Ежелгі заманда ақыл-ой жақсылық пен құдайлықпен байланысты болған. Аристотель (Құдайды өздігінен ойлау ретінде айқындағаннан кейін) және стоиктер (әлемдік ақыл туралы оқыған) ақылға қонымды ойлауды абсолюттік құндылықты мойындағаннан кейін, скептикалық реакция ақыл мен ақыл-ой қызметін екінші планге қойған және жоғары құндылықты объективті жағынан ақылдан тыс Игілік немесе бей-жай Біртұтас, ал субъект жағынан ақылға қонымды құштарлық (έχστασις) деп таныған неоплатонизмде шешілді. Христиандық дәстүр ақыл-ойды құдайлықпен байланыстырмайды, құдайлыққа жақындау үшін ақыл-ойды емес, күнәдан аулақ болуды талап етеді, мұндай көзқарас ортағасырлық жалпыға танылған айырмашылықта (схоластикада) ақыл-ойды табиғи жарық (lux naturae) және жоғары құдайлық немесе рақымды, ағарту (illummatio divina s. lux gratiae) деп аталады. Сонымен қатар, Александриялық Климент, Ұлы Василий, Григорий Нисский және басқа патристикалық өкілдер Құдайдың бейнесі адамның ақыл-ойында жатыр деп үйретті ((10).
Стоиктер (дүниелік ақыл туралы оқығандар) ақыл-ойдың қандай түрін көрді?
абсолюттік құндылықты