Taka gildi 1. janúar 2020 . Markmið . Markmið laga þessara er að vernda líf og heilsu vegfarenda með auknu umferðaröryggi þar sem jafnræðis er gætt milli vegfarenda , óháð samgöngumáta , og tillit tekið til umhverfissjónarmiða við skipulagningu umferðar . 2. gr . Ákvæði laga þessara um gangandi vegfarendur gilda einnig um þá sem eru á skíðum , hjólaskíðum , skautum , hjólaskautum eða svipuðum tækjum sem og um þá sem renna sér á sleða eða draga með sér eða leiða tæki eða hjól . Þau gilda einnig um þá sem sjálfir aka hjólastól eða samsvarandi tæki . 3. gr . Skilgreiningar . Akstur á afmörkuðum , skilgreindum svæðum : Sérhæfður akstur ökutækja á afmörkuðum , skilgreindum og merktum svæðum utan almennrar umferðar , t.d. á aksturskeppnissvæði . 4 . Akstursíþróttir : Keppni , æfingar og sýningar í akstri ökutækja á lokuðum eða afmörkuðum , skilgreindum svæðum þar sem undanþágur eru veittar frá ákvæðum laga þessara . 5 . Almenn umferð : Öll meðferð ökutækja og önnur umferð samkvæmt lögum þessum á vegum sem opnir eru almenningi . 6 . Ásþungi : Þungi sem flyst á veg af hjólum á einum ás ökutækis . 7 . Biðstöð : Allir staðir á akstursleið reglubundinna farþegaflutninga þar sem höfð er viðkoma samkvæmt tímaáætlun og farþegum er hleypt inn eða út . 8 . Bifhjól : Vélknúið ökutæki sem ekki telst bifreið , dráttarvél eða torfærutæki og er aðallega ætlað til farþega - eða farmflutninga , á tveimur hjólum , með eða án hliðarvagns , eða á þremur eða fleiri hjólum með sprengirými yfir 50 sm 3 sé það búið brunahreyfli og hannað til hraðari aksturs en 45 km á klst. 9 . Vélknúið ökutæki sem aðallega er ætlað til farþega - eða farmflutninga og / eða til að draga annað ökutæki , er búið beltum og eftir atvikum stýrimeiðum / stýrihjólum og er yfir 400 kg að eigin þyngd . 10 . Dráttarvél : Vélknúið ökutæki sem aðallega er hannað til að draga annað ökutæki og draga , ýta , flytja og knýja vinnutæki og er á hjólum og / eða beltum . 11 . Eftirvagn : Ökutæki sem hannað er til að vera dregið af öðru vélknúnu ökutæki , þ.m.t. : a . 12 . Eigin þyngd : Þyngd ökutækis sem tilbúið er til notkunar , að meðtöldum búnaði sem því fylgir að jafnaði , eldsneyti , smurolíu , kælivatni , varahjóli , verkfærum og þess háttar . 13 . Farstarfsmaður : Starfsmaður flytjanda , þ.e. ökumaður og aðrir í áhöfn hóp - eða vörubifreiðar sem aðstoða ökumann við önnur störf en akstur og einnig sá sem er í bifreið til þess að leysa ökumanninn af þegar hann tekur sér hvíld . 14 . Flytjandi : Einstaklingur eða lögaðili , þ.e. flutningsaðili , sem býður almenningi reglubundinn eða óreglubundinn farþega - eða farmflutning . 15 . Gangbraut : Sérstaklega merktur hluti vegar með umferðarmerki og yfirborðsmerkingum sem er ætlaður gangandi vegfarendum til að komast yfir akbraut . 16 . Gangstétt : Sá hluti vegar til hliðar við akbraut sem aðallega er ætlaður gangandi vegfarendum . 17 . Göngugata : Göturými sem aðallega er ætlað gangandi vegfarendum og er merkt sem slíkt . Umferð annarra ræðst af merkingum og ákvæðum laga þessara . 18 . Göngustígur : Stígur sem aðallega er ætlaður umferð gangandi vegfarenda og er merktur þannig . 19 . Gönguþverun : Þar sem gert er ráð fyrir að gangandi vegfarendur þveri akbraut , þ.m.t. gangbraut . Hjólastígur : a . Sá hluti vegar sem eingöngu er ætlaður umferð reiðhjóla og léttra bifhjóla í flokki I , er merktur þannig og er greinilega aðskilinn frá akbraut , t.d. með umferðareyju eða kantsteini . b . 24 . Hópbifreið í almenningsakstri : Bifreið sem ætluð er til flutnings fleiri en átta farþega og er notuð í reglubundna farþegaflutninga . Lagning ökutækis : Ökutæki komið fyrir í kyrrstöðu , með eða án ökumanns . Stöðvun ökutækis í minna en þrjár mínútur eða til að hleypa farþegum inn eða út eða vegna lestunar og losunar farms telst þó ekki lagning þess . 27 . Leyfð heildarþyngd : Þyngd ökutækis með ökumanni , farþegum , farmi og viðfestum vinnutækjum . Leyfð heildarþyngd ökutækis er sú heildarþyngd sem leyfð er við skráningu þess . 28 . Létt bifhjól greinast í létt bifhjól í flokki I sem er ekki hannað til hraðari aksturs en 25 km á klst. og létt bifhjól í flokki II sem er hannað til hraðari aksturs en 25 km á klst . Ákvæði laganna um bifhjól eiga einnig við um létt bifhjól nema annað sé tekið fram . 29 . Óvarinn vegfarandi : Vegfarandi sem ekki er varinn af yfirbyggingu ökutækis í umferð , svo sem gangandi og hjólandi vegfarandi , þ.m.t. ökumaður og farþegi bifhjóls og torfærutækis . 30 . Reiðhjól : a . Annað lítið vélknúið ökutæki sem ekki telst til létts bifhjóls og er hannað til aksturs á hraða frá 6 km á klst. upp í 25 km á klst . Undir þessa skilgreiningu fellur m.a. vélknúið hlaupahjól og tvíhjóla ökutæki á einum öxli . Slíkum farartækjum má ekki aka á akbraut . 31 . Reiðstígur : Vegur eða stígur skipulagður af sveitarfélagi sem ætlaður er sérstaklega fyrir umferð reiðmanna á hestum og er merktur þannig . 32 . Sérrein : Akrein sem einungis er ætluð ákveðinni tegund umferðar , einni eða fleiri , svo sem akstri hópbifreiða í almenningsakstri , leigubifreiða , ökutækja með ákveðinn lágmarksfjölda farþega , reiðhjóla og léttra bifhjóla í flokki I , sem umferðarmerki gefa til kynna . 33 . Snjalltæki : Hvert það tæki , með eða án farsímavirkni eða nettengingar , sem m.a. er hægt að nota til samskipta , skeytasendinga , leikja og / eða leiðsagnar . 34 . Stöðvun ökutækis : Stutt hlé sem ökumaður ákveður sjálfur að gera á akstri sínum og ekki er tilkomið vegna annarrar umferðar , umferðarmerkja , fyrirmæla lögreglu eða þess háttar . 35 . Torfærutæki : Vélknúið ökutæki sem ekki telst bifreið , bifhjól eða dráttarvél , er aðallega ætlað til fólks - eða farmflutninga utan vega og / eða til að draga annað ökutæki og er á hjólum eða er búið beltum og eftir atvikum stýrimeiðum / stýrihjólum . 36 . Umráðamaður : Sá sem með samþykki eiganda ökutækis hefur umráð yfir því . Aðili telst ekki umráðamaður nema hann sé skráður sem slíkur í ökutækjaskrá , t.d. samkvæmt samningi við löggilt kaupleigu - eða rekstrarleigufyrirtæki . 37 . Vegamót : Þar sem vegir mætast eða skerast eða vegur greinist . 38 . Vegfarandi : Hver sem fer um veg eða er staddur á vegi eða í ökutæki á vegi . 