Ákvörðun Útlendingastofnunar um að synja umsókn kæranda um alþjóðlega vernd og dvalarleyfi af mannúðarástæðum ásamt því að brottvísa honum frá Íslandi og ákveða endurkomubann er staðfest . Þann 23. janúar 2018 er kveðinn upp svohljóðandi úrskurður nr. 39 / 2018 í stjórnsýslumáli nr . KNU17120021 Kæra […] á ákvörðun Þann 21. nóvember 2017 kærði […] , fd . […] , ríkisborgari […] ( hér eftir nefndur kærandi ) ákvörðun Útlendingastofnunar , dags. sama dag , um að synja honum um alþjóðlega vernd á Íslandi ásamt því að synja honum um dvalarleyfi á grundvelli 74. gr. laga nr. 80 / 2016 um útlendinga . Kærandi sótti um alþjóðlega vernd hér á landi ásamt eiginkonu sinni . Kærandi krefst þess aðallega að hin kærða ákvörðun verði felld úr gildi og að honum verði veitt dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða með vísan til 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga . Málsatvik og málsmeðferð Kærandi sótti um alþjóðlega vernd hér á landi þann 18. nóvember 2017 . Kærandi kom í viðtal hjá Útlendingastofnun þann 21. nóvember 2017 ásamt talsmanni sínum . Að ósk kæranda var veittur frekari rökstuðningur fyrir ákvörðun Útlendingastofnunar með bréfi stofnunarinnar , dags. 4. desember 2017 . Kærunefnd barst greinargerð kæranda þann 14. desember 2017 . III . Ákvörðun Útlendingastofnunar Við meðferð máls kæranda hjá Útlendingastofnun byggði hann umsókn sína um alþjóðlega vernd á erfiðum efnahagslegum aðstæðum . Kærandi kvaðst vera með sjúkdóm […] og að hann ætti í fjárhagserfiðleikum vegna heilsufarsvandamála í heimaríki . Kæranda var brottvísað frá landinu með vísan til 2. tölul. b-liðar 2. mgr. 98. gr. laga um útlendinga , sbr. b-liðar 2. mgr. 104. gr. laganna . Var kæranda ákveðið endurkomubann hingað til lands í tvö ár , sbr. 101. gr. sömu laga . Í greinargerð kæranda kemur fram að hann hafi sótt um alþjóðlega vernd hér á landi af heilsufarsástæðum og af efnahagslegum ástæðum þar sem hann fái ekki fjárhagsaðstoð frá heimaríki sínu , […] , vegna heilsuvandamála sinna . Kærandi bendir á að allir peningar sínir hafi farið í að greiða fyrir læknismeðferðir í heimaríki sem hafi ekki hjálpað sér . Hann hafi því ákveðið að koma til Íslands til þess að fá aðstoð frá íslenska ríkinu vegna heilsufarsástæðna sinna . Kærandi kveður sig þjást af […] og fái hann ekki þá aðstoð sem hann nauðsynlega þurfi geti hann orðið hreyfihamlaður . Kvað kærandi að hann hafi fengið lyf og inndælingar hjá læknum í heimaríki en það hafi ekki borið árangur . Hann þurfi að fara í aðgerð en það sé ómögulegt í heimaríki . Þá kveður kærandi sig vera flóttamann í eigin ríki þar sem hann hafi búið í bænum […] , sem hafi verið hermuninn […] . Því sé ljóst að hann geti ekki leitað aðstoðar í heimaríki vegna heilsufarsvandamála sinna . Kærandi gerir aðallega þá kröfu að honum verði veitt dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða , sbr. 