XX asr boshidagi nazariy geologiyaning asosi kontraksiya gipotezi bo'lgan. Yer pishirilgan olma kabi sovib, unda tog'lar qatorlari shaklidagi burchaklar paydo bo'ladi. Bu g'oyalar geosinklinallar nazariyasi asosida rivojlandi, bu esa qatlamli inshootlarni o'rganish asosida yaratilgan. Bu nazariya Dana tomonidan ishlab chiqilgan bo'lib, u kontraksiya gipoteziga izostaziya printsipi qo'shilgan. Ushbu tushunchaga koʻra, Yer granitlardan (qitʼalar) va bazaltlardan (oqeanlar) iborat. Yerning siqilishi dengizlaridagi tangentsial kuchlarni yaratadi va ular qit'alarga bosim o'tkazadi. Oxirgilar tog'lar qatorlariga ko'tarilib, keyin buziladi. Bu parchalanish natijasida hosil bo'lgan materiallar cho'qqilarga joylashtiriladi.
Geosinklinallar nazariyasi kim tomonidan shakllantirilgan?
Dana