Berfin ÇİPA / KRİPTO MASASI
Tüm dünyayı vuran yüksek enflasyon pahalılık algımızı bozduğu gibi geçim derdi sebebiyle daha fazla para kazanma hırsımızı da tetikledi. Daha fazla ama daha kolay para kazanma arzumuz yatırım tercihlerimizde de kendini göstermeye başladı. Teknolojiden aldığımız destekle bambaşka kapılar yatırım enstrümanları arasında aralanmaya başladı.
DOGE 2013 yılında hayatımıza girince memecoinlerin de sahneye çıkıp parlamaya başladıklarına şahit olduk. DOGE bize gösterdi ki; bir şaka size para kazandırabilir! Bol sıfırları peşine takan DOGE yatırımcı nezdinde büyük ilgi gördü. Ancak asıl desteği Tesla Kurucusu Elon Musk verdi. Tartışmaya açık olsa da attığı tek bir tweetle bile tahtada oynaklığa sebep olan Musk, DOGE’u bazı Tesla ürünlerinde ödemeye dahil ederek bu memecoine olan desteğini göstermekten geri durmadı. Konuya dair araştırma yaparken Santiment’te yer alan rakamlar gözüme çarptı. Son 6 aylık büyüme verilerine göre DOGE büyümede ikinci sırada yer alarak memecoinlere olan ilgiyi bir kez daha gözler önüne serdi. Peki memecoinlerin bu popüleritesinin sebebi ne? Kripto Para Uzmanı Ozan Kara şöyle yanıtladı; “BTC yeni zirvesi ile birlikte PEPE %400 ve WIF %1600 gibi bazı memecoin'lerde son bir ayda artışa sebep oldu. Solana düşük işlem ücretleri ile memecoin alım satımı için önemli bir platform olarak ortaya çıktı. Solana platformu küçük piyasa değerine sahip kriptoparalar için önemli bir merkez oldu. Avalanche, Base bu hype'ı yakalamaya çalışsa da hiç bir ağ Solana kadar başarılı olamadı. Kriptopara yatırımcısı altında derin bir felsefe yatsa da bir çok yatırımcı yatırımlarını katlamak için piyasa dahil olmuş durumda. Anlık %200-300 getiriler meme coinleri cazip hale getiriyor. Meme coinlerin sunduğu değer önerisi ise ilerde zengin etmek. Bunu sağlayan bir çok proje bu coinleri risk iştahı çok yüksek yatırımcılar için çok cazip hale getiriyor. Şu an her saniye milyon dolarlık meme coin çıkartılıyor ve bunların ömrü 1 günü geçmiyor. Bu gelişmeler kriptoparaların hala kullanımdan uzak birer zengin olma aracı olarak görüldüğünü gösteriyor.”
BOL SIFIR ZANNETİĞİNİZ KADAR İYİ BİR ŞEY OLMAYABİLİR!
Aman dikkat! Bol sıfırların cazibesine kalmadan önce Kripto Teknik Kurucusu Oytun Es’in şu yorumuna kulak kesilin; “DOGE en fazla bilinen memecoin… geçmişi diğer memecoinlere nazaran daha eskiye dayanıyor. DOGE dediğimiz zaman Elon Musk faktörünü göz önünde bulundurmak gerekiyor. Yeni yatırımcının memecoinlere yönelmesinin en büyük sebebi bu tokenların volatil olması. Yeni yatırımcı piyasayı çok iyi bilmediği için öncelikle fiyat hareketlerine bakıyor. Boğa rallisinde ilk refleksi gösteren altcoinler memecoinlerdir. Boğa rallisi demek yeni yatırımcı sayısının piyasada artması demek. Öte yandan bu tokenların genellikle bol sıfırları vardır. Yeni yatırımcı BTC almış başını gitmiş, ETH çok yükseldi ben buradan daha ne kazanabilirim? Diye düşünüyor. Gidip memecoin alırım aldığım memecoin yükselirse karımı katlarım diyor. Ancak zaten bu bol sıfır sebebiyle zaten BTC’nin geleceği seviyeye gelmesi mümkün değil çünkü bol sıfır sebebi arzının astronomik oranda yüksek olması.”
