Taraqqiyot falsafasining asosi insonparvarlik bo'ldi  Italiya proto-renessansida ildiz otgan, insonni falsafa tizimining markazi - dunyo-odamga qo'yadigan kontseptsiya. Yevropaning katolik universitetlarida ilmiy darajalarga ega bo'lgan professional faylasuflar bo'lmagan insonparvarlar, falsafa faqat ilohiylarga xizmat qila olmaydi, bundan tashqari, u erdagi ishlar, avvalo, odam bilan qiziqishi kerak deb hisoblashgan. Shu bilan birga, insonparvarlar o'zlarining falsafalarini yaratganlari bilan bir qatorda, katolik cherkovining yagona avtoriteti sifatida mustahkamlangan sholastik Aristoteliga qarshi chiqib, neoplatonizmga va boshqa antika falsafa oqimlariga qaytishni taklif qilishdi. Birinchi mashhur falsafachi-gumanistlar orasida Nikolay Kuzanskiy va Mishel Monten bor edi. Dastlabki humanistlar cherkovga qarshi emas, balki aynan sholastikaga qarshi chiqishgan, ammo Avstriya tarixida o'sish davrida Yevropada falsafiy fikrning evolyutsiyasi tezda xristian dogmatiga zid bo'ldi. Estetika, tabiat falsafasi va ilm-fanning tez sur'atlarda rivojlanishi, xususan, Michelangelo, Leonardo da Vinchi va Nikolay Kopernik ismlari bilan bog'liq, Rim papalari o'sha davr uchun xos bo'lgan axloqsiz xatti-harakatlari bilan birlashtirilganda, katolik cherkovining katta ziyolilar qatlamidagi obro'sini pasaytirdi. Ko'pgina ziyolilar xristian dinida bo'lib, Vatikanning obro'sini shubha ostiga qo'yishdi  Yevropaning ko'p joylarida Reformatsiya boshlandi. Taraqqiyot faylasuflari rasmiy cherkov falsafasini ishonmay qo'ydilar va boshqa bilim manbalarini izlay boshladilar, birinchi navbatda, unutilgan antik faylasuflarga murojaat qilishdi.
Insonparvarlik falsafasi nimaga xizmat qilishi kerak?
bundan tashqari, u erdagi ishlar, avvalo, odam bilan qiziqishi kerak