Bakgrunnur : Meltingarfæraeinkenni eru algeng hjá konum og geta verið breytileg í tíðahringnum . Þátttakendur svöruðu spurningum um einkenni frá meltingarvegi og almenna líðan . Ályktanir : Konur virðast hafa meiri meltingarfæraeinkenni í upphafi eggbúsfasa en í fyrri hluta gulbúsfasa . Flæðishraði um mjógirni kann að vera meiri í gulbúsfasa en í eggbúsfasa . Þörf er á frekari rannsóknum á meltingarfæraeinkennum kvenna í tengslum við hluta tíðahrings og flæðishraða um meltingarveg . Meltingarfæraeinkenni af starfrænum toga eru algeng . Því hefur verið haldið fram að hjá konum tengist breyting á almennri líðan og meltingarfæraeinkenni tíðahringnum . Sum einkennanna eru talin tengjast hreyfitruflunum í meltingarvegi og jafnvel breytingum á hormónastyrk í blóði ( 1 , 2 ) . Breytingar á styrk prógesteróns og estradíóls með tíðahringnum eru vel þekktar en önnur hormón , svo sem LSH ( Luteal stimulating hormone ) , FSH ( Follicular stimulating hormone ) , relaxin og inhibin kunna einnig að koma við sögu . Prógesterón slakar á neðri hringvöðva vélindans og vélindabakflæði eykst á fyrsta þriðjungi meðgöngu , áður en legið hefur stækkað ( 3 ) . Sú hugmynd að styrkur kynhormóna tengdist meltingarfæraeinkennum hjá konum kom upphaflega frá Wald og félögum ( 4 ) þegar þeir uppgötvuðu að flæði um mjógirni væri hraðara í eggbúsfasa en gulbúsfasa . Niðurstöður síðari rannsókna á flæði um meltingarveg eru misvísandi enda hefur mismunandi tækni verið beitt við rannsóknirnar og ekki hefur alltaf verið hugað að samanburði á einkennum og mælanlegum gildum ( 4 - 19 ) . Tilgangur rannsóknarinnar var að bera bæði meltingarfæraeinkenni og andleg einkenni hjá frískum konum saman við flæðishraða um meltingarveg á mismunandi skeiðum . Með rannsóknum sem ekki eru inngripsmiklar var magatæmingarhraði , flæðishraði um mjógirni og flæðishraði um ristil mældur í bæði eggbús - og gulbúsfasa hjá heilbrigðum , frjóum konum sem ekki tóku getnaðarvarnarlyf . Efniviður og aðferðir Þátttakendur Fjórtán konum á aldrinum 20 til 35 ára sem ekki voru að nota getnaðarvörn ( hormón ) var boðin þátttaka í rannsókninni í kjölfar auglýsingar á vef Háskóla Íslands . Þær voru allar hraustar og höfðu ekki gengist undir aðgerðir á meltingarvegi . Spurningalisti byggður á Rómarskilmerkjum I ( alþjóðleg skilmerki um starfræna kvilla í meltingarvegi ) var notaður til að útiloka starfræna kvilla í meltingarvegi og var lagður fyrir í upphafi og lok rannsóknar . Engin kvennanna notaði lyf að staðaldri , hafði barn á brjósti eða hafði fætt barn síðustu 12 mánuðina fyrir upphaf rannsóknarinnar . Að undangengnum ítarlegum útskýringum var fengið skriflegt samþykki þátttakenda og rannsóknaráætlunin var samþykkt af vísindasiðanefnd , persónuvernd og geislavörnum ríkisins . Tilhögunrannsóknar Litið var á fyrsta dag blæðinga sem fyrsta dag tíðahrings . Mælingar í eggbúsfasa fóru fram á 6. - 8. degi og mælingar í gulbúsfasa á 20. - 22. degi Magatæmingarhraði , flæðishraði um mjógirni og flæðishraði um ristil voru mældir einu sinni í hvorum fasa . Til viðbótar svöruðu þátttakendur tveimur spurningalistum í hverri heimsókn ( á 6. - 8. og 20. - 22. degi þriggja tíðahringja ) , annar varðar meltingarfæraeinkenni ( Gastrointestinal Symptom Rating Scale , GSRS ) en hinn snýr að almennri andlegri líðan ( Psychological General Well Being , PGWB ) . Báðir spurningalistarnir voru lagðir fyrir í íslenskri útgáfu sem hefur verið stöðluð með tilliti til þýðingar . Einu sinni í hvorum fasa