Türkiye’nin en üst çatı basın meslek kuruluşu olan ve 9 gazeteciler federasyonu ile 86 gazeteciler cemiyetinin üye olduğu Türkiye Gazeteciler Konfederasyonu’nun 4. Olağan Genel Kurul Toplantısı Kütahya’da yapıldı. Türkiye Gazeteciler Konfederasyonu genel başkanlığına, kongreye katılan delegelerin tamamının oyunu alan Nuri Kolaylı yeniden seçildi.
Kütahya’ya, Türkiye’nin bütün illerinden gelen 93 delegenin katılımıyla gerçekleşen TGK Genel Kurulu, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi’nde yapıldı. Genel Kurulda divan başkanlığına Nazmi Bilgin, başkan yardımcılığına Mustafa Arslan, yazmanlıklara Şevket Erzen ve Erkan Sağlam oy birliği ile seçildi.
Kütahya Valisi Musa Işın ile Kütahya Belediye Başkan Vekili Kemalettin Ekici’nin de katıldığı genel kurulun açılışında, İstiklal Marşı’nın okunması ve saygı duruşunun ardından ilk olarak Kütahya Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Erkan Sağlam ‘hoş geldiniz’ konuşması yaptı.
Daha sonra konuşma yapan Türkiye Gazeteciler Konfederasyonu Genel Başkanı Nuri Kolaylı, “Büyük özveri ve fedakârlıklarla kurduğumuz, örnek bir dayanışma içinde Türkiye’nin en üst çatı basın meslek kuruluşu haline getirdiğimiz Türkiye Gazeteciler Konfederasyonumuzun 2021 – 2024 çalışma dönemini geride bırakıyoruz. Pandemi ve yüksek enflasyon ortamında gerçekleşen bu süreç, basın sektörünün ekonomik darboğaza girdiği, haber alma özgürlüğü açısından çeşitli kısıtlamaların yaşandığı zor bir dönem oldu.
Pandemiden bu yana ekonomik darboğaz içindeki yerel basının, 13 Mayıs 2024 tarihinde Hazine ve Maliye Bakanlığınca açıklanan “Kamuda Tasarruf ve Verimlilik Paketi” kapsamında uygulamaya konulan kısıtlamalarla tamamen yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldığını belirten Nuri Kolaylı, “Bilindiği gibi yerel basının tek geliri, abone satışları, reklamlar ve Basın İlan Kurumu aracılığıyla alınan resmi ilanlardır. Ancak “Kamuda Tasarruf ve Verimlilik Paketi” kapsamında getirilen kısıtlamalarla yerel basının bu gelirlerinde önemli oranlarda azalma yaşanacaktır.
Örneğin; Kamuda Tasarruf ve Verimlilik Paketi’nde yer alan “Basın ve yayın organlarına ilan ve reklam verilmeyecek, kamu kurum ve kuruluşlarınca hiçbir şekilde günlük gazete alımı yapılmayacak, görev alanı ile ilgili olmayan yayınlara abone olunmayacak” düzenlemeleri yerel basının adeta can suyunu kesecek uygulamalardır. Pandemiden bu yana yaşanan ekonomik sorunlara göz attığımızda; Gazete maliyetlerini oluşturan kâğıt, kalıp ve mürekkep başta olmak üzere tüm malzemelerin döviz cinsinden fiyatları artmış, medya kuruluşlarının girdileri Dolar bazında yüzde 50’ye varan oranlarda yükselmiş, genel giderlerdeki ve asgari ücretteki artışın da etkisiyle yüzlerce yerel medya kuruluşu kapanma noktasına gelmiştir. Bu ortamda uygulamaya konan Kamuda Tasarruf ve Verimlilik Paketi, adeta yerel basının idam fermanıdır. Demokrasilerin gelişimine katkıda bulunan ve halkın özgür haber alma hakkı doğrultusunda kamusal görev üstlenen yerel basının yaşatılması için; Kamuda Tasarruf ve Verimlilik Paketi’ndeki olumsuz uygulamaların iptal edilmesi konusunda çalışıyoruz. Değerli başkanlarım illerinin milletvekillerine geçtiğimiz hafta içinde konuyu aktardı ve destek istedi. Umuyorum bu sorunu da dayanışma içinde aşabiliriz. Konuşmamı, yaşadığımız sorunlara ilişkin olarak her toplantıda dile getirdiğimiz sorunların özetiyle tamamlamak istiyorum.
Öncelikle; gazetecilik mesleğini ve bu mesleği kimlerin yapabileceğini düzenleyen “Gazetecilik Meslek Yasası”, teknolojik gelişmeler dikkate alınarak yazılı basının yanı sıra görsel, işitsel ve elektronik medyayı da kapsayacak şekilde günümüz koşullarına uygun olarak mutlaka çıkarılmalıdır. Böyle bir düzenleme fikir özgürlüğünü kısıtlayıcı değil, tam tersine haber alma özgürlüğünü gerçek anlamda hayata geçirmeyi sağlayıcı nitelikte olacaktır. Sektörümüzde yaşanan çok önemli bir diğer sorunumuz, Türk Ceza Kanunu’nda ve Terörle Mücadele Yasası’nda yer alan ve darbe dönemlerinden bu yana değişmeyen basın özgürlüğünü kısıtlayıcı maddelerdir. Türkiye’de insanımıza herhangi bir baskı ve müdahaleye maruz kalmadan, kendini meşru bir şekilde ifade edebilme hakkının evrensel ölçülerde tanınması ve sorunsuz bir şekilde uygulanması, toplumsal barış, hoşgörü, uzlaşı, ifade ve basın özgürlüğünün sorun olmaktan çıkması en büyük dileğimizdir. Sektörümüzde, yasal düzenleme eksiklerinden kaynaklanan sorunların yanında, çalışma koşullarının neden olduğu olumsuzluklar da yaşanmaktadır. Yaklaşık 70 yıl önce, 20 Haziran 1952’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5953 sayılı kanunda, 1961 yılında kapsamlı bir değişikliğe gidilerek meslektaşlarımıza önemli kazanımlar sağlanmıştır. Yıpranma hakkından yıllık izinlere, tazminat hakkından fazla mesaiye kadar geniş bir yelpazedeki bu kazanımlar, zamanla bir bir değiştirilmiş ve birçoğu geri alınmıştır. Bu yasanın günümüz koşullarına uygun olarak yeniden düzenlenmesi sadece biz gazetecilerin değil, toplumumuzun bir ihtiyacı haline gelmiştir. Ayrıca, “yıpranmada basın kartı sahibi olma şartı” mutlaka kaldırılmalıdır. Demokratik ülkelerde medya kurumları çeşitli yöntemlerle devletler tarafından desteklenmektedir. Türkiye’de de devlet desteği, resmî ilanlar yoluyla gerçekleşmektedir. Basın İlan Kurumu’nun fiyat tarifesinde 2023 yılı sonunda yapılan ve onaylanarak yürürlüğe giren artış sayesinde yerel gazetelerimiz 2024 yılına rahat bir nefes alarak girme olanağı bulmuştur. Ancak; ilanların birleştirilmesi, işlerin bölünerek ilan sınırları dışına çıkması, doğrudan alım ve acil alım yöntemlerine sıklıkla başvurulması, kooperatif ve dernek ilanları ile özel eğitim kurumu ilanlarının yayın zorunluluğunun kaldırılması gibi nedenlerle resmi ilanlarda ciddi oranda azalma meydana gelmektedir. Bu sorun çözülmelidir. BİK “Resmi İlan ve Reklam Yönetmeliği”, başta yerel gazetelerin kurduğu internet haber siteleri olmak üzere tüm internet haber siteleri için ağır koşulları içermektedir. Yönetmelik gerekliliklerinin tekrar gözden geçirilerek, yerel gazetelerin ve internet haber sitelerinin desteklenmesi beklenmektedir. 15 yıl mesleki kıdemi bulunan basın kartı sahibi basın mensuplarına yeşil pasaport verilebilmesine yönelik iktidar ortağı MHP tarafından meclise sunulan kanun teklifi, yıllardır gündeme getirdiğimiz bir sorunumuzun çözümü yönünde sevindirici bir gelişmedir. Beklentimiz bu teklifin 10 yıl basın kartı taşıyan basın mensuplarıyla eş ve çocuklarını kapsamasıdır. Türkiye genelinde yerel, bölgesel ve ulusal yayın yapan televizyon kanallarının ortak sıkıntısı Türksat yayın giderleri, RTÜK’e ödenen ücretler gibi diğer yayın mecralarında olmayan masraflar nedeniyle girdi maliyetlerinin artmasıdır. Radyolar da aynı sorunu yaşamaktadır. RTÜK Yasası günümüz koşullarına göre mutlaka yeniden ele alınmalı, RTÜK gelirlerinin bir bölümü, kurumsal yerel radyo ve televizyonlara destek olarak verilmelidir. Konuşmamı sonlandırırken, 2021-2024 döneminde aramızdan ayrılan, Konfederasyonumuza ve basınımıza değer katan rahmetli üyelerimizi anmak istiyorum. Değerli yol arkadaşlarımız; Artvin Cemiyet Başkanımız Tolga Gül, Kars Cemiyet Başkanımız Ercüment Daşdelen ile deprem bölgesinde 27 meslektaşımız bu dönemde aramızdan ayrıldı. Yaşamını yitiren meslektaşlarımıza Allah’tan rahmet, ailelerine, yakınlarına ve basın camiamıza başsağlığı diliyorum. Beni sabırla dinlediğiniz için içtenlikle teşekkür ediyor, Genel Kurulumuzun ülkemize, basınımıza ve basın çalışanlarımıza hayırlı olmasını diliyorum.”
