Teknik analiz, Japonya'da Tokugawa Shogunate dönemindeki (1603-1867) pirinç ticaretine kadar uzanan uzun bir geçmişe dayanır. O dönemde Homma Munehisa adlı bir tüccar, pirinç fiyatlarındaki değişimleri tahmin etmek için mum grafiklerinin prototipini icat etmişti. Birkaç yüzyıllık gelişim ve aktarım yoluyla teknik analizde, diğerlerinin yanı sıra temel mum grafikleri, teknik göstergeler, Dow Teorisi, Elliott Dalga Teorisi, Gann Teorisi ve Sarılı (Wrapped) Teori dahil olmak üzere çeşitli kapsamlı teoriler geliştirilmiştir.
Farklı teknik analiz teorileri çeşitli yöntemler kullanır. Ancak her yöntemin temel ilkesi, gelecekteki piyasa fiyatı hareketlerini tahmin etmek için mum grafiklerini veya tarihsel fiyat hareketlerini kullanarak tahmin edilen trendlerden kâr elde etmektir.
Daha önce bahsedilen yaygın teknik analiz teorilerinin yanı sıra piyasada çok çeşitli başka teknik analiz teorileri bulunduğunu belirtmek önemlidir. Bu teoriler farklı karmaşıklıklara sahiptir ve farklı türdeki yatırımcılar için daha uygun olabilir. Yatırımcılar, kendi özellikleri ve kişiliklerini göz önünde bulundurarak bilinçli seçimler yapabilirler. Bu içerikte kısaca birkaç kapsamlı teknik analiz teorisi incelenecektir. Bununla birlikte, teknik analizin kusursuz bir yaklaşım olmadığını ve gelecek vaat eden yatırım fırsatlarını belirlemek için genellikle temel analizle birleşiminin gerektiğini anlamak çok önemlidir.
Teknik analiz üç ana varsayıma dayanır: ① Piyasa Davranışı Tüm Bilgileri İçerir ② Fiyatlar Trendler Halinde Hareket Eder ③ Tarih Tekerrür Eder
① Piyasa Davranışı Tüm Bilgileri İçerir
Fiyatları etkileyen etmenlerin spesifik içeriğine aşırı önem vermeye gerek yoktur. Etkin Piyasa Hipotezi'ne (EMH) göre, rekabetçi ve tamamen şeffaf bir piyasada, piyasadaki fiyat eğilimi, proje temelleri, makroekonomi, token arzı ve diğer etmenler dahil olmak üzere tüm piyasa bilgilerinin kapsamlı bir entegrasyonunu yansıtır. Bu varsayım teknik analizin temelini oluşturur ve bu varsayım kabul edilmeden teknik analiz anlamsız hale gelir.
② Fiyatlar Trendler Halinde Hareket Eder
Fiyat hareketleri, belirli bir dönem boyunca arz ve talep dinamiklerindeki değişiklikleri yansıtır. Arz ve talep ilişkisi kurulduktan sonra, fiyat değişikliklerinin belirli bir yönde devam etmesi beklenir, bu da genellikle en az direnç gösteren yoldur. Trend analizi ve yorumlama, teknik analizin özünde yer alır ve bu varsayımı teknik analizin temel önermesi haline getirir.
③ Tarih Tekerrür Eder
Piyasa geçmişte görülen kalıpların aynısını veya benzerlerini sergilediğinde, yatırımcılar mevcut yatırım kararlarını almak için geçmişteki başarılı deneyimlerini veya başarısızlıklardan aldıkları dersleri kullanabilirler. Bu inanç, piyasa davranışının ve fiyat eğilimlerinin tarihsel kalıpları tekrarlama eğiliminde olduğu fikrine dayanır.
Teknik analizdeki dört ana etmen fiyat, hacim, zaman ve alandır. Teknik analiz yöntemleri farklılık gösterebilir, ancak hepsi bu dört unsur etrafında toplanır.
Fiyat ve hacim, piyasa davranışının en temel ifadeleridir. Fiyat, alıcılar ve satıcılar arasında yeterli görüşmeler yoluyla ulaşılan gerçek alım satım fiyatını ifade eder. Hacim ise arz ve talebin şeklini temsil eder ve bir zaman dilimi içerisinde işlem gören miktarı gösterir. Belirli bir zamandaki fiyat ve hacim, hem alıcıların hem de satıcıların o andaki ortak piyasa davranışını yansıtabilir ve geçici bir denge noktasına işaret eder. Alıcılar ve satıcılar arasında az bir anlaşma ve önemli farklılıklar olduğunda, işlem hacmi yüksek olma eğiliminde olur. Tam tersi olarak, ciddi bir anlaşma ve minimum farklılık olduğunda, işlem hacmi düşük olma eğiliminde olur.
