Орта ғасырларда, Еуропада, христиан философиясының үстемдігі жағдайында материалистік көзқарастар идеалистік философиямен едәуір ығыстырылды. Діни және әлеуметтік сипаттағы себептерден басқа, бұған гносеологиялық сипаттағы себептер де ықпал етті. Орта ғасырларға дейінгі материализм ойдың материяға қатынасын, сананың шығу тегін анықтауға қабілетсіз болды. Батыс Еуропадағы ресми шіркеу идеологиясы Аристотельдің ілімдерінен реакциялық нәрсені ұстап қалдырды және барлық прогрессивті (3) тастады.
Батыс Еуропадағы шіркеу идеологиясы Аристотельдің ілімінің қандай бөлігін жоққа шығарды?
барлық прогрессивті