Russo o'zining umumiy nuqtai nazariga ko'ra, rahmdillikni aql bilan antagonizmga qo'yadi. Rahmdillik nafaqat aqldan va barcha fikrlardan oldinda turadi, balki aqlning rivojlanishi rahmdillikni susaytiradi va uni yo'q qilishi mumkin. Rahmdillik insonning o'zini azob chekayotgan shaxs bilan birlashtirish qobiliyatiga asoslangan; lekin bu qobiliyat, tabiiy holatda juda kuchli bo'lsa-da, insonda fikrlash qobiliyati rivojlangani va insoniyat aql-idrok rivojlanish davriga kirgani sayin torayib boradi (état de raisonnement). Aql o'z-o'zini sevish ni tug'adi, fikrlash uni mustahkamlaydi; u odamni uning xavotirlari va qayg'ularidan ajratadi. Falsafa insonni o'ziga ajratadi; uning ta'siri ostida u azob chekayotgan odamni ko'rganda shivirlaydi: o'lgin, bilganingdek  men xavfsizman. Hayotning eng oliy qoidasiga aylangan, fikrlashdan ajralib chiqqan his-tuyg'u Russoda o'ziga-o'zi sajda qilish, o'zini o'zi sevadigan narsalarga aylanadi va hissiyotga - hissiylikka aylanadi. Shafqatli his-tuyg'ularga to'la inson yoki go'zal ruhga ega bo'lgan odam (belle âme  schöne Seele) yuqori axloqiy va ijtimoiy tipga aylanadi. Unga hamma narsa kechiriladi, undan hech narsa talab qilinmaydi, u boshqalardan yaxshiroq va yuqori, chunki harakatlar hech narsa emas, hamma narsa hissiyotlar bilan bog'liq, hissiyotlar esa buyukdir.
Russo fikriga ko'ra, aql nima orqali paydo bo'ladi?
o'z-o'zini sevish