39 . Veghaldari : Sá aðili sem hefur veghald vegar eins og það er skilgreint í vegalögum . 40 . Vegur : Vegur , gata , götuslóði , stígur , húsasund , brú , torg , bifreiðastæði eða þess háttar , sem notað er til almennrar umferðar . 41 . Vegöxl : Sá hluti vegar sem liggur milli akbrautar og vegarbrúnar . 42 . Vélknúið ökutæki : Ökutæki , annað en reiðhjól , sem ætlað er til aksturs á landi og er búið aflvél til að knýja það . 43 . 44 . Vörubifreið : Bifreið sem aðallega er ætluð til farmflutninga , er með leyfða heildarþyngd meiri en 3,5 tonn og er að hámarki fyrir átta farþega . Sama gildir um flutningabifreið . 45 . Þéttbýli : Svæði sem fellur undir skilgreiningu þéttbýlis samkvæmt skipulagslögum og afmarkað er með sérstökum merkjum sem tákna þéttbýli . 46 . Ökuljós : Lögboðin aðalljós eða dagljós sem loga að framan og að aftan á ökutæki . 47 . Ökutæki : Tæki á hjólum , beltum , völtum , meiðum eða öðru sem ætlað er til aksturs á landi og eigi rennur á spori . Ráðherra er heimilt í reglugerð að kveða á um nánari skilgreiningar á hugtökum samkvæmt lögum þessum . II. kafli . Reglur fyrir alla umferð . 4. gr . Almenn aðgæsluskylda . Vegfarandi skal sýna tillitssemi og varúð svo að eigi leiði til hættu eða valdi tjóni eða óþægindum og þannig að eigi trufli eða tefji umferð að óþörfu . 5. gr . Leikir o.fl . Eigi má stökkva af eða upp í ökutæki á ferð eða vera utan á ökutæki á ferð . 6. gr . Óhreinkun vegar o.fl . Ef það er eigi unnt skal vara vegfarendur við með merkjum eða á annan hátt þar til það sem veldur hættu eða óþægindum hefur verið fjarlægt . 7. gr . Ökumaður skal þó ekki nema staðar ef hann , þegar skipt er úr grænu ljósi í gult , er kominn það nálægt umferðarljósi að stöðvun muni hafa í för með sér hættu . Ef ökumaður má ætla að merkjagjöf lögreglu um stöðvun , ljós - og / eða hljóðmerki , beinist að honum skal hann stöðva ökutæki sitt strax ef það er hægt án hættu eða óþæginda fyrir aðra vegfarendur . 8. gr . Rekstur búfjár . 9. gr . Vistgata . 10. gr . Göngugata . Um göngugötu má aldrei aka hraðar en 10 km á klst . 11. gr . Almennar reglur um forgangsakstur . Ökumaður ökutækisins skal tilkynna lögreglu um aksturinn svo fljótt sem auðið er að honum loknum . Notkun hvítrar veifu í öðrum tilvikum er bönnuð . Við forgangsakstur samkvæmt þessari grein er ökumanni heimilt , ef brýna nauðsyn ber til , að víkja frá ákvæðum IV. kafla um umferðarreglur fyrir ökumenn , V. kafla um ökuhraða og 3. mgr. 7. gr. um að fylgja fyrirmælum og leiðbeiningum fyrir umferð . 12. gr . 13. gr . 14. gr . Skyldur vegfarenda við umferðaróhapp . Vegfarandi sem á hlut að umferðarslysi eða öðru umferðaróhappi skal nema staðar , hvort sem hann á sök á því eða ekki . Hann skal enn fremur grípa til eftirfarandi ráðstafana , eftir því sem við á : a . veita slösuðum hverja þá hjálp sem honum er unnt , b . taka þátt í þeim aðgerðum til verndar umferðaröryggi sem óhappið gefur tilefni til , c . veita öðrum aðila sem á hlutdeild í slysinu , eða hefur orðið fyrir tjóni vegna þess , upplýsingar , samkvæmt beiðni , um nafn , kennitölu og heimilisfang , d. svo fljótt sem auðið er tilkynna lögreglu um atburðinn hafi vegfarandi valdið öðrum aðila minni háttar tjóni , e. svo fljótt sem auðið er tilkynna tjónþola eða lögreglu um tjón sem hann hefur valdið á eign eða hlut og enginn er á staðnum sem getur tekið við upplýsingum skv. c-lið . III. kafli . Umferðarreglur fyrir gangandi vegfarendur . 15. gr . Notkun gangstétta , göngustíga o.fl . Ef gangandi vegfarandi leiðir reiðhjól eða létt bifhjól skal hann að jafnaði ganga við hægri vegarbrún . Hann má þó nota gagnstæða vegarbrún ef hann væri annars í hættu eða sérstakar aðstæður mæla með því . 16. gr . Ganga yfir akbraut . Sama á við um göng og brú fyrir gangandi vegfarendur . Að öðrum kosti skal ganga þvert yfir akbraut og að jafnaði sem næst vegamótum . Þar sem umferð er stjórnað af lögreglu eða með umferðarljósum má einungis ganga yfir akbraut þegar grænt ljós er fyrir umferð gangandi vegfarenda eða lögreglan gefur til kynna með merkjagjöf að umferð gangandi sé heimil . IV. kafli . Umferðarreglur fyrir ökumenn . 17. gr . Notkun akbrauta . Veghaldara er heimilt , að fenginni umsögn lögreglu , að ákveða hvaða ökutæki megi almennt eða í einstökum tilvikum aka á sérreinum og skal sú ákvörðun tilgreind með umferðarmerkjum . Við ákvörðunina skal þess m.a. gætt að tekið sé tillit til umferðaröryggis vegfarenda , umhverfissjónarmiða og skilvirkni samgangna . 18. gr . Utan þéttbýlis skal ökutæki sem háð er sérstökum hraðareglum skv. 38. gr. vera svo langt frá næsta ökutæki á undan að þeir sem aka fram úr geti án hættu komist á milli þeirra að loknum framúrakstri . Aka skal hægra megin við umferðareyju og þess háttar sem komið er fyrir á akbraut . Þó má aka vinstra megin ef það er gefið til kynna með umferðarmerki eða ekið er á akbraut með einstefnuakstri . Haga má akstri ökutækis í vegavinnu eftir því sem þörf er á vegna vinnunnar , enda sé sýnd full aðgæsla . 19. gr . Við vinstri beygju skal aka sem næst miðlínu akbrautar og á akbraut með einstefnuakstri eins nálægt vinstri brún og unnt er . Ökumaður sem ekur að hringtorgi skal veita þeim sem eru í torginu forgang . Eftir því sem við á gilda ákvæði greinar þessarar um akstur yfir akbraut eða af henni þótt ekki sé um vegamót að ræða . 20. gr . Ökumaður á akrein sem umferð af aðrein fer inn á skal auðvelda þeirri umferð akstur inn á akreinina . Þar sem tvær samhliða akreinar renna saman í eina á vegi skulu ökumenn aka þannig að eitt ökutæki fari í senn af hvorri akrein eftir því sem við verður komið og umferðarmerki gefa það til kynna . Frárein skal nota strax og komið er að henni til að draga úr hraða áður en beygt er . Óheimilt er , án fullnægjandi ástæðu , að aka ökutæki þannig að það missi veggrip , þ.m.t. hliðarskrið og spól . 21. gr . Akstur við biðstöð hópbifreiða í almenningsakstri o.fl . 22. gr . Ef ökutæki mætast þar sem vegur er svo mjór að hvorugt kemst fram hjá hinu áhættulaust skal sá ökumaður sem fyrstur kemur að njóta forgangs en sá sem síðar kemur að skal , ef kostur er , nema staðar , aka út af vegi eða aka aftur á bak . Mæta má ökutæki í vegavinnu eins og best hentar , enda sé sýnd full aðgæsla . 