Teknik analizde zaman, belirli bir sürecin tamamlanması için gereken süreyi ifade eder. Genellikle teknik bir formasyonun (örneğin bir üçgen) ya da belirli bir aralıktaki fiyat hareketinin gerçekleşmesi için geçen süreyi ifade eder. Öte yandan, "alan", fiyatların ne ölçüde yükselebileceği ya da düşebileceği anlamına gelir. Genel olarak, daha uzun zaman dilimleri için potansiyel fiyat hareket alanının daha büyük olması beklenirken, daha kısa zaman dilimleri için potansiyel fiyat hareket alanının daha küçük olması beklenir.
Dow Teorisi, tüm piyasa teknik analiz teorilerinin öncüsü olarak kabul edilir. Dow Jones & Company'nin ve Dow Jones Industrial Average'ın yanı sıra ünlü "The Wall Street Journal" gazetesinin kurucusu olan Charles Henry Dow tarafından geliştirilmiştir. Charles Dow, 1900'den 1902'ye kadar olan dönemde gazetede borsa hakkında çok sayıda makale yayınlamış ve borsa trendleri hakkındaki görüşlerini ifade etmiştir. Ölümünden sonra "The Wall Street Journal" gazetecileri Dow'un makalelerini ve görüşlerini "Dow Theory Unplugged" başlıklı bir kitapta toplayarak teoriye resmi adını verdiler. Dow Teorisi, üç ana varsayım ve beş ana ilkeyi kapsayan karmaşık bir sisteme sahip kapsamlı bir trend takip teorisidir.
Üç ana varsayım ve beş ana ilkeden, mum grafiklerinde gösterilen fiyat değişikliklerinde üç tür eğilimi temsil eden Dow Teorisinin özünü şu şekildedir: ① Birincil Trend ② İkincil Trend ③ Küçük Trend.
Dow Teorisindeki Üç Eğilimi Gösteren Diyagram
① Birincil Trend
Birincil trend tipik olarak bir yıl veya daha uzun sürer ve genel olarak bir boğa piyasası, bir ayı piyasası veya bir konsolidasyon aralığı olarak sınıflandırılabilir.
② İkincil Trend
İkincil trend birincil trendin tersi yönde hareket eder ve genellikle yaklaşık üç hafta ila birkaç ay sürer. Bu dönemde, trend dışı fiyat hareketi aralığı tipik olarak birincil trendin en düşük ve en yüksek noktaları arasındaki mesafenin üçte biri ile üçte ikisi arasında değişir.
③ Küçük Trend
Küçük trend, ikincil trend içindeki günlük mum grafiği fiyat ayarlamalarını temsil eder. Küçük trendleri ayrı ayrı analiz etmek genellikle zordur. Ancak, birincil ve ikincil trendlerin analiz edilmesi küçük trendin değerlendirilmesine dayanır.
Elliott Dalga Teorisi 1930'larda Amerikalı menkul kıymet analisti Ralph Nelson Elliott tarafından ortaya atılmıştır. Elliott, Dow Jones Endüstriyel Ortalamasının saatlik grafiklerini incelediği birkaç on yıl boyunca, borsa fiyat hareketleri ile dalga modelleri arasında bir korelasyon keşfetmiştir. Dow Teorisi trend kavramına ilişkin içgörüler sağlarken, Elliott Dalga Teorisi bu trendlerin daha ayrıntılı bir karakterizasyonuna girmektedir.
① Dalga Yapısı
Dow Teorisi'nin piyasa trendleri sınıflandırmasına dayanan Elliott Dalga Teorisi, piyasa döngülerini beş dürtü dalgası ve üç düzeltici dalgadan oluşan sekiz dalgaya ayırır. Her dalga daha küçük dalgalar (alt dalgalar) içerir ve her dalga aynı zamanda daha büyük bir dalganın içinde yer alır. Sekiz dalgalı bir yükseliş modelinde, beş dürtü dalgası yukarı yönlüdür ve tipik olarak 1, 2, 3, 4 ve 5. dalgalar olarak işaretlenirken; düzeltici dalgalar aşağı yönlüdür ve genellikle A, B ve C dalgaları olarak işaretlenir. Tam tersi olarak, bir düşüş piyasasında, beş dürtü dalgası aşağı yönlüdür ve düzeltici dalgalar yukarı yönlüdür.
