miðvikudagur , 30. janúar 2019 Þann 17. febrúar 2011 gerðu skæruliðar í Líbíu árásir á vopnabúr ríkisins víða um landið og hófu um leið stríð sitt gegn ríkisstjórninni . Eftir að hafa barist í eina viku lýstu uppreisnarmennirnir yfir stofnun skuggaríkisstjórnar , sem bar nafnið „ Bráðabirgðaþjóðarráðið “ ( BBÞ ) ( enska : „ Transitional National Council “ ) , og hafði hún aðsetur í Benghaziborg , Al Bayda og Derna . Er lögregla og her Líbíu hóf að svara fyrir sig sendi Alþjóðaglæpadómstóllinn ( International Criminal Court ) strax frá sér aðvörun til ríkisstjórnarinnar og Gaddafis um að hún hefði mögulega framið glæpi gegn mannkyni . Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna samþykkti umsvifalaust ályktun um að frysta eignir Gaddafis og tíu ráðgjafa hans , í raun án þess að kanna nokkuð hvort ásakanir sem voru að berast í gegnum samfélagsmiðla væru á rökum reistar . Í mars var gengið lengra og samþykktar ályktanir nr. 1970 , sem bönnuðu vopnaflutning , og ályktun nr. 1973 , sem áttu að gilda um flugferðabann ( No-fly zone ) , en urðu skálkaskjól fyrir gríðarlegar loftárásir 17 erlendra herja ásamt stuðningi við hryðjuverkasamtök í landinu . Með tímanum varð ljóst að upplýsingarnar sem notast var við þegar þessar ályktanir voru samþykktar voru ekki einungis rangar , heldur í mörgum tilfellum vísvitandi hannaðar af almannatengslasérfræðingum . Almannatengsl í þágu skæruliða Meðal allra fyrstu verka uppreisnarmanna var að fá til liðs við sig Luca M. Venturi , svissneskan sérfræðing í almannatengslum , til að sjá um áróðursstríð sitt . Venturi hafði langa reynslu í málefnum sem þessum . Hann var til dæmis sérstakur ráðgjafi Kuwait-stjórnar á meðan hernaðaraðgerðin Operation Desert Storm varði árin 1990 til 1991 og fékk hann það hlutverk að tala máli Kuwaits á Vesturlöndum . Það ævintýri hans var einstaklega vel heppnað eins og frægt er orðið . Þeir sem réðu Venturi til að sjá um áróðursstríðið var stofnunin „ Democratic Libya Information Bureau “ ( DLIB ) , sem var áróðursarmur samtakanna „ Citizens for a Democratic Libya “ . DLIB var strax með gríðarlega öfluga starfsemi og rak hún skrifstofur í Trípolí og Benghazi , en einnig víða um heim , s.s. í Genf , Lugano , Mílanó , Róm , London , Sao Paolo , Doha , Dubai og fleiri stöðum . Í umfjöllun Herberts A. Friedmans ofursta og sérfræðings í sálfræðihernaði fyrir Bandaríkjaher sagði : „ Ég vissi að Gaddafi var nú í vondum málum “ vitandi að Venturi var kominn í málið . Venturi tjáði Friedman að fyrirtæki hans sendi efni sitt til alls 1289 einstakra blaðamanna , meðal annars starfandi á stórum dagblöðum á borð við Wall Street Journal , New York Times og jafnvel Drudge Report ( Friedman , 2011 ) . Meðal fyrstu aðgerða Venturi var að senda myndir af uppreisnarmönnum í hversdagslegum önnum til þess að sýna að þeir væru ekki íslamskir öfgamenn . Fljótlega fór svo af stað orðrómur þess efnis að Gaddafi notaðist við leiguliða sunnar úr Afríku sem beittu nauðgunum sem vopni . Þær sögur , þrátt fyrir að vera haugalygi , áttu eftir að draga dilk á eftir sér . Eflaust átti Venturi þátt í þessum sögusögnum . Nú gerðust hlutirnir hratt . Þann 21. febrúar fullyrti þáverandi varasendiherra Líbíu hjá Sameinuðu þjóðunum og liðhlaupi úr ríkisstjórninni að Gaddafi hefði í hyggju að stunda þjóðarmorð í Líbíu og krafðist þess að komið yrði á flugbannsvæði ( No-fly zone ) svo hægt væri að koma í veg fyrir vopnaflutninga til meintra málaliða Gaddafis og stöðva sókn stjórnarhersins . Tveim dögum síðar fór þáverandi forseti Frakklands , Nicolas Sarkozy , fram með þá kröfu að