23. gr . Hjólreiðamaður og ökumaður létts bifhjóls má aka hægra megin fram úr öðru ökutæki en reiðhjóli og léttu bifhjóli nema ökutækið á undan beygi til hægri eða undirbúi greinilega hægri beygju . Ökumaður sem ætlar fram úr ökutæki skal ganga úr skugga um að það sé unnt án hættu og athuga sérstaklega : a . Sé ekið fram úr reiðhjóli eða léttu bifhjóli skal hliðarbil að lágmarki vera 1,5 metrar . Aka má fram hjá ökutæki ef öðru ökutækjanna er ekið á akrein sem ætluð er sérstakri tegund umferðar . Aka má fram hjá ökutæki í vegavinnu á þann hátt sem hentugastur er , enda sé sýnd full aðgæsla . 24. gr . 25. gr . Heimilt er þó að aka fram úr öðru ökutæki ef skilyrði til framúraksturs eru að öðru leyti fyrir hendi og : a . ökutækin eru á akbraut með tveimur eða fleiri akreinum í akstursstefnu þeirra , b . Ákvæði greinarinnar eiga ekki við um akstur fram úr reiðhjóli og léttu bifhjóli þegar því er ekið við brún vegar . 26. gr . Þegar ökumenn stefna svo að leiðir þeirra skerast á vegamótum , opnum svæðum eða svipuðum stöðum skal sá þeirra sem hefur hinn sér á hægri hönd veita honum forgang nema annað leiði af 19. gr . Sama á við um akstur yfir eða af akbraut þar sem eigi eru vegamót . Þegar ökumaður ætlar að beygja þvert á hjólarein ber honum að veita forgang umferð hjólreiðamanna á hjólareininni . Ökumaður sem nálgast eða ekur inn á vegamót skal haga akstri sínum þannig að hann valdi ekki umferð á veginum sem hann fer yfir óþarfa óþægindum ef hann þarf að nema þar staðar . Á vegamótum þar sem umferð er stjórnað með umferðarljósum má ökumaður eigi aka inn á vegamótin á grænu ljósi ef honum má vera ljóst af aðstæðum í umferðinni að hann muni eigi komast yfir vegamótin áður en grænt ljós kviknar fyrir umferð úr þverstæðri átt . Á sama hátt má eigi aka af stað eftir að grænt ljós hefur kviknað hafi umferð úr þverstæðri átt ekki komist út af gatnamótunum . 27. gr . Sérstakar skyldur gagnvart gangandi vegfarendum . Við gönguþverun þar sem umferð er stjórnað af lögreglu eða með umferðarljósum skal ökumaður bíða eftir gangandi vegfaranda sem er á gangbrautinni á leið yfir akbrautina þótt umferð sé að öðru leyti heimil í akstursstefnu ökumannsins . Við biðstöð hópbifreiða í almenningsakstri sem liggur við hjólastíg , þar sem farþegum er hleypt úr hópbifreiðum út á hjólastíginn , skal hjólreiðamaður sýna sérstaka aðgæslu og víkja fyrir farþegum . 28. gr . Stöðvun ökutækis og lagning þess . Þó má stöðva eða leggja ökutæki vinstra megin ef ómögulegt reynist að stöðva eða leggja því hægra megin á vegi . Þegar ökumaður yfirgefur vélknúið ökutæki skal hann stöðva vél þess og búa svo um að það geti ekki runnið sjálfkrafa eða aðrir látið það fara af stað . Opna skal dyr ökutækis þannig að ekki valdi hættu eða óþarfa óþægindum . Sama á við þegar farið er í eða úr ökutæki , svo og við fermingu og affermingu . 29. gr . Sérstakar reglur um bann við stöðvun eða lagningu ökutækis . Eigi má stöðva ökutæki eða leggja því : a . á gangbraut eða innan 5 metra frá henni , b . á merktu stæði fyrir ökutæki fatlaðs fólks , b . á biðstöð hópbifreiða innan 15 metra frá merki , c . á merktu stæði fyrir leigubifreið , vörubifreið eða hópbifreið , d. á merktu stæði ætluðu bifreið til rafhleðslu , e. á merktu stæði ætluðu lögreglu eða sjúkrabifreið , f. á merktu stæði ætluðu reiðhjóli , g. á merktu stæði ætluðu bifhjóli , og h. á merktu stæði ætluðu fólksbifreiðum . í snúningshaus botnlangagötu , d. þannig að hindri aðgang að öðru ökutæki eða færslu þess af staðnum , og e. við vatnshana slökkviliðs . Veghaldari eða eftir atvikum landeigandi getur , að höfðu samráði við lögreglu , bannað stöðu eftirvagna , báta , húsbíla og annarra svipaðra tækja á götum og almennum bifreiðastæðum sem þykja valda óþægindum , óþrifnaði eða hættu . 30. gr . Undantekningar varðandi stöðvun og lagningu ökutækja . Ákvæði 28. og 29. gr. gilda ekki um ökutæki í vegavinnu , enda sé nauðsynlegt að stöðva það eða leggja því vegna vinnunnar og fullnægjandi varúðarráðstafanir gerðar . Sama á við um ökutæki lögreglu , slökkviliðs eða sjúkraflutninga eða ökutæki ætlað sambærilegri þjónustu . 31. gr . 32. gr . Skyldur ökumanns þegar ökutæki hefur stöðvast í sérstöku tilviki . 33. gr . Þegar myrkur er eða birtu er tekið að bregða skal ökumaður vélknúins ökutækis gefa ljósmerki í stað hljóðmerkis nema hætta sé yfirvofandi . Stefnumerki skal gefa áður en ökumaður : a . breytir akstursstefnu við akstur aftur á bak . 34. gr . Ljósanotkun . Við akstur vélknúins ökutækis skulu lögboðin ökuljós ávallt vera tendruð . Við akstur annarra ökutækja en vélknúinna , svo sem reiðhjóla , skulu lögboðin ljós vera tendruð í rökkri , myrkri eða ljósaskiptum og þegar birta er ófullnægjandi vegna veðurs eða af öðrum ástæðum , hvort heldur er til að ökumaður sjái nægilega vel fram á veginn eða til að aðrir vegfarendur sjái ökutækið . þegar ekið er svo skammt á eftir öðru ökutæki að ljósgeislinn geti valdið ökumanni óþægindum , að því tilskildu að ökumaður sem á eftir kemur geti ekið örugglega miðað við hraða ökutækisins og birtu að öðru leyti . 35. gr . V. kafli . Ökuhraði . 36. gr . Almennar reglur . Þegar skipt er frá háum ljósgeisla í lágan skal aðlaga ökuhraða hinni breyttu vegsýn . Sérstök skylda hvílir á ökumanni að aka nægilega hægt miðað við aðstæður : a . þegar ökutæki nálgast reiðhjól á eða við veg , k . þegar ökutæki nálgast gangandi vegfaranda á eða við veg og skal sérstaka aðgæslu hafa ef barn er á ferð , l . Þegar vegur er blautur skal ökumaður , eftir því sem unnt er , aka þannig að vegfarendur verði ekki fyrir vatns - eða aurslettum . 37. gr . Á vegum með aðskildar akstursstefnur þar sem hámarkshraði hefur verið ákveðinn hærri en 90 km á klst. er umferð gangandi , hjólandi og léttra bifhjóla í flokki I ekki heimil , enda séu gangstéttir , göngustígar , hjólastígar eða aðrar leiðir til staðar . Ákveða má lægri hraðamörk þar sem æskilegt þykir til öryggis eða af öðrum ástæðum . 38. gr . Lægri hámarkshraði ökutækis . Ráðherra er heimilt að setja í reglugerð ákvæði um sérstakan lægri hámarkshraða vélknúins ökutækis en segir í 37. gr. ef þess er þörf vegna hönnunar eða notkunar ökutækisins . VI. kafli . Sérreglur um akstursíþróttir og aksturskeppni . 