Empirik nuqtai nazardan, bizning kognitiv qonunlarimizning nisbiy universalligi va zaruriyati tajribalarning jismoniy-ruhiy tuzilishimizga bo'lgan bir xil ta'sirining natijasidir, bu esa ongning ma'lum elementlari o'rtasida bunday assotsiatsiyaviy bog'liqlikni yaratdi, bu to'plangan irsiy tajriba, individual odat va atrof-muhitning ijtimoiy ta'siri tufayli buzilmaydi. Agar umumiy va zarur deb atalgan bilim qonunlari mutlaq ishonch bilan emas, balki faqat yuqori darajadagi ehtimollik bilan farq qilsa, unda hech narsa bizga ularning o'zgarishi mumkinligini, hatto juda sekin bo'lsa ham, Spenser va boshqa evolyutsionistlar aytganidek, hech qanday to'sqinlik qilmaydi (qarang. Chelpanov, G. Q. I., Bo'shliqni anglash muammosi, ch. II, 1904, sahifa. 215) ni o'z ichiga oladi.
Umumjahon va zarur kognitiv qonunlar o'rtasidagi farq nimada?
yuqori darajadagi ehtimollik