TGK Genel Kurulunda konuşmaların ardından, 2021 – 2024 dönemi Yönetim Kurulu ve Denetim Kurulu raporları ile bilanço, gelir gider tablosu ile tahmini bütçe de ele alındı. Kongrede okunan raporlar ayrı ayrı oylamaya sunuldu. Raporlar, toplantıya katılan bütün üyelerin oy birliği ile kabul edildi. Daha sonra seçimlere geçildi.
Genel Kurulda tek liste ile gidilen seçimlerin açık oylama ile yapılması oy birliği ile kabul edildi ve Nuri Kolaylı Genel Başkanlığı’ndaki liste okundu. Üyelerin tamamının oyu ile 2024- 2027 dönemi için seçilen listede şu isimler yer aldı:
Genel Başkan: Nuri Kolaylı
Yönetim Kurulu: Sefa Özdemir, Feridun Fazıl Özsoy, Erdoğan Erişen, Cem Kaytan , Gaye Coşkun, Osman Hakan Kiracı, Mehmet Çelik, Mehmet Ergün, Ergun Ata, Ali Cihangir, Derya Sarılarlı, İdris Taş, Ali Filizkan, Ercan Atay, Osman Koca, Atilla Durak, Ersen Küçük, Vahap Güner.
Yönetim Kurulu Yedek Üyeleri: Abdullah Alpağ, İhsan Uluözlü, Osman Nuri Boyacı, Cengiz Selci, Müjdat Çetin, Ümit Özmen, Deniz Başlı, Nihat Mazmanoğlu.
Denetleme Kurulu: Arif Kurt, Halis Olcay, Seda Köktener.
Denetleme Kurulu Yedek Üyeleri: Bilal Bölükbaşı, Hande Nur Uysal, İlyas Bayraktar.
TGK Onur Başkanı: Nazmi Bilgin.
TGK Onur Kurulu Üyeleri: Ali Er, Erkan Sağlam, Osman Baykuş, Ahmet Duran Yenigün, İhsan Tunçoğlu, Sezer Küçükkurt, Alpaslan Düzgün, Kürşat Tuncel, Şevket Erzen, Aytekin Polatel, Mehmet Emin Turpçu, T. Fikret Sönmez, Bekir Bayram, Metin Kaya, Tahir Gülebak , Cengiz Demirel, Muhittin Karahan, Vahap Şehitoğlu, Emrullah Özbey, Mustafa Bayrak, Zeki Alkan, Okan Sarıkaya, Zeki Dışkaya.
TGK Basın Etik Kurulu Başkanı: Sezai Ballı
TGK Basın Etik Kurulu üyeleri: Aydın Besen, Hüsnü Acar, Orhan Karagöl, Aydın Deniz, Mert Minisker, Serkan Göktürk, Ayhan Polat, Murat Atay, Sezai Köprülü, Cihan Okur, Mustafa Baş, Yargıç Harmankaya, Hafize Akıncı, Mustafa Emen, Yaşar Karatay, Hüseyin Atılgan.
TGK Yüksek İstişare Kurulu Başkanı: Mustafa Arslan
TGK Yüksek İstişare Kurulu Üyeleri: Aleattin Aslan, Emrah Yıldırım, Mahmut Arda, Aslan Deveboynu, Güngör Yavuzarslan, Mesut Fidançiçek, Barış Yalçınkaya, Fatih Sevinç, Murat Okutmuş, Birol Bebek, Hüseyin Oğuz, Nihal Karaman, Diyap Atar, İhsan Özdemir, Ömer Faruk Demirok, Elif Şentürk, Levent Silistre, Ramazan Demir, Emine Ballı, M. Erkan Yılmaz, Şeref Yaşar.
Öte yandan, kongrede yapılan oylama ile Türkiye Gazeteciler Konfederasyonu’nun Dış İlişkiler Genel Koordinatörlüğüne Mevlüt Yeni, Türkiye Gazeteciler Konfederasyonu Genel Koordinatörlük görevine de Sinan Tunç oybirliği ile seçildi.