Heima á Söndum var eiginkonan , Þuríður Pálsdóttir , fimm ungir synir þeirra og vinnufólk . Til er frásögn Þuríðar af gosdeginum og birtist hún í bókinni Vængjatök sem hefur að geyma frásagnir , sögur og ljóð eftir sunnlenskar konur . Þuríður er hér í aftari röð , önnur frá vinstri . ( ( Eig . SS _ GJ ) Á myndinni eru bekkjarsystur Þuríðar í Kvennaskólanum í Reykjavík . Standandi f.v. : Jakobína Grímsdóttir Hólmum Reyðarfirði , Þuríður Pálsdóttir Herjólfsstöðum , Kristín Ólafsdóttir Briem Álfgeirsvöllum , Kristín Jónsdóttir Kolfreyjust . Ólöf Ólafsdóttir Kalmannstungu . Sitjandi f.v. : Margrét Guðlaugsdóttir sýslum . Kbkl . situr í stól ; Katrín Magnúsdóttir Gilsbakka ; Vigdís Jónsdóttir Geldingalæk Rang. situr í stólnum fyrir miðju ; Guðlaug Pálmadóttir , kaupmanns Reyðarfirði , Júlíana Magnea Jónsdóttir , Stikkishólmi ” Einn dagur úr ævi minni Það er 12. október 1918 , klukkan er tæpt sex að morgni . Stúlkurnar þrjár , allt systur frá Háu-Kotey , ein fór í fjósið að mjólka og láta út kýrnar , ein fór að fást við eldhúsverkin , og sú þriðja að hjálpa mér að klæða það sem óklætt var af bræðrunum og búa um rúmin . Þegar ég kem út sé ég hvar féð er á hörkuferð heim , við heyrðum jarmið í því þar sem það kom í hópum heim á leið til fjárhúsanna . Ég greip þar klút og batt utan um þau . Þá var ein systirin eftir með drenginn sem hún bar ( ekki man ég hver þeirra það var ) . Hún sagði að þá hefði sér fundist að hún ætlaði aðhníga niður . Þegar við vorum komin á austurbakkann á fljótinu voru jakar og vatn komin í götuna vestanmegin . Við héldum áfram gangandi alla leið að Háu-Kotey þar sem við dvöldum í rúma viku . Jóhannes og Þuríður með elstu drengina , þrír höfðu bæst við þegar Katla gaus . ( Eig . LR ) Það var margt manna saman komið það kvöld á baðstofugólfinu í Háu-Kotey hjá Sigurbergi Einarssyni og konu hans Árnýju Eiríksdóttur . Minnisstæðastur er mér þó einn gesturinn , það var Stefán Ingimundarson á Rofabæ hreppstjóri Meðallendinga . Ég man nú ekki hvort ég nokkurn tíma þakkaði fólkinu sem mest hjálpaði þennan dag og marga erfiðisdaga sem fylgdu í kjölfarið . Ef til vill gerði ég það aldrei upphátt en margoft þar sem ekki nema sá heyrir sem allt heyrir . ( 1 ) Jóhannes var bróðir Eggerts ljósmyndara . ( Eig . SS _ GJ ) Það var ekkert símasamband milli Meðallandsins og Víkur þannig að Jóhannes fékk engar fréttar fréttir af fjölskyldu sinni né fjölskyldan fréttir af honum fyrr en hann komst heim , tveimur vikum seinna . Jóhannes hafði 13 árum áður horft á eftir bróður sínum Eggert ljósmyndaraí Kúðafljótið en áföllin urðu fleiri . Jóhannes og Þuríður fluttu að Herjólfsstöðum í Álftaveri eftir gosið og bjuggu þar síðan . Tjónið á Söndum var gífurlegt . Jörðin var stórskemmd en áður hafði hún verið kostajörð og talin ein hin allra besta hér um slóðir , vel hýst og stórbætt með áveitum . Flóðgarðar sópuðust burtu og víða flettist svörðurinn af og eftir var aðeins svartur sandur . Sandur og jökulleðja lagðist yfir gróna haga og jörðin var talin óbyggileg eftir þetta áfall . Flóðið náði einnig austur fyrir bæinn Sandasel en olli þar miklu minni skaða . ( 2 ) Gísli Tómasson , sem seinna bjó á Melhól var í Sandaseli þegar þetta gerðist og var einn þeirra sem kom á móti Þuríði . Til er upptaka af frásögn Gísla sem má hlusta á vefnum Ísmús . Smellið á frásögn Gísla Tómassonar ( 6 mín ) . ( 1 ) Þuríður Pálsdóttir . Pjaxi , 2004 . S. 75 - 76