Auk aðstandenda gagnasafnanna sem Málið sækir efni sitt til hafa aðrir starfsmenn lagt ritstjórninni lið við hönnun og undirbúning , m.a . Vefgáttin málið.is var opnuð 2016 á degi íslenskrar tungu , 16. nóvember . Hvað varðar mismunandi markmið og innihald gagnasafnanna má meðal annars benda á að Beygingarlýsing íslensks nútímamáls geymir orð og beygingar sem tíðkast í íslensku og hún er fyrst og fremst unnin í anda lýsandi málfræði – enda þótt einnig sé að finna þar athugasemdir og ábendingar um notkun . Í safninu eru nú tæplega 260 þús. beygingardæmi . Skal í því sambandi bent á eigin vef Íðorðabankans . Hún miðlar fróðleik , skýringum og skýringatilgátum um uppruna og söguleg vensl íslenskra orða og orðmynda , jafnt úr fornu máli sem úr nútímaíslensku . Orðsifjabókin kom út á prenti 1989 á vegum Orðabókar Háskólans . MálfarsbankinnMálfarsbankinn geymir safn stuttra greina um málfarsleg efni . Þar er leitast við að benda á málnotkun sem almennt hefur verið talin best við hæfi í málsniðum vandaðs og hefðbundins íslensks ritmáls og í vönduðu töluðu máli . Efni Málfarsbankans á meðal annars rætur í svörum sem tekin hafa verið saman við málfarsráðgjöf á Íslenskri málstöð og síðar Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum . Notendur geta raðað gagnasöfnunum sjö innbyrðis að eigin ósk með því að draga heiti þeirra með músinni upp eða niður á skjánum . Hægt er að loka fyrir niðurstöður úr tilteknu safni á skjánum . Í vinstra horni neðst er hnappur með tenglum í alla vefi Stofnunar Árna Magnússonar í íslenskum fræðum og samstarfsaðila . Hér má m.a. finna fleiri vefi um mál og málnotkun , á borð við Ritmálssafnið , Risamálheildina , Nýyrðavefinn og ISLEX , auk Málsins og gagnasafna innan þess . Upphaflega var gegn fallorð sem notað var með forsetningu ( í gegn ) og þá til að vísa til stefnu líkt og fsl . á bak , á / í mót , á / í milli , á / í meðal og í kring ( < hring ) um . Upprunaleg mynd er því í gegn , ýmist í beinni merkingueða yfirfærðri , t.d. : sá er eigi er með mér , í gegn er sá mér ( Matt 12 , 30 ( Íslhóm 39 v 15 ( 1200 ) ) ) ; Stöndum vér hraustlega í gegn [ ‘ á móti ’ ] freistni fjanda ( Leif 167 ( 1150 ) ) ; lagði ilminn eigi síður í gegn [ ‘ á móti ’ ] vindi en forvindis [ ‘ undan vindi ’ ] ( ÓT II , 190 ) ; leituðu ljúgvitna í gegn honum ( Íslhóm 78 v 17 ) ; standa í gegn e-u [ ‘ á móti ’ ] ( Leif 29 , 100 ) ; berjast í gegn e-u / e-m ( Leif 59 , 62 ) ; mæla í gegn e-u ( Leif 64 ) . Forsetningin í gat þegar í fornu máli fallið brott ( s 13 ) og þá stendur nafnorðið gegn eitt eftir sem forsetning , t.d. : † vera honum í gegn > gegn honum , sbr. einnig lo. gegn ( ‘ beinn ’ ) : fara hinn gegnsta veg . Gegn er ýmist notað eitt sér , með forsetningunni í eða aukið forsetningunni um , sbr. ( í ) gegnum < í gegnum , t.d. : Hann lagði Sigurð sverði í gegnum sofanda ( SE 161 ) ; Hallfreður lagði saxinu í gegnum hann ( ÓT II , 25 ) ; en sjá þykkjumst ek Eirík í gegnum ( ÍF XIII , 307 ) . Í fornu máli merkti orðasambandið ganga í gegn e-u ‘ ganga á móti e-u > viðurkenna e-ð ’ en í síðari alda máli verður hin neikvæða merking ofan á : ‘ vera andsnúinn ( e-u ) , þræta fyrir e-ð . ’ Forsetningin gegnt er upphaflega hk.et . af lo. gegn . Merkingin er ekki margbrotin , ávallt svipuð ‘ andspænis , á móti ’ , t.d. : Hann / hún situr gegnt mér ; gegnt húsinu er banki ; Fyrir handan ána gegnt bænum ( m 19 ( ÞjóðsJÁ 1 II , 112 ) ) ; liggja gegnt e-m ( m 17 ( JÓlInd 225 ) ) ; skipti því mitt í tvo hluti , og lagði partana hvern gegnt öðrum ( s 16 ( 1 . Mós 15 , 10 ( GÞ ) ) ) . Forsetningin gegnt er algeng í fornu máli , t.d. : Hrappur hét maður , er bjó í Laxárdal fyrir norðan ána , gegnt Höskuldsstöðum ( ÍF V , 19 ) ; Á hinn óæðra bekk ... gegnt öndvegi mínu ( ÍF XII , 211 ) ; þeir fundu og Þórð leysingja gegnt honum , undir hliðarvegginn ( ÍF XII , 344 ) ; Í öðru öndvegi gegnt honum sat Björn ( Flat II , 121 ) ; Jarl settist gegnt honum ( Flat II , 159 ) ; [ jörð ] á reka allan frá steini hinum stóra er stendur í flæðinni gegnt garðsendanum ( IslDipl 229 ( 1421 ) ) ; lagðist niður í setið gegnt lokrekkju bónda ( ÍF VII , 119 ) ; Ljós brann í stofunni gegnt durum ( ÍF VII , 211 ) ; stóðu gegnt þeim Þorsteini ( Sturl I , 205 ) ; þá var Helgi kominn gegnt þeim ( Sturl I , 485 ) . Svo kallaðan Valgauts þátt er einungis að finna í Ólafs sögu helga hinni mestu . Þar getur að líta margt merkilegt , m.a. tvo málshætti ( eða sannmæli ) sem eru einstakir að því leyti að þeir eiga sér enga hliðstæðu og trúlega eru þeir framandlegir í nútímanum og torskildir og af þeirri ástæðu voru þeir ekki teknir með í Orðum að sönnu . Til gamans skal þeim teflt fram hér : Svo fremi er reynt við ríka menn að þrisvar sé farið [ ‘ þegar voldugir menn eiga í hlut er þá fyrst fullreynt er þrívegis hefur verði reynt ’ ] ( ÓH 789 ( 1400 – 1425 ) ) ; Minni verður afdeilingur þegar maðurinn er sjúkur [ ‘ framlag sjúks manns verður minna en ella ’ ] ( ÓH 789 ( 1400 – 1425 ) ) . 1 gegn l . ‘ beinn ( stuttur , fljótfarinn ) ; dugandi , góður , hagkvæmur , þarfur ’ ; sbr. nno . gjegn ‘ beinn , stuttur , hentugur , blátt áfram ’ , sæ. máll . gen ‘ stuttur , beinn ( um veg ) ’ , d. máll . gjen ( s.m. ) , sæ. genast ‘ undir eins ’ . Sbr. og fe . gegn , ge ̄ n ‘ beinn , sléttur ( um veg ) ’ . Í öðrum germ . málum kemur orðstofn þessi aðeins fyrir sem forliður í sams. eða sem fs. ( ao. ) eða so . Sjá gagn - ( 2 ) , gegn - ( 3 ) og gegn ( 2 ) . Af sama toga er so . gegna ‘ svara , hæfa , hlýða , sæta ’ , sem virðist tengd bæði lo. og fs. , sbr. nno . gjegna ‘ koma á móti , svara , gæta , … ’ , sæ. máll . gena ‘ mæta , hindra , hrekja aftur ’ , d. gjenne ‘ reka til baka ’ , fe . ge-gegnian , fhþ . gegenen , gaganen ‘ mæta ’ . Hvk. af lo. gegn ɔ gegnt er notað sem fs. og ao. , sbr. og sæ. gent ( i mot ) ‘ beint á móti ’ . Uppruni þessa orðafars er óljós og óvíst hvort nafnyrðin ( no. og lo. ) eru mynduð af fs. eða öfugt sem er líklegra . Skvt . Falk & Torp ( 1910 : 314 ) er upphafl. mynd orðsins * ga-gana , af forsk. ga - og * gana - lh.þt. af germ . * ge ̄ - ( í ne . go , nhþ . gehen ) , sbr. lat. contra ̄ ‘ á móti ’ , af com - ‘ sam - ’ og tra ̄ ( < * - t ( e ) ro - ) . Lítt sennilegt . Sama á við um tengsl fi . jaghána - ‘ klof , þjóhnappar ’ , gr. kokhó ̄ ne ̄ ‘ bil milli læra ’ . Germ . orðin sýnast ekki eiga sér samsvörun í öðrum ie . málum og eru e.t.v. germ . nýmyndun ; lo. gegn ( gagn - ) ( < * gagina - , * gagana - ) e.t.v. upphaflegast og no. og fs. af því leidd . Það gæti átt skylt við so . gaga og upphafl. merk . verið ‘ sem gín við , blasir á móti ’ . Sjá gagn ( 1 ) , gegn ( 2 og 3 ) og gögn ( 2 ) . 2 gegn fs. , í gegn , ( í ) gegnum ( fs. ) ‘ á móti ; inn og út um e-ð ’ ; sbr. fær. ígegn , d. igen , fsæ . gen ; fe . gegn , ongegn , fsax . gegin , angegin , fhþ . gegin , angagin , gagani ( < * gaganai með þgf. eða stf.end. ) ; sbr. ennfremur nno . gjenom , sæ. genom , d. gennem ( eiginl . þgf.ft. ) og fe . to ̄ - gegnes , fsax . tegegnes ( ef.et . ) . Sýnist svo sem hér sé um fallmynd af nafnyrði að ræða , sem notuð er sem forsetning , ýmist ein sér eða með forskeyttu smáorði ( fs. ) . Sjá gagn ( 1 ) , gegn ( 1 ) og gögn ( 2 ) . 3 gegn - forliður í samsetn . ‘ móti , gegnum ’ ; sbr. nno . gjegn - , sæ. og d. gen - , þ. gegen - . Sjá gagn - ( 2 ) . Gegnir k . † karlmannsnafn , leitt af gagn ( 1 ) , merkir e.t.v. ‘ hinn gagnlegi ’ eða ‘ sigursæli ’ . Orðið kemur einnig fyrir í ísl. örn. , m.a. um læki og merkir þá líkl. þverlæk sem rennur beint í gegnum e-a landspildu , sbr. og fno . árh . Gegn kv. í örn . Gegnardalr , e.t.v. ‘ hin beina ’ eða ‘ gagnsama ’ .