V asrda Rim imperiyasining qulashi uning madaniy ta'sirini butun dunyoga kamaytirdi. G'arbiy Rim imperiyasida lotin yozuvi an'analari monastirlarda saqlangan, chunki avval Kassiodor Vivariya monastirida, keyinchalik esa Benedikt Nursiy VI asrda matnlarni qayta yozish muhimligini ta'kidlagan. Bu esa o'rta asrlarda kitoblarning ahamiyatiga katta ta'sir ko'rsatdi, garchi o'sha paytda kitoblarni asosan ruhoniylar o'qigan bo'lsalar ham. Bosma mashina ixtiro qilinishidan oldin, deyarli barcha kitoblar qo'lda nusxa ko'chirilgan, shuning uchun qo'lda nashr etilgan nashrlar juda kam va qimmat edi. Kichik monastirlarda odatda bir necha o'nlab kitoblar bo'lgan, kattaroqlarida esa bir necha yuzgacha bo'lgan; IX asrga kelib 500 ta kitob to'plami katta deb hisoblangan va hatto O'rta asrlar davri oxiriga kelib Avignondagi papa kutubxonasi va Sorbonna kitoblari to'plami atigi ikki mingga yaqin nashrlarni tashkil etgan.
Nima ixtiro qilinishidan oldin deyarli barcha kitoblar qo'lda nusxa ko'chirilgan?
Bosma mashina