Mibvikudagur 16. nóvember 1994 llífattftittsf 11 Hjónaminning : Svava Benediktsdóttir ogBjörn Axel Gunnlaugsson Kolugili , Víöidal , Vestur-Húnavatnssýslu Svava var foedd að Kambshóli í Víðidal 14. apríl 1911 . Hún lést á heimili sínu 26. október síðast - liðinn og fór útfór hennar fram frá Víðidalstungukirkju 5. nóvember . Foreldrar hennar voru Sigríður Friðriksdóttir og Benedikt Benón - ýsson . Svava var elst sex systkina . Hún var ráðskona hjá Jónasi Björnssyni , bónda í Dœli í Víði - dal , í um áratug . Dœtur Svövu og Jónasar eru : Helga Birna fœdd 1932 , dáin 1979 , og Sigríður Benný fœdd 1933 , ¦ búsett í Reykjavík . Björn var fœddur að Kolugili í Víðidal 11. september 1904 . Hann lést 7. maí síðastliðinn . Foreldrar hans voru Gunnlaugur Daníelsson og Ögn Auðbjörg Grímsdóttir . Bjórn varpríðji íröð - inni afsex börnum þeirra hjóna . Móðir Björns dó ung að aldri og eignaðist faðir hans þrjú börn með seinni konu sinni , Sesselju Sigrúnu Jónsdóttur . Björn tók við búi á Kolugili að föður sínum látnum ' árið 1935 . Bjöm og Svava hófu sambúð árið 1943 og bjuggu alla sína tíð að Kolugili , að undanskildum tveimur árum í Reykjavík 1945 - 1947 . Þau gengu í hjónaband 7. febrúar 1946 . Synir Svövu og Björns eru : Gunnlaugur Agnar tMINNING fœddur 1946 , dáinn 1949 , og Sigurður fceddur 1951 , bóndi að Kolugili . Nú hafa Svava og Bjössi kvatt þerinan heim meb aöeins fimm mánaða millibili . Skarð þeirra verður vandfyllt og í huga mín - um er Víðidalur ekki sami dalur og fyrr . Efst í huga mér er þó þakklæti fyrir að hafa kynnst þessum húnvetnsku sæmdar - hjónum . Þau voru af aldamóta - kynslóðinni og máttu muna tímana tvenna . Líf þeirra ein - kenndist af vinnu og brauð - striti , en þar var líka rúm fyrir hamingju og gleði en einnig sorgir . Svava minntist æsku sinnar sem áhyggjulítils tíma þar sem hún og systkini hennar bröll - uðu ýmislegt hjá góðum for - eldrum , sem veittu þeim nægt frelsi til leiks og skemmtana , þó skylduverkin og aginn væru á sínum stað . Skólaganga Svövu var stutt , en hún ólst upp á menningarheimili þar sem bókakosturinn samanstóð af ís - lendingasögum og fleiri góðum bókum og var bókalestur alla tíb hennar áhugamál . Bernska Bjössa mótaðist af því að hann missti ungur móður sína . Sem elsti sonur þurfti hann snemma að ganga í ýmis bú - skaparstörf og að axla ýmsa á - byrgð . Frá unga aldri vandist hann á mikla vinnu og lítið var um frístuhdir . Þegar Svava og Bjössi fluttu aftur að Kolugili árið 1947 eftir tveggja ára dvöl í Reykjavík , hófust þau handa við uppbygg - ingu . Jörðinni hafði þá verið skipt til helminga , milli Bjössa annars vegar og yngstu systk - ina hans hins vegar . Svava og Bjössi byggðu sér myndarlegt í - búðarhús ásamt útihúsum og tún voru stækkuð . Bústofninn var þó aldrei stór og þurfti Bjössi alla tíð aö vinna meö - fram búskapnum , m.a. í slátur - vinnu , brúarvinnu og í garb - yrkju . Uppbyggingarárin voru tími mikillar vinnu , en framtíðin brosti við þeim og ungum syni þeirra . Það varð þeim þung raun að missa litla soninn , sem lést af slysförum aðeins þriggja ára gamall . Frásögn Svövu af ferð hennar og sonarins suður til að bjarga lífi hans stendur Jóladagskrá Þjóðminjasafnsins á Ingólfstorgi í ár Þjóbminjasafnib hefur verib lokab frá því'á mibju sumri vegna vibgerba , og ekki útlit fyrir ab hægt verbi ab opna þab fyrir jól . Jólasveinarnir ís - lensku eru aubvitab mjög óánægbir meb þetta ástand . Þeir hafa komib í safnib mörg undanfarin jól og átt þar fast - an samastab , þar sem fjöldi barna hefur tekib á móti þeim meb söng