Guðrún Björg Ágústsdóttir ráðgjafi hjá Foreldrahúsi er á þeirri skoðun að eins konar spice-faraldur sé farinn af stað í öllum hverfum borgarinnar . Börn allt niður í 8. bekk séu að neyta fíkniefnisins í gegnum rafrettur . Spice , efnið sem stundum er nefnt gervi-kannabisefni , er mun hættulegra en kannabis og hefur dregið fjölda fólks til dauða ef marka má fregnir erlendra fjölmiðla . Það sem kemur hvað mest á óvart að mati Guðrúnar , er að sum barnanna virðast slysast til að prófa efnið , þegar þau fá sér smók úr rafrettum kunningja eða vina . Einkennin af því að reykja spice að sögn Guðrúnar eru aukinn hjartsláttur , hár blóðþrýstingur , ofskynjanir , ofsóknaræði , kvíðaköst og árásagirni svo eitthvað sé nefnt . „ Þetta er stórhættulegt efni og hef ég hitt börn sem eftir neyslu á efninu verða svo hrædd að þau biðja um að vera keyrð niður á spítala því þau halda að þau séu að deyja . Þau sem finna minni áhrif af efninu tala sum hver um að vera undir áhrifum í tvo til þrjá daga . Við höfum því talsverðar áhyggjur af þessu efni þar sem það er mun sterkara en sem dæmi THC , sem er virka efnið í kannabisplöntunni . Efnið er gert á tilraunastofu en á meðal skammtímaáhrifa eru mikil gleði og ánægja , en síðan tekur við kvíði og mikil vanlíðan . “ Hvernig er dæmigerð saga barns sem prófar spice ? „ Krakkarnir byrja að veipa , stundum í skólanum og í upphafi er þetta frekar saklaust að þeirra mati . Þau fá sér þá smók af veipi , með jarðarberjabragði og prófa í fyrsta skiptið nikótín í veipinu . Þau vita að nikótín er ávanabindandi , en unglingar eru áhrifagjarnir og hvatvísir í eðli sínu . Sum þeirra barna sem ég hef hitt hafa ekki vitað að í veipinu sem þau prófuðu var THC eða jafnvel spice . Síðan er mikilvægt að vita að verðið á spice er lægra en verð á kannabis . En það sem við sjáum í langflestum tilvikum er að krakkarnir eru að reykja efnin með veipi og fá smók eða kaupa efnin af skólafélögum sem eru þá kannski einu eða tveimur árum eldri . “ Guðrún lýsir því hvernig sumir krakkanna eiga einvörðungu munnstykki af veipi í vasanum og fá þá smók hjá öðrum . „ Þetta eru þá stundum krakkar sem leggja ekki í að versla sjálfir , en vita lítið sem ekkert hvað þau eru að fá að reykja hjá öðrum . “ Þeir sem selja efnin virðast nota það sem markaðssetningu að kannabis sé lífrænt en Guðrún segir að spice-efnið sé margfalt sterkara en kannabis og það sé ekki á valdi ungra barna að stilla af skammtinn sinn rétt eða hóflega . Sér í lagi þar sem þetta er oft gert í flýti fyrir framan veip-búðir , í frímínútum eða eftir skóla . Guðrún segir að fyrir sumarleyfi á þessu ári hafi hún heyrt um einungis fáein mál þar sem spice-efnið kom til sögu , en segir að í upphafi skólaárs hafi málunum jafnt og þétt verið að fjölga . „ Efnið er greinilega komið í umferð og því er beint til barnanna okkar sem er ekki gott . Efnið er lyktarlaust og það er ódýrt , svo brýna þarf fyrir börnum og unglingum í öllum hverfum borgarinnar að fara ekki af stað í þennan leiðangur . “ Er þessi faraldur alls staðar eða meira í einu hverfi en öðru ? „ Efnið er komið í öll hverfi . Við heyrðum fyrst af því í Breiðholtinu og Grafarvogi en nú er það komið út um allt . Margir skólar eru að standa sig vel þegar kemur að þessum málum og senda til okkar beiðni um að halda fyrirlestra tengda þessu . Skólar með virka forvarnastefnu senda einnig foreldra og börn til okkar , ef grunur leikur á neyslu . Okkar reynsla er sú að því fyrr sem tekið er á svona málum því betra . “ Hvað viltu segja við þá foreldra sem grunar að ekki sé allt með felldu hjá börnum sínum ? „ Að hafa samband við okkur eða aðra ráðgjafa sem geta veitt þeim stuðning . Það eru ekki allir krakkar að nota sterkari efni í veipin sín , en ef barnið þitt er komið í þetta ferli , þá verður að líta á það sem ferli og möguleika á frekari neyslu . Eins ef foreldra grunar að spice sé í veipi barna sinna , þá hvet ég þá til að fara með veipið til lögreglunnar að láta rannsaka það . “ Hvað með þá foreldra sem óttast fordóma ? „ Ég hvet alla foreldra að vera frekar tilbúna að mæta fordómum og fá þá stuðning til að leysa úr því , en að þurfa að ganga í gegnum að hafa ungling í neyslu . Í Foreldrahúsi sem dæmi erum við með foreldrahópa og síðan viðtöl fyrir foreldra og unglinga hjá ráðgjöfum . “ Guðrún ítrekar mikilvægi þess að foreldrum finnist þeir ekki standa einir og hjálparlausir . Enda þykir eðlilegt að leita sér aðstoðar ef unglingur sem dæmi handleggsbrotnar og ekkert foreldri sem gerir þær kröfur til sín að lagfæra slíkt sjálft . „ Hér á landi eru fjölmargir sérfræðingar sem sérhæfa sig í að aðstoða unglinga og foreldra í vanda . Það er engin skömm fólgin í því að fræðast eða leita sér aðstoðar á þessu sviði . Svo síður sé . “ Guðrún segir mikilvægt að foreldrar geri það sem alltaf hefur virkað þegar uppeldi unglinga er annars vegar . Að fylgjast vel með börnunum sínum , njóta samveru með þeim og hafa þau nálægt sér á kvöldin og um helgar . „ Unglingar eru hvatvísir í eðli sínu . Stundum finnst mér hinir fullorðnu treysta unglingunum sínum fyrir fram . Góður rammi er það sem gildir hér að mínu mati . Það er hollt að unglingurinn sé í tómstundum , komi heim eftir skóla , borði kvöldmat heima með fjölskyldunni og fleira í þeim dúr . Að ungt barn sé með strætókort og fari á milli hverfa getur boðið hættunni heim . Enda ómótaðir áhrifagjarnir krakkar að lenda í óhöppum sem þeir sjá ekki fyrir í svoleiðis ævintýraferðum . “ Guðrún segir að þótt spice-faraldurinn sé að ná til alls konar barna , sé mikilvægt að halda sérstaklega vel utan um þá einstaklinga sem eru með undirliggjandi kvíða . Þau börn og unglingar sem eru að flytja , að ganga í gegnum skilnað foreldra sinna , hafa eða eru að lenda í einelti og fleira í þeim dúr . Þetta séu börnin sem þurfa heilbrigðan stuðning frá fólki sem getur sinnt þeim og aðstoðað í gegnum lífið . Það sé mikil sjálfvirðing og keppikefli fyrir alla að huga að unga fólkinu í landinu .