Pıhtı atması, damar içerisinde akışkan olan kanın aşırı pıhtılaşması durumudur. Kanama gibi olaylarda kan kaybını durdurmak amacıyla trombositler kanama yerine intikal eder, birtakım fizyolojik reaksiyonlarla pıhtılaşma olayı gerçekleşir ve kanama odağı bir tıkaç görevi gören pıhtı ile kapatılır. Fizyolojik olarak vücutta koruma amaçlı gerçekleşen bu pıhtılaşma olayı, kanama odağı/yaralanma gibi kan kaybının olduğu stres durumları dışında da gerçekleşir.
KAN PIHTI ATMASI NEDEN OLUR?
Kan pıhtısı, kanın bir bölgede pıhtılaşması sonucu oluşan bir tıbbi durumdur. Kan pıhtısı oluşumu birkaç farklı nedenden kaynaklanabilir:
Kanın Yavaşlaması veya Durması
Kanın normal akışı bir nedenle yavaşlayabilir veya durabilir. Bu durum, uzun süre hareketsiz kalma, uzun süreli oturma veya yatak istirahati gibi faktörlerle ilişkilendirilebilir. Ameliyat sonrası dönemlerde veya uzun uçak yolculukları sırasında da kan akışı yavaşlayabilir ve kan pıhtısı oluşum riski artabilir.
Damar Hasarı
Damarlarda meydana gelen hasarlar, kan pıhtısı oluşumunu tetikleyebilir. Bu hasarlar travma, cerrahi müdahaleler, damar duvarında oluşan iltihaplanma gibi çeşitli sebeplerden kaynaklanabilir.
Kanın Pıhtılaşma Yeteneğinin Artması
Bazı durumlarda, vücutta kan pıhtılaşma yeteneği normalden fazla olabilir. Bu genellikle kalıtsal bir durum olan trombofili olarak adlandırılan bir durumla ilişkilendirilir.
Yüksek Kolesterol ve Damar Sertliği
Yüksek kolesterol düzeyleri ve damar sertliği (ateroskleroz), damar duvarlarında plak birikimine neden olabilir. Bu durum, kan akışını engelleyebilir ve kan pıhtısı oluşma riskini artırabilir.
Damarın Daralması
Damarlarda daralma veya tıkanıklık, kanın normal akışını engelleyebilir ve kan pıhtısı oluşumunu teşvik edebilir. Bu durumlar genellikle arteriyel hastalıkların bir sonucu olarak ortaya çıkar.
Kan pıhtıları bazen ciddi tıbbi sorunlara yol açabilir, özellikle pıhtıların kan dolaşımını engellediği durumlarda. Bu nedenle, belirtiler fark edildiğinde bir sağlık uzmanına danışmak önemlidir.
PIHTI ATMASI DÜZELİR Mİ?
Pıhtı atması (tromboembolizm) tedavi edilebilir ve yönetilebilir bir durumdur. Tedavi, pıhtı atmasının nedenine, pıhtının boyutuna, konumuna ve hastanın genel sağlık durumuna bağlı olarak değişebilir. Tedavi genellikle şu amaçları içerir:
Antikoagülanlar (Kan sulandırıcılar)
Bu ilaçlar, kanın pıhtılaşma yeteneğini azaltarak yeni pıhtı oluşumunu engeller. Warfarin, heparin, dabigatran, rivaroksaban gibi antikoagülanlar yaygın olarak kullanılan ilaçlardır.
Trombolitik İlaçlar
Büyük pıhtıların çözülmesine yardımcı olmak için kullanılırlar. Bu ilaçlar, pıhtıyı parçalayarak çözer ve kan dolaşımını restore eder.
Damar Tıkanıklığını Gidermek
Bazı durumlarda, pıhtının neden olduğu damar tıkanıklığını gidermek için cerrahi veya invaziv olmayan girişimler gerekebilir. Bunlar arasında balon anjiyoplasti, stent yerleştirme veya cerrahi trombektomi gibi yöntemler bulunabilir.
Kan Pıhtısı Oluşumunu Önlemek
Pıhtı oluşumunu önlemek için altta yatan nedenleri tedavi etmek önemlidir. Bu, yüksek tansiyonun kontrol altına alınması, kolestrol seviyelerinin düzenlenmesi, düzenli egzersiz yapılması, sağlıklı bir diyet ve sigara içilmemesi gibi yaşam tarzı değişikliklerini içerebilir.