Eurovision Şarkı Yarışması'nın organizatörleri, 7-11 Mayıs tarihleri arasında gerçekleşecek yarışmadan Filistin bayraklarını çıkarma hakkını saklı tuttuklarını açıkladılar. Duyuru, İsrail’in Gazze'deki askeri harekatı nedeniyle Eurovision Şarkı Yarışması’na katılımıyla ilgili gerilimlerin arttığı bir döneme denk geldiği için yapıldı. Filistin yanlısı grupların Malmö’de Filistin’e yönelik farkındalığı artırmak için büyük protestolar düzenlemesi aylardır bekleniyor. Gösteriyi yürüten Cenevre merkezli Avrupa Yayın Birliği'nin iletişim sorumlusu Michelle Roverelli, bilet sahiplerinin LGBT’yi ifade eden gökkuşağı rengindeki bayrağın yanı sıra yalnızca etkinliğe katılan ülkeleri temsil eden bayrakları getirip sergilemelerine izin verildiğini söyledi. İsveç haber ajansı TT ise Filistin bayrağı veya siyasi mesaj içeren pankart getirmeye çalışan herkesin girişte güvenlik görevlileri tarafından durdurulacağını bildirdi. Bilindiği üzere yıllardır yarışmayı seyreden insanlar, ülkelerinin sahne performanslarına tezahürat yaparlarken, yarışma sırasında ülke bayrakları sıkça görülüyordu. Filistin destekçileri, Gazze Şeridi’ndeki savaşı sona erdirmesi için İsrail’e baskı yapmak amacıyla bazı Amerikan üniversite kampüslerinde ve dünyanın dört bir yanındaki şehirlerde Filistin bayrakları ile gösteriler düzenliyorlardı. Ancak görünen o ki; önümüzdeki hafta bunun yapılamayacağı bir yer olacak. O da Eurovision Şarkı Yarışması sahnesi… Çünkü Avrupa Yayın Birliği bu yönde bir karar aldı.
İşin güvenlik boyutunu daha önceki yazılarımdan hatırlayacaksınız. İsrail ulusal güvenlik konseyi, Perşembe günü insanları Malmö'ye seyahat etmeyi yeniden düşünmeye çağıran bir uyarı yayınladı. Açıklamada, “Son gelişmeler, Eurovision için Malmö’ye gelecek İsraillilere saldırı düzenlemek için herhangi bir protestoyu ve İsrail karşıtı atmosferi istismar edeceği yönündeki somut endişeyi artırıyor” denildi. Yaklaşık 1.200 kişilik Yahudi cemaati, İsrail'in ikinci yarı finalde yer alacağı 9 Mayıs ve final günü olan 11 Mayıs'ta yapılması planlanan büyük protestoların hedefi olabileceğinden endişe ediyor. Malmö'deki sinagogun rehberi Felix Krausz Sjögren ise Reuters'e şöyle konuştu: “Belli bir endişe ve gerginlik hissi var. Endişelenmediğimi söyleyemem. İsrail'in Eurovision'a katılmasıyla duygular daha da artacak ve belki de sinagog protestoların hedefi olacak. Bu düşünülemez bir şey değil.”
Yine Perşembe günü İsveç polisi, yarışma öncesinde Malmö’de Kur'an-ı Kerim yakmayı planlayan göstericilere izin verdiklerini açıkladı. İsveç’te genellikle bu tür gösterilere izin veriliyor ve polisin, gösteri veya halka açık toplantı iznini reddetmek istemesi halinde, kamu güvenliğine yönelik riskler gibi belirli gerekçeleri belirtmesi gerekiyor. Geçen yıl İsveç, Müslüman dünyasında protestolara yol açan bir dizi Kur'an-ı Kerim yakılmasının ardından terör tehdidi seviyesini geçen yıl yükseltmişti. İşin bir başka boyutu daha var; ulusal güvenlik raporlarına göre Malmö ve diğer büyük İsveç şehirlerinde uyuşturucu ticaretinin körüklendiği ve göçmen toplumun çete suçları yıllardır artıyor. Öte yandan İsrailli Eurovision yarışmacısı Eden Golan, 7 Mayıs’ta başlaması planlanan yarışmaya hazırlanmak için Salı günü İsveç’in Malmö kentine geldi. Golan, basına şu açıklamayı yaptı: ““Gerçekten bizi destekleyen, şarkıyı beğenen, yanımızda olan ve bizi seven pek çok insan var. Biz kocaman bir aileyiz ve iyiliği, sevgiyi, birliği yaymak istiyoruz”
Aslında Eurovision organizatörleri, uzun süredir Eurovision’u apolitik bir yarışma olarak tanıtıyorlar. İsrail, bir Avrupa ülkesi olmasa bile Avrupa Yayın Birliği üyesi olduğu için ülke yarışmaya katılmaya hak kazanıyor. Şunu da hatırlatmak gerekiyor; İsrail, Eurovision'a ilk katıldığı 1973 yılından bu yana yarışmayı 4 kez kazandı. Bir diğer yönüyle Eurovision çok seyredilen bir yarışma özelliğine de sahip. Adeta ülkelerin reklam kampanyası. Geçen yıl, yarışmanın finalini 56 milyonun üzerinde izleyici televizyondan canlı olarak izledi. 7,6 milyon kadar seyirci ise YouTube'dan izledi. “Postwar Europe and the Eurovision Song Contest” yani “Savaş Sonrası Avrupa ve Eurovision Şarkı Yarışması” adlı kitabın yazarı olan Dean Vuletic aslında Eurovision hakkında görülemeyen gerçekleri kitabında ayrıntılarıyla anlatmıştı. Kitap; Eurovision Şarkı Yarışması’nın savaş sonrası Avrupa tarihine nasıl yansıdığını ve bu tarihle nasıl iç içe geçtiğini siyasi bir perspektiften inceliyor. Vuletic, 1956 yılında başlayan Eurovision Şarkı Yarışması ile abartılı performansları ve anlamsız şarkı sözlerinden dolayı sıklıkla kültürel olarak alay edildiğini yazıyor. Yarışmanın Avrupalıları kültürel olarak birbirine bağladığını da ekliyor. Bu durum da Eurovision’un Avrupa’nın son 60 yıldaki tarihini açıklamak için ideal bir araç haline getirmektedir fikrini savunuyor. Kitapta Soğuk Savaş, liberal demokrasi ve komünizmden milliyetçilik, Avrupa entegrasyonu, ekonomik refah ve insan haklarına kadar çeşitli konuları ele almak için Eurovision’un bir araç olarak kullanıldığı anlatılıyor. Savaş sonrası Avrupa’nın Eurovision Şarkı Yarışması’nı, devletlerin Avrupa bağlamında kimliklerini tanımlamak için nasıl kullandıklarını da ele alıyor. Vuletic’in kitabı, uluslararası yayın kuruluşlarının şimdiye kadar yayınlanmamış arşiv belgeleri de dahil olmak üzere orijinal kaynaklara dayanıyor. Avrupa’nın savaş sonrası tarihi ve özellikle de kültürel tarihi hakkında daha fazla bilgi edinmek isteyen herkesin ilgisini çekecek olan bir kitap.
Tüm bu olan bitenden sonra 7-11 Mayıs tarihleri arasında Malmö’de neler olacak hep birlikte göreceğiz.
Kaan Çağlayangöl
Odatv.com