Edvard Saidning nazariyasiga ko'ra, sharqchilik G'arb yaratgan xayoliy geografiya Sharqni anglatadi. Ushbu tasavvur qilingan geografiya Sharqning xilma-xilligi va ijtimoiy haqiqatini aks ettirmaydigan esensialistlik nutqi asosida yaratilgan. Aksincha, Sharqning stereotip tasvirlanishi, bunday nutq doirasida, ning, G'arb va ning, Sharq o'rtasida, bu yerda, G'arbda va u yerda, Sharqda farq va masofani yaratish uchun mahalliy o'xshashlik g'oyasiga tayanadi. Bu farq, ayniqsa, Sharqning dastlabki Yevropa tadqiqotlarining matn va vizual materiallarida aniq ko'rinadi. Ularda Sharq aqlsiz va ortda qolgan, ratsional va ilg'or G'arbga qarama-qarshi ko'rinadi. Sharqni o'zlarining qarama-qarshiligi, ikkinchi darajali dunyo deb belgilab, G'arb nafaqat o'z qadr-qimmatini oshirishga intiladi, balki Sharqni tartibga solish va tushuntirishga harakat qildi, shunda uni bo'ysundirib, nazorat qilish mumkin bo'ladi. Shunday qilib, orientallik diskursi boshqa hududlar ustidan ijtimoiy, madaniy va iqtisodiy nazoratni asoslaydigan bilim va g'oyalar majmui tufayli erta G'arb imperialismini mafkuraviy oqlash sifatida xizmat qildi.
Sharq nazariyasi nuqtai nazaridan evropaliklar Sharqni tavsiflashda nima yaratdilar?
xayoliy geografiya