Einhver bankinn tilkynnti okkur um daginn að einn milljarður á viku væri sú upphæð sem flokkast þar á bæ undir hagnað . Auðvitað er eitthvað af þeim smámunum sótt til útlanda , en stór hluti er sóttur til okkar hér á skerinu í formi vaxta , verðtryggingar og þjónustugjalda af ýmsum toga . Ekki hafði ég neitt á móti því á sínum tíma að Landsbankinn færi úr eigu ríkisins , mér þótti hann að vísu fara fyrir heldur lítið , en það er nú önnur saga . Og þegar það er skoðað að bankabáknið fór allt á sömu kjörum , er það kannski engin tilviljun að slíkar stofnanir hafi þann eiginleika að fara fyrst verulega að skila hagnaði þegar þær fara í faðm hins óhefta frelsis . Helmingaskiptaveldið er ekkert að fela andlit sitt þegar kemur að því að bjóða bitlinga . Allavega var svo komið , þegar bankarnir voru seldir , að þjóðin gat ekki lengur þolað það sukk sem hafði alltof lengi viðgengist með alslags helmingaskiptafyrirkomulagi við val í bankaráð og með víkjandi lánum út og suður ; austur og vestur . Menn lánuðu vinum og vandamönnum og leyfðu tilbúinni verðbólgu að éta lánin upp , þannig að útvaldir greiddu aldrei nema hluta lánanna til baka - nokkrir græddu , fjöldinn greiddi . Og í dag sitjum við uppi með það sem þótti skyndilega réttlætanleg ráðstöfun , þegar þeir spenakálfar sem nú eru að verða ellihrumir höfðu blóðmjólkað kerfið ; hin einkennilega verðtrygging lána var tekin upp - þetta fyrirbæri sem menn kölluðu einnig vísitölubindingu hér í eina tíð . En þetta varð til þess að snúa dæminu endanlega alþýðunni í óhag . Nú varð skyndilega hægt að lána öllum , ekki bara nokkrum útvöldum , því nú gerðist það að fólk borgaði alltaf til baka það sem það fékk að láni og rúmlega það . En það sem gerðist var það að lán og laun hættu að fara í sömu átt . Á meðan bankarnir sukkuðu með eigur almennings , hurfu laun í báli verðhækkana og eins var það að lán rýrnuðu af sömu sökum , þannig að laun og lán héldust í hendur . Svo kom vísitölubindingin og bjargaði því að lánin héldu verðgildi sínu , en á sama tíma var alltaf einhver verðbólga sem sá um að rýra gildi launa . Þetta er ósköp einfalt og þessu má einfaldlega kippa í lið með því að banna það að lán hækki meðan laun lækka . Staðreyndin er nefnilega sú að stjórnmálamenn hafa haldið hlífiskildi yfir þessari spillingu og ekki bent á þá staðreynd að ef verðbólga er t.d. 4% , þá lækka laun sem því nemur og lán hækka um þessi sömu fjögur prósent , sem segir þeim sem kunna eitthvað í reikningi að í raun hækki lánin um 8% , því verðgildi peninganna sem greitt er með hefur rýrnað - Það kostar fleiri svitadropa að klófesta hverja krónu . Vinstri-grænir ættu að ráðast í það að rannsaka þetta mál í kjölinn og gefa kjósendum það loforð að þessu hróplega óréttlæti verið fargað . Mergurinn málsins er sá að það sem kallast verðtrygging lána , er í raun og veru ekkert annað en lögverndaður þjófnaður . Maður veltir því ósjálfrátt fyrir sér , hvort það séu samantekin ráð allra stjórnmálaflokka í landinu að þegja í heil þá staðreynd að lánin hækka í raun alltaf um tvöfalda hækkun verðbólgunnar . Það eitt veit ég að hér er verið að þjóna fjármangseigendum einum . Ekki kemur þetta alþýðunni til góða . Hvort Vinstri-grænir sjá sér hag í því að berjast gegn þessum glæp , er náttúrulega undir forystu flokksins komið . Ég sjálfur get aðeins vonað að þar fari ekki í fylkingarbrjósti sá tvískinnungur sem flokkurinn sýnir í því ástar / haturs-sambandi sem hann sýnir framsóknarmönnum , með því að styðja þá í borgarstjórn en níða þá í ríkisstjórn . Því ef sá flokkur er ekki mesti máttarstólpi samtryggingarinnar og helmingaskiptanna , þá veit ég svei mér ekki hvert hægt er að benda í þeim skelfilega skollaleik . Ögmundur , þér er treystandi fyrir því verðuga verkefni að eyða þessari tímaskekkju í eitt skipti fyrir öll . Kristján Hreinsson , skáld