DAGBLAÐIÐ . MANUDAGUR 6. JÚNÍ 1977 . Fliíor idrykkjarvatni skaövaldur eða hjálparlyK 7 Nokkrar umræður hafa orðiö um það hvort blanda eigi f lúor í drykkjarvatn borgarbúa og sýnist þar sitt hverjum eins og oftast . Fylgjendur flúors telja efnið skaðlaust i réttri blöndu og það hafi jafnframt bætandi áhrif á tennur neytenda . Flúor er víða blandað í drykkjarvatn erlendis og hefur það valdið deilum ekki síður en hér . DB hefur komizt yfir norska skýrslu um skaðsemi flúors , sé því blandað saman við drykkjarvatn . Þar er sýnt fram á með mörgum rökum að slík blöndun sé í hæsta máta var - hugaverð og hafi ýmis skað - vænleg áhrif á menn og verður þess helzta getið hér á eftir . Flúor og siðferði Ef flúor er sett i drykkjar - vatn er það ósiðlegt þvi þá er vatnið notað til þess að koma flúor í likama manna til þess að hafa áhrif á ýmis ferli í likamanum án þess að könnuð sé þörf og heilsufarsástand þeirra einstaklingá sem fyrir þessu verða . Ekki er heldur aflað samþykkis þeirra á að - gerðinni og hún jafnvel gerð gegn vilja þeirra . Engin stjórn á einstökum skömmtum Því hefur verið haldið fram að blöndun flúors í drykkjar - vatn sé undir stjórn . Hið rétta er að flúorblöndunin er alger - lega stjórnlaus , óvísindaleg og þar með hættuleg frá læknis - fræðilegu sjónarmiði vegna þess að inntökur einstaklinga eru algerlega ðkunnar . Það er hafið yfir allan vafa að til eru einstaklingar , sem fara yfir öryggismörk hvað snertir flúormagn . Til eru heilbrigðir einstaklingar sem drekka yfir 10 lítra af vatni á dag og sjúkir sem fara allt upp í 20 lítra á dag . Það þýðir 10 - 20 mg af flúor og því fylgir alvarleg hætta á krónískri flúoreitrun með alvarlegum afleiðingum . 1 öðru lagi er ekki möguleiki á að halda jöfnu flúormagni í vatns - rörum þrátt fyrir fullyrðingar þar um . í þriðja lagi er flúor - magn frá öðrum uppsprettum , svo sem fæðu og andrúmslofti , óþekkt . í fjórða lagi er vitað að flúor er hættulegra sumum ein - staklingum en öðrum . Eitrun vegna náttúr - legs eða tilbúins flúors Fylgjendur notkunar flúors halda þvi fram að náttúrlegt og tilbúið flúor sé eins . Rannsókn - ir sýna þð að svo er ekki . Það umhverfi , sem flúor er 1 , hefur afgerandi áhrif . Hart steinefna - ríkt vatn hefur slævandi áhrif á eiturmyndun flúors . Mjúkt steinefnasnautt vatn eykur aftur á mðti Hkur á krðnlskri eiturmyndun vegna flúors . Tilraunir hafa sýnt að þegar flúor er sett í mat , mjólk eða vatn , þá verður eitrun mest I vatni . Losnar líkaminn við flúor með þvagi ? Fluorfylgjendur halda þvi fram að líkaminn losni við nær allt flúor með þvagi . Það stenzt ekki . í könnunum hefur verið tekið þvagsýni frá stórum hðp - um og sýnunum blandað saman þannig að öll einstaklingsein - kenni hverf a . Þeir , sem eru nýrnasjúkir losna við minna af flúor en hinir heilbrigðu . Margar þung - aðar konur losna ekki við neitt af flúor úr likamanum á siðasta mánuði meðgöngutímans . Ekki er vitað hvort það skaðar fðstrið þar sem nægar rann - sðknir hafa ekki farið fram . Krónísk flúoreitrun á tönnum Á svæðum þar sem flúorinni - hald vatns er frá 0.7 — 1.2 mg i Htra er álitið að 10 — 50% barna hafi sýnileg einkenni vægrar eða verri flúoreitrunar . Krónlsk flúoreitrun tanna lýsir sér sem ýmist gifishvitir eða brúnir flekkir á tönnum , en þessir flekkir eyðileggja gler - unginn . Flúor I vatni hefur einnig slæm áhrif á tannholdið samkvæmt tilraunum sem haf a verið gerðar á dýrum . Flúor og ungbarnadauði Því hefur verið haldið fram að ungbarnadauði minnki ef flúor er sett í drykkjarvatn . Þessi fullyrðing stenzt ekki . 