Xayriyat qonunlar tasodifiy zo'ravonlikni daxlsiz huquqga aylantirdi, kambag'allarning zanjirlariga aylandi, boylar uchun yangi boylik vositasi bo'ldi va bir necha xudbinlar manfaatini ko'zlab, insoniyatni abadiy mehnat, ishsizlik va baxtsizlikka mahkum etdi. Qonunlar bajarilishini nazorat qilish uchun kimnidir kerak bo'lganligi sababli, odamlar o'zlarining hukumatlarini o'zlariga qo'yishdi; kuchli va zaiflarning yangi tengsizligi paydo bo'ldi. Hukumat erkinlik uchun xizmat qilishi kerak edi; lekin aslida hukmdorlar o'zboshimchalik bilan boshqarishni boshladilar va meros bo'yicha hokimiyatni o'zlariga oldilar. O'shanda tengsizlikning so'nggi darajasi - xo'jayin va qul o'rtasidagi farq paydo bo'ldi. Russoning fikricha, insonni tabiiy holatdan ijtimoiy holatga olib boradigan unutilgan yo'llarni kashf etib va izlab, har qanday falsafa, insonparvarlik, muloyimlik va qoidalarning yuksakligi orasida bizda faqat aldovchi va behuda tashqi ko'rinish, fazilatsiz sharaf, donoliksiz aql va baxtsiz zavq borligini ko'rsatdi. Bu ikkinchi fikrlashning ritorik allegro; bu safar andante unga bevosita emas, balki siyosiy iqtisodiyot va boshqa insholar haqidagi maqolada ergashdi.
Nima uchun odamlar o'zlariga hukumat o'rnatishdi?
Qonunlar bajarilishini nazorat qilish uchun kimnidir kerak bo'lganligi sababli