Zincir marketlerin şehrin her noktasında onlarca şubeyle açılmalarına rağmen bakkal sayısında ki artışların önemli olduğuna vurgu yapan İnkaya, tüm olumsuzluklara rağmen İnegöl’de bakkalların halk nazarında yerinin ayrı olduğunu söyledi.
PAZAR PAYIMIZ YÜKSELDİ
Başkan Hakan İnkaya, 90’lı yılların başında ilk etapta negatif yönde bir etkilenme olduğunu ancak bunun aşıldığını belirterek, “Türkiye genelinde bu negatif etkilenme devam etse bile İnegöl üzerinde son 15 seneden beri bizim bakkallarımız değişim ve dönüşüm içerisinde oldukları için pazar payları yükseldi. Bir de önceden tazminatımı alayım evin altında veya emekli olayım bir bakkala açayım modundan çıkarak artık gençlerimiz bu mesleği öğrenmeye başladı. Bu da toplam kalitenin yükselmesi anlamına geliyor. Mesela İnegöl özelinde şu anda bizim bakkallarımız, kuruyemişçilerimiz, süt mamullerimizin %70 inde otomasyon sistemi var. Türkiye’de böyle bir oran yok” dedi.
KENTSEL DÖNÜŞLERDE YER AYRILMALI
Bakkalları bekleyen tehlikenin de olduğunu söyleyen İnkaya, “Bundan sonraki süreçte ne yapmalı? sorusunu sormak lazım. 90’lı yıllardaki marketleşme sürecinde birçok esnafımız kapısına kilit vurdu. Şimdi ikinci bir dalga geliyor ve bu dalgada önümüzdeki 10/15 senelik projeksiyon da bütün esnafı etkileyeceği gibi bakkalları da etkileyecek. Birincisi kentsel dönüşümlerde esnafın çok fazla yer ayrılmıyor. Esnaf burada olamıyor, çünkü burada yapılan işletmeler ve dükkanlar büyük olduğu için, kiraları yüksek olduğu için biz hiçbir zaman için o bölgelerde olmayacağız. Bu ciddi bir tehlike. Bunu biz İnegöl‘de de Bursa’da özellikle büyükşehirlerde yaşıyoruz.”
FASON ÜRETİMİ BÜYÜK TEHLİKE
Zincir marketlerin fason üretim yapmalarından kaynaklı sorunlarda olduğunu söyleyen İnkaya, “İkinci sorun 2022 rakamları olarak söylüyorum bir zincir mağazanın kendi üretip fason ürettiği sütlü mamullerinde %52 pazar payına ulaşıldı. Bu şu anlama geliyor; biz o kendi markasıyla hiçbir zaman için rekabetçi olamayacağız. Yani piyasa şartlarına, ulusal şartlara baktığınız zaman fiyatları biraz daha ucuz olduğu için biz esnaf olarak burada rekabetçi olamayacağız. Bunun karşılığında yerel üreticileri desteklemek lazım; komplike bir çalışma yapmak lazım ki biz de artık markalaşmadan ziyade ucuza mal bulabilmeliyiz. Bizim bakkal emtiasının %90’ı ulusal ve uluslararası marka sistemine dayanıyor. Fason üretim yapma şansına sahip olmadığımız için biz hep bunlarda eziliyoruz” dedi.
DİJİTAL KOOPERATİF KURMALIYIZ
Teknolojik devrimlerin bakkallar için ileri ki yıllarda zorluklar çekmesine neden olabileceğini de söyleyen İnkaya, “Aslında en büyük tehlikede bütün esnaf gibi bizim için de geçerli, dijital dünyada yokuz. Dijital dünyada olmadığımız için oradaki pazar payına sahip olamıyoruz. Burada bir çalışma yapmak lazım, dijitalle olmak lazım, çünkü günümüz dünyasında herkes dijitale ve biraz da rahata alıştılar. Bu dijital dünyada olamazsak buradan da ciddi anlamda bir pazar kaybına uğrayacağız. Bunun için de bir çalışma yapılması lazım, ben İnegöl‘deki perakendeci esnafımıza, bakkallarımıza teşekkür ediyorum. İşlerine hakkıyla yapmaya gayret ediyorlar. İnsanlar da memnuniyet yüksek, o eski dokuyu kazandırmaya devam ediyorlar. İnşallah daha güzel günler olur. Son söz olarak şöyle söylüyorum artık bizim bir dijital kooperatif kurmamız lazım.”
İNEGÖL TÜRKİYE’YE ÖRNEK BİR İLÇE
“Türkiye’deki rakamları zaman zaman ben toplantılara gittiğimizde Ankara’da çok iddialı bir şey söylüyorum. Bizim burada bakkal kapanmıyor artık bunu rahatlıkla söyleyebiliyorum. Bazen el değiştirmeler oluyor ve son 12 yıl öncesine baktığımızda bizim bakkalların içi ve dışı kaportası ve içindeki hepsi değişti. Dolayısıyla bu değişim aslında bulunduğu bölgede iki bakkalın cirosu eşit oldu. Değişim ve dönüşümü sağladı. Türkiye ortalamasından daha yüksek bir ciroya sahip olduğumuzu düşünüyorum. İmkan olsa da bir üniversiteyle bunları analiz ettirebilsek, daha iyi bir raporlama yapabilsek, İnegöl üzerinde örnek olan bu durumu tüm Türkiye’ye yayabilsek."