Er forsetinn að segja að Íslendingar geti ekki borið höfuðið hátt vegna Samherjamálsins síðara . Hvað með hið fyrra ? Forsvarsmenn Siemens voru fundnir sekir fyrir grískum dómstólum árið 2017 um að hafa mútað opinberum starfsmönnum vegna sumarólympíuleikanna sem haldnir voru í Aþenu árið 2004 . Talið er að múturnar hafi numið 100 milljónum Bandaríkjadala , um 12 milljörðum króna . Frá árinu 1990 er Siemens talið hafa mútað embættismönnum um allan heim um meira en 1,4 milljarða Bandaríkjadala , um 170 milljarða króna . Árið 2010 viðurkenndi þýski bílaframleiðandinn Daimler að hafa greitt tugi milljóna Bandaríkjadala í mútur í 22 löndum . Í flestum tilfellum var um greiðslur eða vörur til embættismanna vegna mikilvægra sölusamninga og spönnuðu greiðslurnar yfir um áratug . Til dæmis þáði háttsettur embættismaður í Túrkmenistan 40 milljóna króna brynvarinn lúxusbíl af gerðinni MercedesBenz . Bæði Siemens og Daimler urðu fyrir verulegum álitshnekki vegna þessa , fyrir utan beinar sektir og önnur opinber viðurlög . Hins vegar varð þess ekki vart að Þýskaland eða Þjóðverjar sættu almennri fordæmingu eða væru gerð ábyrg fyrir þessum myrkraverkum stórfyrirtækjanna , þrátt fyrir að föðurlandið væri snar þáttur í ímynd þeirra . Hið sama má segja um hið alþjóðlega hneyksli þegar upp komst að þýskir bílaframleiðendur hefðu um langa hríð stundað skipulegt fals varðandi útblástursmælingar bíla þeirra . Ljóst er að þeir urðu margir fyrir nokkrum áföllum í sölu eftir að upp komst um strákinn Dieter og á eftir hafa fylgt stórkostlegar stjórnvaldssektir , sættir og mikið til óuppgerð skaðabótamál kaupenda . Fyrir þýska bílaiðnaðinn er tjónið gríðarlegt og það hefur sín áhrif á efnahagslífið . En það er þó hvorki svo að Þjóðverjar séu litnir hornauga í öðrum löndum vegna þess né að upp hafi komið umræða um stjórnarskrárbreytingar af þeim sökum . Fréttamenn gera skyssur , rétt eins og bissnessmenn Í liðinni viku var fréttaþátturinn Kveikur sýndur í Ríkissjónvarpinu . Þar komu fram ásakanir um að starfsmenn Samherja hefðu mútað embættismönnum í Namibíu . Margt sem kom fram í þættinum bendir sterklega að um hreinar og beinar mútugreiðslur hafi verið að ræða . Afar ósennilegt verður að teljast að æðstu yfirmenn Samherja , og þar með æðsti yfirmaður , hafi ekki vitað af þessum himinháu greiðslum . Það er þó rétt að hrapa ekki að ályktunum um neitt . Þess er rétt að minnast að það hafa verið framin dómsmorð hérlendis sem erlendis . Í því samhengi er nærtækt að nefna Guðmundar - og Geirfinnsmálið , sem vafðist svo fyrir eyjarskeggjum að fenginn var útlenskur rannsóknarlögreglumaður til að skakka leikinn ( þó nú þyki sennilega flestum að leikurinn hafi orðið enn skakkari fyrir vikið ) . En þá velktist enginn í vafa . Ef aðeins yrði lesinn hæstaréttardómurinn í málinu má telja fullvíst að allir sæmilega læsir menn væru samþykkir því að þessir menn voru allir sekir . Allir með tölu . Í fyrra voru allir þessir menn hins vegar fundnir saklausir , 41 ári eftir að þeir höfðu upphaflega verið fundnir sekir . Í Hafskipsmálinu var upphaflega ákært í 450 atriðum , en þegar saksóknarinn reyndist vanhæfur var skipaður nýr saksóknari . Sá var prófessor í refsirétti við lagadeild Háskóla Íslands samfleytt í 37 ár og grisjaði hann ákæruliðina