Bazıları için kokulara karşı isteksizlik hamileliğin ilk belirtilerinden biri olabilir. Birdenbire, her gün kullandığınız parfüm, belirli yiyeceklerin kokusu veya en sevdiğiniz kafeden yayılan aromalar burnunuzu tutmanıza ve ters yöne koşmanıza neden olabilir.
Hamilelikte, herkes kokulara karşı aşırı duyarlılık hissetmez, ancak insanların tahminen üçte ikisi hisseder. Peki bazı insanlar hamileyken neden belirli kokularla mücadele eder? Bununla başa çıkmanın yolları nelerdir?
İlginizi çekebilir: Hamilelikte vücutta meydana gelen değişiklikler nelerdir?
Hamilelikte koku duyumuz neden değişir?
İster her zaman nahoş bulduğunuz bir koku olsun, ister eskiden sevdiğiniz ama artık midenizin kaldırmadığı bir koku olsun, aşırı koku duyarlılığı hamilelikte yaygındır. Bu durum zaman zaman hiperosmi olarak adlandırılır ve kokulara karşı aşırı hassasiyet olarak tanımlanır. Bununla birlikte, hiperosmi ve hamilelik arasındaki bağlantıyı araştıran çok az klinik çalışma vardır, bu nedenle tıp uzmanlarının topladığı bilgilerin çoğu anekdot niteliğindedir.
Hastalar için hiperosmi ilk üç aylık dönemde daha belirgin görünmekte ve hamilelik ilerledikçe genellikle azalmaktadır. Uzmanlar, bu durumun östrojen gibi hamilelikle ilişkili hormonların yükselip alçalmasından kaynaklanabileceği teorisini ortaya atmışlardır. Ancak bir başka teori de üçüncü trimesterde burun tıkanıklığının yaygın olması nedeniyle hiperosmi semptomlarının önlenmesine yardımcı olabileceği yönündedir.
New York'ta kadın doğum ve anne-fetal tıp uzmanı olan Kecia Gaither: "Kokuya aşırı duyarlılığı tipik olarak ilk trimesterde görülür ve gebelik devam ettikçe azalır. Burun tıkanıklığının gebeliğin son dönemlerinde ortaya çıktığı, hava akışını ve dolayısıyla kokuları algılama yeteneğini azalttığı unutulmamalıdır” açıklamasında bulundu.
Gebelik riniti olarak adlandırılan bir durum ikinci ve üçüncü trimesterde çok yaygındır ve burun tıkanıklığı, soğuk algınlığı ve grip benzeri semptomlarla karakterizedir, bu da herhangi bir koku aşırı duyarlılığını engelleyebilir. Bazı kadınlar gebelik riniti olarak adlandırılan bir durum yaşayabilir. Bunun hamilelikte meydana gelen hormonal değişikliklerden kaynaklandığını biliniyor. Ve bununla birlikte, koku algısında bir azalma olabilir, çünkü koku partikülleri şişlikten geçemez.
Neden yeni koku tiksintileri fark edebilirsiniz?
Kokudan kaçınma ve hamilelik arasındaki bağlantıyı araştıran sağlam çalışmalar olmadığından, uzmanlar bu hassasiyetin neden ortaya çıkabileceği konusunda teoriler üretmek zorunda kalmaktadır. Yaygın hipotezlerden biri, koku hassasiyetinin doğanın potansiyel zehirleri uzaklaştırarak büyümekte olan bebeğinizi korumaya yardımcı olma yolu olduğudur. Dr. Gaither, “Yüksek koku almanın bir faydası da, annenin gelişmekte olan fetüs için zararlı olabilecek maddeleri almasını engelleyebilmesidir” dedi.
Koku alma duyusunun neden artmış olabileceği ya da kokuların farklı olduğu algısının ardındaki teori, koruyucu bir mekanizma olabilir. Zehir olarak algılanabilecek herhangi bir şey, beyniniz 'Hey, bu tehlikeli, uzaklaş' diyecektir. Kokular çok karmaşık olduğu için, normal ve zevkli olabilecek bir şey olabilir, ancak hamileyken beyniniz bunu tehlikeli olarak algılayabilir.
