MESUDE DEMİR
Hekimler ve sağlık çalışanları, 10 dakika içinde dört-beş hastaya randevu verilen Göztepe’deki Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi önünde bir protesto eylemi yaptı ve bu dayatmayı kabul etmeyeceklerini duyurdu. İstanbul Tabip Odası (İTO) Başkanı Prof. Dr. Osman Küçükosmanoğlu, aile sağlığı merkezleri güçlendirilmeden hastanelerdeki yığılmaların önüne geçilemeyeceğini söyledi.
Özellikle İstanbul’da kamu hastanelerinde hekim muayenesi için randevu bulamama sıkıntısı sürüyor. Hatta acillerdeki ciddi yığılmanın sebepleri arasında bu da gösteriliyor. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca bir yandan randevu aldığı halde muayeneye gelmeyenlerin krize sebep olduğunu, diğer yandan haftanın tüm günleri, 24 saat boyunca poliklinik hizmeti verileceğini açıklarken diğer yandan, Merkezi Randevu Sistemi (MHRS) randevuları sıklaştırmaya başladı.
Pandemiden sonra da biriken sağlık sorunları hastanelere başvuruları patlatmış, bakanlık muayene sürelerini 10 dakikadan 5 dakikaya indirmeyi denemişti. Ancak tepkiler üzerinde geri adım atılmıştı.
Önceki gün Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi’nde mesaiye başlayan hekimler, randevu ekranlarına düşen hastalarla şaşkına döndü. MHRS iki dakika arayla hasta randevusu vermişti. Bakanlık ve başhekimlik tepkiler üzerine bunun bir sistem hatası olduğunu açıklamıştı.
Hastanın iki seçeneği var: Uzun kuyruklarda beklemek, özel hastaneye gitmek
İTO ve Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri sendikası (SES) Anadolu Şubesi’nin düzenlediği söz konusu eylemde ilk söz alan odanın genel sekreteri Dr. Ertuğrul Oruç oldu. Oruç, bir süredir devam eden randevu bulamama sorununun hastalara iki seçenek bıraktığını söyledi.
İlki randevusuz şekilde kamu hastaneleri gidip uzun kuyruklara giderek muayene olma şansı yakalayabilmek. Diğeriyse paraları varsa özel hastanelerde muayene olmak. Bakanlığın “Zihni Sinir” projeleriyle sorunu çözmeye çalıştığını belirten Oruç, bunların en tehlikeli olanının muayene sürelerinin kısıtlanması olduğunu söyledi: “Bakanlık kendi yarattığı sorunu, yine piyasa dinamikleriyle hastalar ve hekimler üstünden çözmeye çalışıyor. Aslında hem hekim emeğini ucuzlatıyor hem de hastaların sağlık hakkını gasp ediyor.”
‘Vatandaşın hastalığına dua ediliyor’
Odanın yeni seçilen başkanı Prof. Dr. Küçükosmanoğlu, asıl hatalı olanın sağlık sistemi olduğunu söyledi. Sağlıkta dönüşüm projesiyle hastanın müşteri ve sağlık kurumlarının ticarethaneye dönüştüğünü yineleyen Küçükosmanoğlu, “Muayene, tetkik kadar sosyal güvenlik kurumundan ücret alınıyor. ’Vatandaşın sağlığına değil de hastalığına dua edin’ diyen bir sistem var” dedi.
Kısa muayene sürelerinin başka ciddi sorunlara yol açtığını belirten Küçükosmanoğlu, şöyle devam etti: “Hastalarımızın iyiliğini isteyen biz değilmişiz, sorunu yaratan hekimlermiş gibi, yeterli zaman ayrılamadığı için sağlıkta şiddet artacak. Bir diğer sonucu genç meslektaşlarımızın yurtdışına gitmesi. Bu sistemin sorunu. Sistemin sahibiyle sağlık bakanlığı, hükümet, iktidardaki tek adam.”
Hastalara ‘Sağlığınıza sahip çıkın’ çağrısı
İTO’nun hastane temsilcisi Dr. Meltem Günbeği yıllık hekime başvuru sayısının 2000’lerin başında 200 milyonken, 2022 Sağlık İstatistikleri Yıllığı verisine göre 850 milyona yükseldiğini söyledi. Bu eğilimin artarak devam ettiğini söyleyen Günbeği, şunları söyledi:
“Sağlıklı olma hâlini değil sağlıksızlığı, daha çok hasta başvurusunu önceleyen bu anlayışla yönetilen sağlık sistemi toplumun nitelikli sağlık hizmeti alma hakkını ve hekimlik değerlerini yok sayıyor. Bir hastaya ayrılması gereken muayene süresi en az 20 dakikadır. Bu suni çözüm arayışları iki dakikada çözüm olunamayan sağlık sorunları sonrası hastaların yeniden ve yeniden sağlık kurumuna başvurularının artmasına neden olacak. Yani tam da sağlığı ticarileştirenlerin istediği gibi sürekli talep üretecek. Hastalarımıza çağrımızdır: sağlığınız 2 dakikadan daha kıymetlidir, sağlığınıza sahip çıkın!”
TTB bakanlığa sordu
Öte yandan Türk Tabipleri Birliği (TTB) Sağlık Bakanlığına şu soruları sordu:
*Ankara Bilkent Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde vardiya sistemine geçilerek her gün 24 saat hasta randevusu verilerek hasta bakılacağını bilgisi doğru mudur?
*Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi’nde randevu aralıklarının sıklaştığı, 2 dakikada bir randevu verildiği doğru mudur?
*Sağlık Bakanı kendi özel hastanelerinde hastalar kaç dakika muayene edilmekte, hastalara kaç dakikaya bir randevu verilmektedir?
*Dünyada 24 saat poliklinik sağlık hizmeti veren başka bir ülke var mıdır?
*Dünyada ülkelerin bir yılda nüfuslarına göre acile başvuru oranları nasıldır?