Өзара несиелеу қоғамдарының санының күрт өсуі өзара несиелеу қоғамдарын Өзара несиелеу қоғамдарының Орталық Банкі (ӨКҰ ОБ) түрінде біріктіру қажеттілігіне әкелді. БКК-нің бірігуінің бір себебі - бір уақытта кейбір БКК-лер коммерциялық банктерде несиеленді, ал басқалары - оларда бос қаражатты ұстады. Осылайша коммерциялық банктер қаржыны СКК арасында бөлуде делдал ретінде әрекет етті, ал бұл үшін салмақты пайыздар алды. Бұл ақшаны ОИК-тің өздері басқаруға қалдыру бірлестіктің негізгі мақсаты болды. 1909 жылы ОБК-нің іс-әрекеті ашылды. Ол басқа да ЖБК-нің ұйымдастыру қағидаларына сай құрылды: әрбір пайшы негізгі капиталға 10 есе көп салым жасай отырып, несие ала алады. ОИК-тің Орталық банкінің қызметін жарғы бойынша халықтың қаражатын пассивке тартуға болмайтыны тежеді. Сондықтан, ОИК-тің ОБ-і ие болған Мемлекеттік Банктегі және коммерциялық банктердегі ірі несиелерге қарамастан, ол қаржы тапшылығы мәселесімен бетпе-бет келді. ОБК-нің Орталық Комитетінің мүшелерінің саны үнемі өсіп отырды. Егер іс-қимылдар ашылған кезде, 1909 жылдың 30 қаңтарына қарай, ол 144 ОВК-ті (ол кездегі барлық ОВК-нің 39%) біріктірсе, келесі жылдың басына қарай - 304 (65%), тағы бір жылдан кейін - 464 (76%), ал 1912 жылға қарай. - 650 қоғам.
Коммерциялық банктер ЖШК-ге қаражатты бөлуде делдал ретінде әрекет еткенде не алады?
салмақты пайыздар