MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 14 . MAI 1991 17 það ekki ólöglegar aðgerðir . Þann - ig eru viðhorfin á þeim bæ . Sjómenn hafa ekki á síðustu misserum látið sinn hlut eftir liggja varðandi ólögmætar vinnustöðvan - ir á gildistíma kjarasamninganna . Hafa þær aðgerðir allar að þessu sinni birst í oftast fyrirvaralausum verkföllum einstakra skipsáhafna á togurunum til þess að ná fram hækkuðu fiskverði . Hefur þá gjarnan verið gerð krafa um leið - réttingu fiskverðs síðustu veiði - ferða og síðan krafist hækkunar fyrir nokkrar næstu veiðiferðir . Um ólögmæti þessara aðgerða hefur enginn efast og þarf ekki að eyða orðum í þær frekar . Nú nýlega lauk deilu af sama toga , þ.e. krafa um hækkun fisk - verðs , en með fínlegra yfirbragði , en jafn ólöglega að því staðið eins og venjulega . Hér er átt yið kröfu undirmanna á togurum Útgerðarfélags Akur - eyrar um hækkað fiskverð . Til þess að ná því fram , var að þessu sinni gripið til fjöldauppsagna . Að sjálfsögðu er launþegum ein - um eða fleiri heimilt að segja upp störfum á vinnustað með lögmæt - um fyrirvara , enda sé tilgangurinn með uppsögninni að hætta störfum hjá viðkomandi atvinnurekanda . Sé aftur á móti um fjöldaupp - sagnir , samstæðar ( kollektivar ) uppsagnir að ræða , eins og var hjá sjómönnum á togurum Útgerðarfé - lags Akureyringa , þar sem tilgang - ur uppsagnanna var ekki sá að hætta störfum hjá fyrirtækinu , heldur að nota fjöldauppsagnirnar sem sameiginlega baráttuaðferð í ¦ þeim tilgangi að knýja viðkomandi atvinnurekanda til að hækka laun - akjörin gegn endurráðningu , þá er tvímælalaust um brot á frið - arskyldunni að ræða , þ.e. að friður skuli ríkja milli atvinnurekenda og launþega á gildistíma kjarasamn - ings . Hvort heldur viðkomandi laun - þegar standa einir að slíkum að - gerðum eða stéttarfélag þeirra er beinn eða óbeinn aðili að slíkum aðgerðum breytir engu . Þá skiptir ekki máli varðandi ólögmæti slíkra aðgerða , þótt krafan sé um hækkun á lágmarks - töxtum eða hækkun á fiskverði , sem er lágmarksverð . Þessi niðurstaða byggist á áliti norrænna fræðimanna í vinnurétti hér á Norðurlöndum . Má í því sam - bandi nefna , að þegar árið 1916 voru slíkara aðgerðir launþega dæmdar ólögmætar í Noregi . Það er áhyggjuefni að launþegar og samtök þeirra skuli ekki kynna sér lögmæti fyrirhugaðra aðgerða , sem þau hyggjast grípa til í kjara - baráttunni , áður en rokið er af stað , sbr. t.d. atvinnuflugmennina nú nýlega . Þó grunar mann oftast að þessir aðilar viti betur , en hvers vegna að vera að hafa áhyggjur af slíku , þegar árangurinn er skoð - aður í ljósi þess að slíkar ólögmæt - ar aðgerðir eru nánast orðnar hefð - bundnar . Skapast það ekki sízt af slappleika vinnuveitenda á að standa á rétti sínum . Hafa laun - þegasamtökin og launþegahópar eðlilega gengið á lagið , eins og dæmin sanna , þegar viðnám . at - vinnurekenda er Iítið sem ekkert . Ég er þeirrar skoðunar að það sé annað