Shan sulolasidan (1766 yil) boshlab ko'plab sulolalarning an'anaviy e'tiqod tizimi. mil. avv. e.) hozirgi davrga qadar Shan-Di ((en) ((32) (so'zma-so'z oliy ajdod, odatda Xudo deb tarjima qilinadi) yoki Tian ((en) (osmon) ((51) ni hamma narsaga qodir kuch sifatida hurmat qilishga qaratilgan ((52). Bu e'tiqod tizimi Konfutsiy va Taoizmning rivojlanishidan, Buddizm va Xristianlikning joriy etilishidan oldin paydo bo'lgan. Osmon, barcha narsaga qodir mavjudot sifatida, shaxsga ega, ammo jismoniy shaklga ega bo'lmagan, bu esa monoteizmning o'ziga xos xususiyati hisoblanadi. Konfutsiyning Lun yuy degan so'zlarida biz odamni butun umr davomida boshqaradigan, inson bilan shaxsiy munosabatlarni saqlaydigan, odamlar ezgulik va axloqni o'rganish uchun bajarishlari kerak bo'lgan vazifalarni qo'yadigan osmon haqidagi tasavvurlarni ko'ramiz. Biroq, bu e'tiqod chinakam monoteistik bo'lmagan, turli joylarda boshqa kichik xudolar va ruhlar mavjud bo'lib, ular Shan-Di bilan bir qatorda ibodat qilingan. Moizm kabi ba'zi bir oqimlarda monotheizmga yaqinlashish sezilarli, chunki kichik xudolar va qadimgi ruhlar Shan-Di irodasini to'liq bajaradilar (g'arbiy sivilizatsiyadagi farishtalarga o'xshash).
Xudoni tanho deb bilganlarning osmonga bo'lgan nuqtai nazari.
barcha narsaga qodir