52 MORGUNBLAÐIÐ , ÞRIÐJUDAGUR 6. SEPTEMBER 1988 I ÞiNGHLEI STEFÁN FRIÐBJARNARSON SKOÐANA - KANNANIR Framkvæmd - úrvinnsla - birting „ Alþingi ályktar að f ela rikis - stjórninni að skipa nefnd er kanni hvort rétt sé að setja lög eða koma á reglum um skoð - anakannanir . Nefndin skal jafnframt kanna hvort fullnægjandi sé að koma á fót samstarfi þeirra sem fást við gerð skoðanakann - ana og tryggja að þeir solji sér starfs - og siðareglur sem eftir verði farið án þess að lagasetn - ing komi til . " Framangreind þingsályktun var samþykkt með 33 sam - hljóða atkvæðum á Alþingi síðastliðið vor . ' Á þinginu 1986 - 87 fluttu Hall - dór Blöndal og Guðmundur H. Garðarsson , þingmenn Sjálfstæð - isflokks , tillögu til þingsályktunar um úttekt á áreiðanleika skoðana - kannana . í framhaldi af slíkri út - tekt skyldi lagt mat á þörf fyrir reglur um framkvæmd skoðana - kannana og birtingu niðurstaðna . Tillagan varð ekki útrædd . Á síðasta þingi fluttu sex þing - menn úr jafnmörgum þingflokk - um tillögu til þingsályktunar um setningu laga eða reglna um skoð - anakannanir . Fyrsti flutnings - maður var Steingrímur J. Sigfús - son ( Ab ! / Ne ) . Sú tillaga — nokkuð breytt — var síðan samþykkt sem þingsályktun , það er viljayfirlýs - ing Alþingis , samanber framanrit - að . I greinargerð er tekið fram að tillöguna „ beri ekki að skoða á nokkurn hátt sem vantraust á þá aðila sem fengist hafi við gerð skoðanakannana hér á landi að undanförnu " . Hinsvegar sé mikil - vægt að tryggja vönduð vinnu - brögð við framkvæmd kannana og úrvinnslu , svo niðurstöður séu trúverðugar . Þá skiptir og máli i hvaða hefðir eða reglur gildi um birtingu niðurstaðna , ekki sízt þeirra er tengjast almennum kosningum . II Fyrsti flutningsmaður , Steingrímur J. Sigfússon , sagði m.a. í framsögu : „ Nefndin athugi sérstaklega hvort nauðsynlegt sé að sett verði löggjöf um framkvæmd , úrvinnslu og birtingu skoðanakannana er tengjast almennum kosningum , en einnig hvort taka eigi upp í lög ákvæði um skoðanakannanir sem tengjast mikilvægum eða um - deildum þjóðfélagsmálum og um skoðanakannanir almennt ... Hér vantar að verulegu leyti hefðir og sumir þeir aðilar , sem fást við gerð og úrvinnslu kann - ana , hafa takmarkaða reynslu að baki . " Árni Gunnarsson , þingmaður Vestlendinga fyrir Alþýðuflokk , sagðist hafa „ verið þeirrar skoð - unar um langt árabil að það hefði verið nauðsynlegt að setja ákveðin lög um skoðanakannanir , í það minnsta ákveðnar reglur ... Ýmsir félagsfræðingar eru farnir að hafa af því stórfelldar áhyggjur að skoðanakannanir séu farnar að móta skoðanir og við - brögð stjórnmálamanna langt umfram það sem eðlilegt verður að teljast . " Þórhildur Þorleifsdóttir , þing - maður Reykvíkinga fyrir Kvenna - lista , einn af flutningsmönnum tillögunnar , gerði m.a. að um - ræðuefni , „ hvort einhverjar leiðir séu til að stuðla að því að skoðana - kannanir séu ekki teknar svona alvarlega ; það séu einhver þau ákvæði í reglum um skoðana - kannanir sém tryggi að allir ann - markar og takmarkanir skoðana - kannana fylgi ávallt með í niður - stöðum . Það er nú einu sinni svo með skoðanakannanir að þær gefa í rauninni aldrei merkilegri niðurstöðu en einhvers konar meðalskoðun og meðalskoðnun er kannski ekkert frekar til en ein - hvers konar meðallíf eða meðal - talslaun . " m Víða erlendis eiga skoðana - kannanir sér langa sögu og þar hefur myndast áratugahefð um framkvæmd þeirra , úrvinnslu og birtingu mðurstaðna . Hvergi munu hinsvegar hafa verið sett sérstök lög um birtingu og dreifingu skoðanakanhana nema í Frakklandi . Frönsku lögin eru í fimm köfl - um : 1 ) Almenn ákvæði , 2 ) Um efni skoðanakannana , 3 ) Um skoðanakannananefnd , 4 ) Sérstök ákvæði sem við eiga þegar kosn - ingar fara í hönd , 5 ) Ymis ákvæði ( m.a. um refsingar gegn brotum á lögunum ) . Það er einkum fjórði kafli hinna frönsku laga , sem vakið hefur athygli og umræðu víða um heim . Hann hefst á þessum orðum : „ í aðfaraviku kosningalotu eða umferðar , svo og meðan kosning - ar standa yfir , er bönnuð hvers konar birting , dreifing eða um - fjöllun hvers konar skoðanakann - ana eins og lýst er 1. grein . " Sú grein nær m.a. til kosninga til Evrópuþings , þjóðþings , sveit - arstjórna , forsetakosninga og þjóðaratkvæðagreiðslna um ein - stök mál . rv Skoðanakannanir eru tímanna tákn og þjóna vissu upplýsinga - og lýðræðishlutverki . Varast verð - ur því að setja þeim óeðlileg mörk um framkvæmd , úrvinnslu eða birtingu niðurstaðna . Skoðanakannanir missa hins - vegar marks ef þær njóta ekki almannatrausts . Þess vegna verð - ur að tryggja trúverðugleika þeirra með ákveðnum gæðakröf - um ; marktækum leikrelgum . Það má trúlega gera án sérstakrar lagasetningar . Á hinn bóginn verður alltaf að taka niðurstöður skoðanakannana með vissum fyrirvara . Þær hafa sínar takmarkanir . Þær eru og verða aldrei annað en skyndi - kannanir um tímabundin við - horf sem breytast frá degi til dags . Almenningsálitið er jafn breytilegt — og breytist jafn snögglega — og veðurfarið . Þetta sést bezt af því að ýmis hvassviðri íslenzkra stjórnmála — jafnt og tíkargjólur — hurfú eins og augnablikið : Bændaflokkur , Lýðveldisflokkur , Þjóðveldisflokk - ur , Samtök frjálslyndra og vinstri manna , Þjóðvarnarflokkur og Bandalag jafnaðarmanna , svo dæmi séu nefnd , að ógleymdum ýmsum marxískum sérvizku - og harðlínuhópum vinstra megin við Alþýðubandalagið ( Sósíalista - flokkinn ) . Byrinn í segl Borgara - flokksins á liðnu ári hefur og breytzt í koppalogn . En eru niðurstöður skoðana - kannana skoðanamyndandi ? Efal - ítið að einhverju marki . Jafnan gætir tilhneigingar til að fylgja straumnum . Þess vegna , meðal annars , er rétt að huga að hinu franska „ vikubindindi " fyrir kosn - ingar , á birtingu niðurstaðna kannana , er þær varða . < " " * Flóabáturinn Baldur : Miklir bílaflutningar milli Stykkishólms og Brjánslækjar Friðjón Þórðarson alþingismaður , Kristján Pálsson , bæjarstjóri á Ólafsvík , Björn Arnaldsson bæjarfulltrúi , Birgir ísleifur Gunnarsson menntamálaráðherra , Margrét Vigfúsdóttir bæjarf ulltrúi og Sigur - björn Magnússon , framkvæmdastjórí þingflokks sjálfstæðismanna fyrir utan félagsheimilið i Ólafsvík . Menntamálaráðherra á f erð um Vesturland Ólafsvfk . BIRGIR ísleifur Gunnarsson menntamálaráðherra fór um Vesturland í síðustu viku . Með menntamálaráðherra voru Friðjón Þórðarson alþingismaður og Sigurbjörn Magnússon , fram - kvæmdastjóri þingflokks sjálfstæð - ismanna . Ráðherrann heilsar upp á sveitarstjórnarmenn og skoðar skóla og stofhanir . Meðfylgjandi mynd var tekin þegar ráðherrann og fylgdarmenn hans skoðuðu félagsheimili Ól - afsvíkinga . - Helgi Stykkishólmi . MARGIR bílar hafa veríð fluttir með Baldri í sumar , sérstaklega i júlí og ágúst , og . eins hafa far - þegar veríð margir . Það þykir einstaklega hentugt að geta stytt sér leið yfir Breiða - fjörðinn með Baldri ef ferðinni er heitið vestur á fírði . Og þó ekki séu fluttir vörubílar með flóabátnum þá er ekkert verið að tvínóna við að taka heilar svefnbifreiðir með öllu tilheyrandi um borð . Ferðamannastraumurinn um Breiðafjörð hefír oft verið stríður en ef til vill aldrei meiri en í sumar en hér er vissulega margt að sjá . - Árni Morgunblaðið / Arni Helgason Þegar þessi húsbíll var hífður um borð í flóabátinn Baldur þurfti að nota stórar mottur sem böndin hvfldu á til að ekki sæi á bílnum eftir flugferðina .