Bir Boğa Piyasası Dalga Modeli
② İç İçe Dalga Yapısı
Dalga yapıları yalnızca basit döngülerden ibaret olmayıp iç içe geçebilir. Bu, herhangi bir fiyat dalgasının aynı anda farklı fiyat döngüleri (Dow Teorisindeki birincil trendler, ikincil trendler ve günlük dalgalanmalar kavramlarına karşılık gelir) seviyelerinde var olabileceği anlamına gelir.
Başka bir deyişle, 5 dalgalı ya da 3 dalgalı tam bir yapı, daha büyük bir dalga döngüsü içinde daha küçük bir dalga oluşturabilir. Tam tersi olarak, bir dalga döngüsü içindeki herhangi bir küçük dalga, dürtü dalgalarının veya düzeltici dalgaların mikro yapılarına daha da ayrılabilir.
Dow Teorisi, Elliott Dalga Teorisi ve Gann Teorisi, batı finans dünyasındaki üç büyük teknik analiz teorisi olarak bilinir. Bunlar arasında Gann Teorisi şüphesiz en karmaşık ve uygulaması en zor olanıdır.
William Gann, 50 yılı aşkın yatırım kariyeri boyunca 300 milyon doların üzerinde kâr elde ederek 20. yüzyılın en başarılı yatırımcılarından biri olmuştur. Gann, piyasa fiyat trendlerinin rastgele olmadığına, matematiksel yöntemlerle tahmin edilebileceğine inanıyordu ve zaman ile fiyatı mükemmel bir şekilde birleştiren bir teori geliştirdi.
Matematik, geometri, din ve astronominin kapsamlı bir şekilde uygulanması yoluyla Gann, benzersiz teknik analiz teorisi yaratmıştır. Gann Teorisi şu bileşenleri içerir: ①Gann'ın 21 Alım Satım Kuralı ②Gann'ın 12 Alım Satım Kuralı ③Gann'ın Düzeltme Kuralı ④Gann'ın Döngü Teorisi ⑤Gann'ın Salınım Kuralı ⑥Gann'ın Fiyat Oranları Bölümü ⑦Gann'ın Piyasa Geometrik İlkeleri ⑧Gann'ın Piyasa Tahmin Araçları.
Aşağıda Gann Teorisinin bazı temel kavramları yer almaktadır:
① Fiyat Dalgalanmaları Piyasa Döngülerini Yöneten Temel Bir Kuraldır
Fiyat dalgalanmaları yükseliş trendleri ve düşüş trendleri şeklinde gerçekleşir. Fiyatlar bir yükseliş trendinden düşüş trendine geçtiğinde, önemli destek seviyeleri genellikle %25, %50, %75 vb. seviyelerde gözlemlenir. Tam tersi olarak, fiyatlar düşük bir noktadan yükselmeye başladığında, 1,25, 1,5, 2 vb. seviyelerde önemli direnç seviyeleri gözlemlenebilir.
② Piyasa Toparlanmalarının Süresi
Yükseliş trendlerinde, aylarla ölçüldüğünde, ayarlamalar tipik olarak 2 aydan fazla sürmez. Haftalarla ölçüldüğünde ise ayarlamalar genellikle 2 ila 3 hafta arasında gerçekleşir. Öte yandan, önemli piyasa düşüşleri sırasında, kısa vadeli toparlanmalar yaklaşık 3 ila 4 ay sürebilir.
③ Döngü Analizi için Referans Noktası Olarak Zaman
Uzun vadeli döngüler 20 yıl, 30 yıl, 60 yıl ve hatta daha uzun zaman dilimlerine sahiptir. Orta vadeli döngüler ise 1 yıl, 2 yıl, 3 yıl ve 15 yıla kadar uzanan zaman dilimlerine sahiptir. Orta vadeli döngüler 1 yıl, 2 yıl, 3 yıl ve 15 yıla kadar zaman dilimlerine sahiptir. 30 yıllık döngünün önemi, derece olarak tam bir daire olan 360 aydan oluşması nedeniyle vurgulanmaktadır. Kısa vadeli döngüler 24 saat, 12 saat ve hatta 4 dakika kadar kısa zaman dilimlerine sahiptir. Bunun nedeni, bir günde 1.440 dakika olması ve bunun 360'a bölünmesiyle 4 dakika elde edilmesidir ki bu da Dünya'nın bir derecelik dönüşünü temsil eder.
④ Önemli 10 Yıllık Döngü
Piyasada 10 yıl önce meydana gelen dönüm noktaları, 10 yıl sonra meydana gelebilecek benzer dönüm noktalarını tahmin etmek için kullanılabilir. Ayrıca, 7 gün, 7 hafta ve 7 ay önemli aralıklar olduğundan 7 yıllık döngü de önemli bir dönüm noktasıdır.
Dow Teorisi, Elliott Dalga Teorisi ve Gann Teorisi Batı düşüncesinin ürünleri olarak kabul edilirse, Sarılı Teori şüphesiz Doğu düşüncesinin bir ürünüdür. Sarılı Teori, "Chan Zhong Shuo Chan" olarak bilinen Çinli bir internet figürü tarafından icat edilen bir teknik analiz teorisi sistemidir ve 7 Haziran 2006'da "Chan Zhong Shuo Chan" tarafından yazılan "Nasıl Hisse Seneti Alım Satımı Yapılır" başlıklı bir dizi makaleye dayanır.
Sarılı Teori'nin özü, geometrik analiz yoluyla piyasa trendlerinin yapısını kademeli olarak ortaya çıkarmak ve böylece pratik alım satım işlemlerine rehberlik etmek için çeşitli piyasa trendlerini bilimsel ve kapsamlı bir şekilde sınıflandırmaktır. Bu bilimsel yaklaşım sayesinde, Sarılı Teori "Trendler Mükemmel Olmalıdır" temel ilkesini esas alır.
Spesifik olarak, "Trendler Mükemmel Olmalıdır" ilkesi şu hususları içerir. İlk olarak, trendler üç türe ayrılabilir: Yükseliş trendleri, düşüş trendleri ve konsolidasyonlar. İkinci olarak, tüm trend türleri kendi döngülerini tamamlamalıdır. Üçüncü olarak, tamamlanmış herhangi bir trend türü, üç küçük alt trendden oluşan merkezi bir dayanak içermelidir. Dördüncü olarak, herhangi bir trend türünün tamamlanmasının ardından, kaçınılmaz olarak diğer iki trend türünden birine dönüşür. Örneğin, bir düşüş trendinin sona ermesi ya bir konsolidasyona ya da bir yükseliş trendine yol açar.
Sarılı Teori ve Gann Teorisi'nin her ikisi de karmaşık teknik analiz teorileridir. Daha ayrıntılı bilgi edinmek için "Sarılı Teori Hakkında 108 Ders" araştırılabilir. Bu teori, bu içerikte kapsamlı bir şekilde ele alınmayacaktır.
Zenginlik arzusu nedeniyle, teknik analiz birçok kişi tarafından oldukça rağbet görmektedir. Ancak piyasanın sürekli değişen trendleri, açgözlülük ve korku ile birleştiğinde tahmin yapmayı zorlaştırmakta ve teknik analizde potansiyel "çarpıklıklara" yol açmaktadır. Öte yandan, temel analiz birçok öznel faktörü göz ardı eder ve teknik analizin dezavantajlarını kısmen giderebilir. Yatırımcılar, potansiyel olarak uygun yatırım fırsatlarını ancak her iki yöntemi birleştirerek belirleyebilirler. Bir sonraki içerikte, alım satımın temel analizine kısa bir giriş yapacağız.
Risk Uyarısı: Kripto alım satımı yüksek riskler içerir. Bu bilgiler yatırım, vergilendirme, hukuk, finans, muhasebe veya diğer ilgili hizmetler hakkında tavsiye sağlamaz ve herhangi bir varlığın satın alınması, satılması veya tutulması için tavsiye teşkil etmez. MEXC Akademi, bilgileri yalnızca referans amaçlı sağlar ve herhangi bir yatırım tavsiyesi teşkil etmez. Lütfen ilgili riskleri tam olarak anladığınızdan emin olun ve dikkatli bir şekilde yatırım yapın. Platform, yatırım faaliyetleri kararlarınızdan sorumlu değildir.