Hollenski knattspyrnuþjálfarinn Rinus Michels var valinn besti knattspyrnustjóri allra tíma á þessu ári af tímaritinu France Football . Fyrir knattspyrnuáhugafólk sem ekki er vel að sér í sögunni er hér reynt af veikum mætti að varpa örlitlu ljósi á hvers vegna Michels er í svo miklum metum hjá sparkspekingum . Hvað er svona merkilegt við þennan Rinus Michels ? Stutta svarið við þeirri spurningu er þau ofboðslega miklu áhrif sem Michels hafði á íþróttina . Skemmtilega spilamennsku Ajax og Barcelona má rekja til þessa ágæta manns og þeirra áhrifa gætti enn eftir hans dag . Ef þú lesandi góður ert að horfa á Ajax , Barca eða Manchester City um þessar mundir má segja að þar séu áhrif frá Michels . Þar hefur hann vinninginn á Sir Alex Ferguson sem hafnaði í öðru sæti listans en greinarhöfundur verður seint sakaður um tómlæti í garð Skotans sigursæla . Valið á Michels er í taki við ýmsar aðrar vegtyllur í gegnum tíðina . Rétt fyrir aldamótin valdi FIFA hann knattspyrnustjóra aldarinnar . Árið 2007 stóð The Times fyrir vali á besta knattspyrnustjóranum eftir seinni heimsstyrjöld og þann lista toppaði Michels einnig . Fyrst og fremst vegna þess að hann er höfundur leikstílsins sem kallaður hefur verið : Total Football . Hafa ekki Ajax og Barca alltaf verið frábær ? Ekki er náttúrulögmál að lið eins og Ajax og Barcelona séu sigursæl og nái árangri með leikstíl sem almenni áhugamaðurinn kann að meta . Einhvers staðar byrjar slíkt ferli og hjá báðum þessum sjarmerandi liðum má rekja það til Michels . Michels tók við sem stjóri Ajax árið 1965 en liðið hafði þá barist fyrir lífi sínu í efstu deild . Ajax hafði fram að því orðið tíu sinnum hollenskur meistari , fyrst árið 1918 , en var ekki orðið stórveldi í neinum skilningi . Michels hóf mikla sigurgöngu Ajax en á næstu árum varð liðið fjórum sinnum hollenskur meistari og þrívegis bikarmeistari . Ári áður en Michels tók við hafði Johan Cruyff , einn snjallasti leikmaður allra tíma , leikið sinn fyrsta leik fyrir Ajax . Að sjálfsögðu hafði snilli Cruyff mikil áhrif á árangurinn en á hinn bóginn er ekki víst að Cruyff hefði blómstrað hjá hvaða stjóra sem var . Cruyff var eins og sagan sýnir afskaplega flókin persóna og var erfiður í samskiptum svo það sé nú bara orðað pent . Michels nýtti hins vegar krafta Cruyff til hins ítratasta eins og hann gerði við fleiri snjalla knattspyrnumenn sem komu fram á sjónarsviðið hjá Ajax á þessum tíma . Ajax braut mikinn ís þegar það komst í úrslit Evrópukeppni meistaraliða árið 1969 . Tapaði liðið þá fyrir ítalska stórveldinu AC Milan . Undir stjórn Michels varð Ajax Evrópumeistari meistaraliða í fyrsta skipti árið 1971 en þá hafði Johan Neeskens bæst við leikmannahópinn , en hann ræddi á dögunum við SunnudagsMoggann . Grunnurinn var lagður af Michels og liðið vann þá keppni þrjú ár í röð . Sigrar í keppnum eru eitt en annað og meira eru hin varanlegu áhrif á íþróttina . Undir stjórn Michels spilaði Ajax : Total football . Hvað felur það í sér ? Í einfaldri mynd má segja að þá hafi varnarmenn verið notaðir til að sækja ef því var að skipta og sóknarmenn þurftu að verjast