Ekonomi yönetimi tarafından yapılan açıklamalarda, kirada yüzde 25 zam sınırının 1 Temmuz 2024 sonrası için uzatılmayacağı belirtildi. Peki, bu yeni dönemde kira artışları nasıl belirlenecek? İşte kira artışıyla ilgili merak edilen 5 soru, 5 yanıt...
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in açıklamasına göre, kira zam sınırı 1 Temmuz’dan itibaren kaldırılacak. Bu durum milyonlarca kiracı ve ev sahibi için yeni bir dönemin başlangıcını işaret ediyor. Özellikle mevcut konut fiyatlarının enflasyona göre düşüş göstermesi, yeni konut üretimini negatif etkiliyor. İnşaat maliyetlerinin yüksek olması, müteahhitleri zor durumda bırakıyor.
1. YENİ DÖNEMDE KİRA ARTIŞI NASIL BELİRLENECEK?
Milliyet'e göre, 1 Temmuz'dan sonra kira artışları, TÜİK tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksinin (TÜFE) son 12 aylık ortalaması baz alınarak belirlenecek. Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, bu durumu şöyle özetliyor: “Yüzde 25 zam sınırı 1 Temmuz 2024 itibarıyla sona erecek. 2 Temmuz itibarıyla yenilenecek olan kira kontratlarında, TÜFE'nin son 12 aylık ortalaması baz alınarak artış yapılacak.”
2. EV SAHİPLERİ SÖZLEŞME SÜRESİNDEN ÖNCE ZAM İSTEYEBİLİR Mİ?
Ev sahipleri, yüzde 25 zam sınırının bitişini gerekçe göstererek sözleşme süresinden önce zam isteyemez. Özelmacıklı bu konuda şunları ekliyor: “Kira artışları yıllık olarak yapılmaktadır. 15 Haziran 2024’te kira kontratını yenileyen biri, yüzde 25 sınırına tabi olacak.”
3. EV SAHİPLERİ DAHA FAZLA ZAM İSTEYEBİLİR Mİ?
Ev sahipleri, TÜFE'nin 12 aylık ortalamasından daha fazla kira talep edemezler. Ancak yasal haklarını kullanarak kira tespit veya uyarlama davaları açabilirler. Bu davalar, piyasa koşullarına göre kira belirlemek için kullanılabilir.
4. YÜZDE 25 SINIRININ KALDIRILMASI SONRASINDA EV SAHİPLERİ KİRACININ TAHLİYESİNİ İSTEYEBİLİR Mİ?
1 Temmuz 2024’ten sonra yüzde 25 sınırının kaldırılması, ev sahiplerine özel bir tahliye hakkı doğurmaz. Ancak, yasal sınırlarda kira artışı yapmayan kiracılara karşı dava açabilirler.
5. YENİ DÖNEMDE KİRA DAVALARINDA AZALMA OLUR MU?
2023'te açılan kira davalarının sayısı 120 bine ulaştı. Yüzde 25 sınırının kaldırılması, ev sahiplerinin bazı dairelerini kiraya verme eğilimini artırabilir. Bu da yargıda iş yükünü azaltabilir.
Reportage Türkiye CEO’su Mustafa Kemal Alamo ise yeni dönemde konut üretimini artıracak kampanyaların önemine değiniyor: “Yeni inşaatların sürdürülebilmesi için finansal kampanyalar şart. Kredi faizlerinin düşürülmesi ve uzun vadeli ödeme kolaylıkları talebi artıracaktır.”
As Yapı Yönetim Kurulu Başkanı Haluk Sert ise müteahhitlerin zarar ettiğini belirtiyor: “Şu anda müteahhitler konut inşa ederken zarar ediyor. Yeni yapılan düzenlemelerle birlikte kira fiyatlarının belirli bir noktaya kadar artacağını, sonrasında ise stabil hale geleceğini tahmin ediyorum.”
Kira zammında yeni döneme girilirken, ev sahipleri ve kiracılar için pek çok soru işareti bulunuyor. Yüzde 25 zam sınırının kaldırılması, kira artışlarını TÜFE oranına endeksleyecek. Bu değişikliklerin piyasa üzerindeki etkileri yakından takip edilecek. Kira fiyatlarının arz ve talep dengesine göre yeniden düzenlenmesi bekleniyor.