Hamilelikte yaygın koku tiksintileri
Her insanın hiperosmi veya koku hassasiyeti deneyimi kendine özgüdür ve herkes aynı kokudan etkilenmeyecektir. Bununla birlikte, hamilelik sırasında yaygın koku tiksintileri arasında et, kahve, parfüm veya sentetik kokular yer alır.
İngiltere'den dört çocuk annesi Sara Bodenham, “Bir vazo çiçeğin kokusunu bir mil öteden alabildiğimde hamile olduğumu anladım. Sonra pişen etin ya da kızartılan yağın kokusuna dayanamadım, hatta eşimin kokusuna bile!”
“Benim için salatalık ve soğandı,” diye ekliyor yine İngiltere'den bir çocuk annesi Jenny Wong. “Soğan kokusu aldığımda odadan çıkmak zorundaydım yoksa kusardım. Ne yiyebiliyordum ne de onlara yaklaşabiliyordum. İlginçtir ki, şimdi doğan oğlum da soğana dayanamıyor.”
Araştırmalar, hiperosmi ile hamilelik sırasında mide bulantısı arasında bağlantı kurmuştur. Bu aşırı duyarlılığın, araştırma çalışmalarında hamilelikte mide bulantısı ve kusma ile nedensel bir ilişkisi olduğu kaydedilmiştir.
Hamilelikte kötü kokularla nasıl başa çıkılır?
Her ne kadar rahatsız edici olsa da, kokuya aşırı duyarlılığınız muhtemelen hamileliğinizin son aşamalarına ulaştığında dağılacak ve bebeğiniz doğduğunda tamamen ortadan kalkacaktır. Ayrıca, bu yeni süper koku duyunuzu yönetmenin birkaç yolu bulunmaktadır.
Tetikleyicilerden kaçının
Mümkünse, size sorun çıkaran kokulara maruz kalmanızı en aza indirmeye çalışın. İster bir temizlik ürünü, ister belirli bir parfüm veya bir yiyecek türü olsun, koku alma duyunuz normale dönene kadar bu maddelerden uzak durmaya çalışın.
Temiz hava alın
Hava akışının sirkülasyonuna yardımcı olmak için bir pencere açın, bu da kalan istenmeyen kokuların taşınmasına yardımcı olacaktır. Eğer bir ofiste çalışıyorsanız, masanıza koyacağınız bir vantilatör de aynı işi görecektir.
Elinizin altında bir limon bulundurun
Narenciye, diğer rahatsız edici kokuları bastırabilecek yoğun bir koku yayar. Masanızda veya cebinizde bir limon bulundurun. Bir koku baskın hale geldiğinde, taze narenciye kokusunu serbest bırakmak için tırnaklarınızı limon kabuğuna batırın.
Dürüst olun
Arkadaşınızın parfümü ya da iş arkadaşınızın öğle yemeğinin kokusu midenizi bulandırıyorsa, sessizlik içinde acı çekmeyin. Uygunsa, belirtilerinizi açıklayın ve koku hassasiyetiniz geçene kadar biraz dikkate alınmayı talep edin.
Ne zaman doktora görünmelisiniz?
Koku aşırı duyarlılığı rahatsız edici olabilir, ancak genellikle endişe edilecek bir durum değildir. Bununla birlikte, kokudan kaçınmayı sabah bulantıları ile ilişkilendiren bazı çalışmalar nedeniyle, kokudan kaçınmanızın sağlığınızı etkilediğini düşünüyorsanız doktorunuzdan tavsiye almalısınız. Hiperemezis gravidarum adı verilen aşırı sabah bulantıları, tedavi edilmediği takdirde dehidrasyona ve yetersiz beslenmeye neden olabilir.
Kaynak: Nicola Appleton. "Why Does Everything Smell Bad When You're Pregnant?". Şuradan alındı: https://www.verywellfamily.com/why-does-everything-smell-bad-when-pregnant-6754525. (04.11.2022).