niður í 255 af mikilli vandvirkni . Dómstólar höfnuðu hins vegar öllum veigumestu ákæruatriðunum , en sakfellt var fyrir 20 ákæruatriði í Hæstarétti . Öll voru þessi ákæruatriði fremur veigalítil miðað við það sem ákæruvaldið lagði upp með . Það er því ekki svo að hinn langi armur laganna eða bestu manna yfirsýn sé óbrigðul . Í því samhengi er nauðsynlegt að muna að fréttamenn og blaðamenn eru ekki óskeikulir frekar en aðrir . Það sást best á rannsókn Ríkissjónvarpsins sem leiddi til rannsóknar Seðlabanka Íslands á meintum brotum Samherja á gjaldeyrislögum . Þar stóð ekki steinn yfir steini og var kærum Seðlabankans fleygt út af skrifstofu sérstaks saksóknara . Þó ekki væri nema af þeirri ástæðu ætlar Óðinn að bíða með að dæma nokkurn og bíður átekta eftir athugun lögmannsstofu Samherja og eftir atvikum opinberum rannsóknum . Kannski er þó rétt að nota tímann þangað til og hugleiða aðeins fortíðina . Til dæmis þetta sem nefnt var að ofan úr Guðmundar - og Geirfinnsmálum . Það má vel hafa efasemdir um getu löggæslu og dómsvalds í þeim , en þá ekki síður Derrickinn sem sóttur var til Þýskalands og allt átti að leysa . Eða fullvissuna um sekt sakborninga sem þorri þjóðarinnar bjó að í áratugi á eftir . Það er auðvelt að fussa yfir því öllu og segja að varla hafi verið á öðru von þarna í fornöld , þegar sjónvarpið var svarthvítt og pitsan ókomin til landsins . En höfðu menn mikið lært af því upp úr hruni , þegar sérstökum var komið á , Seðlabankanum falið hálfgildingslögregluvald og sjálf Eva Joly fengin frá útlandinu til að skakka leikinn ? Ísland og Þýskaland Þessa dagana keppast allir vinstrimenn um að tala Ísland niður . Það er ekkert nýtt . Þessir sömu menn gerðu það þegar einhver fékk þá fráleitu hugmynd að skattgreiðendur á Íslandi ættu að greiða skuldir einkabankans Landsbanka . Ef ekki til þess að ganga í augun á Evrópusambandinu , þá til þess að ótínd alþýðan léti innlánasöfnun banka í útlöndum sér að kenningu verða . Einhver ótrúlegasta della sem Óðinn sá í Icesave-málinu gæti allt eins átt við um Samherjamálið hið síðara . Í álitsgerð Siðfræðistofnunar um frumvarp um ábyrgð ríkisins á skuld Tryggingasjóðs innstæðueigenda og fjárfesta vegna Icesavereikninga Landsbanka Íslands árið 2009 sagði Guðmundur Heiðar Frímannsson , prófessor við Háskólann á Akureyri , að það yrði gott fyrir Íslendinga að axla þær byrðar að greiða Bretum og Hollendingum sanngjarnar bætur . Um þetta sagði hinn mikli vitringur Norðlendinga : Það koma nokkrir möguleikar til álita en sennilegast er þó tvennt : að efla siðferðisþrek íslensks almennings og að koma í veg fyrir að íslenskur almenningur láti bjóða sér aftur svipaða atburðarás og leiddi til vandræðanna með Icesave reikningana . Hugmyndin er þá sú að þær samfélagslegu þrengingar sem fylgja þessum greiðslum koma við almenning en hann heldur sjálfsvirðingunni vegna þess að hann stendur í skilum vegna skulda sem stofnað var til þegar allar eftirlitsstofnanir ríkisins og hin pólitísku yfirvöld hefðu átt að sjá í hvað stefndi en aðhöfðust ekki nægilega . […] Um leið og almenningur tekst á við afleiðingar þessa sinnuleysis styrkist vitund hans um það að þetta má ekki koma fyrir aftur . [...] Það er rétt að taka fram að þetta gengur einungis að þeirri forsendu gefinni að