MUSK’IN GÖZDESİ DOGE
Evet piyasada regülasyon yok ama bu kadar da olur mu? Dedirtecek manipülasyon tweetlerini veya açıklamalarını hepimiz takip ediyoruz. Ulaştığı kitle göz önünde bulundurulduğunda bu konuda en dikkat çeken kişi de Elon Musk… CoinTR Araştırma Departmanı konuya ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı; “Elon Musk'ın kripto para piyasaları üzerindeki etkisi, özellikle Dogecoin üzerinde oldukça belirgin bir şekilde gözlemlenebilir. Geçmişte, Musk'ın Dogecoin ile ilgili açıklamaları ve tweetleri genellikle piyasada hızlı ve büyük dalgalanmalara neden oluyordu. Ancak, zamanla yatırımcılar Musk'ın açıklamalarının piyasayı etkileme gücünü ve sürekliliğini sorgulamaya başladılar. Tesla'nın bazı ürünler için Dogecoin kullanımını destekleyeceğini açıklaması, Dogecoin'e olan ilgiyi tekrar artırsa da yatırımcılar artık Musk'ın söylemlerini eskisi gibi anında ve şartsız bir şekilde değerlendirmiyorlar. Yine de dünyanın en zengin insanlarından biri olan Musk'ın piyasayı etkileme potansiyeli yüksek olduğundan, bu tür açıklamalar daima dikkatle izlenmelidir. Ancak, piyasanın sağlığı ve uzun vadeli istikrarı açısından, tek bir kişinin etkisinin piyasa dinamiklerini sürekli olarak yönlendirmesinin zararlı olabileceği unutulmamalıdır.”
Es ise bu durumun tehlikeli olduğunu belirterek; “Regüle piyasalarda ne bu tweetleri atabilirsiniz ne de tahtada bu hareketi yapabilirsiniz. Olan burada yeni yatırımcıya oluyor. Coinler sert bir şekilde yukarı çıktığı gibi sert bir şekilde aşağı iniyor. Bu durum da yukarıdan maliyetlenenlere ciddi problemler yaşatıyor. Elon Musk’ın yaptığı net bir manipülasyon. Şuan regülasyon eksikliğinden dolayı bir yaptırım yok ancak önümüzdeki süreçte regülasyonlarda somut adımlar görmeye başlayınca bu taraftaki o sert volatilite azalacaktır diye düşünüyorum.” Peki bireysel yatırımcı kendisini bu manipülasyonlardan nasıl koruyabilir diye sorduğumda Es; “Almasınlar J kendini korumak çok zor böyle bir grafikte. Kripto para ekosistemi içerisinde memecoinler oldukça volatil bir tarafta yer alırken yatırımcı gidip kaldıraçlı işlem de açıyor üstüne. Bu çok daha sıkıntılı bir durum. Bu iş böyle olunca yatırım olmaktan çıkıp kumara dönüyor. Bir anda tüm paranızı kaybetme riski ile karşı karşıyasınız kaldıraçlı işlem açınca.” dedi
DOGE BOĞA KOŞUSUNA MI HAZIRLANIYOR?
CoinTR: Dogecoin, uzun zamandır Bitcoin gibi belli bir aralıkta hareket ediyor. 28 Mart tarihinde 0,23 dolar seviyesine ulaşarak zirve yapmasının ardından bir düşüş trendine girmiştir. İlk olarak aralığın orta noktası olan 0,17 dolardan destek alarak 0,21 dolara kadar yükselmiştir. Ancak bu seviyede karşılaştığı satış baskısı sonucu önce aralığın orta noktasını kırarak 0,13 dolara kadar gerilemiştir. Buradan aldığı tepki ile yükselişe geçmeye çalışsa da 0,16 dolarda tekrar satış baskısıyla karşılaşarak 0,12 dolara düşmüştür. Aralığın alt sınırından gelen alımlarla 0,17 dolara kadar yükselerek düşüş trendini kırmıştır. Fakat, düşüş trendinin üzerinde kalıcı olamayarak yeniden trend içine dönmüştür. Bu teknik analiz hazırlandığı sırada Dogecoin fiyatı 0,14 dolar seviyelerinde seyretmektedir. Dogecoin'in bir ralli görebilmesi için fiyatın düşüş trendini kırarak aralığın orta seviyesi olan 0,17 doların üzerine çıkması ve bu bölgede kalıcılık sağlaması gerekmektedir. Eğer düşüş trendini kıramazsa, 0,12 dolara kadar bir geri çekilme yaşayabilir. Bu bölgede tutunamazsa 0,08 dolarlık destek seviyesine kadar geri çekilme söz konusu olabilir.