39. gr . Við undirbúning og framkvæmd aksturskeppni eða sýningar ber að taka tillit til þess að keppnin og annar akstur keppenda valdi öðrum ekki verulegum óþægindum eða hættu eða skemmdum á vegi eða náttúruspjöllum . Ákvæði 1. – 4. mgr. gilda um hjólreiðakeppni á vegum . Ráðherra setur í reglugerð nánari ákvæði um akstursíþróttir , og eftirlit með aksturskeppnum og framkvæmd þeirra , og hjólreiðakeppnir , svo og um gerð verklagsreglna á grundvelli alþjóðlegra reglna um akstursíþróttir sem hafðar skulu til hliðsjónar við veitingu leyfa . 40. gr . Með sama hætti mega einstaklingar sem náð hafa tíu ára aldri eða eru a.m.k. 140 sm á hæð aka öðrum gerðum vélknúinna leiktækja á sérstökum svæðum í skemmtigörðum . 41. gr . Undanþága til æfinga og keppni vegna aldurs . Að fengnu leyfi lögreglu er heimilt að víkja frá ákvæðum laga þessara um ökuskírteini og lágmarksaldur ökumanna við æfingar og keppni á lokuðum svæðum eða afmörkuðum svæðum utan vega . Undanþága þessi gildir þó ekki um þann sem sviptur hefur verið ökurétti . Undanþága fyrir þann sem ekki hefur náð 18 ára aldri skal háð skriflegu samþykki foreldris eða annars forsjármanns . Nánar skal kveðið á um lágmarksaldur ökumanna miðað við ökutæki samkvæmt þessari grein í reglugerð sem ráðherra setur . VII. kafli . Sérreglur fyrir reiðhjól . 42. gr . Þar sem nægilegt rými er mega tveir þó hjóla samhliða ef það er unnt án hættu eða óþæginda fyrir aðra vegfarendur . 43. gr . Hann skal gæta ýtrustu varkárni og ekki hjóla hraðar en svo að hann geti vikið úr vegi fyrir gangandi vegfarendum sem eiga leið um . Á vegi þar sem leyfður hámarkshraði er ekki meiri en 30 km á klst. er hjólreiðamanni heimilt að hjóla á miðri akrein , enda gæti hann fyllsta öryggis og haldi hæfilegum hraða . Hjólreiðamaður á vegi má til framúraksturs nota akreinina við hlið akreinar lengst til hægri ef eigi er unnt að fara fram úr hægra megin . 44. gr . Börn og reiðhjól . Barn yngra en níu ára má ekki hjóla á akbraut nema undir leiðsögn og eftirliti manns sem náð hefur 15 ára aldri . Hjólreiðamaður sem náð hefur 15 ára aldri má reiða börn yngri en sjö ára , enda séu þeim ætluð sérstök sæti og þannig um búið að ekki stafi hætta af hjólteinunum . VIII. kafli . Sérreglur fyrir bifhjól og torfærutæki . 45. gr . Barn sjö ára eða yngra sem er farþegi á bifhjóli skal sitja í sérstöku sæti því ætluðu . 46. gr . Hann skal gæta ýtrustu varkárni og ekki aka hraðar en svo að hann geti vikið úr vegi fyrir gangandi vegfarendum sem eiga leið um . Hann skal gefa hljóðmerki þegar hann nálgast gangandi vegfarendur ef ætla má að þeir verði hans ekki varir . Ef ökumaður á léttu bifhjóli í flokki I á gangstétt þverar akbraut skal hann gæta að því að aka eigi hraðar en sem nemur venjulegum gönguhraða . Sama á við um ökumann á léttu bifhjóli í flokki I sem þverar akbraut á gangbraut . Að öðru leyti eiga reglur 45. gr. einnig við um akstur léttra bifhjóla í flokki I. 47. gr . Almennar reglur um akstur torfærutækja . IX. kafli . Bann við akstri undir áhrifum áfengis , ávana - og fíkniefna o.fl. 48. gr . Enginn má neyta áfengis eða annarra örvandi eða deyfandi efna við stjórn vélknúins ökutækis . Tóbaksreykingar og notkun rafrettna eru bannaðar við stjórn bifreiðar til farþegaflutninga í atvinnuskyni . Ráðherra er heimilt að kveða á um vanhæfismörk með nánari hætti í reglugerð , þ.e. hvenær ökumaður teljist vera óhæfur til að stjórna ökutæki vegna neyslu lyfja . 49. gr . Nú hefur ökumaður neytt áfengis við akstur eða fyrir hann þannig að vínandamagn í blóði hækkar eftir að akstri lauk , og skal þá litið svo á sem hið aukna vínandamagn hafi verið í blóði hans við aksturinn . Það leysir ökumann ekki undan sök þótt hann ætli vínandamagn minna en um ræðir í 2. og 3. mgr . Enginn má hjóla eða reyna að hjóla eða stjórna eða reyna að stjórna hesti ef hann er undir svo miklum áhrifum áfengis eða annarra örvandi eða deyfandi efna að hann getur ekki stjórnað hjólinu eða hestinum örugglega . Ekki má fela manni í því ástandi sem að framan greinir stjórn ökutækis . 50. gr . 51. gr . 52. gr . Öndunarpróf , öndunarsýni , blóðsýni o.fl . Liggi fyrir grunur um önnur brot en akstur undir áhrifum áfengis getur lögreglan auk þess fært ökumann til læknisskoðunar . Ökumanni er skylt að hlíta þeirri meðferð sem talin er nauðsynleg við rannsókn skv. 2. mgr . Ráðherra setur í reglugerð nánari reglur um töku sýna og rannsókn skv. 1. – 3. mgr . Vegna kostnaðar við töku og rannsókn öndunarsýnis skal sá sem sakfelldur er greiða 25.000 kr. gjald sem telst til sakarkostnaðar . 53. gr . Upplýsingaskylda o.fl . Eiganda eða eftir atvikum umráðamanni ökutækis er skylt , þegar lögreglan krefst þess , að gera grein fyrir hver hafi stjórnað því á tilteknum tíma . Eigi má fela stjórn ökutækis þeim sem hefur ekki réttindi til að stjórna þess konar ökutæki samkvæmt ákvæðum XII. kafla . X. kafli . Aksturs - og hvíldartími ökumanna þungra ökutækja í farþega - og farmflutningum í atvinnuskyni . 54. gr . Aksturs - og hvíldartími ökumanna o.fl . Í þágu umferðaröryggis og bættra vinnuskilyrða skal ökumaður við akstur í farþega - og farmflutningum í atvinnuskyni á ökutækjum yfir 3,5 tonnum að heildarþyngd njóta nægjanlegrar hvíldar til að geta sinnt störfum sínum . leyfilegan aksturstíma ökumanns , sbr. 1. mgr. , og skyldu hans til að gera hlé á akstri og til að taka hvíld frá akstri miðað við daglegan , vikulegan og tveggja vikna akstur , d. skyldu til notkunar ökurita sem er búnaður ökutækis þar sem m.a. eru skráðar og geymdar upplýsingar um aksturs - og hvíldartíma ökumanns auk hraða ökutækis , e. skyldu til að varðveita í ökuritaskífum , ökurita , á ökuritakorti eða með öðrum hætti upplýsingar um aksturs - og hvíldartíma , f. skyldu til afhendingar gagna með upplýsingum sem skráðar eru og varðveittar , sbr. d - og e-lið , g. útgáfu , efni og form ökuritakorta sem er lykill að rafrænum ökurita og í eru varðveittar rafrænar upplýsingar um aksturs - og hvíldartíma ökumanns , h. skyldu flutningsaðila til að leita til viðurkennds viðgerðarmanns eða verkstæðis til uppsetningar og skoðunar á ökurita , i . Haga skal meðferð persónuupplýsinga sem til verða í tengslum við notkun ökurita í samræmi við ákvæði laga um persónuvernd og vinnslu persónuupplýsinga og reglna settra á grundvelli þeirra . 