İki günden fazla iş göremezlik raporu alan birçok kişi, iş göremezlik parası alma hakkına sahip. İşverenlerin raporu SGK'ya bildirmesinin ardından en geç 15 gün içinde, PTT aracılığıyla çalışanların hesaplarına ödeme yapılıyor.
Ancak bu ödemelerin alınması için 2 aylık bir süre belirlenmiş durumda. Bu süre içinde alınmayan ödemeler SGK'ya iade ediliyor. Geçici ve sürekli iş göremezlik durumlarını ayıran bu süreçte, bazı durumlarda ödenen paraların geri istenme ihtimali bulunuyor.
Özellikle emekli olan ve çalışanlara geçici iş göremezlik ödemesi yapılan kişilerin, bu paraların geri istenmesiyle karşı karşıya kalabilecekleri belirtiliyor. Sürekli iş göremezlik raporu alan ve çalıştığı tespit edilen kişilerin ise maaşları tehlikeye girebilir.
Bu konuda gazetevatan.com'a açıklamalarda bulunan SGK Uzmanı Dilek Ete, "Ayrıca işçi, tedavisi bitmeden işe başlarsa sürekli iş göremezlik geliri kesilir ve alamaz. Tedavinin bitip, doktor tarafından çalışmaya uygun olduğuna dair rapor düzenlenmeden işe başlanması, sürekli iş göremezlik gelirinin kesilmesine neden olur" şeklinde konuştu.
"ÖDEMELER, EN YÜKSEK ORANDAN HESAPLANARAK YAPILIYOR"
SGK tarafından yapılan sürekli ve geçici iş göremezlik ödemelerine dikkat çeken SGK Uzmanı Ete, geçici iş göremezlik ödeneğini şu şekilde tanımladı: "Diğer adıyla rapor parası olarak bilinen geçici iş göremezlik ödeneği, işçinin iş kazası, meslek hastalığı geçirmesi veya hastalık, analık gibi durumlar nedeniyle çalışamadığı dönemde uğradığı gelir kaybını telafi etmek amacıyla SGK tarafından ödenir.
Ödeme, işçinin yatarak veya ayakta tedavi görmesine göre değişir. İşçi yatarak tedavi görüyorsa günlük kazancının yarısı, ayakta tedavi görüyorsa günlük kazancının üçte ikisi kadar ödeme yapılır. İşçinin tedaviyi aksatması durumunda sürecin uzadığı belirlenirse, yapılan ödemenin dörtte biri kesilerek eksik ödeme yapılır.
Geçici iş göremezlik geliri, iş kazası, meslek hastalığı, analık gibi birden fazla durumun bir araya gelmesi durumunda, ödeme en yüksek oran üzerinden hesaplanarak yapılır. Geçici iş göremezlik ödeneği hastalık durumunda üçüncü günde başlatılır" dedi.
Sürekli iş göremezlik hakkında da bilgi veren Ete, "Sürekli İş Göremezlik geliri, işçinin iş kazası veya meslek hastalığı geçirmesinden sonra yapılan tedavinin sonucunda tamamen iyileşmemesi durumunda, meslekte kazanma gücünün en az yüzde 10 oranında azalması sonucunda SGK tarafından bağlanan bir gelirdir. Meslekte kazanma gücü kaybı oranı, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nde belirlenen cetvele göre hesaplanır" şeklinde konuştu.
"GÜÇ KAYBI YÜZDE 10'UN ALTINA DÜŞERSE MAAŞ KESİLİR"
Sürekli iş göremezlik gelirinin kısmi ve tam olarak ikiye ayrıldığını belirten Ete, "İşçinin meslekte kazanma gücü kaybı yüzde 10 üzerinde raporla kesinleşirse, sürekli tam iş göremezlik geliri bağlanır. İşçi rapora itiraz edebilir. Bu durumda itiraz, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu'na gönderilir. Sürekli iş göremezlik geliri alan işçinin çalışma şartı aranmaz.
Sürekli iş göremezlik geliri alan işçinin tedaviler sonucunda meslekte kazanma gücü kaybı yüzde 10'un altına düşerse, maaş SGK tarafından kesilir. İş kazası sonucunda meslekte kazanma gücü kaybı yüzde 100 olursa, işçiye sürekli tam iş göremezlik maaşı bağlanır. Meslekte kazanma gücü kaybı yüzde 100'ün altında ise, sürekli kısmi iş göremezlik geliri bağlanır.
Sürekli tam iş göremezlik durumunda, sigortalı işçiye aylık kazancının yüzde 70'i oranında maaş bağlanır. Sürekli kısmi iş göremezlik durumunda ise, ödenek hesaplanırken önce yüzde 100 üzerinden aylık bağlanır. Ardından işçinin malullük oranı kesinleştiğinde, malullük oranına göre aylık ödeme yapılır. İş kazası sonrası hemen bağlanan geçici iş göremezlik ödeneği, işçinin iş gücü kaybı yüzde 10 üzerinde olduğu raporla belirlendiğinde sürekli iş görmezlik gelirine dönüşür" şeklinde açıklamalarda bulundu.