og fagnabarlátum . Starfsfólk Þjóbminjasafnsins hefur því ákvebib ab efna til móttökuhátíbar fyrir jóla - sveinana á Ingólfstorgi fyrir framan sýninguna „ Leibin til lýbveldis " í Abalstræti 6 dag - lega síbustu þrettán dagana fyrir jól . Mánudaginh 12. desember er von á fyrsta jólasveininum , Stekkjarstaur . Sérstaklega verð - ur vandað til móttöku hans , barnakór syngur og borgarstjór - inn kveikir á jólatré , sem Þjób - minjasafnib hefur fengib að helga sér á torginu í ár af þessu tilefni . Svo koma þeir hver af öðrum daglega og síðastur Kertasníkir á aðfangadag jóla . Sigurður Rúnar Jónsson tónlistarmabur verður í móttökulibi safnmanna og stýr - ir fjöldasöng á torginu , og barnakórar úr ýmsum skólum og kirkjum á höfubborgarsvæb - inu koma fram . Undanfarin ár hafa börn og fullorbnir fjölmennt í Þjóð - minjasafnið til þess að taka á móti þessum skrýtnu bræbrum ofan af fjöllum , og hefur oft leg - ið við vandræðum vegna þrengsla í safninu . Hefur því stundum þurft að takmarka ab - gang skólahópa . En nú geta allir komist ab , sem vilja , því Ingólfs - torg er drjúgt . Jólasveinurram verður síðan bobib ab skoða sýninguna um Leiðina til lýðveldis , sem allir ís - lendingar þyrftu að skoða , og þá líka jólasveinar ofan af fjöllum . Sýningin var sett upp í tilefni 50 ára afmælis lýðveldisins af Þjób - minjasafni íslands og Þjóð - skjalasafni . Hún er á tveimur hæðum í gamla Morgunblaðs - húsinu . Þar er hægt að sjá vax - myndir af þekktum stjórnmála - mönnum , merk skjöl tengd sjálfstæðisbaráttunni , muni frá Alþingishátíðinni 1930 og kon - ungskomunum 1874 og 1907 , auk fjölda ljósmynda og for - vitnilegra muna . Sýningin verbur opin daglega kl. 12 - 17 þessa síöustu þrettán daga fyrir jól , og er það enda - spretturinn , því sýningunni lýk - ur um jólin . ¦ mér oft fyrir hugskotssjónum . Þab var árið 1949 og vegir og farkostir í órafjarlægð , frá nú - tímanum . Ferðin suður til Reykjavíkur tók tíu klukku - stundir og þegar litli drengur - inn komst loksins undir lækn - ishendur var það orðið of seint . Gleðin kom að nýju inn í líf þeirra tveim árum síðar , þegar sonurinn Sigurður fæddist . Dætrabörn Svövu komu síban til sögunnar eitt af öðru , en þau eru átta talsins og hefur Kolugil verið annað heimili þeirra . . Svava og Bjössi hættu búskap árib 1971 , þegar Sigurður sonur þeirra tók við búinu . Þau bjuggu áfram í húsi sínu á jörð - inni og aðstoðuðu Sigurð og Jónínu tengdadóttur sína við bústörfin eins lengi og heilsa þeirra leyfði . Sonarbörnin fjög - ur voru í miklu uppáhaldi hjá afa og ömmu . Ég kynntist Svövu og Bjössa árib 1977 , er ég fór í mína fyrstu heimsókn að Kolugili , þá tvítug að aldri , með Pétri dótt - ursyni Svövu , sem jafnframt var tilvonandi eiginmaður minn . Pétur var fæddur á Kolu - gili og ólst að miklu leyti upp hjá Svövu og Bjössa . Mér er minnisstætt hve ég hlakkabi til ab sjá bernskuslóbir hans og ab komast í norðlenska sveita - sælu , en ég kveið líka dálítið fyrir að hitta fólkið hans . Rétt áður en við beygbum af þjób - veginum út á afleggjarann nib - ur í Víbidal , sást Kolugil í f jarska . Þegar ég sá glebisvipinn á . andliti mannsefnis míns , skildi ég ab engu var ab kvíða . Svava og Bjössi tóku mér opn - um örmum þá og alla tíð síðan . Þær eru ófáar ferðirnar sem ég og maðurinn minn og síðar dóttir okkar höfum farið' að Kolugili í gegnum árin . Gestri - snara fólk en Svövu og Bjössa hef ég varla fýrirhitt , enda var oft gestkvæmt hjá þeim . Það var sama hve margir voru , alltaf var rúm fyrir fleiri og að - eins það besta var nógu gott fyrir