İran idamda başı çekiyor
Dış Haberler
Uluslararası Af Örgütü (Amnesty), dünyadaki idam cezalarına ilişkin 2023 yılı raporunu açıkladı. Raporda idamların çoğunluğunun İran'da gerçekleştiğine dikkat çekildi. 2023 yılı verilerine göre dünya genelinde idam cezasını uygulayan ülkelerin sayısı azalsa da infaz edilen idam cezalarının sayısında artış olduğu belirtildi.
BBC’nin haberine göre raporda, 2023 yılında 16 ülkede en az bin 153 kişinin farklı yöntemlerle idamının infazının gerçekleştiği aktarılırken bunun 2022’deki 883 infaza kıyasla yüzde 31’lik artış olduğu belirtildi. Af Örgütü, bunu bin 634 infazın gerçekleştiği 2015 yılından bu yana görülen en yüksek rakam.
2023’TE BİN 153 İDAM
Raporda kayıtlara geçen infazların yaklaşık üçte birinin, yani 853'ünün İran'da gerçekleştiği aktarıldı. Bu, İran için bir önceki yıla göre nerdeyse yüzde 48 artış anlamına geliyor. İran'da verilen idam cezalarının önemli bir kısmının siyasi ve uyuşturucu suçlarıyla ilgili olduğu belirtildi. Raporda, İran nüfusunun yüzde 5'ini oluşturan Beluciler’in idam edilenlerin yüzde 20'si olduğu bilgisi verildi.
Raporda ilk sırada bulunan İran'ın ardından ikinci sırada 172 idamın gerçekleştiği Suudi Arabistan, üçüncü sırada 38 idam cezasının infaz edildiği Somali ve dördüncü sırada 24 infazın gerçekleştiği ABD yer aldı.
Sahra Altı Afrika ülkelerinde 2022 yılında 298 idam cezası verilirken, raporda 2023'te bu rakamın 494'e çıkarak yüzde 66 oranında arttığına dikkat çekildi. Suudi Arabistan'da da idam edilenlerin 6’sının kadın olduğu, Temmuz 2023'te emekli öğretmen Muhammed el Hamdi’nin hükümeti eleştiren sosyal medya paylaşımları nedeniyle idam cezasına çarptırıldığı ifade edildi.
Uzmanlar Çin'de de yüksek sayıda idam cezasının verildiğini ve infaz edildiğini tahmin ediyor. Ancak Çin'deki idamlar resmi olarak açıklanmadığı için Af Örgütü'nün raporundaki rakamlara dahil edilmedi. Rapora Çin'in yanı sıra Kuzey Kore ve Vietnam'da gerçekleşen ama kaydedilmeyen idamlar da dahil değil. Kuzey Kore, Korece konuşmayan kişilerin ölüm cezasına çarptırılmasının önünü açan yeni bir yasa çıkarttı.
144 ÜLKE KALDIRDI
Uluslararası Af Örgütü'nün Almanya'daki Genel Sekreteri Julia Duchrow raporla ilgili değerlendirmesinde, giderek daha fazla ülkenin idam cezası uygulamaktan uzaklaştığını söyledi. 2022'de idam cezası uygulayan Belarus, Japonya, Myanmar ve Güney Sudan'da 2023'te infaz gerçekleşmedi. Dünyada bugüne kadar 144 ülke ölüm cezasını yasayla veya uygulamada kaldırdı.