Hükümetin uzun süredir üzerinde çalıştığı tasarruf paketinin ilk bölümü açıldı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından açıklanan paketle, yeni memur alımından araç ve bina kiralamalarına, personel servislerinden çift maaş alanlara tavan getirilmesine kadar birçok konuda adım atıldı. 3 yıllık dönemi kapsayacak pakete göre kamuda yeni personel alımı emekli olanlarla sınırlanacak. Mal ve hizmet alım ödeneklerinde yüzde 10, yatırım ödeneklerinde yüzde 15 kesinti uygulanacak.
PAKETİN DEVAMI GELECEK
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz yeni paketlerin de açıklanacağını söyledi. Yılmaz "Geçmişten çıkardığımız derslerle bu dönem aldığımız tedbirleri daha sıkı bir izleme sistemi ile hayata geçireceğiz. Kanuni düzenleme gerektiren hususlarda parti farkı gözetmeksizin tüm grupların desteğini bekliyoruz. Kamunun tasarruf yapması, verimliliği artırması, daha az bütçe açığına, daha az kamu borçlanmasına ve faiz yüküne, daha az cari açığa yol açacak" dedi. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek hazırlanan paketin, izleme, raporlama ve yaptırımı içermesi nedeniyle diğer paketlerden ayrıldığını kaydetti. Paketin detaylarını anlatan Şimşek'in verdiği bilgiye göre 'Tasarruf ve Verimlilik Paketi', 'tasarruf', 'harcama disiplini' ve 'yatırımlarda verimlilik' olmak üzere 3 alanı kapsıyor. Şimşek 'harcama disiplini' başlığı altında atılacak adımları şöyle sıraladı: "Deprem hariç, mal ve hizmet alımı ödeneklerinin yüzde 10'u, yatırım ödeneklerinin yüzde 15'i kesilecek. Tek seferlik gelirlere dayalı olarak, kalıcı harcama programları başlatılamayacak. Kamu kurumları bütçe ödeneğine göre yatırım projelerini ilerletebilecek. Merkezi yönetim ve il özel idareleri, hakediş düzenlenmeden ödeme yapmayacak. 2024 yılında harcamalar gözden geçirilip analiz yapıldıktan sonra, 2025'ten itibaren verimsiz harcamalara son verilecek.
YENİ YATIRIMLARA FREN
Paketle kamu yatırımlarında da frene basıldı. Ancak toplantıda hem Cevdet Yılmaz hem de Mehmet Şimşek tasarruf paketinin, deprem ve depremle bağlantılı harcamaları kapsamayacağını vurguladı. Pakete göre zorunlu haller dışında yeni proje kabul edilmeyecek. Projeler incelenerek, proje bazlı olarak yatırımlar önceliklendirilecek. Bu kapsamdaki çalışmalarda fiziki ilerlemesi yüzde 75'in üzerinde olanlar ile deprem riski nedeniyle gerekli olanlar, 6 Şubat depremleri sonrası planlananlar ile tarımsal sulama başta olmak üzere, gıda, yeşil ve sayısal dönüşüm ile OSB-liman demiryolu bağlantı projeleri öncelikli olarak belirlenecek.
SEKİZ ALANDA TASARRUF
Bakan Mehmet Şimşek'in verdiği bilgiye göre 'tasarruf tedbirleri' ise taşıt, bina, istihdam, idari yapılanma, yurtdışı teşkilat, yurtdışı geçici görevlendirme, enerji ve atık, haberleşme-iletişim ve diğer cari alanlar olmak üzere 8 alanda 3 yıl boyunca uygulanacak.
UYMAYANA CEZA VE YAPTIRIM
Açıklanan pakete, alınan kararlara uymayan kurum ve kuruluşlara 'idari ceza ve para cezası' sürprizi de çıktı. Tedbirlere uyulmaması halinde, Cumhurbaşkanlığı ve ilgili kurumlar, yaptırım uygulayacak, para cezası verebilecek. Para cezası ve idari yaptırımlar için yasal düzenleme yapılacağı belirtiliyor. Paket tüm kamu kurum ve kuruluşları yanında yerel yönetimleri de kapsayacak. Cevdet Yılmaz, TBMM hariç bütün tüm kuruluşların tasarruf paketine uymasının zorunlu kılınacağını açıkladı.
İŞ DÜNYASI: ÖNEMLİ VE ÇOK DOĞRU BİR ADIM ATILDI
TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu: Kamuda Tasarruf ve Verimlilik Paketi, enflasyonla mücadelede doğru yönde atılan bir adım. Alınacak ilave tedbirler ve açıklanacağı ifade edilen reform adımları ve bir izleme sistemi kurulmasıyla bu paket daha da güçlenecek.
DEİK Başkanı Nail Olpak: Tasarruf tedbirleri, kapsamlı ve önemli adımlar içeriyor. Kamuda verimliliği esas alan tasarruf tedbirlerinin ekonomik programı daha da güçlendireceğine inanıyoruz.
İTO Başkanı Şekib Avdagiç: Paketin, topyekun bir mücadelenin yeni bir başlangıcı olmasını ve dezenflasyon kararlılığımıza katkı sağlamasını diliyoruz.
MÜSİAD Başkanı Mahmut Asmalı: Paket, iş dünyası temsilcileri olarak bizleri oldukça memnun etmiştir. Tasarruf ekonomik gelişme açısından da fayda sağlayacaktır.
ASKON Başkanı Orhan Aydın: Paket enflasyonla mücadeleyi odak alıyor. Umarız 3 yıl sonunda enflasyonla mücadelede arzulanan seviyeye ulaşılır ve müreffeh günlere birlikte ulaşırız.
