Fatih Sultan Mehmed göçeli 543 yıl oldu! Ebu'l-Feth dualarla anıldı
Kültür - Sanat Haberleri / Ajanslar
İstanbul'u fethederek Peygamberimizin müjdesine mazhar olan, "Ebul-Feth" ve "Fatih" unvanını alan Sultan Mehmed Han'ın vefatının üzerinden 543 yıl geçti. Dünya tarihinde çağ açıp çağ kapatan, Osmanlı'yı devletten imparatorluğa dönüştüren Fatih, hem alimlere hürmeti, hem de ilim, kültür ve sanata verdiği desteklerle çığır açan bir dâhiydi. Unutulmaz şahsiyetiyle istirahatgâhı olan türbesinde bugün dualar edildi.
Osmanlı padişahı Sultan II. Murad'ın oğlu II. Mehmed, 30 Mart 1432'de payitaht olan Edirne'de doğdu.
Şehzade Mehmed iki lalası Kasapzade Mahmud ve Nişancı İbrahim ile 1443'te 11 yaşındayken Edirne'den Manisa'ya vali olarak gönderildi.
Aynı yılın sonlarında ağabeyi Amasya Valisi Şehzade Alaeddin Ali Çelebi'nin vefatı üzerine Osmanlı tahtının tek varisi oldu. Bu yıllarda başka bir kardeşi yoktu.
Babası Sultan II. Murad'ın isteği üzerine 1444'te henüz 12 yaşındayken tahta çıktı. Tahtı iki yıl sonra 1446'da tekrar babasına devretti. Sultan Murad'ın vefatı üzerine 19 yaşındayken yeniden tahta çıktı.
Levnî tarafından hazırlanan Fatih portresi (TSM, nr. A. 3109)
Devletin başına geçtikten sonra öncelikle Anadolu ve Rumeli'yi kontrol altına alacak hamleler yapan Sultan II. Mehmed, problem çıkaran Yeniçeri Ocağı'nda değişiklikler yaparak İstanbul'un fethine odaklandı.
ENTELEKTÜEL BİR DAHİYDİ
Tarihçiler tarafından "deha" olarak gösterilen Fatih Sultan Mehmed, en başta ordu düzenine yenilikler getirip ateşli ve son teknoloji silahları üretti, asker sayısını artırdı.
Osmanlı Devleti'ne düzenli ve sürekli bir yapı kazandırmak için önemli kaideler getiren Sultan Mehmed, yönetim, maliye ve hukuk alanında belirlediği esasları "Fatih Kanunnamesi" olarak bir araya getirdi.
Devrinin büyük alimleri olan Molla Gürani, Akşemseddin, Molla Hüsrev, Molla Yegan, Hızır Bey ve Hocazade Muslihuddin'den dersler alan padişah, merak ettiği meselelerde de o işin mütehassısı kimse getirtip hususi ders alırdı.
Ali Kuşçu ile sohbet ederken
Arapça, Farsça, Latince, İtalyanca ve Yunanca gibi birçok lisan öğrenen Sultan Fatih, matematik, coğrafya, astronomi ve fizik gibi farklı disiplinde de bilgi sahibiydi.
İSTANBUL'U FATİHİ
İstanbul'un kuşatılması için 1452 yılının ağustos ayında önce Boğaz'ı kontrol altına alacak Rumeli Hisarı'nın inşasını tamamlattı.
Defalarca teşebbüste bulunulmasına rağmen ele geçirilemeyen Bizans İmparatorluğu'nun başşehri İstanbul'u almak istiyordu.
Zira Osmanlı hudutları içinde bir çıban gibi kalmıştı ve yeni fetihlerin önünü kapatıyor, zarar veriyordu. Hem de o da bütün Müslümanlar gibi meşhur hadis-i şerifin müjdesine nail olmak istiyordu.
“İstanbul elbette fetholunacaktır; onu fetheden kumandan ne güzel kumandan, onu fetheden asker ne güzel askerdir!” hadis-i şerifindeki müjdeye kavuşmayı bütün Osmanlı sultanları arzuluyordu.
53 gün süren kuşatmanın ardından 1453'te fethederek "Fatih" unvanını aldı.
Bunu yaparken gemileri karadan yürütüp Haliç'e indirecek, görülmemiş büyüklükte toplarla surları devirecek, silahlar geliştirecek böylece dünya savaş tarihinin seyrini değiştirerek Orta Çağ'ı kapatıp Yeni Çağ'ı açacaktı.
İstanbul'un fethinden sonra şehrin yağmalanmasına izin vermeyen Fatih, can ve mal güvenliği garantisi verdiği halkın gönlünü kazandı, fethin sembolü olarak da Ayasofya Kilisesi'ni camiye çevirdi.
- Anadolu'ya çıktığı sefer sırasında vefat etti
Sultan Mehmed, ilk tahta çıktığı dönemde ve İstanbul'un fethi sırasında sergilediği tutumlar nedeniyle uzun yıllar devlet yönetiminde söz sahibi olan Çandarlı Halil Paşa'yı 10 Temmuz 1453'te Edirne'de idam ettirdi.
Haçlı Ordusu'na karşı 1454'te Venedik ve Cenevizlilerle antlaşmalar yapan Fatih Sultan Mehmed, 1457'de Haçlı donanması Limni, Taşoz ve Semadirek'i işgal etse de İsmail Bey komutasında gönderdiği donanmayla kısa sürede bu bölgeleri geri aldı.
Fatih Sultan Mehmed 1461'de Trabzon Rum İmparatorluğu'nun varlığına son verdi, 1462'de Rumeli seferine çıkarak Eflak'ı, 1463'te ise Bosna'yı ele geçirerek Osmanlı Devleti'ne bağladı.
İstanbul'u fethederek Doğu Roma'yı ele geçiren Sultan Mehmed, Batı Roma'yı da topraklarına katmak için harekete geçti. Gedik Ahmet Paşa komutasındaki donanmayı güney İtalya'ya sevk eden padişah, 26 Temmuz 1480'de Otranto'yu ele geçirdi.
Padişahlığı döneminde 25 seferi bizzat yöneten Fatih, babası Sultan 2. Murad döneminde 880 bin kilometrekare olarak devraldığı toprakları 2 milyon 214 bin kilometrekareye çıkardı.
Gut hastalığı olan Fatih Sultan Mehmed Han, 3 Mayıs 1481'de Anadolu'ya çıktığı sefer sırasında, Gebze yakınlarındaki Hünkar Çayırı'nda vefat etti.
Naaşı kendi yaptırdığı Fatih Camisi'ndeki türbesine defnedildi.
Sanata ve ilme verdiği önemle bilinen Fatih, İstanbul'un ve Osmanlı'nın ilk yükseköğretim kurumu olan Sahn–ı Seman Medresesi'ni kurup, Semerkant'tan İstanbul'a davet ettiği Ali Kuşçu'yu buraya müderris yaptı.
Şiire de ilgi duyan Fatih Sultan Mehmed "Avni" mahlasıyla şiirler yazdı.
Tarihteki imparatorluk kurucularının vasıflarını taşıyan, dünya hakimiyetini amaç edinen padişah, entelektüel bir kişiliğe sahipti. Bazı Rum tebaalar onu, İstanbul'u elinde tutması sebebiyle "Kayser-i Rum" yani Roma İmparatoru olarak gördü.