Uluslararası Adalet Divanı (UAD), Güney Afrika Cumhuriyeti’nin, İsrail'in Refah'ta başlattığı saldırıların Gazzelilerin haklarını telafisi mümkün olmayan şekilde zarara uğrattığı gerekçesiyle İsrail aleyhine talep ettiği ek tedbirlere ilişkin kararını bugün açıklayacak.
Güney Afrika Cumhuriyeti, İsrail aleyhine açtığı "soykırım" davasında, İsrail’in Refah ve Gazze genelindeki askeri operasyonlarını durdurmasını da içeren ek ihtiyati tedbir talep etmişti.
AA’nın haberine göre, tedbir kararını kamuya açık oturumda Divan Başkanı Lübnanlı Yargıç Nawaf Salam bugün TSİ 16.00'da açıklayacak.
“İsrail karara uymayacak”
İsrail'in Kanal 12 televizyonunda adı açıklanmayan İsrailli yetkililere dayandırılan haberde, Tel Aviv yönetiminin, UAD'nin İsrail ordusunun Gazze'ye yönelik saldırılarının sonlandırılması yönünde karar alabileceğini beklediği belirtildi.
Haberde, UAD'nin Gazze'ye saldırıları sonlandırmasına hükmetse bile İsrail'in bu karara uymayacağı ifade edildi.
Ayrıca UAD'nin Güney Afrika'nın talebini kabul etmesi halinde İsrail'in kararı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne taşımayı planladığı ve ABD'nin burada veto yetkisini kullanmasını ümit ettiği kaydedildi.
Yediot Ahronot gazetesinde yer alan haberde de UAD'nin Gazze'ye insani yardımların artırılmasına karar vermesinin de beklendiği aktarıldı.
Ne olmuştu?
Divan, 26 Ocak'ta açıkladığı kararda İsrail’in Soykırım Sözleşmesi'ndeki yükümlülüklerine uygun davranması gerektiğini belirterek, 6 maddede ihtiyati tedbir kararına hükmetmişti.
İsrail'in bu tedbir kararlarına uymaması ve Gazze'de kötüleşen insani durumun ardından Güney Afrika, ilk olarak "İsrail'in Refah kentine planladığı saldırının ortaya çıkaracağı büyük çaplı öldürme, zarar verme ve yıkım eylemleri" nedeniyle 13 Şubat'ta UAD'den acilen yeni tedbirlere hükmedilmesini talep etmişti.
Divan, 16 Şubat'taki kararında, mahkemenin yeni tedbirlere hükmetmesini gerektiren ölçüde önemli gelişmeler olmadığı gerekçesiyle 26 Ocak'ta hükmedilen tedbirleri yeterli bulmuştu.
Güney Afrika ikinci olarak 6 Mart'ta Gazze'de baş gösteren kıtlık nedeniyle ikinci kez ek tedbir talebinde bulunmuş ve Divan, 28 Mart'ta İsrail aleyhine özellikle insani yardımların Filistinlilere ulaşmasını sağlaması için ek tedbirlere hükmetmişti.
Güney Afrika, 10 Mayıs'ta Divan'a üçüncü kez ek tedbir kararına hükmetmesi için başvurmuştu.
Güney Afrika'nın ek tedbir taleplerine ilişkin 16 ve 17 Mayıs’taki duruşmalarda, Güney Afrika tarafı, UAD'nin 26 Ocak’taki ilk kararından bu yana İsrail’in Filistinlilere yönelik saldırılarını tırmandırarak Divan’ın bağlayıcı emirlerini kasten ihlal ettiğini belirtti.
İsrail'in Refah'ta başlattığı saldırıların Gazzelilerin haklarını telafisi mümkün olmayan şekilde zarara uğrattığını kaydeden Güney Afrika avukatları, İsrail'in siviller için "yaşanabilir son bölge" olan Refah’a da operasyona başladığını hatırlattı.
Güney Afrika, Gazze'deki İsrailli askerlerin tahliye bölgelerini ve kalan tüm Filistinlileri meşru hedef olarak gördüğü "imha bölgeleri" olarak tanımladığına işaret ederek, daha fazla geç kalınmadan Divan’dan İsrail’in askeri operasyonlarını sonlandırmasına hükmetmesini istedi.
Duruşmada İsrail adına söz alan uluslararası hukuktan sorumlu Başsavcı Yardımcısı Gilad Noam ise Güney Afrika’nın iddialarının yersiz olduğunu savunarak, "Trajik bir savaş yaşanıyor ancak ortada bir soykırım yok" iddiasında bulundu.
Savunmasında Güney Afrika’nın iddiaları yanıtlamak yerine Hamas'ın saldırılarını anlatan ve Güney Afrika'yı Hamas'ı korumakla suçlayan Noam, "Güney Afrika gerçeğin ya da hukukun peşinde değil, mahkemenin yetkilerini kötüye kullanmanın peşinde" dedi.
Güney Afrika'nın talepleri Gazze geneline ilişkin olmasının yanı sıra özellikle İsrail'in Refah'taki operasyonlarının durdurulmasının önemine dikkati çekiyor.
2023 Filistin-İsrail Savaşı
13 Ekim 2023
(AS)