einhvers þeirra þriggja tíðahringja sem rannsóknin náði til ( á 6. - 8. degi og 20. - 22. degi ) og einu sinni á fyrsta degi tíðahrings var dregið blóð til hormónamælinga . Allir þátttakendur byrjuðu á rannsókn á magatæmingarhraða í eggbúsfasa en eftir það , í þrjá samliggjandi tíðahringi , var röð rannsókna tilviljanakennd . Magatæmingarhraði Magatæmingarhraði var mældur með ísótópatækni ( isotope-selective nondispersive infrared spectrometry , IRIS , Wagner Analysentechnik , Worpswede , Þýskaland ) sem mælir ógeislavirku 13C samsætuna í útöndunarlofti eftir niðurbrot 13C octanoid sýru . Octanoid sýra brotnar niður eftir að hafa farið úr maga niður í skeifugörn . Tækið var stillt ( calibrated ) fyrir hverja rannsókn . Þátttakendur föstuðu næturlangt ( að minnsta kosti 8 klukkustundir ) fyrir rannsóknina sem hófst á grunngildismælingu . Eftir að grunngildi hafði verið mælt neyttu þátttakendur rannsóknarmáltíðar á innan við 10 mínútum . Máltíðin samanstóð af eggjahræru þar sem 0,1 mL af 13C merktri octanoid sýru ( 1 - 13C , 99% ; Euriso-top , Frakkland ) hafði verið blandað í eggjarauðuna , tveim ristuðum brauðsneiðum með 5 g af smjöri á hvorri og 150 mL af vatni . Máltíðin innihélt 26,4 g af kolvetnum , 11,6 g af próteini , 14,8 g af fitu og 3,4 g af trefjum . Orkuinnihald var um það bil 285 kílókaloríur . 15 mínútum síðar var fyrsta sýni ( útöndunarlofti ) safnað og eftir það á 15 mínútna fresti í fjórar klukkustundir . Sýnum var safnað í 1400 mL álpoka sem var lokað til úrvinnslu síðar . Söfnun loftsýna fór fram í rólegu umhverfi . Mælingar á 13 CO2 í útöndunarlofti og mat á niðurstöðum var gert með hugbúnaði frá Wagner Analysentechnik . Mældur var helmingunartími ( t ½ ) magatæmingar og biðtími magatæmingar sem er sá tími sem leið frá inntöku octanoid sýrunnar þar til stöðug magatæming hófst ( lag phase , tlag ) . Flæði um mjógirni Flæðishraði um mjógirni var mældur með vetnismælingu í útöndunarlofti ( Quintron Microlyzer Model DP , QuinTron Instrument Company Milwaukee , Bandaríkin ) . Fyrir rannsóknina fengu þátttakendur fyrirmæli um að neyta ekki trefjaríkrar fæðu eða fæðu með laktasa í 24 klukkustundir og fasta í 12 klukkustundir . Enginn þátttakendanna hafði tekið inn sýklalyf í tvær vikur fyrir rannsóknina né þjáðst af niðurgangi þann tíma . Allar mælingar fóru fram að morgni eftir að minnsta kosti einnar klukkustundar vöku . Þátttakendum var ráðlögð hvíld fyrir og á meðan söfnun útöndunarloftsýna fór fram . Í upphafi var tekið sýni til viðmiðunar og í kjölfar þess neyttu þátttakendur 15 mL af lactúlósa lausn sem innihélt 10g af lactúlósa ( UDL Laboratories , Inc . Rockford , Bandaríkin ) og 50 mL af vatni . Hálfri klukkustund síðar var fyrsta sýnið tekið og eftir það á 10 mínútna fresti þar til viðvarandi hækkun á vetnisstyrk í útöndunarlofti hafði átt sér stað . Sú hækkun endurspeglar að lausnin hafi borist niður í ristil . Sýnum ( 20 mL ) var safnað í þar til gerðar sprautur ( AlveoSampler , QuinTron Instrument Company Milwaukee , Bandaríkin ) sem gera ráð fyrir að allt að 550 mL sé andað út áður en sýnið er tekið . Á meðan á rannsókninni stóð voru þátttakendur í rólegu umhverfi og sátu eftir því sem mögulegt var . Sýnin voru mæld strax eftir að þeim var safnað . Við hækkun á H2 styrk um 2 - 3 hluta af milljón hlutum ( parts per million , ppm ) upp fyrir viðmiðunargildi ( mælt í upphafi rannsóknar ) og í kjölfar þess hækkun um 4 - 5 ppm , í þrjú skipti í röð , var rannsókninni lokið . Fyrsta