Zelenskiy’in devlet başkanlığı yarın sona eriyor: Koltuk kime kalacak?
© AFP 2023 / JUAN MEDINAUkrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy
© AFP 2023 / JUAN MEDINA
Abone ol
Sıkıyönetim de dahil olmak üzere seferberlik koşullarını sıkılaştırarak halktan giderek uzaklaşan Ukrayna lideri Zelenskiy’in, ülkenin devlet başkanı olarak beş yıllık görev süresi 20 Mayıs gecesi sona erdikten sonra meşruiyeti soru işareti yaratıyor.
Geçtiğimiz aralık ayında düzenlediği yıllık basın toplantısında savaş tehlikesi nedeniyle seçim yapılmayacağını duyuran Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’in görev süresi yarın itibariyle sona ererken, The Washington Post gazetesi, Zelenskiy’in yardımcısı Andrey Yermak'ın muazzam nüfuzu da dahil olmak üzere baskı ve eleştirilere karşı savunmasız kalacağına dikkat çekiyor.
ABD’li gazete, Kiev’deki durumla ilgili, “Yönetim, sıkıyönetim de dahil olmak üzere savaş koşulları nedeniyle olağanüstü yetkileri elinde toplarken, bu da Yermak'ı ülke tarihindeki tartışmasız en güçlü Devlet Başkanlığı Ofisi Başkanı yaptı ve neredeyse patronundan ayırt edilemez hale getirdi” ifadelerine yer verdiği haberinde, Yermak'ın, devlet başkanına yakınlığı ve Ukrayna lideri üzerindeki bariz etkisinin, başkanlık makamındaki gücü demokratik olmayan bir şekilde konsolide ettiği, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'nin eski başkomutanı Valeriy Zalujnıy de dahil olmak üzere kilit yetkililerin gereksiz tasfiyelerini denetlediği, Zelenskiy'e erişimi kısıtladığı ve neredeyse tüm önemli savaş zamanı kararlarını kişisel olarak kontrol etmeye çalıştığı yönünde eleştirilere maruz kaldığına vurgu yaptı.
Gazete, Zelenskiy'nin beş yıllık görev süresinin 20 Mayıs'ta resmen sona ereceği göz önünde bulundurulduğunda, Devlet Başkanı ve baş danışmanının meşruiyetine yönelik daha da ciddi zorluklar ortaya çıkacağına değinirken, “Ukrayna anayasası sıkıyönetim altında seçim yapılmasını yasaklıyor. Ancak Zelenskiy görevde kaldığı sürece medyanın kontrolünü ele geçirerek, eleştirmenleri ve rakiplerini saf dışı bırakarak ve seçilemeyen arkadaşı Yermak'ı kariyer sahibi devlet memurları ve diplomatlardan üstün tutarak savaşı demokrasinin altını oymak için kullandığı yönündeki suçlamalara karşı savunmasız olacak. Bu iddiaların bazıları da inkar edilemez” diye yazdı.
Washington Post, bu bağlamda Ukrayna'nın ana TV kanallarının günün 24 saati aynı içerikte haberler yayınladığını ve tüm yayınlarında muhalefeti boğduğunu belirtti.
Gazetenin haberine göre, gazetecilerin görüştüğü Ukraynalı yetkililer ve diğer devletlerin diplomatları Yermak hakkında konuşurken “alışılmadık derecede geniş yetkilere sahip olduğunu” doğrularken, Yermak’ın diğer yetkililerden hangilerinin ne zaman yurtdışına seyahat edebileceğini bile kontrol ettiği konuşuluyor.
Bununla birlikte Yermak'ın aralarında ABD Başkanı’nın Ulusal Güvenlikten Sorumlu Yardımcısı Jake Sullivan'ın da bulunduğu Washington'daki en güçlü kişilerle doğrudan bağlantıları olduğu da iddia ediliyor.
Ukrayna, sıkıyönetim sırasında yapılamayan parlamento ve devlet başkanlığı seçimlerinin yokluğunda hükümetin meşruiyetini aktif bir şekilde tartışıyor.
Yüksek Rada milletvekili Aleksandr Dubinskiy, mevcut Ukrayna devlet başkanının anayasaya göre yetkilerinin 21 Mayıs'ta sona erdiğini ve bunları uzatmanın meşru bir yolu olmadığını savunurken, ülkenin eski İngiltere Büyükelçisi Vadim Pristayko, Kiev'in Batılı ortaklarının da Zelenskiy'in başkanlık süresinin yakında dolacak olmasından endişe duyduklarını itiraf etti.
Rusya Dış İstihbarat Servisi (SVR), daha önce, ABD’nin Ukrayna devlet başkanlığı görevi için Vladimir Zelenskiy’e alternatif bulma çabalarını hızlandırdığını bildirmişti.
Bununla birlikte Kiev yönetimi, 20 Mayıs’ta beş yıllık görev süresi dolacak olan Vladimir Zelenskiy’in devlet başkanı olarak meşruiyeti konusunda ülkenin Anayasa Mahkemesi’nden tavsiye almayı planlıyor.
Muhalefet liderleri eski Devlet Başkanı Pyotr Poroşenko ve eski Başbakan Yulya Timoşenko ise, meşruiyet krizini önlemek amacıyla bir koalisyon hükümeti kurulmasını öneriyor.