Yeni Kaledonya’da bağımsızlık yanlısı Kanak liderlerden Christian Tein, destekçilerine Fransız hükümetinin 17 bin kilometre uzaklıktan Kanak halkına dayatmaya çalıştığı anayasal reforma karşı “direnmeye devam etmeleri” çağrısında bulundu.
Yeni Kaledonya’da bağımsızlık yanlısı Saha Eylemleri Koordinasyon Birimi’ni (CCAT) yöneten Tein’in taraftarlarına hitabı Facebook sosyal medya platformu üzerinden yayımlandı.
Tein, Ada’da mahallelerde Kanak halkına yönelik ciddi baskı olduğunu ifade ederek, Kanak Sosyalist Ulusal Kurtuluş Cephesi (FLNKS) yönetimiyle Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’la 23 Mayıs’ta Yeni Kaledonya’ya geldiğinde 2 saati aşkın görüşme yaptıklarını belirtti.
Görüşmede, anayasal reforma ve Yeni Kaledonya’nın yeniden sömürgeleştirilmesine karşı olduklarını söylediklerini aktaran Tein, Ada’daki seçmen sayısının artırılması konusunun yeniden masaya yatırılması gerektiğine işaret etti.
Tein, Macron’un kendi istediklerini dile getirmek için Ada’ya geldiğini belirterek taraftarlarına, anayasal reforma karşı “direnmeye devam etmeleri” çağrısında bulundu.
“Seferber olmaya devam ediyoruz ve her (türlü) direnişi mahallelerde sürdürüyoruz.” diyen Tein, bu kapsamda Kanaklardan kendi canları için dikkatli olmalarını istedi.
Tein, şöyle devam etti:
“Çok fazla acı var, çok fazla mesele var burada. Sonuna kadar gitmek gerekir ancak hedeflerimize ulaşmak için koordineli, yapılandırılmış ve organize şekilde. Asıl amacımız ülkemizin tam egemenliğine kavuşması.”
Tein, CCAT’nin asla insanların canına kast etmediğini vurgulayarak, Fransız devletine, CCAT yetkililerini ev hapsinden çıkarması için çağrıda bulundu.
Yeni Kaledonya’da neler yaşanıyor?
Yeni Kaledonya’da Fransız hükümetinin yerel halkın gücünü kırmasına neden olacak anayasal reform girişimine karşı çıkan bağımsızlık yanlıları, 13 Mayıs’ta harekete geçmişti.
Fransız hükümeti, başta başkent Noumea olmak üzere Ada’nın çeşitli noktalarında harekete geçen bağımsızlık yanlılarına karşı operasyonlar yürütmek üzere bölgeye çok sayıda polis ve jandarma sevk etmişti.
Fransa Başbakanı Gabriel Attal, 15 Mayıs’ta sosyal medya platformu TikTok’un yasaklandığını ve Ada’da olağanüstü hal (OHAL) ilan edildiğini duyurmuştu.
Ada’da Fransız seçmenlerin sayısını artıracak anayasal reformun yürürlüğe girebilmesi için Fransız Parlamentosunun iki kanadının bir arada toplandığı Kongre’de kabul edilmesi gerekiyor.
Yeni Kaledonya nerede?
Yeni Kaledonya, Güney Pasifik’te yer alan bir Fransız denizaşırı toprağıdır. Avustralya’nın doğusunda ve Vanuatu’nun batısında yer alır. Yeni Kaledonya, başkenti Nouméa olan bir ana ada (Grande Terre) ve birkaç küçük adadan oluşur.
Yeni Kaledonya, 1774 yılında İngiliz kaşif James Cook tarafından keşfedildi ve bölgeye “New Caledonia” adını verdi. 1853 yılında Fransızlar tarafından ilhak edildi. 20. yüzyıl boyunca, yerli Kanak halkı ile Fransız hükümeti arasında zaman zaman gerginlikler yaşandı. 1998 yılında imzalanan Nouméa Anlaşması ile bölgeye daha fazla özerklik verildi.
Yeni Kaledonya, tropikal bir iklime sahiptir ve yıl boyunca sıcaklık genellikle 20-30°C arasında değişir. Adalar, muhteşem mercan resifleri ve biyolojik çeşitlilik açısından zengindir. Bölgede yağmur ormanları, savanlar ve mangrov ormanları gibi çeşitli ekosistemler bulunur.
Yeni Kaledonya’nın ekonomisi büyük ölçüde nikel madenciliğine dayanır. Dünya nikel rezervlerinin önemli bir kısmı burada bulunmaktadır. Ayrıca turizm, balıkçılık ve tarım da önemli ekonomik faaliyetler arasındadır.
Yeni Kaledonya’nın kültürü, yerli Kanak halkının gelenekleri ile Fransız kültürünün bir karışımını yansıtır. Geleneksel danslar, müzik ve el sanatları, Kanak kültürünün önemli unsurlarıdır. Fransız etkisi ise özellikle dil, mutfak ve eğitimde görülür.
Siyasi Durum
Yeni Kaledonya, Fransız anayasasına göre bir denizaşırı topluluk statüsüne sahiptir. Kendi yerel hükümeti ve parlamentosu bulunmaktadır, ancak savunma ve dış ilişkiler gibi bazı alanlarda Fransa’ya bağlıdır. Bölge, birkaç kez bağımsızlık referandumu düzenlemiş, ancak şimdiye kadar bağımsızlık yönünde bir karar çıkmamıştır.
Yeni Kaledonya, zengin doğal güzellikleri ve biyolojik çeşitliliği ile tanınır ve Pasifik’teki önemli turistik destinasyonlardan biridir.
Fransa’nın başkenti Paris’te onlarca çiftçi, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron‘un katıldığı Uluslararası Tarım Fuarı’nı bastı.