TBMM Genel Kurulu'nda 'Kürtçe' tartışması
TBMM Genel Kurulu'nda, DEM Parti Grubu'nun Meclis Başkanlığına sunduğu, 'Kürtçe Ana Dilin Korunması İçin Atılacak Adımların Belirlenmesi' başlıklı araştırma önergesinin tartışıldığı sırada tansiyon yükseldi
TBMM Genel Kurulu, Meclis Başkanvekili Sırrı Süreyya Önder başkanlığında toplandı. Siyasi parti gruplarının, Meclis Başkanlığına sunduğu önergeler bölümünde, DEM Parti'nin 'Kürtçe Ana Dilin Korunması için Atılacak Adımların Belirlenmesi' başlıklı önergesinin görüşüldüğü sırada DEM Parti, İYİ Parti ve MHP'li vekiller arasında tartışma yaşandı.
DHA'nın haberine göre; DEM Parti Grup Başkanvekili Ayşegül Doğan, önergenin gerekçesini açıklamak için söz aldı. Doğan, "Önce Türkçesini ifade ettim, sonra Kürtçeye geçtim. İzin ve müsaade alarak değil, bildirimde bulunarak. Bu da farklı ana dil hakkına duyduğumuz saygının gereği yaptığım bir şey. Aynı saygıyı biz de bekliyoruz, kendi ana dilimiz için bekliyoruz. O yüzden tüm siyasi parti gruplarını, başta Kürtçenin bir yasal güvenceye ve statüye kavuşması için, üzerindeki yasakların kaldırılması için, bu retçi ve inkarcı politikaların son bulması için bizim önergemize desteğe davet ediyorum. Sayın milletvekilleri, dillerden korkmayın, savaşlardan korkun. Dillerden niye korkuyorsunuz? Diller bölmez, bütünleştirir. Ayrıştırmaz, aradaki mesafeleri kapatır" diye konuştu.
"MECLİSTE TÜRKÇE KONUŞULMASI İCAP EDER"
Doğan'ın konuşmasının üzerine söz alan AK Parti Grup Başkanvekili Bahadır Yenişehirlioğlu, hiç kimsenin dili ve diniyle sorunları olmadığını belirterek, "Kürtçe konusunda AK Parti'nin yaptığı çalışmalar ve faydalar zaten biliniyor. Ama Anayasa’nın 3’üncü maddesi gereği ortak dilimiz Türkçedir. Mecliste Türkçe konuşulması icap eder, herkesin buna saygılı olmasını rica ediyorum" dedi.
"KÜRTÇE KONUŞULDUĞUNDA MİKROFON KAPATILMALI"
Milletvekilleri arasında karşılıklı atışmaların sürdüğü esnada söz alan MHP Grup Başkanvekili Filiz Kılıç ise anayasanın 3'üncü maddesine atıfta bulunarak, "Konuşmaların Genel Kurulda Türkçe yapılması gerekmektedir. Aksi durumda İç Tüzük’ün 66’ncı maddesi uyarınca mikrofonun kapatılması gerekmektedir. Genel Kurulda konuşma yapan hatiplerin bu hususa riayet etmesini özellikle istirham ediyoruz. Sayın Başkan, mikrofonu sizin kapatmanız gerektiğini bir kez daha hatırlatmak istiyoruz. Türkiye'de herkes istediği dili konuşur, buna hiçbir mani yoktur lakin 'Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında Türkçeden başka bir dil konuşulmaz' diye açık bir hüküm vardır" ifadelerini kullandı.
