Uzmanlara göre bir ilişkinin iyi hissettirmesi gerekir. Ancak bazı belirtiler, love bombing (aşk bombardımanı) şeklinde psikolojik ve duygusal istismar yaşıyor olabileceğinizi gösterir. Bunları yakından tanımak gerekir.
Love bombing (Aşk bombardımanı) nedir?
Aşk bombalaması, bir kişinin sizi onunla bir ilişki başlamanız için manipüle etme çabası sonucunda o kişiden etkilenmeniz ve o kişiyi kendinizden daha üstün görerek etki alanına girmeniz gibi sonuçlar içeren bir tür psikolojik ve duygusal istismardıri. Love bombing (Aşk bombardımanı) genellikle televizyonda ve filmlerde romantikleştirilir. Tipik bir aşk bombardımanı hikâyesinde, hevesli biri tarafından takip edilen ve talibine ilgi göstermeyen bir karakter yer alır ancak bu ilişki tasviri aslında pek de gerçekçi değildir. İlgi gösteren kişi, ilgi göstermeyen karakterin sınırlarını, ona aşık olup birlikte olmaya karar verene kadar sürekli olarak ihlal eder.
Aşk bombalaması kasıtlı veya kasıtsız olarak gerçekleşebilir ve bunların altında birtakım psikolojik etkenler yatar. Çoğunlukla romantik partnerler tarafından gerçekleştirilse de aile üyeleri ve arkadaşlar da sizi “bombalamayı” sevebilir. Abartılı ilgi ve şefkat gösterilerinden ne zaman şüphelenmek gerekir?
Aşk bombardımanı davranışları aslında bir tür duygusal istismardır ve ilişkinin herhangi bir aşamasında yaşanabilse de genellikle tanışmanın ilk aşamalarında görülür. Yeni partneriniz sizden gerçekten hoşlanıyor gibi görünebilir, ancak aşk bombalaması çoğu zaman sağlıksız bir ilişkinin uyarı işareti olarak da sayılabilir. Dolayısıyla, eğer ilişkiniz başlangıçta hararetli gidiyorsa ama bir şeyler doğru gelmiyorsa, kendinize sizi bunalmış hissettiren şeyin ne olduğuna bir bakın. İlişkide duygusal şantaj ve manipülasyona uğruyor olabilir misiniz?
Hangi davranışlar aşk bombardımanı belirtileridir?
Bir aşk bombalama döngüsüne yakalandığınızda, sorun işaretlerini fark etmek zor olabilir ancak nereye bakacağınızı biliyorsanız işaretler oradadır. Bir kişinin aşk bombalaması belirtileri sergilemesinin birçok yolu vardır, ancak burada aşk bombalamasının sizin veya tanıdığınız birinin başına gelip gelmediğini belirlemenize yardımcı olacak dört yaygın örnek bulunmaktadır.
1. "Ruh Eşi" olma iddiası
Mükemmel uyum sağlayan bir partner bulmak memnuniyet vericidir. Ancak partnerinizi gerçekten tanımak zaman alabilir. Aşk bombalaması meydana geldiğinde, genellikle ilişkinin başlarında "ruh eşi", "kişisi" veya "diğer yarısı" gibi etiketler uygulanır. Hayatlarında önemli bir figür olarak görülmek onaylayıcı gelse de, onları çok uzun süredir tanımıyorsanız veya kendinizi rahatsız hissediyorsanız bu durum sizin için endişe kaynağı olabilir. Bir ilişkiye başladıktan birkaç hafta sonra "Seni seviyorum" denmesi bile bir tehlike işareti olabilir. Ne kadar hızlı hareket ettiğiniz konusunda kendinizi huzursuz hissediyorsanız partnerinizle konuşmanın zamanı gelmiş olabilir.
2. Abartılı iltifatlar
İltifatlar birbirinize ilgi duyduğunuzu göstermenin harika bir yoludur. Bir ilişkide, özellikle de birbirinizi tanımaya başladığınızda, iltifat etmek olağandışı bir durum değildir. Ancak partnerinizin yaptığı yorumlar abartılı görünüyor ve bunlar özellikle de sizi tedirgin ediyorsa, aşk bombardımanının başka bir işareti olabilir. Tedirgin edici yoğunlukta gelen iltifatlara karşı temkinli davranmak ve bir süre gözlemci olmak iyi bir fikir olabilir.