hækkaða gildið táknaði þann tíma þegar lausnin hafði farið í gegnum mjógirnið . Flæðishraði um ristil Á 6. , 7. og 8. degi í eggbúsfasa og á dögum 20 , 21 og 22 í gulbúsfasa annars tíðahrings tóku þátttakendur daglega inn eitt hylki sem innihélt 24 rönt-genþétta hringi ( Sitzmarks radiopaque markers , Konsyl pharmaceuticals inc . Forth Worth , Texas Bandaríkin ) . Á 10. degi ( eggbúsfasi ) og 24. degi ( gulbúsfasi ) tíðahringsins var tekin yfirlitsmynd af kviðarholi þar sem þátttakandi lá á bakinu . Innan 48 klukkustunda fyrir röntgenmyndatöku var þungun útilokuð með þvagprófi fyrir ? - human chorionic gonadotrophin ( hCG + , Abbott laboratories , Wiesbaden , Þýskaland ) . Hylkin voru tekin inn 96 + / - 1 klukkustund , 72 + / - 1 klukkustund og 48 + / - 1 klukkustund fyrir röntgenmyndatökuna . Við úrvinnslu myndanna var dregin lína niður eftir hryggjatindunum að efsta hluta spjaldhryggs og þaðan að efri brún beggja mjaðmaliða . Eftir þessa skiptingu var fjöldi hringja í hægri - , vinstri - og bugaristli ( colon sigmoideum ) auk endaþarms talinn . Allar myndir voru skoðaðar af tveim óháðum rannsakendum sem voru sammála um fjölda hringja í öllum tilfellum . Til að halda geislun í lágmarki var ekki gerð tilraun til að meta raunverulegan flæðishraða í gegnum ristil ( það er tvær myndir ) heldur var fjöldi hringja í hverjum hluta hans borinn saman í eggbús - og gulbúsfösum , svo samanburður fengist milli fasanna . Blóðrannsóknir Blóð var dregið á fyrsta degi tíðahrings , á 6. - 8. degi ( eggbúsfasi ) og á 20. - 22. degi ( gulbúsfasi ) . Sýnin voru tekin í 4 mL glös sem innihéldu Z serum Sep. Clot Activator ( Vacuette greiner labortechnik , Austurríki ) . Innan tveggja klukkustunda frá sýnatöku var blóðið spunnið niður við 3000 snúninga á mínútu í 10 mínútur og sermið fryst við -20°C . Styrkur prógesteróns og oestradíóls var mældur síðar með ónæmismælingum ( immunoassay ) , einni fyrir hvort hormón . Fyrir báðar þessar aðferðir gildir að hlutfallsleg vikmörk í mælingunum ( skekkjumörk ) eru 3 - 5% . Bæði hvarfefni og tæki ( Elecys 2010 ) eru framleidd af Roche ( Roche Diagnostics GmbH , Mannheim , Þýskaland ) . Við hverja heimsókn fylltu þátttakendur út GSRS og PGWB spurningalistana um einkenni undangenginna sjö daga , auk þess var við fyrstu og síðustu heimsókn lagður fyrir spurningalisti varðandi starfræna kvilla í meltingarvegi . GSRS spurningalistinn inniheldur 15 spurningar sem snúa að meltingarfæraeinkennum . Spurningarnar kanna niðurgangseinkenni , meltingarónot , hægðatregðu , bakflæðiseinkenni og heilkenni kviðverkja . Spurningalistinn er 7 gráðu Likert skali og er lægsta mögulega gildi 15 en það hæsta er 105 . PGWB spurningalistinn inniheldur 22 spurningar sem lúta að kvíða , þunglyndi , vellíðan , sjálfstjórn , almennri heilsu og lífsþrótti . Lægsti mögulegi stigafjöldi er 22 stig en hæsti er 132 . Niðurstöður spurningalista um starfræna kvilla í meltingarvegi voru notaðar til að meta hvort ástæða væri til að útiloka þátttakanda við úrvinnslu gagna . Tölfræðileg úrvinnsla Students t-próf var notað til að reikna marktækni þar sem um normaldreifðar niðurstöður ( eða góða nálgun að normaldreifingu ) var að ræða en Wilcoxon próf þar sem niðurstöður voru ekki normaldreifðar . Til að kanna hvort um normaldreifðar niðurstöður væri að ræða voru gildi sett upp á súlurit og borin saman við normalkúrfu . Við fylgniútreikninga var notað Kendall ? s tau B próf. Öll próf voru gerð tvíhliða og marktækni sett við p < 0,05 . Boxplot línur tákna 95% öryggismörk . Tölfræðiforritið SPSS , útgáfa 9.0.1 ( SPSS software package SPSS Inc . Chicago Illinois , Bandaríkin ) var notað við tölfræðilega útreikninga . Mynd 1 . Magatæming , helmingunartími og biðtími . Ekki fannst tölfræðilega marktækur munur . Mynd 2 . Meðal flæðistími um mjógirni . Flæðistími um mjógirni var styttri í gulbúsfasa en í eggbúsfasa ( p = 0,014 ) . Lóðréttar línur tákna 95% öryggismörk . Niðurstöður ? Allir þátttakendur luku öllum hlutum rannsóknarinnar og skiluðu öllum spurningalistum rétt útfylltum . Heildarstigafjöldi GSRS spurningalistans var lægri í gulbúsfasa en eggbúsfasa ( p = 0,03 ) sem bendir til þess að þátttakendur hafi haft meiri meltingarfæraeinkenni í eggbúsfasa ( tafla I ) . Bæði meltingarónot og niðurgangur voru marktækt meiri í eggbúsfasa . Heildarstigafjöldi PGWB spurningalistans var 97,8 stig í eggbúsfasa en 99,6 stig í gulbúsfasa þannig að ekki fannst munur á andlegri líðan milli fasanna tveggja . Fylgni var á milli líkamlegra einkenna og andlegra í eggbúsfasa ( r = 0,451 , p < 0,025 ) en ekki í gulbúsfasa . Magatæmingarhraði var svipaður í eggbús - og gulbúsfösum . Helmingunartími magatæmingar var 252 ( 182 - 393 ± 62,7 ) mínútur í eggbúsfasa og 222 ( 110 - 314 ± 61,8 ) mínútur í gulbúsfasa ( p = 0,19 ) . Magatæming hófst ( lag time ) eftir 160 ( 101 - 298 ± 52,3 ) mínútur í eggbúsfasa en 138 ( 73 - 201 ± 37,2 ) mínútur í gulbúsfasa ( p = 0,211 ) ( mynd 1 ) . Flæðishraði í gegnum smáþarm var meiri ( p = 0,014 ) í gulbúsfasa ( 75,7 mín , 40 - 150 , ± 30,3 ) en eggbúsfasa ( 99,3 mín , 50 - 180 ± 40,9 ) . Einungis einn þátttakandi hafði hraðara flæði um smáþarm í eggbúsfasa en gulbúsfasa og hjá tveimur þátttakendum var flæðið jafnt í fösunum tveimur ( mynd 2 ) . Ekki kom fram marktækur munur á flæðishraða í gegnum ristil ( p = 0,615 ) , fjöldi hringja í ristli í eggbúsfasa var 31,8 ( 2 - 67 ± 21,9 ) en 31,1 ( 0 - 66 ± 23,9 ) í gulbúsfasa . Mælingar á prógesteróni voru notaðar til að staðfesta egglos . Miðað var við að styrkur prógesteróns færi yfir 6 nm / L til þess að staðfest þætti að egglos hefði orðið og sást sú hækkun hjá öllum þátttakendum . Styrkur estrógens var jafnframt mældur en ekki kom fram fylgni milli styrks þessara hormóna og flæðishraða um meltingarveg eða meltingarfæraeinkenna . Umræða Almenn vanlíðan og kviðverkir eru algeng kvörtun kvenna í tengslum við tíðahring . Ástæður þessa eru óþekktar en tilgátur eru nokkrar . Breytingar á styrk kynhormóna kunna að valda þessu en einnig er mögulegt að sveiflur í styrk prostaglandína skýri þessi einkenni . Aðalniðurstaða þessarar rannsóknar , það er að meltingarónot og niðurgangur séu meira áberandi í eggbúsfasa en gulbúsfasa , er í samræmi við niðurstöður annarra rannsókna ( 20 , 21 ) . Áhugavert er að fram kemur tilhneiging til meiri vélindabakflæðiseinkenna í eggbúsfasa en í gulbúsfasa sem stangast á við kenningar um að prógesterón valdi slökun á sléttum vöðvum og neðri hringvöðva vélinda ( LES ) og þannig auknum einkennum vélindabakflæðis ( 3 , 22 , 23 ) . Það er umdeilt hvort mælanlegur munur sé á andlegri líðan milli hluta tíðahringsins . Niðurstöður þessarar rannsóknar eru í samræmi við þær rannsóknir þar sem ekki hefur fundist munur ( 24 - 26 ) . Aðrar rannsóknir hafa sýnt að andleg líðan kvenna versni rétt fyrir tíðir og á meðan á þeim stendur ( 27 - 29 ) . Þrátt fyrir að ekki hafi fundist munur á andlegum einkennum tengdum tíðahringnum kom fram fylgni á milli andlegra og