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga . Þá nefnir kærandi að þetta eigi líka við um aðra alvarlega sjúkdóma sem ekki þyki lífshættulegir ef sýnt þyki að þeir muni valda alvarlegu og óbætanlegu heilsutjóni eða óbærilegum þjáningum . Þá telur kærandi að skv. orðalagi 74. gr. laga um útlendinga sé ekki útilokað að neyð af efnahagslegum ástæðum geti fallið undir ákvæðið . Kærandi bendir á að aðgangur að heilbrigðisþjónustu í […] sé að miklu leyti háður því hvort viðkomandi geti borgað fyrir hana úr eigin vasa . Kærandi vísar til þess að fram hafi komið í rökstuðningi Útlendingastofnunar í hinni kærðu ákvörðun að honum standi til boða aðgengi að fullnægjandi heilbrigðisþjónustu í heimaríki . Af þessu tilefni vilji kærandi vekja athygli á því að hann hafi greint frá því í viðtali hjá Útlendingastofnun að hann hljóti ekki viðeigandi læknisþjónustu í heimaríki sínu þar sem hann sé flóttamaður þar í landi . Þá bendir kærandi á að helstu mannréttindabrotin í […] séu verulegir annmarkar á réttarkerfinu og ófullnægjandi lífskjör fyrir vegalausa innanlands enda beinist alvarlegustu mannréttindabrotin í […] að flóttamönnum . Kærandi telur að þrátt fyrir að 74. gr. laga um útlendinga taki að jafnaði ekki til efnahagslegra aðstæðna þá séu aðstæður hans það slæmar að beita beri undantekningunni þannig að hann fái dvalarleyfi hér á landi á grundvelli ákvæðisins . Til vara gerir kærandi þá kröfu að ákvörðun Útlendingastofnunar um brottvísun og endurkomubann verði felld úr gildi . Telur kærandi að Útlendingastofnun hafi verið óheimilt að ákveða að sér yrði ekki veittur frestur til að hverfa brott af landinu og meta umsókn hans bersýnilega tilhæfulausa . Kærandi vísar til úrskurðar kærunefndar þar sem tekið sé fram að tilhæfuleysi umsóknar um alþjóðlega vernd þurfi að blasa við stjórnvöldum til þess að þau geti tekið ákvörðun um að veita styttri eða engan frest til sjálfviljugrar heimfarar . Telur kærandi að heilbrigðisvandamál sín sem og vantrú sín á aðstoð yfirvalda í heimaríki komi til álita sem grundvöllur fyrir veitingu dvalarleyfis á grundvelli mannúðarsjónarmiða í skilningi 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga og því geti umsókn hans ekki talist bersýnilega tilhæfulaus . Þá telur kærandi ótta sinn í heimaríki vera raunverulegan og ástæðuríkan og að Útlendingastofnun hafi ekki rannsakað nægjanlega persónulega hagi sína . Telur kærandi að þar sem umsókn hans geti ekki talist bersýnilega tilhæfulaus sé ekki hægt að taka ákvörðun um brottvísun og endurkomubann . Kærandi telur einnig að ekki sé heimilt að beita 45. gr. reglugerðar um útlendinga . Um varakröfu kæranda að brottvísun feli í sér ósanngjarna ráðstöfun , sbr. 3. mgr. 102. gr. laga um útlendinga , vísar hann til þess að hann hafi lagt fram umsókn sína um alþjóðlega vernd í góðri trú . Að auki bendir kærandi á að í umsögn Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna , dags. 16. júní 2008 um tilskipun ESB 2008 / 115 / EB ( brottvísunartilskipunin ) , hafi stofnunin lýst þeirri afstöðu sinni að ekki ætti að beita endurkomubanni í málum þar sem umsókn um alþjóðlega vernd hafi verið synjað á formlegum grunni . Minnti stofnunin jafnframt á það að skv. 14. gr . Mannréttindayfirlýsingar Sameinuðu þjóðanna eigi hver einstaklingur rétt á að leita alþjóðlegrar verndar vegna ofsókna . Kærandi telur jafnframt að ákvörðun um brottvísun og endurkomubann hans sé í andstöðu við 1. mgr. 31. gr. alþjóðasamningsins um réttarstöðu flóttamanna . Kærandi segir að hann hafi gefið sig tafarlaust fram við stjórnvöld og hafi haft gildar ástæður fyrir umsókn sinni um