O'rta Sharq botanika va kimyo sohasida erishgan yutuqlari o'rta asr islom tibbiyotida farmakologiyaning sezilarli darajada rivojlanishiga olib keldi. Abu Bakr Muhammad ibn Zakariyo Ar-Razi (Razes) (865915), masalan, kimyoviy birikmalardan tibbiy foydalanish uchun rag'batlantirgan. Abu-l-Qasim az-Zahravi (Albukassis) (9361013) birinchi bo'lib dorilarni bug'lash va distillatsiya qilish orqali tayyorlagan. Liber servitoris kitobining boblari o'quvchilarga retseptlar taqdim etgani va o'sha paytda keng tarqalgan murakkab dorilar tarkibidagi oddiy birikmalarni qanday tayyorlashni tushuntirgani uchun alohida qiziqish uyg'otadi. Shapoʻr ibn Sal (oʻ. 869) turli xil dorilar va kasalliklarni davolash vositalarini ko'p miqdorda tavsiflagan holda farmakopeyani yaratgan birinchi shifokor bo'lgan. Al-Biruni (9731050) Islomning eng qimmatbaho farmakologiya bo'yicha asarlaridan biri bo'lgan Kitab al-Saydalah (Tibbiyotdagi farmakognoziya) nomli asarini yozgan, unda dorilarning xususiyatlari batafsil bayon etilgan va dorixona muassasalarining roli, shuningdek, farmatsevtiklarning vazifalari va majburiyatlari umumlashtirilgan. Ibn Sina shuningdek, kamida 700 ta dori-darmonni, ularning xususiyatlarini, ta'sir mexanizmlarini va ularni qo'llash uchun ko'rsatmalarni tavsifladi. U hatto "Tixnika fanining kanoni" da oddiy dorilarga butun bir jild bag'ishlagan. Bag'dod va Qohiradagi al-Maridini, shuningdek, ibn al-Vafid (10081074) asarlari ham katta ta'sir ko'rsatdi, ular lotin tilida 50 martadan ko'proq bosilgan, De Medicinis universalibus et particularibus sifatida paydo bo'lgan, unda muallif sifatida Mesue the younger ko'rsatilgan va Medicamentis simplicibus, unda muallif sifatida Abenguefit ko'rsatilgan. Pjetro dAbano (12501316) al-Maridini asarining De Veneris nomli ilovasini tarjima qildi va qo'shdi. Al-Muwaffakning bu sohadagi hissasi ham muhim ahamiyatga ega. X asrda yashaganida u "Dori vositalarining asosiy prinsiplari va haqiqiy xususiyatlari" kitobini yozgan, boshqa narsalar qatori oq arsenikni tavsiflagan va silisium kislotasi bilan tanishligini ko'rsatgan. U karbonatli natriy va karbonatli kaliy o'rtasidagi aniq farqni amalga oshirdi va mis birikmalarining, ayniqsa mis kuporosining, shuningdek qo'rg'oshin birikmalarining zaharli xususiyatlariga e'tiborni jalb qildi. U shuningdek, dengiz suvini ichimlik sifatida ishlatish maqsadida distillatsiya qilishni tasvirlaydi. (tasdiqlash talab etiladi).
Liber servitorisni kim yozgan?
Abu-l-Qasim az-Zahravi