Fonema, aslida, mavhum va ideal til taqdiri bo'lgani uchun, nutq oqimida u har doim ham bir xil tovushda amalga oshmaydi; aksincha, uning bir qator turli xil amalga oshirilishi mavjud. Oddiy qilib aytganda, bir fonema doirasida bir nechta jismoniy turli tovushlar birlashadi (bundan tashqari, bu jarayon ularning faqat akustik yoki artikulatsion yaqinligi bilan belgilanmaydi). Fonemaning har bir alohida amalga oshirilishini uning variantlari, nuqtalari yoki alofonemalar (allofonlar) deb atashadi. Shu munosabat bilan fonematik va alloponim transkripsiyasini farqlash odat tusiga kirgan: birinchisida har bir fonem, uning aniq tovushli amalga oshirilishi qanday bo'lishidan qat'iy nazar, bir xil belgi bilan yoziladi, ikkinchisi esa tovushdagi farqni turli belgilarni qo'llash orqali yetkazadi. Fonemning distinktiv funksiyasi nuqtai nazaridan tovush farqlar bir xil qiymatga ega emas; ularning ba'zilari fonologik jihatdan muhim yoki relevant, boshqalari esa fonologik jihatdan ahamiyatsiz yoki ahamiyatsiz deb belgilanadi.
Qaysi transkripsiya ajratiladi?
fonematik va alloponim