Úrskurður umhverfisráðuneytisins um mat á umhverfisáhrifum Djúpvegar ( 61 ) - Eyrarhlíð , Hörtná í Súðarvíkurhreppi . Hinn 1. júlí 2004 , var kveðinn upp í umhverfisráðuneytinu svohljóðandi : Ráðuneytinu hefur borist stjórnsýslukæra Reynis Bergsveinssonar , dags. 21. janúar 2004 , Hákonar Arnar Halldórssonar f.h . Gróu Salvarsdóttur eiganda jarðanna Eyrar og Bjarnastaða í Ísafirði , dags. 18. janúar 2004 og stjórnsýslukæra Gísla Pálmasonar , Guðmundar Atla Pálmasonar og Stellu Guðmundsdóttur , dags. 20. janúar 2004 vegna úrskurðar Skipulagsstofnunar frá 12. desember 2003 um mat á umhverfisáhrifum Djúpvegar ( 61 ) - Eyrarhlíð , Hörtná í Súðarvíkurhreppi . I. Fyrirhuguð framkvæmd og hinn kærði úrskurður Um er að ræða lagningu 28.3 km. kafla Djúpvegar frá Eyrarhlíð við Ísafjörð að Hörtná við utanverðan Mjóafjörð í Súðavíkurhreppi . Framkvæmdaraðili , Vegagerðin , kynnti í matsskýrslu svokallaða leið 3 að breyttri legu Djúpvegar miðað við núverandi aðstæður og fjórar útfærslur þeirrar leiðar . Valkostur Vegagerðarinnar liggur frá Eyrarhlíð í vestanverðum Ísafirði , út Ísafjörð , um vestanvert Reykjanes , yfir Reykjafjörð á Laufskálaeyri , þaðan fyrir Sveinshúsanes , um Vatnsfjörð , yfir Vatnsfjarðarháls og yfir Mjóafjörð um Hrútey að slitlagsenda utan Hörtnár . Á leið 3 þarf að byggja nýja 60 m langa brú yfir Reykjarfjörð , 9 m brú yfir Vatnsfjarðarós og 100 m langa brú yfir Hrúteyjarsund . Í hinum kærða úrskurði var fallist á fyrirhugaða framkvæmd með eftirfarandi skilyrðum : „ 1 . Vegagerðin merki fornleifar innan 100 m frá vegi og girði bæjarstæði Voga og Eyri . Mæla þarf upp Laufskálavörðu og stekk við bæinn Eyrar , ljósmynda og hnitsetja . Vegagerðin þarf að standa fyrir könnun á fornleifum rústa í Hrútey sem munu lenda í vegstæðinu í samráði við Fornleifavernd ríkisins og fara að þeim tillögum að mótvægisaðgerðum sem stofnunin kann að gera vegna áhrifa á fornleifar í Hrútey . 2 . Vegagerðin þarf að afmarka búsvæði hrísastarar á Vatnsfjarðarhálsi ofan Skálavíkur í samráði við Umhverfisstofnun . " Ráðuneytið leitaði umsagnar Skipulagsstofnunar , Vegagerðarinnar , Heilbrigðiseftirlits Vestfjarða , Súðavíkurhrepps , Veðurstofu Íslands , Umhverfisstofnunar og Náttúrufræðistofnunar Íslands um ofangreindar kærur . Umsögn Skipulagsstofnunar barst 19. febrúar 2004 , umsögn Vegagerðarinnar 12. febrúar 2004 , umsögn Heilbrigðiseftirlits Vestfjarða 4. febrúar 2004 , umsögn Súðavíkurhrepps 10. febrúar 2004 , umsögn Veðurstofu Íslands 13. febrúar 2004 og umsögn Umhverfisstofnunar 27. febrúar 2004 . Umsögn Náttúrufræðistofnunar Íslands sem óskað var eftir þann 12. mars 2004 barst 23. mars 2004 . Kærendum og framkvæmdaraðila var gefinn kostur á að gera athugasemdir við fram komnar umsagnir . Athugasemdir kæranda Hákonar Arnar Halldórssonar f.h . Gróu Salvarsdóttur bárust 11. mars 2004 . Athugasemdir Reynis Bergsveinssonar bárust 19. mars 2004 og 1. apríl 2004 . II . Kæruatriði og umsagnir um þau 1 . Formsatriði hins kærða úrskurðar Reynir Bergsveinsson krefst þess að umhverfisráðherra felli úr gildi úrskurð Skipulagsstofnunar að því er varðar þverun Mjóafjarðar og aðliggjandi vega . Umhverfisráðherra feli öðrum aðilum að gera mat á umhverfisáhrifum framkvæmda um Hrútey og Hrúteyjarsund og að metin verði ný veglína um Eyrarfjall . Óviðunandi sé að meta þá leið ekki sem fullnægjandi valkost í stað þess að fara yfir Vatnsfjarðarháls og túnin í Innri-Skálavík og Hrútey . Úrskurður Skipulagsstofnunar sé að þessu leyti andstæður 2. mgr. 9. gr. laga um mat á umhverfisáhrifum , nr. 106 / 2000 . Í úrskurðinum komi fram að ekki hafi verið farið að þessu ákvæði . Þess verði heldur ekki vart í gögnum málsins að veitt hafi verið undanþága frá ákvæðinu . Með þessari meðferð máls sé réttur almennings og tilgangur laganna fyrir borð borinn . Í umsögn Skipulagsstofnunar segir að í tillögu að matsáætlun sem stofnuninni barst með bréfi dags. 21. mars 2002 hafi framkvæmdaraðili á undirbúningsstigi gert grein fyrir öðrum kostum en leið 3 á legu vegarins milli Eyrarhlíðar og Hörtnár miðað við fyrirliggjandi rannsóknir og sem skoðaðir hafi verið á því stigi málsins . Skipulagsstofnun telji ennfremur að í ljósi þess forræðis sem framkvæmdaraðili hafi um mat á umhverfisáhrifum samkvæmt 8. og 9. gr. laga um mat á umhverfisáhrifum , nr. 106 / 2000 séu ekki efni til að binda hendur hans um framsetningu kosta í matsskýrslu þrátt fyrir að um frávik frá matsáætlun sé að ræða , þ.e. aðeins sé lögð fram leið 3 með mismunandi útfærslum . Vísað er til umfjöllunar í hinum kærða úrskurði þar sem gerð er grein fyrir fyrrnefndum kostum og ástæðum þess að framkvæmdaraðili hafi ekki kosið að leggja þá fram til athugunar og úrskurðar Skipulagsstofnunar . Að mati stofnunarinnar hafi ekki verið forsendur í úrskurði til að fjalla frekar um kosti sem ekki voru lagðir fram til málsmeðferðar skv. 9. - 11. gr. laga nr. 106 / 2000 . Í umsögn Vegagerðarinnar er vísað til matsáætlunar þar sem gerð hafi verið grein fyrir þeirri tillögu Vegagerðarinnar að Djúpvegur liggi út Ísafjörðinn vestanverðan , um Reykjafjörð og Vatnsfjörð , yfir Vatnsfjarðarháls og yfir Mjóafjörð um Hrútey og á núverandi veg við Hörtná innan Látra í vestanverðum Mjóafirði . Þetta sé síðan endurtekið í matsskýrslu . Fjallað sé um aðra kosti í matsskýrslu til samanburðar eins og lög mæli fyrir um og eðlilegt sé . Þannig sé fjallað um 4 mismunandi valkosti við leið 3 , tillögu Vegagerðarinnar , og þeir lagðir fram til athugunar