3. Hediye yağmuru
Hediye vermek, partnerinize değer verdiğinizi göstermenin düşünceli bir yoludur ve onun sizin için ne kadar önemli olduğunu ifade edebilir. Hediye alışverişi de bağınızı güçlendirebilir. Ancak hediye almak daha sonra ilişkiyi manipüle etmek için kullanılabilecek bir taktik olabilir. Bir aşk bombacısı, sevgisinin göstergesi olarak size beklenmedik hediyeler yağdırabilir. Hediye vermek bazı insanlar için bir sevgi dili olsa da hediyelerin gereksiz, istenmeyen, abartılı veya abartılı olması sorun haline gelir. Bu hediyeleri istemediğinizi belirtirseniz ve yine de size vermeye devam ederlerse, bu aşk bombardımanına uğradığınızın bir işaretidir.
Cleveland Clinic’ten Psikolog Dr. Tiani, "Bu, ilk randevudaki çiçeklerden daha fazlasıdır" diye belirtiyor. "Bu hediyeler genellikle oldukça ayrıntılı, pahalı veya sizi kazanmak için büyük satın alımlardır."
İşte bu hediyelerden bazı örnekler:
Randevularda kendi hesabınızı ödemeyi teklif etseniz bile her randevuda tüm hesabı ısrarla öder.
Kira, ipotek veya otomobil taksidi gibi önemli yaşam giderlerini finanse eder.
Yüklü tutardaki uçak biletleri veya otel konaklamalarını sizin onayınız olmadan karşılar.
Üst düzey tasarımcı kıyafetleri ve takıları hediye eder.
Hediyeler daha sonra "Bu ayki kiranı ödedim, o yüzden benimle böyle konuşma" veya "Sana içki ısmarladım, bu yüzden bana borcun var ve dans et" gibi şartlarla ilişkilendirilirse, bunlar aşk bombardımanının diğer işaretleri olabilir. Aldığınız hediyelerden rahatsızlık duyuyorsanız partnerinizle bu endişelerinizi konuşmayı düşünün.
4. Aşırı iletişim yükü
İngilizce'de aşırılığı ifade eden ve zaman zaman Türkçe cümleler arasında kullandığımız bir deyim var; overloaded. Aşırı yüklenmeyi anlatan bu kavram, ilişkideki iletişim için de size aynı şeyleri hissettirmeye başladıysa orada bir durun. Elbette ki ilişkinizi ilk kurduğunuzda partnerinizle daha sık konuşabilirsiniz çünkü birbirinizi tanırsınız ve ilişkinize dair arzularınızı öğrenirsiniz. Sağlam ve sağlıklı bir ilişkiye sahip olmak için iyi bir iletişim gereklidir, ancak yaşadığınız iletişim miktarından dolayı bunalmış hissetmemelisiniz. Bu, nasıl hissettiğiniz hakkında konuşmak ve birbirinizle iletişim kurmanın ikiniz için de işe yarayacak bir yolunu bulmak için mükemmel bir zaman olabilir.
5. Abartılı iltifatlar
Aşk bombalaması her zaman bariz hediye gösterilerini, büyük jestleri ve yüz yüze manipülasyonları içermez. Bazen günlük konuşmalarda daha incelikli bir şekilde gerçekleşebilir. Cleveland Clinic’ten Dr. Tiani, "Bunların çoğu sözlü olabilir" diyor. “Eğer aşırıysa ve çok hızlı hareket ediyormuşsunuz gibi geliyorsa, bu aşk bombardımanına uğradığınızın bir işareti olabilir. İlişki devam ettikçe bu durumlar daha da yoğunlaşabilir.” Aşk bombalarını seven bir kişi, onlar ortalıkta olmadığında ne yaptığınızı sık sık kontrol edebilir. Birilerine sizin hakkınızda ne hissettiklerini aşırı şekilde anlatabilirler veya konumunuzu kontrol edebilirler. Bazen, ilişkinizin toplum tarafından kabul edilmesini sağlamak amacıyla sizin hakkınızda ne hissettiklerini çok sık paylaşarak internette aşırıya kaçabilirler.
