İrlanda, İspanya ve Norveç'in 28 Mayıs'ta Filistin devletini resmen tanıyacaklarını duyurdu.
Uzun zamandır beklenen açıklamaları bu sabah koordineli bir şekilde yapan üç Avrupa ülkesinin hükümetleri, amaçlarının iki devletli çözümü desteklemek ve Ortadoğu'da barışı teşvik etmek olduğunu söylediler.
Üç liderden aynı saatlerde basın toplantısı
İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, Madrid'deki parlamentoda yaptığı konuşmada, "Filistin'i birçok nedenden dolayı tanıyacağız ve bunu üç kelimeyle özetleyebiliriz: Barış, adalet ve tutarlılık. İki devletli çözüme saygı duyulduğundan ve karşılıklı güvenlik garantisinin olduğundan emin olmalıyız" ifadelerini kullandı.
Sánchez, "Başbakan Netanyahu hâlâ olaylara göz yumarak hastaneleri, okulları, evleri bombalıyor. Bir milyondan fazla masum erkek ve kızı cezalandırmak için hâlâ açlığı, soğuğu ve terörü kullanıyor - ve işler o kadar ileri gitti ki, uluslararası ceza mahkemesindeki savcılar bu hafta onun savaş suçlarından tutuklanmasını talep etti" dedi.
İrlanda Başbakanı Simon Harris de, Filistin'in meşru bir devlet olma hakkına sahip olduğunu söyledi. Harris, Dublin'de düzenlediği basın toplantısında, "Bu, İsrail, Filistin ve halkları için barış ve güvenliğe giden tek güvenilir yol olan iki devletli çözüme açık bir destek beyanıdır. Önümüzdeki haftalarda bu önemli adımı atmamıza başka ülkelerin de katılacağından eminim" diye konuştu.
Harris, koalisyonun parti liderlerinin de yanında olduğu konuşmada şunları söyledi: “Gelecek yıllarda İrlanda'nın barış lehinde, Filistin'deki çocukların, İsrail'deki çocukların özgürleşmesine izin veren bir siyasi çözüm lehinde konuştuğunu bilmek istiyorum. Güvenle, huzur ve güvenlik içinde, yan yana yaşayın” dedi.
Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre da, Oslo'da yaptığı açıklamada, Filistin tanınmadan Ortadoğu'da barışın olamayacağını ve Norveç'in Filistin'i "tüm hak ve yükümlülüklerle birlikte" bağımsız bir devlet olarak göreceğini belirtti.
İsrail'den diplomatik karşı saldırı: Büyükelçilerini geri çağırıyor
Üç Avrupa ülkesinin bu kararının ardından İsrail, Filistin'i tanıma isteği sinyali veren Slovenya ve Malta gibi diğer Avrupa ülkelerini caydırmak amacıyla hızlı bir diplomatik karşı saldırı başlattı.
İsrail Dışişleri Bakanı Yisrail Katz, Dublin ve Oslo'daki büyükelçilerine "acil istişareler" için derhal geri dönmelerini emrederken, konuya daha fazla tedbir alacaklarını duyurdu. Katz, İrlanda ve Norveç'i, 7 Ekim'deki Hamas saldırılarına atıfta bulunarak "terörizme teşvik" mesajı göndermekle suçladı.
Filistin'i tanımanın Gazze'de tutulan rehineleri iade etme çabalarını engelleyeceğini öne süren Katz, bu kararın "Hamaslı cihatçıları ve İran'ı ödüllendirerek" ateşkes olasılığını azaltacağını iddia etti. Katz, ayrıca İsrail'in İspanya büyükelçisini geri çağırma tehdidinde de bulundu.
İsrail Dışişleri Bakanlığı dün İrlanda'yı "Hamas'ın elinde bir piyon" olma riskiyle karşı karşıya olduğu ve "bölgede daha fazla terörizmi, istikrarsızlığı körükleyeceği ve barış umutlarını tehlikeye atacağı" iddiasıyla uyarmıştı.
Bazı AB ülkeleri Filistin'i tanıma planlarını duyurmuştu
Avrupa Birliği (AB) üyeleri İrlanda, İspanya, Slovenya ve Malta, son haftalarda bölgede kalıcı barış için iki devletli çözümün şart olduğunu belirterek Filistin'i tanıma duyurusu yapmayı planladıklarını belirtmişlerdi.
1988'den bu yana 193 BM üye devletinden 139'u Filistin devletini tanıma kararı aldı. İrlanda hükümeti daha önce Filistin tanımanın barış çabalarının tamamlayacağını ve iki devletli çözümü destekleyeceğini söylemişti.
İsrail'e en açık tavrı koyan ülke İspanya olmuştu
İspanya Başbakanı Sánchez, İsrail'in Gazze'deki saldırısına yönelik eleştiriler konusunda en açık sözlü Avrupalı liderlerden biri oldu. İspanyol lider, iki devletli çözümün Ortadoğu'daki krize karşı tek yanıt olmaya devam ettiğini defalarca vurgulamıştı.
Sánchez, Gazze'deki savaşta ölen Filistinlilerin sayısını “gerçekten dayanılmaz” olarak nitelendirerek ve İsrail'in yürüttüğü savaşın masum sivillerin ölümlerini de içeremeyeceğini vurgulayarak İsrail hükümetini rahatsız etmişti.