Kamuda tasarruf tedbirleri için geri sayım! İlk tedbirler, bütçe açığının yüzde 4’ünü karşılayacak
Ekonomi Haberleri / Ömer Faruk Bingöl
“Kamuda Tasarruf Verimlilik Paketi” yarın açılanacak. İlk etapta hedeflenen 100 milyar TL’lik tasarruf, 2024 için öngörülen 2 trilyon 652 milyar liralık bütçe açığının yaklaşık yüzde 4’ünü karşılayacak. Bütçeyi finanse etmek için yeni vergi artışlarının düşünülmemesi; mal ve hizmetlere bu kanaldan gelebilecek fiyat artışının önüne geçecek ve enflasyonla mücadeleye önemli katkı sağlayacak.
ÖMER FARUK BİNGÖL—Türkiye ekonomisi yeniden dengelenme sürecinde ilerlerken; geçen yılki genel seçimlerin ardından etkin bir şekilde devrede olan para politikasına, şimdi maliye politikaları eşlik etmeye başlayacak.
TCMB tarafından uygulanan sıkı para politikası neticesinde; politika faizi geçen yıl yüzde 8,50’den, bu yıl mart ayında yüzde 50’ye kadar yükseltildi. Döviz kurlarında özellikle son iki aylık süreçte stabil görünüm sağlandı. Para politikasının gecikmeli etkileri dikkate alındığına, enflasyonda, bu yılın ikinci yarısı ile birlikte gerileme trendinin, baz etkisinin de desteğiyle başlaması bekleniyor.
Para politikası kanalıyla gerekli tedbirler alınırken, enflasyonla etkin mücadele ve makroekonomik dengelerde düzelme için, yılın ikinci yarısında maliye politikaları devreye girecek.
Geçtiğimiz günlerde kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings’in Türkiye Analisti Erich Arispe Morales de; Türkiye’de TCMB tarafından uygulanan para politikasını desteklemek için, maliye politikası ayarlamasının da gerekli olduğunu ifade etmişti.
“KAMUDA TASARRUF VERİMLİLİK PAKETİ” NEDİR, NELERİ KAPSIYOR?
Bu kapsamda uzun süredir üzerinde çalışılan “Kamuda Tasarruf Verimlilik Paketi” tamamlandı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından, 13 Mayıs Pazartesi günü söz konusu paketin detayları açıklanacak.
Edinilen bilgilere göre pakette ana hatlarıyla şu başlıkların yer alması bekleniyor:
-Kamu kurum ve kuruluşlarının bina ve araç kiralamaları, gerçek ihtiyaçlara göre tespit edilecek. Zorunlu olmadıkça kiralama yapılmayacak.
-Kamuda herhangi bir alanda oluşabilecek personel ihtiyacının, öncelikle diğer kurumlardaki fazla personelle giderilmesi sağlanacak.
-Lojmanlarda da tasarrufa gidilebileceği belirtiliyor. Devlete ait lojman statüsündeki daire ve arsaların güncel fiyatla kiralanması veya satılmasının etki analizi yapılarak, karar verilecek.
-Kamu kurumlarına bağlı misafirhaneler, konuk evleri ve sosyal tesislerde kontenjanlar tekrar gözden geçirilecek.
-Kırtasiye harcamaları azaltılacak, yazışmalar başta olmak üzere birçok işlemlerde dijitalleşme ile uyum sağlanacak. Verimlilik artacak.
-Kamu kurum ve kuruluşları, belli şartlarla belirlenecek çerçeve dışında promosyon ve hediyelik eşya yaptırmayacak.
-Ülke genelinde yıl boyunca düzenlenen tanıtım günleri ve eğitim faaliyetleri gibi etkinlikler de gözden geçirilecek.
-Devam eden yatırımlarda yüzde 65-75 aralığında “tamamlanmış olma” kriteri dikkate alınacak. Bu şartla söz konusu yatırımlar tamamlanacak. Zaruret harici yeni yatırımlara belli süre ara verilecek.
100 MİLYAR TL TASARRUF VE BÜTÇE
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da son Kabine Toplantısı’nın ardından yaptığı açıklamada; kamuda istihdam, taşıt, bina giderleri, diğer harcamalar, eğitim ve yurt dışı seyahat gibi alanlarda tasarruf kültürünü güçlendirecek adımlar atılacağını vurgulamıştı. Söz konusu tedbir paketiyle birlikte ilk etapta yıl sonuna kadar bütçeden 100 milyar liralık tasarruf hedefleniyor.
Orta Vadeli Plana göre 2024 yılında Bütçe Açığı, 2 trilyon 652 milyar TL olarak öngörülüyor. 2024 yılının ilk çeyreğinde ise bütçe açığı 513,5 milyar TL olarak gerçekleşti. Böylece yıllık açık hedefinin yüzde 19,3’lük kısmı gerçekleşmiş oldu. Rakamlar ilk çeyrekte, 2024 geneli için öngörülen açığa göre olumlu eğilime işaret ediyor. Ancak geride kalan dönemde sıkı para politikası ve dezenflasyonist süreçle birlikte, vergi gelirlerinin de azalabileceği ihtimali masada bulunuyor. Kamuda tasarruf tedbirlerinin bu anlamda da bütçe üzerinde dengeleyici bir unsur olacağı değerlendiriliyor. Şu anda 100 milyar liralık ilk tedbir paketi, yıl sonu için öngörülen bütçe açığının yaklaşık yüzde 4’üne denk geliyor.
VATANDAŞLAR VE PİYASA NASIL ETKİLENEBİLİR?
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in vergi artışı olmayacağını vurgulaması; enflasyonla mücadele kapsamında oldukça önemli. Bu durumda vatandaşlar, mal ve hizmet fiyatlarında “vergi artışı” kaynaklı fiyat artışlarına maruz kalmayacak ve enflasyonist baskı hafifleyecek.
Bununla birlikte kamuya iş yapan ve söz konusu tedbir paketi kapsamındaki sektörlerde faaliyet gösteren işletmelerin iş hacminde bir miktar gerileme söz konusu olabilecek. Ve bu sektörlerdeki talep düşüşü, fiyatlama mekanizmaları üzerinde etkisini göstererek, dezenlasyonist sürece katkı sağlayacak.