XVIXVII ғасырларда Манғазея тұрғындары нориль кен орындарының мысын қолданды. Мангазея - Полярлық шеңбердің артында, Таз өзенінде орналасқан қала, бұл полярлық кенттің қала мәртебесі 1603 жылы берілді. 1972-1975 жылдары Маңғазейдегі қазба жұмыстары кезінде профессор М. Және. Беловтар кең құю ауласын тапты. Мангазееде табылған мыс бұйымдарының қалдықтарында платиноидтар бар, бұл балқыту үшін кеннің Нориль кен орындарынан әкелінгенін көрсетеді. XVII ғасырдың екінші жартысында Маңғазейдің құлдырауы патша Алексей Михайлович үкіметінің Маңғазейге теңіз жолымен кіруге тыйым салу туралы өкімімен байланысты. Бұл үкіметтің шарасы Сібір шекарасының тұтастығы үшін қауіптенуден туындады, өйткені Солтүстік теңіз жолы Батыс Еуропа мемлекеттерін (Англия, Голландия) Үндістанға ықтимал жол ретінде тартты. Мангазеяға теңіз жолы жабылды, Ямал вологында стрелецкі кордон орнатылды. XIX ғасырдың соңында саудагер К. М. А. Сотников нориль кенінен мыс балқытуға тырысты, ол үш тоннаға жуық қара мыс балқыта алды, содан кейін ол жасаған пеш мәңгілік тоңның біркелкі емес түсуінен қирады.
XVIXVII ғасырларда Нориль кен орындарының мысын кімдер пайдаланған?
Манғазея тұрғындары