í , m , iiuuníi , . i , i . ; u : iiii . : íi , c.c. ' vU ...... ,, . . MORGUNBLAÐIÐ , ÞRIÐJUDAGUR 6. SEPTEMBER 1988 6 ? » HEIMSOKN OLAFS V. NOREGSKONUNGS Konungur heiðrar minningu Snorra Sturlusonar í dag Frú Vigdís Finnbogadóttir forseti Islands heílsar Ólafi V. Noregskonungi við komu hans tíl í slands i gærmorgun . ÓLAFUR V. Noregskonungur kom í heimsókn til íslands í gær . Flugvél konungs lenti á Reykjavíkurflugvelli klukkan 11.00 í gærmorgun í góðu veðri . Forsetí íslands , frú Vigdfs Fínnbogadóttir , tók á móti kon - ungi ásamt sendiherrum land - anna og fulltrúum Stíórnarráðs íslands . Eftir að Forsetinn haf ði heilsað konungi og boðið hann velkominn til Isíands , lék lúðrasveit þjóðsöngva land - anna . Lðgreglumenn stóðu heiðursvörð á meðan á mót - tökuathöfninni stóð . Að athöfn lokinni héldu forsetinn , kon - ungur og fylgdarlið þeirra tíl Hótel Sögu , þar sem konungur mun hafa aðsetur á meðan hann dvelur hér á landi . Heim - sókn Ólafs V. Noregskonungs stendur til fimmtudags og mun hann meðal annars koma tíl Þingvalla og heimsækja Reyk - holt í minningu Snorra Sturlu - sonar . Þá mun konungur einnig fara tíl Viðeyjar , heimsækja Norræna húsið , Árnasafn , Listasafn íslands og Höfða í Reykjavík . Fánar íslands og Noregs bifuð - ust lítillega fyrir ferskum , en svöl - um , norðanandvara þegar ólafur V. Noregskonungur sté út úr flug - vél sinni á Reykjavíkurflugvelli í gærmorgun . Auk forseta íslands , frú Vigdísar Finnbogadóttur , tóku þar á móti konungi sendiherra - hjón Noregs á íslandi , Per og Liv Aasen ; sendiherrahjón íslands í Noregi , Niels P. Sigurðsson og Ólafía R. Sigurðsson . Ennfremur voru í móttökunefndinni Guð - mundur Benediktsson raðuneytis - stjóri , Sveinn Björnsson prótó - kollsstjori , Böðvar Bragason lög - reglustjóri , Kornelíus Sigmunds - son forsetaritari , Pétur Einarsson flugmálastjóri og Jóhann H. Jóns - son flugvallarstjóri . Frú Vigdís Finnbogadóttir heilsaði konungi með virktum og bauð hann yelkominn til íslands . Að móttökuathöfn lokinni var ekið með konung og fylgdarlið í bifreiðum forsetaembættisins til Hótel Sögu , þar sem hann hefur aðsetur á meðan heimsóknin var - ir . Ók bílalestin í lögreglufylgd , alls fimm bflar , og voru þau frú VigdSs forseti og Olafur konungur í fremsta bflnum . Forseti íslands bauð Noregs - konungi síðan til hádegisverðar á Bessastöðum . Á borðum voru kaldar rjúpubringur f forrétt , rauðspretta með sjávarréttafyll - ingu' í aðalrétt , blandaður eftir - réttur og síðast kaffi . Síðdegis hafði konungur boð á Hótel Sögu fyrir Norðmenn bú - setta á Islandi og kom þangað fjöldi gesta . Frú Vigdís Finnbogadóttir for - seti bauð síðan konungi og fylgd - arliði hans til veislu á Bessastöð - um í gærkvöldi . Þar var fram borið nautakjötseyði með græn - metisteningum , laxabúðingur með blaðlaukssósu , lambahryggur með lerkisveppasósu og loks kaffi og smákökur . Ólafur konungur ávarpaði veislugesti og að sögn Öysteens Isaksons hjá norska sendiráðinu fjallaði hann um Snorra Sturluson og áhrif hans á norska sögu . Hann hafði komið til Noregs og séð hið norska þjóð - félag með gests auga og skráð sögu þess í Konungasögum . Af þvi hafi Norðmenn lært mikið og sótt styrk í sögur þær , sem Snorri kom í letur , á erfiðum tímum , m.a. á árum síðari heimsstyrjald - arinnar . Með þessari veislu lauk dagskrá heimsóknarinnar í gær . I dag mun konungur heim - sækja skógræktarstöð ríkisins á Mógilsá í Kollafirði og þaðan fer hann til Þingvalla . í Almannagjá munu Þorsteinn Pálsson forsætis - ráðherra og kona hans , Ingibjörg Rafnar , taka á móti konungi og fylgdarliði hans . Séra Heimir Steinsson sóknarprestur á Þing - völlum og þjóðgarðsvörður mun segja frá Þingvöllum og sögu staðarins . Að þvi loknu varður farið til Hótel Valhallar , þar sem Morgunblaðið / Árni Sæberg gestirnir munu snæða hádegis - verð í boði forsætisráðherrahjón - anna . Frá Þingvöllum fara gestirnir síðan með þyrlum Landhelgis - gæslunnar að Reykholti í Borgar - firði , þar sem Birgir ísleifur Gunn - arsson menntamálaráðherra tek - ur á móti þeim . Þaðan verður farið til Reykjavíkur á ný í þyrlum og lýkur dagskránni þegar þang - að er komið síðdegis . Forseti ís - Iands , frú Vigdís Finnbogadóttir , verður i fylgd með Ólafi konungi í dag . Ræða f orseta íslands : Tungan tengir ísland og Noreg í sameiginlegum minningum þjóðanna HÉR fer á eftir ræða forseta íslands , frú Vigdisar Finn - bogadóttur , f kvöldverði á Bessastöðum til heiðurs Ólafi Noregskonungi i gærkvöldi . Yðar hátign og aðrir góðir gestir . Það er okkur íslendingum ævinlega fagnaðarefni að taka á móti gestum frá Noregi , enda munum við seint gleyma þeim uppruna þjóðar okkar sem við rekjum til Noregs fyrir meira en ellefu hundruð árum . Við bjóðum yðar hátign innilega velkominn . Þegar íslendingar sitja með Norðmönnum , vill hugurinn oft hvarfla aftur til sögunnar . Því mætti spyrja hvers vegna okkur er svo hugleikið að muna sögu okkar og hvað saga sé í raun og veru . Á morgun mun yðar hátign taka sér ferð á hendur til Reyk - holts , hins forna seturs Snorra Sturlusonar . Ef við látum hugann reika aftur til sögunnar , til þrett - ándu aldar , þá verða á vegi okkar margir íslendingar sem brugðust hart við Hákoni konungi Hákon - arsyni , Hákoni gamla , eins og íslendingar nefndu hann . Mér hefur alltaf fundist sem frásögnin af Sturlu Þórðarsyni glitraði eins og perla í Sturlungu . Hún er eins og sjálfstæð smasaga . Sturla Þórðarson var bróðursonur Snorra og einn þeirra sem stóðu gegn þeirri viðleitni konungs að ná íslandi undir norsk yfirráð . Þegar Hákon gamli gerði boð fyr - ir Sturlu og kvaddi hann til Björg - vinjar , eins og Bergen heitir enn á íslensku , þá þóttist hann fara nærri um að hann ætti ekki von á neinu góðu . Hann hefur ugg - laust talið það vafa undirorpið , að hann fengi nokkru sinni að sjá heimaslóðir sínar á ný . En þessi vitri maður hafði öðrum fremur yfirsýn yflr samtíma sinn og skiln - ing á framþróun sögunnar , enda voru hagsmunir þjoðarinnar hon - um hugleiknari en eigin upphefð og ávinningur og þvi hlýddi hann kallinu og fór til Noregs á fund Konungs . Á sama hátt og Egill Skal - lagrímsson hafði áður ort Höfuð - lausn sína til að bjarga höfði sínu undan Eiríki blóððxi , þannig orti Sturla lofkvæði til Hákonar gamla og sonar hans Magnúsar og hafði meðferðis til konungs . Hann veit að hann á sér áhrifamikið vopn er hann heldur tl Björgvinjar á vit óvissra örlaga sem hlýðinn þegn . Þetta vopn er Orðið . Vopn hans er að segja frá hetjudáðum sem eiga eftir að verða saga . Við skulum aldrei gleyma því , að það er . Orðið sem varðveitir afrekin . í Björgvin