Aukning á alvarlegum slysum þar sem erlendir ferðamenn koma við sögu Ólöf Skaftadóttir skrifar 30. júlí 2016 08:00 Undanfarin ár hefur banaslysum í umferðinni farið fækkandi en þeim fjölgaði þó í fyrra og voru þá 16 talsins . „ Það hefur orðið mikil aukning á alvarlegum slysum og banaslysum þar sem erlendir ferðamenn eiga í hlut , ” segir Ágúst Mogensen , rannsóknastjóri umferðarsviðs hjá Rannsóknarnefnd samgönguslysa . Undanfarið hafa orðið óvenju mörg banaslys í umferðinni . „ Þetta er mjög mikið á stuttum tíma . Í fyrra voru 16 banaslys í umferðinni en árið þar áður voru þau fjögur . Og þá höfðu verið ár þar sem að voru ekki svona mörg , bæði alvarleg umferðarslys og banaslys , þannig að þessi aukning er að koma okkur svolítið á óvart , það verður að segjast eins og er og veldur okkur vonbrigðum , ” segir Ágúst . „ Við höfum engar tölur fyrir 2016 , en ég hef þó heyrt á lögreglumönnum að það er töluvert um slys erlendra ferðamanna , útafakstur og annað . En við sjáum þetta betur þegar árið er gert upp . Það sem við vitum er að það eru engu færri ferðamenn á ferðinni í ár en í fyrra . “ Um áhrif erlendra ferðamanna segir Ágúst að í fyrra hafi verið fimm banaslys sem erlendir ferðamenn áttu aðild að . Hefur þessi mikla fjölgun erlendra ferðamanna haft áhrif á umferðaröryggi ? „ Við náttúrulega sjáum það í tölunum . Það er aukning í alvarlegum umferðarslysum sem að má rekja beinlínis til erlendra ferðamanna . ” Ágúst Mogensen , rannsóknarstjóri umferðarsviðs hjá Rannsóknarnefnd samgönguslysa Ólöf Nordal , innanríkisráðherra , sem fer þannig með samgöngumál segir umferðaröryggisaðgerðir nýtast öllum vegfarendum , ekki eingöngu erlendum ferðamönnum . Unnið sé að því nú að bæta öryggi vegakerfisins . Það sé allra hagur . „ En það er langtímaverkefni sem kallar á aukið fjármagn . Varðandi erlenda ferðamenn sérstaklega hafa menn reynt að fræða þá um aðstæður til aksturs hér á landi , “ útskýrir Ólöf og tekur stýrisspjöld í bílaleigubílum sem dæmi um tilraunir til fræðslu . „ Stýrisspjöldin hafa verið búin til í um áratug og voru endurhönnuð nú í ár , sérstök áhersla er til dæmis lögð á notkun bílbelta en dæmin sanna að mikill misbrestur er á að ferðamenn noti þau , “ útskýrir ráðherrann . Hún segir jafnframt að mjög víða þurfi að laga umhverfi vega í þeim tilgangi að draga úr meiðslum við útafakstur . „ Þar sem ekki er hægt að laga umhverfi þarf og verður að setja upp vegrið . En vegrið eru dýr , “ útskýrir Ólöf . Þannig getur aðeins einn kílómeter af vegriðum kostað á bilinu tólf til fimmtán milljónir króna . „ Í þetta fara árlegar fjárveitingar og viðbótarfé kom í ár en fengist aukið fé í umferðaröryggisaðgerðir yrði það mjög vel nýtt . Það má alltaf gera betur . “ Vegagerðin er í samskiptum við ferðaþjónustuna , flutningsaðila , sveitarfélög og aðra . „ Almennt er samt talið að ástand merkinga á landinu sé ágætt þótt megi gera betur , ” heldur hún áfram . Mest hafi verið rætt um að bæta þurfi merkingar á ensku . Þá er farið öðru hvoru í sérstakt átak í merkingum til viðbótar við hefðbundna endurnýjun , eins og til dæmis á þessu ári þegar merkingar við einbreiðar brýr verða auknar , ekki síst með tilliti til fjölgunar erlendra ferðamanna . „ Við byrjum á kaflanum Reykjavík-Höfn en fyrsta einbreiða brúin þegar ekið er í austur frá Reykjavík er yfir Jökulsá á Sólheimasandi . “ Ragnheiður Elín Árnadóttir , ráðherra ferðamála , segir ávallt dapurlegt þegar fólk slasist í umferðinni . „ Það að tryggja öryggi ferðamanna er eitt af helstu áherslumálunum sem við höfum verið að vinna að á undanförnum árum . Við höfum lagt mikla áherslu á að vinna heildstætt , þvert á ráðuneyti og með fagaðilum eins og Landsbjörgu , með það að markmiði að tryggja enn betur öryggi ferðamanna . “ Ragnheiður Elín segir jafnframt að fyrst og síðast þurfi samhæfð vinnubrögð margra . „ Þessi mál heyra undir fjölmörg ráðuneyti og stofnanir . Þess vegna var á vettvangi Stjórnstöðvar ferðamála í upphafi árs strax lögð sérstök áhersla á að vinna tillögur sem lúta að öryggi ferðamanna með aðkomu allra þessara aðila . Í kjölfarið voru samþykktar tillögur sem ríkisstjórn fjallaði um og kom í framkvæmd hjá viðkomandi ráðuneytum . “ Þær tillögur lúta meðal annars að úrbótum á fjölförnum ferðamannastöðum , aukinni löggæslu , auknum merkingum og vetrarþjónustu á vegum , aukinni landvörslu , löggæslu á hálendinu , bættri upplýsingagjöf , forvarnir og svo framvegis . Ragnheiður Elín segir mikla þörf á því að upplýsa ferðamenn sem hingað koma um þær hættur sem leynast í íslenskri náttúru . „ Það hefur verið unnið að því markvisst undanfarið að bæta þessa upplýsingagjöf til erlendra ferðamanna . “ Hver er ábyrgð okkar , yfirvalda , í þessum efnum og hvenær þarf fólk einfaldlega að bera ábyrgð á sér sjálft ? „ Þetta er mjög góð spurning því auðvitað berum við öll ábyrgð á einhvern hátt , “ segir Ragnheiður Elín . „ Við sem ferðamenn , hvar sem við erum í heiminum , berum auðvitað ríka ábyrgð á öryggi okkar sjálfra . Hvort sem það er erlendur ferðamaður að keyra á fjallavegum á Íslandi eða íslenskur ferðamaður sem keyrir á hraðbrautum eða í stórborgum í útlöndum . Stjórnvöld bera ábyrgð á að tryggja innviði , að þeir séu í lagi og því að koma réttum upplýsingum á framfæri . Á það hefur verið lögð áhersla , verkefnalistinn er langur , verkefnum er ekki lokið en margt hefur áunnist . Núverandi ríkisstjórn hefur veitt rúmum 2,3 milljörðum til sjóðsins . Það hefur gert honum kleift að styðja við uppbyggingu um allt land og huga vel að öryggismálum . Ísland er margbrotið land og oft erfitt yfirferðar fyrir þá sem ekki þekkja til . Stjórnvöld geta auðvitað aldrei komið í veg fyrir að ferðamenn hunsi viðvaranir skilta á hættulegum stöðum . “ Hálendisvakt og skóli fyrir ferðamenn Safetravel var sérstaklega sett á laggirnar til að bæta slysavarnir . Að verkefninu koma ráðuneytið og stofnanir , greinin sjálf , hagsmunaðilar og Slysavarnafélagið Landsbjörg sem gegnir þar lykilhlutverki . Yfir hálf milljón ferðamanna sóttu fróðleik um örugga ferðahegðun hér landi á vefsíðunni safetravel.is . Þar geta ferðamenn skilið eftir ferðaáætlun og látið vakta örugga heimkomu . Hátt í 2000 ferðamenn nýttu sér það á síðasta ári . Á haustdögum mun ferðamaður sem er með virka ferðaáætlun geta fengið sms með aðvörunum um veður og annað sem gæti truflað ferðalagið . Safetravel rekur einnig skjáupplýsingakerfi ferðamanna og hefur komið upp 70 sjónvarpskjám á vinsælum viðkomustöðum ferðamanna . Á hverjum skjá má finna upplýsingar s.s. vefmyndavélar Vegagerðarinnar , veðurspá , aðvaranir , færðarkort og fleira . Hálendisvakt björgunarsveitanna er starfrækt á hverju sumri og styrkt af ráðuneytinu . Fjórir hópar sjálfboðaliða björgunarsveita standa vaktina og liðsinntu um 4.000 ferðamönnum á síðasta ári . Iceland Academy er rafrænn skóli fyrir ferðamenn sem Íslandsstofa hefur sett á fót . Markmiðið með skólanum er að aðstoða ferðamenn við að ferðast öruggir um landið okkar . Þar er beinlínis lögð áhersla á að þó Ísland sé fagurt þá geti leynst þar margar hættur fyrir þá sem ekki þekkja aðstæður . Vefsíðan geymir t.a.m. upplýsingar um hvernig best sé að keyra um Ísland , hvernig maður ferðast á jöklum og hvernig maður býr sig undir það að stunda vetraríþróttir á Íslandi .