55. gr . 56. gr . Ráðherra setur í reglugerð nánari ákvæði um skipulag vinnutíma farstarfsmanna sem annast farþega - og farmflutninga á vegum í atvinnuskyni . Í reglunum skal m.a. kveðið á um : a . ökutæki og flutninga sem reglurnar taka til , b . skilgreiningu vinnustaðar , vinnutíma og hvíldartíma , c . skyldu til skráningar vinnutíma , d. skyldu til varðveislu gagna í a.m.k. tvö ár frá því að viðkomandi tímabili lýkur . XI. kafli . Notkun farsíma og annars fjarskiptabúnaðar í akstri . 57. gr . XII. kafli . Ökuskírteini og ökupróf . 58. gr . sér nægilega vel og er að öðru leyti nægilega heilbrigður , andlega og líkamlega , til að geta stjórnað ökutæki örugglega , sbr. þó 5. mgr. , c . hefur hlotið kennslu löggilts ökukennara , fengið þjálfun í ökugerði ef við á og sannað með prófi að hann hafi næga aksturshæfni og þekkingu á umferðarlöggjöf og á ökutæki og meðferð þess til að geta stjórnað því örugglega , d. hefur fasta búsetu hér á landi . Ökumanni með bráðabirgðaskírteini fyrir B-flokk er óheimilt að aka vélknúnu ökutæki sem er þyngra en 3.500 kg að leyfðri heildarþyngd . Neita má þeim um ökuskírteini sem háður er notkun ávana - og fíkniefna , áfengis eða annarra sljóvgandi efna . Heimilt er að ljúka endurmenntun með fjarnámi . Ráðherra setur í reglugerð nánari ákvæði m.a. um : a . flokka ökuréttinda , b . efni og form ökuskírteinis , c . skilyrði til útgáfu og endurnýjunar ökuskírteinis , d. nánari kröfur skv. b–d-lið 2. mgr. , e. akstursmat skv. 59. gr. og námsheimild skv. 67. gr. , og f. búsetuskilyrði og undanþágur frá þeim varðandi mismunandi flokka ökuréttinda . 59. gr . 60. gr . Gildistími ökuskírteinis . B-flokk til farþegaflutninga í atvinnuskyni , b . C1 - og C-flokk , þ.m.t. til farmflutninga í atvinnuskyni , c . D 1 - og D-flokk , þ.m.t. til farþegaflutninga í atvinnuskyni , d. réttindi til aksturs í atvinnuskyni sem fylgdu eldri ökuréttindum . Fyrir umsækjanda um ökuskírteini skv. 4. mgr. sem orðinn er 70 ára er gildistími ökuskírteinis fjögur ár , 71 árs þrjú ár , 72 ára tvö ár og 80 ára eða eldri eitt ár . 61. gr . Stjórnandi vinnuvélar skal hafa tilskilin vinnuvélaréttindi . Ákvæði laga þessara um ökuskírteini gilda að öðru leyti , eftir því sem við á , um stjórnendur vinnuvéla og dráttarvéla . Enginn má stjórna léttu bifhjóli í flokki II nema hann hafi gilt ökuskírteini til þess eða til að mega stjórna bifreið eða bifhjóli . Ökuskírteini til að mega stjórna léttu bifhjóli í flokki II má ekki veita þeim sem er yngri en 15 ára , enda hafi hann áður fengið tilskilda ökukennslu . Enginn sem er yngri en 13 ára má stjórna léttu bifhjóli í flokki I. Enginn má stjórna torfærutæki nema hann hafi gilt ökuskírteini til að mega stjórna bifreið eða bifhjóli í A 1 - , A 2 - eða A-flokki . 62. gr . Erlend ökuskírteini . Ráðherra setur reglur um þau skilyrði sem þeir sem dveljast hér á landi og hafa eigi íslenskt ökuskírteini þurfa að fullnægja til að mega stjórna vélknúnu ökutæki , þ.m.t. hvaða skilyrði handhafi erlends ökuskírteinis þarf að uppfylla til að fá íslenskt ökuskírteini . Ráðherra getur ákveðið að ökuskírteini útgefið í öðru ríki sem er aðili að samningnum um Evrópska efnahagssvæðið gildi einnig eftir að handhafi þess hefur sest að hér á landi , samkvæmt nánari reglum . Með sama hætti getur ráðherra ákveðið að ökuskírteini útgefið í öðru ríki gildi hér á landi , enda séu íslensk ökuskírteini jafnframt tekin gild í því ríki . 63. gr . Afturköllun ökuréttinda . Ráðherra setur í reglugerð , að höfðu samráði við ráðherra sem fer með málefni heilbrigðisþjónustu og landlækni , nánari ákvæði um skipun og hæfi trúnaðarlæknis Samgöngustofu , verklag við framkvæmd mats á aksturshæfni og takmarkaða afturköllun ökuréttinda , svo sem ef ökumaður telst uppfylla kröfur til að aka á ákveðnum tíma dags eða innan ákveðinnar fjarlægðar frá heimili . Heimilt er að taka gjald vegna þess kostnaðar sem hlýst af starfi trúnaðarlæknis Samgöngustofu . Umrætt gjald skal ekki vera hærra en raunkostnaður Samgöngustofu vegna starfs trúnaðarlæknisins . Gjaldinu er ætlað að standa straum af launakostnaði og sérstökum kostnaði við mat á aksturshæfni . 64. gr . Ökukennsla . Starfsleyfi til að annast ökukennslu má aðeins veita þeim sem : a . hefur náð 21 árs aldri , b . hefur haft ökuréttindi samfellt síðustu þrjú árin í þeim flokki sem hann sækir um starfsleyfi fyrir , c . hefur stundað nám fyrir ökukennara í viðkomandi flokki og lokið prófum sem því námi fylgja , og d. fullnægir kröfum um líkamlegt og andlegt hæfi sem gerðar eru til ökumanna sem annast farþegaflutninga í atvinnuskyni . Samgöngustofa gefur út starfsleyfi til ökukennslu og gildir það í fimm ár , þó ekki lengur en hlutaðeigandi hefur ökuréttindi í viðkomandi flokki . Endurnýja má starfsleyfi ökukennara til allt að fimm ára í senn uppfylli hann skilyrði til útgáfu starfsleyfis og hafi sótt starfstengd námskeið , í samræmi við ákvæði í reglugerð skv. 66. gr. 65. gr . Afturköllun starfsleyfis . Samgöngustofa getur afturkallað starfsleyfi ökuskóla , ökugerða og ökukennara ef skilyrðum fyrir útgáfu leyfis er ekki lengur fullnægt . 66. gr . Starfsskyldur ökukennara , ökuskóla og ökugerða . Ökukennarar , ökuskólar og ökugerði skulu haga starfsemi sinni í samræmi við ákvæði laga þessara og reglna sem ráðherra setur í reglugerð þar sem m.a. er kveðið á um : a . nánara inntak starfsleyfis ökukennara , sbr. 64. gr. , og eftir atvikum ökuskóla og ökugerða , b . málsmeðferð við útgáfu og afturköllun á starfsleyfi ökukennara , ökuskóla og ökugerðis , sbr. 65. gr. , c . 67. gr . Kennsluakstur . Kennsluakstur á bifreið má því aðeins fara fram að hjá nemanda sitji ökukennari sem uppfyllir ákvæði 64. gr. sem þá telst stjórnandi bifreiðarinnar . Hann skal og gæta þess að eigi stafi óþörf eða veruleg truflun af kennsluakstrinum . Skal nemandi þá fullnægja skilyrðum b-liðar 2. mgr. 58. gr. og má ekki vera svo ástatt um hann að 7. mgr. 58. gr. eigi við . Sá sem sviptur hefur verið ökurétti má eigi hefja akstursþjálfun fyrr en einum mánuði áður en sviptingartímabil rennur út . Slík akstursþjálfun má því aðeins fara fram að hjá nemanda sitji ökukennari , sbr. 1. mgr . Gefa má út námsheimild áður en aldursskilyrðum skv. 58. gr. er fullnægt fyrir : a . B-flokk 12 mánuðum fyrr , b . AM - , A 1 - , A 2 - , A - , BE - og T-flokk þremur mánuðum fyrr , c . C - , C1 - , D - og D 1 - flokk sex mánuðum fyrr , enda hafi umsækjandi fullnaðarskírteini fyrir B-flokk . 