ABD ve AB, uzunca bir süredir Çin'le yüksek üretim kapasitesi nedeniyle, pek çok sektör, ürün ve alanda 'kapasite fazla üretim' sürecini tartışmakta. Gerek Dünya Ticaret Teşkilatı (WTO), gerekse de Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) nezdinde, hem Çin'le birlikte, hem de Çinli yetkililer olmadan da yürütülen tartışmalar ve müzakereler ağırlıklı olarak 'demir-çelik' ve 'gemiinşa' bazlı yürümekteydi. Ancak, yürütülen müzakereler Çin açısından sadece tek tarafın taleplerinin karşılanmasına yönelik bir 'monolog'a dönüşünce Çin söz konusu müzakerelerden çekildi. Son bir yıldır ise, demir-çelik ve gemi inşanın yanına üçürünün daha katıldığı anlaşılıyor: 'elektrikli araçlar', 'lityum piller've 'fotovoltaik ürünler'.
Anlaşılan o ki, bu konu, Çin Devlet Başkanı Şi'nin Avrupa'da üç ülkeye gerçekleştirdiği ziyaret esnasında, Fransa ziyaretinde, Fransa Cumhurbaşkanı Macron'la yapılan görüşmede Avrupa Komisyonu Başkanı von der Leyen tarafından da dile getirilmiş. G7 ekonomilerinin küresel iklim krizini durdurmak adına 'olmazsa olmaz' ilanettikleri 'yeşil dönüşüm', karbon bazlı enerji türevlerinden, fosil yakıtlardan hızla temiz ve yenilenebilir enerji kaynaklarına geçişi önceliklendiriyor. Esasen, söz konusu üç ürünün yanına dördüncü bir başlık olarak 'kritik maden ve mineraller'i de eklemek gerekiyor. Çünkü, 'yeşil dönüşüm' için gerekli olan ürünler açısından, yüzde 100 elektrikli bir dünya için vazgeçilmez olan 'yüzde 100 elektrikli araçlar'darekabet sertleşmekte.
Avrupa'nın giderek ciddi manada zorlandığı yüzde 100 elektrikli otomobiller rekabetinde, Çin'in yakaladığı teknoloji düzeyi, araç kalitesi ile fiyatı arasındaki başarılı denge, ABD'yi de ciddi manada rahatsız etmekte. Çin'in yıllık elektrikli otomobil üretimi 2017'den bugüne yıllık birmilyon araç düzeyinden 10 milyonaraç düzeyine hızla yükselirken, dünyaya ihraç edilen elektrikli otomobil sayısı da aynı dönemde yüz bin düzeyinden birmilyonu geçmiş durumda. Bu nedenle, pek çok ülke Çin'in ihraç ettiği otomobillere yüksek gümrük vergisi koymaya başladı. ABD yüzde 25 olan gümrük vergisiniyüzde 100'e çıkardı. Sorun, kimi ülkeve çevrelerin iddia ettiği üzere, Çin'in sözkonusu ürünleri sübvanse mi ettiği, yoksaG7 ekonomilerinin ulaşamayacağı düzeydedüşük bir üretim maliyeti ve buna göre dengelibir fiyattan mı piyasaya sürdüğü?
Sonuç olarak, G7 ekonomileri, önemli bir ikilem ile karşı karşıyalar. Bir yandan Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) son raporları ve COP26, COP27 ve COP28'de tartışılanlar ve alınan kararlar ışığında, yüzde 100 elektrikli ve temiz enerji ağırlıklı bir dünyaya geçiş için yatırımların en az iki katınaçıkarılması gerekiyor. Diğeryandan da söz konusu 'üçlü ürün'olarak tanımlanan 'yeşil ürünler'e tüm dünyanın yüksek miktarda ve kabul edilebilir bir maliyet, fiyatla ulaşması ve yeşil dönüşümün hızlanması gerekiyor. Tüm dünya bu arayışlar içerisindeyken, Çin'in söz konusu ürünlerdeki ihracat artışı, sadece bir yılda elektrikli araçlarda yüzde132'ye, lityum pillerde yüzde87'ye ve güneş enerjisi için kritikönemde olan fotovoltaik ürünlerdeise yüzde 68'e ulaştı. Çin kendisine yönelik 'kapasitefazlası' ve 'sübvansiyon' yönündekiyakıştırmaları reddetmesi bir yana, uluslararasıraporlara da yansıyan küresel iklim kriziile mücadele konusunda G7 ülkeleri eğersamimi iseler, yeşil dönüşüm için gerekliolan ürünlerde gözlenen küresel talep sıçramasınıkarşılamak üzere gelişmiş üretimkapasitesini devreye sokmasından dahadoğal bir adım olmayacağını ifade ediyor. Bununla birlikte, başta ABD ve AB, ayrıca Japonya ve Güney Kore için, hem 'üçlüürün', hem 'kritik mineraller', hemde 'yarı iletkenler ve çip' alanındaÇin'le rekabet daha da zorlaşacakgözüküyor.
Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları Turkuvaz Medya Grubu’na aittir. Kaynak gösterilse veya habere aktif link verilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı ya da bir bölümü kesinlikle kullanılamaz. Ayrıntılar için lütfen tıklayın.