İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Özcan Gaygusuz başkanlığında hazırlanan TÜBİTAK destekli "Akarsularda Bozulan Ekolojik Sürekliliğin Yeniden Oluşturulması Bilimsel Araştırma" projesinin pilot çalışmasının Ekim 2025'te tamamlanması planlanıyor.
Proje kapsamında İstanbul, Hacettepe, Trakya, Çanakkale 18 Mart ve Kahramanmaraş Sütçü İmam üniversitelerinden 9 araştırma görevlisi ve öğrenciler, Kurtköy Deresi'nde çalışma yürüttü.
Ekip, doğal ve insan kaynaklı nedenlerle balıkların doğal göçlerinin engellendiği belirtilen derede, göç olanaklarının düzeltilmesi için "geçit" oluşturdu. Gözlemler sonucu balıkların bu geçidi kullandığı görüldü.
Çalışma çerçevesinde dereden tutulan balıklar işaretlenip tekrar suya bırakılarak üzerlerinde araştırma yapılacak.
Doç. Dr. Özcan Gaygusuz, yaptığı açıklamada "balık geçidi modeli"ni Kurtköy Deresi'nde denediklerini söyledi.
Projeyle öğrencilerin teknik bilgilerini geliştirmeyi ve onlara mesleki deneyim kazandırmayı da amaçladıklarını belirten Gaygusuz, Sapanca Gölü'nde 28 balık türü yaşadığını kaydetti.
Gaygusuz, balıkların derelerde üreme göçü yaptığını aktararak, "Bu sırada çeşitli engellerle karşılaşıyorlar, menfez yapıları gibi. Buraları aşmakta zorlanıyorlar. Bazen de çoğunlukla da bu engelleri aşamıyorlar. Aşamadıkları zaman da havyarlarını, yumurtalarını dökemiyorlar ve maalesef balıkların stoklarında azalmalar meydana geliyor. Geliştirdiğimiz modeli Kurtköy Deresi'ne uyguladık." diye konuştu.
Yakaladıkları balıkları işaretlediklerini dile getiren Gaygusuz, "İşaretlediğimiz balıkları tekrar bulabilecek miyiz, balık geçidini kullanıyorlar mı, bunu bilimsel metotlarla ispatlamak istiyoruz. Bu metot balık dostu bir metot. Balıklara herhangi bir ağırlık yapmıyor. Onların yüzmeleri engellemiyor." ifadesini kullandı.
Hacettepe Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümünden Prof. Dr. Serhat Küçükali de deredeki bir engel üzerine balık geçidi oluşturduklarını, havzada bulunan yüzme kapasitesi düşük diğer türlerin geçişini sağlamak için böyle bir tasarım yaptıklarını anlattı.
Ekipte yer alan öğrenci Yakup Ceylan, çalışmaları yerinde görerek önemini daha iyi anlayabildiklerini belirtti.
Öğrenci Sevda Duman ise projenin uygulanmasını yerinde görmenin kendilerine bilgi ve fayda sağladığını kaydetti.