Екінші типтегі ұлттарда бастысы мәдени ядроны қалыптастыру процесі болып табылады, оның айналасында саяси бірігу процесі басталады (Германия мен Италияда сияқты) немесе бөліну (Австро-Венгрияда сияқты). Бізге 19-шы және 20-шы ғасырларға тән екінші типтегі кейінгі ұлттық мемлекеттердің қалыптасу процесін М-дің үш фазалы схемасы жақсы түсіреді деп ойлаймыз. Хроха: А фазасында салыстырмалы түрде аз білімді адамдардың қызығушылығы тілге, тарихқа оянады... Бұл мәдени даму фазасынан кейін ұлттық агитация фазасы (Б фазасы) жүреді. Қазір патриоттар тобы халықтың кеңінен қатарына ұлттық сананы енгізу, осы халықты жұмылдыру және оларды ұлттық қоғамдастыққа интеграциялауды мақсат етеді. Егер бұл жетістікке қол жеткізілсе, ұлттық қозғалыс үшінші фазаға (В фаза)  жаппай қозғалысқа  кіреді, онда қоғамның көп бөлігі ұлттық өзін-өзі тану идеяларына ие болады және саяси автономия сияқты мақсатқа ұмтылады (12). В фазасында жиі жекешелендіру және ұлтшылдықтың экстремистік түрлері орын алады. ((13).
Өзінің айналасында мәдени ядроны қандай процесс қалыптастырады?
саяси бірігу процесі