‘Ötekiler’ ile dolu bir karnaval
Kader Genç, ‘Muamma’ adlı sergisindeki işlerinde ‘öteki’ kimlikler üzerinden bir betimleme yapıyor. Sanatçı ayrımcılığın, sistemin toplumu birbirinden ayırmaya çalışan politik yaklaşımlarından olduğunu vurguluyor.
Deniz Burak BAYRAK
Evin Sanat Galerisi’nde geçen günlerde açılan ‘Muamma: 2023’e Gayriresmî Anıt’, ressam Kader Genç’in 7’nci kişisel sergisi. Neş’e Erdok’tan eğitim aldığı öğrencilik yıllarından beri galeriyle teması süren Genç, galeride sergilenen ve üç katmanda ele alınabilecek işleriyle toplumsal ve mitsel muammaları çözümleyebilmemizi sağlıyor sanki.
Kader Genç’in resimleri tekinsiz, kasvetli ve muğlak atmosferlerde görünürleşen figüratif üretimler. Adem ve Havva’nın düşüşlerini irdeleyen, Camille Claudel’e saygı duruşu olarak değerlendirmeye uygun ve kamp havası esen bir karnaval imgeli seriler bunlar. Bunların yanında bu resimlerdeki akılcı tutumun daha sezgisel formlara dönüştüğü eskizleri de sergilenenler arasında.
Muamma’da üç ayrı damar var dedik. Genç bunu bile isteye yaptığını söylüyor; resimle kurduğu ilişkiyi göstermeyi amaçladığını aktarıyor. “Eskizler benim için resim arenasında kendimle kaldığım, düşündüğüm zamanların yansıması” diyen sanatçı, resimlerin üç yıl içinde ürettiklerinden bir seçki olduğunu belirtiyor.
Serilere bakınca Genç’in iyi bir portre ressamı olduğunu anlıyoruz. Farklı ifadelerle dolu, birbirine benzemeyen onlarca insan figürü özgün ve çeşitli kimlikler içinde tuvallerden yansıyor. Pentür de oldukça temiz. Bu farklılıklara ilişkin “Figürlerin kendi içinde anonimleşmesini, statik bir figür olmasını istemiyorum çünkü çağımızda hepimiz bu metropolde farklılıklarımızla yaşıyoruz” diyor Genç.
TOPLUMLAŞAMAYAN İNSANLAR
Figürlerde bir ‘istif olma’ hâli fazlaca belirgin. Toplumda insanların birbirlerinden habersiz yan yana gelişlerinin toplumlaşamayan, ayrıksı ve öteki olarak var oluşlarının bir sebebi olduğunu düşünüyoruz. Ressam belli ki bunu kurcalamak istemiş. Dışlanmış, normlara uymayı reddeden ama bir o kadar da renkli yaşamları olan insanlar bunlar. Ancak resimde, toplandıkları mekâna kendi istekleriyle gelmiş hissi duyulmuyor; bir toplama kampı izlenimi uyanıyor. Peki kim bunlar? Genç “Her kesimden ötekileştirenler olabilir; doğadan cinsel yönelimlere ve hatta farklı dinlere inananlara kadar herkes…” diyor. Ancak izleyen olarak şunu söyleyebiliriz ki eril tahakkümün bu insanları buraya topladığı bir gerçek.
Kader Genç resimlerinde ‘öteki’lerden eklektik bir dünya yaratıyor: Çocuğunu emziren mülteci bir anne ile şölenden çıkmış bir kadını bir araya getirebiliyor. Burada izleyicinin düşüncelerini de önemsediğinin altını çiziyor: “Çizdiğim kişiler resmi izlemesini istediğim kişiler. İçerik, anlam ve konu çıkarımlarını benimle paylaşan insanlarla çoğalıyor. Ben gördüğümü bir ayna gibi koymak istedim”
Muamma’da -belki de ressamın kendi desenine, formuna ve kimyasına uygun gördüğü için- bolca vulgarlığın, fetişizmin ve nüdizmin yanında toplumsal olaylara göndermeler yapan ayrıntılar da yakalanıyor. Her türlü sınırlayıcı kimlik ve olgunun ortadan kalkmasını arzulayan sanatçı marjinal tipleri kendi yarattıkları ekosistem içinde ele alıyor. Resimde birtakım yapılar var ama enteriyör bir tasarımdan çok figürlerin doğa ya da açık alanda kendi iç mekânlarını oluşturduklarını görüyoruz. “Beton, resimlere, geçen yıl yaşadığımız depremle, betonun hafızalarımızda yarattığı yıkıcı etkiyle dâhil oldu” diyen ressam, figürlerin birbirlerine dikkat çeken bakışlarının sistemin toplumu birbirinden ayırmaya çalışan politik yaklaşımlarıyla ilgili olduğunu vurguluyor.
Serginin diğer dikkat çeken serisi heykeltıraş Camille Claudel’in bir yapıtının yansıması olan resimler. Claudel’in onun için önemini Genç’e sorduğumuzda “Rodin Müzesi’nde Claudel’in bir köşede sergilenen yapıtını gördüğümde canım sıkıldı. Rodin’in dünyasına çok yumuşak dokunuşlar yapmıştır, form algısını değiştirmiştir. Benim resmimse o gün çektiğim bir fotoğraftan hareketle heykeline atıf. O saygıyı ben vermek istedim. Claudel’in de bir müzesi olmalıydı” yanıtını alıyoruz.
Kader Genç’in ustaca kompozisyonlarında yaşamın gerçeklerini irdelediği sergisini 14 Haziran’a kadar Evin Sanat Galerisi’nde görebilirsiniz.