Tabiatni bevosita kuzatish va antikni o'rganish orqali san'atni jonlantirishning birinchi urinishlari Saksoniyada, Italiyada esa undan ham muvaffaqiyatli bo'lgan, u erda XIII asr o'rtalarida Nikolo Pisano haykalni bir marta ancha balandlikka ko'targan (Pisan baptisteriyasi va Siena sobori kafedralari, Perujadagi ratusha oldidagi favvora). Keyinchalik kelib chiqqan gotik me'morchilik uslubining ustunligi Vaaniyaga yanada kengroq faoliyatni ochib berdi: bu uslubdagi ma'badlarning murakkab fasadlari, minoralari, devorlari va barcha qismlarini bezash uchun plastmassa yordamini talab qildi va u ularni ko'plab o'yilgan bezaklar, relyeflar va haykallar bilan ta'minladi, shu bilan birga ularni gotik ruhida  mistik va orzular ruhida bajardi. Ushbu turdagi asarlar dastlab Frantsiyada (Reym, Parij, Amiens va boshqa soborlar haykallari), keyin Germaniyada (Trirdagi Bo'g'omosiy ona cherkovi, Bamberg, Naumburg, Strasburg va boshqa soborlar haykallari) mavjud. XV asrning boshlarida ushbu mamlakatlarning ikkinchisida toshdan yasalgan inson haykallari juda chiroyli va sog'lom, ularning drapirovkasi esa - Keln sobori haykallari kabi chiroyli va mazmunli bo'lgan. Nemis plastikasining keyingi harakati, ko'p jihatdan, Renessans uslubini oldindan ko'rsatuvchi, yanada jonli, individual yo'nalishga moyil bo'ldi. Adam Kraft (taxminan 1500 yil) va Nuremberglik quyishchi Peter Fisher ham ushbu yo'nalishning vakillari deb hisoblanishi kerak. Tosh va metalldan yasalgan naqshlar bilan bir qatorda, ko'rib chiqilayotgan davrda juda katta talab bo'lgan nemis yog'ochdan yasalgan o'ymakorligi ham sezilarli muvaffaqiyatlarga erishmoqda, ya'ni qurbongoh va boshqa cherkov bezaklari uchun. XVI asrda yog'ochdan o'ymakorlik ishlarining eng mashhur ustalari Nürnbergliklar Feyt Shtos va Hans Bryuggeman va tirollik Mixael Paxer bo'lgan.
XVI asrning eng mashhur yog'och-charm ustalari kimlar edi?
Feyt Shtos va Hans Bryuggeman va tirollik Mixael Paxer