68. gr . Æfingaakstur . Ökunema sem hlotið hefur nauðsynlegan undirbúning er heimilt að æfa akstur bifreiðar sem er ekki yfir 3.500 kg að leyfðri heildarþyngd með leiðbeinanda í stað ökukennara , enda hafi leiðbeinandinn fengið til þess leyfi lögreglustjóra . Leyfið fellur sjálfkrafa úr gildi þegar nemandi hefur öðlast ökuréttindi . Um æfingaakstur með leiðbeinanda gilda að öðru leyti , eftir því sem við á , ákvæði 67. gr . Leiðbeinanda er óheimilt að taka endurgjald fyrir starf sitt . XIII. kafli . Ökutæki . 69. gr . Sérstaklega skal þess gætt að stýrisbúnaður , hemlar og ljósa - og merkjabúnaður , svo og öryggis - og verndarbúnaður , ökutækis sé í lögmæltu ástandi og virki örugglega . Sama á við um eftirvagn , svo og tengingu ökutækis og eftirvagns og tengibúnað . Í reglugerð sem ráðherra setur skulu m.a. koma fram eftirfarandi atriði : a . kröfur á grundvelli heildargerðarviðurkenningar ökutækis varðandi gerð , búnað og íhluti þess til að tryggja að einungis séu sett á markað ökutæki hér á landi sem uppfylla kröfur um öryggi og um verndun umhverfis , b . 70. gr . Tenging og dráttur ökutækis . Ráðherra setur í reglugerð ákvæði um tengingu og drátt ökutækja , þ.m.t. tengingu eftirvagna , reiðhjóla og hliðarvagna , og um hvað flytja megi með ökutækjum þessum , svo og undanþágu frá ákvæðum 1. mgr. við akstur á tilteknum svæðum . 71. gr . 72. gr . Skráning . Ráðherra setur enn fremur í reglugerð nánari ákvæði um skráningu ökutækis í ökutækjaskrá , svo sem um : a . Heimilt er að skrá breytingalás á ökutæki í ökutækjaskrá . Breytingalás takmarkar heimildir til nýskráningar , skráningar eigendaskipta og / eða skráningar ökutækis í umferð . Ráðherra setur í reglugerð nánari reglur um framkvæmd skráningar breytingalása , þar á meðal um það hvers konar breytingalása heimilt er að skrá , hvaða áhrif þeir hafa á skráningar , hverjir geta farið fram á skráningu breytingaláss og að hvaða skilyrðum uppfylltum megi aflétta slíkum skráningum . 73. gr . Einkamerki . Fyrir skráningu á flutningi einkamerkis af einu ökutæki á annað í samræmi við reglur sem ráðherra setur á grundvelli 3. mgr. skal greiða sama gjald og fyrir skráningu eigendaskipta að ökutæki . Ráðherra setur í reglugerð nánari ákvæði um heimild til að velja tiltekna bókstafi og tölustafi sem einkamerki á ökutæki samkvæmt þessari grein . 74. gr . Skoðun ökutækis og álagning og innheimta vanrækslugjalds . Ökutæki , skráð hér á landi , sbr. 1. mgr. 72. gr. , skal færa til reglubundinnar almennrar skoðunar ( aðalskoðunar ) í samræmi við reglur sem ráðherra setur á grundvelli 3. mgr . Ákvæðið gildir þó ekki um dráttarvélar , aðrar en þær sem hannaðar eru til aksturs yfir 40 km hraða á klst. og eru aðallega notaðar á opinberum vegum og rafknúin dráttartæki , sbr. 3. málsl. 1. mgr. 70. gr. , torfærutæki og vinnuvélar . hverjir annast skoðun og verklag við framkvæmd skoðunar , d. starfsemi skoðunarstofa og endurskoðunarverkstæða og e. álagningu og innheimtu vanrækslugjalds , sbr. 4. – 6. mgr . ökutæki hefur ekki verið fært til skoðunar þegar liðinn er mánuður frá því að skráningarmerki hafði verið afhent tímabundið til þess að færa mætti ökutækið til skoðunar . Fjárhæð vanrækslugjalds skal ákveðin af ráðherra í reglugerð , en hún skal að hámarki vera 100.000 kr . Sé ökutæki fært til skoðunar , eftir atvikum aðalskoðunar eða endurskoðunar , eða skráningarmerki þess afhent skoðunarstöð innan mánaðar frá því að vanrækslugjald var lagt á lækkar gjaldið um 50% . Sé ökutæki afskráð innan tveggja mánaða frá álagningu gjaldsins skal fella álagninguna niður . Sú birting hefur sömu réttaráhrif og hefði hún verið birt beint fyrir þeim sem greiðsluáskorun beinist að . 75. gr . Bann við notkun ökutækis . Nú kemur í ljós að skráningarskylt ökutæki veldur hættu fyrir umferðaröryggi , hefur verið skráð á fölskum forsendum eða er eigi fært til skoðunar þegar krafist er , og getur þá lögreglan tekið af því skráningarmerki án frekari viðvörunar . Reynist ökutæki sem lögreglan stöðvar ekki vera í lögmæltu ástandi má krefjast þess að það skuli fært til sérstakrar skoðunar hjá skoðunarstofu . 76. gr . Umsækjandi um leyfi skal sýna fram á að umferðaröryggi sé tryggt meðan á prófun stendur og tryggja að af prófun stafi ekki verulegar truflanir eða óþægindi fyrir umferð . Þá skal umsækjandi tryggja að prófun fari fram í samræmi við lög og reglur og í samræmi við skilyrði leyfis . Ef umsækjandi um leyfi fyrir prófun á sjálfkeyrandi ökutæki er lögaðili skal ábyrgur einstaklingur vera í forsvari sem ber ábyrgð á því að prófun fari fram í samræmi við lög og reglur og skilyrði leyfis . XIV. kafli . Notkun öryggis - og verndarbúnaðar . 77. gr . Eigi er skylt að nota öryggis - eða verndarbúnað þegar ekið er aftur á bak eða við akstur á bifreiðastæði eða við bensínstöð , viðgerðarverkstæði eða svipaðar aðstæður . Ekki er heimilt að veita undanþágu frá notkun öryggis - og verndarbúnaðar í hópbifreiðum í almenningsakstri í dreifbýli á vegum þar sem heimilt er að aka hraðar en 80 km á klst. 78. gr . Öryggis - og verndarbúnaður við akstur bifhjóls og torfærutækis . Ráðherra getur sett ákvæði í reglugerð um undanþágu frá notkun hlífðarhjálms við sérstakar aðstæður . 79. gr . Ráðherra setur í reglugerð ákvæði um flokkun , gerð og notkun öryggis - og verndarbúnaðar óvarinna vegfarenda annarra en gangandi , þ.m.t. ákvæði um hlífðarfatnað og annan hlífðarbúnað þeirra sem eru á ferð á bifhjóli , torfærutæki eða öðru vélknúnu ökutæki . XV. kafli . Flutningur , hleðsla , þyngd og stærð ökutækja . 80. gr . Farm skal flytja þannig að eigi hafi í för með sér hættu fyrir menn eða valdi munatjóni . 81. gr . Áður en hættulegur farmur er fluttur skal ganga úr skugga um að umbúðir og merking farmsins sé fullnægjandi . Ráðherra setur í reglugerð nánari ákvæði um flutning á hættulegum farmi skv. 1. mgr. , þar á meðal um flokkun hættulegs farms , öryggisbúnað , ábyrgð og skyldur , öryggisráðgjafa , réttindi ( ADR-réttindi ) sem ökumaður skal hafa til að annast flutning á hættulegum farmi og eftirlit . 