sólheimum lagt niður og umönnun fatlaðs fólks falin þjón - ustumiðstöð fatlaðra á Sólheimum . Jafnframt tók gildi ný skipulags - skrá sem gerði ráð fyrir þessari breytingu en efni skipulagsskrár - innar hafði verið til meðferðar í félagsmálaráðuneytinu án þess að ráðuneytið gerði við hana athuga - semd og síðar staðfest af dóms - málaráðuneyti . Með breytingunni var fötluðum íbúum veitt aukið sjálfstæði með rekstri eigin heimila , án þess að dregið væri úr þjónustu eða möguleikum til atvinnu . Breyt - ingin er í samræmi við þá þróun sem átt hefur sér stað á undanförn - um áfum þar sem fatlað fólk hefur flutt í sjálfstæða búsetu úr foreldra - húsum eða af vistheimilum . í öllum tilvikum þar sem þessi breyting hefur átt sér stað hefur það haft í för með sér umtalsverðan kostnað bæði hvað varðar rekstur og stofn - kostnað . Stjórn Sólheima valdi hag - kvæma leið með því að leggja áherslu á vægi þjónustumiðstöðvar í stað þess að stofna 8 - 10 sjálfstæð ný sambýli sem haft hefði í för með sér verulegan kostnaðarauka . Heimilismenn fá greiddar örorku - bætur og standa straum af eigin heimiliskostnaði þ.m.t. kvöld - og helgarmáltíðir . Þessi breyting hefur í för með sér að unnt er að lækka heildarrekstrarkostnað Sólheima um 6,5 milljónir en breytingin hefur aðeins í för með sér kostnaðarauka upp á 7,2 milljónir . Hefðu íbúar Sólheima flutt á sambýli ríkisins hefði það haft í för með sér kostnað - arauka fyrir ríkissjóð sem skipti tugum milljóna . Fyrir það að velja hagkvæmustu leiðina uppskáru stjórnendur heimilisins niðurskurð um 19 milljónir króna á rekstrarfé . í fjölmiðlum kallar félagsmálaráð - herra þennan niðurskurð 5 - 6% aukningu á rekstrarfé ! Ráðherra hefur gefíð í skyn að ef samið yrði við Sólheima yrði að endurmeta allar fjárveitingar til stofnana fatlaðra ! I skýrslu Hag - sýslu ríkisins um kostnaðarsaman - burð á stofnunum 1991 kemur fram að meðal umönnunarkostnaður á hvern heimilismann á Sólheimum var 896 þús. kr . Þá voru Sólheimar reknir í heimiliseiningakerfi sam - bærilegu sambýlum fatlaðra þar sem meðaltalskostnaður var 1.580 þús. kr. á hvern heimilismann . I báðum tilvikum er ekki reiknaður kostnaður vegna.atvinnumála sem er sambærilegur . Bréfum ekki svarað 6. desember þegar stjórnin sá í hvert óefni var komið átti hún þá eina leið færa að óska eftir viðræð - um við ráðuneytið að nýju um þjón - ustusamning . Óskaði stjórnin eftir því að fá svar frá ráðuneytinu fyrir 14. desember áður en fjárlög yrðu afgreidd . Niðurlagsorð bréfsiris voru þessi : „ Ef ekki næst samkomu - lag um jafnan kostnað fyrir þjón - ustu Sólheima og gildir annars stað - ar fyrir sambærilega þjónustu mun stjórn Sólheima leggja til við full - trúaráðið að þjónustu fyrir félags - málaráðuneytið á málefnum fatl - aðra verði hætt upp úr næstu ára - mótum þar sem þá er ekki lengur rekstrargrundvöllur fyrir hendi . " Stjórn heimilisins var ekki virt svars Qeðilegt nýtt dansárí Innrituner hafm í síma 642535 Dansandi kveðja Dagný Björk danskennari \ Smiðjuvegi 1 Kópavogi