Hverjar eru elstu þekktu leifar um ketti á Norðurlöndum ? Hverjar eru elstu kattvistarleifar á Norðurlöndum ? Kettir voru fyrst tamdir í Austurlöndum nær og Egyptalandi fyrir um 9 - 10.000 árum , en villti forveri heimiliskattarins er afríski villikötturinn ( Felis silvestris lybica ) sem enn finnst á þeim slóðum . [ 1 ] Elsta beinagrind af heimilisketti ( Felis catus ) sem fundist hefur hingað til fannst í gröf í Shillourokambas á eyjunni Kýpur í Miðjarðarhafi og er frá því 7500 f.Kr. [ 2 ] Áður en sú beinagrind fannst voru elstu dæmin um heimilisketti frá Egyptalandi frá því um 2000 f.Kr. [ 3 ] [ 4 ] Bein heimiliskatta finnast ekki í Mið - og Norður-Evrópu fyrr en á rómverskum tíma , á 1. - 2. öld e.Kr. [ 5 ] [ 6 ] Sýnt hefur verið fram á með fornerfðafræðirannsóknum að kettir dreifðust um Evrópu með þekktum verslunarleiðum . [ 7 ] Heimiliskettir voru notaðir til að halda niðri músum og rottum , til dæmis um borð í skipum , og einnig var feldur þeirra nýttur í fatnað . [ 8 ] [ 9 ] [ 10 ] [ 11 ] Elstu þekktu bein villikattar sem fundist hafa í Svíþjóð eru um 6550 ára gömul . [ 12 ] Bein villikatta hafa einnig fundist á nokkrum stöðum í Danmörku frá miðsteinöld ( 12.500 - 3900 f.Kr. ) . Í nokkrum tilfellum er greinilegt að villikettirnir hafa verið fláðir og hlutaðir í sundur , líklega svo hægt væri að nýta feld þeirra í fatnað og borða kjötið . [ 13 ] [ 14 ] Bein villikattarins hafa ekki fundist í Noregi hingað til . [ 15 ] Evrópskri villikötturinn ( Felis silvestris silvestris ) hvarf að mestu frá Skandinavíu fyrir um 3500 árum . Hann hefur nú mjög takmarkaða dreifingu í Norður-Evrópu . Evrópski villikötturinn hvarf að mestu frá Skandinavíu fyrir um 3500 árum vegna breytinga á umhverfisaðstæðum . [ 16 ] Líklega fannst hann lengst í Danmörku eða allt fram á 1. eða 2. öld . [ 17 ] [ 18 ] Villikötturinn hefur nú mjög takmarkaða dreifingu í Norður-Evrópu en finnst enn í dag á hluta Bretlandseyja , í Þýskalandi og Póllandi . Hann telst ekki vera í mikilli útrýmingarhættu en þó er hætta nokkur vegna blöndunar við heimilisketti . [ 19 ] Heimiliskettir í Skandinavíu Elstu bein heimiliskatta sem fundist hafa í Skandinavíu eru frá því á seinni hluta rómverskrar járnaldar um 200 e.Kr. og fundust þau í brunagröf í Kastrup á Suður-Jótlandi í Danmörku . Kattarbeinið sem fannst í gröfinni var óbrennd vala en á henni mátti sjá skurðarför sem benda til þess að kötturinn hafi verið fláður . Í gröfinni voru líka brennd bein af fullorðinni manneskju og vala úr sauðkind með gati í gegn um . Líklega hafa kattar - og kindabeinið verið skart eða verndargripir . [ 20 ] [ 21 ] Bein heimiliskatta eru frekar sjaldgæf í fornleifarannsóknum í Skandinavíu framan af en finnast þó af og til á víkingaöld ( 850-1050 e.Kr. ) og verða nokkuð algeng þegar komið er fram á miðaldir . [ 22 ] Rannsóknir hafa sýnt fram á að verslun og landnám víkinga spilaði stóran þátt í að dreifa heimiliskettinum um Norður-Evrópu . [ 23 ] [ 24 ] Bein heimiliskatta hafa fundist í fornleifarannsóknum á minjum frá víkingaöld í Noregi , Svíþjóð , Danmörku og Íslandi . [ 25 ] Útskorið dýrahöfuð , mögulega af ketti , á Ásubergsskipinu . Ásubergsskipið er frá 9. öld og fannst við Óslóarfjörð í Noregi í upphafi síðustu aldar . Við fornleifarannsóknir á víkingaaldarbænum Kaupangi sem er um 140 km frá Osló fundust nokkur bein heimiliskatta þar sem greinilegt var að kettir höfðu verið fláðir til að nýta af þeim skinnin . [ 26 ] Sama má segja um fjölda beina af heimilisköttum sem fundust í víkingaaldarlögum við fornleifarannsóknir í Óðinsvéum í Danmörku . [ 27 ] Mælingar á fjölda beina úr heimilisköttum úr fornleifarannsóknum í Danmörku hafa sýnt að danskir heimiliskettir hafa stækkað umtalsvert frá víkingaöld og fram til dagsins í dag . [ 28 ] Á miðöldum fara bein heimilskatta að finnast í ruslalögum ásamt beinum af öðrum húsdýrum og sjaldgæfara verður að á þeim finnist skurðarför sem bendir til þess að þeir hafi frekar verið haldnir til að halda niðri meindýrum en vegna feldsins . [ 29 ] Í dag eru heimiliskettir eitt allra vinsælasta gæludýr í heimi og talið er að í Evrópu séu nú meira en 100 milljón heimiliskettir . [ 30 ]