Hvað fornar höggmyndir varðar er skemmst frá því að segja að þær voru málaðar í fornöld , jafnvel í sterkum litum , en málningin hefur ekki varðveist heldur flagnað af . Fornfræðingurinn Maurice Platnauer ( sjá Platnauer ( 1921 ) ) tók saman og greindi dæmi um þessa orðanotkun Forngrikkja . Orðið kelainos ( κελαινός ) er eitt þeirra orða sem yfirleitt er þýtt „ svartur “ . Sveinbjörn Egilsson . ) ( Ód . Það er líka stundum notað um vatn og jafnvel sjóinn auk þess að vera notað til að lýsa húðlit , tönnum eða snjó og ýmsu öðru . Orðið polios ( πολιός ) merkir „ grár “ og er oft þýtt þannig . mín ) . Annað og yngra orð fyrir gráan lit er faios ( φαιός ) , sem Platon segir að sé blanda af svörtum og hvítum lit . Orðið glaukos ( γλαυκός ) er einnig stundum þýtt „ grár “ en er erfitt í þýðingu því það virðist ekki síður notað um bláa og jafnvel græna hluti , þar á meðal ýmiss konar eðalsteina . Bæði Forngrikkir og Rómverjar áttu til að nota eitt og sama orðið til að lýsa lit eða blæ hluta sem við myndum telja afar ólíka á litinn . „ Krómatísku “ litaorðunum skipti Platnauer í fernt : ( i ) orð sem notuð eru um gula , brúna og appelsínugula hluti ; ( ii ) orð sem notuð eru um rauða hluti ; ( iii ) orð sem notuð eru um bláa og fjólubláa hluti ; og ( iv ) orð sem notuð eru um græna hluti . 15.690 ) , „ bröndóttan griðung “ ( Il . 16.488 ) , „ af stóru ljóni mórauðu “ ( Ód . Orðið xanþos ( ξανθός ) er líka oft notað um hárlit . 15.133 ) . Þýðingin er skáldleg en hér er átt við ljósleitan eða ljósrauðan hárlit . Af þýðingum Sveinbjarnar að dæma er þetta ljósari hárlitur en aiþon og pyrros en það er ekki augljóst og því kann að hafa verið öfugt farið . Sveinbjörn þýðir : „ fílsbein í purpuralit “ ( Il . 4.141 ) ; „ þá spennti hann á sig skikkju ; hún var purpurarauð “ ( Il . Hómer notar orðið eryþros ( ἐρυθρός ) til að lýsa blóði , víni og bronsi . Sveinbjörn þýðir : „ rautt eir “ ( Il . 9.365 ) ; „ og jörðin roðnaði af blóðinu “ ( Il . 17.547 ) ; „ svo gekk Aþena , hulin purpuralegu skýi “ ( Il . Hómer notar hins vegar oft orðið oinops ( οἶνοψ ) eða „ vínlitaður “ um hafið og reyndar líka um nautgripi . 439 ) . Orð Forngrikkja yfir liti eru margræð – notuð bæði til að lýsa litum og öðrum eiginleikum – og af þeim sökum kann orðanotkunin að vera á stundum undarleg . Orðin kyanoeides ( κυανοειδής ) og kyaneos ( κυάνεος ) eru einmitt yfirleitt notuð um bláa en líka dökka hluti . Sveinbjörn þýðir : „ beint á eitthvert stafnblátt skip “ ( Il . 15.693 ) ; „ og blásvart skegg spratt á vöngum hans “ ( Ód . 24.94 ) . Í síðasta dæminu tók gyðjan skikkju sem var kyaneos ( dökkblá ) á lit en engin búningur var samt meira melas ( það er svartur ) . ( Ód . 9.426 ) . 16.47 ) . Grikkir áttu til fleiri orð en hér hafa verið nefnd . Hér hefur einungis gefist færi á að skoða nokkur dæmi um algengustu litaorðin . Dæmin sýna bersýnilega að orðanotkun Fongrikkja var töluvert frábrugðin okkar en mörg þessara orða eru stundum notuð um eitthvað í líkingu við birtustig eða gljáa , það er til að lýsa hlutum sem dökkum eða björtum , jafnvel skínandi . Með öðrum orðum hefur hvert og eitt af litaorðum Forngrikkja fleiri en eina merkingu en um leið eru litaorðin okkar notuð hvert og eitt til að þýða fleiri en eitt grískt orð eftir því hvernig samhengið er . En orðanotkun Grikkjanna krefst þess líka af þýðendum að þeir lagi þýðingar sínar að samhenginu . Nærtækasta skýringin er samt varla sú að Forngrikkir sem þjóð og fornmenn allir hafi verið litblindir enda virðast Grikkir hafa séð mun á til dæmis brúnum , rauðum , grænum og bláum lit og áttu ólík orð yfir þessa liti þótt talsmáti þeirra verði stundum svolítið ruglingslegur í þýðingu . Algengasta form litblindu einkennist einmitt af því að geta ekki greint almennilega milli rauðra og grænna lita en einnig er til litblinda sem felst í því að geta ekki greint á milli blárra og gulra lita . Það er ekkert sem bendir til þess að Forngrikkir eða aðrir fornmenn hafi verið upp til hópa litblindir með þessum hætti . Heimildir og ítarefni : Steinunn Kristjánsdóttir er prófessor í fornleifafræði við Sagnfræði - og heimspekideild Háskóla Íslands . Helstu rannsóknasvið hennar eru miðaldafornleifafræði , norræn fornleifafræði , kirkjusaga , klausturfornleifafræði , kynjafornleifafræði , þróun húsagerða og miðlun vísindalegrar þekkingar .