Қоғам немесе қоғамдастық ретінде әрекет ететін әлеуметтік ортамен нормативтік өзара әрекеттесудің бұзылуы әлеуметтік институттың дисфункциясы деп аталады. Жоғарыда атап өткеніміздей, белгілі бір әлеуметтік институттың қалыптасуы мен жұмыс істеуінің негізі бір немесе басқа әлеуметтік қажеттілікті қанағаттандыру болып табылады. Қоғамдық процестердің қарқынды өтуі, әлеуметтік өзгерістердің қарқынының жеделделуі жағдайында, өзгерген қоғамдық қажеттіліктер тиісті әлеуметтік институттардың құрылымы мен функцияларында тиісті түрде көрініс таппаған жағдай туындауы мүмкін. Нәтижесінде олардың қызметінде дисфункция пайда болуы мүмкін. Мазмұндық тұрғыдан алғанда, дисфункция институттың қызметінің мақсаттарының анық еместігінде, функцияларының белгісіздігі, оның әлеуметтік беделі мен беделінің құлдырауында, оның жекелеген функцияларының символикалық, ритуалдық қызметке, яғни рационалды мақсатқа қол жеткізуге бағытталған емес қызметке айналуында көрінеді.
Нақты әлеуметтік институттың қалыптасуы мен жұмыс істеуінің негізі қандай?
бір немесе басқа әлеуметтік қажеттілікті қанағаттандыру