Á síðastliðnum tuttugu árum hefur orðið gífurleg aukning í útflutningsverðmætum sjávarafurða án gengis-áhrifa á sama tíma og útflutt magn sjávarafurða hefur tekið litlum breytingum . Hefur þróun í þessa átt aukist sérstaklega á síðustu árum . Á fyrstu tíu mánuðum þessa árs jukust verðmæti vöruútflutnings um 51 milljarð króna og voru sjávarafurðir 40,9% alls vöruútflutnings á tímabilinu , að því er fram kemur á vef Hagstofunnar . Þar segir jafnframt að vöruútflutningur hafi aukist um 12,8% milli ára og að mesta aukningin hafi verið sjávarafurðir , aðallega ferskur fiskur og fryst flök . Hærra verð með aukinni nýsköpun og hátækni Ásta Björk Sigurðardóttir , hagfræðingur hjá Samtökum fyrirtækja í sjávarútvegi , segir það ekki einungis framboð og eftirspurn á mörkuðum sem ýti undir hærra verð fyrir afurðirnar heldur geti verð einnig hækkað vegna aukinna gæða . Þessi auknu gæði má meðal annars rekja til fjárfestinga í hátæknilausnum sem gera það að verkum að meira fæst fyrir þann fisk sem veiddur er . „ Þrátt fyrir að útflutningur sjávarafurða sé að dragast saman að magni til , sem má einna helst rekja til loðnubrests , er lítilsháttar aukning í útflutningsverðmætum sjávarafurða á föstu gengi á fyrstu 10 mánuðum ársins . Kemur það til af hagstæðri verðþróun sjávarafurða undanfarin misseri . Sem endranær er ekkert gefið í þessum efnum , en þar gegnir fjárfesting í nýsköpun og tækni lykilhlutverki sem og markaðssetning afurðanna erlendis þar sem hörð samkeppni ríkir , “ útskýrir Ásta Björk . Ásta Björk sigurðardóttir , hagfræðingur Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi . Ljósmynd / Aðsend Hagfræðingurinn bendir hins vegar á að erfitt sé að festa fingur á hversu miklu slík vinna skilar á heildina litið , enda er hún falin í verði útfluttra sjávarafurða þar sem framboð og eftirspurn á mörkuðum erlendis leika jafnframt stórt hlutverk . En Ásta Björk segir íslenskan sjávarútveg „ stöðugt á vaktinni við að auka verðmætasköpun með ýmsu móti og í þrotlausri vinnu við að bæta virðiskeðjuna , allt frá skipulagi veiðanna til lokasölu afurðanna , og leita hæsta verðs fyrir afurðir sínar . “ Segir hún það „ afar jákvætt að sjá vöxt í öðrum greinum en stóru útflutningsgreinunum þremur , það er að segja sjávarútvegi , stóriðju og ferðaþjónustu . Má þar einkum nefna verulega aukningu útflutnings á fiskeldisafurðum og á hátæknibúnaði fyrir sjávarútveg og matvælaframleiðslu . Sú þróun er afar jákvæð , enda skýtur aukinn fjölbreytileiki útflutningsgreina sterkari stoðum undir gjaldeyrisöflun þjóðarbúsins . Einhæfni í þeim efnum er ekki af hinu góða . “ Vísar Ásta Björk meðal annars til þess að útflutningur sem fellur undir „ aðrar iðnaðarvörur “ í tölum Hagstofu Íslands hefur aukist úr 9,8 milljörðum íslenskra króna tímabilið janúar til október 2018 í 19,3 milljarða króna á sama tímabili á þessu ári . Þessar vörur eru meðal annars byggðar á lausnum sem unnar hafa verið fyrir íslenskan sjávarútveg en eru nú orðnar sjálfstæðar útflutningsgreinar . Þá hefur útflutningur eldisafurða aukist til muna á árinu , en á fyrstu tíu mánuðum ársins nam hann um 20 milljörðum króna á móti 11 milljörðum á sama tímabili í fyrra . Er aukningin 90% í krónum talið og 70% án gengisáhrifa . Fiskeldisvörur falla þó ekki undir sjávarafurðir í tölum hagstofunnar heldur undir landbúnaðarvörur . Greinin var fyrst birt í ViðskiptaMogganum miðvikudag 4. desember .