hittir Sturla hins vegar Magnús konung fyrir , þar sem Hákon var horfinn vestur um haf að berjast við konung Skota , er hafði ráðist á eyríki hans . Magnús tekur Sturlu nokkuð kuldalega og biður hann að biða endurkomu Hákonar . En þá gerist ; 3E ^ 3 paC £2 Ci ^ E " ; I. . ^ i.JBM - j ^ ' ' ' - " ^ ¦ ' ¦ ' - , j , -u ¦ • > ¦ • & ? / ~ i 1 ¦ w ^ ^ i ] ; p ? föu . * " ' . T _ ^ ¦ . - - - ' " í 1 ~ • ¦ ' « . : t - jT v ; - . -4J | • , - > T' w u p . » - > " . j jt - sBES ^ jÆiw j * : , % ' W £ * wr ^ " fw , ¦ 5S ^ J * - - s rjj ^ Morgunblaðið / Sverrir Frá kvöldverðarboðinu á Bessastöðum í gærkvöldi , frá vinstri frú Halldóra Eldjárn fyrrverandi forsetafrú , Ólafur V. Noregskonungur , frú Vigdfs Finnbogadóttir forseti íslands og Þorsteinn Pálsson forsætisráðherra . merkilegt atvik . Sturla situr um borð í skipi konungs og tekur að segja sögur . Þetta spyrst fljótt út , enda höfðu menn sjaldan eða aldrei hlýtt á svo góðan sðgu - mann . Drottningin fréttir þetta einnig og hún biður íslendinginn að koma á sinn fund og konungs og skuli hann hafa söguna með sfr , eins og stendur í frasögn - inni , og er talið benda til að Sturla hafi skrásett sögu sína . Þetta verður til þess að Magnús konungur biður Sturlu að skrifa sögu Hákonar Hákonarsonar . Og við munum hvað svo gerðist : Há - kon konungur átti ekki aftur - kvæmt vestan úr Orkneyjum . En Magnús konungur veit hvaða fjár - sjóð hann á i þessum manni sem kann að skrifa sögur og hann leyf - ir Sturlu að snúa heim . Siðar kveður Magnús konungur Sturlu aftur til Noregs , að þessu sinni til að aðstoða yið að skrá nýja lögbók handa íslandi , Járnsíðu , og skipaði hann fyrsta lögmann samkvæmt þeim lögum . Þannig er lagður grundvöllur að nýjum vináttuböndum íslend - inga og Norðmanna : Með frásögn - inni og vegna þess að Magnús konungur lagabætir átti svo góð - an rithöfund að vini . Orðið reisir brýr milli manna og þjóða . Hann sem átti að hníga fyrir sverði , upphófst fyrir orð : Andstasðingur Hákonar konungs gerðist skáld hans og söguritari og hann varð náinn vinur og ráðgjafi Magnúsar sonar hans og réit síðar sögu hans . Orðið sigrar ofbeldi og hat - ur . Það skapar skilning , það skap - ar vináttu og bræðraþel . Orðið veitir sýn og geymir að eilífu og í því býr einnig sjálfsmynd okkar sem þjóðar . Tungan geymir sjálfs - mynd okkar og tengir ísland og Noreg í sameiginlegum minning - um þjóðanna , þvi að það er fyrir orð að við bekkjum sögu okkar . Það er í sannleika fátækur mað - ur , sem ekki getur sótt styrk í minningar þjóðar sinnar . Þess vegna gætum við orðsins og tung - unnar . Ef við gleymum orðinu , þá gleymum við einnig sjálfum okkur . Oft voru það norskir kon - ungar sem hvöttu og örvuðu íslensk skáld og rithöfunda til að yrkja og skrifa - eins og í hinni stórmerkilegu frásögn af Sturlu , Hákoni og Magnúsi - og það kunnum við íslendingar að meta . Yðar hátign . Nú , 725 árum eftir að Sturla Þórðarson hélt til Björgvinjar , eigum við enn rithöf - . unda og sagnfræðinga . Báðar þjóðirnar eiga meistara orðsins sem kunna að segja sögu og skrá söguna . Verst er að fá ekki að standa á hleri eftir tvö hundruð ár og heyra hvað þeir hafa að segja um okkur ... Innilega velkominn . Ég lyfti glasi til heiðurs Noregskonungi og fyrir einlægri og heilsteyptri vináttu Norðmanna og íslendinga .