İBB Meclisi mayıs ayı birinci oturumu, Meclis 1. Başkanvekili Nuri Aslan başkanlığında Saraçhane'deki belediye binasında yapıldı.
Mecliste konuşmak için söz alan AK Parti Grup Sözcüsü Murat Türkyılmaz, AK Parti'den CHP'ye geçen belediyelerde, borçların belediye binasının duvarına asılmasına tepki göstererek, bu durumu "yakışıksız ve makamın ağırlığına uygun olmayan işler" olarak nitelendirdi.
Bütün ilçe belediyelerinin, 31 Aralık 2023 itibarıyla faaliyet ve denetim raporlarına yansıyan resmi bilgileri referans alarak açıklamalarda bulunacağını dile getiren Türkyılmaz, şöyle konuştu:
"Borç kamunun kamçısıdır. Borç kötü bir şey değildir haddizatında. Hatta mevzuata göre belediyelerimizin finansal ihtiyaçlarını karşılamak için gelen ihtiyaçların daha kolay sağlanabilmesi için aslında meşru ve makul bir yöntemdir. Borcun varlığı tek başına karalamak için, iftira atmak için yeterli değildir. Bu borcun nereye sarf edildiği, borcun yatırıma dönüşüp dönüşmediği, bütçenizin içerisinde borcun ne kadarlık bir yer tuttuğu gibi kriterler üzerinden bir değerlendirme yapmazsanız, zulmetmiş olursunuz. Belediyelerimizin salt borçlarına odaklanarak bir değerlendirme değil, daha çok yatırım ve borçların bütçeye oranları üzerinden bir değerlendirme yapacağız."
"Adalar Belediyesinin gerçekleşen yatırımı maalesef yüzde 0"
CHP'li 14 ilçe belediyesinin borçlarını sıralayan Türkyılmaz, "Adalar Belediyesinin bütçesi 148 milyon 500 bin lira, borcu 128 milyon 888 bin lira. Borcun bütçeye oranı yüzde 87. Gerçekleşen bütçe yılsonu itibarıyla 145 milyon lira, gerçekleşen yatırım maalesef yüzde 0. Avcılar Belediyesi, 1 milyar 635 milyon lira, borcu 476 milyon lira, gerçekleşen bütçe 1 milyar 369 milyon lira, gerçekleşen yatırım 447 milyon lira, yatırımların bütçeye oranı yüzde 33. Ataşehir Belediyesi, bütçe 2 milyar 390 milyon lira, borcu 1 milyar 446 milyon lira, borcun bütçeye oranı yüzde 61. Gerçekleşen bütçesi 2 milyar 193 milyon lira, gerçekleşen yatırım 542 milyon lira, yatırımın bütçeye oranı yüzde 25." diye konuştu.
Bakırköy Belediyesinin, bütçesinin 1 milyar 220 milyon lira, borcunun 860 milyon lira, borcun bütçeye oranının yüzde 70 olduğunu anlatan Türkyılmaz, Bakırköy'ün gerçekleşen bütçesinin 1 milyar 54 milyon lira, gerçekleşen yatırımın 220 milyon lira, yatırımın bütçeye oranının yüzde 21 olduğunu belirtti.
Türkyılmaz, "Beylikdüzü Belediyesi, bütçe 2 milyar 90 milyon lira, borcu 1 milyar 593 milyon lira, bütçesinin yüzde 76'sı borçtan oluşuyor. Gerçekleşen bütçesi 1 milyar 825 milyon lira, gerçekleşen yatırım 423 milyon lira, yatırımın bütçeye oranı ise yüzde 23. Büyükçekmece Belediyesi, 1 milyar 982 milyon lira, borcu 720 milyon lira, borcun bütçeye oranı yüzde 36, gerçekleşen bütçe 1 milyar 851 milyon, gerçekleşen yatırım 381 milyon lira, yatırımın bütçeye oranı yüzde 21. Esenyurt Belediyesi, bütçesi 3 milyar 951 milyon lira, borcu 2 milyar 14 milyon lira, borcun bütçeye oranı yüzde 51, gerçekleşen bütçesi 3 milyar 846 milyon lira, gerçekleşen yatırım 1 milyar 693 milyon lira, yatırımın bütçeye oranı yüzde 44." ifadelerini kullandı.
Türkyılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Kadıköy Belediyesi, bütçesi 3 milyar 70 milyon lira, borcu 2 milyar 6 milyon lira, borcun bütçeye oranı yüzde 65, gerçekleşen bütçe 2 milyar 801 milyon lira, gerçekleşen yatırım 522 milyon lira, yatırımın bütçeye oranı yüzde 19. Kartal Belediyesi, bütçe 2 milyar 550 milyon lira, borcu 1 milyar 710 milyon lira, borcun bütçeye oranı yüzde 67. Gerçekleşen bütçe 2 milyar 159 milyon lira, gerçekleşen yatırım 365 milyon lira, yatırımın bütçeye oranı maalesef yüzde 17. Küçükçekmece, bütçesi 2 milyar 850 milyon lira, borcu 1 milyar 163 milyon lira, borcun bütçeye oranı yüzde 41, gerçekleşen bütçe 2 milyar 838 milyon lira, gerçekleşen yatırım 511 milyon lira, yatırımın bütçeye oranı yüzde 18. Maltepe, bütçesi 2 milyar 442 milyon lira, borcu 1 milyar 288 milyon lira, borcun bütçeye oranı yüzde 53. Gerçekleşen bütçe 2 milyar 309 milyon lira, gerçekleşen yatırım 744 milyon lira, yatırımın bütçeye oranı yüzde 32.