82. gr . Akstur breiðra , þungra , langra eða hárra ökutækja . Ráðherra setur í reglugerð nánari reglur um hámark breiddar , lengdar og hæðar ökutækja , með og án farms , þar á meðal um akstur sérstaklega breiðra , langra eða hárra ökutækja . XVI. kafli . Umferðarstjórn , umferðarmerki o.fl. 83. gr . Umferðarstjórn . 84. gr . Sérákvæði um notkun vega , hraðamörk o.fl . Veghaldari getur kveðið á um varanleg sérákvæði um notkun vegar til umferðar að höfðu samráði við sveitarstjórn , þegar það á við , og að fengnu samþykki lögreglu , m.a. um : a . stöðvun og lagningu ökutækis , b . hvar umferð skuli hafa forgang , sbr. 2. mgr. 26. gr. , c . einstefnuakstur , d. gangbrautir , e. undanþágur frá og bann við tiltekinni umferð , og f. aðrar takmarkanir á umferð um veg . Ákvörðun varðandi stöðvun eða lagningu ökutækja , sem ekki er bundin við ákveðinn vegarkafla , skal birta á vefsetri Vegagerðarinnar eða með öðrum tryggum hætti . 85. gr . Upplýsingar um slíkar takmarkanir skulu gefnar með umferðarmerkjum og auglýsingum á opinberum vettvangi , svo sem á vefsetri Vegagerðarinnar eða sveitarfélags eða með öðrum tryggum hætti . Ráðherra getur í reglugerð sett nánari ákvæði um úrræði og við hvaða kringumstæður grípa megi til takmarkana skv. 2. og 3. mgr . Ráðherra getur einnig sett nánari reglur um notkun negldra hjólbarða , þ.m.t. á hvaða tímabili og við hvaða aðstæður notkun þeirra er heimil . 86. gr . Reglur um notkun stöðureita á þjóðlendum skulu samþykktar af ráðherra sem fer með málefni þjóðlendna . Sveitarstjórn innheimtir gjald skv. 2. mgr. á stöðureitum á landi í umráðum hennar og á þjóðlendum innan marka sveitarfélagsins . 87. gr . Skylt er að sýna stæðiskort við eftirlit . Lögreglumanni eða stöðuverði sem annast eftirlit með stöðvunarbrotum er heimilt að leggja hald á stæðiskort til bráðabirgða ef grunur leikur á misnotkun þess . Ef stöðuvörður verður var við misnotkun stæðiskorts skal hann gera viðkomandi lögreglustjóra viðvart . Ráðherra getur í reglugerð sett nánari ákvæði um undanþágu fyrir hreyfihamlaða frá reglum 28. og 29. gr. um stöðvun og lagningu ökutækis , þar á meðal reglum um notkun stöðureita og gjald fyrir þá , sbr. 109. gr. 88. gr . 89. gr . Ráðherra setur nánari ákvæði í reglugerð um framkvæmdir á eða við veg , m.a. um gerð öryggisáætlunar og ábyrgð veghaldara og verktaka við að tryggja öryggi á verkstað . 90. gr . Valdi búnaður yfirvofandi hættu fyrir umferð getur veghaldari , að fengnu leyfi lögreglu , látið fjarlægja búnað þegar í stað . Hluti sem eru þess eðlis sem greinir í 1. mgr. og sjást frá vegi getur lögreglan látið fjarlægja ef þeir líkjast merkjum skv. 1. mgr. 88. gr. eða geta að öðru leyti verið villandi eða valdið óþægindum fyrir umferð . XVII. kafli . Eftirlit lögreglu með ástandi og hleðslu ökutækja o.fl. 91. gr . Ökumanni ökutækis til farþega - eða farmflutninga er skylt að hlíta því að vegaeftirlitsmenn lögreglu og lögreglumenn skoði stærð , heildarþyngd , ásþunga og búnað ökutækis , sem og hleðslu þess , frágang og merkingu farms , og geri aðrar athuganir sem nauðsynlegar kunna að vera vegna eftirlits skv. 2. mgr. og ber þeim einnig að veita aðgang að upplýsingum sem varðveittar eru í ökurita ökutækis , á ökuritakorti eða með öðrum hætti . Reynist við eftirlit heildarþyngd eða ásþungi ökutækis meiri en heimilt er ber ökumanni að fara eftir fyrirmælum vegaeftirlitsmanna lögreglu og lögreglumanna um að létta ökutækið eða gera aðrar ráðstafanir um áframhaldandi akstur ökutækis krefjist þeir þess . Telji vegaeftirlitsmenn lögreglu eða lögreglumenn við eftirlit skv. 2. mgr. ástæðu til að ætla að í akstri ökutækis sem er meira en 3,5 tonn að leyfðri heildarþyngd hafi verið brotið gegn ákvæðum þeim sem vísað er til í 2. mgr. skal lögregla hefja rannsókn . 92. gr . 93. gr . Framkvæmd vegaeftirlits . Ráðherra setur í reglugerð ákvæði um hæfi og þjálfun starfsmanna sem sinna vegaeftirliti , einkennisbúnað , skilríki , tækjabúnað og framkvæmd eftirlits , svo og málsmeðferð skv. 91. og 92. gr. XVIII. kafli . Viðurlög . 94. gr . Brot er varða sektum . Sá skal sæta sektum sem brýtur gegn ákvæðum 4. gr. , 1. og 2. mgr. 5. gr. , 6. – 14. gr. , 17. – 35. gr. , 39. – 41. gr. , 42. gr. , 2. mgr. 44. gr. , 46. gr. , 47. gr. , 3. og 5. mgr. 52. gr. , 54. – 57. gr. , 67. – 72. gr. , 76. – 78. gr. , 2. og 3. mgr. 80. gr. , 81. gr. , 1. og 2. mgr. 82. gr. , 85. gr. , 2. mgr. 88. gr. , 89. gr. , 90. gr. eða ákvæðum reglugerða sem settar eru samkvæmt þeim ákvæðum . Eigi skal refsa skv. 1. mgr. fyrir brot sem tilgreind eru í 1. mgr. 109. gr. nema stöðvun eða lagning ökutækis hafi haft í för með sér hættu fyrir aðra eða að óþörfu valdið óþægindum fyrir umferðina . 95. gr . Sama gildir um ákvörðun sektar vegna hraðabrots við akstur : a . bifreiðar sem er 3,5 tonn eða minna að leyfðri heildarþyngd með eftirvagn , þ.m.t. fellihýsi , tjaldvagn og hjólhýsi , b . flutninga - eða vörubifreiðar , c . hópbifreiðar í almenningsakstri og hópbifreiðar , d. bifhjóls með hliðarvagni eða skráningarskyldum eftirvagni . 96. gr . Brot eiganda eða lögaðila . Ef brot sem greinir í 94. eða 95. gr. eða í ákvæðum reglugerða sem settar eru samkvæmt þeim er framið eftir fyrirmælum eða með vitund og vilja eiganda ökutækis eða stjórnanda í starfi skal honum einnig refsað fyrir brotið . Heimilt er að víkja frá ákvæðum reglugerðarinnar ef veigamikil rök mæla með því . 98. gr . Fullkomin samlagning sekta . Þegar ákveðin er sekt vegna brota á tveimur eða fleiri ákvæðum sem tilgreind eru í 94. eða 95. gr. eða í ákvæðum í reglugerðum sem settar eru samkvæmt þeim skal sektin vera samtala sekta vegna hvers brots um sig . 99. gr . Svipting ökuréttar skal vera um ákveðinn tíma , eigi skemur en einn mánuð , eða ævilangt ef sakir eru miklar eða brot er ítrekað öðru sinni . Þegar ekið er meira en tvöfalt hraðar en heimilt er skal svipting ökuréttar ekki ákvörðuð skemur en í þrjá mánuði . Svipting ökuréttar felur í sér sviptingu ákveðins réttar samkvæmt ökuskírteini og réttar til að öðlast ökuskírteini . 