Í Jökuldalsheiði er að finna menjar um þá byggð sem hæst hefur staðið yfir sjó á Íslandi . Á 106 ára tímabili ( 1841 - 1946 ) var þar nokkurs konar nýlenda meira en 100 manna sem bjuggu á u.þ.b. 20 bæjum . Þegar heiðin hafði verið í byggð í tæpa þrjá áratugi dundu ósköpin yfir : Öskjugosið árið 1875 . Það sem áður hafði verið blómlegt beitiland var nú alþakið þykku vikurlagi sem engu eirði og eyðilagði að lokum lífsviðurværi fólksins í heiðinni . Hún fór í eyði í nokkur ár en byggðist síðan aftur í mun minna mæli þó og að lokum flutti bóndinn á síðasta bænum , Sænautaseli , burt með fjölskyldu sína árið 1946 . Fyrri hluti myndarinnar rekur sögu byggðarinnar frá upphafi til loka og fjallar um tengslin við skáldsöguna Sjálfstætt fólk eftir Halldór Laxness . Bjartur í Sumarhúsum sem heldur vildi vera sjálfstæður en að játast undir vald annarra manna á sér sterkar fyrirmyndir í þessum kotungum sem hófu búskap á heiðinni þegar landþrengslin á búsældarlegri stöðum voru orðin of mikil . Í seinni hluta myndarinnar er aðalsögusviðið hálendið umhverfis Snæfell , Eyjabakkar , Vesturöræfi og hrikalegir farvegir Jökulsár á Brú og Jökulsár á Fljótsdal . Myndin er tekin 1998 , áður en hið mikla rask af völdum virkjanasmíði hófst . Þar skiptast á víðáttumiklar heiðar og öræfi sundurskorin af hrikalegum árfarvegum þriggja stórfljóta . Fjallahringurinn er líka einstakur : Snæfell , Kverkfjöll , Herðubreið . Dýarlífið á heldur engann sinn líka : stórar heiðagæsanýlendur og hreindýrahjarðir . Til skamms tíma þekktu fáir þetta svæði en nú orðin breyting þar á . Bygging virkjana , risalón og stóraukin umferð ferðamanna og annarra hefur orðið til þess að orðstír þessa fyrrum stærsta ósnerta víðernis Evrópu hefur borist víða .