Fonlama oranı, sürekli vadeli işlemler piyasa fiyatıyla spot fiyatı arasındaki fiyat farkıdır. Long ve short yatırımcılar arasında düzenli fonlama ücreti ödemelerini gerektirir. Piyasa yükseliş eğilimi gösterdiğinde ve fonlama oranı pozitif olduğunda, sürekli vadeli işlemlerin long yatırımcıları, short yatırımcılara fonlama ücreti öderler. Piyasa düşüş eğilimi gösterdiğinde ve fonlama oranı negatif olduğunda, sürekli vadeli işlemlerin short yatırımcıları, long yatırımcılara fonlama ücreti öderler.
Fonlama oranı mekanizmasının birincil amacı, long ve short yatırımcılar arasında düzenli fonlama ücreti ödemelerini kolaylaştırarak piyasanın kendini düzenlemesine izin vermek ve böylece sürekli vadeli piyasa fiyatını spot fiyata sabitlemektir.
Sürekli vadeli işlemlerin vade tarihi yoktur ve likidite edilmedikleri sürece süresiz olarak elde tutulabilirler. Yani, sürekli vadeli işlemleri spot alım satıma benzer hale getirir. Bununla birlikte, sürekli vadeli işlemler piyasa fiyatının spot fiyata yakın kalmasını sağlamak için, fonlama oranı mekanizmasının devreye girdiği fiyatı sabitleyecek bir mekanizma gereklidir.
Fonlama Ücreti = Pozisyon Değeri x Fonlama Oranı
Pozisyon Değeri = Elde Tutulan Miktar (Token Sayısı) x Adil Fiyat
Örnek: Yatırımcı A, BTC/USDT sürekli vadeli işlemlerinde 10 BTC büyüklüğünde long pozisyona sahiptir ve mevcut piyasa fiyatı 10.000 USDT'dir. Mevcut fonlama oranı %0,01'dir.
Mevcut Pozisyon Değeri = 10 x 10.000 = 100.000 USDT
Fonlama Ücreti = 100.000 x %0,01 = 10 USDT
Fonlama oranı pozitif (%0,01) olduğundan, long pozisyon tutan yatırımcılar bu ücreti short pozisyon tutan yatırımcılara ödemek zorundadır. Bu nedenle, Yatırımcı A'nın fonlama ücreti olarak 10 USDT ödemesi gerekirken, eşit vadeli işlem miktarına sahip short pozisyon sahibi fonlama ücreti olarak 10 USDT alır.
Fonlama Ücreti = Pozisyon Değeri x Fonlama Oranı
Pozisyon Değeri = Elde Tutulan Miktar (Birim Sayısı) x Vadeli İşlem Büyüklüğü / Adil Fiyat
Örnek: Yatırımcı A, BTC/USD sürekli vadeli işlemlerinde 100 birim long pozisyona sahiptir. BTC/USD'nin 1 birimlik sözleşme büyüklüğü 100 USD'dir ve mevcut piyasa fiyatı 10.000 USDT'dir. Mevcut fonlama oranı %0,01'dir.
Pozisyon Değeri = 100 * 100 / 10.000 = 1 BTC
Fonlama Ücreti = 1 BTC x %0,01 = 0,0001 BTC
Fonlama ücreti pozitif (%0,01) olduğu için long pozisyon tutan yatırımcılar, bu ücreti short pozisyon tutan yatırımcılara ödemek zorundadır. Bu nedenle, Yatırımcı A'nın fonlama ücreti olarak 0,0001 BTC ödemesi gerekirken, eşit vadeli işlem miktarını tutan short pozisyon tutan kullanıcı fonlama ücreti olarak 0,0001 BTC alır.
Vadeli işlem sayfasında, Mum grafiğinin üzerinde mevcut yaklaşan fonlama oranını görüntüleyebilirsiniz. Geri sayım, uzlaşma dönemine kalan süreyi gösterir.
Dikkat: Farklı işlem çiftleri için fonlama oranları değişebilir. Kullanıcıların, seçtikleri işlem çiftine göre fonlama oranını kontrol etmesi gerekir.
Uzlaştırılan tüm geçmiş fonlama ücretlerini görüntülemek için Vadeli İşlem sayfasının sağ üst köşesinde yer alan Emirler bölümündeki [Fonlama Ücretleri] seçeneğine tıklayın.
MEXC, kullanıcılardan herhangi bir fonlama ücreti tahsil etmez. Bunun yerine, pozisyonu elinde tutan kullanıcılar arasında fonlama ücretleri değişimi gerçekleşir.
Tüm MEXC sürekli sözleşmeleri, fonlama ücretlerini her 8 saatte bir Türkiye saatiyle 03.00, 11.00 ve 19.00'de ödenecek şekilde ayarlanmıştır.
Yatırımcıların, yalnızca fonlama ücreti uzlaşma zamanında pozisyonları varsa fonlama ücreti ödemeleri veya almaları gerekir. Pozisyonunuzu fonlama ücreti uzlaşma zamanından önce kapatırsanız, herhangi bir fonlama ücreti ödemeniz gerekmez.
Fonlama oranı pozitif ise, long pozisyonlar short pozisyonlara fonlama ücreti öder. Fonlama oranı negatif ise, short pozisyonlar long pozisyonlara fonlama ücreti öder.
Yatırımcılar tarafından ödenen fonlama ücretleri, kullanılabilir marjinlerinden düşülür. Bir yatırımcının yeterli kullanılabilir marjini olmadığında, fonlama ücreti pozisyon marjininden düşülür. Bu durumda, fonlama ücretlerinin ödenmesi nedeniyle likidasyon fiyatı zamanla adil fiyata yaklaşır ve likidasyon riski artar.
Kripto para vadeli işlemler piyasasında fonlama oranı, vadeli işlemler ve spot piyasası arasındaki fiyat farkının dengede kalmasını sağlayarak fiyatların normal seviyelere dönmesini sağlayan önemli bir role sahiptir. Genel olarak bu durum, vadeli işlem fiyatlarının kötü niyetli manipülasyonunun kısıtlanmasına yardımcı olur. Kısa vadede, fonlama oranları piyasa likiditesi ve aktivitesinin açık göstergeleridir ve yatırımcıların kaldıraç için ücret ödemeye istekli olduğunu gösterir.