MORGUNBLAÐIÐ , LAUGARDAGUR 23. SEPT. 1967 13 Ólatur Sigurðsson skrifar um : KVIKMYNDAHÖSAEIGENDUR ÞANN fimmta ágúst síðastliðinn sendi stjórn Félags kvikmynda - húsaeigenda frá sér grein . Grein þessi er athyglisverð fyrir það , að hún lýsir meiri rembingi og og dónaskap en almennt er um blaðagreianr . Grein þeirra er í þrennu lagi . Fyrst eru almennar skammir um kvikmyndagagnrýnendur Morgunblaðsins . Næsti þáttiur er árás á tvo unga menn , sem hafa skrifað um kvi'kmyndir í Morg - unblaðið undir yfirskriftinni „ Hornaugað " . Þriðji þátturinn og sá athyglisverðasti eru ávitur lil ritstjóra Morgunblaðsins , sem að dómi kvikmyndahúsaeigenda eru ekki starfi sínu vaxnir . Við skulum fyrst athuga þriðja þáttinn . Þeir segja : „ Ritstjórar dagblaðanna verða að hafa í huga , að meðan þessir svonefndu „ gagnrýnendur " fá að stunda iðju sína á þann hátt , sem þeir hafa gert að undan - förnu , brjóta þeir frumreglu þess starfs , sem þeir hafa tekið að sér " ....... , Með sleggju - dómum sínum gera þeir almenn - ingi einmitt erfiðara fyrix að þessu leyti , og um leið slæva þeir dómgreind almennings og smekk .... " . Eftir svo stór orð , skyldi mað - ur ætla að kvikmyndahúsaeig - endum væri í mun að slæva ekki dómgreind og smekk og gera fólki valið sem léttast . Við skulium athuga hvað þessir sár - fræðingar í hlutleysi og smekk - vísi skrifa sjálfir í auglýsingum sínum , sem þeir ætla til leið - beiningar almenningi : Tónabíó : „ Mjög vel gerð og hörkuspennandi " . Stjörnubió : „ Frábær ný am - erísk úrvalskvikmynd " . Háskólabíó : „ Bráðskemmtileg ný bandarísk litkvikmynd " . Hafnarbíó : „ Afbragðs fjörug og skemmtileg " , Háskólabíó : „ Heimsfræg amer - ísk ævintýramynd " . Austurbæjarbíó : „ Hörkuspenn andi og mjög viðburðarík " . Nýja Bíó : „ Bráðskemmtileg og hörkuspennandi " . Laugarásbíó : „ Kvikmyndin sem alhxr heimurinn talar um í dag " . Bæjarbíó : „ Frönsk úrvals - kvikmynd " . Kópavogsbíó : „ Spennandi og athyglisverð lýsing á lífinu í stórborg " . Þannig lýsa kvikmyndahúsa - ' eigendur þeim kvi'kmyndum , sem þeir eru að sýna núna . Þetta eru mennirnir , sem ekki vilja slæva smekk almennings . Þetta skrifa mennirnir , sem segja að kvikmyndagagnrýnend - um „ beri skylda til að leiðbeina lesendum heiðarlega í kvik - myndavali " . Það er sannarlega erfitt að velja á milli svo ágætra kvik - mynda og hér eru á boðstólum . Er það merkileg tilviljun að svona margar afburðakvik - myndir skuli sýndar hér í einu ? Svarið er því miður neikvætt . Þetta eru aðeins kvikmynda - húsaeigendur að „ leiðbeina heið - arlega í kvikmyndavali " . Þeir geta svo sjálfir valið um , hvort þeir vilja heldur afsaka þetta skrum með því að þeir hafi ekki vitað betur , eða lýsa sig óheiðar - lega í leiðbeiningum lesenda . Ég get fyrir mitt leyti fallizt á , að auglýsendur fegri vöru sýna . En hægt er að nefna hundruð dæma , þegar kvik - myndahúsaeigendur hafa fegrað vöru sína umfram það , sem hægt er að forsvara . Ekki aðeins í þetta sinn , heldur um áratuga skeið . „ Enginn ritstjóri mundi vilja leggja nafn sitt við margt af því , sem þessir „ gagnrýnendur " birta í blöðum þeirra .... " , segja kvikmyndahúsaeigendur . Nú vill svo til , að állir eru þessir menn ritstjórar útgáfu - starfsemi , sem í daglegu tali nefnist prógröm . Það verður að teljast einkennilegt , að þeir skuli veitast að' ritstjórum , því að þeir tala ekki úr neinu há - sæti . Ég vil ráðleggja fólki að kaupa nokkur prógröm , því að þar er hægt að fá gott kennslu - tæki , til að sýna , hvernig skrif - að orð verður lélegast . Nokkuð eru þau misjöfn , en flest eru bæði villandi uim efni kvik - myndanna og klaufaleg og óvönduð í máli og framsetningu . Tvö sláandi dæmi um skilnings - leysi höfundar prógraniimsins á efni myndarinnar , eru pró - grömmin um tvær síðustu mynd - ir Fellini , sem hér hafa verið sýndar . Eins og þeir segja sjálfir í grein sinni „ verður vitanlega hver þeirra að opinbera snilld sína á sinn sérstæða hátt , eða ætti kannske að tala um „ stíl " ? " . Kvikmyndahúsaeigendur segja ennfremur : „ Erlendir gagnrýn - endur telja yfirleitt að þeir hafi skyldum að gegna — þeir bera þá virðiingu fyrir aknenningi , í blöðum sínum og sjálfum sér , að þeir leitast við að rita af alvöru og sanngirni , svo að almenning - ur geti treyst dómum þeirra " . Um okkur íslenzka gagnrýn - endur segja þeir : : „ Gagnrýnin hef.ur síðan oft verið með slík - um endemum , að húxi hefur í senn verið til skammar fyrir þá , sem hafa samið hana , og rit - stjóra þá , er hafa látið rúm heim ilt til birtingar á slíkum rit - smíðum " . Finnst ykkur líklegt , lesendur góðir , að ritstjórarnir séu niður - dregnir , þegar þeir komast að því , að eigendur kvikmynda - húsa telja þá verða sér til skammar oft í viku ? En yfir hverju hafa kvik - myndahúsin að kvarta ? Ég hef gert samanburð á gagnrýni í ís - lenzkum blöðum og erlendu tímaritumum Saturday Reviw og Time , sem bæði eru talin hafa mjög vandaða gagnrýni og í nokkrum tilfellum hef ég fund - ið gagnrýni til samanburðar úr New York Times . Útkoman er sú að í lang flestum tilfellum geíum við kvikmyndum svipaða dóma og þessir erlendu menn . Þar sem okkur ekki ber saman við þá , er það venjulega fyrir það , að við hrósum kvikmynd - um , sem þeir fordæma . Rétt er geta þess , að þessi samanburður nær ekki eingöngu yfir gagn - rýnendur Morgunblaðsins , held - ur einnig annarra blaða í Reykja vík . Svo ég nefni dæmi um þetta , skrifaði ég í vetur mikið hrós um kvikmyndina Triple X ( Saga Eddie Chapman ) , en fyriir fáum vikum er gagnrýni um myndina í Time , þar sem hún er rifin niður og sögð bæði leiðinleg og langdregin . Hvor þessara tveggja greina er líkleg til að gleðja hjarta kvikmyndahúsaeigenda ? Það er ekki alveg víst að þeir yrðu eins ánægðir með erlenda kvikmyndagagnrýni , ef hún væri birt hér á landL Kvikmyndahúsaeigendur segja ennfremur : „ Sannleikurinn er sá , að það er allt of títt , að menn gerast „ gagnrýnendur " , til þess eins að geta fengið aðgöngumiða að fcvikmyndahúsum endur - gjaldslaust " . Þeir hafa mikla trú á þeirri sælu , sem þeir bjóða gestum ef þeir halda að nokkur maður fari yfir hundrað sinnum á ári í kvikmyndahús , af því einu , að hann þarf ekki að borga miðann . Þeir halda bersýnilega líka , að við gagnrýnendur þegjium yfir þeirri þjónustu , sem stundum er boðin gestum , af því að við sjá - um hana ekki . Þá þyrftum við að vera sviptir minnst fjórum af fimm skilningarvitum , sjón , ilman , heyxn og tilfinningu , Það fer ekki framhjá okkur gagnrýnendum þegar gólf eru svo skítug og fuil af rusli , að varla er hægt að drepa niður fæti . Við tökum eftir því , þegar daun leggur úr snyrtiherbergj - um , svo varla er vært þar inni , fyrir utan þrengslin , sem þar eru oft . Við verðum líka varir við það , þegar allir skjálfa af kulda eða sitja í svitabaði vegna lé - legrar loftræstingar . Við tökum eftir því , þegar við komum út af sýningum með bakverk , vegna lélegra sæta . Við sjéum einnig að verðlag á sælgæti og gosdrykkjum er oft einkenni - lega mikið hærra hjá þeim en öðrum . Við veitum því athygli , þegar sýningar eru sundiurslitn - ar . Við heyrum ólætin í ungling - um á sunnudagssýningum , sem venjulega er ekki reynt að stöðva . Við höfum öll skilningar - vit . En samt nefnum við þetta ekki . Hversvegna ek'ki ? Vegna þess , að við viljum ekki bregða fæti fyrir rekstur kvikmynda - húsanna . Þessar aðstæður , sem ég hef nefnt hér að framan , eiga sem betur fer ekki við alla , og aldrei allir við þann sama . En margt af þeim mætti leiðrétta . Eftir dónaskap kvikmyndahúsa - eigenda , hvarflar það vafalaust að öllum kvikmyndagagnirýnend um hvof t þeir séu ekki að bregð - ast skyldum sínum , með foví að vara ekki fólk við þessum hlut - um . Kvikmyndahúsin standa nú frammi fyrir hættu , sem ógnar tilveru þeirra . Tilkoma sjón - varps í öðrum löndum hefur leitt af sér dauða fjölda tovikmynda - húsa , sumstaðar helmingi þeirra . Við skulum vona að svo fari ekki hér . En á meðan hætta vofir yfir , er skynsamlegra að leita bandamanna en að stofna til óvinskapar . Grein kvikmyndahúsaeigenda er ekki þannig , að hún geti tal - izt ádeila . Hún er bein áxás á tvo hópa manna , sem mest geta gert ' til að hjálpa kvikmynda - húsunum á erfiðum tírraum , rit - stjóra og gagnrýnendur . Eig - endur kvikmyndahúsa ættu að vita , að þeir hafa meiri þörf fyrir blöðin , en blöðin hafa fyrir þL Að lokum vil ég minnast lítil - lega á ýmsa aðra , sem hafa skrif - að greinar um okkux gagnrýn - endur að undanförnu . Þeir hafa yfirleitt verið undrandi á því , að við skulum hafa aðrar skoð - anir en þeir sjálfir . Þeim er vel - komið að hafa sínar skoðanir , en við viijum líka hafa okkar , og tel ég ekki ástæðu til að svara þeim frekar . Ólafur Sigurðsson . Hef flutt lögfræðiskrifstofu mína aS Hafnargötu 57 , Keflavík . Sími 2660 . JÓN EINAR JAKOBSSON , héraðsdómslögmaður . Bókfærslu og vélritunar - skólinu hefst í byrjun október . Kennt í fámennum flokkum . Innritun fer fram á Vatnsstíg 3 , 3. hæð daglega . Til viðtals einnig í síma 22583 , til kl. 7 eftir hádegi og í síma 18643 eftir kl. 7 . SIGURBERGUR ÁRNASON . MÍMIR Skólaskírteini afgreidd í dag kl. 1 — 4 e.h. að Brautarholti 4 . Kennsla fullorðinna hefst á mánudag . Kennsla í barna - og unglingaflokkum hefst 2. október . Málaskólinn IMímir Brautarholti 4 — Sími 10004. nANssisór.r jí Jífm INNRITUN ER HAFIN SÍMI 140 81