Etnografya müzeleri, bulunduğu bölgenin kültürünü, yaşam şeklini, geleneklerini yansıtan, yaşayan ve yaşatan sergi alanlarıdır. Her köşesinde farklı bir tarihi ve yaşam zenginliği barındıran Anadolu’da, yakın ve uzak tarihin izlerini yansıtmak kültürün sürdürülebilir olmasına büyük katkı sağlıyor. Bayburt’ta yer alan Kenan Yavuz Etnografya Müzesi de bu bilinçle hareket ederek, kurulduğu tarihten bugüne dek sadece bölgesine değil tüm ülkeye hem kültürel hem de sosyolojik hizmette bulunuyor.
Kenan Yavuz Kültür Vakfı Başkanı ve müzenin kurucusu Kenan Yavuz müzeyi ve çalışmalarını tanıtmak amacıyla düzenlediği basın toplantısında müzenin bir sosyal sorumluluk projesi olduğunu ifade etti. Ayrıca doğup büyüdüğü topraklara bir vefa borcu olarak yapıldığını, oluşum motivasyonunun temel nedeninin Anadolu köylerinin boşalması, mimari dokunun büyük hasar alması, sosyal yaşamının güzelliklerinin kaybolmaya yüz tutması, iç göçle hızlanan kültür dönüşümünün ait olan değerleri yok etmeye başlaması olduğunu belirtti.
100 yıl öncesine ait olan sosyal yaşamı bizzat bugün yaşama fırsatı yarattıklarını ve “Tırpan biçiyor, döven dövüyor, tandırda ekmek yiyor, türkü söylüyor, köy evinde muhabbet ediyor, gençler bir tarafta konser veriyorlar. Doğa yürüyüşleri, tabiatla, hayvanla, insanla, yerel halkla, köyle barışık ve iç içe olan aslında bir ekomüze” olduğunu belirtiyor.
Yeni bir turizm destinasyonu oldu
Anadolu kültürünün unutulmaya yüz tutan geleneksel güzelliklerini yaşatarak, kültürel ve ekonomik açıdan Bayburt’u cazibe merkezi haline getirmek istediklerinin altını çizen Yavuz, “Avrupa Müze Forumu, Dünya’nın en önemli müzecilik ödüllerini veren bir kurum ve 47 yıldan beri verilen bu ödülü şimdiye kadar ülkemizde ikisi Bayburt’ta olmak üzere sadece üç müze kazandı.
Nüfus açısından, Türkiye’nin en küçük iliyiz ancak kültürel ve sosyolojik anlamda en büyük ili olduk. Yurt içinden ve dışından on binlerce insanın ziyaretleri ile şehrimiz ve bölgemiz yeni bir turizm destinasyonu olma yolunda ilerliyor.
Özellikle yapımı tamamlanmak üzere olan havaalanımız ilave talep yaratacak, bölge turizmi çok büyük bir ivme kazanacak. Tarımı, hayvancılığı ve turizmi eş zamanlı olarak bünyesinde buluşturan bir cazibe merkezi amaçlıyoruz. Gel-Köy projemiz ile köyden kente göç olgusunu tersine çevirecek bir alt yapıyı kurmayı amaçlıyoruz. Bayburt Havaalanı sayesinde ortaya çıkacak ulaşım kolaylığı, beyaz yakalı, kültür turizmine odaklı ziyaretçi grupları ile buluşmamızı sağlayacaktır. Orta ve uzun vadede, havaalanının ne kadar doğru bir yatırım olduğu anlaşılacak ve eleştiriler zamanla pozitif yaklaşımlara dönüşecektir” dedi.
Kültürel mirasını korumak ve yaşatmak için kurumsal bir yaklaşım benimsediklerini dile getiren Kenan Yavuz, "Kenan Yavuz Etnografya Müzesi, zaman ve mekân arasında bir köprü kurarak yaşanmışlıklardan ilham alıyor. İnsan, doğa ve hayvan ile bütünleşik, somut ve somut olmayan kültür mirasını görünür kılarak, yeni bir müzecilik anlayışını hayata geçirmiştir. Unutulmaya yüz tutan geleneksel yaşam biçimini ziyaretçilerimizin deneyimlemelerine imkân sunan yapımız ile uluslararası alanda büyük ilgi görüyoruz.
“Köklere Dönüş ”sloganıyla yola çıktığımız etnografya müzesinde, harman festivali, tandır ve hedik şenlikleri, yerel gastronomiyi ve folklorik güzellikleri somutlaştıran çalışmalar yapıyoruz. Müzemiz, köyden kente göç olgusunu ülke gündemine taşımak ve bozulan mimari dokumuza karşı bir farkındalık yaratmaya çalışmaktadır. Kadim kültürel kodlarımızı genç kuşaklar ile buluşturmak, sevdirmek ve sahip olduğumuz hasletleri geleceğe taşımak istiyoruz” dedi.
Dünya çapında birçok önemli ödül aldı
Kültür mirası alanında Dünya’nın en prestijli ödülleri olan Avrupa Müze Forumu tarafından verilen Avrupa’da Yılın Müzesi Silletto Büyük Ödülü ve Avrupa Birliği Kültürel Miras Europa Nostra Ödülü’nü de kazanarak bir ilke imza attı. 2023 yılında Big See Turizm Tasarım Grand Prix Ödülü’nü kazanan müze, 2022 yılında ise Kültür ve Turizm Bakanlığı Özel Ödülü’nün sahibi. Bayburt Beşpınar köyünde, 24 bin metrekare alanda, 26 farklı mekândan oluşan Kenan Yavuz Etnografya Müzesi, insan odaklı yapısı ile özgün bir sosyal sorumluluk projesi özelliği ile öne çıkıyor. Müze, zaman-mekân ilişkisi kurarak yaşanmışlıklardan yola çıkarak eko-müze kavramını benimsemiş ve bölgenin soyut ve somut kültür mirasını koruma altına almış.