Shunday qilib, tanqidiy fikrlarning jonli kurashi sharoitida, nazariy tasavvurlar tuproqida paydo bo'lgan Aristotelning Poetika (384322) poetikadagi birinchi keng qamrovli tizimli ish deb hisoblanishi kerak. Aristotel, yer egalari va qul egalari oligarxiyasi mafkuralarini targ'ib qilgan holda, Gretsiyaning siyosiy kengayishi juda tez rivojlanib borayotgan davrda va barcha sohalarda, shu jumladan san'at nazariyasi kabi madaniy safarbarlikni talab qilgan davrda so'zladi. Astotil hayotiy va faol, ammo shu bilan birga parazitlar sinfini ifoda etar ekan, o'zining she'riyat haqidagi ta'limotida o'ziga xos tarzda hedonizm (san'atning maqsadi  zavq) xususiyatlarini she'riyatning kognitiv mohiyatini chuqur tushunish bilan birlashtirgan va agar estetik muammolarning umumiy talqini idealist falsafaga asoslangan bo'lsa, unda she'riyat tuzilishini tahlil qilish usuli  she'riyat usuli  shubhasiz tabiiy fanlarning empirik usuli asosida yaratilgan. Poetik san'atning mohiyatini ochib berishni boshlagan Aristotel poetik tuzilmaning barcha tomonlari orqali, tilgacha izchil ravishda o'z tahlilini (bizgacha yetib kelgan  qismida tragediya va epos materiallari asosida) amalga oshiradi.
Qaysi she'riyatni birinchi tizimli ish deb hisoblash mumkin?
Aristotelning Poetika