"BURASI DEVLET KURUMU, BİZLER DE MEMUR DEĞİLİZ"
DEM Parti Grup Başkanvekili Sezai Temelli de Kılıç'ın sözlerine cevaben, "Burası bir devlet kurumu, bizler de devlet memuru değiliz. Biz temsil ettiğimiz halkın diliyle burada hitap edebiliriz. Ama biz şunu biliyoruz, Meclisin çalışma dili Türkçedir. Biz de çalışmalarımızı Türkçe yapıyoruz ama temsiliyet ve halkımızı selamlamak, bir iki cümle Kürtçe kullanmak burada ne Anayasa 3’e aykırıdır ne Anayasa’ya aykırıdır ne de söylenen herhangi bir yasaya aykırıdır. AKP Grup Başkanvekili de Kürtçe konusundaki hassasiyetlerini belirtti. Fakat çok önemli bir konuyu atlıyorlar, geçen haftaki grup başkanvekilleri temsiliyetten bahsetti, dedi ki, 'Biz de Kürt halkını temsil ediyoruz, bizde de Kürt milletvekilleri var. Gerçi MHP onlara, 'Kürt kökenli' diyor, hala o hakarete cevap vermiş değilsiniz" diye konuştu.
"OKULLARDA EĞİTİM DİLİ OLMASI MÜMKÜN DEĞİL"
Tartışmalar üzerine söz alan İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez ise ana dili öğrenmenin insani bir hak olduğunu ancak ana dilde eğitimin aykırı olduğunu belirterek, "O sebeple ısrarla bu talepleri tekrar ederek gündeme getirmenizi de çok da doğru ve yerinde bulmuyorum. Ancak altını çizerek söylüyorum, kimliğiyle ve diliyle insanların gurur duyması lazım. Çünkü ana dil demek, bir insanın annesinden duyduğu dildir ve annesinden öğrendiği dildir ve bir haktır. Ama siz bunu eğitim dili olarak ortaya koymaya çalışır ve bunu bir hak olarak iddia ederseniz bunun ardından başka şeyler gelir. Öğrenilmesini kesinlikle teşvik ediyoruz. Bu bir haktır arkasında duruyoruz ama siz derseniz ki 'Okullarda eğitim olsun' bunun mümkün olmadığını dünya göstermiştir" diye konuştu.
"BEN ANA DİLİMİ PARİS'TE ÖĞRENDİM"
Çömez'in açıklamaları sürerken DEM Parti sıralarından tepkiler yükseldi. DEM Parti Şırnak Milletvekili Ayşegül Doğan, "Turhan Bey, nasıl öğreneceğiz, kuşaktan kuşağa nasıl aktaracağız? Okuyamıyoruz, yazamıyoruz. Ben ana dilimde okuma ve yazmayı Paris'te öğrendim. Bu utanç kimin utancı, benim mi?" dedi.
"PARİS'TE KÜRTÇE KURS YOK, DOĞRU SÖYLEMİYORSUNUZ"
Çömez ve Doğan arasında karşılıklı tartışma sürerken Çömez, Paris'te Kürtçe kurs olmadığını ifade ederek, "Siz annenizden öğrendiniz belli ki Paris’i bırakın, Paris umurumda değil. Bakın, zaten okullarda eğitim için imkanlar tanınıyor, kurslar da var. Dolayısıyla, bunlara bir itirazımız yok. Ama siz Paris’te ana dil olarak, eğitim dili olarak Kürtçe bir okul açıldığını bana söyleyebilir misiniz? Söyleyemezsiniz, yok çünkü. Hayır, efendim, yok. Doğru söylemiyorsunuz. Şu yazdığınız, şu ortaya koyduğunuz pankartlardan bir tek kelime anlamıyorum ben. Niye gözümüzün içine sokuyorsunuz? Bir tek kelime anlamıyorum. Provoke ederek hak arayamazsınız. İletişim kurmaya çalışırsanız netice alırsınız" diye konuştu.
Dünyanın birçok ülkesinde ana dilinde çok dilli bir eğitimin olduğunu savunan Temelli, "Bizim ülkemiz bu anlamıyla ana dilinde çok dilli eğitimle aslında bugün birçok sorunu aşabilecek durumdayken bu inkarcı yaklaşım, bu yok sayan anlayışla biz hala 'Annenizden öğrenin', 'Mahallenizden öğrenin' gibi aslında çok yanlış bir yaklaşımı tartışmak zorunda kalıyoruz. Eğer bir ülkede ana dilinde çok dilli eğitim mümkünse ve hayata geçebilirse aslında birçok toplumsal sorunun çözümü de mümkün olabilecektir. Ama bu ülkede Kürtçeye, Kürt halkına yaklaşımda bu üstenci yaklaşım şunu bize gösteriyor: Ya, bu ülkenin sahibi biziz. Siz, size verilenle yetinin. Hayır" diye konuştu.
