Emeklilerin merakla beklediği Temmuz zammı adım adım yaklaşıyor. Temmuz'da SSK ve Bağ- Kur'luların kök aylıklarına ilk 6 aylık enflasyon oranında zam, memur emeklilerine de yüzde 10 artış ve ilk 6 aylık TÜFE'nin yüzde 15'i aşan kısmı üzerinden fark yansıtılacak.
Takvim gazetesinden Çığıl Ön Yener'in haberine göre, kök aylıklara yansıtılacak bu zam oranları 3 Temmuz'da kesinleşecek, aynı ay da maaşlara yansıtılacak. Ayrıca Temmuz'da ek iyileştirme de karara bağlanacak.
Bu kapsamda hem refah payı hem taban aylık masaya yatırılacak. Eğer bu düzenlemelerden birinin ya da ikisinin birden uygulanmasına karar verilirse hızla yasal düzenleme yapılacak. Aynı ay aylık ödeme dönemine yetiştirilmesine çalışılacak.
TEMMUZ ZAMMI NE OLACAK
TÜİK verilerine göre Ocak- Nisan enflasyonu yüzde 18.72 olarak gerçekleşti. Merkez Bankası'nın Piyasa Katılımcıları Anketi'ne göre de Mayıs enflasyonu yüzde 3.04, Haziran enflasyonu yüzde 2.56 bekleniyor.
Bu tahminlere göre 6 aylık enflasyon yani SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin zam oranı yüzde 25.46'ya ulaşabilecek. Memur emeklilerinin zam oranı ise yüzde 9.10 enflasyon farkıyla yüzde 20.01'i bulabilecek.
REFAH PAYI NASIL UYGULANIR
Ek iyileştirme çalışmaları kapsamında ele alınacak ilk formül refah payı olacak. Refah payıyla birlikte tüm emeklilerin zam oranının eşitlenmesi bekleniyor.
Burada da 2 formül bulunuyor. Memur emeklilerinin aylıklarına yapılacak artış SSK ve Bağ-Kur'luların seviyesine çıkarılabileceği gibi, tüm emeklilere refah payı eklenerek zam oranları yükseltilebilecek. Her iki formül de emeklilerin zam oranını eşitleyecek.
Eğer enflasyon tahminleri gerçekleşir ve ilk formül hayata geçirilirse memur emeklilerine 5.45 puanlık refah payı verilerek tüm emeklilerin zam oranı yüzde 25.46'da eşitlenebilecek. Ancak bu durumda SSK ve Bağ-Kur emeklilerine ek zam yapılmamış olacak.
İkinci formülün uygulanması halinde ise verilecek refah payı tüm emeklilerin zam oranını yükseltecek kadar olacak. Örneğin; tüm emeklilerin zam oranı yüzde 30'da eşitlenebilecek.
Bu durumda eğer 6 aylık enflasyon yüzde 25.46 çıkarsa SSK ve Bağ-Kur emeklilerine 4.54, memur emeklilerine ise 9.99 puanlık refah payı verilmiş olacak.
TABAN AYLIĞA ENFLASYON AYARI
Temmuz ayı zam döneminde taban aylık ödemesinin artırılması da ele alınacak. Eğer taban aylıkta artış kararı alınırsa, enflasyon verileri burada en önemli kriter olacak.
6 aylık enflasyon yansıtılırsa taban aylık 12 bin 500 lira seviyelerine ulaşacak. 6 aylık TÜFE tahminlerine göre 12 bin 546 lirayı bulabilecek. Yüzde 38 olan yıl sonu enflasyon hedefinin yansıtılması halinde de emeklilerin taban aylığı 13 bin 800 liraya ulaşacak.
ZAM TAHMİNLERİ
- 4 aylık enflasyon: % 18.72
- 6 aylık enflasyon tahmini: % 25.46
- SSK ve Bağ-Kur'luların zam oranı: % 25.46
- Memur emeklisi TÜFE farkı: % 9.10
- Memur emeklisi zam oranı: % 20.01
REFAH PAYI FORMÜLLERİ:
- Memur emeklisine refah payı ile eşit zam
- Tüm emeklilere refah payı ile eşit zam
TABAN AYLIK FORMÜLLERİ
- 6 aylık TÜFE artışı: 12.546 TL
- Yıllık TÜFE artışı: 13.800 TL
Öte yandan emekli olmaya çalışanlar hem gün sayısı hem prim hem de tazminat hesabı yapıyor. Posta gazetesinden Ekrem Sarısu kendisine gelen soruları yanıtladı.
