Yüksek faiz yurttaşı vurdu
Yurttaş yüzde 75 seviyesindeki faiz oranlarına rağmen borçlanmaya devam ediyor. Bankalar tarafından takibe alınan bireysel kredi ve kredi kartı borçlarında yılbaşından bu yana 16,9 milyar liralık artış yaşandı.
Havva GÜMÜŞKAYA
Ücretliler ve emekliler, bir yandan hız kesmeyen enflasyon karşısında satın alma güçlerinin zayıflamasıyla diğer yandan da borçlanma maliyetlerinin yükselmesiyle ‘kemer sıkma’ politikalarının kıskacına alındı.
TCMB Para Politikası Kurulu (PPK) mayıs ayı faiz kararını bugün açıklayacak. Nisan ayında yüzde 50’de sabit tutulan politika faizinde bir değişikliğe gidilmesi beklenmiyor.
Mayıs 2023 genel seçimlerinin ardından politika değişikliğine giden TCMB, toplamda 4 bin 150 baz puan faiz artışına gitti. Ancak yüksek faiz oranlarına rağmen bireysel kredilerin büyümesi devam etti. Geçim sıkıntısı çeken yurttaş, kredi ve kredi kartlarına yüklendi.
İhtiyaç, taşıt ve konut kredilerinden oluşan bütün bireysel kredilerin ortalama faizi yüzde 75,76’ya ulaştı. Yüksek faize rağmen yurttaşın kredi borcu yılbaşından bu yana 412,8 milyar lira arttı. Bireysel krediler diğer kredilere göre daha hızlı büyüdü.
Uygulanan politikalarla özellikle kartlı harcamalarda yavaşlama hedeflenirken Risk Merkezi’nin mart verilerine göre bireysel kredilerin yüzde 46’sını kredi kartları oluşturdu. Bireysel kredilerin yüzde 29’unu ihtiyaç kredileri, yüzde 15’ini konut kredileri, yüzde 3’ünü taşıt kredileri ve yüzde 7’sini de kredili mevduat hesabı oluşturdu. Bireysel kredi kullananların sayısı son bir yılda 2,2 milyon artarak 40,3 milyon kişi olurken, ortalama kredi bakiyesi ise 76,8 bin TL düzeyinde gerçekleşti.
BATIK RİSKİ BÜYÜYOR
Yüksek faiz ortamında batık kredi riski büyüyor. Vatandaşların zamanında ödeyemediği için bankalar tarafından icra takibine alınan bireysel kredi ve kredi kartı borçlarında yılbaşından bu yana 16,9 milyar liralık artış yaşandı. Bankalar ve finans kuruluşlarının tüketicilerden zamanında tahsil edilemediği için icra takibine aldıkları bireysel kredi ve kredi kartı alacakları ise 3 - 10 Mayıs haftasında 1,1 milyar lira daha artarak 62,2 milyar lira oldu.
***
‘ESNAF KREDİSİ FAİZLERİNİ ARTIRMAK ZORUNDA KALDIK’
Halkbank, esnaf ve sanatkârların kullandığı ve borcu devam eden hazine destekli esnaf kredilerinin faiz oranlarını artırmasının ardından açıklama yaptı. Açıklamada, esnaf kredilerine uygulanacak faiz oranının yasal olarak banka kaynak maliyetinin altında olmayacak şekilde belirlendiği, esnaf kredilerinin vadeleri boyunca sabit faizli krediler olmadığı, bankanın kaynak maliyetine bağlı olarak özü itibarıyla değişken faizli olduğu kaydedildi.
Güncel durumda bankaların kaynak maliyetlerinin yüzde 50 seviyesine geldiği, kredi faiz oranlarının da buna paralel olarak artış kaydettiği belirtilen açıklamada, gelinen noktada, gecikmeli ve kaçınılmaz olarak esnaf kredileri faiz oranlarında piyasa güncel kredi faiz oranlarının altında kalacak şekilde faiz oranı güncellemesi yapılmak zorunda kalındığı aktarıldı.