Sarıyer, bütçe 2 milyar 206 milyon lira, borcu 1 milyar 630 milyon lira, borcun bütçeye oranı yüzde 74. Gerçekleşen bütçe 2 milyar 104 milyon lira, gerçekleşen yatırım 142 milyon lira, yatırımın bütçeye oranı yüzde 7. Şişli, bütçesi 2 milyar 100 milyon lira, borcu 2 milyar 460 milyon lira, borcun bütçeye oranı yüzde 117. Gerçekleşen bütçe 2 milyar 74 milyon lira, gerçekleşen yatırım 162 milyon lira, yatırımın bütçeye oranı yüzde 8. Beşiktaş, bütçesi 2 milyar 231 milyon lira, borcu 2 milyar 55 milyon lira, borcun bütçeye oranı yüzde 92. Yatırıma bakıyoruz. Gerçekleşen bütçe 2 milyar 180 milyon lira, gerçekleşen yatırım 21 milyon lira. Yatırımın bütçeye oranı yüzde 1 bile değil, yüzde 0,99."
"AK Parti'li belediyelerde borcun bütçeye oranı yüzde 35,38, CHP'de tam iki katı yüzde 63,34"
AK Parti'li belediyeler ile CHP'li belediyeler arasında performans mukayesesi de yaptıklarını belirten Türkyılmaz, "2023 yılı sonu itibarıyla AK Parti'de borcun bütçeye oranı yüzde 35,38, CHP'de tam iki katı yüzde 63,34. Yatırım oranlarına baktığımızda yatırımın bütçeye oranı AK Parti'li 25 belediyede yüzde 27,62, CHP'li belediyelerde yüzde 21,49."
Borçları bütçe oranına en yüksek 5 belediyenin Şişli, Beşiktaş, Adalar, Beylikdüzü ve Sancaktepe olduğunu ifade eden Türkyılmaz, "Sancaktepe Belediyesinin 2023 yılında yapmış olduğu yatırım, 11 CHP'li belediyeden çok daha fazlası. Jakuziyi yanlış yerde aradınız." dedi.
Bütçelerine göre en başarılı 5 belediyenin Pendik, Üsküdar, Ümraniye, Silivri ve Zeytinburnu olduğunu açıklayan Türkyılmaz, yatırımların bütçesine oranla en az yatırım yapan 5 belediyenin ise Adalar, Beşiktaş, Sarıyer, Şile ve Şişli olduğunu kaydetti.
Türkyılmaz, yatırımları bütçesine oranla en yüksek 5 belediyesinin ise Arnavutköy, Eyüpsultan, Esenyurt, Pendik ve Çekmeköy olduğunu ifade etti.
Bütün belediyelerde borcun bütçeye oranının ortalama yüzde 48 olduğunu, 4 AK Parti'li belediyenin, 11 CHP'li belediyenin ise bu oranın üzerinde borçlandığını anlatan Türkyılmaz, bütün belediyelerde yatırımın bütçeye ortalama oranının yüzde 25 olduğunu, 4 CHP'li, 17 AK Parti'li belediyenin bu oranın üzerinde yatırım yaptığını belirtti.
Türkyılmaz, şunları kaydetti:
"İBB'nin 2014-2019 yılları arasındaki AK Parti döneminde, borcun bütçeye ortalama oranı yüzde 87,20. 2019-2024 CHP döneminde yüzde 148,49. Neredeyse iki katı. Bu konuda Şişli'yi bile geçmiş Büyükşehir Belediyesi. Yatırımın bütçeye ortalama oranı 2014-2019 AK Parti döneminde yüzde 54,57 oranına yatırım yapılırken, 2019-2024 arasında CHP'li İBB yönetiminde yüzde 38'lik bir yatırım yapılmış. Özellikle 2023 yılında 57 milyarlık yatırım planlanmış fakat 48 milyar gerçekleştirilmiş. Bu arada rakamla İETT filosunun neredeyse yarısını yenileme imkanınız var."
Türkyılmaz, "AK Parti'li belediyeler, açık ara CHP'li belediyelerden çok daha iyi hizmet vermişler. Ben kendilerini bu vesileyle alkışlamak istiyorum. Bizler sandıktan çıkan mesajın farkındayız. Muhasebemizi yapıyoruz, eksiklerimizi, kusurlarımızı tespit ediyoruz. Emin olun bundan sonraki süreçte de inşallah toparlanarak 2028 ve 2029 seçimlerine gümbür gümbür hazırlanıyoruz." diye konuştu.
Türkyılmaz, konuşmasının sonunda, İBB'nin borcunun yazılı olduğu dövizi, konuşma kürsüsüne astı.
"Verdiğiniz borçlanma rakamları doğru değil"
CHP Grup Başkanvekili Ülkü Sakalar ise İstanbul halkının gereken cevabı verdiğini söyledi.
Sakalar, sözlerine şöyle devam etti:
"Şimdi 39 ilçeden 26 ilçe belediyesini İstanbul halkı, CHP'li belediyelere verdikten sonra 'tabii biz daha iyi çalıştık aslında' demek güzel bir ironi oldu. Mutlaka çalıştınız ama İstanbullular dedi ki; 'siz çok güzel çalıştınız ama biz diğerlerine oy verelim' mi dedi acaba bu da enteresan oldu. Güzel çalıştınız da biz niye oy aldık o zaman. O da ayrı bir mesele."
Meclisin gösteri yeri olmadığını ifade eden Sakalar, şunları kaydetti:
"Buraya gelip pankartları kürsüye asmak da şık olmadı. Onu da üsluba uygun bulmadım. İlçe belediyeleri borçları asabilir, kaldı ki verdiğiniz borçlanma rakamları da doğru değil."