Shartli ravishda, profazaning boshlanishi sifatida yadro ichidagi xromatin kondensatsiyasi tufayli mikroskopik ko'rinadigan xromosomalar paydo bo'lgan vaqt qabul qilinadi. Xromosomalar zichlanishi DNKning ko'p qatlamli spirallashuvi natijasida sodir bo'ladi. Ushbu o'zgarishlar DNK tarkibida bevosita ishtirok etadigan histonlarni modifikatsiya qiluvchi fosforilazlarning faolligi oshishi bilan birga keladi. Natijada, xromatin transkripsiya faolligi keskin pasayadi, yadro genlari inaktivlanadi, yadro oqsillarining aksariyati dissotsiyasiya qiladi. Kondensatsiya qiluvchi singil xromatidlar erta profasada o'zlarining butun uzunligi bo'ylab kogezinnalovlar yordamida juftlangan bo'lib qoladilar, ammo prometafasa boshlanganda xromatidlar o'rtasidagi bog'liqlik faqat sentromerlar sohasida saqlanib qoladi. Kechki profazaga kelib, singil xromatidlarning har bir sentromerida yetuk kinetoxorlar hosil bo'ladi, bular xromosomalarga prometafazada bo'linish vereteni mikrotubokchalariga qo'shilish uchun zarurdir.
DNKning ko'p qatlamli spirallashuvi tufayli xromosomalarda nima sodir bo'ladi?
Xromosomalar zichlanishi