Enflasyonla mücadelede tüketimin azaltılması önem kazanmışken günümüzde yaşanan dijital tüketim çılgınlığının nasıl önlenebileceği hakkında bilgilendiren Dr. Murad Canbulut, kişinin ihtiyacı olsun olmasın satın alma dürtüsünü kontrol edememesinin onyomaniyi yani alışveriş bağımlılığını da tetiklediğini dile getirdi. Dr. Murad Canbulut, finansal okur-yazarlığın, gereksiz harcamaların önüne geçebileceğini savunarak yapılması gerekenleri anlattı.
Günümüzde alışveriş alışkanlıkları değişti. Tüketicilerin büyük çoğunluğu artık internet üzerinden alışverişi tercih ediyor. Ancak teknolojinin sağladığı bu avantaj, tüketiciyi zaman zaman ihtiyaç dışı harcamalara da yöneltiyor. Enflasyonla mücadelede tüketimin azaltılması önem kazanmışken bu dijital tüketim çılgınlığının nasıl önlenebileceği hakkında konuşan Altınbaş Üniversitesi İşletme Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Murad Canbulut, “Günümüzde tüketici mağazaya gitmek yerine internet üzerinden alışverişi daha çok tercih ediyor. Bu durum, zamandan tasarruf ve ürüne çabuk ulaşılabilirlik gibi birçok avantaj sağlıyor. Bu durum, tüketiciyi rahat ettiren faktör olmasına rağmen israfı da beraberinde getiriyor” açıklaması yaptı.
Yıllık e-ticaret hacmi 1 trilyon liranın üzerine çıktı
Tüketicilerin artık mağaza ya da AVM’lere gitmeden de alışveriş yapabildiğini belirten Dr. Canbulut, “Salgın sonrası hayatımızda daha fazla kullanılmaya başlayan e-ticaret ile ihtiyaç dışı harcamalar da artıyor. 2023 yılı istatistiklerine bakıldığında yıllık e-ticaret hacminin 1 trilyon liranın üzerine çıkmış durumda” dedi.
Rakamsal verilere bakıldığında tablonun daha net ortaya çıktığını vurgulayan Dr. Canbulut, “Pandemi döneminde en çok kullanılan ödeme yöntemi ’kredi kartı’ oldu. Toplam alışverişlerin yüzde 62’si kredi kartı; yüzde 38’i banka kartı ile yapıldı. 2021 yılının ilk yarısında e-ticaret hacmi 161 milyar lira oldu, bu geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 49’luk bir artış demek. E-ticaret ile ödeme yöntemlerinde birinci sırada yüzde 56 ile kredi kartı yer alıyor. 2021 toplam hacim 400 milyar liraya vardı. 2022’de ise E-ticaret sektörünün 560 milyar lira hacme ulaşması öngörülüyor” bilgisini verdi.
“Tüketicinin ihtiyacını belirlemesi önemli”
“Çünkü gereksiz harcamalarımız var” tespitini yapan Dr. Murad Canbulut, bunu önlemek için öncelikli olarak tüketicinin ihtiyaçlarını belirlemesi gerektiğini belirtti. Canbulut’a göre ihtiyacın ne olduğunun belirlemesi ve daha sonrasındaki aylık bütçelerin oluşturulması tüketici için önemli.
Her indirim, her kampanya aslında indirim veya kampanya değildir
Aylık ne kadarlık bir harcama yapılacağının, hangi kalemde harcama yapılacağının belirlenmesinin çok önemli olduğuna da değinen Dr. Canbulut, “Bu noktada finansal okuryazarlık bilincinin gelişmesi büyük öneme sahip” dedi. Finansal okuryazarlığın artmasıyla ihtiyaç dışı harcamaların azalacağı belirten Canbulut, “Finansal okuryazarlık dediğimizde; fiyatları, etiketleri, kampanyaları doğru okumak önem kazanıyor. Her indirim, her kampanya aslında indirim veya kampanya değildir. Bunun da altını çizmek istiyorum” uyarısını yaptı.
Ürünlerdeki fiyat değişimlerinin görülebileceği uygulamalar takip edilmelidir
Bazı markaların sürekli indirim yapıyormuş gibi reklamlar yaptığına dikkat çeken Canbulut, özellikle bu markalardan alışveriş yapmadan önce ürünün farklı mağazalardaki fiyatlarıyla ilgili karşılaştırmalar yapmak gerektiğini vurguladı. Piyasa fiyat ortalamalarını dikkate alarak hareket etmenin tüketiciye büyük fayda sağlayacağını anlattı. Dikkat edilmesi gereken bir diğer konunun da özellikle kampanya dönemlerinde tüketicileri satın almaya motive etmek için önce fiyat artışı sonra indirimlerin yapıldığını kaydetti. Bu durumun önüne geçmek için ürünlerdeki fiyat değişimlerinin görülebileceği uygulamaları takip edilmesini ve kampanya dönemlerinde ihtiyaç dışı satın alma yapılmamasını önerdi.