Nú þegar litið er til framtíðar rífast menn helst um staðsetningu hins sameinaða spítala , á meðan hin ógnvæglega þróun heilbrigðismála á landsbyggðinni virðast skipta síður máli . Út frá orðræðunni mætti draga þá ályktun að lausnin á öllum vandarmálum heilbrigðisþjónustunnar sé stærri og betri sameinaður spítali , en ég er hrædd um að málið sé ekki svo einfalt . Stærðin virðist nefnilega ekki skipta neinu máli í þessum efnum . Lausnina má jafnvel kannski finna í sveitinni . Hljómar ótrúlega , ég veit en lestu lengra … Skerandi hér , skerandi þar , skerandi niður alls staðar Hvað betri gæði varðar var ekki hægt að sýna fram á framfarir . Hins vegar leiddi rannsóknin í ljós að í mörgum tilfellum höfðu þeir spítalar sem sameinuðust minni hvata til að veita gæðaríka þjónustu og sýna skilvirkni í rekstri . Minni samkeppni um sjúklinga reyndist vera ástæðan . Í Rannsóknum þessa efnis í Englandi þar sem heilbrigðiskerfið er sambærilegt því sem er í Noregi og hér heima hafa ekki enn fundist merki um betri þjónustu vegna samruna spítala eða marktæk áhrif þess eðlis . Ekki einu sinni til lengri tíma . Kenningin um aukin kennslugæði var prófuð og reyndist svo að þó slík áhrif kunni að vera til er hvergi hægt að bera á kennsl á þau , hvorki í þessari rannsókn né öðrum sambærilegum rannsóknum . Meistararitgerð úr sama háskóla skoðaði sérstaklega Háskólaspítalann í Osló ( e. Oslo University Hospital , OUS ) sem er samruni fjögurra smærri spítala . Niðurstöður þeirrar rannsóknar sýndu að kostnaður á hvert sjúkrarúm eykst með stærð spítalans . Í annarri meistararitgerð úr sama skóla prófaði rannsakandinn að skoða dánarlíkur sér sem gæðavísi . Í hinum sameinaða spítala voru dánarlíkur aðeins hærri sem bendir til verri gæða . Þannig þegar öllu er á botnin hvolft verður að segjast að landsbyggðin nýtur ekki þeirrar heilbrigðisþjónustu sem lögin um heilbrigðisþjónustu frá 1973 mæla til um . Ennfremur má svo sannarlega efast um ágæti þeirrar ákvörðunar að sameina spítalana þrjá . Þar sem slíkir spítalar eru almennt dýrari , óskilvirkari , eru ekki kennslubætandi og auka verð en ekki gæði þjónustu . Vissulega er maður alltaf aðeins vitrari eftir á , en það verður að segjast að sú ákvörðun reyndist mjög dýrkeypt bæði fyrir höfuðborgarsvæðið og landsbyggðina . Hvað varðar vangarveltur um staðsetningu Landspítalans er það sennilega ekki slæm hugmynd að byggja nýjan spítala , en það er ekki slæm hugmynd heldur að laga bara þá sem fyrir standa . Eitt er þó víst er að forsenda velfarnaðar beggja þessara hugmynda er samt alltaf háð því að efla aftur heilbrigðisþjónustu á landsbyggðinni . Það léttir álag af spítalanum , eykur velferð á búi sem borg á svo marga vegu . Já . Það er því eins og með margt annað , stærðin skiptir ekki máli þegar það kemur að spítölum . Það víst ekki magn heldur gæði hverrar kennslustundar , og best er feta hin gullna meðalveg og efla samkeppni þó hún sé milli ríkisstofnanna . Við skulum því vona að einhversstaðar einhvern tímann aftur fái heilbrigðisþjónusta landsbyggðarinnar að stækka aftur við sig .