Hin ríka þagnar - og trúnaðarskylda læknis stafar af því að hann starfar með skjólstæðingum innan ramma friðhelgi þeirra einkalífs . En hvaða sálarstarf skyldi vera innrammað af henni ? Það er mannhelgin . Þessi tvö hugtök og hugsjónir virðast öðrum fremur gefa mönnum lagaleg , félagsleg og siðferðileg réttindi umfram það sem dýrin njóta . Um er að ræða sjálf kjarnahugtök siðvæðingar og andlegrar tilveru mannsins . Starfsemi líkama og huga er bundin af náttúrulögmálum en sálin lýtur andlegum frelsislögmálum . Löggjafinn hefur skilgreint friðhelgi í stjórnarskrá lýðveldisins Íslands nr. 33 / 1944 sbr. greinar 71 - 76 . Mannhelgi er ekki skilgreind í stjórnarskrá þótt hugtakið sé notað í lögum hér á landi . Mannhelgi er innsti og helgasti kjarni mannlegs lífs . Friðhelgi einkalífs er landhelgi eða varnarmúr um mannhelgina . Í lögum um sjúkraskrár nr. 55 / 2009 er mannhelgi tengd sjálfsákvörðunarrétti sjúklinga . Sjálfræði er ein af höfuðsiðareglum heilbrigðis - og líf-siðfræðinnar . Þaðan sprettur þörfin fyrir upplýst samþykki skjólstæðinga fyrir allri meðferð . Friðhelgi er félagslegur réttur manns til þess að gera það sem hugur hans stendur til , án þess að vera stöðvaður . Friðhelgi verndar eignarrétt , tjáningarfrelsi , félagafrelsi , atvinnufrelsi og athafnafrelsi frá afskiptum samfélagsins . Friðhelgi felur í sér rétt sjúklings til þess að hafna meðferð og halda upplýsingum leyndum . Friðhelgi vísar til neikvæðs frelsis Isaiah Berlin , frelsi frá afskiptum ( freedom from interference ) . Mannhelgi er réttur til persónulegs öryggis og hýsir sjálfsmynd okkar , kynvitund , kynáttun , hugarfar , hjartalag , trúarlíf og annað andlegt líf mannsins . Mannhelgi varðveitir sjálfsákvörðunarrétt einstaklings , það er persónubundinn rétt manns til þess að vera og verða það sem hann sjálfur kýs sér . Mannhelgi hýsir alla virka merkingarleit mannsins . Hún samrýmist jákvæðu frelsi Isaiah Berlin um rétt til sjálfstæðrar persónumótunar ( freedom as self-mastery , which asks not what we are free from , but what we are free to do ) . Mannhelgi eru okkar helgustu vé sem enginn mannlegur máttur má snerta , nema líf liggi við eða vel skilgreind samfélagsleg ógn . Mannhelgin býr í sálinni sem skáldin herma upp á hjartað . Valdimar Briem kvað : „ Slá þú hjartans hörpustrengi “ . Hvað skyldu þessir strengir heita ? Hverjir eru hornsteinar mannhelgi ? Það eru þrjú andleg frelsislögmál sem kölluð eru tign , göfgi og reisn . Tign er lögmál ástarinnar . Það snýst um hæfileika , vilja og getu til þess að elska og vera elskaður . Hæfileikinn að verða ástfanginn er yfirnáttúrleg náðargáfa . Ástarþráin er trúlega okkar sterkasta þrá . Tign er uppistöðulón djúprar gleði og hamingju . Hin sanna vinátta Aristótelesar er á þessum sálarstreng sem og þakklæti , hollusta , heilindi , sjálfsálit og sjálfstraust . Þeir læknar sem leggja alúð í öll sín verk geisla af tign . Þeir hafa hugfastan boðskap Hippókratesar : Primum non nocere . Göfgi er lögmál náðarinnar . Á þeim sálarstreng er hæfileikinn til þess að skynja og skapa fegurð , að iðrast og fyrirgefa . Göfgun er gróðurvin frelsisþrár , fegurðarþrár og friðarþrár . Æðsta þroskastig göfgi er að verða hjartahreinn og vaxa inn í andlega nægtavitund . Göfugir læknar finna sig verðuga þeirrar ábyrgðar að hjálpa öðrum . Reisn er lögmál dáðarinnar . Afreksþráin er móðir hennar . Dugnaður , þrautseigja , hetjuskapur , stolt , sjálfsvirðing og sakleysi eru bjartar nótur á þessum sálarstreng . Æðsta þroskastig reisnar er að verða fátækur í anda og höndla hina tæru vitund ( sattva ) . Það er mikil reisn yfir þeim læknum sem mesta fagþekkingu og færni hafa . Læknir verður fyrst að upplifa og skilja lögmál eigin friðhelgi og mannhelgi til þess að geta upplifað þessar hugsjónir í skjólstæðingum sínum . Hann þarf að læra að hlusta með hjartanu og geta numið hin veiku skilningsboð sálar sinnar . Það er óhugsandi án þess að róa öldurót hugans . Virkasta leiðin til þess er að temja sér hinar forngrísku höfuðdyggðir : hófstillingu , hugrekki , réttvísi og visku auk þess sem lögmál kærleikans má ekki vanta . Hugleiðslu ættu allir læknar að læra í sínu grunnnámi . Þroskaðir varnarhættir sjálfsins forða okkur frá því að taka eigin vanlíðan eða veikleika út á skjólstæðingum okkar . Sú köllun að verða læknir veitir djúpa gleði þegar henni er vel sinnt . Kjarnamarkmið allra lista er að skapa fegurð . Til þess að læra læknislistina þarf læknir að temja sér að beita ástríki og kærleika , virkri fegurðarþrá auk þess að afla sér traustrar faglegrar þekkingar og færni . Af þeirri samsuðu sprettur sú fegurð sem við flokkum undir læknislist . Hún er óhugsandi án þekkingar og skilnings læknis á lögmálum mannhelgi og djúpri virðingu fyrir friðhelgi einkalífs . Hin sanna læknislist breytir bölvun í blessun og er sögð æðsta list lífsins ( Toyohiko Kagawa ) .