- Úrskurður Félagsdóms gæti haft töluverð áhrif á skipulag læknasamtakanna Þegar tveir dagar lifðu af árinu 2005 kvað Félagsdómur upp úrskurð í máli Skurðlæknafélags Íslands gegn íslenska ríkinu . Félagið hafði gert kröfu um að ríkið viðurkenndi að það fari með samningsumboð fyrir félagsmenn sína í kjarasamningum . Niðurstaða dómsins varð sú að skurðlæknar unnu málið , félag þeirra fer með samningsumboðið og ríkið greiðir málskostnað . Eins og lesendur læknablaðsins vita hafa öll samningamál lækna hjá sjúkrahúsum ríkisins verið á einni hendi : Læknafélag Íslands gerir einn kjarasamning fyrir alla sjúkrahúslækna og veitir samninganefnd sinni umboð til þess að semja um kjör þeirra . Með úrskurði Félagsdóms er þessu skipulagi riðlað , skurðlæknar hverfa út úr samningsgerðinni og ekkert því til fyrirstöðu að aðrar sérgreinar geri slíkt hið sama . Þessi tíðindi koma svo sem ekki beinlínis flatt upp á forystu læknasamtakanna því málið hefur oft verið rætt á fundum stjórnar LÍ og víðar . Árið 2003 var lögum LÍ breytt með hliðsjón af þessari kröfu skurðlækna ( og raunar einnig unglækna sem þá voru utan félagsins ) . Með þeim var opnað fyrir það að hver sérgrein eða nokkrar sérgreinar í samstarfi gerðu kjarasamninga fyrir sína félagsmenn . Úrskurður Félagsdóms boðar samt ákveðin tímamót því nú hefur verið skorið úr um að ríkið verði að semja við hverja sérgrein sem kýs að taka samningsréttinn til sín . Sigurbjörn Sveinsson formaður LÍ velti fyrir sér afleiðingum þessa fyrir skipulag félagsins á fundi með íslenskum læknum í Noregi haustið 2002 og lýsti þar hugsanlegri framtíðarsýn . Samkvæmt henni yrðu svæðafélög lækna sem nú eru þungamiðjan í skipulagi LÍ gerð áhrifalaus á aðalfundi en allt vald fært til sérgreinafélaga sem gætu verið fimm : stéttarfélög skurðlækna , lyflækna , heimilislækna , rannsóknalækna og ungra lækna . Þessi fimm félög rækju LÍ og þar með faglegan hluta samtakanna , stofnanir á borð við Fræðslustofnun og Læknablaðið , og annaðist erlend samskipti . Sigurbjörn skipti sérgreinum lækna niður á félögin fimm eins og hér segir : Í stéttarfélagi skurðlækna yrðu skurðlæknar , augnlæknar , háls - , nef og eyrnalæknar og svæfingalæknar . Í stéttarfélagi lyflækna yrðu lyflæknar , barnalæknar , geðlæknar og húðlæknar . Í stéttarfélagi rannsóknalækna yrðu blóðmeinafræðingar , meinafræðingar og röntgenlæknar . Í stéttarfélagi heimilislækna yrðu heilsugæslulæknar og aðrir heimilislæknar . Í stéttarfélagi ungra lækna yrðu kandídatar og læknar með lækningaleyfi sem starfa á stofnunum ríkisins . Sigurbjörn benti líka á ákveðna vankanta á þessu skipulagi miðað við núverandi skipulag . Finna yrði lausn á því hver staða sjálfstætt starfandi sérgreinalækna yrði og hver ætti að annast samningsgerð þeirra við ráðuneytið og Tryggingastofnun ríkisins . Einnig yrðu þeir sem eingöngu starfa eftir slíkum samningum munaðarlausir í nýja skipulaginu . Þá nefndi hann að huga yrði að stöðu lækna sem starfa fyrir einkafyrirtæki eða fyrirtæki í eigu ríkisins . Sigurbjörn velti því líka fyrir sér hvort það myndi ekki áfram verða hlutverk LÍ að starfa sem stéttarfélag yrði vegið að sameiginlegum hagsmunum lækna . Helgi H. Sigurðsson formaður Skurðlæknafélagsins segir Læknablaðinu að félagið hafi unnið að því um nokkurra ára skeið að fá samningsréttinn til sín og því sé úrskurður Félagsdóms