Tvær doktorsvarnir frá Háskóla Íslands 2019 DAÐI HELGASON varði doktorsritgerð sína í læknavísindum við læknadeild Háskóla Íslands 7. júní 2019 . Ritgerðin heitir : Bráður nýrnaskaði í kjölfar hjartaaðgerða og kransæðaþræðinga - Tíðni , áhættuþættir og afdrif . Andmælendur voru Göran Dellgren , dósent við Sahlgrenska-háskólasjúkrahúsið í Gautaborg , og Helga Guðmundsdóttir , sérfræðingur í nýrnalækningum við Ullevål-háskólasjúkrahúsið í Ósló . Umsjónarkennari og leiðbeinandi var Tómas Guðbjartsson , prófessor við læknadeild . Auk hans sátu í doktorsnefnd Martin Ingi Sigurðsson , prófessor við læknadeild , Runólfur Pálsson , prófessor við sömu deild , Ingibjörg Jóna Guðmundsdóttir yfirlæknir og Ólafur Skúli Indriðason , sérfræðingur . Ágrip af rannsókn : Bráður nýrnaskaði er þekktur fylgikvilli eftir hjartaaðgerðir og tengist hann aukinni sjúkdómsbyrði og hærri dánartíðni sjúklinga . Ýmsir áhættuþættir bráðs nýrnaskaða eru þekktir við opnar hjartaaðgerðir eins og notkun hjarta - og lungnavélar en við kransæðaþræðingu hefur skuggaefni verið talið geta skert starfsemi nýrna . Þó að bráður nýrnaskaði hafi verið viðfangsefni ýmissa rannsókna á undanförnum árum er ýmsum spurningum enn ósvarað varðandi áhættuþætti og afdrif sjúklinga , sérstaklega til lengri tíma . Doktorsritgerðin byggir á fjórum afturskyggnum rannsóknum sem höfðu það markmið að kanna tíðni og áhættuþætti bráðs nýrnaskaða eftir kransæðaþræðingar og þrjár mismunandi opnar hjartaaðgerðir : kransæðahjáveitu , ósæðarlokuskipti og viðgerð á ósæðarflysjun af gerð A. Jafnframt voru áhrif bráðs nýrnaskaða á afdrif sjúklinga metin , sérstaklega með tilliti til langtímalifunar og þróunar á langvinnum nýrnasjúkdómi . Tíðni bráðs nýrnaskaða var frá 2% eftir kransæðaþræðingu upp í 41% í kjölfar aðgerðar á ósæðarflysjun . Skuggaefnismagn tengdist aðallega aukinni hættu á bráðum nýrnaskaða hjá sjúklingum með langvinnan nýrnasjúkdóm sem fengu mikið magn skuggaefnis . Offita , blóðþurrð , lengdur tími hjá hjarta - og lungnavél og gjöf rauðkornaþykknis voru helstu áhættuþættir bráðs nýrnaskaða eftir opnar hjartaaðgerðir . Bráður nýrnaskaði tengdist verri lifun sjúklinga í öllum rannsóknunum og aukinni hættu á þróun á langvinnum nýrnasjúkdómi eftir kransæðaþræðingar og kransæðahjáveitu . Doktorsefnið : Daði Helgason lauk embættisprófi í læknisfræði frá Háskóla Íslands vorið 2015 . Að loknu kandídatsári hóf hann sérnám í almennum lyflækningum á lyflækningasviði Landspítala þar sem hann starfar nú . Daði hefur stundað rannsóknarvinnu samhliða læknanámi og starfi frá því að hann var á þriðja ári í læknadeild og hefur kynnt rannsóknir sínar á fjölda íslenskra og alþjóðlegra ráðstefna . HÓLMFRÍÐUR HELGADÓTTIR varði doktorsritgerð sína í læknavísindum við læknadeild Háskóla Íslands 27. september 2019 . Ritgerðin heitir : Prótónupumpu-hemlar : Þróun og forspárgildi fyrir offramleiðslu á gastríni og kynjabundin skömmtun . Andmælendur voru Peter Bytzer , prófessor við Kaupmannahafnarháskóla , og Gunnar Guðmundsson , prófessor við læknadeild . Umsjónarkennari og leiðbeinandi var Einar S. Björnsson , prófessor við læknadeild . Auk hans sátu í doktorsnefnd David C . Metz , prófessor við læknadeild Háskólans í Pennsylvaníu í Bandaríkjunum , Elín I. Jacobsen , klínískur lyfjafræðingur á Landspítala , Helge Waldum , prófessor við Háskólann í Þrándheimi í Noregi og Sveinbjörn Gizurarson , prófessor við lyfjafræðideild Háskóla Íslands . Ágrip af rannsókn : Prótónu-pumpuhemlar ( PPI ) hindra seytingu á magasýru og eru meðal mest notuðu lyfja í heiminum í dag meðal annars við brjóstsviða og vélindabólgu . Gastrínhækkun er þekkt afleiðing meðferðar með PPI-lyfjum . Gastrín er hormón sem leikur lykilhlutverk í stjórnun á sýruframleiðslu magans . Gastrínhækkun er áhyggjuefni þar sem hún er talin geta valdið aukinni sýruframleiðslu þegar lyfjatöku er hætt . Það er einnig hugsanleg ástæða vaxandi tíðni langtíma PPI-lyfjameðferðar . Markmið rannsóknarverkefnisins var að kanna mikilvægi klínískra þátta er varða notkun PPI-lyfja hjá sjúklingum með vélindabakflæði á langtíma PPI-lyfjameðferð . Sérstök áhersla var lögð á tengsl gastríns við kyn þar sem fyrsta rannsóknin sýndi að konur á PPI-lyfjum höfðu marktækt hærra gastríngildi en karlar ( Rannsókn I ) . Þessar mikilvægu niðurstöður urðu kveikjan að framkvæmd tvíblindrar slembirannsóknar til að ákvarða hlutfall sjúklinga sem getur minnkað PPI - skammtinn sinn um helming ( Rannsókn II ) . Að auki var gerð þversniðsrannsókn ( Rannsókn III ) til að ákvarða mikilvæga þætti sem spá fyrir um gastrínhækkun . Ennfremur voru borin saman lyfjahvörf PPI-lyfs hjá heilbrigðum einstaklingum ( Rannsókn IV ) og gerð rannsókn á örvun á gastríni eftir einungis fjögurra daga PPI - lyfjameðferð . Rannsóknirnar leiddu í ljós að konur á langtíma PPI-lyfjameðferð höfðu marktækt hærri örvun á gastríni samanborið við karla og voru líklegri en karlar til að þola skammtalækkun um helming . PPI-lyfjaskammtur og kvenkyn virðast gegna lykilhlutverki í þróun offramleiðslu á gastríni . Þessar niðurstöður benda til aukins næmis kvenna fyrir PPI-lyfjum . Niðurstöðurnar eru mikilvægar þar sem konur með vélindabakflæði gætu náð árangursríkri einkennastjórnun með lægri skömmtum en karlar . Doktorsefnið : Hólmfríður Helgadóttir lauk embættisprófi í læknisfræði frá Háskóla Íslands 2015 . Að loknu kandídatsári hóf hún sérnám í almennum lyflækningum við Landspítala þar sem hún starfar enn . Hólmfríður hefur stundað rannsóknarvinnu samhliða læknanámi og starfi undir handleiðslu Einars Stefáns Björnssonar prófessors .