og úrskurðar Skipulagsstofnunar . Ennfremur hafi verið skoðaðar 3 aðrar leiðir , sem í upphafi þótti rétt að skoða en við nánari athugun komu ekki til álita , þ.e. núllkostur ( óbreyttur vegur ) , leið 1 ( jarðgöng milli Ísafjarðar og Mjóafjarðar ) og leið 2 ( Um Eyrarfjall ) . Samkvæmt þessu hafi verið gerð grein fyrir helstu möguleikum sem til greina komu og gott betur og matsskýrsla hafi því uppfyllt kröfur 2. mgr. 9. gr. laga um mat á umhverfisáhrifum , nr. 106 / 2000 . Kærandi telji að einhver ein veglína á leið 2 ( yfir Eyrarfjall ) geti verið góður kostur í samanburði við leið 3 ( þverun Mjóafjarðar ) . Vegagerðin telji leið 2 óviðunandi lausn þar sem samfélagið krefjist betri og öruggari samgangna en fælist í henni og skipti þá engu hvaða veglína er valin . Til að uppfylla kröfurnar um greiðfærni og umferðaröryggi verði að losna við fjallveginn . Umhverfisstofnun komist að sömu niðurstöðu í umsögn sinni um matsskýrsluna þar sem vísað er til álits Náttúrustofu Vestfjarða um að nýr vegur yfir Eyrarfjall hefði að áliti stofunnar mikið rask í för með sér . Að öllum líkindum yrðu enn frekari framkvæmdir á þessu svæði innan fárra ára , þar sem nýr vegur myndi ekki uppfylla kröfur um örugga vetrarumferð um Eyrarfjall . 2.1 . Áhrif á lífríki Hrúteyjar Varðandi umhverfisáhrif framkvæmdarinnar segir í kæru Reynis Bergsveinssonar að öllum sé ljóst sem vilji sjá að Hrútey sé náttúruperla hvað varðar landslag , gróður og dýralíf . Þar sé varpstöð og lífsvæði mörg hundruð fugla og svo hafi verið um árhundruð . Neikvæð umhverfisáhrif framkvæmdarinnar séu miklu meiri en fram kemur í matsskýrslu hvað þetta varðar . Skýrum gögnum þar að lútandi sé vísað frá og þau talin af framkvæmdaraðila vera óviðkomandi málinu , sbr. bréf hans til Skipulagsstofnunar , dags. 11. september 2003 . Umhverfisstofnun hafi ekki fjallað um Hrútey í umsögn sinni svo sem henni hafi þó borið skylda til , sbr. 2. mgr. 6. gr. laga um náttúruvernd , nr. 44 / 1999 . Í Hrútey sé með fyrirhugaðri framkvæmd að óþörfu fórnað viðkvæmu og sérstöku vistkerfi . Fuglalífið í Hrútey hafi orðið fyrir áhrifum manna en ekki sé þess vegna réttlætanlegt að fórna því nú að fullu . Í hinum kærða úrskurði segi að fyrirhugaður vegur liggi ekki um varpið . Framkvæmdaraðila hafi þannig tekist að sannfæra Skipulagsstofnun og eftir atvikum Umhverfisstofnun um það og ábendingar kæranda hafi ekki verið teknar trúanlegar þrátt fyrir að Skipulagsstofnun bendi á að framkvæmdaraðili hafi ekki gert athugasemdir við tölu kæranda um æðarfugla í Hrútey . Í matsskýrslu telji framkvæmdaraðili æðarhreiður vera 37 en þau hafi það ár verið 204 . Margt annað varðandi fuglalífið í eynni hafi komið fram í ábendingum kæranda sem framkvæmdaraðili hafi ekki mótmælt enda hafi það ekki verið skoðað til umhverfismats nema einu sinni í hálfa klukkustund . Í umsögn Skipulagsstofnunar segir að stofnunin telji vægi þeirra áhrifa sem framkvæmdin muni hafa einkum á fuglalíf í Hrútey sé verulegt en að áhrifin verði fyrst og fremst staðbundin en komi ekki til með að höggva stór skörð í útbreiðslu eða stofnstærð þeirra lífvera sem um ræðir . Skipulagsstofnun sé ljóst að nytjar af æðarvarpi í Hrútey kunni að minnka til muna . Í umsögn Umhverfisstofnunar segir að við umfjöllun um mat á umhverfisáhrifum framkvæmdarinnar hafi ekki komið fram upplýsingar sem sýni fram á sérstöðu Hrúteyjar hvað snerti gróðurfar og jarðmyndanir . Vísað er til skýrslu Náttúrustofu Vestfjarða . Þar komi fram að um 10 tegundir fugla verpi í Hrútey og allt séu það algengar tegundir . Hins vegar mælir stofnunin með að leitað verði umsagnar Náttúrufræðistofnunar Íslands vegna umfjöllunar kæranda um gulönd sem sé á válista . Í umsögn Náttúrufræðistofnunar Íslands segir að hugtök á borð við „ náttúruperla " séu gildishlaðin og hafi að mati stofnunarinnar litla þýðingu varðandi úrslausn þess máls . Að mati stofnunarinnar sé nærtækara að meta þýðingu eða sérstöðu eyjarinnar á grunni þeirra aðferðafræði sem stofnunin kynnti við undirbúning Náttúruverndaráætlunar . Hrútey sé ein fjögurra eyja í Djúpi og þeirra minnst ; hinar eru Vigur , Æðey og Borgarey . Náttúrufræðistofnun búi ekki yfir neinum viðbótarupplýsingum um gróðurfar , jarðfræði eða landslag Hrúteyjar umfram það sem fram kemur í skýrslum sem unnar voru í tengslum við umhverfismatið og treysti sér því ekki til að meta verndargildi eyjarinnar á þeim forsendum . Í fórum stofnunarinnar séu hins vegar upplýsingar um fuglalíf í Hrútey sem byggjast á samtölum við þáverandi ábúanda í Skálavík í ágúst 1991 . Þekking á fuglalífi Hrúteyjar sé tiltölulega góð . Vitað sé að fuglalífi í eynni hafi hrakað á undanförnum áratugum ; æðarvarp þar sé miklu minna en það var um og fyrir miðja 20. öld en hafi þó aðeins náð sér á strik undanfarin ár . Mesta dúntekja þar hafi verið um 12 kg ( um 700 – 800 kollur ) fyrir 1960 samkvæmt upplýsingum frá ábúanda Skálavíkur frá árunum 1982 og 1991 . Ljóst sé að minkur og tófa hafi haft umtalsverð áhrif á fuglalíf í eynni . M.a. séu heimildir um að tófa hafi komist þangað út á ís fjögur ár í röð um 1960 og leikið varpið grátt . Við það hafi dúntekja minnkað í 6 - 7 kg og síðan enn meira og hafi aldrei náð sér á strik síðan . Miklu stærri æðarvörp séu í hinum þremur eyjunum í Djúpi . Í þeim samanburði teljist Hrútey því ekki sérlega mikilvægt varpland fugla . Afar líklegt sé að það fuglalíf sem nú er fyrir í Hrútey skerðist enn meir ef af framkvæmdum verður . Bæði vegna þess