Deniz Gezmiş’in idam edilişinin yıl dönümünde, Vatan Partisi Merkez Karar Kurulu Üyesi Ferit İlsever, Ulusal Kanal’da İlker Yücel’in sunduğu Ezber Bozan programında Deniz Gezmiş’i ve onun bıraktığı mirası anlattı.
“DENİZ GEZMİŞ ANTİ-EMPERYALİST VE BAĞIMSIZLIKÇI KARAKTERİYLE ÖNE ÇIKAN BİR ARKADAŞIMIZ”
Ferit İlsever, Deniz Gezmiş’in bağımsızlıkçı karakteri ve anti-emperaylist tutumuyla öne çıkan bir isim olduğunu aktardı. 6 Mayıs’ta haberi ilk aldıklarında çok üzüldüklerini aktaran İlsever, Deniz Gezmiş’i şu ifadelerle anlattı:
"Ankara’da öğrendik idam haberini. Bizim için çok büyük bir acıydı. Çünkü Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan, Hüseyin İnan bizim mücadele arkadaşlarımız. Deniz Gezmiş, anti-emperyalist karakteri ve bağımsızlıkçı tutumuyla öne çıkan bir arkadaşımızdı. Gerçekten tek hedefi bağımsız, özgür, demokratik bir Türkiye. Bunu sadece yaptığı konuşmalarda, açıkladığı düşüncelerde değil, hayatının her anında, attığı her adımda göstermiştir."
68 KUŞAĞININ GELİŞİMİ VE DENİZ GEZMİŞ
Ferit İlsever, Deniz Gezmiş’in öğrenci liderliğini ve 68 dönemini şöyle aktardı:
"Deniz Gezmiş, İstanbul Üniversitesi’nin gençlik önderlerinden. 60’lı yılların ortalarından başlayan, demokratik üniversite taleplerini içeren üniversite işgalleriyle başlayan büyük gençlik hareketinin önderlerinden. Ankara’da bizim de genel başkanımız olan Doğu Perinçek önderliğinde gelişen bir hareket. Deniz Gezmiş de o hareketin İstanbul’daki gençlik önderlerinden. O dönem demokratik üniversite işgallerinde bir talep de 6. Filo’ya karşı. 6. Filo, İstanbul, İzmir limanlarına sık sık demirliyor. Amerikan askerleri sokaklarda tehditlerle geziyor. Bunu kabul etmemiz mümkün değil. Deniz Gezmiş, 1968 Temmuz’unda yaptığımız Dolmabahçe’den Amerikan askerlerinin denize dökülmesi eyleminde de öncü isim. Ondan sonra da hep o mücadelenin başında olmuş. Onu Türkiye’nin bağımsızlık, özgürlük, demokrasi mücadelesinde saygıyla ve büyük bir özlemle anıyoruz."
DENİZ GEZMİŞ’İN YETİŞTİĞİ KOŞULLAR
İlsever, Deniz Gezmiş’in de içinde yetiştiği koşulları şöyle aktardı:
“Deniz tabi sosyalime ilgisi var. Oradan besleniyor. Ama aynı zamanda Türkiye devriminin çok büyük bir mirası var. O miras içinde yetişmiş bir devrimci olarak oradan da besleniyor. En önemli noktalardan biri şu; Bu durum böyle olmasına rağmen nasıl Mustafa Kemal Atatürk ve Jön Türk devrimi, 40’lı, 50’li yıllarda değil, 60’lı yıllarda Deniz Gezmişler ve bizimle birlikte kendini gösterdi? Bunun nedenlerinden biri Türkiye çapında büyük kitle hareketleri ve dünyada yükselen devrim dalgası. 27 Mayıs’ın da altını çizmek gerekiyor. 27 Mayıs Gladyo’ya ve ABD emperyalizme karşı bazı adımlar atmış. Böyle önemli bir kazanımı da yeni kuşaklara aktarıyor. Onun getirdiği havada ayağa kalkan bir gençlik hareketi.”
