Гетеротрофтылықтың ең жоғары дәрежесі жасуша ішіндегі паразиттермен ерекшеленеді. Егер олар бай жасанды ортада өмір сүре алатын болса, олар факультативті деп аталады (факультативті деп кейде бүкіл өмірлік циклін сыртқы ортада, иесінің қатысуынсыз жасай алатын паразиттерді де атайды). Кейбір облигат (міндетті) жасушалық паразиттер биосинтез жолдарының бір бөлігін жоғалтып алып, көптеген органикалық заттарды, тіпті АТФ-ты, иесі жасушаларынан алады. Көптеген эндосимбионт бактериялар да қожайындарына үлкен тәуелділікпен жүреді. Бактериялардың көпшілігі сапрофиттерге жатады: олар басқа организмдердің заттарын тікелей жемейді, бірақ олар өлгеннен кейін олар синтездеген органикалық заттарды пайдаланады. Сондай-ақ, ортада белгілі бір органикалық заттардың (аминоқышқылдар, витаминдер) шағын шеңберін қажет ететін бірқатар бактериялар бар, оларды олар өздігінен синтездей алмайды және, ақырында, гетеротрофтар, олар көміртегінің бір ғана өте төмен молекулалы көзін қажет етеді (қант, спирт, қышқыл). Олардың кейбіреулері жоғары маманданған (Bacillus fastidiosus тек қана зәр қышқылын пайдалана алады), басқалары көміртегі мен энергияның жалғыз көзі ретінде жүздеген түрлі қосылыстарды пайдалана алады (көптеген Pseudomonas).
Қай бактериялар жүздеген түрлі қосылыстарды көміртегі мен энергияның бірден-бір көзі ретінде пайдалана алады?
Pseudomonas