gestina . Hjartarúmib var nægt hjá Svövu og Bjössa , en þau höfbu engan áhuga á ab safna að sér veraldlegum hlut - um . Á heimili þeirra voru að - eins nauðsynlegustu húsgögn , en bækur og myndir voru í öndvegi . Þangab var alltaf hlý - legt og notalegt ab koma . Hjón - in voru mjög samrýnd , þó ólík væru ab mörgu leyti , en bæbi voru þau dugnabarforkar og hlífðu sér hvergi í vinnu . Elju - semi Bjössa var ótrúleg , hann var sístarfandi meðan heilsa og kraftar entust , enda aö mörgu að huga á jafn stóru búi og Kolugil var orbiö . Hann var á - kaflega ljúfur og dagfarsprúbur mabur , en ef honum var mis - bobib var hann alls óhræddur vib að láta í ljós skoðanir sínar á mönnum og málefnum . Svava var létt í Iund og hlát - urmild , en hún var ákveðin kona og föst fyrir í skoðunum sínum . Hún var mjög félags - lynd og naut sín vel í marg - menni , enda var hún sagna - kona af guðsnáð og hafði sér - stakt lag á að gæða frásagnir lífi . Svava var ákaflega vel lesin kona og vel heima í hinum ýmsu málefnum , það var svo margt sem vakti áhuga hennar og óhrædd var hún ab mynda sér skobanir á málunum . Undanfarin ár fór heilsu Bjössa hrakandi og annabist Svava hann heima eins lengi og hægt var , en síbustu mánubi lífs síns dvaldi hann á sjúkra - húsinu á Hvammstanga . Þó Svava hafi ekki gengib heil til skógar undanfarib , vildi ég ekki trúa öbru en hún ætti nokkur ár eftir . Lát hennar kom því ab óvörum og eftir situr tómleik - inn og söknuburinn , en minn - ingin um þessi ágætu hjón mun ylja um ókomin ár . Hafi þau þökk fyrir samfylgdina . Peta Senn koma jólin : Jólaplatan 1994 Senn koma jólin heitir ný jóla - plata sem kemur út 21. nóvem - ber nk . Á plötunni eru 11 lög og eru átta þeirra ab heyrast í fysta skipti , en þrjú laganna , „ Dreng - ur Maríu " , „ Litla jólabarn " og „ Þegar þú birtist " , flokkast undir þab sem kalla má þekkt jólalög . Þetta þýbir að abrir flytjendur hafa áður flutt þau á öörum plöt - um , en útsetningar þessara þriggja laga eru allar nýjar og frá - brugðnar fyrri útgáfum . Af þeim átta lögum , sem eru ab heyrast í fyrsta skipti , eru 7 erlend , en þau eiga það öll sameiginlegt að vera samin sem jólalög og að hafa náb ab tryggja sig í sessi erlendis sem slík . Þannig má segja að þau séu vel á veg komin til ab verba sígild jólalög og má ætla ab hib sama bíði þeirra í íslensku útgáf - unum , sem hér líta í fyrsta skipti dagsins ljós . Eitt laganna , titil - lagib „ Senn koma jólin " , er svo alíslenskt , lagib er samib af Þor - valdi B. Þorvaldssyni og textinn er eftir Kristlaugu Maríu Sigurb - ardóttur . Flest hinna sígildu jólalaga , sem hvab vinsaelust eru hér á landi , eru erlend ab uppruna og því mikib vandaverk ab semja texta vib þau sem hæfir . Sá textahöfundur íslenskur , sem einna mesta reynslu hefur í þessu , er tvímælalaust Hinrik Bjarnason og hann gerbi einmitt textana vib þau sjö lög sem ab uppruna til em erlend . Hinrik hefur ábur gert marga texta vib þau jólalög , sem mestum vin - sældum eiga ab fagna hér á landi ; má þar t.d. nefna „ Ég sá mömmu kyssa jólasvein " og „ Snæfinnur snjókarl " . Frítt lib söngvara kemur fram á Senn koma jólin , en þab eru Andrea Gylfadóttir , Björgvin Halldórsson , Ellen Kristjánsdótt - ir , Helga Möller , Laddi , Margrét Eir , Sigríbur Beinteinsdóttir og Stefán Hilmarsson . Um hljób - færaleik sjá m.a . Máni Svavars - son , Ólafur Hólm , Þórbur Gub - mundsson , Ari Einarsson , Eiður Arnarson svo og Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson , sem jafn - framt sá um útsetningar og stjórnabi upptökum . ¦