Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, Enflasyon Raporu sunumunu yaptı. Raporun sunumu sonrası başkan yardımcıları Hetice Karahan ve Cevdet Akçay'la birlikte soruları cevapladı.
Geçmiş sunumda Enflasyon Raporu'nda dikkat çeken bir detay olan asgari ücrete yönelik de bir soru karşısında Başkan Karahan, şu şekilde bir cevap verdi:
Ekonomistlerin Enflasyon Raporu incelemelerinde dikkatlerini çeken bir asgari ücret detayı daha oldu.
Modeli ilk inceleyen Sabri Öncü olarak görülüyor ki o da Oktay Özden'in paylaşımına istinaden iletiyor.
Özetle, Özden diyor ki enflasyondaki yükseliş maaşlar çok arttığı için talebi artırarak artmadı, firmalar daha çok kar etmek için fiyatları çok yükseltti. Yükselen fiyatları da vergileri tavana yayarak yani yine şirketlerin karlarını verilendirerek düşürebilirsiniz.
Yukarıdaki paylaşıma dönersek, bu model üzerinden de Öncü diyor ki, TCMB'nin hesaplamasına göre talep yani tüketiciler asgari ücret çok yükseldiği için daha çok alabiliyor bu da enflasyonu yükseltiyor.
Aslında bu modelleme Prof. Dr. Ceyhun Elgin'in paylaşımıyla daha çok gündeme gelmiş oluyor. Elgin durumu şöyle anlatıyor:
Elgin'in söylediklerini de şöyle açıklayalım: "Burada aslında modelleme çok doğru değil, bunu da asgari ücrete zam yapmamak için ekonomi yönetimi örnek alabilir. Bunun her şeye yorum yapan ekonomistler tarafından görülmemiş olması da çok olası değil."
Cem Oyvat'dan yorum gecikmiyor. En özet haliyle, modellemedeki verilerin hatalı olduğunu iletiyor.
Doç Dr. Orhan Karaca da uzun ve teknik bir yorum ile analiz ediyor. En özet hali de👇
Model ve hesaplamalardaki teknik hatalara dikkat çektikten sonra, aslında en çok ilişkisi olan 4. değişken olan asgari ücretin 3. sıradaki gıda fiyatlarının önüne geçmesine vurgu yapıyor. Modelin, 'asgari ücretin etkisine odaklanmak üzere kurulduğunu' da düşünürken, enflasyonun artışının geçmiş kayıpları telafi nedeniyle asgari ücret artışlarına neden olması etkisinin ise göz ardı edildiğini de belirtiyor ve kendisi şu özeti yapıyor:
Kısacası, bu model kamuoyunu asgari ücrete temmuz ayında zam yapılmamasına ikna etmek için kurulmuş gibi görünüyor. Fakat model ekonometrik açıdan çok sorunlu gibi görünüyor ve üstelik düzgün olsa bile sonuçları asgari ücrete zam yapılmayarak enflasyonda sağlanacak düşüşün fazla olmayacağına işaret ediyor.
Cem Çakmaklı da modeli nedensellik ve ilişki üzerinden yorumluyor.
Değişkenlerin özel seçilemeyeceğini belirten Çakmaklı, bu gibi analizlerin çok daha fazla veri ile yapılmasını uygun görüyor, özetle.