Комиссия заң шығаруда монополияға ие болса, Еуропалық Парламент пен Еуропалық Одақ Кеңесі заң шығару үдерісі барысында түзетулер енгізу және вето салу өкілеттігіне ие. Еуропалық одақ туралы шарттың 9 және 10-баптарына сәйкес, ЕС өз азаматтарының теңдігі қағидасын сақтайды және "өкілдік демократияға" негізделуі тиіс. Іс жүзінде теңдік пен демократия кемелсіз, өйткені Парламенттегі сайланған өкілдер Комиссияның еркіне қарсы заң шығаруды бастамадай алмайды. Ең кішкентай елдердің азаматтары Парламенттегі ең ірі елдердің азаматтарына қарағанда он есе көп электоралды салмаққа ие және заң қабылдау үшін "квалификациялық көпшілік" немесе Кеңестің консенсусы қажет. Мұндай "демократияның жетіспеушілігін" шарттарға сәйкес әділдей отырып, Еуропа экономикасы мен саяси институттарының интеграциясын аяқтау үшін сарапшылардың техникалық үйлестірілуі қажет болды, бұл халықтың кеңінен еуропалық концепцияны түсінуінің дамуы мен соғыстан кейінгі кезеңде ұлтшылдық сезімдердің әлсіреуі жағдайында болды. Уақыт өте келе бұл Парламентке біртіндеп үлкен салмақ бере бастады: алдымен бұл сайлаусыз жиналыс болды, содан кейін оған 1979 жылы алғашқы тікелей сайлау өткізілді, содан кейін ол заңнамалық процесте көбірек құқық ала бастады. Сондықтан азаматтардың құқықтары барлық еуропалық ЕО мүше мемлекеттерінің демократиялық саясаттарымен салыстырғанда шектеулі: ЕО-ның 11-бабына сәйкес азаматтар мен қауымдастықтар өз көзқарастарын жариялау және бір миллион қол қойылған кезде Комиссия қарауы тиіс бастаманы ұсыну сияқты құқыққа ие. ЕХО-ның 227-бабында азаматтардың тағы бір құқығы бар: олар өздеріне қатысты мәселелер бойынша Парламентке өтінішхатпен жүгіну. Әр бес жылда өткізілетін парламенттік сайлаулар және мүше мемлекеттерде Еуропалық парламент мүшелерін сайлау пропорционалдық өкілдік немесе бірыңғай дауыс беру арқылы ұйымдастырылуы тиіс. Еуропалық парламентте 750 депутат бар, олардың саны Еуропалық одаққа мүше елдердің көлеміне қарай төмендеп барады. Бұл дегеніміз, Кеңес мүше мемлекеттердің өкілі болып тағайындалса да, іс жүзінде кіші мүше мемлекеттердің азаматтары үлкен мүше мемлекеттердің азаматтарына қарағанда Парламентте көбірек дауыс беруге құқылы. Еуропалық парламент депутаттары, ұлттық парламенттердегідей, партиялық желілер бойынша бөлінеді: консервативті Еуропа халықтық партиясы қазіргі уақытта ең үлкен, ал Еуропалық социалистер партиясы оппозицияны басқарады. Партиялар ЕО-дан мемлекеттік қаржыландыруды алмайды, өйткені Еуропа сотының "Жасылдар" партиясы парламенттің сот ісі бойынша бұл мәселе мүше мемлекеттердің толық ретке келтіруі тиіс деген шешімі бойынша. Парламент өкілеттігі арамшөптікпен байланысты тергеуді бастауды немесе кез келген сот талқылауы аяқталғанға дейін омбудсменді тағайындауды қамтиды. Парламент Комиссиядан сұрақтарға жауап беруді талап ете алады және бүкіл Комиссияға үштен екі көпшілік дауыспен сенімсіздік білдіре алады (Бұл 1999 жылы Сантер Комиссиясында болғандай). Кейбір жағдайларда парламент тікелей консультациялық өкілеттіктерге ие, бұл ретте ұсыныстарды Комиссия іс жүзінде орындауы тиіс. Алайда, оның заңнамалық процестегі рөлі шектеулі болып қалады, өйткені ешқандай мүше Комиссия мен Кеңессіз заңдар қабылдай алмайды, яғни билік (кратия) тікелей сайланған халық өкілдерінің (демо) қолында емес: ЕО үшін "басшылық бірнеше емес, көптің қолында" деген пікір әлі де дұрыс емес.
Бірінші тікелей сайлау қашан өтті?
1979