Цельлюлозаның жекелеген макромолекулалары 2-25 мың D-глюкоза қалдықтарын қамтиды. Ұяшық қабырғасындағы целлюлоза бірнеше жеке макромолекулалардан (шамамен 36-ға жуық) құралған паракристалл ансамбльді білдіретін микрофибриллаларға ұйымдастырылған, олар сутегі байланыстары мен Ван-дер-Ваальс күштерінің әсерінен өзара байланысты. Бір жазықтықта орналасқан және бір-бірімен сутегі байланыстарымен байланысқан макромолекулалар микрофибрилланың шегінде жапырақ жасайды. Макромолекулалар парақтары арасында да сутегі байланыстарының көп саны бар. Жайған сутегі байланыстары болса да, олардың көптігі целлюлоза микрофибриллаларының жоғары механикалық беріктігіне және әртүрлі ферменттердің әсеріне төзімділігіне ие. Микрофибрилладағы жеке макромолекулалар әр түрлі жерлерде басталады және аяқталады, сондықтан микрофибрилланың ұзындығы целлюлозаның жеке макромолекулаларының ұзындығынан асады. Айта кету керек, микрофибрилладағы макромолекулалар бірдей бағдарланған, яғни редукциялайтын ұштары (C1 атомындағы еркін, аномерлі OH-тобы бар ұштары) бір жақта орналасқан. Қазіргі заманғы модельдер целлюлоза микрофибриллаларының ұйымдастыруын орталық аймақта жоғары ұйымдасқан құрылымға ие, ал периферияға макромолекулалардың орналасуы бұзылысқа ұласады деп болжайды.
Сутекті байланыстар мықты ма, әлсіз бе?
Жайған