Markaların yok olmasının birçok nedeni vardır. Markaların yok olmasına veya değer kaybına yol açabilecek bazı faktörler vardır. Bunların en etkili olanlarını aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:
-
Pazar koşullarında yaşanan değişiklikler:
Tüketici zevkleri ve tercihlerinin değişmesi, bir markanın ürün veya hizmetlerinin talep görmemesine neden olabilir. Ayrıca ekonomik dalgalanmalar, resesyonlar veya ekonomik krizler, markaların satışlarını olumsuz etkileyebilir.
-
Rekabet koşullarının değişmesi:
Pazarın doyuma ulaşması ve yoğun rekabet, bir markanın rekabet edebilme gücünü zayıflatabilir. Rakiplerin daha yenilikçi ürünler sunması veya teknolojik olarak geride kalan markaların pazar payını kaybetmesine yol açabilir.
-
Finansal problemler:
İşletmenin faaliyetlerini sürdürebilmesi için yeterli sermayeye sahip olmaması iflasa yol açabilir veya teknolojinin yenilenmesi için gerekli finansal kaynağın ayrılamamasına neden olabilir. Ayrıca mali kaynakların kötü yönetilmesi, yüksek borçlanma veya yatırım hataları, markaya finansal sorunlar yaşatabilir.
-
Yönetimsel hatalar:
Liderlik eksiklikleri, vizyonsuzluk veya kötü karar verme süreçleri markanın gerilemesine yol açabilir. Nepotizm, aile şirketlerinin kurumsallaşamaması, aile anayasalarının yetersiz olması ve sonraki kuşaklara iş devredememek veya yeni kuşakları işe hazırlamamak da çok ciddi sürdürebilirlik problemlerine neden olabilir.
-
Hatalı pazarlama stratejilerinin uygulanması:
Yanlış pazarlama stratejileri, yanlış hedef kitle seçimi veya başarısız ürün lansmanları markaya zarar verebilir.
-
Hukuki sorunlar:
Markanın yasal sorunlarla karşı karşıya kalması, itibar kaybına ve finansal zarara neden olabilir.
-
Regülasyon değişiklikleri:
Yasal düzenlemelerdeki değişiklikler ve bunlara hızlı uyum ve adaptasyon sağlanamaması, markanın faaliyetlerini sürdürmesini zorlaştırabilir.
İtibar kaybı:
Skandallar, ürün kalitesinde düşüş veya müşteri memnuniyetsizliği markanın itibarını zedeleyebilir.
-
Halkla ilişkiler faaliyetlerinin kötü yönetilmesi:
İyi yönetilmeyen halkla ilişkiler faaliyetleri, sosyal sorumluluk ve kurumsal iletişim faaliyetlerinin eksikliği, marka imajını olumsuz etkileyebilir.
-
Teknolojik değişimler:
Dijital dönüşüm ve teknolojik yeniliklere ayak uyduramayan markalar, pazarın gerisinde kalabilir.
-
Sosyal değişimler:
Toplumun değer yargılarındaki değişiklikler, bir markanın eskisi kadar çekici olmamasına neden olabilir. Sektöre bağlı olarak tasarım, renk, logo, amblem, slogan ve benzeri değişimleri fark etmemek veya geç kalınması markaların gözden düşmesine neden olabilir.
-
Kültürel uyum sorunları:
Globalleşme sürecinde, yerel pazarlara uyum sağlayamama, markaların başarısız olmasına yol açabilir.
-
Az müşteriye bel bağlamak:
Bayi, distribütör veya iş ortaklarının sayısını artırmamak da önemli bir risktir. Az sayıda müşteri, üretici şirkete ticari koşullar için baskı yapabilir veya müşteri kaybı satışların azalmasına neden olabilir. Bu durum doğal olarak, markanın yayılımını ve bilinirliğini orta vadede olumsuz yönde etkiler.
-
Duyu kaybı yaşamak:
Şirket kurucuları veya üst düzey yöneticilerin pazara verdikleri ürünlerden çok memnun olmaları, yenilik ve farklılık yapmak için bir gerekçe görmemeleri, hatta kendi ürünlerini her zaman rakip ürünlerden üstün görmeleri, rakipleri küçümsemeleri veya benzeri olumsuz düşünceler, şirketlerin hantallaşmasına ve çevik hareket edememesine neden olabilir. Bu durum orta ve uzun vadede markaların küçülmesine, hatta küçük markaların bunu fırsat bilip, pazar paylarının artışına neden olabilir. Bilindiği gibi, pazara yeni giren markalar, pazar payı küçük olan markalardan ziyade, pazarda büyük payları olan markalardan müşteri ve pazar payı almaya çalışırlar.
Bu faktörler tek başına veya bir arada, bir markanın yok olmasına yol açabilir. Başarılı markalar, bu tür riskleri önceden tespit edip, proaktif stratejiler geliştirerek ayakta kalabilirler.
Markalar pazarda değerini yitirseler bile, uzun süre pazarda bulunmalarından dolayı, markaların bilinirliği ve mirası vardır. Bu nedenle bazen şirketler, yeni bir markayı pazara vererek uzun sürecek bir süreç yerine, kısa yolu tercih ederek, bir tanınmış ve uzun süre pazarda bulunan bir markayı satın alabilirler. Tabii şirketler, pazarlara daha hızlı ve güvenli bir giriş yapmak için, sadece pazarda değeri azalmış bir markayı satın almakla değil, bazen de pazarda büyüme trendi yakalamış markayı satın alarak, daha hızlı büyümeyi yakalamayı amaçlayabilirler.