Tarihin en önemli askeri ve siyasi figürlerinden biri olan Büyük İskender’in etnik kökeni hakkında zaman zaman bir tartışma var, bu yazıda kısaca bu konuyu ele alacağım.
Makedonya bugün Yunanistan, Kuzey Makedonya ve Bulgaristan arasında üç ülke tarafından paylaşılmış bir Balkan coğrafyasıdır.
Bugün Kuzey Makedonya’nın kurucuları ve çoğunluğu oluşturan halk Güney Slavların bir koludur.
Slavlar M.S. 5. ve 6. yüzyıllarda Ukrayna’nın kuzeyinden Balkanlar’a gelmişlerdir.
Bugünkü Makedonya bölgesi de dahil Balkanların bilinen en eski halkı ise Arnavutların ataları olan İliryalılar’dır, sonrada Hint – Avrupa kökenli bir toplum olan ve bugün tamamen Balkan halkları arasında izole olarak tarihten silinmiş olan Traklardır.
Yunanlar Makedonya’da M.Ö. 1200’lerde bugünkü Selanik’e yakın Aigai civarına yerleşerek 7. yüzyıldan itibaren Yunan Argead hanedanlığına mensup bir krallık oluşturdular.
Büyük İskender’in etnik olarak Slav bir Makedonyalı olması imkansızdır.
Büyük İskender antik Yunan halklarından olan Makedonyalılardandır, yani Yunandır.
İskender’in babası Filip, Hellenlerin Akalar, Aiollar ve İyonyalılarla birlikte 4 büyük boyundan biri olan Dor kökenli Argead hanedanlığından gelir ve Dorlar Yunandır, antik Makedonyalılar gibi.
Spartalılar da kendilerine Spartalı derler ama Yunandılar, Atinalılar da kendilerine Atinalı derlerdi ama Yunandılar, antik Makedonyalılar da aynıdır.
Büyük İskender’in babası Yunandır, annesi Yunandır, konuştukları dil Yunanca’dır, hocası Yunandır, inanç olarak Yunan Pantheon’una bağlıdır, coğrafi bölgenin ve doğduğu yönettiği krallığın adı Makedonya’dır.
Makedonya kuzeyde en güçlü Yunan krallığıdır, çağında Yunanlar hem ana kara Yunanistan’da hem Anadolu’da şehir devletleri veya bir kaç devletin bir araya geldiği birlikler halinde varlıklarını sürdürdü, o devirde Slav kökenli halklar Balkanlarda yoktu bile.
İskender’in babası Persleri Yunanistan ve Anadolu’dan atmak için önce Yunan birliğini sağlamaya mecburdu ve Yunan şehir devletlerine gözdağı vermek için Tebe’yi yakıp yıktı, Sparta hariç herkese boyun eğdirerek apansız bir şekilde ölmesiyle çok iyi yetiştirdiği oğlu İskender babasının hayallerini çok daha ileri götürdü ve Balkanlardan Hindistan’a kadar o zamanki bilinen dünyanın yarısını 10 yıl gibi kısa bir sürede fetih ederek 30 yaşına geldiğinde muazzam bir imparatorluk kurdu.
İskender’in 32 yaşında ölümü dahi Yunan medeniyet ve kültürünün dünyaya yayılmasını engelleyemedi.
İskender’in sayesinde Yunan kültürü; Hellenizm bütün dünyaya hızla yayılmaya başladı ve adını bir döneme yazdırarak Helenistik Dönem denilen Yunan kültürü, sanatı kısacası medeniyeti dünyaya damgasını vurdu ve bu medeniyet Batı medeniyetinin temelini oluşturdu.
Antik Makedonca Yunanca’nın kuzeyde konuşulan bir dialeğiydi, Yunanca’dan ayrı bir dil değildi.
Bugün Trabzon’un bazı köylerinde konuşulan Rumeyka’nin Yunanca’nın Pontos dialeği olması gibi. İskender zamanında bugünkü Kuzey Makedonya’da Yunanca’dan sonra baskın dil bugünkü Arnavutların ataları olan İliryalıların konuştuğu İlircedir.
Bugün Kuzey Makedonya’da konuşulan dil Bulgarca’nın baskın olduğu o bölgede konuşulan Güney Slavcasını bir dialeğidir, antik ve modern Yunanca ile hiçbir ilgisi yoktur.
Büyük İskender Makedonyalıdır ama Antik Makedonya da Yunandır, dolayısıyla İskender de Yunandır.
Metin Yılmaz / NationalTurk