mikið fagnaðarefni . Nú hilli undir það að sérstaða skurðlækna verði virt í kjarasamningum . En hvaða sérstaða er það sem ekki hefur notið sannmælis í samningum sjúkrahúslækna ? " Að mínum dómi eiga skurðlæknar að vera hæst launaðir allra lækna . Þannig er þetta alls staðar og þannig á það að vera hér . Allir viðurkenna að sérfræðinám skurðlækna er lengst og starfsævi þeirra styst . Þeir byrja ekki að starfa fyrr en um fertugt og þeir ættu að hætta mun fyrr en þeir gera nú . Af því leiðir að launin þurfa að vera hærri svo við náum sambærilegum ævitekjum og aðrir læknar . Við þetta má bæta að hvergi eru gerðar eins miklar kröfur til lækna um starfsþrek og snerpu og þörfin á endurmenntun og endurþjálfun er mikil . Staða okkar er líka ólík öðrum læknum að því leyti að ef við af einhverjum ástæðum getum ekki stundað skurðlækningar lengur getum við ekki horfið til annarra lækninga eins og á við um margar aðrar sérgreinar , skurðlækningar eru það sérhæft starf . Það heldur engum greiði gerður með því að halda mönnum að flóknum skurðaðgerðum fram undir sjötugt . Þetta þarf að taka með í samningsgerðina og að því stefnum við . Samninganefnd sjúkrahúslækna hefur af skiljanlegum ástæðum ekki getað tekið tillit til þessara sjónarmiða í samningsgerðinni . Hún á erfitt með að réttlæta það fyrir öðrum hópum lækna að einum þeirra sé hleypt fram úr í samningunum , jafnvel þó það sé sanngjarnt . Ég veit líka margir eru ósammála okkur og finnst að launajafnrétti eigi að ríkja , en í öðrum löndum er þetta raunin og þannig finnst okkur þetta eigi að vera hér . " Kjarasamningar sjúkrahúslækna runnu út um áramótin svo samningar eru lausir . Helgi segir að skurðlæknar hafi þegar sett sig í samband við ríkið . " Viðbrögðin voru jákvæð og þeir eru reiðubúnir að viðurkenna félagið sem samningsaðila . Ég á von á að samningar hefjist á næstunni . Við viljum breyta kjarasamningnum frá grunni , setja aðrar reglur um vinnutíma og starfslok og koma á afkastahvetjandi launakerfi , " segir hann . - En hvaða áhrif hefur úrskurðurinn á samband skurðlækna við LÍ ? " Við erum ekki að segja okkur úr lögum við félagið . Það voru einmitt breytingar á lögum LÍ sem gerðu okkur mögulegt að eiga áfram aðild að LÍ en samt að fá viðurkenndan samningsréttinn . Það er besta lausnin sem við gátum óskað okkur , miklu betri en að kljúfa okkur út úr LÍ . Við höfum notið stuðnings formanns og stjórnar LÍ í þessari viðleitni okkar og vonandi verður þetta til að styrkja LÍ frekar en að veikja . " - Þýðir þetta að samninganefnd sjúkrahúslækna sé úr sögunni ? " Nei , það held ég alls ekki . Samkvæmt úrskurði Félagsdóms þurfa sérgreinar að uppfylla ákveðin skilyrði til þess að geta talist sjálfstæðar og mér sýnist margar smærri sérgreinar ekki gera það . Ég sé það ekki fyrir mér að félagið muni klofna upp í margar einingar í kjaramálunum , það styrkir ekki stöðu lækna og er ekki í þeirra þágu . Skurðlæknar hafa í raun verið eina sérgreinin sem hefur óskað eftir að losna undan samninganefndinni . Við viljum hins vegar halda áfram faglegu samstarfi á vettvangi LÍ og vonumst eftir að njóta sama stuðnings við kjarasamningagerð og aðrar samninganefndir , " segir Helgi H. Sigurðsson formaður Skurðlæknafélags Íslands . Helgi H. Sigurðsson formaður Skurðlæknafélags Íslands : Skurðlæknar ætla ekki að segja sig úr lögum við LÍ .