Er það satt að innan við milljón manns hafi fæðst á Íslandi frá upphafi ? Við þurfum að giska á nokkrar forsendur til að svara þessari spurningu og séu þær rangar , er svarið það augsýnilega líka . Við skulum enn fremur gefa okkur að mannfjöldi hafi verið að meðaltali : 165.000 að meðaltali á 20. öld . Heildarútkoma þessa dæmis er 1.300.000 einstaklingar eða 3 hundruðum þúsundum fleiri en milljón . En rétt er að endurtaka : tala þessi er ýmsum ágiskunum háð . Hér á eftir verður fjallað nokkru nánar um ályktanir um mannfjölda fyrr á öldum . Manntöl og mannfjöldaskráningar eru elstar í heimi öllum frá 17. öld . Allar hugmyndir um mannfjöldann fyrir þann tíma byggjast á misgóðum óbeinum heimildum . Víða um heim eru gamlar skrár um fjölda heimila en þó einkum fjölda skattborgara eða þann fjölda sem hægt var að kalla í herinn , oft langt aftur í aldir . Síðan er reynt að giska á mannfjöldann með því að reikna með tilteknum fjölda á heimili hvers skattborgara eða vopnfærs manns . Þetta má kalla bestu óbeinu heimildirnar um fólksfjölda . En einnig þessar heimildir geta sýnt ólíkar niðurstöður eftir því hvernig reiknað er . Tökum sem dæmi töluna um tíundarskylda menn á Íslandi árið 1097 . Þeir voru þá ef reiknað er í stórum hundruðum 4560 . Reikningar á grundvelli þessarar tölu hafa sýnt mannfjölda á bilinu 40.000 - 80.000 ! Allgóðar óbeinar heimildir eru jarðabækur sem oft voru gerðar víða um heim til að fá góða forsendu fyrir skattlagningu . Þær sýna til dæmis hve margar jarðir voru í byggð og stundum sýna þær einnig fjölda búfjár . Við Íslendingar eigum jarðabækur fyrir allt landið frá 17. öld en skrár um einstök byggðalög allt frá miðöldum , mest í tengslum við skráningu á eignum kirkna ( máldagar ) . Með samanburði við jarðabækur síðari tíma má giska á íbúafjölda með einhverju öryggi . Búskipti eru og nokkuð góð vísbending um velmegun og þar með hugsanlega mannfjölda . Skiptin eftir Guðmund ríka Arason á Reykhólum frá 15. öld hafa varðveist og eru skemmtileg vísbending um mikla hnignun ríkidæmis og jarðargróða frá miðri 15. öld til upphafs 18. aldar . Þekking á náttúrufari , atvinnuástandi , farsóttum og efnahag eru einnig óbeinar heimildir um mannfjölda og eru hvað mest notaðar . Mannfjöldaágiskanir geta byggst á því að við vitum nokkurn veginn hve mikið land var byggt og hve mikið hver landskiki gaf af sér með tækni þess tíma , enn fremur hve öflugar aðrar atvinnugreinar voru , til dæmis fiskveiðar hérlendis og erlendis og erlendis að auki námugröftur og iðnaður . Við getum með hjálp annarra heimilda , svo sem jarðabóka , sett fram vel rökstuddar ágiskanir um hámark mannfjöldans hverju sinni . Tíðindi um farsóttir og harðæri geta síðan veitt okkur hugmynd um lágmark mannfjöldans hverju sinni . Manntal var tekið fyrir allt Ísland árið 1703 . Íbúar voru þá 50.358 , margir mjög fátækir , og samfélagið var í „ djúpri efnahagslegri lægð “ . Með því að athuga aldursdreifinguna þá má auðveldlega reikna að mannfjöldinn hefur varla getað verið minni en um 55.000 um 1690 og hefur sennilega verið um 60.000 um 1660 . Á 18. öldinni fór mannfjöldinn hins vegar aldrei yfir 50.000 manna mörkin og náði þeim ekki fyrr en árið 1824 . Þá hófst nokkur fjölgun . Niðurstöður ágiskana um mannfjöldann á Íslandi fyrir árið 1650 eru mismunandi og byggjast á ólíku mati á nokkrum þáttum : Hve mikil áhrif til fólksfækkunar höfðu rýrnandi landgæði , hve mikil áhrif til fólksfjölgunar hafði efling fiskveiða og utanríkisverslunar um 1400 eða fyrr , hve langvinn voru áhrif alls kyns farsótta . Sá sem þetta ritar leggur nokkra áherslu á áhrif rýrnandi landgæða , mikla áherslu á eflingu fiskveiða og utanríkisverslunar og telur að áhrif farsótta hafi yfirleitt ekki verið langvinn . Tölur hans um mannfjölda byggjast á þessum forsendum . Varðandi útlönd og fólksfjöldaþróun þar byggir höfundur þessarar greinar fólksfjöldahugmyndir sínar á ýmsum útreikningum erlendra aðila og gerir sér ekki alltaf grein fyrir þeim forsendum sem þessir erlendu spásagnafræðimenn byggja reikninga sína á . Það er þó ljóst að þeir miða mjög útreikninga sína við ástandið í atvinnumálum og við friðaraðstæður í löndunum hverju sinni .