Жалпы капиталдың тұрақты және өзгермелі болып бөлінуі Марксқа тауардың құнын қалыптастыру процесінде осы бөліктердің атқаратын әртүрлі рөлдерін көрсету үшін қажет болды. Маркс өндіріс процесінде тұрақты капитал өз құнын тек өндіріс нәтижесіне ғана толық көшіреді, бірақ өзінің жиынтық шамасын өзгертпейді деп есептеді. Маркс тауар құнының материалдық шығындар сомасынан жоғарылағанын жұмыс күшін сатып алуға жұмсалған шығындардың ерекше рөлімен түсіндірді (жалақы, өзгермелі капитал). Бұл капиталдың бөлігі жұмысшыға тиесілі және оның жеке тұтынуына жұмсалады. Өндіріс процесінде бұл құн өндіріс нәтижесіне ауыстырылмайды. Бірақ осы капиталға сатып алынған жұмыс күші еңбек процесінде жаңа құн жасайды, ол әдетте осы жұмыс күшін сатып алу кезінде төленген капитал құныннан артық болады. Бұл құн өндірістік тұтыну процесінде (жалдамалы жұмысшының еңбегі процесінде) өзінің өзіндік эквивалентін және одан артық  қосымша құнды қайта өндіреді. Жаңадан құрылған құнның мөлшері оған айырбасталатын капиталдың көлемімен сәйкес келмейтіндіктен, Карл Маркс капиталдың осы бөлігін өзгермелі деп атады.
Марксқа тауардың құнын қалыптастыру процесінде осы бөліктердің әртүрлі рөлдерін көрсету үшін не қажет болды?
Жалпы капиталдың тұрақты және өзгермелі болып бөлінуі