Evrópusambandið setti af stað refsiaðgerðir gagnvart Gaddafi . Þann 28. febrúar stakk David Cameron , þáverandi forsætisráðherra Bretlands , upp á því að komið yrði á flugbannsvæði í þeim tilgangi að hindra Gaddafi í því að flytja leiguhermenn ( „ airlifting mercenaries “ ) og að nota flugvélar „ sínar “ og þyrlur til að ráðast á saklausa borgara . Daginn eftir , 1. mars , samþykkti Bandaríkjaþing einróma ályktun um að hvetja Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna til að koma á flugbannsvæði og að krefjast afsagnar Gaddafis . Þann 10. mars 2011 viðurkenndi Frakkland hið svokallaða Bráðabirgðaþjóðarráð sem lögleg stjórnvöld Líbíu . Hinn 12. mars kröfðust níu af tuttugu og tveimur aðildarríkjum Arabaríkjaráðsins Sameinuðu þjóðirnar um að koma á flugbannsvæði yfir Líbíu til að vernda almenning frá flugárásum . Strax þann 19. mars hófu nokkur ríki sínar eigin flugárásir á Líbíu í krafti ályktunar Öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna nr. 1973 . Sú ályktun var samþykkt að því er virðist á grundvelli fréttatilkynningar frá „ Citizens for a Democratic Libya “ . Sú tilkynning var svo hljóðandi : „ Bráðabirgðaþjóðarráð Líbíu hafði samband við okkur frá Benghazi úr farsíma : „ Venjulegar símalínur í Benghazi hafa verið rofnar . Hersveitir Gaddafis hafa komist inn til Ijdabiya og eru innan við 50 kílómetra frá Benghazi með skriðdreka og þungavopn . “ Við höfum fengið staðfestingu á því að stór hluti hersveita Gaddafis sé nú um 43 kílómetra frá Benghazi , á svæði sem ber nafnið Al-Maqroon . Við áköllum alþjóðasamfélagið til að grípa TAFARLAUST inn í áður en fjöldamorð eiga sér stað í Benghazi , eftir það sem gerst hefur í Ijdabya ( Agedabia ) og Misurata , þar sem fjöldi látinna hleypur á þúsundum . Dagurinn í dag er sá blóðugasti síðan byltingin hófst ! Yfirlýsing einræðisherrans um vopnahlé er helber lygi og fjöldamorð á saklausum borgurum í Líbíu á sér stað einmitt núna “ . Þann 20. mars opnuðu skæruliðasveitirnar í Líbíu sjónvarpsstöð í Katar sem bar nafnið „ Libya “ ( Burke , 2011 ) . Þeir leituðu að „ góðum Líbíumönnum “ sem hægt væri að taka viðtöl við og jafnvel senda erlendis í spjallþætti . Sjónvarpsstöðin fékk rífleg fjárframlög frá bönkum í Dubai og Abu Dhabi . Ritstjórnarstefna var ákveðin með ýmsum reglum . Til dæmis var samþykkt að kalla Gaddafi aldrei sínu rétta nafni , heldur fjalla um hann sem „ einræðisherrann “ . Nú var hernaður Natóríkja hafinn að fullu gegn Líbíu . Flugherir 17 ríkja , þar á meðal Bandaríkjanna , Bretlands , Frakklands , Noregs , Kanada , auk Katar og Sádí Arabíu , sendu ótal flugskeyta á Líbíu og sjóher Bretlands sá um hafnbann um landið . Nató tók formlega við stjórn yfir árásunum þann 24. mars . Reyndar var mikill hluti af „ líbískum “ uppreisnarmönnum í raun erlendir hermenn . Þannig sendi Katar hundruð hermanna til Líbíu til að berjast með innlendum vígasveitum ( Black , 2011 ) . Þá þegar hafði ályktunin um „ flugbannsvæði “ verið útvíkkuð yfir í algjört árásarstríð , án þess að þing ríkjanna sem komu að hernaðinum tækju þá ákvörðun upp á nokkurn hátt . Ráðist var á Líbíuher alls staðar , bæði á landi , í lofti og á sjó . Þannig stærði Nató sig af því þann 19. apríl að hafa sprengt 11 skriðdreka eða brynvarða bíla og sama dag var ráðist að heimili Gaddafis í Trípólí . Þetta var ekki einungis brot á samþykkt Öryggisráðsins , heldur beinn stríðsglæpur , enda engin heimild fyrir því að taka opinberlega af lífi þjóðarleiðtoga án dóms og laga . Árásirnar jukust dag frá degi . Á einum degi , 26. apríl voru gerðar 133 flugárásir víðs vegar um landið . Reynt var að eyða kerfisbundið öllum hervörnum landsins og um leið aðstoða skæruliða við að ná fótfestu um landið . Aldrei var minnst á að þessir skæruliðar nutu lítils stuðnings í landinu . Áróðursapparat skæruliða , undir handleiðslu Luca Venturi , sendi frá sér fjölda fréttatilkynninga og réðst á þá sem sagðir voru ekki styðja loftárásir Nató nægilega . Þannig var send út fréttatilkynning þann 6. apríl þar sem tyrknesk stjórnvöld voru sökuð um að hindra Nató-árásirnar þrátt fyrir það sem áróðursvélin kallaði fjöldamorð á almennum borgurum í Misrata og fleiri borgum . Vestrænir fjölmiðlar birtu efni fréttatilkynninganna möglunarlaust , að því er virðist án þess að athuga hvort þær ættu við rök að styðjast . 25. maí gerði bandaríski olíurisinn Tesoro samning við hina svokölluðu bráðabirgðastjórn skæruliða um kaup á 1,2 milljónum tunna af hráolíu . Nú hafði hið 17 ríkja „ alþjóðasamfélag “ ( orðið alþjóðasamfélag gilti t.d. ekki um Afríkuríki , Kína , Indland , Suður Ameríkuríki o.s.frv. , heldur um Nató og bandamenn þeirra , sem er athyglisvert í sjálfu sér ) valið ríkisstjórn á eins ólýðræðislegan máta og mögulegt er . Þann 1. júní voru 90 dagarnir sem samþykktir voru í Öryggisráðinu liðnir . Á þeim degi ákváðu forsvararmenn Nató sjálfir að framlengja herferðina um aðra 90 daga . Við tilefnið sagði þáverandi aðalritari Nató , Anders Fogh-Rasmussen , „ Þessi ákvörðun sendir skýr skilaboð til harðstjórnar Gaddafi [ Gaddafi regime ] : Við erum staðföst að halda áfram aðgerðum sem miða að því að vernda íbúa Líbíu “ . Nú hófust gegndarlausar loftárásir á skotmörk víða um þetta rúmlega 6 milljón manna land . En þrátt fyrir sprengiregnið tókst enn ekki að brjóta hinn smáa her Líbíu á bak aftur . Því kallaði Robert Gates varnarmálaráðherra Bandaríkjanna eftir því að þær Natóþjóðir sem höfðu neitað að taka þátt í árásunum , t.d. Þýskaland , Spánn , Tyrkland , Pólland og Holland , sendu sínar flugvélar á vettvang . Hann kvartaði sáran undan því hversu illa gengi . Í ræðu sem hann hélt 10. júní sagði hann : „ Öflugasta hernaðarbandalag sögunnar hefur einungis verið í 11 vikna hernaði gegn illa vopnaðri stjórn í fámennu landi . Þrátt fyrir það eru margir samherjar við það að hafa tæmt vopnabirgðir sínar og reiða sig enn og aftur á Bandaríkin í þeim efnum “ ( Traynor , 10. Júní 2018 ) . Fáir virtust spyrja sig þeirrar spurningar , hvers vegna gengi svo illa að brjóta á bak aftur þessa litlu þjóð ef ríkisstjórn Líbíu væri eins óvinsæl heima fyrir og af er látið . Ef þeirri spurningu hefði verið varpað fram af alvöru hefði líklega mörgum komið á óvart hvernig almannaálitið var í raun . Það er erfitt að meta með fullri vissu hverjir almennir Líbíumenn vildu hafa við stjórnvölinn sumarið 2011 . Þeirri spurningu var sjaldan varpað í fjölmiðlum okkar , en svo virðist sem að gert hafi verið ráð fyrir því að almenningur í Líbíu styddi uppreisnarmenn . Sagan var jú sú að almenningur hefði risið upp gegn ógnarstjórninni og það sem væri að gerast í Líbíu væri alþýðuuppreisn . En í einu skoðanakönnuninni sem gerð var af erlendum aðilum í höfuðborginni Trípólí kom annað á daginn . Þann 16. Ágúst 2011 birtist grein eftir Scott Taylor í Halifax Chronicle Herald sem bar heitið „ Gadhafi support soars amid Nato bombings “ ( Taylor , 2011 ) . Í greininni segir : „ Alþjóðlegir diplómatar sem eru enn í Trípólí greindu frá því að frá því að NATO hóf loftárásir sínar hefur stuðningur við Gaddafi í raun stóraukist upp í um 85 prósent . Af 2335 ættbálkum Líbíu heita enn um 2000 þeirra hollustu við hinn umdeilda forseta . Sem stendur er það