Tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapan ve son yüzyıllarda defalarca hakimiyet mücadelelerine sahne olan Basra Körfezi'nin kıyısında bulunan İran'ın Buşehr kentindeki "Basra Körfezi Bölge Müzesi" barındırdığı eserler ile tarihe ışık tutuyor.
İran'daki 1979 devriminin 42. yıl dönümünde resmi olarak açılışı yapılan ve İran'ın güneyindeki en büyük müze unvanını elinde bulunduran Basra Körfezi Bölge Müzesi, Buşehr Limanı'nın Sebzabad bölgesinde yer alıyor.
İlk olarak 2008 yılında denizcilik müzesi olarak tasarlanan ve bahçesinde İran-Irak savaşı sırasında kullanılan savaş gemisi, askeri bot, denizaltı ve askeri teçhizatla donatılmış deniz araçları sergilenen müzede ayrıca Almanya'nın, İran'ın ilk savaş gemisi olarak bilinen ve Nasıruddin Şah Kaçar'a hediyesi olan 110 yıllık Persepolis gemisi de yer alıyor.
Söz konusu müze büyütülerek 2021 yılında bölge müzesine çevrilince, eski İngiliz Konsolosluğunun yazlık ikametgahı olarak kullanılan ve daha sonra İngiliz Başkonsolosluğunun daimi merkezi haline gelen tarihi Kolah Ferengi Konağı'ndaki askeri ekipmanların yanına bölgenin tarihi ve kültürünü anlatan eserler de yerleştirilmiş.
Müzenin kapalı alanı olarak kullanılan konak 2. Dünya Savaşı'nın sonuna kadar İngiliz hükümetine aitken daha sonra 1946 yılında İran hükümeti ve İran donanmasına devredilmiş.
Toplamda 8 hektarlık arazi üzerine kurulu müze 3 bin 200 metrekare kapalı alana ve yüzlerce tarihi eserin sergilendiği 13 sergi salonuna sahip.
Sergi salonlarında donanma gereçlerinin neredeyse her çeşidinden örneklerin sergilendiği galeriler yer alıyor.
Diğer yandan M.Ö. 3000'li yıllarda bölgede varlık gösteren Elam medeniyetinden kalma çivi yazılı tablet ve taşlar, antik dönem mutfak ve süs eşyaları, dönemin ileri gelenlerini temsil eden küçük heykeller, çömlekler, antik dönem kesici aletleri, kabuklu deniz ürünlerinin fosilleri ile Basra Körfezi'nin 3 boyutlu maketi sergileniyor.
Müze çeşitli dönemlere ayna tutuyor
Ziyaretçiler, bazı bölümlerde Ahameniş, Pers, Sasani, Selçuklu, Safevi ve Kaçarlar dönemi tarih ve kültürüne ait eserlerin yanı sıra İslami dönem sanat ve yaşam eserleri ile eski inanışlara ait dini figürleri de görme fırsatı buluyor.
Müzenin bir salonunda ise yöresel müzik aletleri, giysiler, bölge insanlarının günlük yaşamlarını anlatan 20. yüzyıl fotoğrafları ve Basra Körfezi'ne özel basılan pul koleksiyonu bulunuyor.
Basra Körfezi Bölge Müzesi Müdürü Galya Hakperest AA muhabirine yaptığı açılamada müze binasının 160 yıllık bir yapı olduğunu ve Nasıruddin Şah Kaçar döneminden kaldığını belirtti.
Müzenin 13 farklı galerinden oluştuğunu aktaran Hakperest her galeride Basra Körfezi'ndeki farklı dönemlere ait eserlerin sergilendiğini kaydetti.
Hakperest, müzede sergilenen eserlerin, ait oldukları dönemlerin sanat, kültür, tarih ve yaşamını yansıttığını ifade etti.
Bir galeride 3 farklı medeniyetin eserlerinin yer aldığını belirten Hakperest, Elam, Ahameniş, Suluki, Eşkani, Sasani ve İslami dönem eserlerinin müzede sergilendiğini söyledi.
Hakperest, müzenin ikinci katındaki galerilerde ise modern dönem eserlerinin bulunduğunu aktararak bu eserlerin İran'ın güney bölgesinin kültür, müzik ve sanatı ile yerel halkın yaşamını yansıttığını aynı zamanda bölgede petrolün bulunması sonrasındaki dönemi anlattığını sözlerine ekledi.