Ekkert fékk raskað ró þeirra . Fólkið í síldinni á Siglufirði hafði alltaf tíma fyrir börnin . En fyrir þá sem hafa áhuga á stjórnmálum samtíðarinnar og mannlífi er hún gullnáma . Auglýsing Smábærinn á sér sess í upphafi bókarinnar eins og vera ber . Jón Baldvin dregur upp stórskemmtilegar myndir af Ísafirði í Tæpitungulaust þar sem hann byggði upp öfluga menntastofnun með Bryndísi og dugmiklum kennarahópi . Þegar örlagaþræðir myndast Einn ógleymanlegur samkennari við MÍ var Guðjón Friðriksson , sagnfræðingur og síðar einn af okkar bestu ævisöguriturum . Hann sagði eitt sinn við mig í spjalli að skemmtilegustu kaflar ævisagna væru yfirleitt framarlega í sögunni , þegar kraftar æsku og þroska kæmu í ljós og örlagaþræðir færu að myndast sem síðar yrðu að lífshlaupi okkar . Tæpitungulaust er vitanlega ekki ævisaga , en af greinum , frásögnum og ræðum má þar lesa þræðina sem verða að vefnum í lífi Jóns Baldvins . Það fór einmitt vel á því að rekja einmitt þessa sögu þar sem kaftur endurnýjunar kom með Jóni Baldvin og samverkafólki hans við stofnun Menntaskólans á Ísafirði sem þau hjónin fylgdu síðan frá 1970 í nærri heilan áratug . Það var þeirra fyrsta ævintýri . Af hverju eru þið að eyða tíma í þetta , Þráinn minn , sagði Björgvin Sighvatsson , faðir Sighvats Björgvinssonar við mig nokkrum dögum fyrir prófkjörið . Tími hans átti eftir að koma . Hér sannaðist máltækið að fall er fararheill . Auglýsing Það fór aldrei fram hjá mér ungum að aldri og lítt reyndum í stjórnmálum , að þessi ungi skólameistari hafði til að bera mikla hæfileika . Ekki einungis sem góður , lipur og áhugasamur stjórnandi , heldur var hann einstaklega ritfær , djarfur og beittur ræðumaður . Þetta vegarnesti kom sér vel í orrahríð stjórnmálanna , allt frá bæjarstjórnarárum á Ísafirði til þingmanns og ráðherra . Það fór ekki fram hjá samkennurum hans við MÍ að hann lagði mikla áherslu á kennslu og greiningu í samtímasögu . Pólitísk greining hefur ætíð verið sérgrein Jóns Baldvins . Þeir bræður áttuðu sig á því eins og Hannibal að fyrirmyndarríki sósíalismans varð aldrei annað en stærsta fangelsi mannkynssögunnar og uppgjör íslenskra kommúnista við Stalínismann fór aldrei fram . Hannibal endaði í stjórnmálaflokkum jafnaðarmanna og Jón Baldvin varð formaður Alþýðuflokksins löngu eftir að hann og félagar hans höfðu huslað kommúnismann á öskuhaugum sögunnar . Það varð áratugum áður en Berlínarmúrinn féll og kommúnismi Austur Evrópu leið undir lok . Formáli Ólafs Þ. Harðarsonar er reyndar þannig lofsverður að hann er alveg nauðsynlegur inngangur að bókinni . Það er staða sem láglaunafólk og lífeyrisþegar nútímans geta einungis látið sig dreyma um , segir Stefán en flestum er kunnugt hvernig persónuafsláttur hefur verið rýrður allt frá 1995 og síðan með annarri atlögu eftir hrunið . Ekki vil ég gera lítið úr þessum orðum . Hann hafði kynnt sér vel sögu Sovétríkjanna og taldi að hin nýja yfirstétt kommúnista , nomenklatúra , myndi aldrei láta ótilneydd af völdum . Þarna reyndist greining Jóns Baldvins á stjórmálaástandinu í fyrrum leppríkjum Sovét við Eystrasaltið hárrétt . En þá er ótalið það sem mestu skipti . Jón Baldvin hafði til að bera pólitískan kjark og áræðni sem fáum er gefinn . Um þetta vitnar heimildarmynd Ólafs Rögnvaldssonar Þeir sem þora á mjög áhrifamikinn hátt . Kolfinna Baldvinsdóttir átti einnig þátt í gerð þeirrar myndar . Mikilvægasti milliríkjasamningur Íslands - EES Annað helsta afrek Jóns Baldvins er samningurinn um Evrópska efnahagssvæðið sem er um þessar mundir viðurkenndur sem áhrifaríkasti milliríkjasamningur Íslendinga . Það líður ekki ár án þess að við séum með áþreifanlegum hætti minnt á mikilvægi samningsins . En það er talandi dæmi um styrk samningsins að raddir