Yfir 70 þúsund skammtar af bóluefni fóru „ einn , tveir og þrír “ Inflúensan er eins og lifandi vera , algjört ólíkindatól , sem getur breytt sér á milli ára . Bóluefni gegn einni tegund verndar ekki eða illa gegn annarri . „ Þannig að þróun bóluefnis er alltaf svolítið happadrætti , “ segir Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir . 70 - 75 þúsund skammtar af bóluefni gegn inflúensu voru fluttir til landsins í haust og voru ekki lengi að fara í sprautur og svo um æðar jafnmargra landsmanna . „ Það fer allt einn , tveir og þrír , “ segir Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir . „ Við hefðum örugglega getað notað fleiri skammta en við fengum bara ekki meira bóluefni . “ Það sem af er vetri hafa læknar greint um 280 sjúklinga með inflúensulík einkenni . Það er á pari við síðustu ár . Læknar senda svo sýni frá einstaka sjúklingum til greiningar og hafa tæplega 90 tilfelli inflúensu verið staðfest . Heilbrigðir taka bóluefni frá viðkvæmum Að sögn Þórólfs lætur hærra hlutfall fólks á Íslandi bólusetja sig gegn flensu en gengur og gerist í mörgum öðrum löndum . Ekki hafi því allir fengið bólusetningu sem vildu . „ En við erum ekkert að mæla með því að allir séu bólusettir . Við mælum með því að þeir sem eru í áhættuhópum og gætu farið illa út úr inflúensunni láti bólusetja sig . Við erum ekkert að hvetja til þess að heilu vinnustaðirnir geri það . “ Auglýsing En það er engu að síður þróunin . Margir vinnustaðir bjóða starfsmönnum sínum slíkar bólusetningar á hverju ári . „ Já , og þeir taka nú örugglega dágóðan hluta af þessum sjötíu þúsund skömmtum , þó að við vitum ekki nákvæmlega hversu hátt hlutfall það er . “ Margir heilbrigðir einstaklingar láta bólusetja sig og taka þar með jafnvel bóluefni frá hinum sem mest þurfa á því að halda . Þórólfur segir nú í skoðun hvernig tryggja megi að bóluefnið fari til áhættuhópanna . „ Það er ekki alveg auðvelt en við erum að reyna að finna leiðir til þess . “ Getur valdið alvarlegum veikindum og dauða Á hverju ári deyja sjúklingar hér á landi og um heim allan vegna inflúensunnar eða fylgikvilla hennar . Nokkuð margir hópar fólks eru viðkvæmari en aðrir fyrir að fá alvarlega sýkingu . Landlæknir mælir með bólusetningu hjá öllum eldri en 60 ára og börnum og fullorðnum sem þjást af langvinnum hjarta - , lungna - , nýrna - og lifrarsjúkdómum , sykursýki , illkynja sjúkdómum og öðrum ónæmisbælandi veikindum . Þórólfur segir inflúensuna nú ekki ætla að verða alvarlegri eða haga sér með öðrum hætti en flensur síðustu ára . Það fer eftir því hvaða tegund af henni er að ganga hversu alvarlegum veikindum hún veldur . „ Það eina sem við getum fylgst með til að meta hvort að hún er sérlega alvarleg eru innlagnir á Landspítalann . Það sem af er vetri eru tölurnar ekkert mikið öðruvísi en í fyrra . Þannig að það er ekki hægt að segja að flensan nú sé miklu skæðari en þá . “ En af hverju byrjar hún alltaf á svipuðum tíma , fyrst hjá fáum einstaklingum og svo af fullum krafti nokkrum vikum síðar ? Þróun bóluefnis happadrætti „ Ef ég vissi það fengi ég sennilega Nóbelsprísinn , “ segir Þórólfur . Vitað er hvernig flensan hagar sér yfirleitt en ekki af hverju . „ Þetta er einn af þessum leyndardómum veirunnar . “ Þróun bóluefnis er því nokkuð happadrætti . Sérfræðingar Alþjóða heilbrigðismálastofnunarinnar , WHO , hefjast handa í upphafi hvers árs við að reyna að spá fyrir um hvers konar inflúensa muni ganga á því næsta . Að því mati loknu gefa þeir framleiðendum bóluefna fyrirmæli um hvers konar bóluefni skuli framleiða . „ Stundum passar það og stundum ekki , “ segir Þórólfur um mat sérfræðinganna . „ Hún breytir sér alltaf svolítið og maður veit aldrei fyrirfram hvað hún muni gera . “ Enn er ekki ljóst hvort að bóluefni þessarar flensutíðar reynist góð vörn . Það skýrist þegar lengra líður á faraldurinn og jafnvel ekki fyrr en hann er genginn yfir . „ Flensutíðin er rétt að byrja , “ segir Þórólfur . Að venju mun hún líklegast ekki ná hámarki fyrr en í áttundu viku ársins eða í lok febrúar . Hvað er inflúensa ? Inflúensa er bráð veirusýking sem orsakast af inflúensuveirum A og B og veldur faraldri nánast á hverjum vetri . Hlutfall þeirra sem smitast og veikjast í faraldri er 10 - 40% . Veirurnar smitast með úða , t.d. með hnerra og við snertingu . Þórólfur segir að sannað sé að góður handþvottur dragi úr smithættu . Mikilvægt er að þeir sem eru með inflúensulík einkenni ( t.d. hita , hósta , hnerra , hálsbólgu , beinverki ) : Byrgi munninn með einnota pappírsþurrkum þegar hóstað er eða hnerrað . Þvoi sér oft um hendur eða beri á þær handspritt . Haldi a.m.k. eins metra fjarlægð frá öðrum , ef unnt er . Haldi kyrru fyrir heima í tvo daga eftir að viðkomandi er orðinn hitalaus . Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar , stærstur hluti þeirra aðsendar greinar . Okkar tryggð er aðeins við lesendur . Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari .