Temmuz'da milyonların maaşı artacak. Memurların, memur emeklilerinin ve kamu işçilerinin yüzde 10 olarak belirlenen zam oranı, enflasyon farkıyla büyüyecek.
Takvim gazetesinden Çığıl Ön Yener'in haberine göre, memurlara ve memur emeklilerine ilk 6 aylık enflasyonun yüzde 15'i, kamu işçilerine ise yüzde 10'u aşan kısmı kadar fark verilecek. 4 ayda yüzde 18.72 çıkan enflasyona göre memurlar ve memur emeklileri için yüzde 3.23 fark oluşurken, zam oranı da bununla yüzde 13.56'ya ulaştı. Temmuz'da maaşları artacak kamu işçilerinin de 4 aylık enflasyon farkı yüzde 7.93 oldu, zam oranı da böylece şu anda yüzde 18.72'yi buldu.
ANKETTEN NE ÇIKTI
Hem memurların hem kamu işçilerinin kesin zam oranı için Mayıs ve Haziran enflasyonu bekleniyor. Ancak verilere ilişkin ipucu da bulunuyor.
Merkez Bankası'nın Piyasa Katılımcıları Anketi'ne göre; Mayıs enflasyonu yüzde 3.04, Haziran enflasyonu yüzde 2.56 bekleniyor. Bu tahmin gerçekleşirse ilk 6 aylık enflasyon yüzde 25.46 olacak.
YÜZDE 9-14 FARK
Bu yıla yüzde 49.25 zam ile başlayan memurların buna tahmine göre 6 aylık enflasyon farkı yüzde 9.1'e, Temmuz artışı da yüzde 20.01'e ulaşacak. Halen 32 bin 860 lira olan aile yardımı dahil en düşük memur maaşı 39 bin 435 liraya yükselecek.
Yılın başında maaşları yüzde 37.57 artan kamu işçilerinin Temmuz'daki enflasyon farkı ise anketteki tahmine göre yüzde 14.05'e ulaşırken, bu oran ile birlikte zam oranı yüzde 25.46'ya ulaşacak.
Kamu işçilerinde en düşük çıplak brüt ücret de yüzde 25.46'lık tahmin gerçekleşirse 33 bin 159 liradan 41 bin 601 liraya çıkacak. Kesin oranlar 3 Temmuz'da belli olacak.
İKİ ÇOCUKLU ÇALIŞANA 2.988 TL AİLE YARDIMI
Memur maaşlarıyla birlikte kamu görevlilerinin ek ödemeleri de artacak. Artış yüzde 20.01 olursa çalışmayan eş için her ay verilen yardım bin 729 liradan 2 bin 75 liraya çıkacak.
Çocuk yardımı da 0-6 yaş arası için 380,44 liradan 456,57 liraya, 6 yaş üstü için 190,22 liradan 228,28 liraya yükselecek. Eşi çalışmayan, 0-6 yaş arası 2 çocuğu olan memura aylık yapılan aile yardımı ödemesi 2 bin 490 liradan 2 bin 988 liraya ulaşacak.
EMEKLİYE EN AZ 17 BİN 691 TL
Memur maaşlarındaki artış memur emeklilerine de yansıtılacak. Temmuz zammı yüzde 20.01 olursa en düşük memur emeklisi aylığı 14 bin 741 liradan 17 bin 691 liraya çıkacak.
Emekli Sandığı kapsamındaki emekli doktorların ilave ödemesi de uzman olmayanlarda 15 bin 217 liradan 18 bin 262, uzmanlarda 19 bin 782 liradan 23 bin 741 liraya yükselecek.
MESLEKLERE GÖRE MEMUR MAAŞLARI
MEMUR EMEKLİLERİ NE ALACAK
ÖDEMELER NASIL DEĞİŞECEK
ÇİFTE TAZMİNAT
Çalışanların en önemli haklarından ikisi kıdem ve ihbar tazminatı. Posta gazetesinin haberine göre, kıdem tazminatının yasal bir üst sınırı bulunurken ihbarda parasal tavan yok ancak süre sınırı var. 1 Ocak itibarıyla geçerli olan tazminat tutarlarını çalışma yılına ve brüt ücretlere göre hesaplanabilir.
Çalışanların güvencesi niteliğindeki kıdem tazminatı, son işyerinde çalışılan her tam yıl için 30 günlük son brüt ücret üzerinden hesaplanıyor. Tazminatın alt limiti asgari ücret belirliyor. Asgari ücret 1 Ocak itibarıyla yüzde 49’luk artışla brüt 20 bin 2 liraya yükselmişti.
Yani en düşük tazminatta bu tutar baz alınıyor. Bu yıl ara zam olmayacak. Dolayısıyla yıl sonuna kadar en düşük tutar hesabında bu brüt ücret baz alınacak.
MEMUR ZAMMIYLA YÜKSELECEK
Kıdem tazminatının 1 yıl için en yüksek tutarını ifade eden tavan ise memur maaş katsayısına göre belirleniyor. Diğer bir deyişle memur maaşındaki artışa endeksli bir kıdem tavanı var ve 6 ayda bir güncelleniyor. Böylece 1 Ocak-1 Temmuz 2024 tarihlerinde geçerli olan tazminat tavanı da 35 bin 58 liraya yükselmişti. Temmuz ayındaki memur zammıyla kıdemin tavanı yükselecek. Memura temmuzda yüzde 25- 30 arası zam yapılabileceği hesaplanıyor.
İHBARDA TAVAN BULUNMUYOR
İhbar tazminatında ise tavan sınırı bulunmuyor. Brüt maaş ne kadarsa ona göre hesaplanıyor. Burada önemli olan ihbar süresi. 10 yıl çalışması olan kişiye 56 gün üzerinden ihbar tazminatı ödeniyor.
10 YIL ÇALIŞAN İÇİN ÖRNEK
Bugün 50 bin lira brüt ücreti olup da 10 yıllık çalışma süresi dolanlar kendi isteği dışında işten çıkarılırsa 348 bin 115 lira kıdem tazminatı alacak. Bu kişinin 56 günlük ihbar tazminatı hakkı ise 78 bin 624 lira olacak.
Böylece damga verileri düşüldükten sonra cebe girecek net tutar 426 bin 740 liraya ulaşacak. Yıllık izin hakları ve diğer yan haklar da bu tazminatların dışında ödenecek.
HAKLI SEBEPLE AYRILAN DA ALIR
Yıllardır aynı işyerinde çalışanlar ayrılmak istediklerinde kıdemini yakmak istemiyor. Fakat istifayla kıdem alınabiliyor.
İşe girdiği günden itibaren 6 ay geçmemiş olan işçiye 2 haftalık, 6 ay-1.5 yıl arası çalışanlara 4 haftalık, 1.5-3 yıl arası çalışanlara 6 haftalık, 3 yılın üzerinde çalışanlara 8 haftalık ihbar ödeniyor.
Emekli olanlar, yaş dışında emeklilik hakkı elde edenler, askere gidenler, iş sözleşmesinin evlilik tarihinden itibaren 1 yıl içinde sonlandıranlar, haklı sebeplerle istifa edenler kıdem tazminatını alabiliyor.
Öte yandan tazminat konusunda ne yapacağını bilemeyen birçok çalışan, Posta'dan Ekrem Sarısu'nun haberine göre konu hakkında araştırmalara girişti. İşte gelen sorular...
Soru: 8 yıl bir kurumda daimi işçi olarak çalıştıktan sonra KPSS ile başka bir kuruma memur olarak atandım. İstifa ederek işimden ayrıldım ve yeni görevime başladım. Fakat tazminatı alamadım. Emekli olurken birleştirme ile alamadığım tazminatı alabilir miyim? Abdülhalim ŞENER
Cevap: Kamuda işçi olarak çalışırken işinizden, yaş dışındaki şartları sağlamadan, yani kıdem tazminatını hak edecek şekilde ayrılmadığınızdan, kıdem tazminatı alamamışsınız. İşçi olarak çalıştığınız kamu kurumundan kıdem tazminatına müstahak olarak (hak ederek) ayrılmadığınızdan maalesef emekli olurken de işçi olarak geçen çalışma süreniz için kıdem tazminatı alamayacaksınız.