hvort að stíga skrefið til fulls , afnema vinnulöggjöfina og gefa allt frjálst í þessum efnum , þannig að menn geti gripið til þeirra aðgerða sem þeir telja ár - angursríkastar í kjarabaráttunni á hverjum tíma . Gertæki og ofbeldi yrði þó væntanlega að rúmast inn - an almenns ramma laga og reglna . Hinn kosturinn er sá , að endur - skoða alla vinnulöggjöfina , sem löngu er orðin úrelt , enda rúmlega hálfrar aldar gömul . Setja þarf þá aðilum vinnumarkaðarins skýrar reglur , hvað má og hvað ekki í vinnudeilum , þar sem aðilar taki afleiðingunum sé útaf brugðið og þar sem mönnum sé gert fullljóst , að þeir eiga rétt en bera líka skyld - ur . FBM og MFA : Kvikmyndagerðarmaður hlýtur Stefánsstyrkinn ÞORBJORN Á. Erlingsson , kvikmyndagerðarmaður , hefur hlotið Stef - ánsstyrkinn sem Menningar - og fræðslusamband a 1 ) > Ý < ) u og Félag bóka - gerðarmanna standa að til minningar um Stefán Ogmundsson prent - ara og fyrsta formann MFA . Afhending styrksins fór fram í húsi FBM 1. maí og fær Þorbjörn styrkinn til að gera myndband sem heitir Réttur þinn og er fræðslumynd fyrir ungt fólk um verkalýðshreyfing - una og réttindi launafólks . Upphæð styrksins er 250 þúsund krónur . Stefánsstyrkur var nú veittur í styrksins sagði Þórir Guðjónsson , annað sinn en tilgangur hans er að styðja einstakling , einstaklinga , fé - lag eða samtök vegna viðfangsefna sem lúta að fræðslustarfi launafólks , menntun og menningarstarfi verka - lýðshreyfingarinnar . í ávarpi sínu við afhendingu formaður FBM , að með styrkveitn - ingunni að þessu sinni væri verið að efla og auka nauðsynlega fræðslu um verkalýðshreyfinguna , starf hennar , starfshætti og * markmið . „ Við viljum með þessari styrkveit - ingu leggja lóð á vogarskálar þess • Morgunblaðið / Kristján Þórir Guðjónsson ( th ) , formaður Félags bókagerðarmanna , afhendir Þorbirni A. Erlingssyni , kvikmyndagerðarmanni , Stefánsstyrkinn . að koma fræðslu og verkefnum inn verður að upplýsa og fræða um þá í kennsluefni grunnskóla landsins . sögu og það teljum við okkur gera Það er ekki nóg að eiga stranga og með styrkveitingunni nú , " sagði Þór - stríða fortíð , mörgum ókunna , heldur ir . gæðavélar á góðu verði vFlymo raf - og bensín - knúnar loftpúðavélar minitraktorar KOMDU BEINT TIL WlVKAK « « « ... og sparaðu þér sporin . í Sláttuvélamarkaðnum er ótrúlegt úrval vandaðra sláttuvéla . Verðið kemur á óvart . Öflug , amerísk MTD sláttuvél með 3.5 hestafla vél frá Briggs & Stratton , með rafeindakveikju og 20 tommu hníf kostar til dæmis aðeins kr. 17.791 . - ÍkfCI rafknúin garðverkfæri llt MKLABRAUT UáfUÍS ) ódýrar , amerískar sláttuvélar ALLT Á SAMA STAÐ í Státtuvélamarkaðnum í Nútíðinni , FAXAFENI 14 , SKEIFUNNI , SÍMI 685580 VERSLUN , VARAHLUTIR OG VIÐGERÐARÞJÓNUSTA ^ iiij ... ^ WitaM \ " ^ GA ? Pétursson hf O - . tTIt fírrrs sími 68 55 80 - % £ ™ w ^ 8 sSSS - ^ * . I7 " _ ii n = a 3 a V m » * • » » * * » ! < » » # J ^ bssm Höfundur er lögfræðingur .