Ағарту дәуірінде идеологияларды сындау ерекше рөл атқарды. Ағартушылықтың басты мақсаты - адам санасын ағартушылық көзқарастарға сәйкес ортағасырлық билеушілерге өздерінің билігін легитимдеу үшін қажет болған ырым-жырымдар, қателіктер мен ырымдардан босату болды. Француз материалистері, олардың арасында Гольбах пен Гельвеций, әсіресе католик шіркеуін сынға алды және оның догмаларын (олардың пікірінше, билікті ұстап қалуға бағытталған) клерикалды алдау ретінде сипаттады. Ағартушылық қайраткерлері ақыл-ойының, ғылымның, демократияның және адам құқықтарының саяси қағидаттарын іс жүзінде іске асыруды талап етті.
Орта ғасырлық билеушілерге ырым-жырым мен қателіктердің пайдасы тигені қандай көзқарастардан көрінеді?
ағартушылық көзқарастарға сәйкес