Kamu açıklarının nasıl ortaya çıktığı, nasıl finanse edildiği (vergi, borç vb.), finansmanda kullanılan borçların kaynağı ve risk unsurları ekonomik göstergeler üzerinde derin izler bırakır. O nedenle borcun hangi kaynaklardan (iç ya da dış) elde edildiği, faiz, döviz, vade gibi unsurlarına ilişkin etkin borç yönetiminin gerçekleştirilip-gerçekleştirilmediği tüm ekonomik göstergeleri etkiler. Riskleri düşürülemeyen bir borçlanma stratejisi de borç yükünü arttırarak ülke refahının azalmasına yol açar.
İç borçlar, Hazinenin devlet iç borçlanma araçları (DİBS) ihracıyla yurt içi kaynaklardan (bankalar, kurumsal tasarruflar, kamu kurumları, firmalar vb.) aldığı borçlardır. O nedenle iç borç dendiğinde merkezi yönetimin iç borcu anlaşılır. Merkezi yönetim iç borç stoku da Hazinenin daha önce iç piyasalara ihraç ettiği borçların anapara ödemeleri başta olmak üzere, proje finansmanı, garantili borç vb. yükümlülüklerinin belirli bir tarihteki anapara tutarıdır. Dış borçlar ise Hazinenin dış piyasadan tahvil ya da kredi ile sağladığı borçlardır. Ancak dış borç stoku için genellikle brüt dış borç stoku ifadesi kullanılır. Brüt dış borç stoku sadece kamu sektörünün değil, aynı zamanda özel sektör ve TCMB borçlarının toplamıdır.
Türkiye’de iç borç stoku hızla artıyor. 2017 sonunda 574 milyar TL olan iç borç stoku 2021’de 1,2 trilyon TL’ye ulaştı, 2024 ilk çeyrekte 4,5 trilyon TL’yi aştı. İç borç stoku kısa sürede ikiye, üçe katlanmış oldu. Milli gelirin dörtte birine yakın.
Hazine, iç borçlanma takvimine uygun şekilde mayıs ayı ihraçlarına başladı. Son iki günde beş ayrı ihraç gerçekleştirdi.
Bu ay Hazinenin 210,4 milyar TL iç borç bulması gerekecek. En önemli gerekçe de mayıs ayı iç borç servisini (anapara ve faiz ödemesi) gerçekleştirme zorunluluğu. İç borç servisinin toplamı 146,1 milyar TL. Bu tutarın 58,3 milyar TL’si anapara, 87,8 milyar TL’si de faiz ödemesi.
Sıkı para politikası, politika faizindeki yükseliş sonucu DİBS’lerin ortalama yıllık bileşik faizinde yükseliş devam ediyor. Bu durum Hazinenin faiz yükünü de etkiledi. Ödenecek anapara ile faiz ödemesi farkı, anapara aleyhine giderek yükseliyor.