Ekonomik kriz çam balını vurdu
Dünya çam balı üretiminin merkezi olan Muğla’da tehlike çanları çalmaya başladı. Sık sık yaşanan orman yangınları, iklim krizi ve girdi maliyetleri sebebiyle çam balı üretilemeyecek duruma geldi.
Aycan KARADAĞ
Türkiye’nin en önemli çam balı üretim merkezi olan Muğla’da, hasat hazırlıkları sürüyor. Kentte, 2019 yılındaki bal üretimi 14 bin 688 ton oldu. Yaşanan büyük orman yangınlarının ardından 2022 yılı bal üretimi ise 6 bin 577 tona kadar düştü. Kovan başına bal verimi de 7,4 kilogram. Muğla, Dünya’daki çam balı üretiminin yüzde 74’ünü karşılıyor.
Hasat öncesi üreticilerle konuştuk. Orman yangınları, iklim krizi ve girdi maliyetlerinden dolayı üreticiler, üretimin durma noktasına geldiğini söyledi.
Üretici Mustafa Yarış, “Muğla son yıllarda çam balı üretiminde geriye gidiyor. Orman yangınları ve iklim krizi sebebiyle çam balında verim çok düştü. Bir de girdi maliyetleri çok yüksek. Nakliye, mazot, işçilik maliyetleri çok yüksek. Bizler gezginci arıcılık yapıyoruz. Ege’nin çeşitli yerlerine arılarımızı nakil ediyoruz. Bu bölgedeki flora baharı bizi kurtarmadığı için, arı yetersiz geldiği için Anadolu’nun çeşitli illerine gidiyoruz. Bunları yaparken çeşitli zorluklarımız var. Bunların arasında konaklama zorlukları, nakliye, arının boş kabıydı, peteğiydi, bunların hepsi çok maliyetli. Ürettiğimiz balın para etmeyişi dert. Ülkede normal arıcılık yapanlardan fazla, sahte bal üretimi yapanlar var. Artık arıcılık yapılmamaya başlandı. Birçok kişi işi bırakıyor. Çünkü kazanamıyoruz. Borçlar çok yükseldi. Ata mesleği diye yapıyoruz ama dayanacak gücümüz kalmadı” diye konuştu.
Bir diğer üretici Raşit Kırcı da, “Çamın özsuyunu emerek beslenen ve çamın özsuyunu tatlı bir madde halinde dışkılayan basra böceği son dönemde ciddi zarar gördü. Yer değişikliği yaşandı. Orman yangınları çam ağaçlarını yok etti. Böyle olunca çam üretimi de ciddi zarar gördü. Bunun yanında girdi maliyetleri inanılmaz yükseldi. Mazot fiyatlarını kontrol edemiyoruz. İşçilik maliyetlerini karşılayamıyoruz. Bu yüzden çam balı üretimi yıldan yıla düşüyor. Bir de son yıllarda sahte balcılar çıktı. Bu da bizi olumsuz etkiliyor” ifadelerini kullandı.
KANUN TEKLİFİ
CHP Muğla Milletvekili Avukat Gizem Özcan ise geçen günlerde ‘Arı Yetiştiriciliği ve Balcılık Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Kurulması Hakkında Kanun Teklifi’ni Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sundu.
CHP Muğla Milletvekili Avukat Özcan, “Muğla, Dünya’daki çam balı üretiminin yüzde 74’ünü karşılıyor. Dünya’da en çok çam balı üretilen ildir. Bu gücü ve potansiyeliyle, çam balı üreticisi, dünya fiyatlarını belirleyecek güce sahiptir. Kanun teklifi ile kurulacak enstitünün başta Muğla olmak üzere Türkiye’deki arı yetiştiricilerinin ve bal üretiminin karşı karşıya kaldığı sorunlar üzerine, bilimsel, akademik, teknik ve diğer alanlarda bilgi toplaması; bilimsel araştırmalar yapılması; arı yetiştiriciliği ve bal üretimi ile ilgili sorunların ortadan kaldırılmasına katkı sağlamaya yönelik çözümler üretmesi hedefleniyor” dedi.