Aðgerðaráætlun í jarðamálum , var lögð fram á Alþingi í síðustu viku en það er eitt af forgangsmálum þingflokks Framsóknar . Tillagan er í sjö liðum en henni er ætlað að styrkja lagaumgjörð og reglur í tengslum við ráðstöfun og nýtingu auðlinda hér á landi , ásamt aðgerðum til að styrkja grundvöll til eftirfylgni slíkra reglna . Markmiðið er að skapa fleiri tækifæri til heilsársbúsetu í dreifbýli , fjölbreyttrar sjálfbærrar landnýtingar og matvælaframleiðslu . Tillagan fellur vel að markmiði ríkisstjórnarinnar um að setja skilyrði um kaup á landi . Framsókn vill að jarðakaup verði leyfisskyld Flutningsmenn tillögunnar leggja til að gerð verði krafa um að kaupandi lands búi á Íslandi , hafi búið þar í a.m.k. fimm ár eða hafi starfsemi í landinu . Áhersla er lögð á að tilgangur jarðakaupanna þurfi að vera skýr . Margskonar markmið sem styrkja búsetu og samfélög geta fallið þar undir , s.s. búfjárrækt , uppbygging gróðurauðlindar , landfrek atvinnustarfsemi eða nýsköpun byggð á sérstöðu svæðisins eins og menningarverðmætum eða náttúru . Landi geta fylgt dýrmæt hlunnindi , eins og t.d. veiði - og vatnsréttindi . Í núverandi lagaumhverfi geta rúmlega 500 milljón manns keypt land og aðrar fasteignir á Íslandi með sömu skilyrðum og íslenskir ríkisborgarar . Danmörk og Noregur setja mun þrengri skorður á ráðstöfun fasteigna og aðilaskipti en Ísland . Í Danmörku þurfa einstaklingar sem ekki eru heimilisfastir í landinu eða hafa áður búið þar í a.m.k. fimm ár að fá leyfi frá dómsmálaráðuneytinu til að öðlast fasteignaréttindi í landinu . Með því að gera jarðakaup leyfisskyld er hægt að tryggja nauðsynlega aðkomu ríkis og sveitarfélaga að eigendaskiptum jarða til að fylgja eftir lögum , reglum og ákvæðum aðal - , svæðis - og deiliskipulaga . Skýra og ábyrga stefnu skortir Umræðan um jarðamál blossar reglulega upp , einkum í tengslum við jarðakaup fjársterkra erlendra aðila . Flutningsmenn líta svo á að ákveðið kæruleysi hafi ríkt í þessum málum undanfarin ár . Aðgerðaráætluninni er ætlað að ráða bót á því . Það er verkefni stjórnvalda að taka grundvallarákvörðun um hvernig þessum málum skuli háttað nú og til framtíðar . Liður í því er að samhæfa lög , reglur og verklag á þessu sviði . Reglurnar þurfa að taka mið af 72. gr. stjórnarskrárinnar um friðhelgi eignarréttar og þeirra alþjóðlegu skuldbindinga sem Ísland hefur undirgengist . Svo virðist sem gengið hafi verið lengra í að opna heimildir til kaupa á landi en skuldbindingar Íslands gagnvart EES samningnum gera ráð fyrir . Einnig þarf að vinna að því að skilyrði leyfa verði skýr , nákvæm og gagnsæ . Hraða þarf flokkun landbúnaðarlands Nauðsynlegt er að hraða gerð leiðbeininga um flokkun á landbúnaðarlandi svo sveitarfélög geti sett markmið um ráðstöfun lands í skipulagsáætlanir sínar . Mögulegt væri að skilgreina hvar hægt sé að gera kröfu um heilsársbúsetu , t.d. á grundvelli innviða eins og vega , rafmagns og ljósleiðara . Flutningsmenn vilja endurskoða löggjöf sem nær yfir skráningar á landeignum og eignarmörkum . Landeignaskrá með hnitsettum eignarmörkum er forsenda þess að hægt sé að fylgja eftir reglum um ráðstöfun landeigna . Lög um skráningu eignarmarka eru svo að segja úrelt þar sem tölvur og nútímamælitæki voru ekki til þegar þau voru samin . Lánasjóður vegna jarðakaupa Land er takmörkuð auðlind , landið sjálft , jarðvegurinn og gróðurinn . Flutningsmenn leggja til að komið verði á laggirnar sérstökum lánasjóði og verði Byggðastofnun falið að útfæra verkefnið . Sjóðnum verði ætlað að lána til jarðakaupa en ekki til húsnæðis eða rekstrar . Nauðsynlegt er að endurskoða alla löggjöf um ráðstöfun jarða og auðlinda á landi m.a. markmið og stefnu varðandi eignarhald ríkisins á jörðum og þá ábyrgð og skyldur sem fylgja eignarhaldi á landi . Einnig þarf að tryggja með lögum að tekjur af jörðum og hlunnindum skili sér til nærsamfélagsins . Það er löngu orðið tímabært að hrinda í framkvæmd heildstæðum og markvissum aðgerðum í jarðamálum .