Sigurður Már Jónsson ( sigurdurmar.blog.is ) Tvö ríkisfyrirtæki - tvær lausnir Greint var frá því í síðustu viku að fyrirtækið Íslandspóstur væri að komast á réttan kjöl . Félagið hefur um árabil verið rekið með tapi en „ árangurinn af stórfelldum hagræðingaraðgerðum á þessu ári er nú að koma í ljós , “ eins og sagði í frétt Markaðsins , viðskiptablaðs Fréttablaðsins við það tækifæri . Í frétt blaðsins kom fram að rekstrarhagnaður Íslandspósts á fyrstu tíu mánuðum ársins hefði margfaldast miðað við sama tímabil í fyrra og útlit sé fyrir að afkoman verði við núllið á næsta ári . Forstjóri Íslandspósts segir í viðtali við blaðið að þegar búið sé að leysa úr skuldavanda Íslandspósts geti fyrirtækið byrjað að skila hagnaði og orðið eitt arðbærasta póstfyrirtækið á Norðurlöndum ! Ekki er víst að það sé raunhæft en hér hefur í pistli áður verið bent á hve nauðsynlegt var að taka á vanda fyrirtækisins . Þá var lagt til að selja félagið . Nú skal ekki lítið gert úr þeim hagræðingaraðgerðum sem ráðist var í hjá Íslandspósti . Öfugt við til dæmis Ríkisútvarpið þurfti Íslandspóstur að skera niður í alvörunni og segja upp fólki . Þannig hefur félagið ráðist í sársaukafullar aðgerðir á meðan Ríkisútvarpið seldi bara eignir og breytti litlu sem engu í rekstri . Ríkisútvarpið hefur verið skorið reglulega niður úr skuldasnörunni án þess að þurfa að takast á við óarðbæran rekstur sinn og sníða sér stakk eftir þeim ramma sem lög kveða á um . Annað en Íslandspóstur þurfti að þola . Ný skýrsla Ríkisendurskoðunar bendir á margvísleg vandkvæði og lögbrot í rekstri Ríkisútvarpsins en öfugt við aðrar stofnanir og fyrirtæki hefur það engar afleiðingar . Sjálfvirk brennsla á fé stöðvuð hjá Íslandspósti Ekki skal lagt mat á þær aðgerðir sem Íslandspóstur hefur ráðist í . Mestu skiptir þó að sjálfvirk brennsla á fjármunum almennings sé stöðvuð . Það hafa verið gerðar tilraunir til að hagræða í rekstri Íslandspóst á liðnum árum en þær aðgerðir hafa fyrst og fremst snúist um að skerða þjónustu með því að fækka dreifingardögum og stytta opnunartíma . „ Núna erum við hins vegar að ná þessum viðsnúningi með því að taka til í rekstrinum en á sama tíma stórauka þjónustu við viðskiptavini , “ segir Birgir Jónsson , forstjóri Íslandspósts , í samtali við Markaðinn . Frá því í maí hefur verið unnið að endurskipulagningu Íslandspósts sem sagði upp 43 starfsmönnum í sumar en alls hefur stöðugildum fækkað um 15 prósent . Fækkað var í framkvæmdastjórn um tvo og samhliða varð mikil endurnýjun í stjórnendastöðum . Félagið flutti einnig í minna og ódýrara skrifstofuhúsnæði og þremur dreifingarstöðum á höfuðborgarsvæðinu hefur verið lokað . Þá var gripið til þess að einfalda flokkun pósts . Árangurinn af hagræðingu Íslandspósts er semsagt að koma í ljós . Útlit fyrir að afkoman verði við núllið á næsta ári eftir stanslaust tap um margra ára skeið . Forstjórinn sér fram á að Íslandspóstur geti byrjað að skila hagnaði þegar búið er að bæta skuldastöðuna . Engar áætlanir hjá Ríkisútvarpinu - bara siglt áfram Öðru vísi hafast menn að hjá Ríkisútvarpinu . Þegar Ríkisútvarpið ohf. var stofnað lá fyrir að þörf væri á auknu fjármagni til að reksturinn stæði undir sér . Þrátt fyrir það lágu engar áætlanir fyrir um hvernig ætti að tryggja sjálfbæran rekstur félagsins segir í skýrslu Ríkisendurskoðunar . Þar er þvert á móti bent á að RÚV ohf. hefur frá stofnun verið afar skuldsett og rekstrarafkoma almennt neikvæð . Handbært fé hefur síðan 2012 verið nánast ekki neitt . Eigið fé dróst sömuleiðis saman . Við stofnun RÚV ohf. var það 879 milljónir króna en lækkaði um 1.179 milljónir króna á innan við tveimur árum . Eigið fé var þannig neikvætt um 300 milljónir króna í ársbyrjun 2009 en þá samþykkti ríkissjóður að breyta 563 milljóna króna skuld í hlutafé til að bæta eiginfjárstöðu félagsins . Semsagt ; skorið úr snörunni ! Frá 2015 hefur eiginfjárhlutfall RÚV ohf. styrkst , einkum vegna sölu byggingaréttar á lóðinni við Efstaleiti , og var það 28,5% í árslok 2018 . Ríkisendurskoðun vekur athygli á að á sama tíma og félagið gekk á laust fé og skuldastaða þess var erfið jók það fjárfestingar sínar í búnaði og sýningarétti . Á fyrstu rekstrarárunum lá fyrir að grípa þyrfti til langtímaaðgerða svo að forða mætti félaginu frá greiðsluþroti en ekki var brugðist við fyrr en félagið var komið í alvarlegan fjárhagsvanda . Framlengja lán vegna lífeyrisskuldbindinga Fjárhagsleg endurskipulagning félagsins hófst árið 2014 en rekstrinum hefur fyrst og fremst verið komið á réttan kjöl með einskiptisaðgerðum á borð við niðurfellingu skuldar við ríkissjóð árið 2009 og með því að selja byggingarétt á lóð félagsins árið 2015 . Árið 2018 var svo samið við LSR um að lengja í láni félagsins vegna lífeyrisskuldbindinga en afborganir af láninu höfðu verið íþyngjandi og meðal annars fjármagnaðar með lántökum . Af þessum samanburði sést að heldur er haldið ólíkt á úrlausn þessara tveggja ríkisfyrirtækja , sem báðar hafa fengið yfirhalningu frá Ríkisendurskoðun . Annað segir upp og stokkar reyndar upp starfsemina á meðan hitt er endurtekið skorið úr snörunni , fær að grípa til einskiptisaðgerða og einstakrar eignasölu og framlengja lífeyrisskuldbindingar inn í framtíðina . Ríkisendurskoðun bendir á að afar mikilvægt sé að tryggja ráðdeild í rekstri og öflugt fjárhagslegt eftirlit svo RÚV ohf. lendi ekki í alvarlegum greiðsluerfiðleikum að nýju og segir : „ Fjármálastjórn félagsins hefur lengstum verið svipuð og um A-hluta ríkisstofnun sé að ræða og megináhersla lögð á að reksturinn rúmist innan fjárheimilda . Slíkt dugir ekki fyrir verulega skuldsett félag sem einnig þarf að standa undir fjárfestingum með framlagi á grundvelli þjónustusamnings auk sjálfsaflatekna . “ Með öðrum orðum , hið opinbera hlutafélag hagar sér eins og ríkisstofnun sem veit sem er að það hefur engar afleiðingar að stofna til skulda .