ALLHAT rannsóknin : Á að setja alla blóðþrýstingsmeðferð undir sama hatt ? Reyndist sú meðferð ekki nægileg var enn möguleiki á að bæta við hydralazini . Meðferðartíminn var að meðaltali 4,9 ár , meðalaldur 67 ár , karlar og konur með grunngildi blóðþrýstings 146 / 84 mmHg . Niðurstöður rannsóknarinnar hafa vakið mikla athygli þar sem í ljós kom að lyfin þrjú , chlorthalidone , amlodipin og lisinopril , voru jafn áhrifarík til lækkunar blóðþrýstings en fjórði armur rannsóknarinnar með doxazocin var stöðvaður á meðan á rannsókninni stóð þar sem í ljós kom að þessir sjúklingar reyndust í aukinni hættu á að fá hjartabilun eða aðra hjarta - og æðasjúkdóma . Enginn munur reyndist milli hinna lyfjaflokkanna þriggja í samanlögðum fjölda kransæðadauðsfalla og bráðrar kransæðastíflu á rannsóknartímanum . Þó svo að niðurstöður rannsóknarinnar séu neikvæðar í þeim skilningi að ekkert hinna prófuðu lyfja hafi reynst öðru betra , hafa niðurstöðurnar vakið mikla athygli þar sem nýju lyfin eru margfalt dýrari en gamla þíazíð þvagræsilyfið . Í framhaldi af þessu hafa spunnist miklar umræður um lyfjameðferð við háþrýstingi . Fyrstu ályktanir voru að mikið væri bruðlað í blóðþrýstingsmeðferð hér og því jafnvel haldið fram að það hefði mátt spara fimm milljarða króna á síðastliðnum 10 árum ef allir háþrýstingssjúklingar hefðu fengið þvagræsilyf í stað nýrra og dýrari lyfja . Það er þó ýmislegt við form þessarar rannsóknar sem veldur því að ekki er réttlætanlegt að draga svo afgerandi ályktanir . Í fyrsta lagi eru lyfin chlorthalidone , reserpin og clonidin ekki á skrá hér og því ekki notuð . Í annan stað gerði form rannsóknarinnar það að verkum að algengar og gagnlegar samsetningar lyfja eins og ACE blokker og thiazid voru ekki leyfðar . Í þriðja lagi var enginn armur með betablokker sem fyrsta lyf en það er einmitt sá lyfjaflokkur sem er mest notaður hér á landi við háþrýstingi . Í niðurstöðum rannsóknarinnar var enginn tölulegur samanburður á tíðni aukaverkana milli lyfjaflokkanna . Að lokum má nefna að 35% þátttakenda í rannsókninni voru blökkumenn , en þeir svara blóðþrýstingslyfjum á annan hátt en hvítir . Allir þessir þættir gera það að verkum að mjög óvarlegt er að alhæfa um að þíazíð þvagræsilyf skuli alltaf teljast fyrsta val við háþrýstingi . Á hinn bóginn má draga þá ályktun að þíazíð lyfin ( að minnsta kosti chlorthalidon ) séu ennþá fullgild lyf í blóðþrýstingsmeðferð , en sem kunnugt er hefur sala þeirra dregist mikið saman á undanförnum árum . Læknar verða fyrir harðri markaðssókn lyfjafyrirtækja og fá mikið af upplýsingum sínum um ný lyf beint frá þeim . Það er vel þekkt staðreynd að áhugi lyfjafyrirtækja á lyfi dvín eftir því sem lengra líður frá því að einkaleyfi þeirra fellur úr gildi og getur stundum ekki þótt svara kostnaði að halda þeim á markaði . Lyfjafyrirtæki hafa það meginmarkmið að hagnast á sölu lyfja . Í þeim tilgangi leitast þau við að þróa ný lyf og hafa miklar framfarir í lyfjafræði einmitt komið til vegna þessara hagsmuna . Umfangsmikið fræðslu - og kynningarstarf lyfjafyrirtækja nýtist læknum til að viðhalda þekkingu sinni . Læknar verða hins vegar að halda vöku sinni í samskiptum við lyfjafyrirtæki og gæta þess að þau samskipti séu á faglegum grunni . Lyfjarannsóknir sem gerðar eru að frumkvæði lyfjafyrirtækja og í samstarfi við lækna miða oft að því að sannreyna hvort hið nýja lyf taki öðru fram sem fyrir er á markaði . Nauðsynlegt er að læknar kunni að túlka þessar niðurstöður hlutlægt . Að margra áliti eru áhrif lyfjaiðnaðarins á læknisfræðilega rannsóknarstarfsemi alltof mikil . Þessi áhrif leiði til þess að ný og dýr lyf séu tekin fram yfir þau gömlu ódýru sem ekki eru lengur arðbær . Hlutverk læknisins er að gæta hagsmuna sjúklingsins og ráðleggja honum þá meðferð sem hann telur að nýtast muni sjúklingnum best . Oftast er sjúklingurinn í þeirri aðstöðu að hann ber ekki skynbragð á rökin fyrir því að taka eitt meðferðarform fram yfir annað og verður því að treysta á fræðilega þekkingu , reynslu og dómgreind læknisins . Við val á lyfjum hefur læknirinn í fyrsta lagi að leiðarljósi horfur um bata eða bætta heilsu , í öðru lagi hættu á aukaverkunum en í þriðja lagi hver sé kostnaður samfélagsins vegna meðferðarinnar þar sem honum ber skylda til að gæta hagkvæmni . Þegar valið stendur á milli tveggja misdýrra lyfja þarf læknirinn að spyrja sig þeirrar spurningar hvort verðmismunurinn sé réttlætanlegur í ljósi betri verkunar dýrara lyfsins . Nýlegt dæmi um þetta er meðferð við bakflæði í vélinda þar sem samheitalyf sem kostar 48% af verði nýrra lyfs er sagt skila árangri í 74% tilfella á móti 83% hjá nýja lyfinu . Annað nærtækt dæmi er meðferð við hækkuðu kólesteróli í blóði . Sjúklingar hafa engin sérstök óþægindi af kólesteróli í blóði , en árangur meðferðar er mældur í því hvernig þeim farnast til langs tíma , það er hversu margir þróa með sér æðasjúkdóm , fá kransæðastíflu og deyja . Þá má einu gilda hvort kólesterólgildið sem slíkt hækkar eða lækkar af meðferðinni , því ef meðferðin bætir horfur sjúklingsins er hún réttlætanleg . Því ber læknum að halda sig við þau lyf sem vísindalegar rannsóknir hafa sýnt að bæta horfur sjúklinga eða líðan þeirra jafnvel þó að þau geti verið dýrari . Þegar litið er til meðferðar við hækkuðum blóðþrýstingi er svipað uppi á teningnum . Blóðþrýstingsgildin sem slík eru aðeins mælistika sem við notum á árangur meðferðarinnar , þó að hið raunverulega markmið sé annars vegar að bæta líðan sjúklinga okkar , en þó aðallega að bæta lífslíkur þeirra og forða þeim frá ótímabærum líffæraskemmdum . Þess vegna ber okkur að velja þau lyf sem hafa reynst árangursríkust að þessu leyti og þar hafa nýju lyfjaflokkarnir tvímælalaust tekið þíazíð þvagræsilyfjunum fram í mörgum tilfellum . Þrátt fyrir ákveðinn viðbótarkostnað vegna dýrari lyfja getur sparast fé þegar litið er til fækkunar á sjúkrahúsinnlögnum vegna hjarta - , æða - , nýrna - , heila - og augnsjúkdóma . Þetta er hin raunverulega jafna sem reiknimeistarar heilsuhagfræðinnar glíma við . Við sem fyllum út lyfseðlaeyðublöðin megum hvorki láta einfaldar skynditúlkanir blaðamanna á vísindarannsóknum né harða markaðshagsmuni lyfjaframleiðenda villa okkur sýn . Okkur ber skylda til að meta vísindaleg rök hlutlægt með hagsmuni skjólstæðinga okkar og samfélagsins að leiðarljósi .