MORGUNBLAÐIÐ , LAUGARDAGUR 16 . JUNt 1985 Zö _ aðstæður valda því að þessi skólar þurfa að fá mun meiri kennslu - kvóta heldur en þeim er ætlað til þess að geta unnið að þeim breyt - ingum sem vinna þarf að á hverj - um stað , en það ætla ráðamenn seint að skilja . " — Svo við snúum okkur að allt öðru . Nú skilst mér að hér í Reykholtsdal séu allmargir bæir sem ekki hafi hitaveitu þrátt fyrir að dalurinn virðist því sem næst vera á suðuhellu . Er eitthvað til í því ? „ Þetta er rétt að hér eru enn nokkrir bæir sem ekki hafa getað nýtt sér heita vatnið til húshitun - ar , en stórt átak var gert í þeim efnum sl. sumar þegar hitavatns - leiðsla var lögð héðan úr Reyk - holti á eina fimm bæi hér næst okkur í vesturátt . Það er dýrt að leggja leiðslur þetta miklar vega - lengdir á milli bæja og ekki mjög mörg ár síðan bændur sáu sér hag í því að leggja í þann tilkostnað . Það er alltaf erfitt að þoka þessum málum í gegn um það ráðuneyti sem með þessi málefni fara en hefur nú loks tekist og er það vel . " Ég kveð skólastjórann þar sem við erum staddir í Snorragarði , trén að komast í fullan sumar - skrúða og tilhugalíf fuglanna í fullum gangi . Ég get ekki annað en verið honum sammála í þvi að hér mætti gera meira til þess að minna á sögufrægð staðarins , því að þótt fallegt sé að koma í Reyk - holt þá koma margir á þennan stað í eins konar pílagrímsför og reikna með að sjá meira sem minnir á veru Snorra Sturlusonar en styttu sem Norðmenn gáfu og svo Snorralaug og hluta af Snorragöngum . HSfandur er keuaari Fræðsluþættir frá Geöhjálp Stofnanir ekki stofnanir — eftir Högna Óskarsson Undanfarinn áratug hefur verið unnið að samanburði á tíðni , ein - kennum og batahorfum geðklofa í 9 þjóðlöndum . Hafa þar verið bor - in saman lönd í hinum efnahags - lega þróaða hluta heims og svo iönd í þriðja heiminum . í ljós hefur komið , öllum vís - indamönnum til nokkurrar furðu , að batahorfur geðklofa sjúklinga í Nígeríu eru öllu betri en á Vestur - löndum , og er þá um sambærilega sjúklingahópa að ræða . Hefur þetta þótt þeim mun furðulegra þegar haft er í huga , að öll aðstaða til meðferðar , þ.e. sjúkrahús með aðstöðu til bráða - meðferðar og endurhæfingar , sér - þjálfað starfslið , nýjustu lyf og fullkomin tæki til greiningar , stendur langt að baki aðstöðu þeirri sem samanburðarlöndin í vestri þekkja . Sem dæmi má nefna , að Nígería hafði lægsta hlutfall sjúklinga á geðlækni allra samanburðarlandanna og mundu sumir draga þá ályktun , að affærasælast væri að fækka geð - læknum og leggja niður sjúkra - hús ! Hæpin niðurstaða . Að minnsta kosti í ljósi þessara staðreynda eins og þær eru kynntar hér að ofan . En niðurstöðurnar ýta á okkur að endurskoða skilgreiningu „ í Ijós hefur komið , öll - um vísindamönnum til nokkurrar furðu , að batahorfur geðklofa sjúklinga í Nígeríu eru öllu betri en á Vestur - löndum , og er þá um sambærilega sjúklinga - hópa að ræda . " á árangri meðferðar . Það er ákaf - lega þröng skilgreining að telja bata hafa náðst , þegar bráðaein - kenni , þ.e. ofskynjanir , ranghug - myndir , hugsanatruflanir og geð - ofsi , hafa rénað . Eftir eru þá vandamál , sem stinga ekki eins í augu , en sem gera þátttöku í dag - legu lífi erfiða . Má hér