Stundum ástæða til að gera með sér kaupmála Margir mæla með því að fólk sem giftir sig um miðjan aldur eða á efri árum geri kaupmála . Oft á fólk börn frá fyrri samböndum og það skiptir máli að Það sé á hreinu hver á hvað og hver erfir hvern . Haukur Örn Birgisson hæstaréttarlögmaður hjá Íslensku lögfræðistofunni segir að í hverjum hjúskap geti eignafyrirkomulagið verið þrískipt . Um er að ræða sameign , hjúskapareign og séreignir . Sameignir eru þær eignir sem parið á saman . Það er gjarnan fasteign sem báðir hafa lagt fé í og borga jafnt af lánum , þar sem báðir aðilar eru þinglýstir eigendur . Bílar eru iðulega hjúskapareign hvors aðila fyrir sig . Séreign , er eign sem annað hjónanna á og kemur ekki til skipta ef hjúskaparslit verða . Haukur segir að það sé algengast að þetta séu eignir sem fólk hafi fengið í arf , með þeirri kvöð að þær verði séreign viðkomandi eða þá að tiltekin eign hafi verið gerð að séreign með gerð kaupmála . Hægt að gera kaupmála hvenær sem er Þegar hjón gera með sér kaupmála er það stundum gert áður en gengið er í hjónaband , eða á eftir . Það er hægt að gera kaupmála hvenær sem er , á meðan hjónaband varir og það er líka hægt að breyta honum . Kaupmáli er samningur milli hjóna um að tilteknar eignir skuli vera séreign annars hvors þeirra . Ef til skilnaðar kemur skiptast þessar séreignir ekki eins og aðrar eignir , en standa utan við búið . Það er best að láta gera kaupmála hjá lögmönnum , til að tryggja að allt sé eftir bókinni . Hjónin undirrita kaupmálann og síðan sér lögmaður um að hann sé skráður hjá viðkomandi sýslumannsembætti . Það þarf að gera til að hann öðlist lagalegt gildi . Ýmsar ástæður fyrir því að hjón gera kaupmála Haukur segir að kaupmálar séu yfirleitt gerðir á meðan allt leikur í lyndi , en það sé fyrst þegar ágreiningur rísi sem fólk þurfi á þeim að halda . Hann segir að það geti verið ýmsar ástæður fyrir því að tilteknar eignir annars hvors makans séu séreign hans . Það er ekki bara til að allt sé skýrt sem lýtur að makanum , heldur einnig til að koma í veg fyrir , lendi makinn í fjárhagsvandræðum , að ekki sé hægt að ganga að séreigninni . Stundum er annar makinn mun efnameiri þegar gengið er í hjónaband og kaupmáli tryggir þá að eignum hans er haldið utan við skiptin . Stundum eru ákvæði um að kaupmálinn sé tímabundinn og falli niður hafi fólk verið í hjúskap í ákveðinn tíma . Falli hann niður verða eignirnar hjúskapareignir . Getur borgað sig að gera erfðaskrá Kaupmálinn gildir aðallega ef til skilnaðar kemur , en getur einnig haldið gildi sínu við andlát . Kaupmáli getur samt einnig fallið niður við andlát . Við andlát er séreign ekki skipt , nema það hafi verið sérstaklega tekið fram i kaupmálanum . Haukur segir að almenna reglan sé sú að þegar fólk fellur frá , erfi makinn 1/3 eignanna en börnin 2/3 . Þessir erfingjar kallast skylduerfingjar viðkomandi . Ef fólk vill breyta þessu þannig að aðrir komi til með að erfa það , getur það gert erfðaskrá sem segir fyrir um vilja þess varðandi eignirnar . Þó sé aldrei hægt að ráðstafa meiru en 1/3 eigna sinna með erfðaskrá . Getur átt rétt á að sitja í óskiptu búi Þegar maki fellur frá í hjónabandi , getur eftirlifandi maki átt rétt á að stija í óskiptu búi , með börnum beggja , séu þau fyrir hendi . Ef þau eiga sitt hver börnin , þ.e. stjúpbörn , þá á eftirlifandi maki einungis rétt til setu í óskiptu búi ef mælt var fyrir um þann rétt í erfðaskrá skammlífari makans eða eftirlifandi maki fær samþykki stjúpbarna sinna til þess að sitja áfram í óskiptu búi . Réttur eftirlifandi maka til þess að sitja í óskiptu búi fellur þó niður , gangi hann í hjúskap að nýju .