Толстойдың жаңа дүниетанымы оның "Конфессия" (18791880, 1884 жылы жарық көрген) және "В чём моя вера?" (18821884) шығармаларында толық көрініс тапты. Христиандық махаббат тақырыбына, тәнмен күрестегі сезімтал махаббаттан жоғары, барлық өзімшілдікке ие емес, Толстой Крейцеров сонатасы (18871889, 1891 жылы басылып шыққан) және Ібіліс (18891890, 1911 жылы басылып шыққан) повестерін арнады. 1890 жылдары өнерге деген көзқарасын теориялық негіздеуге тырысып, ол "Өнер деген не?" (18971898) трактатын жазады. Бірақ сол жылдардағы басты көркем шығармасы - оның "Түсіну" (18891899) романы болды, оның сюжеті шынайы сот ісіне негізделген. Бұл шығармадағы шіркеу рәсімдерін кескі сын 1901 жылы Толстойды Киелі Синодтың православие шіркеуінен шығаруының бір себебі болды. ХХ ғасырдың басындағы ең жоғары жетістіктер Хаджи-Мурат повесі мен " Тірі өлік " драмасы болды. Хажи-Мұратта Шамил мен Николай I-нің деспотизмі де бірдей түрде көрінеді. Толстой повесте күрестің батылдығын, қарсы тұрудың күшін және өмірге деген сүйіспеншілігін мадақтады. Тірі өлік пьесасы Толстойдың Чехов драмасына объективті жақын жаңа көркемдік ізденістерінің куәсі болды.
Толстой Крейцеров сонатының повесі қандай тақырыпқа арналған?
Христиандық махаббат тақырыбына