100. gr . Svipting ökuréttar vegna ítrekaðra brota gegn reglum um aksturs - og hvíldartíma ökumanna . Nú hefur ökumaður tvívegis áður sætt sekt vegna brota á ákvæðum X. kafla um aksturs - og hvíldartíma ökumanna , og er þá heimilt að svipta hann tímabundið rétti til að stjórna bifreið í tilteknum flokki til farþega - og farmflutninga í atvinnuskyni í samræmi við ákvæði 99. gr. 101. gr . Hafi stjórnandi vélknúins ökutækis brotið gegn ákvæðum 1. mgr. 49. gr. , sbr. 3. mgr. þeirrar greinar , skal svipting ökuréttar eigi vara skemur en eitt ár og sex mánuði og allt að tveimur árum og sex mánuðum eftir alvarleika brots og vínandamagni í blóði ökumanns eða vínandamagni í lofti sem hann andar frá sér . Skal svipting ökuréttar þá eigi vara skemur en þrjú ár og allt að fimm árum eftir alvarleika brots og magni vínanda eða ávana - og fíkniefna í ökumanni við síðara brotið . Varði síðara brotið við 3. mgr. 49. gr. skal svipting ökuréttar eigi vara skemur en fimm ár . Ef 2. mgr. þessarar greinar á við um fyrra brot ökumanns skal svipting ökuréttar fara eftir reglum 1. mgr. nema ákvæði 4. og 6. mgr. eigi við um síðara brot ökumanns . Ökumaður skal ekki beittur viðurlögum skv. 1. mgr. , sbr. 5. mgr. , ef : a . hann hefur meðferðis við stjórn ökutækis vottorð læknis er sýnir fram á að hann sé haldinn tilteknum sjúkdómi eða ástandi og þurfi af þeim orsökum að neyta þeirra efna sem í blóði hans mælast , og b . hann sýnir fram á að hann hafi fengið útgefið lyfjaskírteini frá Sjúkratryggingum Íslands , sbr. lög um sjúkratryggingar , vegna neyslu þeirra efna sem í blóði hans mælast , og c . sýnt er fram á , með mati læknis að undangenginni læknisskoðun sem fram fer að beiðni lögreglu í framhaldi af stöðvun ökutækis , að hann hafi verið hæfur til að stjórna ökutækinu örugglega . Tekið skal fram í vottorði læknis skv. a-lið 8. mgr. að sjúklingurinn sé þrátt fyrir sjúkdóm sinn og lyfjainntöku fullkomlega fær um að stjórna ökutæki . 102. gr . Bráðabirgðasvipting . 103. gr . 104. gr . Brot erlendis . Nú hefur íslenskur ríkisborgari eða maður með fasta búsetu hér á landi sætt sviptingu ökuréttar eða refsingu erlendis fyrir verknað sem samkvæmt lögum þessum hefði varðað sviptingu ökuréttar , og má þá svipta hann þeim rétti í sakamáli . Koma þá að öðru leyti til framkvæmda ákvæði 98. – 101. gr. 105. gr . Við mat á umsókn vegna endurveitingar skal m.a. litið til þess að viðkomandi hafi sýnt reglusemi og að ekki séu lengur fyrir hendi þær ástæður sem ökuleyfissviptingin byggðist á . útistandandi sekta og sakarkostnaðar , enda eigi hann rót í málarekstri vegna sviptingarinnar og umsækjandi er gjaldfær , d. aðstæðna umsækjanda að öðru leyti . Ráðherra getur í reglugerð sett nánari reglur um endurveitingu ökuréttar , um námskeið fyrir þá sem sviptir hafa verið ökurétti og málsmeðferð við endurveitingu ökuréttar að afloknu námskeiði . 106. gr . Akstursbann . Með akstursbanni eru afturkölluð þau ökuréttindi sem bráðabirgðaskírteinið veitir og nýtur byrjandi þá sömu stöðu og sá sem ekki hefur lokið ökunámi . Heimilt er að bera úrskurð ráðherra undir dómstóla samkvæmt lögum um meðferð sakamála . 107. gr . Hald skal því aðeins lagt á ökutækið að þess sé þörf til að tryggja framangreinda greiðslu . Hafi ökumaður notað ökutæki í algeru heimildarleysi má eigi leggja hald á það . Ákvæði 1. mgr. verður ekki beitt gagnvart ökumönnum sem búsettir eru í Danmörku , Finnlandi , Noregi eða Svíþjóð nema að því er varðar gjald vegna stöðvunarbrota . 108. gr . Upptaka ökutækja . Ökutæki sem gert er upptækt skal vera eign ríkissjóðs . Hafi einhver beðið tjón við brotið skal hann þó eiga forgang til andvirðisins ef bætur fást ekki á annan hátt . Ráðherra getur sett reglugerð um nánari framkvæmd á upptöku ökutækja samkvæmt grein þessari . 109. gr . Álagning og innheimta gjalds vegna brota gegn lögum þessum . Leggja má gjald á vegna brota á : a . ákvæðum 2. mgr. 9. gr. og 2. og 3. mgr. 28. gr. , b . ákvæðum 29. gr. , c . banni við stöðvun eða lagningu ökutækis sem gefið er til kynna með umferðarmerki , d. banni við stöðvun eða lagningu ökutækis sem sett er skv. 84. gr. , enda þótt bannið sé ekki gefið til kynna með umferðarmerki , e. öðrum ákvæðum um stöðvun eða lagningu sem sett eru skv. 84. gr. og 1. mgr. 86. gr. og f. reglum um notkun stöðureita skv. 86. gr . Gjald skv. 1. mgr. skal lagt á með skriflegri tilkynningu sem fest skal við ökutækið , afhent ökumanni eða send með sannanlegum hætti til eiganda eða umráðamanns ökutækis . Verði gjaldið ekki greitt innan tilskilins frests hækkar það um 50% . Ráðherra setur nánari reglur um hvernig gjaldið skuli lagt á og innheimt , þar á meðal um greiðslu - og kærufrest . Má þar ákveða að álagt gjald sem eigi er greitt innan nánar tiltekins frests hækki um 100% . 110. gr . Lögveðið gengur þá á eftir kröfum um opinber gjöld sem tryggð eru með veði í ökutækinu hafi veðinu verið þinglýst áður en gjaldið var lagt á . Verði gjaldið ekki greitt innan frests skv. 3. mgr. og engar mótbárur eða varnir hafa verið hafðar uppi má krefjast nauðungarsölu á lögveðinu til lúkningar gjaldinu eða fjárnáms hjá þeim sem ber ábyrgð á greiðslu gjaldsins skv. 1. mgr. án undangengins dóms eða sáttar . 111. gr . Brottflutningur ökutækja . Kostnað vegna flutnings og geymslu skal ökumaður greiða . Ef ökumaður er óþekktur eða greiðir ekki þrátt fyrir áskorun þar um ber eigandi ( umráðamaður ) ökutækisins jafnframt ábyrgð á greiðslu kostnaðarins nema ökumaður hafi notað ökutækið í algeru heimildarleysi . Að loknum fresti skv. 3. mgr. skal selja ökutækið við nauðungarsölu eða til niðurrifs ef ætla má að hærra verð fáist þannig . Hann getur og sett nánari reglur um framkvæmdina , þar á meðal um greiðslu geymslukostnaðar . XIX. kafli . Ýmis ákvæði . 112. gr . 113. gr . Þjóðréttarlegar skuldbindingar á umferðarsviðinu . Við setningu reglna og reglugerða samkvæmt lögum þessum skal ráðherra ávallt taka mið af þjóðréttarlegum skuldbindingum á sviði umferðarmála . 114. gr . Almenn reglugerð . Ráðherra getur ákveðið að setja eina almenna reglugerð um umferðarmál þar sem fram koma þau fyrirmæli samkvæmt lögum þessum sem setja skal eða heimilt er að setja í reglugerð . 115. gr . Gildistaka . Lög þessi öðlast gildi 1. janúar 2020 . … 116. gr . Breyting á öðrum lögum . …