6. Sonuç almak için acele ederler
“Bombayı” seven insanlar “silahın üzerinden atlama” eğilimindedir. Sizi ruh eşleri olarak tanımlayabilir, birlikte kaçma fantezileri kurabilir ve bu fanteziler hakkında açıkça konuşabilir ya da sürekli sizinle tanışma anlarından bahsedebilirler. Hatta çok erken gelse bile sizi hemen yakın arkadaşları ve aile üyeleriyle tanıştırmak isteyebilirler ve muhtemelen bir ilişkinin başında bağlılık fikrini gündeme getirecekler. Hatta mutlu son olarak nitelendirilen evliliğe doğru koşmak için önemli kilometre taşlarını atlayabilirler.
Dr. Tiani, aşk bombardımanı yapan kişiler için "Çok hızlı bir şekilde yakınlık, yakınlık ve bağlılık duygusu yaratmak isterler" diyor. "Üç randevudan sonra 'Sen benim ruh eşimsin' gibi şeyler söyleyebilirler ve bu iyi hissettirse de aynı zamanda bunaltıcı da olabilir."
7. Her zaman ulaşılabilirdirler ve ilginizi beklerler
Aşk bombardımanı yapan bir kişi, rahatlık, zaman, enerji ve özveri açısından size diğer insanlardan daha fazla bağımlı gibi görünecektir. Zamanla ilişkiniz geliştikçe size kızarak veya diğer arkadaşlarınızı veya aile üyelerinizi kıskanarak daha talep kar hale gelebilirler. Bu gerçekleştiğinde, sizi kendileri ve değer verdiğiniz diğer insanlar arasında seçim yapmaya zorlayan, hatta çalışmanız gereken diğer sorumluluklar, hobiler ve daha fazlası arasında seçim yapmaya zorlayan adil olmayan ültimatomlar sunabilirler. Dr. Tiani, "Diğer önemli insanlara kıyasla onlarla zaman geçirmenizi tercih ederler çünkü zamanınızı tekellerine almak ve böylece yalnızca onlara güvenmenizi isterler.” diyor. "Zamanla, onlarla kalmamanız durumunda sizi suçlamaya veya onları diğer insanlardan ve değer verdiğiniz şeylerden önce ilk sıraya koymaya başlayabilirler."
8. 'Hayır'ı cevap olarak kabul etmezler
“Hayır” her durumda “hayır” anlamına gelir. Ancak bir aşk bombacısına davranışlarının uygun olmadığını söylerseniz ya da sağlıklı sınırlar koymaya çalışırsanız, muhtemelen tartışmaya girişecek, düşünce tarzınızı sorgulayacak ve hatta sizi “hayır” dediğiniz için hatalı olduğunuza inandırmaya bile itebilecektir. Dr. Tiani, "Bir sınırın aşıldığını veya birçok sınırın aşıldığını hissediyorsanız, bu, sesinizin duyulmadığının ve düşüncenizin ilişkide önemli olmadığının bir işaretidir" diyor. İlişkide psikolojik şiddet hakkında daha fazla bilgi için tıklayın.
9. Yalnızken sizi daha çok severler
Aşk bombardımanı yapan bir kişi, sizi ailenizden ve arkadaşlarınızdan izole ederek, sizin ve katıldığınız faaliyetler üzerindeki kontrolünü artırır. Bazen bu çok açık olabilir; örneğin belirli aktiviteleri yapmanıza, belirli yerlere gitmenize veya başka insanlarla vakit geçirmenize, onlar yanınızda olmadan izin vermezlerse. Diğer zamanlarda, size dayattıkları izole olma hali daha incelikli görünür; örneğin onlarsız bir şey yapmaya çalıştığınızda karamsar, öfkeli veya üzgün olurlar. Her iki durumda da, partneriniz sizi rahat olmadığınız bir şeyi yapmaya zorlamaya çalışıyorsa veya kendinizi güvensiz hissetmenize neden oluyorsa, bu duygusal istismarın bir işaretidir.