líkamlegra einkenna í eggbúsfasa . Þessar niðurstöður eru sambærilegar niðurstöðum annarra rannsókna en ekki er unnt að segja til um orsakasamhengi ( 25 , 30 ) . Í þessari rannsókn kom ekki fram munur á magatæmingarhraða milli fasanna tveggja . Fyrri rannsóknir á magatæmingarhraða hafa verið misvísandi . Í einni rannsókn kom fram að magatæming væri hraðari í gulbúsfasa ( 9 ) en í öðrum hefur magatæming verið hraðari í eggbúsfasa eða ekki munur milli fasanna tveggja ( 10 , 31 - 33 ) . Tvær hugsanlegar skýringar eru á þessum mismunandi niðurstöðum . Í fyrsta lagi er mikill breytileiki milli einstaklinga á magatæmingarhraða og jafnframt er mikill breytileiki hjá hverjum einstaklingi fyrir sig . Í öðru lagi hafa þessar rannsóknir verið gerðar með mismunandi tækni , áður fyrr oftast með jónandi geislun og aðferðum sem bæði eru tímafrekar og dýrar . Vegna þessa hafa flestar rannsóknir tekið til fárra einstaklinga og oft ekki verið gerðar í báðum fösum tíðahringsins . Þar sem góð fylgni hefur fundist milli rannsókna sem notast við jónandi geislun og 13C aðferðarinnar má búast við því að hin síðarnefnda verði meira notuð í framtíðinni ( 34 - 36 ) . Með 13C aðferðinni er mögulegt að mæla magatæmingarhraða endurtekið hjá stórum hópi þátttakenda . Þetta er mikilvægt fyrir frekari rannsóknir á tengslum magatæmingarhraða og tíðahringsins . Flæðishraði um mjógirni var mældur með staðlaðri aðferð . Öfugt við niðurstöður elstu rannsóknarinnar á þessu sýna niðurstöður þessarar rannsóknar að flæði um mjógirnið er hraðara í gulbúsfasa en eggbúsfasa ( 4 ) . Aðrir hafa fengið svipaðar niðurstöður þó að tölfræðilega marktækur munur hafi ekki fundist áður ( 37 ) . Flestar rannsóknir hafa þó ekki fundið mun á flæðishraða um mjógirni ( 12 , 14 , 38 ) . Hugsanleg skýring á þessu er sú staðreynd að aðferðin sem notuð var við mælingarnar nú er mun næmari en aðferðirnar sem notaðar voru áður . Þá gátu tækin einungis greint hækkun á vetnisstyrk yfir 5 ppm en nú er mögulegt að greina hækkun sem nemur einungis 1 ppm ( 39 ) . Í þessari rannsókn kom ekki fram munur á flæði um ristil milli fasanna tveggja . Sú niðurstaða er svipuð og niðurstöður fyrri rannsókna ( 14 , 18 , 19 ) . Aðalókostur þessarar rannsóknar , eins og fyrri rannsókna , er hversu takmarkaður fjöldi þátttakenda var . Í þessari rannsókn fannst ekki afgerandi munur á flæðishraða um meltingarveg , milli fasa tíðahringsins , sem gæti skýrt mun á einkennum . Aðrar hugsanlegar skýringar sem ekki voru kannaðar eru ofurnæmi garnar ( visceral hypersensitivity ) ( 40 - 45 ) og áhrif kynhormóna á samdrátt sléttra vöðva ( 2 , 22 , 23 , 46 - 49 ) . Sú vel þekkta hækkun sem fram kemur á styrk prógesteróns í gulbúsfasa , miðað við fyrri hluta tíðahringsins , sást hjá öllum þátttakendum og staðfesti þannig egglos . Við ályktum af þessum niðurstöðum að konur upplifi meiri meltingarfæraeinkenni í upphafi eggbúsfasa en í fyrri hluta gulbúsfasa . Sá munur sem kann að vera á andlegri líðan í tengslum við tíðahringinn finnst ekki með einföldum spurningalistum . Flæði um mjógirni er hraðara í gulbúsfasa en eggbúsfasa en ekki er munur á magatæmingarhraða eða flæði í gegnum ristil . Það er mikill munur á flæðishraða um meltingarveg á milli einstaklinga . Styrkur kynhormóna í blóði hefur ekki tengsl við kviðarholseinkenni eða flæðishraða um meltingarveg hjá ungum , hraustum konum . Þörf er á stærri rannsóknum á flæðishraða um meltingarveg kvenna og tengslum hans við tíðahring og meltingarfæraeinkenni .