Nú í haust kom út merkileg saga um Jakobínu Sigurðardóttur , skáld og konu , eftir dóttur hennar , Sigríði Kristínu Þorgrímsdóttur . Jakobína fæddist í Hælavík á Hornströndum , einhverjum afskekktasta stað á landinu , fyrir um 100 árum , en ekki er nema liðlega aldarfjórðungur síðan hún lést . Hún var þekkt í samfélaginu og skrif hennar og skoðanir löngum umdeild . Samfélagið hefur breyst á þessum tíma , svo mjög að manni finnst eins og verið sé að lýsa öðrum heimi , svolítið dapurlegum , en um leið stundum barnslega saklausum . Fjölskyldan var sárafátæk , bjó í torfbæ og lítið rými fyrir hefðbundinn landbúnað . Börnin urðu 13 á 27 árum , en tveir synir létust ungir . Skólagangan var stutt hjá sveitabörnunum , einn vetur og þrír mánuðir hjá Jakobínu , auðvitað fjarri fjölskyldunni . Foreldrarnir áttu löngum við vanheilsu að stríða , en langt til læknis á Ísafirði . Þegar móðir hennar veikist alvarlega árið 1932 þarf fyrst að fara á báti til Kjaransvíkur , svo þurfa fílefldir piltar að bera hana á börum yfir fjallveg til Hesteyrar . Síðasta spölinn til Ísafjarðar fer hún svo með skipi . Ferðin hefur líklega tekið að minnsta kosti sólarhring að hausti . Lífið var ekki dans á rósum . Jakobína varð mikill sósíalisti , kommi sögðu flestir , og hana dreymdi um byltingu því „ örfáir menn hrifsa arð þinna vinnandi handa , ógna þér , blekkja þig , skammta þér fátækt og hungur . “ Hún óttaðist áhrif erlends auðmagns og útlends hers á samfélagið . Og það varð bylting , þótt hún væri með allt öðrum hætti en Jakobína vænti . Húsfreyjan í Garði í Mývatnssveit fagnaði rafmagninu árið 1962 : „ [ F ] jósmokstur og tilhleypingar fer fram í slíkri ljósadýrð að við liggur að hrútarnir verði feimnir , hvað þá ærnar . Og innanbæjar lætur menningin af sér heyra í útvarpi og hverskyns ráðagerðum um þvottavélar , kæliskápa , … Það er sem sagt menningin sem er hlaupin í okkur . “ En lífið var samt erfitt . Búskapurinn gerði lengi vel ekki meira en að heimilisfólkið hafði í sig og á . Jakobína talar um sig sem gamla konu þegar hún er rétt liðlega sextug . Það hefur margt breyst á 40 árum . Hrakspárnar sem settu mark sitt á skoðanir skáldsins rættust ekki . Herinn fór án þess að nokkur krefðist þess . Lífskjör bötnuðu jafnt og þétt , hraðar eftir því sem lengra leið . Það er erfitt fyrir nútímafólk að skilja baráttuna í þessari nýliðnu fortíð og bækur Jakobínu eflaust flestar torskildar . Samt sjáum við enn í dag að fyrirtæki misnota aðstöðu sína í fjarlægum ríkjum og gera hluti sem þeim dytti vonandi aldrei í hug að gera heima fyrir . Jakobína varð aldrei rík að fé , en síðasta verk hennar er fjársjóður sem þjóðin nýtur góðs af um langa framtíð . Bókin Í barndómi er falleg og raunsæ lýsing á æskuárunum og sakleysi sem aldrei kemur aftur . Greinin birtist í Morgunblaðinu 8.1.2020