10. Kendinizi bunalmış, huzursuz veya dengesiz hissedersiniz
Bazen partnerinizle aynı fikirde olup olmadığınızı merak etmekte sorun yoktur. Hepimiz farklı hızlarda ve farklı aşamalarda severiz ve başkası için doğru gelen şey size doğru gelmeyebilir. Kendinizi huzursuz, dengesiz veya bunalmış hissediyorsanız ve bu duygularınızı partnerinize iletiyorsanız ancak partneriniz bu duygulara karşılık vermiyorsa veya sağlıklı, olumlu tepkiler vermiyorsa, bunlar sorunların yaklaşmakta olduğunun işaretleridir.
Sonuçta sizi neyin rahatlatıp neyin rahatlatmadığını bilen tek kişi sizsiniz. Tüm ilişkilerin sağlıklıdan istismara kadar uzanan bir yelpazede mevcut olduğunu biliyoruz, bu nedenle her zaman kendinizi kontrol etmeniz ve endişeleriniz hakkında partnerinizle konuşmanız gerekip gerekmediğine karar vermeniz ve gerekirse bir uzmandan yardım almanız faydalı olacaktır.
Aşk bombardımanından nasıl kurtulurum?
Aşk bombasına maruz kalmanız halinde bir ilişki ayakta kalabilir mi? Cevap şu ki, bu, büyük ölçüde aşk bombasını yapan kişiye bağlıdır. Cleveland Clinic’ten Dr. Tiani, "Nasıl hissettiğinizi ve duruma nasıl yaklaşmak istediğinizi incelemek için bir dakikanızı ayırmanız ve sizi bombalayan sevgi dolu kişiden biraz uzaklaşmanız yararlı olabilir" diye tavsiyede bulunuyor.
Bazı durumlarda, sağlıklı sınırlarınızla ilgili konuşmayı tekrar gözden geçirmek, hangi davranışın kabul edilebilir olduğunu tanımlamak ve partnerinizin öğrenmesi ve uyum sağlaması için bir fırsat olup olmadığına bakmak iyi fikirdir. Ancak bu konuşmayı yapmaya çalışırsanız ve davranışları devam ederse veya daha da kötüleşirse, ilişkiyi güvenli bir şekilde nasıl sonlandıracağınızı düşünmeniz daha doğru olur.
“Onların davranışlarını değiştirebilmenizin ya da onların size davranılmasını istediğiniz şekilde davranmasını sağlayamayacağınızın farkında olmak önemlidir. Bu kişiye aşık olduğunuz için utanmış olabilirsiniz, ancak bunun sizin hatanız olmadığını hatırlamanız önemlidir” diye güvence veriyor Dr. Tiani. “Kendinizi suçlamak yerine bu süre zarfında ailenizden ve arkadaşlarınızdan destek isteyin.”
Uzman yardımı alın
Depresyon, kaygı, öfke, üzüntü, kafa karışıklığı, yas ve kaybı içeren bir duygu seli yaşamanız muhtemel olduğundan, bir terapiste görünmek aşk bombalama eyleminin geride bıraktığı kafa karıştırıcı ağı çözmek için de yararlı olabilir. "Bir terapist, olanları, bu konuda nasıl hissettiğinizi doğrulamanıza yardımcı olabilir ve duygularınızı, yaşadığınız stresi yönetmenize yardımcı olabilir ve - eğer ihtiyacınız varsa - ilişkiyi nasıl sonlandıracağınıza dair tavsiyelerde bulunabilir" diye ekliyor.
Aşk bombalaması kafa karıştırıcı ve tartışmalı olsa da hafife alınmaması gereken bir şeydir. Çoğu durumda, ilişkiden ayrıldıktan uzun süre sonra, konu flört olduğunda, karşınıza çıkabilecek yeni partner adaylarına ve kendi duygularınıza güvenmek zor olabilir. Ancak aşk bombalamasından sonra da hayat vardır ve bu, deneyimleriniz konusunda kendinize karşı açık ve dürüst olmanızla ve en başından itibaren yeni partnerlerle sağlıklı sınırlar belirlemenizle başlar. Dr. Tiani, "Herhangi bir ilişkide, yol boyunca kontrollerde bulunmak ve sizin ve partnerinizin hangi noktada olduğunuzu açık bir şekilde belirtmek her zaman iyi bir fikirdir" diyor.
