Uppeldi og menntun - 16.02.2007 , Blaðsíða 37 37 ANNA ÞÓRA BALDURSDÓTTIR , VALGERÐUR MAGNÚSDÓTTIR búningsvinnu að sumrinu voru þannig að 28% töldu sig vinna færri en 6 daga , 30% tilgreindu 6 ? 10 daga , 24% nefndu 11 ? 15 daga og 18% 16 daga eða fleiri . Flestir ( 32% ) notuðu undirbúningsvinnu að sumri mest til lestrar , 25% til að sækja námskeið , 23% til skipulags og áætlanagerðar og aðrir til annars . UMRÆÐA Framangreindar niðurstöður um tilfinningaþrot eru á sama veg og í erlendum rann - sóknum , og eru sá þáttur kulnunar sem virðist hafa mest áhrif ( Burke og Greenglass , 1995 ; Maslach , Schaufeli og Leiter , 2001 ; Schaufeli og Bakker , 2004 ; Hakanen , Bakker og Schaufeli , 2006 ) . Hér er farið varlega í að túlka niðurstöður um hlutgervingu vegna þess að þær eru , eins og aðrar íslenskar og evrópskar rannsóknarniðurstöður , ólíkar niðurstöðum Maslach ( Maslach , Schaufeli og Leiter , 2001 ; Anna Þóra Baldursdóttir , 2000 ; Rúnar Helgi Andrason og Sigurður Rafn A. Levy , 1992 ) . Maslach og félagar ( 2001 ) telja að um menningarlegan mismun geti verið að ræða . Í Bandaríkjunum er einstaklingshyggja sterk og hlutgerving frekar sýnd en í evrópskum samfélögum sem einkennast frekar af hópkennd . Ekki er ólíklegt að svo sé einnig hér á landi . Anna Þóra Baldursdóttir ( 2000 ) veltir því sama fyrir sér ; hvort um mismun á menningarheimum geti verið að ræða , og jafnframt hvort verið geti að gagnsæi íslenskunnar og áhrif úr kennaranámi geri það að verkum að kennarar líti á hlutgervingu sem löst sem erfitt sé að játa á sig . Svipaðar niðurstöður Rúnars Helga Andrasonar og Sigurðar Rafns A. Levy ( 1992 ) styðja þessar vangaveltur . Fimm af starfsumhverfisþáttunum sex reynast hafa marktæk áhrif á tilfinninga - þrot , þ.e. vinnuálag , umbun , starfssamfélag , sanngirni og gildismat , sá fyrsti verulega meiri en hinir fjórir , sem eru áþekkir . Umbun , starfssamfélag , sanngirni og gildismat hafa einnig marktæk áhrif á hlutgervingu samkvæmt þessum niðurstöðum . Aðeins einn af starfsumhverfisþáttunum hefur áhrif á starfsárangur , og það er gildismat . At - hygli vekur að sá þáttur hefur áhrif á alla þrjá undirþætti kulnunar og er sá eini sem það gerir . Einnig vekur athygli að þátturinn sjálfræði hefur engin marktæk tengsl við kulnunarþættina og því er hvorki að sjá að hann viðhaldi vinnugleði né valdi kulnun hjá rannsóknarhópnum eins og Leiter og Maslach ( 2001 ) setja hann fram . Vera kann að kennarar séu ekki uppteknir af því sem í þessum þætti felst , svo sem tækifærum til að taka ákvarðanir og velja milli mismunandi möguleika , t.d. vegna þess að þeir eru sáttir við hvernig að þeim málum er staðið . Samkvæmt þessum niðurstöðum gefa starfsumhverfisþættirnir í líkani Maslach og Leiter áhugaverðar vísbendingar um að starfsþreki kennara megi viðhalda og vinna gegn tilfinningaþroti þeirra með viðráðanlegu vinnuálagi , að þeir upplifi umbun fyrir starf sitt , að félagslegt innra umhverfi vinnustaðarins sé nægilega gott og að sann - girni ríki á vinnustaðnum . Niðurstöðurnar gefa einnig vísbendingar um að það sé mikilvægt í þessu samhengi að gildismat kennara og skólans fari saman og ekki verði misgengni milli persónulegra lífsskoðana þeirra og krafna starfsins . Rétt er að hafa í huga að fylgnin er ekki sterk , svo forvitnilegt verður að vita hverju frekari rannsóknir skila .