Avvaliga tovar ayirboshlash natural ayirboshlash (barter) shaklida rivojlanib, pul paydo bo'lganda savdoga aylandi. Shunga qaramay, qadimgi dunyo va O'rta asr jamiyatlarida tabiiy xo'jalik ustunlik qilgan. Ko'pgina qadimgi davlatlarda rejalashtirilgan xo'jalik (irrigatsiya, saroylar va piramidalar qurish kabi yirik jamoat ishlarini amalga oshirishga imkon beradigan) va tabiiy xo'jalik kombinatsiyasiga asoslangan, saroy iqtisodiyoti deb nomlangan narsa mavjud edi.
Avval tovar ayirboshlash qanday shaklda amalga oshirilgan?
natural ayirboshlash (barter) shaklida