“AEO’yu dünyaya duyurmak bizim sorumluluğumuzdadır”
Mehmet Altay Yegin
Bu sene 6’ncısı düzenlenen Dünya Gümrük Örgütü (DGÖ) Küresel AEO Konferansı, Çin'in Shenzhen kentinde gerçekleşti. Açılış konuşmasını Dünya Gümrük Örgütü (WCO) Genel Sekreteri Sayın Ian Saunders’ın gerçekleştirdiği ve dünyadan pek çok katılımcının dahil olduğu konferansta Saunders; “AEO’yu dünyaya duyurmak bizim sorumluluğumuzdadır” dedi.
Toplam 108 ülkeden 1200'ün üzerinde katılımcı iştirak ettiği konferansın açılışını Çin Gümrük Genel İdaresi (GACC- General Administration of Customs of China) Bakan Yardımcısı Sayın Wang Lingjun ve Shenzhen Belediye Başkanı Sayın Qin Weizhong'un yanı sıra diğer seçkin konuklar ve delegeler tarafından onurlandırıldı. Programı başlatmak üzere, bir açılış konuşması gerçekleştiren Dünya Gümrük Örgütü Genel Sekreteri Ian Saunders; Çin Gümrük Genel İdaresi’ne konferansın düzenlenmesi ve başarılı bir şekilde yürütülmesi hususunda gösterdiği iş birliği ve aralıksız çaba için teşekkür etti. Daha sonra sözlerini sürdüren Saunders: “AEO' lar gümrük makamları ve iş dünyası arasındaki sinerjiyi özetlemekte, ticaret verimliliği ve güvenliğinin her şeyden önemli olduğu, iş birlikçi bir ortamı teşvik etmektedir. AEO'ların önemi sadece operasyonel faydaların ötesindedir. AEO programı şeffaf, güvenli ve dirençli bir ticaret ekosistemine olan ortak bağlılığımızı somutlaştırmaktadır” dedi. Bu anlamda AEO programlarının faydalarının küresel ticaret katılımcılarının tüm yelpazesinde yaygınlaştırılmasının önemini vurgulayan Saunders, programların gücünün çok çeşitli paydaşların katılımıyla arttığının da altını çizdi. Ayrıca, daha fazla KOBİ'nin AEO ailesine dahil edilmesiyle gümrüklerin küresel ticaretin dokusunu zenginleştireceğini de sözlerine ekledi.
GACC Bakan Yardımcısı, Shenzhen'de düzenlenen konferans için DGÖ'ye teşekkür ederken, Çin'in AEO uygulamasındaki liderlik rolünün altını çizdi. Ve Çin'in AEO programlarını benimseme ve uygulama konusunda diğer gümrük idarelerini daha fazla destekleme isteğini yineledi. Shenzhen Belediye Başkanı ise, konferansın düzenlenmesi için Shenzhen şehrinin seçilmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirirken, şehir tarafından benimsenen çeşitli yenilikçi programları sıraladı.
Sivil toplum kuruluşlarından konferansa yoğun ilgi
Konferansa paralel olarak yürütülen sergi de ağ oluşturma ve tüm dünyadaki AEO programlarına ilişkin ayrıntılı bilgi edinme konusunda geniş fırsatlar sunulurken, AEO programlarının geleceği ve bunların küresel ticaret üzerindeki etkisini şekillendirmeye yönelik eşsiz fırsatların tartışılmasına da imkân verildi. Ayrıca konferansa sivil toplum kuruluşlarından da yoğun bir katılım söz konusuydu. Bu kapsamda Dominik Cumhuriyeti Gümrük Genel Müdürlüğü Yetkili Ekonomik İşletmeci Başkanı Rosa Avila, “Cinsiyet eşitliğini geliştiren projelere katılım için küresel ittifaklarla kapsayıcı ticareti artırmak gerekiyor. KOBİ’lerin ve kadınların sahip olduğu işletmelere küresel değer zinciri katmayı hedefliyoruz. Özel sektör dernekleri aracılığı ile farkındalığının arttırılmasına gayret gösteriyoruz. Konu ile ilgili Haziran 2024’te bir çalıştay yapacağız” ifadelerine yer verdi.
Gelecek dönemin ipuçları bu konferansta verildi
Sunumlara ek olarak, interaktif akışlar, AEO programlarının serbest bölgelere genişletilmesi, gümrük idareleri ve özel sektörde bir AEO kültürünün teşvik edilmesi de dahil olmak üzere, özel konularda derinlemesine bir görüşme sağlandı. Ayrıca bu etkinliğin bir sonucu olarak, Kasım 2024'te yapılacak olan 30. DGÖ Safe Çalışma Grubu Toplantısı’nda görüşülmek üzere, bir Shenzhen Eylem Planı taslağı hazırlanmasına karar verildi. Bu taslak plan, konferansın önemli noktalarını bir araya getirerek, üzerinde tartışılan çeşitli konular için olası yollar önerecek ve 2025-2028 dönemini kapsayan Safe Çalışma Grubu’nun yeni taslak ‘Çalışma Programı’ için destekleyici bir temel oluşturacaktır. Dolayısıyla konferans, iyi risk yönetimi ve ticaretin kolaylaştırılması için veri analitiği ve yeni teknolojilerden yararlanma, AEO programları aracılığıyla kadınların güçlendirilmesi, dijital çağda e-ticaret ve sınır ötesi ticaretin desteklenmesinde AEO programının rolü, AEO programının serbest bölgelere genişletilmesi ve AEO programının etkisinin değerlendirilmesi gibi AEO' larla ilgili çok çeşitli konulara değinmiştir.
Bu kapsamda yaklaşık üç gün süren ve 8 genel oturumdan oluşan 6. DGÖ Küresel AEO Konferansı; güvenli, verimli ve kapsayıcı bir küresel ticaret ortamını teşvik etmek için gereken iş birlikçi çabanın bir kanıtı olmuştur. Dolayısıyla konferansta tartışılan konuların ve alınan kararların, dünya çapında AEO programlarının geliştirilmesi ve uygulanması üzerinde, kalıcı bir etki yaratacağı ve daha entegre ve adil bir küresel ticaret sisteminin şekillendirilmesine yardımcı olacağı öngörülmektedir.