CAPE Güney Afrika Uluslararası İlişkiler ve İşbirliği Dairesi Genel Müdürü Zane Dangor, ülkenin İsrail aleyhine Uluslararası Adalet Divanı'nda (UAD) açtığı soykırım davasında, mahkemenin yeni tedbirlere hükmetmesinin "çığır açıcı bir gelişme" olduğunu söyledi.
Dangor, konuyla ilgili değerlendirmesinde, Güney Afrika'nın UAD'nin bugün verdiği kararı memnuniyetle karşıladığını belirterek, "Divan, Filistinlilerin İsrail saldırılarından daha fazla zarar görmesini engellemek ve Gazze'nin tamamında hayati önem taşıyan gıda ve ilaç tedarikini sağlamak için İsrail'in Refah bölgesindeki askeri operasyonlarını durdurmasını emretti." hatırlatmasını yaptı.
UAD'nin kararının fiilen bir ateşkes çağrısı olduğunu vurgulayan Dangor, "Bu açıdan Divan'ın aldığı bu karar, çığır açıcı bir karardır" diye konuştu.
Dangor, İsrail'in Gazze'de soykırım niteliğindeki eylemlerinin soruşturulması için Birleşmiş Milletler (BM) tarafından atanan soruşturmacılara erişim izni emri veren kararın önemine işaret ederek, "Bu çok önemli bir emirdir. BM Güvenlik Konseyi'nin bunu dikkate almasını umuyoruz. İşin bu kısmında müdahil olmaları için BM Güvenlik Konseyi'ne başvuracağız." dedi.
İsrail'in UAD kararlarına uyma zorunluluğu bulunduğunu vurgulayan Dangor, Güney Afrika'nın uluslararası hukukun saygınlığı adına bu karara uyulmasını sağlamak için diğer devletlerle temas halinde olacağını bildirdi.
UAD'de İsrail aleyhine açılan soykırım davası
Güney Afrika Cumhuriyeti, 1948 tarihli Birleşmiş Milletler (BM) Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi'ni ihlal ettiği gerekçesiyle 29 Aralık 2023'te İsrail aleyhine UAD'de dava açmıştı.
Güney Afrika, Gazze'deki durumun aciliyet teşkil etmesi sebebiyle UAD'den ihtiyati tedbirlere hükmetmesini istemiş ve tedbir talebine ilişkin duruşmalar 11-12 Ocak'ta Hollanda'nın Lahey kentindeki Barış Sarayı'nda yapılmıştı.
Divan, 26 Ocak'ta açıkladığı tedbir kararlarında, İsrail'in Soykırım Sözleşmesi'nin 2. maddesinde tanımlanan fiillerin işlenmemesi için tüm önlemleri almasına, Gazze'deki Filistinlilere yönelik soykırım çağrısı yapanları önlemek, engellemek ve cezalandırmak için gereken tüm adımları atmasına, Gazze'deki Filistinlilerin karşılaştığı olumsuz yaşam koşullarını ortadan kaldırmak için ihtiyaç duyulan temel hizmetler ve insani yardımın sağlanmasını mümkün kılan acil ve etkili önlemleri almasına ve Gazze'deki Filistinlilere karşı Soykırım Sözleşmesi'nin ihlalini gösteren delillerin yok edilmesini önlemek ve korunmasını sağlamak için etkili tedbirler almasına hükmetmişti.
İsrail'in bu tedbir kararlarına uymaması ve Gazze'de kötüleşen insani durumun ardından Güney Afrika, ilk olarak "İsrail'in Refah kentine planladığı saldırının ortaya çıkaracağı büyük çaplı öldürme, zarar verme ve yıkım eylemleri" nedeniyle 12 Şubat'ta UAD'den acilen yeni tedbirlere hükmedilmesini talep etmişti.
Divan, 16 Şubat'taki kararında, mahkemenin yeni tedbirlere hükmetmesini gerektiren ölçüde önemli gelişmeler olmadığı gerekçesiyle mevcut tedbirleri yeterli bulmuştu.
Güney Afrika bunun ardından 6 Mart'ta Gazze'de baş gösteren kıtlık nedeniyle yeniden ek tedbir talebinde bulunmuş ve Divan, 28 Mart'ta İsrail aleyhine özellikle insani yardımların Filistinlilere ulaşmasının sağlaması için ek tedbirlere hükmetmişti.
Güney Afrika, 10 Mayıs'ta Gazze'deki durumun telafisi mümkün olmayacak derecede ve ciddi şekilde kötüleştiği gerekçesiyle Divan'a ek tedbir kararlarına hükmetmesi için başvurmuştu.
Divan, 24 Mayıs'taki kararında, Refah'ta sıkışan Filistinlilerin karşı karşıya kaldığı insani felaket tehlikesi nedeniyle daha önce hükmettiği tedbirlerin yeterli olmadığını belirterek, İsrail'in Refah kentine yönelik askeri saldırılarını derhal durdurmasına, Gazze'de acilen ihtiyaç duyulan hizmetlerin ve insani yardımın engelsiz bir şekilde sağlanabilmesi için Refah sınır kapısını açık tutmasına, BM yetkili organları tarafından soykırım iddialarını araştırmak üzere görevlendirilenlerin Gazze Şeridi'ne engelsiz erişimini sağlamak üzere etkili tedbirler almasına ve alınacak tüm tedbirlere ilişkin 1 ay içinde Mahkeme'ye rapor sunmasına hükmetmişti.
???????