eldsneytisskortur sem er kominn vegna viðskiptaþvingananna og rafmagnsleysi vegna NATO-árása sem veldur Líbíumönnum mestum óþægindum á svæðum sem eru undir stjórn Gaddafis . Hins vegar kennir fólk enn NATO um þetta – ekki Gaddafi . Til að sporna við þessu og til að hvetja til uppreisnar alþýðunnar hafa NATO flugvélar nú tekið til við að varpa dreifibréfum yfir götur Trípólí “ ( Taylor , 2016 ) . Hægt væri að færa þau rök að þessi stuðningur , 85% , við Gaddafi væri ekki eðlilegur , fólkið væri hrætt við hann og þyrði ekki að segja annað , eða að stuðningurinn væri auðvitað mestur í vesturhluta landsins o.s.frv . En hvers vegna ekki að taka af allan vafa ? Það er ljóst að hvorki NATO , né bandamenn þeirra hjá Sádí Arabíu , Katar og öðrum konungsríkjum við Persaflóa , höfðu ekki áhuga á að kynna sér hver sannleikurinn væri . Stjórn Líbíu bauð vopnahlé og kosningar undir alþjóðlegu eftirliti strax í byrjun mars 2011 , svo aftur 16. Maí , í júní og loks ágúst . Í hvert skipti voru þau tilboð einfaldlega hundsuð . Þegar vígasveitir höfðu loks náð völdum og myrt svo gott sem alla meðlimi ríkisstjórnarinnar voru haldnar það sem kallað var á vesturlöndum „ fyrstu frjálsu kosningar “ Líbíu , nokkuð sem er helber lygi , með þá takmörkun að enginn sem styddi grænu byltinguna ( Jamahiriya ) mættu bjóða sig fram . Þær kosningar voru sannarlega ekki frjálsa , og almenningur hafði þá virkilega ástæðu til að óttast að velja rangt , enda gengu þá morðsveitir um götur borganna . Enginn virtist spyrja hverjir þessir skæruliðar sem Nató var að vernda voru , enda hefðu fáir haldið áfram stuðningi sínum ef þeir hefðu gert sér grein fyrir því hverjir fóru þar fremst í flokki . Stærstu uppreisnarhóparnir voru meðlimir samtaka á borð við Libian Islamic Fighting Group sem má líta á sem forvera ISIS . Þetta voru harðsvíraðir vígamenn sem börðust fyrir innleiðingu íslamsks ríkis í Líbíu , en þessir hópar áttu einmitt eftir að stjórna landinu í raun . . Í júní hófust árásir með herþyrlum . Nató hafði ekki viljað nota þyrlur fyrr því óttast var að ef Líbíuher næði að skjóta niður þyrlu og handsama flugmennina væri hægt að nota þann gjörning í áróðursskyni . Natóherir höfðu sallað niður hermenn Líbíu í þrjá mánuði og nú þótti óhætt að taka þessa áhættu . Stjórnmálamenn á borð við William Hague frá Bretlandi og John McCain frá Bandaríkjunum ferðuðust nú til Líbíu til að stappa stálinu í skæruliða . Áróðursherferðin var farin að taka á sig æ furðulegri blæ . Gróusögur bárust alla leið til aðal saksóknara Alþjóðaglæpadómstólsins í Haag um að Gaddafi keypti Viagra í stórum stíl fyrir hermenn sína svo að þeir ættu hægara með að stunda fjöldanauðganir . Þrátt fyrir að enginn fótur væri fyrir þessum sögum dreifðust þær um fjölmiðla á Vesturlöndum . Um leið og slíkar gróusögur fengu byr undir báða vængi á síðum dagblaðanna þurfti að grafa með skeið eftir fréttum um stórfellda og hrikalega glæpi skæruliða og Natóflugvéla gegn almenningi í landinu . Tilefnislausar sprengiárásir Nató á íbúðahverfi , spítala og opinberar stofnanir , auk mikilvægra innviða samfélagsins á borð við vatnsveitukerfið ( en Natóflugvélar eyðilögðu til dæmis hið mikla manngerða fljót sem tengdi vatnsból landsins við afskekktustu sveitir í eyðimörkinni ) , pyntingar og fjöldamorð skæruliða á saklausum borgurum , stórfelldar þjóðernishreinsanir gegn hörundsdökku fólki ( t.d. var bærinn Tawergha , þar sem bjuggu um 40 þúsund hörundsdökkir Líbýumenn , algjörlega tæmdur ) og opinberar aftökur voru einfaldlega ekki með í fréttaumfjölluninni . Eftir 6 vikna umsátur um Sirte , heimabæ Gaddafis , þar sem bærinn var lagður algjörlega í rúst af skæruliðum auk 418 loftárása Nató , náðist loks fréttaskotið sem virðist hafa verið beðið eftir . Franskar flugvélar löskuðu bílalest Gaddafis er hann reyndi að flýja í eyðimörkina frá bænum þar sem íbúar sem höfðu reynt að vernda hann lágu dauðir í vatnsfylltum götum borgarinnar svo að skæruliðar næðu honum . Fjölmiðlar víluðu ekki fyrir sér að sýna frá því er Gaddafi var nauðgað í endaþarm með hnífi áður en hann var pyntaður og smáður og loks dreginn eftir götum heimabæjar síns . Al Kaída , og síðar ISIS , fékk yfirráð yfir bænum og lík Gaddafis var haft til sýnis í frystigeymslu í bænum Misrata . Eftir þetta hættu fjölmiðlar að fjalla um Líbýu , einnig þegar skæruliðar og Nató krömdu síðasta stóra bæinn til hlýðni , Bani Walid , sem hélt uppi andspyrnu við skæruliðana löngu eftir að Gaddafi var allur . Fjölmiðlar höfðu ekki áhuga á Líbýu meir . Botn Miðjarðarhafsins er nú þakinn líkum fólks sem hefur reynt að flýja hina hryllilegu ógnarstjórn sem ríkt hefur frá 2011 í Líbýu . Þrælahaldi hefur aftur verið komið á og fleiri hafa verið myrtir frá lokum ársins 2011 heldur en öll árin frá árinu 1969 samanlagt , þar með talið á meðan á stríðinu stóð . Það var ekki fyrr en 2015 að bandarískir leyniþjónustumenn viðurkenndu í ítarlegri greiningu Washington Times að allar forsendur fyrir stríðinu gegn Líbíu hefðu verið rangar . Leyniþjónustur hersins og ríkisins í Bandaríkjunum höfðu engar sannanir fyrir því að forsendur ályktana Öryggisráðsins nr. 1970 og 1973 væru sannar , enda voru þær það ekki . „ Ég fékk aldrei nokkrar sannanir fyrir því að nokkrar aðgerðir væru yfirvofandi sem gætu kallast blóðbað … ég sá ekkert varðandi herflutninga , ekkert varðandi ógnanir frá ríkisstjórn [ Líbíu ] eða neinar aðgerðir “ , sagði Alan Kuperman , prófessor í opinberri stefnumótun hjá háskólanum í Texas , en hann framkvæmdi ítarlega rannsókn á tilurð árásarstríðsins gegn Líbíu . Rannsóknir hans sýndu í raun að yfirlýsingar um að fjöldamorð eða jafnvel þjóðarmorð væru í aðsigi í byrjun mars 2011 voru ekki studdar með nokkrum raunverulegum gögnum . Yfirlýsingar Gaddafis voru teknar úr samhengi og ósannaðar , og reyndar upplognar , yfirlýsingar ónafngreindra manna voru teknar sem sannanir ( Riddel og Shapiro , 2015 ) . Sama niðurstaða fékkst í sérstakri þingrannsókn á ákvörðunartöku ríkisstjórnar Noregs gagnvart Líbíu , en Norðmenn stærðu sig af því að hafa gert rúmlega 600 loftárásir á landið árið 2011 . Rannsóknin sýndi ekki einungis að forsendur þeirrar ákvörðunar hefðu verið rangar og byggðar á blekkingum , heldur kom í ljós að þeir ráðamenn sem tóku þessar örlagaríku ákvarðanir vissu ekkert um Líbíu og sýndu engin merki um að þeir hefðu gert það . Jens Stoltenberg , þáverandi forsætisráðherra og núverandi yfirmaður Nató , virðist hafa haft það í huga að koma sér í mjúkinn hjá Bandaríkjaforseta og ná frekari pólitískum frama . Utanríkisráðherrann þáverandi , Jonas Gahr Støre , fyrirskipaði þátttöku Noregs í gegnum síma án þess að taka sér svo mikið sem dagsstund til íhugunar . Rannsóknarskýrslan er sláandi lesning þar sem meðal annars er greint frá stríðsglæpum norska flughersins og brotum á alþjóðalögum í krafti villandi upplýsinga ( Petersen , 2018 ) . En vegna lítils áhuga fjölmiðla hefur almenningur ekki fengið að vita um skýrslur sem þessar . Heiðarlegir fjölmiðlamenn myndu ekki einungis biðjast afsökunar , heldur reyna að breyta rétt og segja rétt frá eftir allt sem í ljós hefur komið . En það er greinilegt að erfitt er að finna heiðarlega fréttamenn nú á dögum .