O G í Þ R Ó T T ¦ - ¦ / ¦ Hetjur og hormónalyf Pétur Pétursson læknir skrifar A undanförnum árum hefur dægurmálaumræðan á íslandi öðru hverju snúist um lyfjamis - notkun í íþróttum . Er það yfir - leitt í kjölfar frétta af íslenskum iþróttamönnum , sem fallið hafa á lyfjaprófum . Því er samt sem áður þannig varið , að eftir tiltölulega skamman tíma logn - ast umræðan út af , svo halda mætti , að hér hafi verið um einhver undantekning - artilfelli að ræða . Því miður gefa upp - lýsingar , sem landlæknisembættið hefur undir höndum , ástæðu til þess að ætla , að lyfjamisnotkun fþrótta - og vaxtar - ræktarfólks sé töluvert almenn á íslandi , ° g er það í fullu samræmi við reynslu annarra þjóða af þessum vanda . Jafn - framt hefur á síðustu árum komið í ljós , að mýmörg innlend og erlend dæmi eru um skaðleg áhrif þessarar lyfjamisnotk - unar . Af þessu tvennu leiðir , að hér er um heilsuvá að ræða , sem berjast verður gegn af fullri alvöru . Auk hinna læknis - fræðilegu sjónarmiða mæla siðferðileg , lagaleg og fjárhagsleg rök einnig gegn því , að heilbrigt fólk sé að nota þessi lyf , en á íslandi virðist einkum vera um misnotkun karlhormóna ( " stera " ) að ræða . Neysla sterkra verkjalyfja , lyfja sem verka örvandi á geð og miðtauga - kerfi og hjarta - og æðakerfi virðist lítil hérlendis . Sama er að segja um lyf með verkun stýrihormóna heiladinguls , en misnotkun þeirra og blóðaukandi horm - óns færist í vöxt erlendis og eru lyfin mjög dýr . í grein þessari mun ég reyna að velta fyrir mér ástæðum þessarar misnotkunar og afleiðingum hennar . Hverjar eru ástæður lyfjamisnotkunar ? fslendingar virðast alltaf hafa haft sérstaka þörf fyrir hetjur . Ef til vill má segja slfkt hið sama um flestar þjóðir . Hetjurnar þurftu að vera rammar að afli og ókvalráðar , vel íþróttum búnar og vígfimar og helst einnig hagmæltar og með dulræna hæfileika . Alþýða manna og einkum unglingar dáðu þessar hetjur og lifðu sig inn í afrekssögurnar og sam - sömuðu sig þeim í ímyndun sinni og hlutu af sæla en skammvinna hugar - vímu . A þeim tímum , sem lítið úrval var af hetjum , voru þær einfaldlega búnar til , enda mörkin stundum óglögg milli hugarburðar og raunveruleika . Sagna - menn seinni tíma , fjölmiðlafólkið , eltist ötullega við hetjur , sem ósjaldan eru að hluta til tilbúningur . I sjónvarpinu er urmull af fyrirmyndum , sem við fáum aðeins að sjá yfirborðið á . Með bættum samgöngum og virkari fjölmiðlun hefur hetjuútgerð orðið spennandi og oft gjöfull atvinnuvegur . Helst eru það popparar og íþróttafólk , sem brúklegt er til slíks . Þetta hefur Skinfaxi 17