alþjóðlega vernd . Telur kærandi að ákvörðunin feli í sér refsingu vegna komu hans til Íslands . Þá telur kærandi að með því að fella niður frest hans til þess að yfirgefa landið sjálfviljugur skv. 2. mgr. 104. gr. laga um útlendinga brjóti Útlendingastofnun gegn meðalhófsreglu 12. gr. stjórnsýslulaga . Stjórnvald skuli aðeins taka íþyngjandi ákvörðun þegar lögmætu markmiði sem að er stefnt verði ekki náð með öðru vægara móti . Telur hann að sú ráðstöfun að fella niður frest til þess að yfirgefa landið sé verulega íþyngjandi og að sú framkvæmd að endurkomubannið gildi á öllu Schengen svæðinu sé veruleg skerðing á ferðafrelsi sínu . Telur hann því að fella verði úr gildi brottvísun og endurkomubann sem honum var gert að sæta . Í máli þessu gilda einkum ákvæði laga um útlendinga nr. 80 / 2016 , reglugerð nr. 540 / 2017 um útlendinga , ákvæði stjórnsýslulaga nr. 37 / 1993 , stjórnarskrá lýðveldisins Íslands nr. 33 / 1944 og mannréttindasáttmáli Evrópu , sbr. lög nr. 62 / 1994 . Hann telur sig glíma við skort vegna heilsufarsástæðna þar sem allt hans fé hafi farið í meðferðir í heimaríki . Þá sé kærandi flóttamaður í heimaríki þar sem hann sé frá […] . Þá eru þær ástæður sem ofsóknir þurfa að tengjast skilgreindar nánar í 3. mgr. 38. gr. laganna . Hugtakið „ ástæðuríkur ótti við ofsóknir “ inniheldur huglæga og hlutlæga þætti og þarf að taka tillit til hvors tveggja þegar mat er lagt á umsókn um alþjóðlega vernd . Kærunefnd hefur við mat sitt á umsókn kæranda haft til hliðsjónar handbók Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna um málsmeðferð og viðmið við mat á umsókn um alþjóðlega vernd ( Handbook and Guidelines on Procedures and Criteria for Determining Refugee Status , Genf 2011 ) . Þá hefur aðferðarfræði trúverðugleikamats kærunefndar tekið mið af skýrslu Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna og Flóttamannasjóðs Evrópusambandsins um trúverðugleikamat , eftir því sem við á ( Beyond Proof : Credibility Assessment in EU Asylum Systems , Brussel 2013 ) . Kærandi kveðst vera flóttamaður í eigin ríki þar sem hann hafi búið í bænum […] , í […] sem hafi verið hernuminn […] . Hann telur sig ekki geta leitað aðstoðar yfirvalda í […] vegna heilsufarsvandamála sinna sökum þess að hann fái ekki sömu meðferð og aðrir vegna stöðu sinnar sem flóttamaður þar í landi . Kærandi flúði frá […] árið 2005 og fór til […] þar sem móðir hans og afi bjuggu en kveður að áður en hann hafi komið til Íslands hafi hann búið í […] . Samkvæmt framansögðu hefur kærandi m.a. borið fyrir sig að hann sæti mismunun vegna þess að hann sé frá […] og það sé því litið á hann sem flóttamann annars staðar í […] . Gögn og skýrslur sem kærunefnd hefur skoðað benda ekki til þess að einstaklingar frá […] séu í hættu á að verða fyrir alvarlegri mismunun eða ofbeldi í […] vegna uppruna síns . Þá benda gögn málsins ekki til þess að einstaklingar frá […] verði fyrir mismunun innan […] heilbrigðiskerfisins . Kærunefnd hefur yfirfarið gögn málsins , svo og skýrslur opinberra stofnana og frjálsra félagasamtaka um aðstæður í […] . Gögn málsins bendi til þess að ríkisborgarar […] sem telja að á réttindum sínum sé brotið geti leitað sér aðstoðar og verndar yfirvalda þar í landi og fengið lausn sinna mála . Kærandi hefur því raunhæfan möguleika á því að leita sér ásjár stjórnvalda þar í landi , ef hann telur sig þurfa á aðstoð þeirra að halda . Kærunefnd telur því að kærandi hafi ekki sýnt fram á með nægilega skýrum hætti að hann hafi ástæðuríkan ótta við ofsóknir í skilningi 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga . Í ljósi þess sem að framan er rakið og þeirra gagna sem liggja fyrir um heimaríki kæranda telur kærunefndin að aðstæður hans þar séu ekki þannig að þær falli undir ákvæði 2. mgr. 37. gr. laganna . Samkvæmt 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga má líta til mannúðarsjónarmiða ef útlendingur getur sýnt fram á ríka þörf fyrir vernd , t.d. af heilbrigðisástæðum eða vegna erfiðra félagslegra aðstæðna viðkomandi eða erfiðra almennra aðstæðna í heimaríki eða í landi sem honum yrði vísað til . Jafnframt væri rétt að líta til þess hvort meðferð hafi hafist hér á landi og ekki væri læknisfræðilega forsvaranlegt að rjúfa meðferð , sem og til atriða sem varði félagslegar aðstæður útlendings og horfur hans . Í greinargerð kæranda kemur fram að hann þjáist af […] og fái hann ekki þá meðferð sem hann þurfi geti hann orðið hreyfihamlaður . Kærandi hafi eytt öllu sínu fé í meðferðir í heimaríki en að engin þeirra hafi borið árangur og þurfi hann því að fara í aðgerð sem ekki sé hægt að framkvæma í heimaríki . Við meðferð málsins hjá kærunefnd kannaði nefndin hvort kærandi og eiginkona hans hefðu undir höndum læknisfræðileg gögn . Í tölvupósti frá talsmanni kæranda til kærunefndar , dags. þann 3. janúar 2018 , kom fram að kærandi og eiginkona hans hafi ekki undir höndum læknisfræðileg gögn sem þau vilji leggja fram og þá hafi þau ekki farið til læknis hér á landi . Í framangreindum gögnum um aðstæður í […] kemur fram að allir hafi rétt á heilbrigðisþjónustu og að ekki megi mismuna einstaklingum , er þurfa á slíkri aðstoð að halda , á grundvelli eignastöðu . Eins og að framan greinir benda gögn málsins jafnframt til þess að almennt viðgangist ekki slík mismunun í […] heilbrigðiskerfinu . Í máli kærandi liggur fyrir að hann hafi áður fengið meðferð í heimaríki við […] . Með vísan til framburðar kæranda og framangreindra gagna um heilbrigðisaðstæður í […] telur kærunefnd að fullnægjandi aðstoð sé til staðar í heimaríki hans . Þá sé kærandi ekki í meðferð hér á landi sem sé læknisfræðilega óforsvaranlegt að rjúfa . Kærunefnd telur með vísan til þess sem komið hefur fram að framan og á grundvelli heildstæðs mats á aðstæðum hans og eiginkonu hans að þau geti fengið aðstoð stjórnvalda í heimaríki vegna sjúkdóma og heilsufarskvilla þeirra . Með vísan til umfjöllunar að framan um heimaríki kæranda telur kærunefnd að þær aðstæður sem ákvæðið tekur til ekki eiga við í máli kæranda . Þá hafi ekkert bent til þess að aðstæður kæranda í heimaríki væru þess eðlis eða á því alvarleikastigi að þær gætu leitt til þeirrar niðurstöðu að heimilt væri að veita kæranda dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða . Á grundvelli 2. tölul. b-liðar sama ákvæðis telst umsókn jafnframt bersýnilega tilhæfulaus ef senda má útlending til ríkis þar sem hann þarf ekki að óttast ofsóknir eða meðferð sem fellur undir ákvæði 37. gr. laganna . Í 45. gr. reglugerðar um útlendinga