Pekin'de gerçekleşen Çin-Arap Devletleri İşbirliği Forumu 10. Bakanlar Konferansı'nda konuştu. Gündemine Gazze'deki insani krizi alan Şi, bölgede iki devletli çözüm çağrısı yaptı. Çin'in Gazze'deki insani krizin hafifletilmesine destek vermeye devam edeceğini ifade etti. Şi, "Tam bağımsız Filistin devletinin kurulmasını destekliyoruz. Bağımsız Filistin devletinin BM'ye tam üyelik talebi yerine getirilmeli" dedi. Bölgedeki çatışmaların ardından yeniden yapılanmaya destek verme fikrini benimsediklerini söyledi. Bölgeye maddi destek sağlanacağını da belirten Şi, Gazze'ye yönelik acil insani yardıma destek olarak Yakın Doğu Filistinli Mültecilere Yardım Ajansı'na 3 milyon dolar bağışlayacaklarını belirtti.
Çin 2026 yılında gerçekleşecek ikinci Çin-Arap zirvesine ev sahipliği yapacağı da öğrenildi.
ÇİN ORTADOĞU’YA GİRİŞ YAPTI
Çin Halk Cumhuriyeti, sürekli ekonomik gelişime vurgu yapan ve çatışmacı dilden kaçınan bir dış politika izliyordu. Bu bağlamda Ortadoğu’daki sorunlara doğrudan dahil olmayan Çin’in son dönemde farklı bir dış politika geliştirdiği değerlendiriliyor. Çünkü İran ve Suudi Arabistan arasındaki ‘bölgesel Soğuk Savaş’ olarak da adlandırılan gerilimi Çin arabuluculuğu çözdü. Yakın zamanda yaşanan bu gelişmeye ek olarak Çin, Körfez ülkeleriyle de enerji anlaşmaları imzalayarak geleneksel çizgisinin dışına çıktı. Soğuk Savaş döneminde farklı kamplarda yer aldığı Körfez ülkeleriyle el sıkışan Çin, geçmişte yan yana olduğu ülkelerle de arasını bozmadı. Çin, hem Suudi Arabistan ve Körfez monarşileriyle el sıkıştı, hem de İran’la kapsamlı işbirliğini sürdürürken Suriye’ye destek açıklamalarıını tekrarladı.
Filistin’de 7 Ekim’de başlayan ‘Aksa Tufanı Operasyonu’na karşı tavır almayan Çin herhangi bir tarafa da destek açıklaması da yapmadı. Örneğin, Rusya lideri Vladimir Putin, krizin çözümü için ‘egemen Filistin devletini’ işaret ederken, Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ise İsrail’in ‘meşru müdafa sınırlarını aştığına’ dikkat çekerek, İsrail’in ‘Birleşmiş Milletler (BM) ile uluslararası toplumun çağrılarına kulak vermesi gerektiğini’ ifade etmişti. Çin, Filistin Devleti’nin kurulmasını başından beri destekliyor ancak Çin’in krize ilişkin tutumunu değerlendiren uzmanlar Pekin yönetiminin ateşkes için tarafları desteklemeye devam edeceğini söylemişti.
ULUSLARARASI BÖLÜNME DERİNLEŞTİ, TARAFLAR NETLEŞİYOR
Çin Northwest Üniversitesi Orta Doğu Çalışmaları Enstitüsü Direktör Yardımcısı Wang Jin “ABD ve Avrupa İsrail’den yana tutum aldı, uluslararası alanda gelecekte bu tür bölünmeler derinleşecektir.” uyarısını yapmıştı. Gerçekten de Aksa Tufanı Operasyonu üzerinden aylar geçti ve İsrail’in sistematik katliamları karşısında uluslararası bölünme derinleşti. Çin’in de bu gelişmeler üzerine politikasını radikalleştirdiğinin işaretini Şi Cinping verdi.
Filistin Devleti’nin tanınmasının BM Genel Kurulu gündemine gelmesi ve ABD ve müttefikleri tarafından reddedilmesi üzerine Avrupa ülkeleri tarafından tek tek tanınmaya başlamasının ardından Çin de bir adım attı. Devlet Başkanı Şi Cinping, "Tam bağımsız Filistin devletinin kurulmasını destekliyoruz” dedi. Bu açıklama Çin’in Filistin’in devlet olma hakkına yönelik ilk destek ifadesi olmasa da güncel koşullar içerisinde daha radikal bir tutumu yansıttığı açık. Çünkü Çin, devam eden savaş süresince Filistin’deki grupların masaya oturmasını da sağladı. Hamas ve El Fetih’in görüşmesini sağlayan Çin’in amacı Filistin’in uluslararası arenaya birlik halinde çıkmasını sağlamak. Bu tavrın İsrail’e karşı yürütülen mücadeleyi güçlendirecek bir adım olarak değerlendirilmesi de mümkün. Bu açıdan bakıldığında ABD’nin İsrail’e kayıtsız şartsız destek verdiği koşullarda Çin de Filistin sorunundaki tavrını belirlemiş ve attığı adımlarla bu tavrı desteklemiş oldu.
Odatv.com