BUNDAN SONRA PRİM ÖDEMESEM EMEKLİ OLABİLİR MİYİM
Soru: 1973 doğumluyum. Sigorta (4/a) başlangıç tarihim 5 Ağustos 1994 olup 1025 gün prim ödedim. Arada 240 gün askerlik borçlanması yaptım ve bedelini ödedim. 22 Kasım 1999’de memur (4/c) olarak çalışmaya başladım 6030 gün prim ödedim. Toplam 7295 gün ödemem var. Bundan sonra hiç pirim yatırmazsam 4/c’li olarak Emekli Sandığı’ndan emekli olabilir miyim? Ümit SALİ
Cevap: Yaş haddinden emekli olmak için 5400 gün hizmet süresi ve 61 yaş şartlarına tabisiniz. İşinizden ayrılıp bundan sonra prim ödemeseniz de, 2034’te 61 yaşınızı dolduracağız tarihte Emekli Sandığı’ndan emekli olabilirsiniz.
DOĞUM BORÇLANMASINDAN SONRA 1260 GÜN DE PRİM ÖDEMELİSİNİZ
Soru: 14 Şubat 1980 doğumluyum. Sigorta giriş tarihim 1 Nisan 1997 olup 3200 gün prim ödemem var. Şu an çalışıyorum. İki çocuk borçlanması yaparsam ne zaman emekli olabilirim? Zübeyde AKTAŞ
Cevap: Emekli olmak için 20 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabisiniz. EYT kapsamında olduğunuzdan emekli olurken yaş aranmayacak. Doğumlarınız sonrasındaki iki yıllık sürelerde prim ödenmeyen günleri borçlanma hakkınız var. Bu sürelerde hiç prim ödemediğinizi varsayarsak, iki doğumunuzu borçlanarak 1440 gün kazanabilirsiniz. Doğum borçlanmasından sonra 1260 gün de prim ödeyerek toplam priminizi 5900 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca 400 gün daha prim ödeyerek priminizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 2038’de 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanız da mümkün (15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi olarak).
63 YAŞI VE 5400 PRİM GÜNÜNÜ DOLDURACAKSINIZ
Soru: 1 Ocak 1967 doğumluyum. 23 Temmuz 2008’de bireysel Bağkur’lu oldum. 1 yıl 1 ay 8 gün prim ödedim. 10 Eylül 2009’da çiftçi Bağkuru’na geçtim ve 13 yıl 11 ay 6 gün prim ödedim. Sonra SGK’ya sorarak prim yatırmayı bıraktım. Ne zaman emekli olabilirim? Derya GÜRAKAN
Cevap: Derya ismi hem kadın, hem de erkekler tarafından kullanılmaktadır. Emeklilik şartlarını değiştirecek yasa çıkmadı. Yaş haddinden emekli olmak için 5400 gün prim ödeme ve kadınsanız 61, erkekseniz 63 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, kadınsanız 61 yaşınızı dolduracağınız 1 Ocak 2028’de, erkekseniz 63 yaşınızı dolduracağınız 1 Ocak 2030’da emekli olabilirsiniz.
EN AZ 5200 GÜN PRİM ÖDEMELİSİNİZ
Soru: 1964 doğumluyum. 2014 yılında sigortaya geçtim. Ne zaman emekli olabilirim? 3600 günü tamamlandığımda emekli olabilir miyim? Semiha HOPA
Cevap: Sorunuzdan ilk defa 2014’te sigortalı olduğunuz anlaşıyor. Maalesef 3600 günle emekli olamazsınız. Çünkü ilk defa 8 Eylül 1999’dan önce sigortalı olanların 3600 günle emekli olma hakları var. Yaş haddinden emekli olmak için 5200 gün prim ödeme ve 61 yaş şartlarına tabisiniz. Yaş sorununuz olmadığından, priminizi 5200 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.
Odatv.com