( Sjá svör sama höfundar við spurningunum Hverjir tóku þátt í fyrri heimsstyrjöldinni ? Snemma í september stöðvuðu franskar og breskar hersveitir framsókn Þjóðverja við ána Marne , skammt frá París . Einnig var hart barist um borgina Ypres í suðvesturhorni Belgíu , þar á meðal seinni hluta árs 1917 við þorpið Passchendaele ( sbr. samnefnda kvikmynd frá árinu 2008 ) . Breskir hermenn í skotgröf við Somme í Frakklandi . Búlgaría og Rúmenía blönduðust einnig í átökin . Balkanskagi : Stríðsyfirlýsing Austurríkis-Ungverjalands á hendur Serbíu þann 28. júlí 1914 markaði upphaf heimsstyrjaldarinnar . Serbum tókst að halda velli fram á haust 1915 en biðu þá ósigur . Víglínan lá frá Týról í vestri og austur að Isonzo-fljóti og færðist lítið til þar til haustið 1917 þegar Ítalíuher galt afhroð við borgina Capórettó ( nú í Slóveníu og nefnist Kobarit ) . Nutu Austurríkismenn liðsstyrks Þjóðverja . Þessir atburðir eru bakgrunnur skáldsögunnar Vopnin kvödd eftir Ernest Hemingway . Herjum Tyrkjaveldis og Rússlands laust saman á nokkrum stöðum í Kákasusfjöllum og enginn vafi er á því að Tyrkir bera ábyrgð á þjóðarmorði á Armenum á árunum 1915 og 1916 . Fræg er misheppnuð innrás bandamanna á Gallipoliskaga við Hellusund í Evrópuhluta Tyrkjaveldis árið 1915 . ( Ísraelsríki kom þó ekki til sögunnar fyrr en 1948 ) . Goðsagnakennd er sagan af Arabíu-Lárens og hlutdeild hans í uppreisn araba gegn yfirráðum Tyrkja . Bandamenn hrifsuðu þær til sín en í Tansaníu ( þýsku Austur-Afríku ) stýrði Þjóðverjinn Paul Emil von Lettow-Vorbeck hersveitum sem voru ósigraðar í stríðslok . Þar tókust á breski og þýski flotinn og gat hvorugur í raun hrósað sigri . En þýska flotanum mistókst að brjóta sér leið úr herkví Breta og lá í heimahöfn allt til stríðsloka . Áður höfðu smáskærur átt sér stað milli breskra og þýskra herskipa á Norðursjó og Bretar ráðið niðurlögum þýskra herskipa hér og þar á úthöfum . Nokkur íslensk skip voru skotin niður af þýskum kafbátum . Flugtæknin þróaðist ört á árum fyrri heimsstyrjaldarinnar . Nokkuð var um loftárásir á borgir . Í Bretlandi létust til dæmis um 1400 óbreyttir borgarar í árásum þýskra flugvéla og Zeppelin-loftfara . Fallbyssur og vélbyssur voru áhrifaríkustu vopn heimsstyrjaldarinnar fyrri . Um 7000 hestar voru drepnir á einum degi í orrustunni við Verdun . Hestar voru þó ekki síst mikilvægir til flutninga ; þeir voru notaðir til þess að flytja særða hermenn , vopn og vistir , og sem fararskjótar fyrir sendiboða . Friðarsinnar áttu erfiða daga . Í desember 1915 voru til dæmis tveir breskir karlmenn dæmdir í sex mánaða fangelsi fyrir að dreifa bæklingi um friðarboðskap Fjallræðunnar . Heimsstyrjöldinni fyrri lauk með vopnahléi á vesturvígstöðvunum sem gekk í gildi kl. 11 fyrir hádegi þann 11. nóvember 1918 . Bandamenn hrósuðu sigri . Þjóðverjar voru í sárum , Vilhjálmur II. keisari flúði til Hollands og Þýskaland varð lýðveldi . [ Frumútgáfa á frönsku 1969 , La Grande Guerre . ] Lawrence , Thomas Edward , Uppreisnin í eyðimörkinni , Bogi Ólafsson þýddi , Reykjavík 1940 – 1941 .