TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, Türkiye'nin, sürecin etkili yürütülmesinin temini için Güney Afrika Cumhuriyeti'nin Uluslararası Adalet Divanı'nda (UAD) İsrail aleyhinde açtığı "soykırım" davasına müdahillik talebinde bulunmaya karar verdiğini bildirdi.
Yüksel, Avrupa Birliği Karma Parlamento Komisyonu Eş Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili İsmail Emrah Karayel, Anayasa Komisyonu Üyesi ve AK Parti Denizli Milletvekili Cahit Özkan ile Güney Afrika Cumhuriyeti'nin İsrail aleyhine Uluslararası Adalet Divanı'nda açtığı "soykırım" davasına ilişkin Meclis'te basın toplantısı düzenledi.
TBMM heyeti olarak davayı Lahey'de takip ettiklerini hatırlatan Yüksel, "Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde yürütmüş olduğumuz süreç doğrultusunda Türkiye olarak, Güney Afrika Cumhuriyeti'nin Uluslararası Adalet Divanı'nda İsrail aleyhinde açmış olduğu soykırım davasına müdahil olma kararını verdik. Bu karar, tarihi bir karardır." dedi.
Türkiye'nin müdahillik sürecine ilişkin çalışmaların uzun süredir devam ettiğini bildiren Yüksel, İsrail'in 1948 tarihli Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi'ni açıkça ihlal ettiğini vurguladı.
Müdahillik için Uluslararası Adalet Divanına başvuru yapacaklarını bildiren Yüksel, "Türkiye, Güney Afrika Cumhuriyeti'nin İsrail aleyhine açmış olduğu halihazırda devam eden derdest davaya, sürecin etkili bir şekilde yürütülmesini teminen müdahillik talebinde bulunmaya karar vermiştir. Bu tarihi adım ile UAD önündeki sürecin doğru yönde ilerlemesini temenni ediyoruz." diye konuştu.
"Türkiye, UAD'deki davaya müdahil ilk İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi olacaktır"
Davaya UAD Statüsü'nün 62 ve 63. maddeleri çerçevesinde müdahillik başvurusu yapılabileceğini dile getiren Yüksel, hangi madde kapsamında başvuru yapılacağı üzerinde çalışıldığını kaydetti. Yüksel, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Türkiye, müdahillik başvurusunun kabul edilmesi durumunda, Güney Afrika'nın davasına dayanak teşkil eden 1948 tarihli Birleşmiş Milletler Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi'nin nasıl yorumlanması gerektiğine ilişkin hususlarda beyanlarda bulunabilecektir. Divan Statüsü'nün 63. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, Divan'ın vereceği kararda Soykırım Sözleşmesi'ne ilişin yaptığı yorumun, davanın tarafı olan ülkelerin yanı sıra davaya müdahil olan ülkeler açısından da bağlayıcı olacağı bildirilmektedir. Türkiye, UAD'deki davaya müdahil ilk İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi olacaktır. Türkiye bu adımı attığında İslam İşbirliği Teşkilatı üyeleri arasında Güney Afrika'nın Gazze'de soykırım yapmakla suçladığı İsrail'e karşı UAD'de açtığı davaya müdahil olan ilk ülke olacaktır."
UAD'nin, Güney Afrika dava dilekçesi için süreyi 28 Ekim 2024 ve İsrail cevap dilekçesi için tarihi 28 Temmuz 2025 olarak belirlediğini anlatan Yüksel, Türkiye'nin müdahale beyanını en geç son cevap dilekçesinin sunulması olan tarihten önce yapması gerektiğini dile getirdi.
Uluslararası Ceza Mahkemesindeki (UCM) soruşturmanın da sürdüğünü anımsatan Yüksel, bu kapsamda İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile bazı yetkililer hakkında yakalama kararı çıkarılmasının söz konusu olduğunu aktardı.
"TBMM heyeti olarak UCM'yi ziyaret etmeyi planlıyoruz"
Cüneyt Yüksel, soruşturma kapsamında İsrailli yetkililer hakkında tutuklama kararı çıkarılmasının da talep edilebileceğini söyledi.
Tutuklama kararının çıkması durumunda Netanyahu ve diğer üst düzey yetkililerin UCM'ye taraf 124 ülkeye seyahat etmesi durumunda yakalanıp UCM'ye teslim edilmesinin söz konusu olabileceğini aktaran Yüksel, "Hem Uluslararası Ceza Mahkemesinde devam eden soruşturma hem de Uluslararası Adalet Divanı nezdindeki süreçlerin birbirlerini desteklemesi ve beslemesi beklenmektedir. Biz de TBMM heyeti olarak hem UCM yetkilileriyle Filistin soruşturmasındaki gelişmeleri görüşmek hem dosyaya bazı ek deliller sunmak hem de bu delilleri BM kuruluşları ve Güney Afrika avukatları ile paylaşmak üzere kısa süre içerisinde UCM'yi ziyaret etmeyi planlıyoruz." diye konuştu.
ABD'deki bazı üniversitelerde öğrencilerin başlattığı "Soykırıma dur de" temalı eylemlerin, baskı, tehdit ve hukuk dışı uygulamalarla sonlandırılmaya çalışıldığına işaret eden Yüksel, İsrail'e yönelik tepkilerin tüm dünyada hızla yayıldığını söyledi.
TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Yüksel, Filistin ve Gazze'de işlenen soykırımın durdurulması, ateşkesin sağlanması, kalıcı barışın tesis edilmesi için mücadeleyi sürdüreceklerini vurguladı.
Müdahillik başvurusunun UAD'ye ne zaman yapılacağının sorulması üzerine Yüksel, yazılı beyanlardan önce başvuru yapılması gerektiğini belirterek, "Yakın bir tarihte değerlendirmeleri yapıp başvuruyu gerçekleştireceğiz." dedi.