Arjantin Başkanlık seçimlerinde aday olan ve yürüttüğü kampayasına elindeki elektrikli testere ile damga vuran ultra-liberal Javier Milei, yılın ilk çeyreğinde bütçede fazla vermesini sağladı. İzlediği politika sıklıkla eleştirilse de kendisi bu durumu “tarihi boyutlarda bir başarı” olarak tanımlıyor.
Milei, Aralık ayında göreve başlamasından bu yana görevde altıncı ayını doldurdu.
Silikon Vadisi gezisine başlayan Arjantin Başkanı Milei, ziyaret ettiği Stanford Üniversitesi Hoover Enstitüsü'nde ekonomi modellerinin tehlikelerini irdeleyen bir konuşma yaptı. Konuşması Hoover tarafından Stanford İşletme Yüksek Okulu ile birlikte Klasik Liberalizm Girişimi aracılığıyla düzenlendi.
"HER EKONOMİK SIKINTI PİYASA BAŞARISIZLIĞI DEĞİLDİR"
Milei, 29 Mayıs Çarşamba günü gerçekleşen toplantıda, ekonomideki her sıkıntının hükümet müdahalesini gerektiren bir piyasa başarısızlığı olarak görülmesinin yanlış olduğunu vurguladı ve bu görüşün acilen bırakılması gerektiğini söyledi. HSBC Arjantin'de ekonomist olarak geçirdiği yılları ve büyük bir emeklilik fonuna danışmanlık yaptığını hatırlatan başkan, değişen piyasa koşullarına ve yeni fikirlere nasıl uyum sağlayabilmesi gerektiğini ve statik ekonomik modellere dayalı varsayımlarda bulunulmaması gerektiğini söyledi.
Pek çok ülke liderinin, herhangi bir ekonomik model başarısızlığını hükümetin müdahalesini gerektiren bir piyasa başarısızlığı kanıtı olarak görmesini "Gerçek karmaşıktır, ancak model gerçeklikle eşleşmediğinde ondan kurtulursunuz. Gerçeklere kızamazsınız.” ifadelerini kullandı ve devlet müdahalelerinin ekonomik büyüme yaratma yeteneğini yavaş yavaş boğduğunu ekleyerek “Ölümcül kibirlilerin düzenlemelerle hayatlarımızı mahvetmesine izin vermeyelim” ifadelerini kullandı.
ÇATIŞMALARI SEVEN MİNARŞİST*
Konuşması boyunca Adam Smith, Friedrich von Hayek, Milton Friedman, Henry Hazlitt ve Murray N. Rothbard gibi dünya görüşünü şekillendiren aydınları gündeme getiren Milei, özel teşebbüslerin desteklenmesi ve mümkün olan maksimum büyümeden fonlanması gerektiğini vurgulayarak ‘devlet müdahalesinin çözmeyi amaçladığı sorunu çoğu zaman yalnızca daha da kötüleştireceği’ yönündeki görüşünü açıkladı.
Milei kendisini devletin rolünün yalnızca bireyleri ve onların mülklerini saldırılardan korumak olduğuna inanan bir özgürlükçü ve minarşist bir yönetici olarak tanımladı. Arjantin Başkanı, yönetimin zorluklarından ve dünya görüşünü etkileyen Avusturya iktisatçı ekolünden bahsederken, kendisini iktisatçı ve televizyon yorumcusu olmaktan uzaklaştırıp bugün bulunduğu konuma getiren şeyin de bu çatışma sevgisi olabileceğini ifade etti.
ELEKTRİKLİ TESTEREDEN SORUMLU BAKAN
Milei, hükümetinin enflasyonu ve kamu harcamalarını kontrol altına almak için çalıştığını söyledi ve seyirciler arasında oturan ekonomi bakanı Luis Caputo'yu işaret etti. Seçim kampanyalarına ‘harcama karşıtı gündemi sembolize etmesi için’ elektrikli testere getirdiğini açıklayan Milei, Ekonomi Bakanı için de "Elektrikli testere operasyonundan sorumlu kişi o, ve pek çok şeyden kurtuluyoruz" ifadelerini kullandı.
Arjantin Başkanı Milei sözlerine şöyle devam etti:
“Ekonomi Bakanım alkış aldığında çok mutlu oluyorum. Sadece Arjantin tarihinde değil, tüm insanlık tarihindeki en büyük düzenlemeyi yapıyor. Zaten GSYİH'nın yüzde 13'ü kadar ayarlama yaptık. Bu çabalarımıza karşı çıkan ‘devletçiler’ ve ‘düzenleyiciler’ ne yapıyor? Bir ofiste oturuyorlar ve sırf kendi varlıklarını haklı çıkarmak için düzenlemeler yaratıyorlar. Bunun inovasyon üzerinde doğrudan etkisi var. . . . Sırf bilgisizlikten ya da sırf oturdukları sandalyeyi haklı çıkarmak için düzenleme yapıyor ve hayatlarımızı mahvediyorlar.”
"PİYASA BİZİZ"
İktisat alanındaki çoğu insanın devletin nerede bitip piyasanın nerede başladığını bile ifade edemediğini savunan Milei “Pazar bizimdir. Piyasadan söz edildiğinde, piyasa biziz” ifadelerini kullandı. Buna ek olarak piyasayı "mülkiyet haklarının gönüllü olarak değiş tokuş edildiği bir sosyal işbirliği süreci" olarak tanımlayarak "Devlet müdahalesi her zaman kötüdür, çünkü baskıya, zora dayanır ve zorlamaya dayalı hiçbir şey iyi olamaz” dedi. Arjantin'de COVID-19 salgını sırasında devlet müdahalesinin 100 bin ek ölüme neden olduğunu savunan Milei, ekonomik modellerin tartışılması gerektiğini yineledi. Dünya karmaşık olduğu için neden modellere ihtiyaç duyduğumuzu, gerçeklikten saptıklarında devleti ve sosyalizmi güçlendirmek için modellerin kullanılabileceği tartışmasını gündeme getirdi.
Son olarak Keynes ve Marshall'ın statik tüketim fonksiyonlarından sonra ekonominin nasıl ters gittiğini tartışan Milei; zamanlar arası ikamenin neden önemli olduğu, Keynes'ten önceki Wickselli modelinin ise neden daha iyi olduğunu anlattı, Murray Rothbard'ın "İnsan, Ekonomi ve Devlet" kitabının okunması gerektiğini söyledi.
(*Minarşizm liberteryen değerler ve ilkelerden hareket etmekle birlikte, devletin ahlaken meşru olduğu veya özgürlüklerin korunması için gerekli olduğu sonucuna ulaşan, ancak her türlü devletin değil, sadece minimal bir devletin meşru olduğunu ileri süren anlayışı tanımlamada kullanılmaktadır.)
Odatv.com