andstæðinganna hafa hljóðnað og margir áhrifamenn í stjórnmálum m.a. innan Sjálfstæðisflokksins verja nú samninginn harðast af öllum þó að sumir þeirra hafi áður tekið eindregna afstöðu gegn honum . Þá er einnig áhugavert að fylgjast með yngri áhrifamönnum og konum í Sjálfstæðisflokknum sem hafa talað fyrir EES samningnum með kröftugum hætti . Hann hefur haldið áfram skrifum um stjórnmál fram á þennan dag . Hann tók þátt í mikilli pólitískri umræðu í og eftir hrunið haustið 2008 bæði innanlands og utan eins og nokkrar greinar í bókinni bera með sér . Hann er einn af fáum íslenskum stjórnmálamönnum sem hefur verið eftirsóttur fyrirlesari bæði um Evrópumál , sögu sjálfstæðisbaráttu Eystrasaltslandanna , hrunið á Íslandi og alþjóðastjórnmál . En það þarf nokkuð mikla hæfni til að standa undir endurkomu í þjóðfélagsumræðu svo ekki sé talað um alþjóðastjórnmál . Jón Baldvin er sannarlega í þessum hópi sem lætur að sér kveða í umræðu um stjórnmál á alþjóðavettvangi . Hann “ nýtur ” einnig þeirrar sérstöðu að hafa tekist grimmt á við samherja sína um grundvallarafstöðu m.a. um hrunið 2008 og Evrópumál . Eins og alþjóð er kunnugt hafði Jón Baldvin sterkar skoðanir á hruninu , orsökum þess og eftirmálum . Íslensk stjórnvöld gerðu hrikaleg mistök í aðdraganda hrunsins 2008 . Þau höfðu tveggja ára tímabil til að takast á við vanda sem þau sjálf báru ábyrgð á með einkavæðingu bankakerfisins . Þau liðu algert eftirlitsleysi með fjármálastofnunum af hálfu innlendra stofnana meðan tákn um aðvífandi hrun hrönnuðust upp á hinum pólitíska sjóndeildarhring . Hún féll á því prófi . Því miður . Evrusamstarfið og framkoma ESB við skuldugustu ríkin Jón Baldvin hefur einnig sett fram gagnrýni á hvernig staðið var að evrusamstarfinu við upphaf evrunnar , fyrst mistökum við upphaf evrusamstarfsins en síðar við aðgerðaleysi ESB og og helstu bankastofnana í Evrópulöndum gagnvart skuldugustu ríkjum sem urðu verst úti í lána - og skuldakreppunni í kjölfara hrunsins . Það er einmitt áhugavert að fylgjast með því hvernig viðhorf hans breytist til Evrópusambandsins í kjölfar kreppunnar haustið 2008 . Auglýsing Ljóst er að ýmsir stuðningsmenn hafa ekki sætt sig við þessi pólitísku tíðindi og andstæðingar ESB hér á landi nota oft sjónarmið hans til framdráttar andstöðu við ESB . Jón Baldvin telur lærdóminn af skuldakreppu og mistökunum í stjórnun evrusamstarfsins séu þess eðlis að Íslendingar verði nú að reiða sig á eigið hyggjuvit og sjálfsaga í stað í stað hlutdeildar í efnahagslegum og félagslegum stöðugleika í skjóli evrunnar . En stutt versjón af skoðun minni er sú að sum lönd Evrópu sem voru djúpt sokkin í spillingu þar á meðal bæði Spánn og Grikkland , hefðu aldrei átt möguleika á að komast frá hruninu öðru vísi en með botnlausan skuldaklafa , hvort sem evrópskir bankar hefðu haldið áfram að lengja lán og afskrifa eða ekki . Alkunna er að Grikkland falsaði fjárhagsstöðu gríska ríkisins löngu fyrir inngönguna í ESB og í ljós hefur komið mikil spilling fjármálaafla og stjórnmálamanna á Spáni allt fram á síðustu ár . Þau kusu að eigin vali að gera það ekki . Flestum er hins vegar ljóst að evrusamstarfið byggði á veikum grunni í upphafi og verður ekki deilt um það . Nýfrjálshyggjan og norræna módelið Ég hygg að í seinni tíð hafi fáir ef nokkur stjórnmálamaður hér á landi lýst betur en Jón Baldvin þeim tveimur hugmyndakerfum sem tókust á um stjórnun efnahagsmála í hinum vestræna heimi á seinni hluta síðustu aldar og á upphafsárum nýrrar aldar . Margir jafnaðarmenn hrifust af frjálslyndum Blairisma Margir jafnaðarmenn hrifust af kröfum um aukið verslunar - og viðskiptafrelsi og að ríkisklafanum væri lyft af fyrirtækjum sem voru undir ríkisforsjá á Norðurlöndum og fór áhrifa þessarar stefnu