İstanbul Ticaret Borsası (İSTİB) Başkanı Ali Kopuz: Açıklanan tedbirleri çok önemsiyor ve destekliyoruz. Ayrıca bu konuda bir adım daha ileri gidilmesi ve tasarruf kültürünün yaygınlaşması gerektiğini düşünüyoruz.
Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkanı Mustafa Gültepe: Paket, enflasyonla mücadeleye önemli katkı sağlayacak. Açıklanan önlemler kadar uygulama süreci de büyük önem arz ediyor.
SEKİZ AYRI ALANDA TASARRUF UYGULANACAK
TAŞIT
Personel servisi kalkıyor
Filo Yönetim Sistemi ile kullanıma ve araç sayısına standart getirilecek. Uzun vadede filonun ortak kullanımı amaçlanıyor.
Savunma ve güvenlik hariç, toplu taşıma olan yerde personel servisi, sözleşme bitimi kalkacak.
Ambulans-savunma gibi alanlar hariç, 3 yıl süreyle yeni araç alma ve kiralama yapılmayacak.
Bütçe dışı kaynaklardan, vakıflardan diğer ilgili kurumlardan taşıt kullanımı izne tabi olacak,
Kanunla verilen izinler hariç yabancı menşeli araç kullanımı yasaklanacak. Mevcutlar sözleşme sonuna kadar devam edecek.
İhtiyaç fazlası araç satılacak.
EĞİTİM-GÖREV
Otelde toplantı yapılamayacak
Hizmet içi eğitim, toplantı gibi her türlü faaliyet kamu tesislerinde yapılacak
Yurt dışı geçici görevlendirmeler sınırlanacak, asgari düzeyde tutulacak.
Yurt dışı geçici görev harcı, ödeneği aşamayacak, bu kaleme ödenek aktarımı yapılamayacak.
BİNA
Sosyal tesisler satışa çıkarılıyor
Deprem riski olanlar dışında yeni hizmet binası alımı, yapımı 3 yıl süreyle durdurulacak.
Paket kapsamında kamu yerleşkelerinde getirilen kişi başına metrekare standardı uygulanacak.
Mevcut binalar kurumlar arası kullanıma açılacak.
Yeni bina kiralaması yapılmayacak, mevcut kiralamalar bir takvim oluşturularak sonlandırılacak.
Doğal afet ve güvenlik ihtiyacı hariç yeni lojman ve sosyal tesis alımı, yapımı, kiralanması süresiz olarak yasaklanacak.
Savunma ve güvenlik hariç, mevcut sosyal tesisler ekonomiye kazandırılacak.
Lojman kira ve sosyal tesis ücretleri gözden geçirilecek.
ENERJİ
Sokak aydınlatmasına LED
Sokak ve cadde ışıklandırmasında LED lambalara dönüş hızlandırılacak. Bakan Şimşek sokak ve cadde aydınlatmasının 2024 bütçesine yükünün 34 milyar TL olarak öngörüldüğünü hatırlattı.
Paket kapsamında kamu bina ve tesislerinde enerji verimliğini artıran uygulamalar geliştirilmesi, yenilenebilir enerji kaynaklarından faydalanılması sağlanacak.
Ekonomik değeri olan atıkların, bedeli karşılığında her yıl değerlendirilmesi zorunlu hale getirilecek.
Kamuda enerji verimliliği artırılacak, yenilenebilir enerji kaynakları kullanımı ve diğer adımlarla tasarruf artırılacak.
CARİ HARCAMALAR
Promosyona yasak
2024 bütçesindeki temsil ve tanıtma ödeneklerinin yüzde 25'i kesilecek, devam eden yılların bütçesi yapılırken, kesilen ödenek sonrası oluşan tutar baz alınacak.
Uluslararası toplantılar ve milli bayramlar hariç; gezi, kokteyl, yemek gibi faaliyetler yapılmayacak.
Ajanda, takvim, plaket, eşantiyon türü hediyelerin verilmesi ve dağıtılması yasaklanacak.
Zorunlu haller hariç, oda düzenlemesi vb. dahil demirbaş alımlarının 3 yıl süreyle durdurulacak.
Makine ve teçhizat ömrünü tamamlamadan satılamayacak.
Kamu alımlarının DMO aracılığıyla yapılması esas kural olacak.
HABERLEŞME
E-yazışmaya geçiliyor
Kamuda e-yazışma sistemine geçiş tamamlanacak.
E-tebligat sistemi kullanılacak.
Kamusal arşivler elektronik ortamda tutulacak.
Kurumsal yayın ve raporlar ile tanıtım araçları gibi dokümanlar elektronik ortamda yapılacak..
İDARİ YAPI
Teşkilatlar yapılandırılacak
Yeni kamu kurum ve kuruluşlarının oluşturulmasıyla sonuçlanabilen idari genişlemeler sınırlanacak, uygun olanlarda görev tanımları yeniden yapılarak ihtiyaç giderilecek.
Paket kapsamında kamu idarelerinde yine görev tanımları kullanılarak, aynı konularda çalışabilecek, mükerrer yapılanma önlenecek.
Bakanlıkların yurt dışı teşkilatları tasarruf ve verimlilik odaklı olarak yeniden yapılandırılacak.
Tüm taşra teşkilatı, bölge ve il bazında etkinlik esasıyla gözden geçirilecek.
İSTİHDAM
Yeni personel alımı 3 yıl emekli olan kişi sayısıyla sınırlanacak.
Açıktan atama izin sayıları bütçeye yazılacak.
Destek personeli sayısı zamanla azaltılacak.
Esnek ve uzaktan çalışma modelleri geliştirilecek.
Kamu çalışanlarının aldığı yönetim kurulu ücretlerine sınırlama getirilecek. Sadece 1 yerden ücret alabilecek. Ayrıca ücretlere üst sınır getirilecek.