Á seinna tímabilinu var meðalaldur 82,7 ár , en 82,1 ár á hinu fyrra og tíðni Alzheimer-sjúkdóms , blóðþurrðarsjúkdóms í hjarta , hjartabilunar , sykursýki og langvinnrar lungnateppu jókst . Niðurstöðurnar benda til að markmið reglugerðarbreytingarinnar , að forgangsraða þeim sem voru veikastir , hafi því náðst . Því má telja líklegt að umönnunarþörf íbúa sé önnur og meiri en áður . Barst til blaðsins 8. maí 2019 , samþykkt til birtingar 27. ágúst 2019 . Eftir því sem hlutfall eldra fólks eykst á Íslandi má búast við breyttum þörfum samfélagsins fyrir heilbrigðisþjónustu . 5 Í íslenskri rannsókn höfðu 28,8% látist innan árs frá komu . 6 Rannsókn frá Hong Kong ( n = 1860 ) sýndi að eftir 5 ár voru 54,2% íbúa látin . 8 Í lok desember 2007 tók gildi reglugerð þar sem sett voru mun strangari skilyrði fyrir flutningi á hjúkrunarheimili en áður hafði verið . 9 Fyrir þann tíma gátu stjórnir hjúkrunarheimila valið fólk inn á hjúkrunarheimilið , oft af löngum biðlistum , að því skilyrði uppfylltu að viðkomandi ætti gilt vistunarmat . Þó var kveðið á um að þeir ættu að ganga fyrir sem beðið hefðu lengi og væru metnir með mjög brýna eða brýna þörf . Ætla má að reglugerðarbreytingin sem gerð var 21. -desember 2007 hafi haft áhrif á þann hóp sem dvaldi á íslenskum hjúkrunarheimilum frá og með árinu 2008,9 en áhrifin hafa ekki verið rannsökuð . Þekking á þörfum og lifun þeirra sem flytja inn á hjúkrunarheimili er nauðsynleg til að hægt sé að skipuleggja viðeigandi þjónustu . RAI-mælitækið felur í sér samræmda skráningu og mat á heilsufari , færni og þörfum íbúa á hjúkrunarheimilum . Upplýsinga fyrir matið er aflað úr sjúkraskrá , með athugun á íbúanum og viðtali við íbúa og ættingja hans , samkvæmt nákvæmri leiðbeiningabók RAI-mælitækisins sem skilgreinir hvernig meta á hvert atriði . Í þessari rannsókn eru notaðar valdar breytur úr RAI - mælitækinu auk útkomu úr eftirtöldum 6 heilsu - og færnikvörðum sem hannaðir hafa verið fyrir mælitækið . 6,12 Verkjakvarðinn ( Pain Scale ) , hefur lægsta gildi 0 sem merkir að einstaklingurinn hefur enga verki en hæsta gildið 3 að um mjög mikla og óbærilega verki sé að ræða . Rannsóknir benda til að kvarðinn sé áreiðanlegur til að meta verki hjá íbúum á hjúkrunarheimilum . 13 Þunglyndiskvarðinn ( Depression Rating Scale , DRS scale ) , hefur gildi frá 0 til 14 . Gildið 0 þýðir að einstaklingurinn hefur óskerta vitræna getu en síðan stigversnandi vitræna getu með hækkandi gildum og gildi 6 gefur til kynna mjög mikla vitræna skerðingu . Sýnt hefur verið fram á ágæta fylgni þessa kvarða við MMSE ( Mini-Mental State Examination ) við mat á vitrænni getu . 12 Virknikvarðinn ( Index of Social Engagement , ISE scale ) , gefur til kynna meiri virkni eftir því sem talan er hærri og hefur gildi frá 0 til 6 . Núll merkir að einstaklingurinn hefur dregið sig í hlé frá félagslegum samskiptum en hæsta gildið 6 gefur til kynna mikið frumkvæði og þátttöku í félagslegum athöfnum . Gildin 0 - 2 hafa verið tengd lítilli félagslegri virkni . Við lifunargreiningar var úrtakstímabilið takmarkað annars vegar við innflutning fyrir árslok 2012 ( fyrir tveggja ára lifun ) , n = 4173 og hins vegar árslok 2013 ( eins árs lifun ) , n = 4727 . Forspárgildi mismunandi áhættuþátta var reiknað með fjölþátta áhættureiknilíkani ( Cox Proportional Hazards Model ) , ásamt fjórum stýribreytum ( aldri , kyni , líkamsþyngdarstuðli ( LÞS ) og hvaðan fólk kom ) , fyrst fyrir eina viðbótarbreytu í einu og síðan var gerð heildargreining allra þáttanna , innan hvors hóps fyrir sig , fyrir bæði eins árs og tveggja ára lifun . Munur reyndist á útkomu allra heilsu - og færnikvarða milli tímabilanna , sjá töflu II . Tveggja ára lifun fyrra tímabilsins var á sama hátt borin saman við tímabilið 2008 - 2012 ( n = 2341 ) , sjá mynd 2 . Töflurnar sýna að