"PARİS'TE SAYGISIZLIĞI DA ÖGRENMİŞ"
Çömez, 'Bu ülkenin sahibi biziz' şeklinde bir cümle kullanmadığını işaret ederek, "Bu ülkenin sahibi asil Türk milletidir ve bu ülkede kendini bu topraklara ait hisseden, bu bayrağın altında yaşamaktan onur duyan herkes saygın bir Türk vatandaşıdır, bakışımız budur. Öte yandan, konuşmama izin verin lütfen. Önce saygı duymayı öğrenin, Paris’te böyle mi öğrettiler size? Belli ki Paris’te Kürtçe öğrenirken bu saygısızlığı da öğrenmiş kendisi. Çok teşekkür ederim. Kendisi bir dayatmadan söz etti. Biz dayatmalara şiddetle karşıyız. Konuşmamda açıkça ifade ettim; bir insanın annesinden öğrendiği dil ana dilidir ve anasının ak sütü gibi helaldir" ifadelerini kullandı. Çömez'in konuşması esnasında İYİ Parti ve DEM Partili milletvekilleri arasında karşılıklı laf atıldı.
"ANNE- BABASI DIŞINDA MARDİN KÜRT DİLİ EDEBİYAT FAKÜLTESİNDE ÖĞRENEBİLİR"
MHP Grup Başkanvekili Filiz Kılıç, Doğan'ın, 'Biz nereden öğreneceğiz Kürtçeyi' sözlerine cevaben şu ifadeleri kullandı, "Muş Alparslan Üniversitesinde Kürtçe Edebiyatı bölümü var. Mardin’de de aynı zamanda Kürt Dili ve Edebiyatı Bölümü vardır. Anne babası dışında, Mardin’de de Kürt Dili ve Edebiyatı mevcut, hatta bendenizin rektörlüğü döneminde bizlerin oyuyla YÖK’te açılmış olan bir bölümdür. Burada mevcut olan hocaların da bir kısmını şahsen de tanıyorum, şu anda önümde ayrı ayrı Kürtçenin hangi derslerinin okutulduğu da mevcut. Eğer kendileri bilmiyorsa, kendilerine bu konuda bilgi verebilirim."
'MÜLAKAT' TARTIŞMASI ÇIKTI
Gündem dışı konuşmalar bölümünde CHP Kars Milletvekili İnan Akgün Alp'in Kars Üniversitesi'nin yaptığı alımlardaki mülakatı eleştiren sözleri, AK Parti Grup Başkanvekili Bahadır Yenişehirlioğlu ve Antalya Milletvekili Mustafa Köse arasında tartışma yaşanmasına neden oldu. Milletvekili Akgün Alp, konuşmasının başında ibret alınacak bir mağduriyet hikayesi anlatacağını belirterek, "Kars Kafkas Üniversitesi, Veteriner Fakültesi çiftliğinde çalıştırılmak üzere İŞKUR aracılığıyla 4 çoban almak üzere ilana çıkar. Şimdi, 'Mülakat yapmadık' diyenlere hepsini belgeyle ve delille anlatacağım. 4 çoban almak isteniyor; Yöntem, noter kurası ve sözlü sınav. Noter kurası sonucu asil listeden sözlü sınava girmeye hak kazanan adaylar, 6 Temmuz 2023 Perşembe günü mülakata davet ediliyor, çoban mülakatı. Ve bu çoban mülakatında koca YÖK, adayları başarısız sayıyor. Sen Kars’ın gençlerine bunu yapmayacaktın. Şimdi sana ben çobana sorduğun mülakat sorusunu göstereceğim. Bak, o mülakatın sonucu ne oldu biliyor musunuz? Sürekli işçi, çoban alımı sözlü mülakat sonuçları başarısız sayıldı. Hani, siz görevin gerektirdiği haller dışında mülakat yapmayacaktınız? Çobana mülakat yapmaya utanmadınız. Şimdi sana soruyorum, mülakattaki soruya doğru cevap ver, seni tebrik edeceğim, var mısın" ifadelerini kullandı.
