DNKning o'z-o'zidan shikastlanishi juda keng tarqalgan, bu kabi hodisalar har bir hujayrada sodir bo'ladi. Bunday shikastlanishlarning oqibatlarini bartaraf etish uchun maxsus tuzatish mexanizmlari mavjud (masalan, xato DNK qismi kesib tashlanadi va bu joyda asl qismi tiklanadi). Mutatsiyalar faqatgina tuzatish mexanizmi biron sababga ko'ra ishlamasa yoki zararni tuzatishga qodir bo'lmasa, sodir bo'ladi. Reparatsiya uchun mas'ul bo'lgan oqsillarni kodlovchi genlarda paydo bo'lgan mutatsiyalar boshqa genlarning mutatsiya tezligini ko'p marta oshirishga (mutator effekt) yoki kamaytirishga (antimutator effekt) olib kelishi mumkin. Masalan, ekssizsion reparatsiya tizimining ko'plab fermentlari genlarining mutatsiyalari odamlarda somatik mutatsiyalar tezligini keskin oshirib yuboradi, bu esa o'z navbatida pigmentli kseroderma va qon to'shaklari o'sishiga olib keladi. Mutatsiyalar nafaqat replikatsiya paytida, balki eksitssiyaviy yoki postreplikativ reparatsiya paytida ham paydo bo'lishi mumkin.
Bunday shikastlanishlarning oqibatlarini bartaraf etish uchun nimalar mavjud?
maxsus tuzatish mexanizmlari