Fuglaflensa er inflúensa í fuglum . Til eru margir undirflokkar fuglaflensuveira sem valda misslæmum sjúkdómum í fuglunum . Þeim er gjarnan skipt í mikið meinvaldandi fuglaflensu ( e. highly pathogenic avian influenza – HPAI ) og lítið meinvaldandi fuglaflensu ( e. low pathogenic avian influenza – LPAI ) . Það afbrigði sem nú breiðist út um heiminn og kallast H5N1 er mikið meinvaldandi og veldur alvarlegum sjúkdómi í flestum fuglategundum . Andfuglar eru þó einkennalausir berar veirunnar . Fuglainflúensan dreifir sér víða , er bæði í alifuglum og villtum fuglum og berst á milli landsvæða með farfuglum . Fuglaflensa hefur bæði greinst í alifuglum og villtum fuglum en smit í mönnum er eingöngu komið frá þeim fyrrnefndu . Um miðjan mars 2006 hefur fuglaflensa af H5N1 stofni greinst í fuglum í 44 löndum , í Asíu , Evrópu og Afríku en hennar hefur ekki orðið vart í Ameríku . Uppfærðar upplýsingar um landssvæði þar sem fuglainflúensa hefur greinst má finna á heimasíðu Alþjóðadýraheilbrigðismálastofnunarinnar ( OIE ) . Enn sem komið er ( í mars 2006 ) er Ísland ekki á meðal þeirra landa þar sem smit hefur greinst . Landbúnaðarstofnun hefur skilgreint þrjú áhættustig vegna fuglaflensu og viðbrögð í samræmi við þau . Nú eru viðbrögð miðuð við áhættustig I en forsendur þess eru þær að lítil hætta sé á að fuglaflensa ( H5N1 ) berist til landsins og flensan hafi ekki greinst á Bretlandseyjum eða í öðrum nágrannaríkjum . Á áhættustigi II er talin mikil hætta á að fuglaflensa berist til landsins , og eru forsendurnar þær að flensan hafi greinst á Bretlandseyjum eða í öðrum nágrannaríkjum sem og í villtum fuglum hér á landi . Áhættustig III tekur við þegar ( og ef ) fuglaflensa hefur greinst í alifuglum hér á landi . Á heimasíðu embættis yfirdýralæknis má lesa nánar um viðbrögð sem fylgja hverju áhættustigi . Fuglainflúensuveiran getur stöku sinnum borist í menn . Þegar þetta er skrifað hafa samtals 176 einstaklingar greinst með fuglainflúensu af H5N1 stofni , af þeim hafa 97 látist samkvæmt upplýsingum á heimasíðu Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar ( WHO ) . Algengasta smitleiðin er talin vera bein snerting við sjúka fugla eða frá hlutum menguðum með fuglaskít . Þau fáu tilfelli þar sem sýking hefur borist í menn hafa yfirleitt átt sér stað meðal þeirra sem halda lítil hænsnabú nærri heimilum sínum í sveitum Asíu . Afar ólíklegt er talið að almennir borgarar verði fyrir smiti . Smiti frá villtum fuglum yfir í menn hefur ekki verið lýst og líkur á því eru hverfandi . Eins er ekkert sem bendir til þess að fuglaflensa smitist manna á milli né heldur frá gæludýrum yfir í menn . Hingað til hefur fuglaflensusmit í mönnum verið bundið við Asíu . Fuglaflensuveiran drepst við hitameðhöndlun og ekki hefur verið sýnt fram á að smit berist með matvælum . Það er hins vegar ekki mælt með neyslu ósoðinna fuglaafurða . Matvælin geta , eins og þekkt er , borið með sér aðrar sýkingar eins og kampýlóbakter og salmonellu , sem einnig drepst við hitameðhöndlun . Það er því góð regla að hitameðhöndla ( sjóða , steikja eða baka í ofni ) allar fuglaafurðir áður en þeirra er neytt . Ekki er ástæða til að forðast landssvæði þar sem fuglainflúensa hefur greinst . Hins vegar er ferðamönnum á þessum svæðum bent á að fylgja eftirfarandi ráðleggingum : Forðast skal fuglamarkaði og kjúklingabú . Forðast skal snertingu við fiðurfé . Forðast skal snertingu við yfirborð eða fleti sem geta verið mengaðir með saur fugla . Forðast ber að snerta dauða fugla . Óráðlegt er að borða lítið soðið eða hrátt fuglakjöt og egg Mælt er með miklu hreinlæti enda er mikilvægi góðs handþvottar aldrei ofmetið . Ekki skal flytja með sér heim lifandi fiðurfé . Eins og þegar hefur komið fram smitast fuglaflensan ekki á milli manna og meðan svo er stendur mönnum ekki nein sérstök hætta af henni sé varúðar gætt í umgengni við fugla . Ef veiran breytist , aðlagast mönnum og fer að smitast þeirra á milli gæti það hins vegar mögulega leitt til heimsfaraldurs . Það er hins vegar ekki vitað hvort það gerist eða hvenær , né heldur hvaða eiginleika veiran muni hafa eftir að hún hefur breyst . Heimsfaraldur inflúensu getur líka átt upptök sín annars staðar en í þeirri fuglainflúensuveiru sem nú breiðist út í fuglum . Hægt er að bregðast við fuglainflúensu í mönnum þar sem veirulyfin zanamivir ( Relenza ® ) og oseltamivir ( Tamiflu ® ) eru virk gegn henni en þau þarf að gefa snemma eftir að einkenna verður vart . Ekki er til bóluefni ætlað mönnum enn sem komið er en unnið er að þróun þess .