Osmanlı en büyük iki medeniyetten biriydi
İstanbul Üsküdar’da iki gün süren Osmanlı Medeniyet Sempozyumu’nda 16 bilim insanı ve eski devlet bakanları, 3 kıtaya hükmeden cihan devleti Osmanlı’yı anlattı. Eski devlet Bakanı Akarcalı, Osmanlı’nın yer yüzünde sadece Roma İmparatorluğu ile kıyaslanabileceğini ve en büyük iki medeniyetten biri olduğunu söyledi.
ALİ ERKAN KAVAKLI
Yeryüzündeki en büyük medeniyetlerden birini kuran ecdadın yad edildiği Osmanlı Medeniyet Sempozyumu, Üsküdar Kongre ve Kültür Merkezinde düzenlendi.
İki gün devam eden sempozyumda 16 bilim adamı Osmanlıyı anlatırken eski Devlet Bakanlarından Beşir Atalay ve Bülent Akarcalı da birer konuşma yaptı.
Prof. Beşir Atalay, Osmanlının tarihteki en uzun süreli ömre sahip Türk devleti olduğunu söyledi. Aynı hanedanın Osmanlıyı 624 yıl yönettiğini belirten Prof. Atalay, böyle bir başarının hiçbir Türk devletinde görülmediğini, bu başarıyı Osmanlı Devleti’ndeki kurum ve kuruluşların oturmuşluğuna, devletin adalet sisteminin iyi işlemesine, çok ulusluluğu korumasına bağladı.
Adalet sistemi çok güçlüydü
Osmanlı İmparatorluğunu bugünkü büyük devletlerle kıyaslayan Atalay şunları söyledi: “Bu günün iki büyük devletine baktığımızda Çin büyük bir devlet, ancak hakimiyeti altındaki Doğu Türkistan can çekişiyor. Filistin, demokrasi havarisi Amerika’nın yardımlarıyla İsrail tarafından yok ediliyor. Dönemin en büyük devleti Osmanlı’da ise fethedilen yerler imha değil imar edildi hep. Ortadoğu, Osmanlı çekildiği günden beri huzur bulmadı. Balkanlar ve Kafkaslar’da da halen huzur yok. Osmanlı kurum ve kuralları ile çok özgündür. Kadılık sistemi ile adaleti iyi ayakta tutmuştur. Hukukun iyi yürümesi günümüzde olduğu gibi o gün de çok önemliydi. Osmanlı bunu başarmıştı. Osmanlıyı asırlar boyunca yaşatan en önemli kurum güçlü adalet sistemiydi. Divan ve şeyhülislamlık gibi kurumlar adaleti güçlendirmişti.”
ÖNE ÇIKAN VİDEO
Devlet eski bakanlarından Bülent Akarcalı ise büyük bir medeniyetin temsilcisi olması yönünden Osmanlı Devleti’nin sadece Roman İmparatorluğu ile kıyaslanabileceğini söyledi. İngiliz, Fransız, Amerika İmparatorluklarının birer sömürge devletleri olduğunun altını çizen Akarcalı, Osmanlıların uzun asırlar 3 kıtaya birden hükmettiğini, yeryüzündeki en büyük iki medeniyetten biri olduğunu aktardı. Akarcalı; Mete Han, Cengiz, Timur gibi büyük hükümdarların devletlerinin Osmanlı Devleti gibi uzun ömürlü olamadığına da dikkat çekti.
MEDENİYET MODELİ
Prof. Cihan Okuyucu, Osmanlıların bir medeniyet modeli inşa ettiğini söyledi. Devlet-i Âliye’nin 600 küsur sene tarih sahnesinde kaldığını ve üç kıtaya hükmettiğini söyleyen Prof. Okuyucu şu ayrıntıya dikkat çekti: “Osmanlı, hükmettiği yerlere mührünü vurmuş; ilim, sanat, kültür, mimari eserler bırakmıştır. Hükmettiği topraklarda adaleti tesis etmiş, çeşitli milletleri huzur içinde idare etmiştir. “
BİR CİHAN DEVLETİYDİ
Prof. Hüseyin Algül, tebliğinde Osmanlının bir cihan devleti olduğuna dikkat çekti, devletin şekillenmesinde Osman Gazi’nin oğlu Organ Gazi’ye vasiyet ve tavsiyelerinin büyük önem taşıdığını belirtti. Osman Gazi’nin oğluna cihadı terk etmemeyi tavsiye ettiğini söyleyen Prof. Algül, Osmanlıların bir gaza devleti olduğunu, cihat anlayışı sayesinde uç beyliğinin koca bir cihan devletine dönüştüğünü ifade etti. Bursa’nın fethi sırasında vefat eden Osman Gazi, vefatından önce oğlunu yanına çağırarak çok önemli öğütler verir ve tavsiyelerde bulunur. Bu öğütler, İslam medeniyetini 600 küsür sene temsil edecek devletin kuruluş esaslarını teşkil eder.
OSMANLIYI ŞEYH EDEBALİ KURDU
Sempozyumun en ilgi çekici tebliğlerinden birini Prof. Haşim Şahin sundu. Osmanlı Devleti’nin kuruluşunda Şeyh Edebali’nin etkisini anlatan Prof. Şahin şunları söyledi: “Osman Gazi, Şeyh Edebali’nin damadıdır. Osman Gazi adına hutbe okuyan Dursun Fakih de Şeyh’in damadıdır. Şeyh Edebali, o zaman bölgede yaygın olan Vefaiyye tarikatının temsilcisidir ve saygı gören bir şeyhtir. Bölgede ahilik de güçlü bir yapıya sahipti. Şeyh Edebali’nin kardeşi Ahi Şemsettin ise ahiliğin temsilcisidir. Bu sebeple Osmanlı Devleti’nin kuruluşunda Şeyh Edebali çok büyük etkiye sahiptir, bir bakıma devletin manevî kurucusudur.”
Osman Gazi’nin soyu peygamber soyuyla birleşti
Prof. Nurettin Gemici, Evliya Çelebi Seyahatnamesine dayanarak Osman Gazi’nin Peygamberimizin (sav) soyundan olan Şeyh Edebali’nin kızı ile evlenerek Osmanlı soyunu Peygamberimizin (sav) soyu ile birleştirdiğini, böylece Osmanlı soyunun seyyitlere bağlandığını ifade etti.
Prof. Mefail Hızlı ise Osmanlı Devleti’nde ilme önem verildiğini; Osman Gazi, Orhan Gazi, Birinci Murat ve Yıldırım Beyazıt dönemlerinde 38 medrese açıldığını, kadılık, kazaskerlik, şeyhülislamlık kurumları ile bilginlerin Osmanlı Devleti’nin işleyişinde önemli rol oynadıkları anlattı.
Bilim adamları Osmanlıların büyük bir cihan devleti kurduğunu, uzun asırlar medeniyet temsil ettiklerini, bulundukları bölgelerde insanları huzur içinde yaşamasını sağladıklarını delilleri ile ortaya koydular ve ilim ile adalete büyük önem verdiklerini, adalet sayesinde farklı halkların bir arada yaşayabildiğini anlattılar.