nr. 540 / 2017 , sbr. reglugerð nr. 775 / 2017 , er fjallað um bersýnilega tilhæfulausar umsóknir . Í því sambandi hefur kærunefnd áréttað að reglugerðarheimildin í 8. mgr. 104. gr. laga um útlendinga tekur til eftirlits með framkvæmd frávísana og brottvísana skv. 7. mgr. og eftirlit með þeim en tekur samkvæmt efni sínu ekki til ákvarðananna sem slíkra . Telur kærunefnd því að ákvæði 49. gr. reglugerðarinnar hafi ekki áhrif á fyrri framkvæmd nefndarinnar varðandi mat á tilhæfuleysi umsókna um alþjóðlega vernd þegar kemur að beitingu brottvísunar . Í 28. lið formálsorða tilskipunar 2008 / 115 / EB er kveðið á um að tilskipunin feli í sér þróun á ákvæðum Schengen gerða í skilningi samnings sem ráð Evrópusambandsins , Ísland og Noregur gerðu með sér um framkvæmd , beitingu og þróun Schengen-gerða , sem fellur undir C. lið 1. gr. ákvörðunar ráðsins 1999 / 437 / EB um sérstakt fyrirkomulag varðandi beitingu á þeim samning . Í dómi Evrópudómstólsins í máli C - 61 / 11 El Dridi lagði dómstóllinn m.a. áherslu á að samkvæmt 2. lið formálsorða ofangreindrar tilskipunar beri við brottvísanir á einstaklingum að hafa mannúð , grundvallarréttindi og mannlega reisn að leiðarljósi ( 31. mgr. dómsins ) . Af upplýsingunum má þó sjá að víða er stuðst við þá grunnhugmynd að umsókn geti eingöngu talist bersýnilega tilhæfulaus ef umsækjandi ber aðeins fyrir sig atvik sem ekki geta kallað á vernd , svo sem efnahagslegar eða félagslegar aðstæður , eða að umsóknin feli í sér misnotkun á hæliskerfi viðkomandi ríkis . Ekki er nægjanlegt að kærandi hafi ríkisfang í ríki sem er á lista Útlendingastofnunar yfir örugg upprunaríki sem vísað er til í 2. mgr. 29. gr. laga um útlendinga . Þó svo að 2. mgr. 104. gr. laganna innihaldi ekki tilvísun til þess lista telur kærunefnd engu að síður að heimilt sé að styðjast við slíkan lista við mat á því hvort umsókn um dvalarleyfi eða alþjóðlega vernd teljist bersýnilega tilhæfulaus , enda eru ákveðin tengsl á milli ákvæða b-liðar 2. mgr. 104. gr. laga um útlendinga og 29. gr. laganna . Kærandi byggir umsókn sína um alþjóðlega vernd á því að hann búi við bágar efnahagslegar aðstæður . Kærandi kveður að hann hafi eytt öllu sínu fé í meðferðir í heimaríki í þeim tilgangi að læknast af […] . Telur kærandi að […] stjórnvöld geti ekki veitt sér þá aðstoð sem hann nauðsynlega þurfi á að halda til þess að læknast af […] auk þess sem hann telji að vegna stöðu sinnar sem flóttamanns innan […] fái hann ekki sambærilega meðferð og aðrir […] ríkisborgarar . Sem fyrr segir er það mat kærunefndar , að teknu tilliti til gagna um heimaríki kæranda og aðstæður hans þar , að það hafi frá upphafi málsmeðferðarinnar verið bersýnilegt að málsástæður hans vörðuðu ekki þá þætti sem 1. og 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga taka til . Fyrir liggur mat Útlendingastofnunar á því að framangreindu markmiði verði ekki náð með öðru og vægara móti . Kærandi kom hingað til lands ásamt eiginkonu sinni og sóttu þau um alþjóðlega vernd þann 18. nóvember 2017 . Í greinargerð kæranda kemur fram að hann telji að endurkomubannið muni binda hann í […] og þannig draga úr möguleikum hans á að leita sér læknisaðstoðar og forðast þá hættu sem blasi við honum í heimaríki . Þá hafi hann