Aşk bombardımanının nedenleri nelerdir?
Genellikle kişinin güvensizliği, güvenememe ve diğer insanlara bağımlılıktan kaynaklanır. Herkes bunu yapabilse de, aşk bombalaması çoğunlukla kaygılı veya güvensiz bağlanma stiline veya narsisistik kişilik bozukluğuna (NPD) sahip kişilerle ilişkilendirilir. İnsanlar bu davranışı ebeveynlerinden (pasif saldırganlık gibi) veya geçmişteki istismarcı ilişkilerden öğrenerek de öğrenebilirler. Aynı zamanda çözülmemiş çocukluk travmasının bir yan etkisi de olabilir ancak bu her zaman böyle değildir.
Cleveland Clinic’ten Dr. Tiani şöyle açıklıyor: "Size sevgi bombası atan bir kişinin teklifini geri çevirirseniz veya ihtiyaçlarına yanıt vermediğinizi hissederseniz, sizi tehdit edebilir veya azarlayabilir." "Sevildiklerine ve değerli olduklarına dair sürekli güvence istiyorlar ve bu onların temeldeki güvensizliklerinden kaynaklanıyor." İlk günleri sizin iyiliğinizi kazanmak için kendilerini aşırı genişleterek geçirirken, balayı aşaması sona erdiğinde ve gerçek hayat başladığında, bombaları seven bir kişi, partnerlerini yanında tutmak için gaslighting veya aile içi taciz gibi daha manipülatif taktiklere başvurabilir. "Aşk bombalaması, içinden çıkılması zor olabilecek bir durumdur çünkü çok geç olana kadar birinin ne kadar gerçek olduğunu bilemeyebilirsiniz" diyor Dr. Tiani.
Aşk bombardımanının sevgi dolu bir ilişkiden farkı nedir?
Peki ilişkinizin gerçek olup olmadığını nasıl anlarsınız? Bu gerçekten aşk bombardımanı mı yoksa sadece sizinle ilgileniyor mu? Dr. Tiani, bunu anlamanın en iyi yolunun, onların sizin sağlıklı sınırlarınızı aşıp aşmadıklarını belirlemek olduğunu açıklıyor.
Dr. Tiani, "Onlarla nasıl hissettiğiniz ve sınırlarınızın ne olduğu konusunda açık bir konuşma yapın ve nasıl tepki verdiklerini görün" tavsiyesinde bulunuyor. “Sizi rahatsız eden bir şeyi dile getirirseniz ve birileri bu geri bildirimi alıp dikkate alır ve ileriye dönük olarak davranışlarını değiştirirse, muhtemelen size saygı duyuyor ve ilişkinizi önemsiyordur. Ancak kavgacı, tartışmacıysa veya sınırlarınıza saygısızlık etmeye devam ediyorlarsa, bunlar tehlike işaretleridir." Yapabileceğiniz başka bir turnusol testi, yeni bir bakış açısı kazanmak için aileniz ve arkadaşlarınızla görüşmektir. Ayrıca kendinizi kontrol etmek ve bir şeyler ters gittiğinde hissettiğiniz içgüdüye güvenmek isteyeceksiniz.
Dr. Tiani, "İyi ilişkiler iyi hissettirir." diyor. "Gerçek olamayacak kadar iyi hissettiriyorsa, bu muhtemelen bir şeyler olduğunun göstergesidir. Bu duygular yüzeye çıktığında onu bir kenara itmek yerine buna uyum sağlamanız önemlidir."
Referanslar:
National Domestic Violence Hotline. “Signs of love bombing” Şuradan alındı: https://www.thehotline.org/resources/signs-of-love-bombing/
Cleveland Clinic “What is Love Bombing?” Şuradan alındı: https://health.clevelandclinic.org/love-bombing