Helgi Birgisson varði nýverið doktorsritgerð sína : Cancer of the colon and rectum . Population based survival analysis and study on adverse effects of radiation therapy for rectal cancer við læknadeild Háskólans í Uppsölum , Svíþjóð . Leiðbeinendur voru dr. Lars Påhlman prófessor , dr. Ulf Gunnarsson dósent báðir við skurðdeild Akademiska sjúkrahússins í Uppsölum og dr. Bengt Glimelius prófessor við krabbameinslækningadeild Akademiska sjúkrahússins í Uppsölum og Karolinska sjúkrahússins í Stokkhólmi . Vörnin fór fram í Uppsölum þann 19. maí í auditorium minor í Museum Gustavianum . Andmælandi var dr. Ragnar Hultborn prófessor við krabbameinslækningadeild Sahlgrenska sjúkrahússins í Gautaborg og í dómnefnd voru dr. Per Hall prófessor í geislafaraldsfræði við Karolinsku stofnunina í Stokkhólmi , dr. Per-Olof Nyström prófessor við skurðdeild Karolinska sjúkrahússins í Huddinge , Stokkhólmi og dr. Ingela Tuvesson prófessor í krabbameinslækningum við Akademiska sjúkrahúsið í Uppsölum . Doktorsritgerðin byggðist á þremur birtum vísindagreinum og einni vísindagrein í handriti : Upplýsingar frá sænsku krabbameinsskránni voru notaðar til að reikna út hlutfallslegar lífslíkur ( relative survival rate ) sjúklinga í Svíþjóð með ristil - og endaþarmskrabbamein og til að finna síðkomin krabbamein ( second cancers ) tengd geislameðferð hjá sjúklingum sem gengist hafa undir aðgerð vegna endaþarmskrabbameins . Sjúkraskýrslur auk upplýsinga um innlagnir frá sænsku sjúklingaskránni voru notaðar til að meta seinar aukaverkanir vegna geislameðferðar fyrir aðgerð hjá sjúklingum með endaþarmskrabbamein . Lifunarrannsóknir byggðust á upplýsingum frá allri sænsku þjóðinni en sjúklingar sem tóku þátt í Uppsala rannsókninni og Sænsku endaþarmskrabbameinsrannsókninni á geislameðferð vegna endaþarmskrabbameins lágu að baki rannsóknum um seinar aukaverkanir og uppkomu síðkominna krabbameina . Hlutfallslegar 5 ára lífslíkur sjúklinga með bæði ristil - og endaþarmskrabbamein bötnuðu marktækt á tímabilinu 1960 - 1999 , frá 39,6% til 57,2% og frá 36,1% til 57,6% . Lífslíkur sjúklinga með endaþarmskrabbamein bötnuðu hlutfallslega meir . Sjúklingar sem voru geislaðir vegna endaþarmskrabbameins höfðu meiri hættu á að fá síðkomin krabbamein samanborið við þá sjúklinga sem höfðu eingöngu gengist undir skurðaðgerð . Þessi aukna hætta var nær eingöngu tengd uppkomu krabbameina í líffærum sem lágu innan eða við geislunarsvæðið ( RR 2,04 ; 95% CI 1,10 - 3,79 ) . Auk þess reyndust mikilvægustu seinu aukaverkanirnar eftir geislameðferð vera tengdar meltingarvegi , það er þarmastífla ( RR 1.88 ; 95% CI 1,10 - 3,20 ) og kviðverkir ( RR 1,92 ; 95% CI 1,14 - 3,23 ) . Ávinningur geislameðferðar fyrir aðgerð reyndist vega þyngra en neikvæðar hliðar meðferðar , þessir sjúklingar höfðu betri lífslíkur og staðbundin endurkoma krabbameinsins var sjaldgæfari . Þannig voru 20,3% sjúklinga í Sænsku endaþarmskrabbameinsrannsókninni sem höfðu verið geislaðir greindir með staðbundna endurkomu krabbameinsins eða síðkomið krabbamein samanborið við 30,7% sjúklinga sem voru eingöngu meðhöndlaðir með skurðaðgerð ( RR 0,55 ; 95% CI 0,44 - 0,70 ) . Álykta má að lífslíkur sjúklinga með ristil - og endaþarmskrabbamein hafi batnað umtalsvert á undanförnum áratugum . Sérstaklega á þetta við um sjúklinga með endaþarmskrabbamein sem er líklegast tengt betri skurðtækni og geislameðferð fyrir aðgerð . Neikvæð áhrif geislameðferðar eru þó til staðar þar sem þessir sjúklingar eru í aukinni áhættu á að fá síðkomin krabbamein og þarma-stíflu . Þetta sýnir að bæta þarf geislunartækni og einnig velja til geislameðferðar sjúklinga sem hafa meira gagn en ógagn af henni . Hann lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum við Sund 1987 og embættisprófi í læknisfræði frá HÍ 1994 . Helgi hlaut sérfræðileyfi í almennum skurðlækningum 2002 og starfar nú sem sérfræðingur við skurðdeild Akademiska sjúkrahússins í Uppsölum og fæst þar við sjúkdóma í ristli og endaþarmi . Sambýliskona Helga er Margrét Agnarsdóttir meinafræðingur .