sjúkdómsgreiningarnar hjartabilun og langvinn lungnateppa voru sterkustu áhættuþættirnir fyrir dauðsfalli í báðum hópunum , bæði innan eins og tveggja ára frá komu , ásamt blóðþurrðarsjúkdómi í hjarta , hin síðastnefnda þó einkum fyrir dauðsfalli innan tveggja ára ( tafla IV ) . Við einföldu greininguna , það er þegar einungis einni breytu var bætt við stýribreyturnar ( HR 1 í töflu III og IV ) , hvarf marktækni þess hvaðan fólk kom á hjúkrunarheimilið þegar ADL - kvarðinn kom inn í greininguna og eingöngu þá . Umræður Niðurstöðurnar sýna að marktækur munur var á heilsu og lifun þeirra sem fluttu á hjúkrunarheimili á árunum 2003 - 2007 annars vegar og hins vegar á tímabilinu 2008 - 2014 . Í bandarískri rannsókn frá 2010 er áætlað að 32% þeirra sem eru 85 ára og eldri séu með Alzheimer-sjúkdóm , 17 sem er hærra en í hópnum sem flutti á hjúkrunarheimili fyrir 2008 í þessari rannsókn , en svipað og í síðari hópnum . Hugsanlega skýrist það af því að meðalaldur nýinnfluttra á íslenskum hjúkrunarheimilum er lægri en 85 ár og hærri aldur nýinnfluttra á síðara tímabilinu gæti því einnig skýrt aukna tíðni Alzheimer-sjúkdóms í þeim hópi . Sjúkdómsgreiningin hjartabilun var einnig algengari á seinna tímabilinu og nokkru algengari en í nýlegri bandarískri rannsókni , en þar var hlutfallið 18,7 - 19,5% . Hlutfall þeirra sem voru greindir með langvinna lungnateppu ( LLT ) var hærra seinna tímabilið en þó nokkuð lægra en 21,5% , sem er hlutfall þeirra sem eru með LLT á bandarískum hjúkunarheimilum . 20 Hlutfallsleg aukning LLT skýrist líklega annars vegar af fleiri öldruðum með langa reykingasögu og hins vegar af bættri greiningu LLT á síðari árum , en þó er athyglisvert að astmagreiningum fækkar ekki á móti . 6 Hins vegar hafði þetta hlutfall hækkað marktækt eftir desember 2007 ( 1 ár : 33,5% ; 2 ár : 50,9% ) . Það er því ljóst að verulegar breytingar urðu á lifun nýinnfluttra á íslenskum hjúkrunarheimilum eftir desember 2007 . Ofangreindur samanburður vekur þó þá hugsun hvort aldraðir Íslendingar þurfi að bíða of lengi áður en þeir fá rými á hjúkrunarheimili og skilyrði fyrir dvöl á hjúkrunarheimili því hugsanlega orðin of ströng eftir reglugerðarbreytingu í desember 2007 . Rímar sú niðurstaða við erlendar rannsóknir . 2,7 Bent hefur verið á að gott eftirlit með sykursýkinni geti verið verndandi þáttur til að seinka dauðsföllum . 25 Rannsókn sem gerð var á íslenskum og norskum hjúkrunar-heimilum á árunum 2011 - 2015 fann að sjúkdómsgreiningin sykursýki var skráð hjá fleiri íbúum en þeim sem voru á blóðsykurslækkandi lyfjum á Íslandi en bara hjá 75% sama hóps í Noregi . Hins vegar vekur athygli að verkjakvarðinn og virknikvarðinn sýndu betri útkomu á seinna tímabilinu , sem gæti tengst aukinni áherslu á verkjameðferð og aukinni afþreyingu á hjúkrunarheimilunum . Hér höfðu lífskvarðinn og langi ADL - kvarðinn skýrasta forspárgildið fyrir andláti . Þá hefur íslensk rannsókn sýnt að einkennameðferð geti verið ábótavant á hjúkrunarheimilum og þörf fyrir líknandi meðferð sé mikil . 29 Með breyttu heilsufari íbúa og þar með breyttri umönnunarþörf er ljóst að starfsfólk þarf að hafa viðeigandi þekkingu og möguleika á að mæta þörfum íbúanna . 2 Slíkar breytingar gætu falið í sér þörf fyrir fleiri starfsmenn ( fleiri veittar hjúkrunarklukkustundir ) og hærra hlutfall fagfólks og þar með aukið fjármagn til reksturs hjúkrunarheimila . 30 Jafnframt hefur verið bent á að áreiðanleiki mælitækisins hefur reynst vera í meðallagi til mikill í rannsóknum . Markmið reglugerðarbreytingarinnar , að forgangsraða þeim sem voru veikastir hefur því náðst , en veikari íbúar kalla á aðra og meiri umönnun en áður . Rannsakendur vilja þakka styrk til rannsóknarinnar frá vísindasjóði Landspítala og vísindasjóði Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga .