Antioksidan likopen, domateslerin ana besin kaynağıdır ve kalp hastalığı ve kanser riskini azaltır. Aynı zamanda K vitamini, potasyum, folat ve C vitamini için mükemmel bir kaynaktır.
Olgunlaştığında tipik olarak kırmızı olan domatesler, sarı, turuncu, yeşil ve mor gibi farklı renklerde olabilir. Ayrıca, domatesin birçok farklı şekil ve tadı vardır.
Domateslerin %95'i su içerir. Diğer %5 ise karbonhidrat ve liflerden oluşur. Bir 100 gramlık çiğ domatesin içeriği aşağıdaki gibidir:
Kalori: 18
Su: %95
Protein: 0.9 gram
Karbonhidrat: 3.9 gram
Şeker: 2.6 gram
Lif: 1.2 gram
Yağ: 0.2 gram
Orta boy bir domatesin 123 gramlık karbonhidrat miktarı, çiğ domateslerin %4'ünü oluşturan 5 gramdan daha az karbonhidrat içerir. Karbonhidratların yaklaşık yüzde yetmişi glikoz ve fruktoz gibi basit şekerler oluşturur.
Domatesler, ortalama büyüklükteki domates başına yaklaşık 1,5 gram lif sağlar. Domateslerdeki liflerin %87'si lignin, selüloz ve hemiselüloz olarak çözünmez.
Sabah gazetesinin haberine göre, domatesler çeşitli vitamin ve minerallerin iyi bir kaynağıdır;
C Vitamini: Antioksidan ve temel bir besin maddesidir. Orta boy domates, Önerilen Günlük Alımın (RDI) yaklaşık %28'ini sağlayabilir.
Potasyum: Kan basıncını kontrol etmek ve kalp hastalıklarını önlemek için potasyum, hayati bir mineraldir.
K1 vitamini: Filokinon olarak da bilinen K vitamini, kemik sağlığı ve kan pıhtılaşması için çok önemlidir.
Folat (B9 vitamini): Normal doku büyümesi ve hücre fonksiyonu, B vitaminlerinden biri olan folata bağlıdır. Bu, hamile kadınlar için özellikle önemlidir.
Çeşitli domates örnekleme dönemleri ve vitamin ve bitki bileşiklerinin içeriği büyük ölçüde değişebilir.
Likopen: Kırmızı bir renk veren ve antioksidan olan likopen, sağlık üzerindeki olumlu etkileri nedeniyle derinlemesine araştırılmıştır ve antioksidan içeriği ile zararlı hücreleri ortadan kaldırıldığı ispatlanmıştır.
Beta karoten: Vücudunuz, gıdalara sarı veya turuncu bir renk veren bir antioksidan olan beta karoteni A vitaminine dönüştürür.
Naringenin: Domates kabuğunda bulunan bu flavonoid iltihabı azaltır ve çeşitli hastalıklara karşı korur.
Klorojenik asit: Kan basıncı yüksek kişilerde, güçlü bir antioksidan olan klorojenik asit kan basıncını düşürebilir.
Domateslerin renkli olması, likopen ve klorofiller gibi karotenoidlerden kaynaklanmaktadır. Olgunlaşma süreci başladığında, yeşil klorofil parçalanır ve kırmızı karotenoidler sentezlenir.
Olgunlaşmış domateslerde bulunan en yaygın karotenoid olan likopen, meyvenin bitki bileşenleri açısından özellikle önemlidir. Kabuğunda en yüksek seviyelerde bulunur. Domates ne kadar kırmızıysa, tipik olarak daha fazla likopen içerir.
Beslenmedeki en zengin likopen kaynağı, salça, ketçap, domates suyu ve domates sosları gibi domates ürünleridir ve bu besinler likopenin %80'inden fazlasını sağlar. Pişirilmiş, kurutulmuş gibi işlenen domates genellikle taze domateslerden çok daha fazla likopen içerir. Örneğin, 100 gram doğal olarak hazırlanmış ketçap 10-14 mg likopen içerirken, 100 gram taze domates sadece 1-8 mg likopen içerir.
Bununla birlikte, ketçabın tipik olarak çok az miktarda tüketildiğine dikkat edin. İşlenmemiş domatesler ketçaptan daha az şeker içerir, bu yüzden daha fazla likopen alabilirsiniz.
Diyetinizdeki diğer yiyecekler, likopen alımınızı önemli ölçüde etkileyebilir. Bir yağ kaynağı ile bu bitki bileşiğini tüketmek emilimi dört kata kadar artırabilir. Yine de, herkes likopeni aynı miktarda emmez. Mümkün olduğunca taze domates tüketin, çünkü işlenmiş domates likopen içerir.
Domates ve domates bazlı ürünlerin tüketimi, daha iyi cilt sağlığı ve daha düşük kalp hastalığı ve kanser riski ile bağlantılıdır.
KALP SAĞLIĞI
Dünyanın en yaygın ölüm nedenleri kalp krizi ve felçtir. Orta yaşlı erkeklerde yapılan bir araştırma, düşük kan likopen ve beta-karoten seviyelerini kalp krizi ve felç riskiyle ilişkilendirdi.
Klinik çalışmalar, likopenin LDL olarak da bilinen kötü kolesterolü azaltmaya yardımcı olabileceğini gösterir. Domates ürünlerinin klinik çalışmaları, iltihaplanmayı ve oksidatif stres belirteçlerini azaltabiliyor.
Ayrıca kan damarlarının iç tabakası üzerinde koruyucu bir etki gösterirler ve kan pıhtılaşma riskinizi azaltabilirler.
KANSERİ ÖNLEYEBİLİR
Kanser, normal sınırlarını aşan ve sıklıkla vücudun diğer bölgelerini etkileyen anormal hücre büyümesidir. Gözlemsel çalışmalar, domates ve domates ürünlerinin prostat, akciğer ve mide kanseri insidansını azalttığını gösterdi.
Likopen içeriğinin bu faydalardan sorumlu olduğu düşünülse de, bu faydaları doğrulamak için yüksek kaliteli insan araştırmalarına ihtiyaç vardı. Kadınlarda yapılan bir araştırma, domateslerde bulunan yüksek karotenoidlerin meme kanserine karşı koruyabileceğini gösteriyor.
CİLT SAĞLIĞI
Domateslerin cilt için iyi olduğu düşünülüyor. Likopen ve diğer bitki bileşiklerinden zengin domates bazlı gıdalar güneş yanığına karşı koruma sağlayabilir.
Bir araştırmaya göre, 10 hafta boyunca her gün 16 mg likopen sağlayan 40 gram domates salçası, zeytinyağı ile birlikte tüketen kişiler %40 daha az güneş yanığı yaşadı. Olgunlaşmamış domates alırsanız, onları bir gazete kağıdına sararak ve birkaç gün mutfak tezgahında bekleterek olgunlaşma sürecini hızlandırabilirsiniz. Sadece olgunluk için günlük olarak kontrol ettiğinizden emin olun.
Domatesler genellikle iyi tolere edilir ve domates alerjisi çok nadir görülür.
Domates alerjisi nadir olmakla birlikte, çim polenine alerjisi olan kişilerin domateslere alerjisi olma olasılığı daha yüksektir.
Bu duruma polen-gıda alerjisi sendromu veya oral alerji sendromu denir. Oral alerji sendromunda, bağışıklık sisteminiz polene benzer meyve ve sebze proteinlerine saldırır ve bu da ağızda kaşıntı, boğazda kaşınma veya ağız veya boğazda şişme gibi alerjik reaksiyonlara yol açar.
Lateks alerjisi olan kişilerde domateslere çapraz reaksiyon gösterebilir.
Odatv.com