Þegar kemur að fjármögnun nýrra eða nýstárlegra tæknifyrirtækja af ýmsum toga stendur Ísland aftast í samanburði við hin Norðurlöndin . Mun minna fé var lagt til reksturs sprotafyrirtækja á Íslandi en gert var í Svíþjóð , Danmörku og Finnlandi á fyrstu níu mánuðum ársins 2014 . Viðmælendur Kjarnans telja að til þess að bæta umhverfið þurfi íslensk sprotafyriræki að vera sýnilegri og að fjölga þurfi virkum , reynslumeiri fjárfestum . Margt horfi þó til betri vegar og nokkur íslensk fyrirtæki sem flokka má sem „ nýsköpunarfyrirtæki “ , „ sprotafyrirtæki “ eða „ startup “ hafa sótt sér hundruð milljónir króna á þessu ári . Ýmis merki eru um að fjárfesting í fyrirtækjum á þessu stigi fari ört vaxandi á Íslandi . Fréttamiðillinn Nordic Web fjallar ítarlega um umhverfi nýsköpunarfyrirtækja á Norðurlöndunum og birti nýverið grein þar sem teknar eru saman fyrirliggjandi upplýsingar um fjárfestingar í norrænum sprotafyrirtækjum á fyrstu níu mánuðum ársins . Í greininni kemur fram að nýsköpunarfyrirtæki í Svíþjóð , Danmörku , Noregi , Finnlandi og Íslandi sóttu samtals um 62 milljarða króna , eða ríflega 400 milljónir evra , á þessu tímabili . Þar af nam fjárfesting í íslenskum félögum einungis um 150 milljónum króna , eða 0,25% af heildarfjárfestingu . Auglýsing Sú tala er ekki rétt , eins og fyrrgreindar fjárfestingar í Mint Solutions og Kerecis sýna . Séu tölurnar aftur á móti „ leiðréttar “ og gert ráð fyrir að alls hafi fjárfestingar numið tveimur milljörðum í ýmiskonar tækninýsköpun hérlendis , þá nemur sú upphæð um 3% af heildarfjárfestingum í nýsköpunarfyrirtækjum á Norðurlöndunum . * Stefán Þór Helgason , sérfræðingur hjá Klak Innovit , bendir jafnframt á að um 55 milljónum hafi verið fjárfest á þessu ári í gegnum viðskiptahraðlana tvo , Startup Reykjavík og Startup Energy Reykjavík . Spurður hverjar hann telji mögulegar ástæður þess að minna sé fjárfest hér á landi en í Svíþjóð , Danmörku og Finnlandi , segir Stefán Þór að þar geti nokkrar ástæður legið að baki . Ein ástæðan sé sú að enn sé reynsla af fjárfestingum sem þessum tiltölulega lítil hér á landi og að fleiri „ engla-fjárfesta “ þurfi í samfélagið . Þá er átt við einstaklinga sem fjármagna fyrirtæki á fyrstu stigum þess , eru oft innvinklaðir í reksturinn og framtíðarsýnina auk þess að búa yfir reynslu af því að stofna fyrirtæki . „ Fólk sem á peninga á Íslandi hefur margt efnast á öðru en sprotastarfi . Það hefur eignast peninga í gegnum fisk , kaupmennsku eða aðrar hefðbundnari atvinnugreinar . Mögulegir englafjárfestar þekkja þannig ekki sprotastarfsemina og áherslan á tækni getur oft virst vera kínverska , “ segir Stefán Þór . „ Auk þess hefur fjárfestingarumhverfið verið gott á undanförnum árum , ávöxtun í Kauphöllinni verið mikil og þjónusta verðbréfasjóða og annarra góð . Mörgum þykir þetta þægilegt , að geta látið einhvern annan sjá um þetta , þau fá sína ávöxtun og eru sátt , “ segir hann . „ Það er auk þess ekkert þægilegt ferli sem fólk getur farið í gegnum , “ en þar vísar Stefán Þór til umræðunnar um First North markaðinn og hvort ung fyrirtæki í vexti eigi heima á honum . Stefán Þór segir ýmislegt horfa til betri vegar á Íslandi hvað þetta varðar , samhliða því sem reynslan fari vaxandi og fleiri frumkvöðlar verði virkir fjárfestar . „ Það eru nokkur stór verkefni þar sem vel hefur gengið , CCP , Marel og Össur til dæmis . Hrunið gerði það svo að verkum að margir fóru af stað . “ Hann tekur sem dæmi fjölda hugmynda sem bárust í hugmyndasamkeppnina Gulleggið fyrsta árið , þar sem fólk getur sótt fjármagn og aðstoð við að framkvæma hugmyndir sínar . Árið 2008 bárust um 100 hugmyndir en umsóknir voru um 400 í ár . Skortur á sýnileika Neil Murray , stofnandi og ritstjóri Nordic Web , telur íslensk sprotafyrirtæki ekki nægilega sýnileg utan Íslands . Það skapi hættulega ( e. vicious ) hringrás þar sem fólk telji ekkert vera í gangi , og þar af leiðandi leiti enginn að fjárfestingatækifærum . „ Þetta þýðir einnig að það er enginn að segja fréttir , hvorki ég né aðrir , “ segir hann , inntur eftir sinni sýn á íslenskt sprotaumhverfi í samanburði við hin Norðurlöndin . Fjárfestirinn Bala Kamallakharan , stofnandi Startup Iceland , tekur undir orð ritstjóra Nordic Web . Í færslu á vefsíðunni StartupIceland.com segir Bala að Ísland sé „ black box “ þegar komi að viðskiptafréttum á ensku , og á þar við að erfitt sé fyrir utanaðkomandi að átta sig á hvað sé um að vera . Bala segir ljóst að Íslendingar séu á eftir hinum Norðurlöndunum þegar kemur að fjárfestingum í fyrirtækjum sem eru að taka sín fyrstu skref ( e. early stage companies ) . „ Við höfum aukið sýnileikann í gegnum Startup Iceland , Startup Reykjavík og með annarri framtakssemi . Það hafa unnist sigrar , en þetta er langur vegur . Árið 2012 ákvað ég að helga tíu ár af lífi mínu í að byggja upp sprotasamfélagið á Íslandi , “ segir hann og nefnir fyrirtækin Clöru , Plain Vanilla , DataMarket , Meniga , Kerecis , Orf Genetics , Guide To Iceland og App Dynamic sem dæmi um íslensk nýsköpunarfyrirtæki sem hafa náð góðum árangri . Ólafur Johnson , stofnandi Rainmaking Loft í London , skrifstofuhúsnæðis fyrir nýstofnuð fyrirtæki , tekur undir pistil Bala á Twitter og bendir á að mörg íslensk sprotafyrirtæki séu skráð á vefsíðunni CrunchBase en þó séu litlar upplýsingar þar að finna um þau . CrunchBase er helsti gagnabanki um startup-fyrirtæki . Bala svarar því til að íslensku fyrirtækin átti sig ekki á mikilvægi þess að hafa um sig opinberar upplýsingar . Það eigi einnig við hluta fyrirtækja í Evrópu , segir Ólafur , og þetta þurfi að árétta fyrir fyrirtækjunum strax á fyrstu stigum . Mikil gróska hefur einkennt sprotaumhverfið á undanförnum árum . Víða erlendis , sérstaklega í Bandaríkjunum , hefur fjármagn fylgt þessari þróun og mikið verið fjárfest í startup-fyrirtækjum . Færa má rök fyrir því að ekki hafi verið sama uppi á teningnum á Íslandi , að minnsta kosti ekki í sama mæli . Fjölmörg startup-fyrirtæki hafa verið stofnuð , en aðgangur að peningum ekki verið jafn greiður og í mörgum öðrum löndum . Í dag sjá margir merki um að aukið fjármagn streymi inn í íslenska nýsköpun . Góður árangur íslenskra fyrirtækja á borð við Meniga , Plain Vanilla og DataMarket hafa haft jákvæð áhrif . Stefán Þór vonast til að árangursrík verkefni á borð við þessi skapi fleiri engla , fjársterka einstaklinga úr röðum frumkvöðla , sem nýti reynsluna og peningana sína til þess að fjárfesta í næstu kynslóð frumkvöðla . „ Danmörk , Svíþjóð og Finnland hafa náð nokkrum árangri , og þarlend fyrirtæki eiga þar af leiðandi greiðari aðgang að fjármagni . Við eigum enn eftir að sjá Noreg og Ísland ná sama árangri , en þegar það gerist þá munum við sjá raunverulegar breytingar , “ segir Neil Murray . * * Sjóðir í startholunum Til marks um aukna grósku á fjárfestingarhliðinni , þá er í dag unnið að stofnun nokkurra stærri sprotasjóða . Til þessa hefur Nýsköpunarsjóður atvinnulífsins og sjóður Frumtaks verið hvað mest áberandi , auk þess sem Eyrir Invest hefur um árabil fjárfest í startup-fyrirtækjum . Síðastliðið sumar greindi Mbl.is frá því að unnið sé að stofnun fjögurra fjárfestingarsjóða . Einn þeirra er sjóður Íslandssjóða og Bala Kamallakharan . Spurður um framvinduna segir Bala að ferlið gangi vel og sú stund nálgist að fjármögnun ljúki . Hann geti þó ekki greint nákvæmar frá stöðunni í dag , að öðru leyti en að viðbrögð hafi verið góð og að hann sé bjartsýnn á að sjóðurinn verði fullfjármagnaður fljótlega . * Það má vissulega benda á , og hafa í huga , að Íslendingar eru fámennari þjóð en hinar norðurlandaþjóðirnar . Íbúar landanna telja samtals um 26 milljónir , og eru Íslendingar því um 1,3% af Norðurlandabúum . Í þeim samanburði kemur Ísland ágætlega út , þ.e. ef litið er til fjárfestingar í nýsköpun á hvern íbúa . Að mínu mati gefur slíkt þó ekki rétta mynd þegar kemur að fjárfestingum , þótt það megi hafa bakvið eyrað . * * Neil Murray sagði einnig að hann teldi skilgreininguna á „ startup “ vera víðari á Íslandi en í öðrum löndum . Við Stefán Þór ræddum það nokkuð , þ.e. hvernig skilgreina ætti slíkt fyrirtæki . Það er ekki endilega kýrskýrt hvaða fyrirtæki , og líka hvenær fyrirtæki , teljast vera sprotafyrirtæki , nýsköpunarfyrirtæki eða það sem er kallað startup-fyrirtæki . Ein skilgreining sem Stefán nefnir er þessi : „ Sprotafyrirtæki er lítið eða meðalstórt fyrirtæki þar sem nýsköpun er lykilatriði í starfseminni og stjórnendur eru í stöðugri baráttu við að halda fyrirtækinu á lífi . “ Við þetta má bæta , og til þess að gera samanburðinn réttan við þau fyrirtæki sem Nordic Web skoðar , þá eru hér til umfjöllunar fyrirtæki sem vinna að ýmiskonar tæknilausnum . Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar , stærstur hluti þeirra aðsendar greinar . Okkar tryggð er aðeins við lesendur . Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari .