Бұл уақытта жоғары сатылы  академиямен сабақтас сатылы білім беру жүйесінің қолдауы чех педагог-гуманисті, қоғамдық қайраткер, педагогикалық ғылымның негізін қалаушы Ян Амос Коменскийдің еңбектерінде болды. XVII ғасырда ғылыми зертханалар құрыла бастады, оларда еркін ғылыми зерттеу мен оқыту қағидаты жарияланады. Осы жылдары Францияда, Англияда, Германияда алғашқы мемлекеттік ғылыми академиялар құрылады, жүйелі түрде ғылыми журналдар шыға бастайды.
XVII ғасырда не жасала бастады?
ғылыми зертханалар