Карикатураның дамуы әдеби публицистикамен тығыз байланысты. Бастапқыда газеттерде белгілі бір оқиғаларға сатирикалық суреттер түсірілген мақалалар түсіндірме мәтінмен пайда болды. Уақыт өте келе, суреттер қосымша мәтінсіз де жариялана бастады, суреттің сюжеті сөзсіз де түсінікті болды. Бірақ патшаның цензуралық күзет жүйесі олардың саяси аспектісін мұқият бақылап, билік иелерін қорлауға еш еркіндік бермеді. Алайда жанрдың дамуын тоқтату мүмкін емес еді. Атаусыз карикатуралар бір-біріне беріліп, кейде ерекше қайғылы болып қайта боялған.
Сатиралық көрнекілер алғашқыда қай мерзімді басылымдарда пайда болды?
газеттерде