Sömürü düzenini sürdürmek için silaha sarılıyor
Fransa’nın Pasifik’teki kolonisi Yeni Kaledonya’daki neo sömürgeci planına karşı protestolar sürüyor. Fransızlara oy hakkı tanıyan Paris yönetimi, olayları bastırmak için 600’den fazla askerle “geniş çaplı” silahlı operasyon başlattı.
Dış Haberler
Pasifik Okyanusu’ndaki neo sömürge düzeni tehlikeye giren Fransa, Yeni Kaledonya’da bağımsızlık isteyen halkın gösterilerini olağanüstü hal ve sosyal medya yasakları ile bastıramayınca bir kez daha silaha sarılıyor.
Fransa’nın 17 bin kilometre uzaklıktaki kolonisi Yeni Kaledonya’da, yerli Kanak halkının Fransız vatandaşlarına oy hakkı verilmesine karşı bir haftadır süren protestolarında can kaybı 6’ya yükseldi. Yeni Kaledonya Cumhuriyeti adıyla bilinen kolonideki Fransız Yüksek Komiseri Louis Le Franc, olayların başlangıcından bu yana toplamda 230 kişinin gözaltına alındığını aktardı.
Demokratik haklarının gasp edildiği gerekçesiyle Fransa’nın müdahalesine karşı ayaklanan yerel halka çağrıda bulunan Le Franc, “silahları bırakmalarını” istedi.
AĞIR SİLAHLI ASKERLER
Ada’daki askeri varlığını daha önce bin 700’den 2 bin 700’e çıkarma kararı alan Paris yönetimi, gösterileri bastırmak için “geniş çaplı” askeri operasyon başlattı. Fransa İçişleri Bakanı Gerald Darmanin, protestocuların barikatlar kurduğu başkenti havaalanına bağlayan 60 kilometrelik Route Territoriale 1 anayolunun kontrolünü sağlamak için 600’den fazla ağır silahlı jandarmanın gönderildiğini açıkladı. Darmanin, operasyona katılanlar arasında ağır silahlı Ulusal Jandarma Müdahale Birimi’nden (GIGN) yaklaşık 100 kişinin de bulunduğunu kaydetti. Fransız yetkililer ise operasyon kapsamında Noumea’dan yola çıkan ekiplerin yoldaki tüm engelleri jandarmaya ait zırhlı araçlar ve iş makineleriyle ortadan kaldırdığını bildirdi.
‘KUŞATMA ALTINDA’
Başkent Noumea Valisi Sonia Lagarde ise merkezi hükümetin gönderdiği askerlere rağmen birçok kamu binasının kundaklandığını, durumun “sükunete dönmekten çok uzak” olduğunu kaydetti. Fransız BFMTV’ye konuşan Sonia Lagarde yaptığı açıklamada, yerel saatle 18.00-06.00 arasında uygulanan sokağa çıkma yasağıyla gece boyunca yaşanan şiddet olaylarının kısmen azaldığını, ancak sakinleşmekten çok uzakta olduklarını ifade etti. Noumea’nın ‘‘kuşatma altında’’ olduğunu belirten Lagarde, ‘‘Durum düzelmiyor’’ dedi.
Öte yandan, Yeni Kaledonya hükümeti yaptığı açıklamada, şiddet olaylarının yaşandığı adadaki tüm ortaokul ve liselerin 24 Mayıs’a kadar kapalı kalacağını duyurdu.
∗∗∗
NE OLMUŞTU?
Fransa’nın bin 1700 kilometre uzaklıktaki eski sömürgesi Yeni Kaledonya’da 10 yıldır yaşayan Fransız vatandaşlarına oy hakkı tanıyan yasa, 13 Mayıs’ta Fransa Ulusal Meclisi’nde kabul edilmişti. Ada’daki 300 bin nüfusun yüzde 40’ını oluşturan bağımsızlık yanlısı yerli Kanak halkı, seçimlerde etkilerinin azaltılmasına tepki göstererek sokaklara inmişti. Fransız hükümeti, mevcut düzenleme nedeniyle her 5 kişiden birinin oy kullanmamasını ‘‘saçma’’ olarak nitelemişti. Fransa, 1998’de imzalanan Noumea Anlaşması çerçevesinde yerel halkla kademeli olarak daha fazla siyasi yetki vermeyi kabul etmişti. Anlaşmanın ardından Yeni Kaledonya’nın bağımsızlığı için düzenlenen 3 referandumda da “hayır” oyu çıkarken bağımsızlık yanlıları referandumlara Fransa’nın etki gösterdiğini belirtmişti.