Í Meðallandi var safnað melfræi langt fram eftir 20. öldinni . Sama máli gegndi um Foss og Hörgslandsþorp á Síðu . Blöðin smjúgi í gegn og teygi sig upp úr öskunni . Hann elst upp við verkun melsins og greinilegt að hann þekkir aðferðirnar vel . Hann telur sem sagt að það valdi gróðurauðn að sá mel , öfugt við það sem við vitum núna að melurinn græðir uppblásið land . Myndin hér fyrir neðan sýnir tæki og tól sem þarf við verkun mels . Fyrst er að telja sofnhúsið og svo ýmislegt fleira . Myndin fylgdi grein Sæmundar en er ekki teiknuð af honum sjálfum heldur Olavsen . Hvernig var meltekjan og verkun melsins ? Hannes Hjartarson ( f. 1882 , d. 1980 ) skrifaði grein um melinn og nýtingu hans . Hannes átti heima á Herjólfsstöðum í Álftaveri og lýsir melskurði , verkun og nýtingu melsins mjög nákvæmlega . ( Myndin af Hannesi er tekin af Eggert Guðmundssyni , ljósmyndara , og er varðveitt á Skógasafninu . ) Síðan er melurinn bundinn saman í knippi með mel ( einu strái ) sem tekinn hefur verið upp með rótinni en hún er mjög löng og sterk . Kornið var sett í lanir ( aflangar hrúgur ) úti á bersvæði þar sem land var þurrt , síðan melur ( stráin sjálf ) lagður yfir og loks tyrft . Kornið var svo verkað síðla vetrar . Til þess þurfti sérstök hús sem kölluð voru sofnhús . Eftir það var kornið hreinsað með því að hrista það í sérstöku íláti , hýðið hrist frá en eftir varð tininn , þetta var kallað að drifta . Næst þurfti að mala kornið ( tinann ) og þegar því var lokið var hægt að skella í graut . Er hún lögð utan á timbrið , undir torfið . Ver hún þannig timbrið mjög fyrir bleytu og fúa , gerir húsin hlý og rakalaus og varnar því , að þau leki . » Sumsstaðar hefir “ blaðkan ” ̶ það er grasið , sem melstöngin vex upp úr ̶ verið slegin með orfi og ljá , þegar búið var að skera melinn úr henni og þurrkuð og gefin fé að vetrinum . Fyrsta daginn byrjuðu karlmennirnir á að dytta að húsinu , konurnar fóru strax að skera mel , unglingarnir söfnuðu því sem konurnar skáru og einhver fór að huga að matseld . Síðan sváfu allir á gólfi kofans á mottum sem voru gerðar úr busku , sem eru uppblásnar melarætur með skinni eða poka yfir . Ofan á sér höfðu menn brekán en undir höfðalaginu utanyfirföt sín . Var mjög erfitt að eiga við melinn í rigningu og svo hafði fólkið engan stað til að þurrka neitt og hefði orðið að sofa í blautum fötunum . Um nóttina blés hraustlega og komu þá nágrannar , sem höfðu hafst við í tjöldum og tjaldið rifnað upp , til þeirra í kofann . Þegar sandveður eru mjög mikil fyllist ullin á fénu af sandi svo þéttum að þegar í hana er tekið , er eins og tekið sé í stein . Getur féð orðið svo þungt af þessum sökum að það standi ekki undir sjálfu sér , leggist , verði afvelta og drepist . Þarf að taka skepnurnar og hrista sandinn úr ullinni á sérstakan hátt . Árbók fornleifafélagsins . Um meltakið í vesturparti Skaftafellssýslu . Vestur-Skaftafellssýsla og íbúar hennar . Forlagið Kornið , Rv . Kornið forlag , Rv. s . 114 Previous PostÞjóðsögur í Álftaveri