jafnframt lagt fram umsókn sína um alþjóðlega vernd í góðri trú um tilefni hennar . Í viðtali hjá Útlendingastofnun þann 21. nóvember 2017 var kæranda gefinn kostur á að andmæla mögulegri brottvísun og endurkomubanni auk þess sem hann fékk tækifæri til þess að svara sérstaklega hvort hann teldi þá ráðstöfun ósanngjarna . Kærandi mótmælti ekki hugsanlegri brottvísun og endurkomubanni . Þá var kærandi spurður út í sérstök tengsl við Ísland auk annarra Schengen-ríkja . Kvaðst kærandi hvorki eiga fjölskyldu á Íslandi né Schengen svæðinu . Af þeim svörum sem kærandi gaf um tengsl sín við Ísland og önnur Schengen-ríki verður ekki séð að brottvísun hans og endurkomubann verði talin ósanngjörn ráðstöfun í garð kæranda eða nánustu aðstandenda hans , sbr. 3. mgr. 102. gr. laga um útlendinga . Er ákvörðun Útlendingastofnunar er varðar brottvísun og endurkomubann því staðfest . Eins og að framan greinir tók Útlendingastofnun ákvörðun í máli kæranda , dags. 21. nóvember 2017 . Nánari rökstuðningur Útlendingastofnunar er dags. 4. desember 2017 . Við mat á því hvort áskilnaði 22. gr. stjórnsýslulaga um efni rökstuðnings fyrir ákvörðun stofnunarinnar í máli kæranda sé fullnægt telur kærunefnd rétt að líta heildstætt á það sem fram kemur í ákvörðun Útlendingastofnunar , dags. 21. nóvember 2017 , og nánari rökstuðningi ákvörðunarinnar , dags. 4 desember 2017 . Aftur á móti leiðir af reglum stjórnsýsluréttarins , einkum hinni svonefndu skýrleikareglu , að bæði ákvörðun stofnunarinnar og nánari rökstuðningur verða að efni til að vera rétt og skýr . Í ákvörðun Útlendingastofnunar í máli kæranda kemur fram að umsókn hans hafi verið metin bersýnilega tilhæfulaus , sbr. 1. mgr. og c-lið 2. mgr. 45. gr. reglugerðar um útlendinga nr. 540 / 2017 . Þá er vísað til þess að þar sem umsókn kæranda hafi verið metin bersýnilega tilhæfulaus verði honum ekki veittur frestur til sjálfviljugrar heimfarar , sbr. b-lið 2. mgr. 104. gr. laga um útlendinga og 1. mgr. 49. gr. reglugerðar um útlendinga . Að mati kærunefndar verður ekki önnur ályktun dregin af framsetningu ákvörðunarinnar en að við mat á hvort umsókn kæranda sé bersýnilega tilhæfulaus í skilningi b-liðar 2. mgr. 104. gr. laga um útlendinga hafi eingöngu verið byggt á þeim skilyrðum sem koma fram í 45. gr. reglugerðar um útlendinga nr. 540 / 2017 . Nánari rökstuðningur , dags. 4. desember 2017 , bendir frekar til þess að farið hafi fram mat á tilhæfuleysi umsóknar kæranda í tengslum við ákvörðun um brottvísun og telur kærunefnd því ekki tilefni til annars en að leggja til grundvallar að efnislegt mat á þessu atriði hafi farið fram hjá Útlendingastofnun . Að öðrum kosti getur aðili á hvaða stigi málsmeðferðar sem er krafist þess að afgreiðslu málsins sé frestað uns honum hefur gefist tími til þess að kynna sér gögn og gera grein fyrir afstöðu sinni , sbr. 2. mgr. 18. gr. laganna . Fyrir liggur að kærandi kærði mál sitt til kærunefndar útlendingamála sem veitti talsmanni hans frest til að leggja fram skriflega greinargerð í málinu , eftir atvikum studda frekari gögnum . Með vísan til alls þess sem að framan er rakið og forsendna hinnar kærðu ákvörðunar þykir rétt að staðfesta ákvörðun Útlendingastofnunar . Úrskurðarorð Ákvörðun Útlendingastofnunar er staðfest .