Mutatsiyalar xromosomlarning katta qismlariga ta'sir qilishi mumkin. Masalan, genlar bir-biridan ko'p nusxa ko'payishi natijasida, genlar bir-biridan ko'p nusxa ko'payadi. Bu nusxalar yangi genlar uchun asosiy materialga aylanadi. Bu muhim jarayon, chunki yangi genlar umumiy ajdoddan kelib chiqqan genlar oilasi ichida rivojlanadi. Masalan, inson ko'zidagi yorug'likka sezgir tuzilmalarni shakllantirishda to'rtta gen ishtirok etadi: uchta rang ko'rish uchun va bitta tungi ko'rish uchun. Bu barcha genlar bitta ajdod genidan kelib chiqqan. Yangi genlar, bir nusxasi mutatsiya bo'lganidan so'ng va yangi funksiyani egallaganidan so'ng, ajdod genidan duplikatsiya natijasida paydo bo'ladi. Bu jarayon duplikatdan keyin osonroq bo'ladi, chunki bu tizimning ortiqchaligini oshiradi. Bir juft genlardan biri yangi vazifani bajarsa, ikkinchisi esa asosiy vazifani bajarishda davom etadi. Boshqa turdagi mutatsiyalar kodlanmaydigan DNKdan yangi genlar yaratishi mumkin. Yangi genlar, shuningdek, kichik hajmdagi takrorlangan genlar kombinatsiyasi orqali paydo bo'lishi mumkin. Bu yangi funksiyalarga ega yangi tuzilmani yaratadi. Yangi genlar avval mavjud bo'lgan qismlarni (oddiy mustaqil funksiyalarni bajaruvchi) aralashtirib yig'ilganda, ularning kombinatsiyasi yangi murakkab funksiyalarni bajarishi mumkin. Bunday kompleksga misol sifatida ikkinchi darajali metabolitlarni, masalan, antibiotiklarni sintez qiluvchi fermentlar - poliketidsintazlarni keltirish mumkin. Ular to'liq sintez jarayonida bitta bosqichni katalizatsiya qiluvchi 100 tagacha qismga ega bo'lishi mumkin.
Qanday qilib yangi genlar ajdod genidan paydo bo'ladi?
duplikatsiya natijasida