nefna niðurbrotna sjálfsmynd , oft tengda lélegum raunveruleika - tengslum , erfið samskipti við upp - runafjölskyldu , vaxandi kvíði eftir því sem sambond við aðra verða nánari , hvort heldur um er að ræða maka , vini og kunningja eða fólk á vinnustað . Vonleysi , tóm - leikakennd og vantrú á eigin getu fylgir oft í kjðlfarið . Þrautalend - ingin verður því oft sú að daga uppi innan meðferðarkerfisins , að verða að stofnanamat , þrátt fyrir itrekaðar tilraunir annarra að snúa þeirri þróun á betri veg . Hér verður engum einum um kennt . Þegar niðurstöður fyrr - nefndrar rannsóknar voru skoðað - ar nánar , kom í ljós , að megin - ástæður fyrir betri árangri með - ferðar í Nígeríu fólust í meira um - burðarlyndi gagnvart þeim , sem fyrir einhverra hluta sakir skera sig úr ; sterkari fjölskyldubönd og stærri fjölskyldueiningar auðveld - uðu útskrift af sjúkrahúsi , meiri stuðningur og samheldni meðal nágranna ( t.d í litlum þorpum ) reyndust árangursrík m.t.t. vinnu - endurhæfingar , en árangur vinnu - endurhæfingar tengdist líka þeirri staðreynd , að tæknivæðing var skemmra á veg komin í Nígeríu og því greiðari aðgangur að störfum við hæfi í upphafi endurhæfingar . Þróun þjóðfélagsgerðar okkar verður varla snúið við til þess að laga hana að þorfum fatlaðra . En eitt og annað getum við lært af niðurstöðum títtnefndrar rann - sóknar . Margt er þegar gert hér til að auka árangur meðferðar , þ.e. að draga úr fötlun hinna sjúku og auka aðlögunarhæfni þeirra . Með - ferðin þarf að vera fjölbreytt og hafa ýmsa valkosti upp á að bjóða , svo sem einstaklings - og hópvið - töl , fræðslu og meðferð fyrir fjöl - skyldur hinna veiku og iðju - og tómstundaþjálfun . Jafnframt þessu þarf að draga enn frekar úr einangrun geðdeilda og fordómum gagnvart þeim . En þó svo að meðferð á sjúkra - húsi sé nauðsynleg á vissum stig - um geðsjúkdóma , þá hvorki geta né eiga stofnanir að sitja einar að skipulagningu og framkvæmd meðferðar . Stórir þættir í félags - legri endurhæfingu eru oftast bet - ur komnir óháðir sjúkrahúsum , og eru til stuðnings því sjónarmiði ótal dæmi erlendis frá . Má hér nefna hópvinnu — meðferð — sem miðar að aukinni hæfni til sjálfs - hjálpar , tómstundaþjálfun , vinnu - endurhæfingu eftir að sjúklingur hefur náð einhverri vinnugetu , upplýsingastarfsemi og leið - beiningu , og svo mætti lengi telja . Þegar vel tekst til þá dregur úr sjúkdómseinkennum og vellíðan sjúklings og félagsleg hæfni eykst . Draga þá jafnframt úr þörf fyrir kostnaðarsama meðferð . Er það því algjört lykilatriði , að jafnframt því sem hinu formlega geðheilbrigðiskerfi er veittur næg - ur stuðningur til að veita sér - hæfða og markvissa meðferð þannig að vel fari , þá sé stutt dyggilega við bakið á samtökum eins og Geðhjálp til uppbyggingar sinnar starfsemi . Hagsmunir okkar allra eru í húfi . Höfaadur er geðueknir i Reykja - YÍk . AIMDRESIMA OG RALL UPPGÖTvA Andrésína og Páll eru ágœtis fólk hér í bœ , strekkt á stundum eins og fleiri . . . Dag einn í hádeginu voru þau á vappi við Hlemm og lögðu leið sína á veitingastað ALEXað nafni . . OG ERU UPPGOTVUO A / uxx 3 1 l « a sér liöa Jog ^ ftÆ' ^ * ™ * ™ * * SS V / HŒMM , sími 24631 MATUR A 21 AN DAGINN FRA KL 10.00 - 2330 AUA DAGA