að aðgangur fyrir rándýr svo sem ref og mink batnar til muna og vegna truflunar af umferð fólks um eynna . Fullyrðingar kæranda um varp gulandar ( þriggja para ) sumarið 2003 séu áhugaverðar en þurfi þó að mati stofnunarinnar frekari staðfestingar við . Gulönd sé afar strjáll varpfugl hér á landi og verpi m.a. strjált við Djúp ; ekki þó í eyjum þar heldur fyrst og fremst við ár . Séu upplýsingar Reynis réttar sé það vissulega óvenjulegt að svo margar gulandarkollur verpi í nábýli á eyju . Að mati stofnunarinnar sé þó ekki hægt að útiloka að um toppönd hafi verið að ræða en hún sé algengur varpfugl við Djúp . Í bréfi Náttúrufræðistofnunar Íslands , frá 12. apríl 2004 , um viðbótarupplýsingar vegna máls þessa , segir að upplýsingar kæranda um að dúntekja hafi verið meiri en skv. upplýsingum stofnunarinnar eða um 20 kg í Hrútey miðað við upplýsingar frá 1933 - 1934 geti einnig verið réttar . Náttúrufræðistofnun hafi ekki möguleika á að sannreyna þessar upplýsingar . Í umsögn Vegagerðarinnar segir að framkvæmdaraðila sé ljóst að náttúrufar í Hrútey sé fjölbreytt . Með vegþverun verði vart lengur um eyju að ræða . Hins vegar standi þverunin og falli með því að fara um eyna . Er í því sambandi vísað til umfjöllunar í matsskýrslu þar sem gerð er grein fyrir legu vegarins laust norðan við Hrútey . Vísað er til umsagnar Umhverfisstofnunar um matsskýrslu þar sem segir að í Hrútey sé ekki að finna „ heildstæð gróðurhverfi sem beri að friða " . Með hliðsjón af því sé ekki líklegt að vegagerð í Mjóafirði hafi umtalsverð umhverfisáhrif í för með sér á áhrifasvæði framkvæmdarinnar . Skipulagsstofnun telji í úrskurði sínum að áhrif á gróður og landslag séu ásættanleg . Skipulagsstofnun telji ljóst að leið 3 muni liggja mjög nálægt æðarvarpinu í eynni og geti valdið því að varpið minnki eða hætti tímabundið á meðan framkvæmdir standa yfir . Minkur og refur muni eiga auðveldara með að komast út í eyna en áður . Skipulagsstofnun telji að áhrif leiðar 3 á fugla í Hrútey verði veruleg . Í matsskýrslu sé ítarlega gerð grein fyrir athugunum á fuglalífi á fyrirhuguðu framkvæmdasvæði , þ.á.m. á æðarvarpi í Hrútey . Athugasemdir kæranda varðandi þetta atriði standist því ekki . Skipulagsstofnun og Umhverfisstofnun hafi verið upplýstar um fuglalíf á svæðinu . Einnig liggi fyrir sérfræðiskýrsla Náttúrustofu Vestfjarða , sem var fylgiskjal 17 með matsskýrslu , þar sem gerð er grein fyrir athugunum á fuglalífi á svæðinu . Vegagerðin dragi ekki í efa heimildarannsóknir kæranda né hans eigin talningar , enda frá þeim greint í sérfræðiskýrslu Náttúrustofu Vestfjarða , sbr. fylgiskjal 17 með matsskýrslu . Hins vegar komi niðurstöður hans hvað varðar fjölda tegunda og einstaklinga frekar á óvart . Þegar farið hafi verið í eyjuna 2001 hafi fundist 39 hreiður . Á það sé bent bæði í matskýrslunni og sérfræðiskýrslu Náttúrustofu Vestfjarða . Mögulega kunni einhverjar kollur að hafa þá yfirgefið hreiðrin . Kærandi fullyrði að starfsmenn Náttúrustofu Vestfjarða hafi einungis notað hálfa klukkustund til að meta fuglalíf eyjarinnar . Þessi fullyrðing komi mönnum nokkuð í opna skjöldu . Samkvæmt rannsóknargögnum og skipsdagbók hafi verið farið fjórum sinnum í eynna ; varpfuglaskoðun , fjörurannsókn , gróðurrannsókn og fornleifarannsókn . Í hvert skipti hafi fuglalíf verið skráð . Í varpfuglaathugunum hafi tveir starfsmenn Náttúrustofunnar verið við athuganir 11. júní 2001 í tæpa þrjá tíma . Einnig hafi kærandi verið með í för ásamt verkfræðingi hjá Vegagerðinni . 2.2 . Áhrif á sjávarföll í Mjóafirði Kærandi , Reynir Bergsveinsson , segir að gagnrýni hans á sjávarföll í Mjóafirði hafi ekki verið hrakin . Vísað er til umfjöllunar um þetta atriði í hinum kærða úrskurði og telur kærandi Skipulagsstofnun ekki hafa rökstudd þá afstöðu sína að sjónarmið kæranda eigi ekki við rök að styðjast . Verði sjávarfallið , milli flóðs og fjöru 10 sentímetrum minna en það sé nú muni þangbeltið í Mjóafirði innan við brú verða 10 sentímetrum minna og geri það um 10% af því sem nú er . Verði rýrnun sjávarfallsins 5 sentímetrar muni þangfjaran rýrna um 5% . Þangbeltið á þessum slóðum sé með lífsskilyrði sem svari til um 1 meters á hæð . Borin sé saman straumhraði við Borgarfjarðarbrú og Hrúteyjarsund miðað við að straumhraði sé 2,7 , sek. í Borgarfirði en 1,5 við Hrútey . Þetta sé ónothæfur samanburður þar sem sjávarfallamunur á stórstraum í Borgarfirði sé svipaður og í Reykjavík eða um 4 m . Í Ísafjarðardjúpi sé hann 2 m. en flest bendi til að nokkru þrengra sé um sjávarfallið við Hrútey heldur en í Borgarfirði . Hlutfallslega sama op væri meðal straumhraðann 1,35 m / sek . Í umsögn Skipulagsstofnunar er vísað til umfjöllunar í hinum kærða úrskurði um að þverun Mjóafjarðar muni hafa áhrif á hæð flóða innan Hrúteyjar . Í framlögðum gögnum Vegagerðarinnar hafi verið bent á að þverun Mjóafjarðar muni hafa í för með sér óverulega breytingu á hæð sjávarfalla en fjaran muni vara skemur að loknum framkvæmdum . Leitað hafi verið umsagna sérfræðistofnana . Umhverfisstofnun hafi ekki talið líklegt að vegagerð í Mjóafirði hafi umtalsverð umhverfisáhrif í för með sér á áhrifasvæði framkvæmdarinnar . Hafrannsóknarstofnun hafi ekki gert athugasemdir við áhrif framkvæmdanna á fjöru - og botndýralíf . Skipulagsstofnun telji að þverun Mjóafjarðar muni ekki hafa veruleg áhrif á vatnsskipti eða hæð sjávarfalla í firðinum . Stofnunin telji að í ofangreindri kæru hafi ekkert nýtt komið fram sem gefur tilefni til að draga í efa þá niðurstöðu hins kærða úrskurðar að þverun Mjóafjarðar muni ekki hafa í för með sér verulegar breytingar á vatnsskiptum innan þverunar . Í umsögn Umhverfisstofnunar segir að ekki sé talið að breyting verði á sjávarstöðu frá því sem nú sé . Stofnunin telji því ekki ástæðu til að ætla að þangbelti muni rýrna frá því sem nú sé . Í umsögn Vegagerðarinnar er vísað til matsskýrslu þar sem segir að miðað við óskert Hrúteyjarsund verði litlar breytingar á sjávarhæð inn á Mjóafirði , litlar breytingar verði á sjávarhæð undir brú og þverunin hafi óveruleg áhrif á vatnsskipti . Sjávarhæð á meðalstórstraumsflóði og meðalstórstraumsfjöru verði óbreytt en lægsta fjara á meðalstórstraum verði 30 mínútum síðar en ella . Kærandi telji að það geti vart staðist að fjörunni geti seinkað um 30 mínútur en samt fjarað niður í sama kóta innan brúar og áður en fjörðurinn var þveraður . Í þessu felist hins vegar engin mótsögn . Sjávarfallið innan brúarinnar sé hliðrað í tíma miðað við sjávarfallið utan brúarinnar . Ástæðan sé sú það þurfi fall í gegnum brúaropið til að skapa þá aukningu sem þar verður í straumhröðum , miðað við óskert þversnið fjarðarins , þegar sjór rennur inn og út fjörðinn . Þetta sjáist vel á mynd 9 í matsskýrslunni ,, Straumlíkan af Mjóafirði " sem unnin hafi verið af Verkfræðistofunni Vatnaskil h / f. sem fylgi með umsögn Vegagerðarinnar . Það þurfi hins vegar ekkert fall í gegnum opið á háfjöru og á háflóði því þá sé straumliggjandi . Vegagerðin túlki framangreinda mynd 9 þannig að framkvæmdin hafi óveruleg áhrif á sjávarhæð inn á Mjóafirði . Vissulega hafi framkvæmdin einhver áhrif og t.d. megi sjá að fjaran vari heldur skemur en áður eða um sem nemur 15 mínútum . Þess megi geta að brúin í Mjóafirði er með mjög ríflegt vatnsop miðað við aðrar brýr yfir firði hér á landi sem þó eru taldar valda óverulegum breytingum á sjávarföllum , sbr. t.d. Borgarfjarðarbrúna . Þannig sé t.d. mesti meðalhraði undir brúnni í Mjóafirði aðeins 1,5 m / s en 2,7 m / s í Borgarfirði . Ástæðan fyrir þessu mikla vatnsopi í Mjóafirði sé hið mikla dýpi í Hrúteyjarsundi . Í ljósi þess hve litlar breytingar verði á sjávarföllum í Mjóafirði við þverun fjarðarins telji Vegagerðin ekki ástæðu til þess að hafa áhyggjur af mögulegum breytingum á lífríki fjarðarins vegna breyttra sjávarfalla . 2.3 . Áhrif á stekk og vatnavexti í Eyrargili Gróa Salvarsdóttir krefst þess að fallið verði frá endurgerð núverandi vegar ofan Bjarnastaða og vegurinn verði heldur lagður með sjó frá stöð 7300 til stöðvar 9800 . Kærandi gerir þá athugasemd að um töluverða efnisnotkun sé að ræða frá stöð 3000 til stöðvar 10000 sem sé gjaldskyld . Einnig krefst kærandi þess að veglína á 1100 m kafla frá stöð 4800 til stöðvar 5900 verði bein eða því sem næst milli þessara punkta . Með því mætti forðast að drekkja stekknum í Eyrargilinu í vegfyllingunni . Fari stekkurinn á kaf sé jafnframt kletturinn , sem myndi tvo veggi stekksins , horfinn úr fyrirstöðunni fyrir hlaupvatni til norður . Þannig megi einnig halda vegfyllingarhæðinni í lágmarki til þess að forðast að gilið brjóti sér leið norður með veginum í vatnavöxtum og asahláku eins og gerst hafi . Í umsögn Skipulagsstofnunar segir að umfjöllun um fébætur vegna tjóns á nytjum eða nytjalandi til landbúnaðar falli ekki undir málsmeðferð mats á umhverfisáhrifum . Skipulagsstofnun telji þó ljóst að tryggja þurfi að hagsmunaaðilar fái viðeigandi bætur í einhverju formi . Varðandi umræddan stekk í Eyrargili hafi stofnuninni borist viðbótarumsögn frá Fornleifavernd ríkisins um verndargildi hans . Þar hafi komið fram að fallist var á að stekkurinn lenti undir vegfyllingunni að uppfylltum skilyrðum um að áður en til þess kæmi skyldi hann mældur , hnitsettur , ljósmyndaður og honum lýst . Þau skilyrði hafi Skipulagsstofnun gert að sínum og tekið upp í úrskurðarorðum hins kærða úrskurðar . Þar sem fyrir hafi legið mat Fornleifaverndar ríkisins á verndargildi stekksins í Eyrargili hafi Skipulagsstofnun talið ábendingar Vegagerðarinnar um efnisþörf og ræsagerð á fyrrnefndum köflum í hinum kærða úrskurði svara vali á vegstæði með fullnægjandi hætti . Í umsögn Vegagerðarinnar segir að gert sé ráð fyrir að umræddur stekkur í Eyrargili lendi undir vegfyllingu . Fornleifavernd ríkisins hafi fallist á að rústinni verði fargað með því skilyrði að hún verði mæld upp og hnitasett , ljósmynduð og henni lýst . Jafnframt segir í umsögninni að framkvæmdaraðili telji að kletturinn sem myndi tvo veggi stekkjarins , hafi lítið sem ekkert vægi í að halda Eyraránni frá því að renna til norðurs . Til að áin renni ekki norður með veginum verði byggður fyrirstöðugarður utan árinnar . Þannig sé tryggt að taki hólkurinn ekki allt rennsli árinnar muni renna yfir veginn í farveginum hvort sem hólkurinn fari með eða ekki . Núverandi hólkur flytji 44% meira vatn en hólkurinn sem flaut niður . Með hækkun vegarins um Eyrargil og gerð varnargarðs norðan árinnar muni flutningsgeta hólksins vaxa umtalsvert eða liðlega 20% . Varðandi kröfu kæranda um að veglína verði nánast bein milli stöðva 4800 og 5900 telur framkvæmdaraðili nokkuð langt seilst sé markmiðið aðeins að bjarga stekknum . Nægilegt sé að huga að veglínunni um gilið þar sem þessi beina lína hafi í för með sér verulegar óæskilegar fyllingar og jarðrask utan Eyrar , einkum milli stöðva 5400 og 5800 . Breikkun fyllingarinnar eins og lagt sé til , sé umfangsmikil og kostnaðarsöm . Varðandi efnistöku vísar framkvæmdaraðili til 9. kafla vegalaga , nr. 45 / 1994 . 2.4 . Áhrif á lífríki Heydals Gísli Pálmason , Guðmundur Atli Pálmason og Stella Guðmundsdóttir telja óvissu ríkja um áhrif fyrirhugaðrar brúargerðar yfir Mjóafjörð á lífríki Heydals . Kærendur séu að byggja upp náttúruvæna ferðaþjónustu í Heydal þar sem áhersla er lögð á einstaka og fjölþætta náttúru svæðisins . Fyrirhuguð framkvæmd geti minnkað saltmagn fjarðarins þar sem hlutfall ferskvatns verði að öllum líkindum hærra . Minna saltmagn muni auka líkur á að fjörðinn leggi lengra fram en nú og hafa áhrif á snjóalög og veðurfar þar sem snjór fjúki ekki til sjávar heldur inn dalinn . Aukin snjóalög geti leitt til þess að seinna vori en nú og stytti sumartímann sem aftur geti haft ómæld áhrif á plöntu og fuglalíf . Stórt kríuvarp sé á svæðinu og mikið um sund - og vaðfugla . Lax og silungur sé í ánni og skilyrði fyrir seyði með því besta sem gerist á Vestfjörðum . Breytingar á lífríki fjöru og sjávar kunni því að hafa ófyrirsjáanlegar afleiðingar sem erfitt verði að bæta fyrir eftir á . Í umsögn Umhverfisstofnunar segir að stofnunin telji ólíklegt að þverum Mjóafjarðar muni hafa áhrif á vatnaskipti og seltumagn í Mjóafirði og þar með áhrif á lífríki fjarðarins . Í umsögn Veðurstofu Íslands segir að vel sé þekkt það orsakasamhengi að eftir því sem sjór með ströndum og inni á fjörðum hafi minna saltmagn í yfirborðslögum sínum , þeim mun líklegri sé lagnaðarísmyndun þegar kalt er í veðri . Helsti áhrifavaldur á seltu sjávar í yfirborðslögum inni á fjörðum sé ferskvatnsrennsli af landi . Í Mjóafirði séu það nokkrar dragár sem renni til sjávar innan við fyrirhugaða brú yfir Hrúteyjarsund . Heydalsá sé þar vatnsmest . Hugsanleg aukin fyrirstaða í fjarðarminni sé stærsti áhrifavaldur á það hvort ferskvatn eigi greiða leið til blöndunar við saltari sjó . Niðurstaða straumlíkans Mjóafjarðar í matsskýrslu sýni að nær allur fallstraumur sé um Hrúteyjarsund í fjarðarminninu austanverðu og þar með mest öll sjávarskipti Mjóafjarðar . Brú yfir sundið eins og henni er lýst í matsskýrslu og úrskurði Skipulagsstofnunar muni hafa óveruleg áhrif á flæði sjávar inn og út sundið og fyrirhuguð framkvæmd muni því ekki auka fyrirstöðu flæðis . Því sé ekki hægt að gera ráð fyrir því að myndun lagnaðaríss verði tíðari við fyrirhugaða framkvæmd eins og kærendur gefi í skyn . Að sama skapi muni framkvæmdin því ekki hafa markverð áhrif á staðbundið veðurfar Mjóafjarðar og Heydals , hvorki á snjósöfnun né vorkomu . Í umsögn Vegagerðarinnar er vísað til umfjöllunar í hinum kærða úrskurði um áhrif á sjávarföll , fjöru og botndýralíf í Mjóafirði og að í matsskýrslu sé komist að því að hverfandi breytingar verði á vatnsskiptum og sjávarföllum . Líkleg áhrif framkvæmdarinnar á umhverfið í og við Heydal einskorðist við óverulegar breytingar sem gert er ráð fyrir að verði á sjávarföllum í firðinum . Með hliðsjón af því verði ekki séð að framkvæmdin samkvæmt leið 3 hafi veruleg áhrif á náttúrufar í Heydal . Með þverun Mjóafjarðar lengist leiðin verulega af aðalveginum , Djúpveginum , og inn í Heydal . Það kunni að vera ókostur með hliðsjón af ferðamennsku . Það sé mat Vegagerðarinnar að umhverfisáhrif í og við Heydal yrðu meiri samfara leið 2 en leið 3 svo sem áhrif á hljóðstig og loftgæði , sbr. kafla 4.1.3 og 5.1.3 . í úrskurði Skipulagsstofnunar . Samkvæmt leið 2 þurfi nýja brú á Heydalsá , væntanlega fremst á leirunum sbr. kafla 3.3.3 og 6.1.3 í matsskýrslu jafnframt sem gert er ráð fyrir taka þurfi efni úr eyrum Heydalsár til framkvæmdanna samkvæmt leið 2 . Í kafla 2.7.6.2 í matsskýrslu komi fram að fuglalíf er fjölskrúðugt í vestanverðum Mjóafirði og einsýnt að það yrði fyrir verulegum neikvæðum áhrifum samfara framkvæmdum á leið 2 . Með þetta í huga sé leið 3 væntanlega betri kostur en leið 2 hvað náttúruvæna ferðamennsku í Heydal áhrærir . Varðandi sjávarseltu og veðurfar er vísað til umfjöllunar í hinum kærða úrskurði þar sem fram kemur að Skipulagsstofnun telur að þverun Mjóafjarðar muni ekki hafa veruleg áhrif á vatnsskipti eða hæð sjávarfalla í firðinum . Ennfremur segir í umsögninni að sjávarföllin séu afgerandi þáttur hvað varðar lífríkið innan þverunarinnar . Niðurstöður ítarlegra útreikninga verkfræðistofunnar Vatnaskila séu að óverulegar eða hverfandi breytingar verði á sjávarföllum og þar með vatnsskiptum við þverun Mjóafjarðar . Hverfandi breytingar verði því á sjávarseltu innan Hrúteyjar . Í því ljósi þurfi vart að óttast breytingar á hvernig fjörðinn leggur á vetrum . Hugsanlegt sé að fjörðinn leggi frekar í skjólinu , sem myndast innan við fyllingu milli Hrúteyjar og landsins að vestan . Hverfandi áhrif verði á strauma og öldugang við þverun fjarðarins . Ótti kærenda á auknum snjóalögum , styttri sumrum með neikvæðum áhrifum á plöntu - og fuglalíf séu því ekki á rökum reistur . Reynslan af þverun Borgar - , Dýra - og Önundarfjarðar , þar sem í öllum tilfellum hafi verið um að ræða hverfandi breytingar á vatnsskiptum og þar með sjávarseltu , bendi ekki til neikvæðra áhrifa . Varðandi kríuvarp , fugla og fiskgengd er vísað til umfjöllunar í matsskýrslu um lífríki straumvatna . Einnig er vísað til umfjöllunar í hinum kærða úrskurði þar sem segir að viðkvæmustu svæðin í tengslum við lífríki í ferskvatni séu við Heydalsá og Sveinhúsavatn . Þetta renni enn frekari stoðum undir að leið 2 hafi meiri umhverfisáhrif í för með sér en leið 3 . III . Niðurstaða 1 . Um formhlið hins kærða úrskurðar Reynir Bergsveinsson krefst þess að umhverfisráðherra felli úr gildi úrskurð Skipulagsstofnunar , feli öðrum aðilum að gera mat á umhverfisáhrifum framkvæmda um Hrútey og Hrúteyjarsund og að metin verði ný veglína um Eyrarfjall . Telur kærandi óviðunandi að sú leið sé ekki metin sem fullnægjandi valkostur í stað þess að fara yfir Vatnsfjarðarháls og túnin í Innri-Skálavík og Hrútey . Úrskurður Skipulagsstofnunar sé að þessu leyti andstæður 2. mgr. 9. gr. laga um mat á umhverfisáhrifum , nr. 106 / 2000 . Í 2. mgr. 9. gr. laga um mat á umhverfisáhrifum , nr. 106 / 2000 segir að í matsskýrslu skuli tilgreina þau áhrif , uppsöfnuð og samvirk , bein og óbein , sem fyrirhuguð framkvæmd og starfsemi sem henni fylgir kann að hafa á umhverfi og samspil einstakra þátta í umhverfinu . Þá skal gera grein fyrir því hvaða forsendur liggi til grundvallar matinu . Í matsskýrslu er gerð grein fyrir valkosti framkvæmdaraðila , leið 3 , að breyttri legu Djúpvegar miðað við núverandi aðstæður og innan leiðarinnar fjórar útfærslur . Jafnframt er í matsskýrslu gerð grein fyrir öðrum valkostum við vegarlagninguna : leið 1 , jarðgöng og leið 2 um Eyrarfjall , auk núll-kosts . Gerð er grein fyrir þessum kostum sem og útfærslum leiðar 3 í úrskurði Skipulagsstofnunar . Ráðuneytið telur að með þessu sé nægilega gerð grein fyrir helstu möguleikum sem til greina koma og úrskurður Skipulagsstofnunar að því leyti í samræmi við 2. mgr. 9. gr. laga um mat á umhverfisáhrifum , nr. 106 / 2000 . Er því ekki fallist á ofangreinda kröfu kæranda um ógildingu úrskurðarins . 2 . Áhrif á lífríki Hrúteyjar Kærandi Reynir Bergsveinsson telur að Hrútey sé náttúruperla hvað varðar landslag , gróður og dýralíf . Þar sé varpstöð og lífsvæði mörg hundruð fugla . Neikvæð umhverfisáhrif framkvæmdarinnar séu miklu meiri en fram kemur í matsskýrslu hvað þetta varðar . Umhverfisstofnun hafi ekki fjallað um Hrútey í umsögn sinni svo sem henni hafi þó borið skylda til . Í Hrútey sé með fyrirhugaðri framkvæmd að óþörfu fórnað viðkvæmu og sérstöku vistkerfi . Í hinum kærða úrskurði segi að fyrirhugaður vegur liggi ekki um varpið . Framkvæmdaraðila hafi þannig tekist að sannfæra Skipulagsstofnun og eftir atvikum Umhverfisstofnun um það og ábendingar kæranda hafi ekki verið teknar trúanlegar þrátt fyrir að Skipulagsstofnun bendi á að framkvæmdaraðili hafi ekki gert athugasemdir við tölu kæranda um æðarfugla í Hrútey . Skipulagsstofnun telur að vægi þeirra áhrifa sem framkvæmdin muni hafa einkum á fuglalíf í Hrútey sé verulegt en að áhrifin verði fyrst og fremst staðbundin en komi ekki til með að höggva stór skörð í útbreiðslu eða stofnstærð þeirra tegunda sem um ræðir . Þá telur stofnunin að nytjar af æðarvarpi í Hrútey kunni að minnka til muna . Að mati Umhverfisstofnunar hafa ekki komið fram upplýsingar í matsferlinu sem sýna fram á sérstöðu Hrúteyjar hvað snerti gróðurfar og jarðmyndanir . Stofnunin bendir á að tegundir fugla sem fjallað sé um séu algengar . Náttúrufræðistofnun Íslands telur þekkingu á fuglalífi Hrúteyjar tiltölulega góða . Vitað sé að fuglalífi í eynni hafi hrakað á undanförnum áratugum ; æðarvarp þar sé miklu minna en það var um og fyrir miðja 20. öld en hafi þó aðeins náð sér á strik undanfarin ár . Miklu stærri æðarvörp séu í hinum þremur eyjunum í Djúpi . Í þeim samanburði teljist Hrútey því ekki sérlega mikilvægt varpland fugla . Afar líklegt sé að það fuglalíf sem nú er fyrir í Hrútey skerðist enn meir ef af framkvæmdum verður . Fullyrðingar Reynis um varp gulandar ( þriggja para ) sumarið 2003 séu áhugaverðar en þurfi þó að mati stofnunarinnar frekari staðfestingar við . Gulönd sem er á válista sé afar strjáll varpfugl hér á landi og verpi m.a. strjált við Djúp ; ekki þó í eyjum þar heldur fyrst og fremst við ár . Að mati stofnunarinnar sé þó ekki hægt að útiloka að um toppönd hafi verið að ræða en hún sé algengur varpfugl við Djúp . Í umsögn Vegagerðarinnar segir að framkvæmdaraðila sé ljóst að náttúrufar í Hrútey sé fjölbreytt . Þverun Mjóafjarðar standi og falli með því að fara um eyna . Kærandi lagði fram viðbótargögn um fuglalíf í Hrútey þar sem fram kemur að í lok maí 2004 hafi tæplega 250 æðarhreiður , 34 grágæsahreiður , 8 hettumáfshreiður fundist auk 100 verpandi kría og margra annarra varpfugla . Jafnframt hafi þá verið greindar 16 tegundir fugla í og við Hrútey , en það er sama fjöldi tegunda og getið er um í matsskýrslu framkvæmdaraðila . Skipulagsstofnun telur í úrskurði sínum dags. 15. desember sl. að áhrif vegalagningar um Hrútey verði veruleg þar sem vegurinn muni liggja mjög nálægt æðarvarpinu í eynni og líkur séu á auknu aðgengi minks og refs er valdi raski á fuglalífi í eynni með tilkomu vegarins . Ljóst er að breytingar hafa orðið á fuglalífi Hrúteyjar undanfarin ár og áratugi og að þær tegundir fugla sem fundist hafa í eynni eru tegundir sem eru algengar um allt land . Hins vegar telur ráðuneytið með vísan til þess að kærandi segir þrjár gulendur verpa í Hrútey og umsagnar Náttúrufræðistofnunar Íslands um fuglalíf í eynni rétt að kanna betur hvort gulönd verpir í eyjunni áður en framkvæmdir hefjast svo draga megi úr hugsanlegum áhrifum framkvæmdarinnar á varpstaði hennar . Að öðru leyti telur ráðuneytið ekki ástæðu til þess að ætla að áhrif vegalagningarinnar á fuglalíf Hrúteyjar verði annað en staðbundin eða þau komi til með að hafa áhrif á stofna viðkomandi tegunda . Í umfjöllun um lífríki og náttúrufar Hrúteyjar hefur fátt komið fram sem gefur ástæðu til þess að ætla að eyjan hafi þá sérstöðu sem kærandi heldur fram . Eyjan hefur ekki verið á Náttúruminjaskrá né verið til skoðunar í tengslum við gerð náttúruverndaráætlunar . Þá hefur ekkert komið fram í umsögnum um málið sem gefur tilefni til þess að ætla að svo sé . Með vísan til umfjöllunar og athugasemda Náttúrufræðistofnunar Íslands og Umhverfisstofnunar sem vikið hefur verið að hér að ofan telur ráðuneytið ekki ástæðu til þess að fallast á aðrar athugasemdir kæranda um áhrif framkvæmdarinnar á lífríki og náttúrufar Hrúteyjar . 