með því að pressa andstæðinginn . Engir farþegar á vellinum . Liðspressan var þegar best lét hálfgert listaverk þar sem Ajax var gjarnan með þrjá menn á móti tveimur þegar varnarmenn andstæðinganna reyndu að byggja upp spil . Total football snérist ekki eingöngu um flugeldasýningu þótt það væri oft raunin heldur einnig leikstíl sem gæti skilað árangri . Sem hann gerði . Total football hefur stundum verið notað yfir lið sem halda boltanum vel innan liðsins . Eins og Ungverjarnir á 6. áratugnum . Er það gott og blessað en Ajax undir stjórn Michels var mun aggressívara í að pressa andstæðinginn í þeim tilgangi að ná boltanum aftur . Ýmislegt fleira mætti tína til og undir stjórn Michels sáu knattspyrnuunnendur rangstöðugildru líklega notaða í fyrsta skipti . Í það minnsta kerfisbundið . Á sama tíma og leikmenn fengu að spila skemmtilega knattspyrnu þá var aginn mikill hjá Michels . Hann réði ferðinni og gerði það skipulega . Sú lýsing bergmálar í eftirmælum um hann frá leikmönnum sem léku undir hans stjórn . Rinus Michels fagnar sigrinum á EM 1988 . Michels var fenginn til að stjórna hollenska landsliðinu á HM 1974 í Vestur-Þýskalandi . Holland fór þar í úrslit en tapaði fyrir gestgjöfunum 2 : 1 eftir að hafa komist yfir 1 : 0 á Ólympíuleikvanginum í München . Fyrsta mark leiksins er magnað fyrir þær sakir að staðan var orðin 1 : 0 áður en Þjóðverjarnir höfðu náð að snerta boltann . Hollendingar tóku miðjuna í upphafi leiks . Léku á milli sín um stund áður en Cruyff tók á rás inn í teiginn og var felldur . Neeskens skoraði úr vítinu . HM 1974 er mikilvægt í þessu samhengi vegna þess að þá uppgötvaði knattspyrnuáhugafólk víða um heiminn Total football . Þótt Ajax hafi náð miklum árangri þá er HM annað og meira . Hollendingar unnu hug og hjörtu sparkelskra undir stjórn Michels á HM 1974 þótt þeir næðu ekki að vinna úrslitaleikinn gegn sterku liði Vestur-Þjóðverja . Barca nútímans verður til Árið 1971 hleypti Michels heimdraganum og tók við FC Barcelona . Var ekki Barcelona sama stórveldið þá og það er í dag ? Nei nei . Barca hafði vissulega unnið spænsku deildina átta sinnum frá árinu 1929 en hafði þurft að standa í skugga Real Madrid eins og önnur lið á Spáni . Michels stýrði Barcelona til sigurs á Spáni árið 1974 og hafði þá fengið Cruyff til sín . Fyrsti sigur Barca í deildinni í fjórtán ár . Í febrúar 1974 varð FC Barcelona nútímans til að margra mati . Barcelona skellti þá Real Madrid 5 : 0 í deildarleik í Madrid . Manita eins og Gummi Arngríms og félagar hans í katalónsku sjálfstæðishreyfingunni kalla sigurinn . Í herbúðum Real Madrid var lagt á ráðin um að valda Cruyff með svæðisvörn en hann var iðulega í fremstu víglínu hjá Barcelona . Var nía eins og það er kallað þótt það hafi ekki verið hans hlutverk hjá Ajax . Michels brá á það ráð að láta Cruyff bakka til að fá meira rými . Herbragðið svínvirkaði eins og úrslitin sýna . Cruyff sagði sjálfur síðar að útspil Michels hafi verið snilldarlegt . Hann var í yfirtölu á miðjunni ásamt samherjum sínum ef varnarmennirnir eltu hann ekki . Ef þeir hins vegar eltu hann út úr vörninni þá vantaði einn