Að minnsta kosti á það við um þau viðskipti sem á annað borð eru lögleg . Til samanburðar var verðmæti íslenskra seðla og mynt í umferð í lok ágúst 2017 einungis 63 milljarðar . Megnið af því er þó ekki í veskjum landsmanna , að minnsta kosti ekki venjulegra launþega , heldur hjá viðskiptabönkum og sparisjóðum , þar af drjúgt í hraðbönkum hverju sinni , eða í sjóðsvélum eða öðrum hirslum fyrirtækja . 63 milljarðar eru vitaskuld talsvert fé , gerir um 183.608 krónur og 56 aura á hvern íbúa landsins eða 734.434 krónur og 24 aura á fjögurra manna fjölskyldu . Aurar urðu aftur gjaldgengir í viðskiptum á Íslandi eftir nokkurt hlé með gjaldmiðilsbreytingunni 1. janúar 1981 . Höldum nú áfram með meginsvarið og látum sérkennileg áhugamál svarandans ekki slá okkur út af laginu . Tækniframfarir hafa gert rafræna greiðslumiðlun á margan hátt öruggari og hagkvæmari undanfarin ár og ýmsar nýjar lausnir skotið upp kollinum . Þekktasta tegund rafeyris nú er hin svokallaða Bitcoin . Hún er sáralítið notuð í viðskiptum með vörur og þjónustu en ýmis fjármálafyrirtæki og seðlabankar og raunar fleiri aðilar hafa hins vegar undanfarin ár þróað lausnir fyrir greiðslumiðlun sem byggja á svipaðri tækni og Bitcoin en nota hefðbundna gjaldmiðla , það er svokallaða „ tilskipunarpeninga “ ( e. fiat money ) . Íslenska krónan er dæmi um slíkan hefðbundinn gjaldmiðil . Það er þó auðvitað ekki þar með sagt að endilega sé æskilegt að leggja alveg af seðla og mynt . Ýmsir hafa að minnsta kosti fært fram þau rök að óeðlilegt eða óæskilegt sé að hægt sé að fylgjast með og rekja öll viðskipti manna . Tollheimtumenn hafa ekki enn fengið uppreist æru árþúsundum síðar þótt fáir hafi nú áhyggjur af faríseum . Hér togast því á annars vegar persónuverndarsjónarmið og hins vegar hagsmunir almennings af því að innheimta skatta gangi greiðlega og allir greiði það sem þeim ber . Raunar er það ein af helstu ástæðum þess að sumir vilja nota fyrrnefnda Bitcoin í viðskiptum . Það er annað mál að ekki er víst að nafnleyndin haldi í öllum slíkum viðskiptum . Sérstaklega er hætt við að hún rofni þegar menn reyna að skipta ránsfengnum yfir í tilskipunarpeninga . Notkun Bitcoin í slíkri fjárkúgun á sér vitaskuld samsvörun í því þegar fjárkúgarar eða mannræningjar krefast greiðslu í notuðum peningaseðlum sem afhentir eru þar sem enginn sér til eins og allir sem hafa kynnt sér lélegar Hollývúddkvikmyndir í þaula vita mætavel . Þannig væri til dæmis hægt að stunda skipti á vörum og / eða þjónustu áfram . Í stað þess að til dæmis málari greiði píparanum sínum – og ég nefni þessar starfstéttar af hreinni tilviljun – fyrir vinnu við pípulögn með rafrænum hætti gæti hann tekið að sér að mála fyrir píparann . Í stað þess að greiða barnagæslu með íslenskum seðlum væri hægt að greiða barnapíunni eða barnagaurnum með dollurum eða evrum . Jafnvel færeyskum krónum ef út í það er farið . Nú eða áfengi eða tóbaki . Í raun þarf sá sem fær greitt í reiðufé ekki að gera annað til að svindla á skattinum en að slá upphæðina ekki inn í sjóðsvél ( sem skylda er til að nota í flestum tilfellum ) og treysta því að viðskiptavinurinn taki ekki eftir því eða geri enga athugasemd við það . Það er því ekki skrýtið að þeir sem hafa vilja og tækifæri til að svíkja undan skatti séu miklir stuðningsmenn notkunar reiðufjár . Skattyfirvöld í öðrum löndum hafa þrýst á Svisslendinga að hætta þessu . Á endanum höfðu þrýstilöndin sigur , að minnsta kosti að nokkru leyti , og nú eru svissneskir bankar almennt skyldugir til að gefa mun meiri upplýsingar en áður til skattyfirvalda um innstæður á reikningum . Hún er ein af Bresku jómfrúareyjunum en þær og nokkrar aðrar eyjar í Karíbahafi hafa lagt talsverða áherslu á að hjálpa útlendingum að svíkja undan skatti . Orða efnahagsstefnuna reyndar ekki alveg þannig en í grundvallaratriðum gengur hún út á þetta . Þess má svo að lokum geta – og ég lofa að þetta verði síðasti útúrdúrinn – að ýmis lönd hafa innkallað peningaseðla einmitt til að sporna gegn skattsvikum . Í engu þessara tilfella þótti takast vel til . Hægfara umbreyting yfir í rafrænar greiðslur í landi með þróað fjármála - og samskiptakerfi þyrfti hins vegar ekki að hafa neinar slæmar efnahagslegar afleiðingar , nema auðvitað fyrir þá sem nota reiðufé til að svíkja undan skatti . Kannski svo margar að það eru bara fordómar að halda öðru fram . Látum það liggja á milli hluta . En löngu áður varð önnur gjaldmiðilsbreyting á Íslandi sem var talsvert flóknari . Það var því ekki skrýtið að það flæktist dálítið fyrir fólki að skipta um gjaldmiðil , þótt sá nýi væri að sönnu mun einfaldari en sá gamli . Sérstaklega var talið að þetta yrði erfitt fyrir aldraða sem hefðu notað hinn gamla gjaldmiðil alla sína tíð , að því marki sem Íslendingar notuðu peninga yfirleitt sem var ekki mjög algengt á þessum tíma en það er annað mál , eiginlega undirútúrdúr . Lagði því einhver til að málinu yrði frestað uns gamla fólkið væri dáið . Eða það sögðu gárungarnir að minnsta kosti . Sigurjón Baldur Hafsteinsson er prófessor í safnafræði við Félags - og mannvísindadeild Háskóla Íslands . Rannsóknir Sigurjóns Baldurs hafa meðal annars snúið að viðhorfi Íslendinga til dauða og sorgar , en þau viðhorf eru tengd félagspólitískum breytingum sem orðið hafa á Íslandi á undanförnum þrjátíu árum .