Þrír flokkar leggja til þrjár leiðir sem brjóta upp tangarhald á sjávarútvegi Verði nýtt frumvarp að lögum verður tangarhald nokkurra hópa á íslenskum sjávarútvegi brotið upp . Allar útgerðir sem halda á meira en eitt prósent kvóta verða að skrá sig á markað og skilyrði um hvað teljist tengdir aðilar þrengd mjög . Þá mætti enginn einn eiga meira en tíu prósent í útgerð sem héldi á meira en átta prósent af heildarkvóta . Þingmenn úr þremur stjórnarandstöðuflokkum : Viðreisn , Samfylkingu og Pírötum , hafa lagt fram frumvarp sem felur í sér kúvendingu á því kerfi sem er við lýði vegna nýtingarréttar á fiskveiðiauðlindinni . Í frumvarpinu felast þrjár megin breytingar . Í fyrsta lagi verði þeir aðilar skilgreindir sem tengdir sem eiga að minnsta kosti tíu prósent hlutafjár í öðrum sem heldur á meira en eitt prósent kvóta . Sama gildi um kröfur sem geri það að verkum að ætla megi að eigandi þeirra hafi áhrif á rekstur aðila sem ræður yfir eitt prósent hlutafjár eða meira . Samkvæmt gildandi lögum þarf sjávarútvegsfyrirtæki að eiga meirihluta í annarri útgerð til að hún teljist tengd , en eftirlit með því hvað teljist tengdir aðilar hefur auk þess verið í lamasessi . Í öðru lagi er lagt til að allir þeir sem ráða yfir eitt prósent heildaraflahlutdeildar þurfi að stofna hlutafélag um reksturinn og skrá félagið á markað . Það myndi þýða , að óbreyttu , að 21 sjávarútvegsfyrirtæki þyrftu að skrá sig á markað til viðbótar við Brim , sem er eina fyrirtækið sem heldur á kvóta sem er skráð í dag . Í þriðja lagi leggur frumvarpið til að að settar verði takmarkanir við hlutafjáreign eða atkvæðisrétt einstakra hluthafa og tengdra aðila í útgerðum sem fara með átta til tólf prósent af kvóta . Í frumvarpinu segir að í slíkum útgerðarfyrirtækjum eigi enginn aðili , einstaklingur , lögaðili eða tengdir aðilar , að eiga „ meira en tíu prósent af hlutafé , stofnfé eða atkvæðisrétti í viðkomandi aðila . Þessu ákvæði er ætlað að koma í veg fyrir frekari samþjöppun eignaraðildar í allra stærstu útgerðarfyrirtækjunum . “ Auglýsing Allur þingflokkur Viðreisnar stendur að frumvarpinu og Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir , formaður flokksins , er fyrsti flutningsmaður þess . Auk þeirra eru Helgi Hrafn Gunnarsson , þingmaður Pírata , og Helga Vala Helgadóttir , þingmaður Samfylkingarinnar , flutningsmenn þess . Flokkarnir þrír sem standa að frumvarpinu hafa verið að mælast með á bilinu 35 til 38 prósent sameiginlegt fylgi í könnunum undanfarna mánuði og starfa þegar saman í meirihluta í borgarstjórn Reykjavíkur , ásamt Vinstri grænum . Í fréttatilkynningu frá Viðreisn vegna framlagningu frumvarpsins segir að þótt frumvarpið hafi verið í ríflega ár í undirbúningi hjá Viðreisn „ þá hefur það sjaldan verið jafn mikilvægt og nú , í ljósi frétta af úr svonefndum Samherjaskjölum . “ Ljóst er að frumvarpið myndi kúvenda því kerfi sem nú er við lýði , þar sem mikil samþjöppun hefur átt sér stað á meðal þeirra sem hafa fengið úthlutað kvóta , eða hafa keypt úthlutaðan kvóta af öðrum . Til að veiða fisk í íslenskri lögsögu þarf að komast yfir úthlutaðan kvóta . Slíkur er að uppistöðu í höndum nokkurra fyrirtækjahópa samkvæmt yfirliti um úthlutun sem Fiskistofa birti í september . Lög segja að tengdir aðilar megi ekki halda á meira en 12 prósent kvótans hverju sinni . Eins og lögin eru í dag má einn aðili halda á allt að tólf prósent af kvóta . Eftirlit með því hvort að stærstu sjávarútvegsfyrirtækin hafi farið yfir það mark hefur hins vegar verið í molum . Kanna ekki yfirráð tengdra aðila Ríkisendurskoðun benti á það í stjórnsýsluúttekt á Fiskistofu , sem birt var í janúar síðastliðnum , að hún kanni ekki hvort yfirráð tengdra aðila í sjávarútvegi yfir aflahlutdeildum væri í samræmi við lög . Þ.e. að eftirlitsaðilinn með því að enginn hópur tengdra aðila ætti meira en 12 prósent af heildarafla væri ekki að sinna því eftirliti í samræmi við lög . Ríkisendurskoðun sagði í skýrslu sinni að ráðast þyrfti í endurskoðun á ákvæðum laga um stjórn fiskveiða um „ bæði yfirráð og tengsl aðila svo tryggja megi markvisst eftirlit með samþjöppun aflaheimilda “ . Auglýsing Vegna þessarar stöðu , þar sem eftirlitið hefur verið í molum , þá hefur átt sér stað mikil samþjöppun í geiranum . Fleiri líka stórir Brim , eina skráða sjávarútvegsfyrirtækið , er eitt og sér komið yfir kvótahámarkið í ákveðinni tegund og hefur sex mánuði til að koma sér undir það . Alls hélt félagið á 10,4 prósent alls kvóta í byrjun september . Stærsti eigandi Brim er Útgerðarfélag Reykjavíkur , sem á um 46,26 prósent hlut í því félagi eftir að hafa selt stóran hlut til KG Fiskverkunar fyrir skemmstu . Eigandi KG Fiskverkunar er Hjálmar Þór Kristjánsson , bróðir Guðmundar . Samanlagður kvóti þessara þriggja félaga , sem eru ekki skilgreind sem tengd , var því 15,6 prósent í byrjun september síðastliðins . Auglýsing Vísir og Þorbjörn í Grindavík halda síðan samanlagt á 8,4 prósent af heildarkvótanum , en þau tilkynntu fyrr á þessu ári að þau ætli sér að sameinast . Samanlagt eru þessar fjórar blokkir á tæplega 53 prósent kvótans hið minnsta . Á meðal annarra útgerða sem myndu þurfa að skrá sig á markað ef frumvarpið yrði að lögum eru Skinney-Þinganes ( 4,2 prósent af kvóta ) , Ísfélag Vestmannaeyja ( 3,8 prósent af kvóta ) og Rammi hf. ( 3,5 prósent af kvóta ) . Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar , stærstur hluti þeirra aðsendar greinar . Okkar tryggð er aðeins við lesendur . Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari .