Bağlaç olan -de, -da ve bulunma durumu eki görevini üstlenen -de, -da birbiriyle karıştırılan ögelerdendir. TDK Yazım Kılavuzu kapsamındaki güncel veriler ise iki ayrı görevde kullanılan bu ögelerin nasıl yazıldığının öğrenilmesini mümkün kılar. Dolayısıyla pek de ifadesinin doğru kullanımı açıklanırken ilgili sözcük öbeğinin ikinci ögesinin ne tür bir kelime olduğu mutlaka öne çıkarılmalıdır. Ardından bu konuya dair sunulan bilgiler pek de ifadesini içeren cümle örnekleriyle pekiştirilebilir.
Türkçe'de bir sözcükten sonra gelen -de, -da ögelerinin ek olarak mı yoksa bağlaç görevinde mi kullanıldığı genellikle birbirinden ayırt edilmesi zor bulunan detaylardandır. Buna ek olarak -de, -da bağlacının kendinden önce gelen sözcüğe bitişik olarak mı yoksa ayrı şekilde mi yazılması gerektiği de sıklıkla araştırılır. Dolayısıyla pek de gibi günlük yaşamda sayısız alanda ve bağlamda kullanılabilen ifadelerin TDK’ye göre nasıl yazıldığı mutlaka açıklanmalıdır. Bu konuda açıklama yapılırken pek ve -de ögelerinin türleri, cümle içerisindeki kullanımları ve TDK kapsamındaki tanımları gibi hususlara değinilmelidir. Böylelikle pek de ifadesinin hangi kurala bağlı olarak nasıl yazıldığı ve cümle içerisinde nasıl kullanıldığı kolaylıkla öğrenilecektir.
Pek de nasıl yazılır?
Günlük yaşamda neredeyse her bir bağlamda kullanılan ifadelerden olan pek de iki ayrı ögeden oluşur. Bu ögelerden ilki sıfat veya zarf görevinde kullanılabildiği görülen pek sözcüğüdür. Pek sözcüğü Türk Dil Kurumu çevrim içi sözlüğünde sert; sağlam, dayanıklı; gereken, beklenen ya da alışılmış olandan çok; hızlı olarak şeklinde 4 ayrı anlama sahiptir. Bu sözcüğün pek de olarak öbek hâlinde kullanıldığında ise genellikle zarf görevi üstlendiği söylenebilir. Dolayısıyla doğru olduğu açıklanan pek de yazımı üzerine bilgi aktarılırken öncelikli olarak bu ifadenin içerdiği ikinci ögenin türünden söz edilmelidir.
Birçok kişi tarafından TDK onaylı yanıtının araştırıldığı bilinen “Pek de ayrı mı yazılır?” sorusu bu ifadenin ikinci ögesinin türüne değinilerek kolay bir şekilde cevaplanabilir. Pek de ifadesinin ikinci ögesi olan de bir bağlaçtır. Yani Türkçede -de, -da eki ile bağlacının birbirinden farklı şekillerde kullanıldığı hatırlanmalıdır.
Pek de ifadesinin ikinci ögesi bir bağlaç olduğu için ayrı şekilde yazılmalıdır. Bu da Türkçede yazılı metinlerde sıklıkla rastlanan “pekte” yazımının hatalı olduğunu gösterir. Bu gibi bir yazım söz konusu olduğu zaman pek sözcüğünden sonra gelen -de ögesi bulunma durumu eki görevinde ve ses değişikliğine uğrayarak kullanılmış olur. Fakat pek sözcüğünden sonra bulunma durumu ekinin kullanılması uygun değildir. Dolayısıyla sunulan TDK onaylı bilgiler çerçevesinde “Pek de bitişik mi yazılır?” sorusunun “hayır” şeklinde yanıtlanması gerektiği söylenebilir.
Buna ek olarak Türkçe yazım kurallarına uygun olan pek de yazılışı ile ilgili sözcük öbeğinin yazılı dildeki hatalı kullanımları aşağıdaki gibi belirtilebilir:
Pek de (doğru kullanım)
Pekte (yanlış kullanım)
Pekde (yanlış kullanım)
Pek de TDK onaylı yazılışı nasıl olmalıdır?
Türkçede bağlaç olarak kullanılan -de, -da ögelerinin bulunma durumu eki görevi üstlenen -de, -da ile birbirinden ayırt edilmesi oldukça önemlidir. Gerek günlük konuşmalarda gerek ise farklı alanlara yönelik olduğu görülen metinlerde bu ek ile bağlaç çeşidine yaygın olarak rastlanır. Bu da hem sesletiminde hem de yazımında hata yapılan ifadelerden biri olan pek de öbeğinin ele alınmasını gerekli kılan temel etkenlerdendir.
Pek de doğru yazılışı TDK Yazım Kılavuzu’nda bulunan güncel bilgilere göre mutlaka ayrı şekilde olmalıdır. Bu ifade iki ayrı sözcükten oluşurken bunların ilki zarf, ikincisi ise bağlaç görevindedir. Türkçede -de, -da bağlacı ise her zaman kendinden önce gelen sözcükle arasında bir boşluk bırakılacak şekilde yazılmalıdır. Hangi kurala bağlı olarak nasıl yazılması gerektiği üzerine açıklama yapılan pek de ifadesinin cümle içerisindeki doğru kullanımı aşağıdaki örnekler sayesinde yakından görülebilir:
Aslında bugün kendimi pek de iyi hissetmiyorum.
Geçen gün satın aldıktan sonra pişman olduğunu belirttiğin o tişört pek de demode değilmiş.
Bu konulardan pek de anlamıyor olsam bile sana elimden gelenden daha fazla yardımcı olduğumu düşünüyorum.
Son Dakika haber, spor, astroloji ve magazinden siyasete, ekonomiden finansa, seyahatten televizyon dünyasına bütün konuların tek adresi mynet.com; mynet.com haber içerikleri kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz, kanuna aykırı ve izinsiz olarak kopyalanamaz, başka yerde yayınlanamaz.