64 SIÐUR B / LESBOK • f 0 nninI < iMbí STOFNAÐ 1913 99. tbl. 79. árg. LAUGARDAGUR 4 . MAI 1991 Prentsmiðja Morgunblaðsins Bandaríkin : Þungar sakir born - ar á Reagan og Bush Washington . Reuter . RONALD Reagan , fyrrum Bandaríkjaforseti , og George Bush , núver - andi forseti , þafa verið bornir þeim sökum að hafa gert leynilegan samning við íransstjórn skömmu fyrir kosningarnar 1980 og fengið hana til að sleppa ékki bandarísku gíslunum í Teheran fyrr en að kosningum loknum . Er það fyrrum embættismaður ríkisstjórnar Jimmys Carters , sem heldur þessu fram , og Abolhassan Bani-Sadr , sem var forseti í íran á tímum gisladeilunnar , segir það sama í bók , sem hann hefur gefið út . Hefur Bush forseti brugðist hart við þessum ásökunum , sem hann kallar sjúklegan óhróður . Gary Sick , sem átti sæti í þjóð - aröryggisráðinu 1976 - 81 , heldur því fram , að George Bush , sem var varaforsetaefni Ronalds Reagans í kosningunum 1980 , hafi átt Jeyni - legan fund með fulltrúum írans - stjórnar í París í október það ár . Þar hafi hann heitið írönum vopna - sendingum ef þeir slepptu banda - rísku gíslunum ekki fyrr en að lokn - um kosningunum 4. nóvember eins og raunin varð á . Gísladeilan var mikið hitamál í kosningabaráttunni og árangurslausar tilraunir Jimmy Carters til að fá gíslana lausa áttu mikinn þátt í glæsilegum sigri Re - agans . Bush forseti vísar þessum ásök - unum á bug sem þvættingi og sjúk - legum söguburði og þvertekur fyrir að hafa komið til Parísar á árinu 1980 . Marlin Fitzwater , talsmaður Hvíta hússins , sagði í gær , að Sick ætti að biðja Bush afsökunar og líkti honum við Kitty Kelley , höfund bókarinnar um Nancy Reagan , fyrr - um forsetafrú , en bókin sú þykir í meira lagi ótraust heimild . Bandaríska dómsmálaráðuneytið hefur samþykkt að veita Bani-Sadr , sem var forseti írans á tímum gísla - deilunnar , vegabréfsáritun til Bandaríkjanna . Þar ætlar hann að kynnabók sína , „ Leyst frá skjóð - unni : íran , byltingin og leynilegir samningar við Bandaríkjastjórn " , en hann segir , að í henni séu sann - anir fyrir áðurnefndum ásökunum . í sjónvarpsviðtali í Bretlandi í fyrra - dag endurtók hann það og sagði , að vissulega hefðu Reagan og Bush fengið írönsku klerkana til að halda gíslunum lengur „ í skiptum fyrir ýmislegt , þar á meðal vopn " . Bani - Sadr segir þó , að Bush hafi ekki sjálfur verið á Parísarfundinum . Þingmenn demókrata hafa tekið þetta mál upp í utanríkismálanefnd Bandaríkjaþings og þeir útiloka ekki , að efnt verði til opinberrar rannsóknar . Þeir fara þó varlega í sakirnar því að svo alvarlegar , sem ásakanirnar eru fyrir Bush forseta , geta þær hitt þá sjálfa fyrir reynist þær úr lausu lofti gripnar . Ólýsanleg eymd Talið er , að á annað hundrað þús - und manns hafí f arist þegar fellibyl - urinn gekk yfir Bangladesh fyrr í vikunni en nokkrar vikur munu líða áður en afleiðingarnar verða að fullu ljósar . Um 60.000 manns fór - ust í nágrenni hafnarborgarinnar Chittagong og vitað er um 29.000 látna í öðru héraði . Þá eru ótalin mörg héruð og eyjarnar undan ströndinni en talið er , að á sumum þeirra hafi enginn komist lífs af . Um 10 milljónir manna misstu heimili sín í hamförunum og segir hjálparsveitafólk , að eymdin sé ólýsanleg . Lík og skrokkar dauðra dýra fljóta saman í sjónum , sem enn liggur yfir landinu , og þeir , sem lifðu af , hafa hvorki mat né vatn til drykkjar . Er óttast , að margir muni falla úr hungri eða f arsóttum eins og kóleru . Myndin sýnir þegar þyrla kom með matarbirgðirtil sveltandi fólks á eyjunni Kutubdia undan Bangladeshströnd . Vestræn rlki hafa sent til landsins lyf , fatnað og matarbirgðir og einnig veitt stjórnvöldum nokkurn fjárstuðning . Áætlað er , að beint fjárhagstjón landsmanna sé um 80 - 90 milljarðar íslenskra krória . Reuter Mannskæð átök í Júgóslavíu : Stöndum andspænis beinni hernaðarárás á Króatíu — segir forseti sambandsríkisins og sakar Serba um upptökin Belgrad , Cetinje . Reuter . ÓTTI við borgarastyrjöld fór hratt vaxandi í Júgóslavíu í gær er upplýst var að 16 manns hefðu fallið á fimmtudag í blóðugustu Stjórnarskrárafmæli PÓLVERJAR minntust þess í gær að tvær aldir eru liðnar frá því fyrsta stjórnarskrá landsins var samþykkt en hún var jafnframt fyrsta skjalfesta stjórnarskrá Evrópuríkis . Hátíðahöldin hófust í Varsjá á fimmtudagskvöld með messu og hér er Lech Walesa , forseti lands - ins , að veifa til mannfjöldans að henni lokinni . átðkum Serba og Króata frá því í lok síðari heimsstyrjaldar . Mannfallið varð í Króatíu og seg - ir forseti sambandslýðveldisins , Franjo Tudjman , að sljornvöld í Serbíu og flugumenn þeirra hafi hvatt landa sína í Króatíu til hermdarverka . Króatísk yfirvöld segja að 12 lögreglumenn og þrír óbreyttir borgarar hafi fall - ið í þorpinu Borovo Selo og einn lögreglumaður að auki í þorpinu Palaca . Sagt er að manngrúi hafi misþyrmt lögreglumönnun - um með ýmsum hætti og þarnæst hálshöggvið þá en þessar frá - sagnir hafá ekki verið staðfestar af hlutlausum aðilum . Tudjman forseti flutti tilfinninga - þrungið sjónvarpsávarp til þjóðar - innar í gær . Hann sagðist hljóta að endurskoða samskiptin við Serb - íu , voldugasta lýðveldi sambands - ríkisins , og kveðja óbreytta borgara til öryggisgæslu á óróasvæðunum . Króatar myndu leita friðsamlegra lausna á vandanum en verja sig ef á þá yrði ráðist . „ Við erum staðráð - in í að verja frelsi okkar og full - veldi þjóðarinnar , " sagði forsetinn sem var kjörinn í lýðræðislegum kosningum á síðasta ári . Króatar og nágrannaþjóðin Slóvenar , sem hafa kollvarpað veldi kommúnista í frjálsum kosningum , vilja koma á markaðsbúskap og leggja af mið - stýringu í Júgóslavíu . Kommúnistar halda völdum í Serbíu en undir nýju nafni , kalla sig nú sósíalista og vilja sterka alríkisstjórn . Serbar í Króatíu eru um 600.000 . Þeir eru andvígir fyrirætlunum stjórnvalda er vilja lýsa yfir fullu sjálfstæði takist ekki að semja um framtíðarskipan mála í Júgóslavíu . Serbarnir vilja að króatísk héruð þar sem þeir eru i meirihluta verði sett undir stjórn Serbíu en stjóm Króatíu lítur á krófurnar sem upp - reisn . Leiðtogar lýðveldanna sex og tveggja sjálfsstjórnarhéraða er mynda Júgóslavíu sitja í forsætis - ráði landsins . Það hefur hvatt til friðar en jafnframt sagt að herinn r.iuni gera allar nauðsynlegar ráð - stafanir til að kóma í veg fyrir of - beldi . Slóvenar gagnrýna yfirstjórn hersins , sem aðallega er skipuð Serbum . Segja þeir hana ekki gæta hlutleysis í þjóðadeilunum , sem margir stjórnmálaskýrendur telja að muni enda með borgarastyrjöld . Deilt hefur verið lengi í ráðinu um orðalag tillagna sem leggja á undir þjóðaratkvæði í næsta mánuði . Þá verður kjósendum gert að ákveða hvort Júgóslavía skuli framvegis vera laustengdara bandalag lýð - velda eða leysast upp í algerlega sjálfstæð ríki . Bretland : íhaldsflokkur tapaði London . iíi'uít'i . BRESKI fhaldsflokkurinn beið mikinn ósigur í sveitarstjórnar - kosningunum í Bretlandi í fyrra - dag en Verkamannaflokkurinn vann verulega á . Mestur var þó sigur Frjálslynda demókrata - flokksins . íhaldsmenn höfðu búist við að tapa nokkru fylgi og töldu , að þeir stæðu vel að vígi misstu þeir ekki nema um 100 sveitarstjórnarsæti . Þau urðu hins vegar 850 alls . Verkamannaflokkurinn jók fylgið um 5 - 7% en á landsvísu svarar það til , að hann hefði fengið 37% at - kvæða , íhaldsflokkurinn 36% og frjálslyndir demókratar 21% . Stjórnmálaskýrendur segja úr - slitin endurspegla áhyggjur al - mennings af samdrættinum í bresku efnahagslífi og óánægju með nefskattinn umdeilda , sem John Major forsætisráðherra er þó fallinn frá . Sjá „ íhaldsflokkurinn . . . " á bls. 21 .