Íslenskt mál og almenn málfræði - 01.01.1982 , Blaðsíða 225 Um vísiorð í íslensku og viðskeytið -na 223 til stöðu hennar sem þáttar í stærri málheild . Andspæni þessara hlutverka kemur skýrast fram í setningum ( 5 ) - ( 9 ) . í setningum ( 5 ) a og ( 7 ) a getur aðeins verið um að ræða síðarnefnda hlutverkið , vísunin er háð frekara málsamhengi . Það samhengi vatnar hins vegar í dæmun - um að framan , og því eru setningar ( 5 ) a og ( 7 ) a ótækar einar sér . Eðlilegast er að skilja setningar ( 6 ) a , ( 8 ) a og ( 9 ) a á sama veg . I setn - ingum ( 5 ) b - ( 9 ) b er svo fyrrnefnda hlutverkið á ferðinni , vísunin er í beinu sambandi við hinar ytri aðstæður tjáningarinnar , vettvang hennar og tíma . Hugsanlegt er og að skilja setningar ( 6 ) a , ( 8 ) a og ( 9 ) a þannig , en hið stíllega frávik er þá verulegt frá setningum ( 6 ) b , ( 8 ) b og ( 9 ) b . 2 . Bendivísun — endurvísun 2.0 Sá munur sem hér var lýst er bundinn þeim hugtökum sem á er - lendum málum eru nefnd anafóra og deixis . Með anafóru er almennt átt við að tiltekin orð eða orðliðir hafa það hlutverk að láta í ljós samvísun við mállið sem fyrir kemur í nánasta málsamhengi , þannig að vísun þeirra verður ekki ráðin óháð þeim mállið sem þau standa fyrir ( sjá Lyons 1977 : 659 - 660 ) . Einkum eru það ákveðin fornöfn og atviksorð auk ákveðins greinis sem þessu hlutverki gegna . Hér verður notast við íslenska heitið endurvísun um anafóru með fyrrgreind einkenni hennar í huga . Reyndar er það umdeilt mál hvort takmarka eigi hugtakið anafóra við þau tilvik þar sem vísiorðið ( eða vísiliðurinn ) er samvísandi við tiltekinn mállið í hinu setningarlega umhverfi eða hvort einnig eigi að Iáta það ná til þeirra tilvika þegar sömu vísiorð eru óháð hinu setningarlega umhverfi og hafa sjálfstæða vísun . Innan ummyndanamálfræðinnar hefur t.d. komið fram , að því er varðar for - nöfn a.m.k. , að greina beri á milli „ surface anaphora " , sem tekur til hins fyrra , og ,, deep anaphora " , sem tekur til hins síðara , og þá gert ráð fyrir að fornöfn séu sumpart afleidd af nafnliðum við um - myndanir , en sumpart séu þau til staðar í djúpgerð ( sjá Hankamer ogSagl 976 ) . Með deixis er átt við þá vísun sem Iátin er í ljós út frá því sviði í tíma og rúmi sem hver tjáning hefur þegar hún er sögð . Hér verður haft íslenska heitið bendivísun um deixis í samræmi við upprunalega merkingu erlenda orðsins og með tilliti til þess að um er að ræða vís \ in