Frú forseti . Ég ætla nú að byrja mína ræðu á að fagna þessu frumvarpi og óska hæstv. mennta - og menningarmálaráðherra til hamingju með að hafa lagt það fram . Ég tek undir með fyrri ræðumanni og vona að frumvarpið fái góða meðferð í nefndinni . Það sem ég ætlaði að segja voru nokkur atriði , bara stutt og laggott . Ég ætlaði í fyrsta lagi að segja að lýðháskólar eru ekki nýtt fyrirbæri , eins og kemur fram í greinargerðinni . Þetta er aldagamalt form menntaseturs . Fyrsti lýðskólinn tók til starfa í Danmörku 1844 og í dag eru þeir 70 þar . Það hafa verið gerðar tilraunir á Íslandi til að stofna slíka skóla en þeir hafa ekki orðið mjög langlífir . Nokkrar slíkar tilraunir eru raktar í greinargerðinni og nú á að gera tilraun af alvöru með þessum lögum , að festa lýðskóla í sessi . Lýðháskólahugmyndin byggir á norrænni lýðháskólahefð og er skýrt í greinargerð hvers vegna ekki sé unnt að nota þetta orð , „ lýðháskóli “ — heldur er í þessu frumvarpi talað um „ lýðskóla “ . Málið á sér forsögu eins og hefur komið fram . Í þingsályktun frá því í júní 2016 var mennta - og menningarmálaráðherra falið að vinna að gerð þess frumvarps sem hér er fram komið . Eins og áður segir fagna ég því ákaflega og er mikill talsmaður þess af mörgum ástæðum . Lýðháskóla sækja nemar sem eru yfirleitt komnir á aldurinn 18 – 25 ára en þó með einhverjum undantekningum , bæði yngri og eldri . Krakkarnir búa saman á heimavist , kynnast og vinna saman . Það eflir auðvitað þroskann . Þetta er kannski svolítið eins og í gamla daga , kemur kannski í staðinn fyrir það sem flestir gerðu hér áður fyrr , að fara í sveit og koma þaðan til baka eftir að hafa verið þar eitt sumar eða fleiri , auðvitað efldir að þroska . Þannig að ég held að þetta úrræði , þótt gamalt sé , sé einnig tímanna tákn , þarna geti nemar notið samvista , oft fjarri stórborgum . Hér á Íslandi eru slíkir skólar þegar komnir fram , nú nýverið á Flateyri og Seyðisfirði . Einkunnarorð skólans á Flateyri eru einmitt frelsi , þekking og þroski , sem lýsa kannski best í fáum orðum hvað er verið að gera þarna . Það er verið að efla þroska nemendanna og þekkingu þeirra . Því sem ég fagna sérstaklega er það sem kemur líka fram í greinargerðinni um fólk sem sækir lýðháskóla — og margir Íslendingar hafa gert það , farið til Danmerkur og Noregs , maður þekkir nokkra sem hafa gert þetta líka ; oft eru þetta krakkar sem vita ekki alveg hvert þeir eru að fara í lífinu á þessum aldri , sem algengt er . Þetta hefur hjálpað mjög mörgum til að rétta kúrsinn , koma síðan til baka , vera kannski búnir að efla sína þekkingu á tungumáli , kynnast mörgu fólki frá ólíkum löndum og koma oft og tíðum allt aðrir til baka . Þeir taka ákveðna stefnu og fara í nám og ljúka því . Rannsóknir hafa sýnt , og það kemur fram í greinargerðinni með þessu frumvarpi , að auknar líkur eru á því að þeir sem sækja nám í lýðháskóla ljúki öðru námi síðar . Þannig að ég fagna þessu af mörgum ástæðum . Ég fagna frumvarpinu ekki síst vegna þess að í því er fólgið byggðamál . Þetta er tækifæri fyrir staði eins og Seyðisfjörð og Flateyri en einnig , eins og hugmyndir eru uppi um hjá Ungmennafélagi Íslands , að stofna slíkan skóla á Laugarvatni í Árnessýslu . Þar er nú gamalgróið skóla - og menntasetur og væri ekki verra ef þar myndi bætast við skólastofnun á þessu sviði , þ.e. lýðskóli . Þannig að ég fagna þessu ákaflega . Það sem er lögð áhersla á í svona skólum — eða var upphaflega — er , svo ég lesi úr greinargerðinni : „ Áherslan skyldi vera á hið talaða orð , umræður og rökræður og þátttöku nemandans á öllum sviðum og búa þá þannig undir lífið . Ekki skyldu þreytt próf. Þá ættu nemendur og kennarar að búa á sama stað og markmiðið væri að nemendur tileinkuðu sér færni og þekkingu sem gagnaðist þeim í hinu daglega lífi . “ Þetta var upphaflega hugmyndin . Við erum auðvitað ekkert komin langt frá henni í dag , að breyttu breytanda . Hér er einnig texti um einkenni lýðháskóla núna , ég ætla að lesa hann , með leyfi forseta : „ Lýðskólar eru öðruvísi kostur í námi og bjóða upp á annars konar nám en hefðbundnir skólar . Þannig er mikil áhersla lögð á mannrækt , sjálfsrækt og virka þátttöku nemenda . Í lýðskólum er boðið upp á heildstætt nám sem oft er tengt við ákveðin þemu eða svæðisbundna menningarlega og samfélagslega sérstöðu . Markmið lýðskóla er jafnframt að auka umburðarlyndi og félags - og samskiptahæfni , meðal annars með því að nemendur búi saman á heimavist . “ Þetta er nú ekki komið langt frá upphaflegu hugmyndinni um lýðháskólana . Ég fagna þessu frumvarpi ákaflega og vona að það eigi greiða leið í gegnum þingið .