sem oft er kennd við Tony Blair í Bretlandi að gæta á Íslandi og á fleiri Norðurlöndum um aldamótin en Tony Blair vann yfirburðasigur í kosningum í Bretlandi 1997 og var forsætisráðherra í áratug . En þó að margir væru sammála um að losa atvinnulífið undan ríkisforsjá og efla samkeppni , kom fleira til sem veikti stöðu launafólks og efldi stórfyrirtæki á kostnað samtaka launafólks og stjórnmálamanna . Auglýsing Jón Baldvin fjallar nokkuð um þessi atriði og ljóst er að hér hafa stjórnmálaflokkar sem telja sig verjendur almannahagsmuna ekki staðið nógu vel á verðinum . Hann hefur eins og margir forystumenn jafnaðarmanna miklar áhyggjur af samþjöppun auðs og vaxandi auðræðis í heiminum sem mun valda velferðarríkjum meiri erfiðleikum í að framfylgja jöfnuði og réttlæti í álfunni . Jafnaðarmenn rufu haftamúrinn tvisvar á öldinni Það er íhugunarefni að á síðustu öld sem einkenndist af haftabúskap , verndarstefnu og einangrunarbasli lengst af á Íslandi , voru það jafnaðarmenn sem stóðu í fararbroddi þegar höftin voru rofin , bæði með EFTA aðildinni 1970 og síðan EES samningnum 1994 . Það er hins vegar álitaefni hvort þeir varnaglar sem voru í samningunum bæði um frjálsa för launafólks og fjármagns hafa verið nýttir sem skyldi og það á ekki bara við um Ísland heldur ekki síður um Norðurlönd og Evrópuríkin innan ESB . Auglýsing En það er ekki síður athyglisvert að þegar íslenska þjóðfélagið hrundi undan spillingu og stjórnleysi fjármálaaflanna haustið 2008 , kom það í hlut jafnaðarmanna á Íslandi að stýra þjóðarskútunni út úr öldurótinu . Margir sem fjalla um þetta tímabil , eyða miklu púðri í það að kenna stjórninni sem hreinsaði flórinn eftir frjálshyggjustjórn Geirs H. Haarde um hvaðeina sem miður fór á stjórnartímanum . Hann gerir mjög vel grein fyrir samanburði á velferðarkerfum norrænu ríkjanna annars vegar og stjórnkerfum ríkja frjálshyggjuaflanna hins vegar í Tæpitungulaust . Þeir sem stutt hafa þessa stefnu norrænu kratanna hér á landi um fyrirmyndarlíkan stjórnmála og verkalýðsmála Norðurlöndum hafa átt undir högg að sækja . Mig minnir að hann hafi einhvern tímann lýst sjálfum sér sem ástríðustjórnmálamanni . Það er hverju orði sannara . Þegar karlmaður lætur að sér kveða , er stundum spurt í Frakklandi , hvar er konan og þá átt við konuna að baki manninum . Hún var góður yfirmaður sem tókst á við viðfangsefnin af festu og samviskusemi í góðri sátt við nemendur og samkennara . Kannski á vissan hátt mildari . Þannig leysti hún sín verk vel af hendi . Það væri hins vegar ómetanlegt ef úr þessu verki yrði unnið annað verk í mun styttra formi sem væri samantekt um stefnumál og framkvæmd jafnaðarstefnu á Íslandi frá því EFTA samningurinn var gerður og fram á okkar daga . Það færi vel á því að þetta verkefni yrði síðan tengt við stefnur og strauma stjórnmála í hinum vestræna heimi með sérstakri skírskotun til þróunar stjórn - og félagsmála á Norðurlöndum , Bretlandi , í ESB og Bandaríkjum N Ameríku . Sá efniviður sem hér liggur fyrir væri kjörinn efniviður að verki sem þá mætti stilla upp í tímaröð . Sé það fyrir mér sem spennandi lesefni . Höfundur starfaði nær óslitið með JBH á árunum 1973 - 83 . Hann varð síðan að mestu við störf fyrir verkalýðshreyfinguna innan ASÍ , fræðslufulltrúi MFA , Skólastjóri Mímis , skrifstofustjóri ASÍ og síðan skrifstofustjóri Dagsbrúnar og síðar Eflingar-stéttarfélags frá stofnun fram til 2018 . Stjórnmálaafskipti hófust með þáttöku í sveitarstjórnarmálum fyrst á Ísafirði og síðan í Kópavogi fyrir Alþýðuflokkinn og síðan Samfylkinguna . Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar , stærstur hluti þeirra aðsendar greinar . Okkar tryggð er aðeins við lesendur . Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari .