Hafa aðstandendur aðgang að sjúkraskrá látins einstaklings ? Aðgangur að sjúkraskrám er takmarkaður við lögheimild . Það þýðir að enginn fær aðgang að sjúkraskrám annarra nema slíkur aðgangur sé tilgreindur í lögum . Slíkar heimildir eru tíundaðar í 4. kafla laga um sjúkraskrár nr. 55 / 2009 . Í 15. grein laganna er kveðið á um rétt „ náinna aðstandenda “ til aðgangs að sjúkraskrám látinna einstaklinga . Náinn aðstandandi er til að mynda maki , foreldri eða afkomandi . Ríkar ástæður þurfa að vera fyrir hendi til að þeir fái aðgang að sjúkraskrám látinna einstaklinga . Í ákvæðinu er einnig áréttað að tekið skal tillit til vilja hins látna ásamt hagsmunum þess sem óskar eftir upplýsingunum . Bandarískir hermenn flokka sjúkraskrár . Greinin er svonefnd vísiregla og því ræðst það af hverju tilfelli fyrir sig og mati umsjónaraðila sjúkraskrárinnar hvort aðstandendur hljóti aðgang . Greinin er því að einhverju leyti matskennd en þó er gerð krafa um að sá sem óski eftir gögnunum sé „ náinn aðstandandi “ og að „ ríkar ástæður " mæli með því að hann fái gögnin afhent . Með hliðsjón af 12. grein laga um réttindi sjúklinga nr. 74 / 1997 , sem lýsir þagnarskyldu starfsmanna heilbrigðisþjónustu , má draga þá ályktun að það sé meginregla að þagnarskylda ríki um heilsufar látina manna . Afrit af sjúkraskrá yrði því ekki veitt á grundvelli forvitnissaka ef vilji hins látna lægi ekki fyrir . Öðru máli gegndi til dæmis ef erfingi vildi hnekkja erfðaskrá vegna meints heilsubrests þess sem lætur eftir sig erfðaskrá eða ef grunur léki á um að eitthvað hafi farið úrskeiðis við meðferð hins látna á sjúkrahúsi . Þessa ríku vernd má rekja til þess að sjúkraskrár eru trúnaðarmál samkvæmt áðurnefndri meginreglu og falla undir friðhelgi einkalífs sem eru stjórnarskrárvarin mannréttindi í 71. grein hennar . Því ber að túlka þröngt allar undantekningar frá þeirri meginreglu , sérstaklega þegar vilji hins látna til að deila þessum upplýsingum liggur ekki fyrir . Steinunn Kristjánsdóttir er prófessor í fornleifafræði við Sagnfræði - og heimspekideild Háskóla Íslands . Helstu rannsóknasvið hennar eru miðaldafornleifafræði , norræn fornleifafræði , kirkjusaga , klausturfornleifafræði , kynjafornleifafræði , þróun húsagerða og miðlun vísindalegrar þekkingar .