"BELEDİYELERİ PERSONELLE DOLDURDUNUZ"
Akgün konuşmasını yaparken, AK Parti Antalya Milletvekili Mustafa Köse, CHP'li belediyelerin yaptığı atamaları gündeme getirerek, "Belediyelere personeli nasıl alıyorsunuz, Bütün belediyeleri personelle doldurdunuz, mülakatla mı aldınız? Antalya’da belediyede çalışanları sürdünüz, mülakatla mı, sınavla mı, KPSS'yle mi alıyorsunuz onu da anlat, çıkardığınız personeli anlat" dedi.
"GRUP BAŞKANVEKİLİN 2 MİLYONLUK SAATLE GEZİYOR"
Akgün konuşmasının devamında, mülakat sorularına atıfta bulunarak, "Sana soruyorum, ilkokul mezunu olma şartıyla mülakata getirdiğiniz çobana sorulan soruyu sana soruyorum, söyle bakalım. Kars’ın ilk belediye başkanı kimdir? Biliyor musun, söyle biliyor musun? Bilmiyorsun değil mi? İşte bu milletvekili Kars’a gelse çoban bile olamaz. Bu sistemle bunları çoban bile yapmıyorlar. Çobana mülakatta sorduğunuz tarih sorusu, sana soruyorum, o zaman cevap ver: Yazıyı ilk çağda kim icat etti? Ama size sorsa var ya, 'Parayı kim buldu?' dese hepiniz bilirsiniz. Bak, rüşveti kim buldu, torpili kim buldu, mülakatı kim buldu, hepiniz adınız gibi biliyorsunuz. Hiç bilmeseniz aynaya bakarsınız. Senin grup başkanvekilin kolunda 2 milyonluk saatle geziyor. Sordular, 'Neyle aldın?' diye. Dedi ki, 'Helal paramla aldım'. Sen helal paranla her gün trilyonluk takı takıyorsun da bu memleketin garibanına çoban olmak için niye torpil aratıyorsun?" diye konuştu.
"HELAL YOLLA ALDIĞIM SAATİ TAKMAYA DEVAM EDECEĞİM"
Akgün'ün, 'Senin grup başkanvekilin 2 milyonluk saatle geziyor' sözleri üzerine söz alan AK Parti Grup Başkanvekili Bahadır Yenişehirlioğlu, mülakat konusunda gelen eleştirileri doğru karşılayabileceğini kaydederek, "Fakat kastını aşan bu konuşmayı bütün AK Parti’li vekillere olmayan bir şekilde suçlama noktasında taşımayı nezaketsiz ve saygısız buluyorum. Hele şahsımla alakalı yapılan açıklamayı tamamen yersiz ve anlamsız buluyorum. Allah’a şükür ben devlet kademesinde hiç iş yapmadım, 63 yaşındayım. 1 lira kredi dahi kullanmadım ve milletvekili seçilinceye kadar devlet kademelerinde hiçbir zaman vazife almadım. 28 yıl ceza avukatlığı yaptım, 13 tane romanım var ve 250’den fazla da dizi bölümü oyunculuğu yaptım ve helal yolla satın aldığım saatimi takmaya devam edeceğimi söyledim. Hadisenin buraya getirilmesini son derece saygısız, anlamsız ve kastını aşan açıklamalar olarak söylüyorum ve bütün AK Parti Grubunu kastederek yaptığı açıklamaları, sayın konuşmacıya aynen iade ediyorum" diye konuştu.
*Haberin fotoğrafı AA tarafından servis edilmiştir.