skuldirnar sligi ekki ríkissjóð . Þessar hugmyndir voru svo fráleitar að engu tali tekur , en að þær hafi verið settar fram í álitsgerð Siðfræðistofnunar vekur miklar efasemdir um erindi stofnunarinnar og siðferðið þar á bænum . Þar er verið að leggja til sameiginlegar refsingar á þjóðina alla vegna ætlaðra misgjörða einstaklinga og lögaðila , sem eiga það helst sameiginlegt að eiga varnarþing í sama landi . Óðinn hafði haldið að ógeðfelldar hugmyndir um sameiginlegar refsingar hefðu lognast út af með alræðisríkjum 20. aldar , en þær lifa greinilega góðu lífi í háskólasamfélaginu . Og víðar ef marka má heift margra síðustu daga , sem krefjast þess að sjávarútvegnum öllum verði refsað harðlega fyrir það sem Samherji kann að hafa gert af sér . Eini ljósi punkturinn í hugmynd Guðmundar er sá , að ef íslenskir skattgreiðendur hefðu tekið á sig skuldir einkabankans Landsbankans þá hefði ráðstöfunarfé hins opinbera minnkað verulega og ýmsar stofnanir ríkisins , svo sem háskólarnir , að líkindum þurft að losa ótal óþurftamenn og slíkir menn hefðu þurft að fá sér heiðarlega vinnu . Til dæmis í fiski . Nú er Guðmundur Heiðar norðan heiða og Óðinn veltir því fyrir sér hvort von sé á nýrri kenningarsmíð hans um siðbót almennings . Samherji hefur höfuðstöðvar á Akureyri , flestir starfsmenn vinna þar og þeir eiga flestir fjölskyldur þar . Ætlar Guðmundar Heiðar nú að leggja til að íbúar á Norðurlandi axli hugsanlegar sektir vegna Samherjamálsins hins síðara ? Jafnvel fangelsisdóma ? * * * Nei , auðvitað er enginn svo skyni skroppinn nema hámenntaðir spekingar háskólasamfélagsins . Ekki frekar en einhverjum dettur í hug að Þjóðverjar hafi bognað og brotnað þegar tvö af helstu iðnfyrirtækjum þeirra hafi brotið lög á erlendri grundu . Auðvitað ekki . Því sökin var ekki hans . * * * Hið sama á við á Íslandi og ástæðulaust að gera illt verra . Herra Guðni Th. Jóhannesson , forseti Íslands , hélt ræðu í álverinu í Straumsvík í lok síðustu viku . Þar sagði hann m.a. : Við Íslendingar verðum að geta borið höfuðið hátt í útlöndum , ekki síst við sem höfum notið trausts til trúnaðarstarfa fyrir land og þjóð . Við viljum eiga okkar flaggskip og lofa þá sem þar eru á stjórnpalli , fólk í heimi menningar og mennta , íþrótta og lista , fólk í heimi hátækni og nýsköpunar , fólk í heimi iðnaðar og útvegs . Lengi höfum við stært okkur af forystuhlutverki til sjávar , þekkingu okkar og reynslu og vilja til að vinna með öðrum , öllum til hagsbóta . Þetta hef ég gert nýlega , svo dæmi séu tekin , í heimsóknum ytra og þegar ég tók á móti nýjum sendiherra Namibíu eins og lesa má í frétt á heimasíðu embættisins : „ Loks var rætt um fiskveiðar undan ströndum Namibíu og framtíðarhorfur þar í þágu heimamanna “ , og var þá vísað til þróunarsamvinnu þar ytra . Hvað er forsetinn að segja ? Að Íslendingar geti ekki borið höfuðið hátt vegna Samherjamálsins hins síðara ? Af hverju minnist forsetinn ekki á Samherjamálið hið fyrra og grimmilega misnotkun embættismanna á valdi sínu ? Þar má þó að einhverju leyti segja að Íslendingar beri ábyrgð á , því ekki bera embættismennirnir ábyrgð . Nei , það er sjálfsagt að leyfa vinstri mönnunum að tala þjóðina niður , það verið þeirra meginstef áratugum saman . En það er ekki þitt hlutverk , forseti góður .