mann í varnarlínuna . Rétt eins og með Ajax þá eru áhrif Michels í raun enn meiri síðar í sögu Barcelona . Ekki síst vegna þess að Cruyff tók við kyndlinum . Verður nánar komið inn á það í næstu grein . Stærsta afrek hollenska karlalandsliðsins Sannar hetjur þurfa að fá rúsínu í pylsuendann að hætti Hollywood áður en þeir ganga inn í sólarlagið . Það fékk Michels svo sannarlega . Holland hafði aldrei unnið stórmót karla í knattspyrnunni þegar kom að EM 1988 . Michels var fenginn til að stýra liðinu og vor var í hollenski knattspyrnu . Landsliðið hafði ekki komst á HM 1986 en skyndilega var liðið firnasterkt . Ruud Gullit var knattspyrnumaður ársins í Evrópu 1987 og Marco Van Basten var einnig keyptur til AC Milan eftir að hafa brillerað hjá Ajax . Fleiri sterkir leikmenn voru í liðinu eins og Ronald Koeman , Frank Rikjaard og galdramaðurinn Gerald Vanenburg . Michels var auk þess með einn gamlan lærisvein í liðinu , Arnold Mühren , sem hafði verið í Ajax-liðinu 1971 . Síðast en ekki síst hafði PSV unnið Evrópukeppni meistaraliða vorið 1988 og sjálfstraustið var því gott í herbúðum Hollendinga . Michels gerði Holland að Evrópumeisturum og ekki dvínaði ljóminn yfir arfleið hans við það . Keppnin fór þar að auki fram í Vestur-Þýskalandi þar sem Michels hafði tapað úrslitaleiknum 1974 . Og Vestur-Þjóðverjar voru lagðir að velli í undanúrslitum þrátt fyrir að varnarjaxlinn eitilharði Jürgen Kohler hefði um stundarsakir fært lögheimili sitt til Vans Basten . Dæmið snérist við því Vestur-Þjóðverjar komust í 1 : 0 að þessu sinni en Hollendingar unnu 2 : 1 . Aftur skoruðu liðin sitt hvort markið úr víti . Knattspyrnusagan er oft einkennileg en stjóri Þjóðverja var keisarinn Franz Beckenbauer . Hann hafði verið fyrirliði þeirra í úrslitaleiknum 1974 . Rinus Michels og Johan Cruyff eftir sigurinn í Evrópukeppni meistaraliða árið 1971 . Michels var með gott lið í höndunum og spilaði rétt úr sínum spilum . Van Basten og Rikjaard höfðu báðir verið mikið meiddir um veturinn . Margir sparkspekingar töldu þá ekki vera í leikæfingu og höfðu nokkuð til síns máls . En hungrið í að spila skipti meira máli og Michels áttaði sig á því . Ekki er víst að allir hefðu farið sömu leið . Hollendingar höfðu auk þess aldrei áður unnið stórmót í karlaflokki í knattspyrnunni og hafa ekki gert síðan . Þar af leiðandi er um mikið afrek að ræða fyrir Holland . Michels stýrði Hollandi aftur á EM í Svíþjóð 1992 . Þegar komið var alla leið í vítaspyrnukeppni í undanúrslitum þá reyndist danski markvörðurinn Peter Schmeichel númeri of stór fyrir Hollendingana . Enginn hafði meiri áhrif á Cruyff Rinus Michels fæddist hinn 9. febrúar 1928 . Hann lést hinn 3. mars 2005 eftir að hafa fengið sitt annað hjartaáfall . Eftir andlátið sagði Johan Cruyff við Paul Gallagher engan hafa haft jafn djúpstæð áhrif á sig sem leikmann og knattspyrnustjóra en Michels . „ Ég var fullur lotningar gagnvart leiðtogahæfileikum hans . “ Þegar ferill Cruyff er skoðaður er það ekki lítið hrós . Önnur grein þar sem betur verður komið inn á tengsl Ajax og Barcelona verður birt hér á á mbl.is að viku liðinni .