1 Bandaríkjunum jókst ung - barnadauði mikið á árunum 1950 — 1965 miðað við það sem áætlanir höfðu gert ráð fyrir . Aukningin gerist um leið og útbreiðsla flúors í drykkjar - Starfsmaður vatnsveitu blandar flúor í drykkjarvatn . tryggilega varinn gegn eituráhrif um f lúorsins . Hann er vatni jókst . Þvi er ekki hægt að útiloka þann þátt sem orsök eða einhvern þátt 1 orsökinni . Eina fylkið I Bandarikjunum , sem ekki hefur innleitt flúor I drykkjarvatn , er Maryland en þar er ungbarnadauði einmitt lægstur i Bandarikjunum . Flúoreitrun beinvefja Flúor getur orsakað eitrun I beinvefjum manna þar sem flúormagnið er um 1 mg í Htra . Einnig hefur komið i ljðs að flúoreitrun I beinvefjum getur stafað af mikilli te - og vín - drykkju . Flúor og nýrnaveiki Þeir sem hafa sjúk nýru hafa ekki nærri því eins mikla möguleika á þvi að losna við flúor með þvagi og þeir heil - brigðu . Það er einnig sýnt að nýrnasjúkir hafa meira flúor - magn I beinum en aðrir . Ofnœmi Mörg ofnæmistilfelli vegna flúornotkunar hafa komið I ljós bæði vegna notkunar flúor - tannkrems , flúortaflna og flúors í drykkjarvatni . Ein - kennin lýsa sér margvislega , Fremur vægar skemmdir á glerungi tanna . m.a. með vöðvaverkjum I hönd - um og fótum , skyndilömunum , magaverkjum og krömpum , höfuðverkjum , lystarleysi , sjðnskerðingu , útbrotum og öðrum óþægindum I húð og miklum þorsta . Skólayfirlœknir á allt annarri skoðun DB ræddi við örn Bjarnason skðlayfirlækni um flúor og ahrif þess og bar undir hann áðurnefnd atriði skýrslunnar . örn var á allt öðru máli um áhrif flúorblöndunar drykkjar - vatns . Hann sagði að þeir sem væru lengst komnir I þessum efnum væru Bandarikjamenn og rikin fyrir austan járntjald . Hann sagði að rannsðknir hefðu farið fram á tveimur byggðarlögum I Bandarikjun - um þar sem annað hafði flúor - blandað drykkjarvatn en hitt ekki . Þar sem vatnið var blandað voru tannskemmdir 50 til 60% minni . Þar sem flúor - blöndun hefur verið komið á I Bandarikjunum hefur það alls staðar verið samþykkt 1 al - mennum atkvæðagreiðslum . Alþjóðaheilbrigðisstofnunin hefur og mælt með blöndun flúors 1 drykkjarvatn að sögn Arnar . Einfalt er að fylgjast með mælingum sem tryggja að flúormagn sé jafnt og i réttu hlutfalli . Það gildir sama um flúor og önnur lyf að þau hafa eiturverkanir í stærri skömmt - um . örn sagði að það stæðist ekki að flúor orsakaði tannátu . Þessir blettir hafa sézt hér á landi án þess að flúor hafi verið 1 vatni . Orsök gæti því verið allt önnur . Flúor sezt að í tönnum og herðir þær . Ef góð tannhirð - ing og notkun flúors fara saman næst beztur árangur . Varðandi mikla vatnsneyzlu einstaklinga sagði örn að þeir sem drykkju 10 Htra af vatni á dag þjáðust yfirleitt af vatns - sýki en það er sjúklegt ástand á heiladingli . Ofnæmislýsingin á við bráða flúoreitrun af verulegt flúor - magn hefur komizt I likamann , eins og getur t.d. gerzt I sauðfé vegna eldgoss . Menn hafa tengt flúornotkun og ýmis vandamál saman án þess að orsakasamhengi sé þar á milli . Eins má t.d. nefna að saman getur f arið aukin notkun bárujárns og tlðni botnlanga - skurða . En engin tengsl eru þð þar á milli . JH Störfvegna náttúruhamfara — rædd á norrænu þingi brunavarða Þátttaka slökkviliða í að - gerðum sem gripið er til vegna náttúruhamfara og í almannavörnum almennt er eitt helzta málið á dagskrá norræns brunavarðarmóts sem haldið verður hér á landi 7. — 10. júní . Rúnar Bjarnason mun halda erindi um náttúruhamfarir hór á landi ok þátttöku slökkvi - liðsins í að koma I veg fyrir stórslys af þeirra völdum . Máli sínu til stuðnings sýnir hann myndir frá fjosinu í Vestmannaeyjum og fara hinir norrænu gestir einnig út til Kyja til að skoða vegs - ummcrki mcðeijíin auKum . Kjai'amál brunavarða ér annað hcl / la mal mótsins cn íslcn / kir brunavciðir hafa mun vci'ii k.jör cn íélanar þcirra á öðrum Norðurlönd - um . Launin cru til dæmis mun læ ^ ri þo starfið sé cins mikilvægt . - I ) S Glcymdu endurnýjun 6 ffokkur 9 á 1.000.000 . — 9.000.000 . — 9 — 500.000 . — 4.500.000 . — 9 — 200.000 . — 1.800.000 . — 180 — 100.000 . — 18.000.000 . — 558 — 50.000 . — 27.900.000 . — 8.667 — 10.000 . — 86.670.000 . — 9.432 147.870.000 . — 18 — 50.000 . — 900.000 . — 9.450 148.770.000 . — Án endurnýjunar áttu ekki möguleika á vinningi . Við drögum næst þann 10. júní . Gleymdu ekki að endurnýja ! HAPPDRÆTTI HÁSKÓLA ÍSLANDS Tvö þúsund milljónir í boði