Ljóst er að heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna um vernd hafsvæða verður ekki náð hér á landi fyrir lok árs 2020 . Þetta kemur fram í svari Guðmundur Inga Guðbrandssonar , umhverfis - og auðlindaráðherra , við fyrirspurn frá Birni Leví Gunnarssyni , þingmanni Pírata , um hafverndarsvæði . Samkvæmt ráðherra er jafnframt ljóst að þeim markmiðum verði ekki náð á heimsvísu , eða hjá mörgum nágrannaríkjum Íslendinga við Norður-Atlantshaf . „ Ástæða þessa er að hluta til að vernd hafsvæða á sér styttri sögu en vernd svæða á landi , vísindaleg þekking á lífríki og náttúruminjum neðansjávar er takmarkaðri og verndarviðmið síður þróuð . Mikil hreyfing er hins vegar á vinnu nú varðandi verndarsvæði í hafi almennt á heimsvísu . “ Eitt af heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna er að 10 prósent strandsvæða og hafsvæða njóti verndar árið 2020 . Í samningnum um líffræðilega fjölbreytni eru markmið um að 17 prósent landsvæða og 10 prósent hafsvæða njóti verndar árið 2020 . Samkvæmt ráðherra þýðir þetta ekki endilega að hvert ríki þurfi að ná slíkri tölu innan sinnar lögsögu , en þó sé ljóst að þarna séu sett viðmið sem taka þurfi tillit til . Auglýsing Mögulega má skilgreina fleiri svæði sem hafverndarsvæði Samkvæmt ráðherra hefur Ísland hefur 14 svæði alls sem hafverndarsvæði á skrá OSPAR-samningsins um vernd Norðaustur-Atlantshafsins . Í svari ráðherra segir að mögulega megi skilgreina fleiri svæði sem eru friðlýst samkvæmt náttúruverndarlögum sem hafverndarsvæði sem mætti setja inn í grunn OSPAR . „ Á meðal svæðanna 14 eru kórallasvæði sem eru friðuð fyrir veiðum , auk nokkurra svæða sem eru friðlýst samkvæmt náttúruverndarlögum . Samanlagt flatarmál þeirra er 556 ferkílómetrar eða innan við 0,1 prósent af efnahagslögsögunni . Alls eru tæplega 500 skráð hafverndarsvæði á OSPAR-svæðinu , sem ná yfir um 6,2 prósent þess . Hlutfallsleg stærð hafverndarsvæða er mjög mismunandi hjá aðildarríkjum OSPAR ; innan við 1 prósent hjá Danmörku , Portúgal og Írlandi , en yfir 30 prósent hjá Belgíu og Þýskalandi . “ Vinna við vernd hafsvæða á traustum vísindalegum grunni mun taka tíma Í svarinu kemur fram að ráðuneytið muni á næstunni skoða með Umhverfisstofnun hvort setja megi fleiri friðlýst svæði samkvæmt náttúruverndarlögum inn á skrá OSPAR um hafverndarsvæði . Aukin vernd hafsvæða verði einnig til skoðunar í vinnu varðandi náttúruminjaskrá og friðlýsingar innan náttúruverndarlaga í framtíðinni . Skoðað verði í samvinnu við atvinnuvega - og nýsköpunarráðuneytið hvort hægt sé að skilgreina fleiri svæði sem njóta friðunar fyrir fiskveiðum að hluta eða öllu leyti sem hafverndarsvæði en mikil umræða fari nú fram um slíkt á alþjóðavettvangi . „ Ljóst er að vinna við vernd hafsvæða á traustum vísindalegum grunni mun taka nokkurn tíma . Brýnt er að bæta þekkingu á hafsbotninum til að styðja við vísindalegan grunn verndar á hafsvæðum og hefur Hafrannsóknastofnunin fengið sérstakar fjárheimildir til að ljúka á tíu ára tímabili kortlagningu hafsbotnsins kringum Ísland . Sú vinna mun veita stofnuninni betri grunnupplýsingar til ráðgjafar , m.a. um vernd viðkvæmra vistkerfa á hafsbotni , “ segir í svarinu . Ekki til sérstök skilgreining á „ hafverndarsvæði “ Björn Leví spurði einnig hversu hátt hlutfall strandlengja og hafsvæða við Ísland teldist til hafverndarsvæða . Í svari ráðherra kemur fram að ekki sé til sérstök skilgreining á „ hafverndarsvæði “ í íslenskum lögum , en mörg svæði í hafi og við strendur njóti verndar samkvæmt náttúruverndarlögum , lögum um vernd Breiðafjarðar og lögum um stjórn fiskveiða . „ Lög um vernd Breiðafjarðar voru sett árið 1995 . Ákvæði laganna taka til allra eyja , hólma og skerja á Breiðafirði ásamt fjörum í innri hluta fjarðarins frá Hrafnanesi á Barðaströnd að Búlandshöfða á Snæfellsnesi . “ Þá kemur enn fremur fram hjá ráðherra að friðlýst svæði samkvæmt náttúruverndarlögum sem taka til hafsvæða að öllu eða að hluta séu um 25 talsins , en engin þeirra nái aðeins til svæða í hafi utan tvö svæði í Eyjafirði , sem séu friðlýst til að vernda hverastrýtur á hafsbotni . Hin svæðin nái til eyja og strandlengju , en hvergi langt út frá strönd . Nokkur svæði lokuð ótímabundið allt árið um kring „ Umhverfis - og auðlindaráðherra skal hafa samráð við ráðherra sjávarútvegsmála varðandi friðlýsingar í hafi sem geta haft áhrif á nýtingu fiskistofna eða annarra lifandi auðlinda hafsins eða hafsbotnsins . Í nóvember 2019 var nokkrum stærri hafsvæðum lokað ótímabundið fyrir veiðum með fiskibotnvörpu og / eða línu allt árið , “ segir í svarinu . Þá kemur fram að bann sé við notkun ákveðinna veiðarfæra á mörgum svæðum . Einkum gildi það um togveiði innan 12 mílna landhelgi með tímabundnum undanþágum , einkum fyrir Suðurlandi . Í gildi séu einnig margvíslegar umfangsminni svæðalokanir byggðar á reglugerðarákvæðum , flestar ótímabundnar . „ Hvað varðar strandlengju Íslands hefur ekki verið tekið saman hversu hátt hlutfall hennar nýtur verndar , en ljóst er að það er verulegt . Í greinargerð með frumvarpi til laga um vernd Breiðafjarðar segir að nær helmingur af öllum fjörum á Íslandi séu á svæðinu sem ákvæði laganna ná yfir , “ segir í svarinu . 10 prósent af efnahagslögsögu Íslands 76.000 ferkílómetrar Björn Leví spurði að endingu að ef vernda ætti alla strandlengju Íslands og hafsvæði til þess að ná heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna , hversu langt þyrfti það svæði að ná frá landi ef landhelgi verndarsvæðis nær frá strandlengju . Í svarinu kemur fram að hafsvæði innan 200 sjómílna efnahagslögsögu Íslands séu tæplega 760.000 ferkílómetrar . Ef 10 prósent af því svæði væru yfirlýst hafverndarsvæði væri flatarmál þeirra því 76.000 ferkílómetrar . Flatarmál hafsvæða innan 12 sjómílna landhelgi Íslands muni vera tæplega 70.000 ferkílómetrar . Því myndi verndun alls hafsvæðis innan landhelginnar fara langt með að ná tíu prósenta markmiðinu ef efnahagslögsagan væri höfð sem viðmið . Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar , stærstur hluti þeirra aðsendar greinar . Okkar tryggð er aðeins við lesendur . Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari .