Aniq, aniq g'oyalarda (ideae clarae et distinctae) ishonch mezonini topgan Dekart keyinchalik Xudoning mavjudligini isbotlashga va moddiy dunyoning asosiy tabiatini aniqlashga kirishadi. Jismoniy olamning mavjudligiga ishonish bizning sezgi tajribamiz ma'lumotlariga asoslanganligi sababli, va biz hali ham bu haqiqatni bilmaymiz, agar u bizni aldamayotgan bo'lsa, biz avval sezgi tajribamizning hech bo'lmaganda nisbiy ishonchliligiga kafolat topishimiz kerak. Bunday kafolat faqat bizni yaratgan, his-tuyg'ularimiz bilan yaratgan, mukammal mavjudot bo'lishi mumkin, uning g'oyasi aldash g'oyasi bilan mos kelmaydi. Bizda shunday mavjudotning aniq va aniq g'oyasi bor, lekin bu g'oya qayerdan kelib chiqqan? Biz o'zimizni nomukammal ekanimizni faqatgina o'z mavjudotimizni mukammal mavjudot g'oyasi bilan o'lchaganimiz uchun anglaymiz. Demak, bu so'nggi fikr biz o'ylab topgan narsa emas, u tajribadan olingan ham emas. U bizga faqatgina mukammal mavjudot tomonidan o'rgatilishi mumkin. Boshqa tomondan, bu g'oya shunchalik haqiqiyki, uni mantiqiy jihatdan aniq bo'lgan elementlarga ajratishimiz mumkin: to'liq mukammallik faqatgina barcha xususiyatlarga ega bo'lgan holda, shuning uchun ham to'liq haqiqat, bizning haqiqatimizdan ancha yuqori.
Aniq, aniq g'oyalarda ishonchlilik mezonini topib, Rene Dekart nimani isbotlay boshladi?
Xudoning mavjudligini