Oddiy vaziyatda, jamiyat resurslarga bog'liq bo'lmaganida, hukumat fuqarolardan soliq oladi, ular esa samarali va mas'uliyatli boshqaruvni talab qiladilar. Bu munosabatlar hukumat va fuqarolar o'rtasidagi ijtimoiy shartnoma deb nomlanadi. Iqtisodiyotlari tabiiy resurslarga asoslangan mamlakatlarda hukumat fuqarolariga soliq solishga hojat yo'q, chunki u tabiiy resurslarni qazib olishdan daromad olishning kafolatlangan manbaiga ega. Bunday sharoitda ijtimoiy shartnoma buziladi, chunki hukumat davlatni samarali boshqarish majburiyatini his qilmaydi. Bundan tashqari, resurslarni qazib olishdan daromad oluvchilar davlatning samarali institutlarini va fuqarolik jamiyatini o'z farovonligiga tahdid deb bilishi va ularni atayin buzishi mumkin.
Bu oddiy vaziyatda fuqarolar talab qiladigan narsa.
samarali va mas'uliyatli boshqaruvni