Fólk með svipaðan bakgrunn lýsir áhrifum tónlistar á svipaðan hátt , jafnvel þótt það hafi aldrei heyrt tónlistina fyrr ( Hevner 1935 ) . Flest viðbrögð okkar við tónlist eru sem sé lærð , eða meðtekin úr umhverfi og í uppvexti . Allri reynslu fylgja tilfinningar og maðurinn er haldinn þeirri áráttu að leitast við að tákngera upplifanir sínar og tilfinningar . Ekki er hægt að taka það sem nákvæma lýsingu á tilfinningaviðbrögðum , þegar fólk segir eitt verk hörkulegt en annað blíðlegt , heldur aðeins sem almenna vísbendingu um hvernig verkin tákngera tilfinningar . . ( b ) Þegar tónlist bregður út af þessum væntingum ( sem óþekkt tónverk gera nær alltaf ) bregst ósjálfráða taugakerfið við með lífeðlisfræðilegri örvun ( á sama hátt og til dæmis óþolinmæði veldur örvun ) . Þessi lífeðlisfræðilega örvun er tilfinningarnar ( sbr. Langer og James-Lange kenninguna hér á undan ) . Listinn yfir hugsanlegar áhrifabreytur er langur : Líðan ( skap ) , smekkur , einbeiting , aukin kynni af tónlistinni , hvað í tónlistinni vekur athygli hlustandans í hvert sinn og svo framvegis . Það er því engin ástæða til að hin tilfinningalega upplifun jafnvel á sömu tónlistinni sé alltaf sú sama , og gildir þá einu hvort tónlistin er Metal eða eftir Bach eða Atla Heimi . Þetta er ein tegund svars við því „ af hverju tónlist getur látið mann upplifa tilfinningar sem stundum eru manni framandi . " Fyrrnefndir kenningasmiðir leggja áherslu á að frávik frá væntingum hafi áhrif þó að þau séu svo lítil að þau sleppi fram hjá meðvitaðri athygli hlustandans . Svo má vera , en kjarninn í báðum kenningum er að misræmi milli væntinga og þess sem raunverulega gerist í tónlistinni sé það sem veki tilfinningaviðbrögðin . Til þess má grípa til annars kenningakerfis ( svokallaðra „ inverted-U " kenninga ) . Samkvæmt þeim er ánægja hlustandans mest þegar tónlist er hvorki of einföld né of flókin . Þannig má kannski bjarga misræmiskenningum fyrir horn með því að segja að hlustandinn upplifi mátulega mikil frávik frá væntingum sem ánægju . Steinunn Kristjánsdóttir er prófessor í fornleifafræði við Sagnfræði - og heimspekideild Háskóla Íslands . Helstu rannsóknasvið hennar eru miðaldafornleifafræði , norræn fornleifafræði , kirkjusaga , klausturfornleifafræði , kynjafornleifafræði , þróun húsagerða og miðlun vísindalegrar þekkingar .