Soru: 1 Temmuz 1998’deki girişimle SSK’ya 4300 gün prim ödedim. 700 gün de Bağkur primim var. Askerlik ve 11 ay da yurtdışı borçlansam emekli olabilir miyim? Bülent TANER
Cevap: Doğum ve askerlik tarihiniz ile askerlik süreniz hakkında bilgi vermemişsiniz. Emekli olmak için 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabisiniz. EYT kapsamında olduğunuzdan emekli olurken yaş aranmayacak. Sigorta başlangıç tarihinizden sonra 18 ay (540 gün) askerlik yaptığınızı varsayarsak, askerlik süreniz ile 330 gün (11 ay) yurtdışı çalışma sürenizi borçlanıp ayrıca 30 gün de prim ödeyerek toplam priminizi 5900 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Sigorta başlangıç tarihinden önce 18 ay askerlik yaptığınızı varsayarsak, askerlik süreniz borçlanıp ve yurtdışı çalışma sürenizin de 285 gününü borçlanarak toplam priminizi 5825 güne tamamlayacağınız tarihte EYT kapsamında yaş aranmadan emekli olabilirsiniz. Söz konusu bilgilerinizi göndermeniz halinde sorunuza daha net cevap verebiliriz.
EŞİM NE ZAMAN EMEKLİ OLABİLİR
Soru: 8 Ağustos 1965 doğumlu eşimin sigorta başlangıç tarihi 30 Aralık 2007’dir. 5000 gün primi var. Ne zaman emekli olabilir? Sebahattin YANDIM
Cevap: Eşiniz iki şekilde emekli olabilir. 1) 7000 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi olarak. Bu seçenekte 2000 gün daha prim ödeyerek toplam primini 7000 güne tamamlayacağı tarihte emekli olabilir. 2) 25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi olarak. Bu seçenekte 4500 günden fazla primi olduğundan, bundan sonra prim ödemese de, 25 yıllık sigortalılık süresini dolduracağı 30 Aralık 2032’de emekli olabilir.
İSTİFA ETSEM KIDEM TAZMİNATI ALABİLİR MİYİM
Soru: 40 yaşındayım. Sigorta girişim 2006’da. Öğrenciyken okuduğum üniversitede kısmi zamanlı olarak çalıştım. Primin belge kodu 11 diye yazıyor. Ardından Haziran 2008 ayında kamuya işçi olarak girdim. 2010’da başka bir kamu kurumuna yerleştim. Şu an 5400 primim mevcut. 6 ay da askerlik yaptım. Bu şartlar altında istifa etsem, kıdem tazminatımı alabilir miyim? Samet BAŞ
Cevap: Emekli olmak için aranan şartlardan yaş dışındaki şartları sağlayanlar işlerinden kıdem tazminatı alarak ayrılabiliyor. 2006 girişinizde adınıza prim ödemesi varsa (sorunuzdan olduğu anlaşılıyor), iki şekilde emekli olabilirsiniz. 1) 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak. Bu seçenekte 1600 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 7000 güne tamamlayacağınız tarihte, işinizden kıdem tazminatı alarak ayrılabilirsiniz. 2) 25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak. Bu seçenekte de, 4500 gün prim ve 25 yıl sigortalılık süresi şartlarını birlikte sağlayacağınız tarihte işinizden kıdem tazminatı alarak ayrılabilirsiniz. Yani 25 yıl sigortalılık sürenizi dolduracağınız tarihte.
4 AY SONRA EMEKLİ OLMANIZ MÜMKÜN
Soru: 44 yaşındayım. Hizmete başlama tarihim 14 Ekim 1997 olup 5240 gün prim ödemem var. Çalışma sürem 26 yıl. Ne zaman emekli olurum? Bülent KIRBOĞA
Cevap: Emekli olmak için 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabisiniz. EYT kapsamında olduğunuzdan emekli olurken yaş aranmayacak. Sigortalılık süreniz de yeterli olduğundan, 660 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5900 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Askerliğiniz hakkında bilgi vermemişsiniz. Askerlik sürenizi borçlanmanız halinde, priminizi borçlanma gün sayınız kadar erken tamamlayacağınızdan, askerlik süreniz kadar erken emekli olabilirsiniz. Örneğin; 18 ay askerlik yaptığınızı varsayarsak, askerlik sürenizi borçlanıp ayrıca 120 gün de prim ödeyerek toplam priminizi 5900 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Askerlik borçlanması 1.5 yıl (540 gün) erken emekli olmanızı sağlar. Tabi askerlik yapmışsanız ve 18 ay askerlik süreniz varsa.
Odatv.com