Ráðlegt að hyggja í tíma að lífeyrisréttindum Eyrún Einarsdóttir , áhættustjóri Birtu skrifaði grein sem birtist í Fréttablaðinu á gamlársdag . Gjarnan er fullt út úr dyrum þegar lífeyrissjóðir boða til kynningarfunda með sjóðfélögum sem nálgast lögboðinn eftirlaunaaldur eða hyggjast hætta fyrr að vinna . Þegar þarna er komið sögu á æviskeiðinu er vissulega eðlilegt að menn hafi sérstakan áhuga á réttindum sínum í lífeyrissjóðum , á útgreiðslu séreignarsparnaðar eða öðru því sem heyrir til fjármála og afkomu á efri árum . vissulega eðlilegt að menn hafi sérstakan áhuga á réttindum sínum í lífeyrissjóðum , á útgreiðslu séreignarsparnaðar eða öðru því sem heyrir til fjármála og afkomu á efri árum . Jafnframt er algengt að einmitt þarna vakni menn upp við að betur hefðu þeir sýnt lífeyrismálum sínum meiri áhuga mun fyrr á ævinni og haft þá svigrúm til ráðstafana sem betur hefðu verið gerðar þá . Slíkt svigrúm er sjaldnast fyrir hendi um sextugt , hvað þá síðar . Lífeyrisréttindi eru verðmætasta eign okkar og skipta meira máli en íbúðir , bílar eða sumarhús ! Þess vegna er rík ástæða til að fólk bíði ekki með það fram undir lok starfsferils síns eða lengur að kynna sér lífeyrisréttindi sín . Góð byrjun er að fara inn á Lífeyrisgáttina , vefinn lífeyrisgattin.is , til að fá yfirlit allra réttinda sem viðkomandi hefur unnið sér inn í samtryggingarsjóðum um dagana . Viðbúið er að sami sjóðfélagi hafi greitt í f leiri en einn sjóð , jafnvel í marga sjóði frá upphafi . Nauðsynlegt er að fá aðgang að eigin sjóðfélagavef og best að leita til sjóðs sem greitt er í eða greitt var síðast í , hafi menn ekki sótt sér aðgang nú þegar . Með þessu móti getur hver sem er fengið heildarmynd af stöðu sinni og réttindum . Hafa ber í huga að réttindaávinnsla lífeyrissjóða getur verið mismunandi . Hver þúsundkall í iðgjaldi veitir ekki endilega sama lífeyrisrétt í krónum talið hjá sjóðum sem viðkomandi greiðir í . Að fleiru ber að gæta . Sjálf veit ég til að mynda um fólk sem ráðstafaði meirihluta skylduiðgjalds síns í lífeyrissjóð í sparnaðarleið sem það fær ekki greitt úr fyrr en um áttrætt . Missi það starfsgetu á besta aldri fær það ekki greitt nema sem svarar til brots af launum sínum áður en starfsgeta skertist og gerði sér ekki grein fyrir slíkum afleiðingum . Fæstir gera eðlilega ráð fyrir öðru en að þeir haldi óskertri starfsgetu til loka starfsævinnar en svo bein og greið er lífsins braut bara ekki hjá öllum , því miður . Fólk ætti því að kanna fyrr en síðar á starfsævinni hve mikið það fengi úr lífeyrissjóðunum sínum ef starfsorka skertist . Séreignarsparnaður er mikilvægur liður í undirbúningi fyrir efri árin og því fyrr sem byrjað er að leggja fyrir því betra . Þá jafngildir skattfrjáls séreignarsparnaður til húsnæðiskaupa verulegum kjarabótum yngri kynslóða á atvinnu - og fasteignamarkaði . Tilgreindur séreignarsparnaður kom nýlega til sögunnar í tengslum við kjarasamninga á almennum vinnumarkaði . Þar stendur fólk frammi fyrir vali um að nýta 3,5% af launum til að auka hlutdeild sína í samtryggingu lífeyrissjóða eða verja því frekar í séreignarsparnað . Séreign getur skipt sköpum um afkomu fólks sem hverfur af vinnumarkaði og lifir á eftirlaunum . Um margar sparnaðarleiðir er að velja hjá lífeyrissjóðum . Greiður aðgangur er að upplýsingum um leiðirnar og samsetningu þeirra og um samanburð á ávöxtun séreignarleiða . Þetta er að finna á Lífeyrismál.is , vef Landssamtaka lífeyrissjóða . Kjarni máls er að fólk kanni vel rétt sinn til lífeyris og taki lífeyrissjóðsmál sín alvarlega sem fyrst á starfsævinni . Góðra gjalda vert er að sinna vel viðhaldi fasteigna sinna , bíla og sumarhúsa en mikilvægara að sýna fyrirhyggju gagnvart eftirlaunum og tryggingum sem varða af komu á efri árum , heilsu og líf .