3 . Áhrif á sjávarföll í Mjóafirði Kærandi , Reynir Bergsveinsson , telur að fyrirhuguð brú yfir Mjóafjörð geti haft þau áhrif á sjávarföll í firðinum að þangbeltið í Mjóafirði innan við brú verða 10 sentímetrum minna og geri það um 10% af því sem nú er . Verði rýrnun sjávarfallsins 5 sentímetrar muni þangfjaran rýrna um 5% . Þangbeltið á þessum slóðum sé með lífsskilyrði sem svari til um 1 meters á hæð . Í umsögn Skipulagsstofnunar er vísað til þess að leitað hafi verið umsagna sérfræðistofnana um þetta atriði . Umhverfisstofnun hafi ekki talið líklegt að vegagerð í Mjóafirði hafi umtalsverð umhverfisáhrif í för með sér á áhrifasvæði framkvæmdarinnar . Hafrannsóknarstofnun hafi ekki gert athugasemdir við áhrif framkvæmdanna á fjöru - og botndýralíf . Skipulagsstofnun telji að þverun Mjóafjarðar muni ekki hafa veruleg áhrif á vatnsskipti eða hæð sjávarfalla í firðinum . Stofnunin telji að í ofangreindri kæru hafi ekkert nýtt komið fram sem gefur tilefni til að draga í efa þá niðurstöðu hins kærða úrskurðar að þverun Mjóafjarðar muni ekki hafa í för með sér verulegar breytingar á vatnsskiptum innan þverunar . Í umsögn Umhverfisstofnunar segir að ekki sé talið að breyting verði á sjávarstöðu frá því sem nú sé . Stofnunin telji því ekki ástæður til að ætla að þangbelti muni rýrna frá því sem nú sé . Í umsögn Vegagerðarinnar er vísað til matsskýrslu þar sem segir að miðað við óskert Hrúteyjarsund verði litlar breytingar á sjávarhæð inn á Mjóafirði , litlar breytingar verði á sjávarhæð undir brú og þverunin hafi óveruleg áhrif á vatnsskipti . Sjávarhæð á meðalstórstraumsflóði og meðalstórstraumsfjöru verði óbreytt en lægsta fjara á meðalstórstraum verði 30 mínútum síðar en ella . Kærandi telji að það geti vart staðist að fjörunni geti seinkað um 30 mínútur en samt fjarað niður í sama kóta innan brúar og áður en fjörðurinn var þveraður . Í þessu felist hins vegar engin mótsögn . Sjávarfallið innan brúarinnar sé hliðrað í tíma miðað við sjávarfallið utan brúarinnar . Ástæðan sé sú það þurfi fall í gegnum brúaropið til að skapa þá aukningu sem þar verður í straumhröðum , miðað við óskert þversnið fjarðarins , þegar sjór rennur inn og út fjörðinn . Um þetta atriði er vísað til sérfræðiskýrslu sem fylgdi matsskýrslu „ Straumlíkan af Mjóafirði " sem unnin var af Verkfræðistofunni Vatnaskil h / f. Það þurfi hins vegar ekkert fall í gegnum opið á háfjöru og á háflóði því þá sé straumliggjandi . Vissulega hafi framkvæmdin einhver áhrif og t.d. megi sjá að fjaran vari heldur skemur en áður eða um sem nemur 15 mínútum . Þess megi geta að brúin í Mjóafirði sé með mjög ríflegt vatnsop miðað við aðrar brýr yfir firði hér á landi sem þó eru taldar valda óverulegum breytingum á sjávarföllum , sbr. t.d. Borgarfjarðarbrúna . Þannig sé t.d. mesti meðalhraði undir brúnni í Mjóafirði aðeins 1,5 m / s en 2,7 m / s í Borgarfirði . Ástæðan fyrir þessu mikla vatnsopi í Mjóafirði sé hið mikla dýpi í Hrúteyjarsundi . Í ljósi þess hve litlar breytingar verði á sjávarföllum í Mjóafirði við þverun fjarðarins telji Vegagerðin ekki ástæðu til þess að hafa áhyggjur af mögulegum breytingum á lífríki fjarðarins vegna breyttra sjávarfalla . Ráðuneytið telur sérfræðiskýrslu sem fylgdi matsskýrslu fyrirhugaðrar framkvæmdar um strauma í Mjóafirði og skýringar framkvæmdaraðila trúverðugar . Með vísan til þess og annarra fram kominna umsagna fellst ráðuneytið ekki á ofangreinda málsástæðu kæranda . 4 . Áhrif á stekk og vatnavexti í Eyrargili Gróa Salvarsdóttir krefst þess að fallið verði frá endurgerð núverandi vegar ofan Bjarnastaða og vegurinn verði heldur lagður með sjó frá stöð 7300 til stöðvar 9800 . Einnig krefst kærandi þess að veglína á 1100 m. kafla frá stöð 4800 til stöðvar 5900 verði bein eða því sem næst milli þessara punkta . Með því mætti forðast að drekkja stekknum í Eyrargilinu í vegfyllingunni . Fari stekkurinn á kaf sé jafnframt kletturinn , sem myndi tvo veggi stekksins , horfinn úr fyrirstöðunni fyrir hlaupvatni til norður . Þannig megi einnig halda vegfyllingarhæðinni í lágmarki til þess að forðast að gilið brjóti sér leið norður með veginum í vatnavöxtum og asahláku eins og gerst hafi . Í matsskýrslu kemur fram að valkostur framkvæmdaraðila er að leggja veginn með sjó fremur en að endurgera núverandi veg frá stöð 7200 til 10000 . Telur ráðuneytið því ekki þörf á að taka afstöðu til þessarar kröfu kæranda . Í umsögn Skipulagsstofnunar er vísað til þess að stofnuninni hafi borist viðbótarumsögn frá Fornleifavernd ríkisins um verndargildi stekksins . Þar hafi komið fram að fallist var á að stekkurinn lenti undir vegfyllingunni að uppfylltum skilyrðum um að áður en til þess kæmi skyldi hann mældur , hnitsettur , ljósmyndaður og honum lýst . Þau skilyrði hafi Skipulagsstofnun gert að sínum og tekið upp í úrskurðarorðum hins kærða úrskurðar . Í umsögn Vegagerðarinnar segir að gert sé ráð fyrir að umræddur stekkur í Eyrargili lendi undir vegfyllingu . Fornleifavernd ríkisins hafi fallist á að rústinni verði fargað með því skilyrði að hún verði mæld upp og hnitasett , ljósmynduð og henni lýst . Jafnframt segir í umsögninni að framkvæmdaraðili telji að kletturinn sem myndi tvo veggi stekkjarins , hafi lítið sem ekkert vægi í að halda Eyraránni frá því að renna til norðurs . Til að áin renni ekki norður með veginum verði byggður fyrirstöðugarður utan árinnar . Þannig sé tryggt að taki hólkurinn ekki allt rennsli árinnar muni renna yfir veginn í farveginum hvort sem hólkurinn fari með eða ekki . Núverandi hólkur flytji 44% meira vatn en hólkurinn sem flaut niður . Með hækkun vegarins um Eyrargil og gerð varnargarðs norðan árinnar muni flutningsgeta hólksins vaxa umtalsvert eða liðlega 20% . Varðandi kröfu kæranda um að veglína verði nánast bein milli stöðva 4800 og 5900 telur framkvæmdaraðili nokkuð langt seilst sé markmiðið aðeins að bjarga stekknum . Nægilegt sé að huga að veglínunni um gilið þar sem þessi beina lína hafi í för með sér verulegar óæskilegar fyllingar og jarðrask utan Eyrar , einkum milli stöðva 5400 og 5800 . Breikkun fyllingarinnar eins og lagt sé til sé umfangsmikil og kostnaðarsöm . Með vísan til afstöðu Fornleifaverndar ríkisins sem fram kemur í hinum kærða úrskurði og skýringa framkvæmdaraðila varðandi umhverfisáhrif þess að hann fari undir veginn er kröfu kæranda um breytingu veglínu milli stöðva 4800 og 5900 hafnað . Kærandi gerir þá athugasemd að um töluverða efnisnotkun sé að ræða frá stöð 3000 til stöðvar 10000 sem sé gjaldskyld . Samkvæmt 45. gr. vegalaga , nr. 45 / 1994 er hver landeigandi skyldur til að láta af hendi land það er þarf undir vegi eða til breytingar eða breikkunar eða viðhalds vegum , svo og að leyfa að efni til vega sé tekið í landi hans , hvort heldur er grjót , möl eða önnur jarðefni enda komi fullar bætur fyrir . Samkvæmt 1. gr. laga um mat á umhverfisáhrifum , nr. 106 / 2000 er markmið laganna að tryggja að áður en leyfi er veitt fyrir framkvæmd , sem kann vegna staðsetningar , starfsemi sem henni fylgir , eðlis eða umfangs að hafa í för með sér umtalsverð umhverfisáhrif , hafi farið fram mat á umhverfisáhrifum framkvæmdar , að stuðla að samvinnu þeirra aðila sem hafa hagsmuna að gæta eða láta sig málið varða vegna framkvæmdar sem áhrif hefur á umhverfið , að kynna fyrir almenningi umhverfisáhrif framkvæmdar sem kann að hafa í för með sér umtalsverð umhverfisáhrif og mótvægisaðgerðir vegna þeirra og að almenningur komi að athugasemdum og upplýsingum áður en úrskurður um mat á umhverfisáhrifum framkvæmdar er kveðinn upp . Ráðuneytið telur að ekki beri í úrskurði um mat á umhverfisáhrifum að taka afstöðu til bótaskyldu svo sem fyrir efnistöku vegna vegagerðar heldur skuli það gert með sérstakri ákvörðun á grundvelli framangreindra ákvæða . 5 . Áhrif á lífríki Heydals Gísli Pálmason , Guðmundur Atli Pálmason og Stella Guðmundsdóttir telja óvissu ríkja um áhrif fyrirhugaðrar brúargerðar yfir Mjóafjörð á lífríki Heydals . Fyrirhuguð framkvæmd geti minnkað saltmagn fjarðarins þar sem hlutfall ferskvatns verði að öllum líkindum hærra . Minna saltmagn muni auka líkur á að fjörðinn leggi lengra fram en nú og hafa áhrif á snjóalög og veðurfar þar sem snjór fjúki ekki til sjávar heldur inn dalinn . Aukin snjóalög geti leitt til þess að seinna vori en nú og stytti sumartímann sem aftur geti haft ómæld áhrif á plöntu og fuglalíf . Stórt kríuvarp sé á svæðinu og mikið um sund - og vaðfugla . Lax og silungur sé í ánni og skilyrði fyrir seyði með því besta sem gerist á Vestfjörðum . Breytingar á lífríki fjöru og sjávar kunni því að hafa ófyrirsjáanlegar afleiðingar sem erfitt verði að bæta fyrir eftir á . Í umsögn Umhverfisstofnunar segir að stofnunin telji ólíklegt að þverum Mjóafjarðar muni hafa áhrif á vatnaskipti og seltumagn í Mjóafirði og þar með áhrif á lífríki fjarðarins . Í umsögn Veðurstofu Íslands segir að brú yfir sundið eins og henni er lýst í matsskýrslu og úrskurði Skipulagsstofnunar muni hafa óveruleg áhrif á flæði sjávar inn og út sundið og fyrirhuguð framkvæmd muni því ekki auka fyrirstöðu flæðis . Því sé ekki hægt að gera ráð fyrir því að myndun lagnaðaríss verði tíðari við fyrirhugaða framkvæmd eins og kærendur gefi í skyn . Að sama skapi muni framkvæmdin því ekki hafa markverð áhrif á staðbundið veðurfar Mjóafjarðar og Heydals , hvorki á snjósöfnun né vorkomu . Ráðuneytið telur með vísan til umsagna Veðurstofu Íslands og Umhverfisstofnunar að fyrirhuguð brúargerð muni ekki hafa veruleg áhrif lífríki Mjóafjarðar eða veðurfar og fellst því ekki á ofangreinda málsástæðu kærenda . Með vísan til þess sem að framan segir er úrskurður Skipulagsstofnunar frá 12. desember 2003 um mat á umhverfisáhrifum Djúpvegar ( 61 ) - Eyrarhlíð , Hörtná í Súðarvíkurhreppi staðfestur með því skilyrði að framkvæmdaraðili standi fyrir athugun á því hvort gulönd verpi í Hrútey í samráði við Náttúrufræðistofnun Íslands áður en framkvæmdir hefjast svo draga megi úr hugsanlegum áhrifum framkvæmdarinnar á varpstaði hennar . Úrskurðarorð : Úrskurður Skipulagsstofnunar frá 12. desember 2003 um mat á umhverfisáhrifum Djúpvegar ( 61 ) - Eyrarhlíð , Hörtná í Súðarvíkurhreppi staðfestur með því skilyrði að framkvæmdaraðili standi fyrir athugun á því hvort gulönd verpir í Hrútey að höfðu samráði við Náttúrufræðistofnun Íslands áður en framkvæmdir hefjast svo draga megi úr hugsanlegum áhrifum framkvæmdarinnar á varpstaði hennar .