KİTLE HAREKETLERİNİN GERİ ÇEKİLMESİ
Ferit İlsever, maceracılığa giden yolda, kitle hareketlerinin geri çekilmesi konusunu da açıkladı. İlsever şunları söyledi:
"Tabi koşulların kitle hareketlerinin kesilmesinde tayin edici rolü var. En belirleyici etken, Amerikancı 12 Mart darbesi. Darbe koşullarında uygulanan yükselen halk hareketine karşı sert tutum, hapishaneler, işkenceler… Tabi bunlar kanunsuz. Amerikancı darbenin Amerikancı ikridar oluşturma amacıyla gerçekleştirdiği bu darbenin belirleyici etkisi var. Ondan önce başlayan halk hareketinde bir geri çekilme var. Devrim süreçlerinde sürekli ivmelenen bir yol izlenmiyor. Halk hareketinin yükseldiği dönemler var, karşı devrimin kazandığı dönemler var. Bu inişli çıkışlı bir mücadele."
AYDINLIKÇILARIN BELİRLEYİCİ TUTUMU
Ferit İlsever, 68 döneminde Aydınlıkçıların belirleyici tutumlarını aktardı. İlsever şunları söyledi:
"Aydınlıkçılar sadece o dönem değil, ondan önce de çok belirleyici bir çizgiye sahipti. Deniz Gezmişlerin de içinde bulunduğu bir çizgi. ABD emperyalizmine karşı mücadeleinin belirleyici olduğu ve Türkiye’nin baş çelişmesinin ABD emperyalizmiyle mücadele olduğu tespiti. Bu çok stratejik bir tespit. Ne demek bu? Kemalist Devrimin tamamlanması. Bugünkü görev bu diyoruz. O günkü koşullarda Milli Demokratik Devrim diyoruz. Bütün demin söylediğim kitle hareketleri, özellikle gençlik hareketi, üniversite işgalleri, ABD askerlerinin denize dökülmesi hepsinde bu stratejinin o günkü koşullarda ifadesini topluma anlatmaya çalışıyoruz. 60’lı, 70’li yılların başında Türkiye’nin 150 yıllık devrimci geçmişini sürdüren, devam ettiren parti, Vatan Partisi."
68 HAREKETİNDEKİ YANLIŞ TUTUMLAR
Ferit İlsever, Deniz Gezmişlerin maceracı çizgisini ve o dönem TİP içinde gelişen yanlış tutumları şöyle aktardı:
"Doğru program, doğru strateji, örgütlü olmak, disiplinli olmak, bir merkezin olması. Mustafa Kemal Atatürk’ün ilk yaptığı iş bu. Devrim başka türlü başarıya ulaştırılamaz. Öncü partisiz olmaz. O koşullarda biz bunu anladık. O müadele içinde öğrendik. Mahir Çayanlar ya da Deniz Gezmişlerin maceracı çizgisi yoktu sadece. Ondan önce de SSCB kontrolündeki Doğu Berlin merkezli bir sahte Türkiye Komünist Partisi vardı. Onun Türkiye’ye yansıması vardı. 8-10 senelik mücadelemizde, halk hareketine karşı tavır almaları, pasifist tutumları, durun, yürümeyin, eylem yapmayın, faşizm gelir gibi ifadeleri vardı. Mahirlerden, Denizlerden önce yaşadığımız süreç bu. Bunlar Türkiye İşçi Partisi’nde örgütlü. Başlarını Behice Boran çekiyor. Denizler de bunlara tepki olarak maceracılığa yöneldiler. Yanlış yaptılar tabi."
DENİZ GEZMİŞ’İN MACERACI ÇİZGİSİ
İlsever, Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının maceracı çizgisini şöyle anlattı:
"O dönem silahlı mücadeleye teşvik eden kitapların hızla Türkçe’ye çevrildiği ve bu gruplar içinde yayıldığı Atilla İlhan tarafından tespit ediliyor. Hepsinin evinde Che Guevara posteri. Önemli bir insan ama Türkiye ile ne ilgisi var? Türkiye’nin koşulları ile ne alakası var. Öncü savaş dedikleri de Filsitin’de mücadele yürüyor. Oraya gençleri gönderiyorlar, silahlı eğitim aldırıyorlar. Dağa çıkanlar var ama daha önemlisi çocuk kaçırma, banka soyma, uçak kaçırma eylemleri. Hep bunları yaşadık, tanık olduk tabi. Kitle hareketi geri çekildiği için bu hareketler öne çıktı, bu hareketler öne çıktığı için kitle hareketi geri çekildi. İkili bir ilişki var."