Kara: DOGE’ın aslı Bitcoin ağına dayanıyor. Bitcoin forklarından bir tanesi. Yani Bitcoin blokzinciri altyapısına sahip. Bugün bu övünülecek bir şey olmasa da memecoin olarak blokzincire sahip nadir kripto paralardan. Hata bir tık ilerletmekte fayda var o da Bitcoinin de özünde Doge gibi bir meme coin olması. Meme coinlerin ömrü çok kısa sürerken DOGE son bitcoin boğasından beri hayatımızda. Memecoinler topluluk tokenıdır. Bu yüzden fiyat analizi yapmak zor ancak Dogecoin topluluk gücünü iyi kullananlardan bir tanesi. Topluluk gücü yanında bir meme coin ötesinde geliştirmelerine de devam ediyor. 28 Şubatta güvenliği ile ilgili en son güncelleme çıkartılar. Bilinen aksine DOGE sadece bir resim değil. Memecoin hype ile bilie birlikte DOGE coine olan ilgi de arttı. Kaldıraç işlemlerdeki açık pozisyon hacmi en yüksek kriptoparalardan. Üzerine bir de memecoin olması, onu biraz daha volatil yapıyor. Dogecoin'in fiyatının ani yükselişi, daha önce önemli bir fiyat artışına yol açan 2020 fractal desenini takip edip etmediği konusunda tartışmaları tetikliyor ve potansiyel gelecekteki fiyat hareketleri hakkında sorular ortaya çıkarıyor. Ben önümüzdeki dönem artan Altcoin arzı ve meme coinler ile altcoin sezonunun olmayacağını düşünenlerdenim. Bir boğa koşusu hiç bir altcoinde beklemiyorum.
Es: Benim bu coinlere mesafeli olmam bu coinlerin yükselmeyeceği anlamına gelmiyor. Ben felsefi açıdan bu coinlerle barışık olmayan biriyim. Önümüzdeki süreçte boğa rallisinin sertleşmesiyle beraber, altcoinler de boğa rallisi görünce memecoinler tekrar yukarı yönlü sert ataklar yapacaktır. DOGE coini burada biraz ayırmak gerekiyor. İşin içine Musk faktörü giriyor, açıktan destek tweetleri atıyor. Bu boğa rallisinde de DOGE ile ilgili açıklama yapacaktır. O nedenle DOGE de memecoinler de yukarı yönlü sert hareket yapacağını düşünenlerdenim.
PEPE ADINDAN SÖZ ETTİRMEYE DEVAM EDİYOR!
Kara: Bu sene top200 coin arasında en çok yükselen 5 coinden 3’ü Meme coin. PEPE diğer meme coinlerden farklı olarak bitcoin ağında işlem görüyor. Bitcoin ağında yeni geliştirilen Rune Chain Pepe fiyatında etkili olmuş olabilir. Ama bu aslında PEPE’ye yeni rakiplerin gelmesine neden oldu. Pepe’de daha düşük piyasa değeri ile meme coin manyası ile fiyatlanmış gibi duruyor.
CoinTr: Geçtiğimiz hafta dikkatleri üzerine çeken Pepe coin'in yükselişi, özellikle temelleri ve teknolojisi üzerinden değil, piyasa dinamikleri ve yatırımcı psikolojisi üzerinden değerlendirilmelidir. Pepe, belirgin bir teknolojik yenilik veya önemli bir duyuru yapmış olmasa da genel piyasa eğilimlerinin bir yansıması olarak yükseliş göstermiştir. Özellikle Bitcoin'in yükselişe geçmesiyle birlikte, yatırımcılar genel piyasa ivmesinin memecoinlerde de benzer etkiler yaratacağını düşünerek bu tür varlıklara yönelmişlerdir. Pepe token, bu sezon en fazla ilgi gören memecoinlerden biri olduğu için piyasa yükselişi başladığında yatırımcıların ilk tercihlerinden biri olmuştur. Bu durum, memecoinlerin genellikle temel değerlerden ziyade spekülatif hareketlerle yükseliş gösterdiğini gözler önüne sermiştir.
Es: O kadar fazla memecoin var ki bir kısmı aradan sıyrılabiliyor bir kısmı sıyrılamıyor. PEPE o ayrışmayı bir şekilde başardı. PEPE’nin biraz daha farklı bir çalışma tarzı var. Git gide arzını aşağı çekmeye çalışan bir sistemi var. Çok güçlü topluluğu olan coinlerden bahsediyoruz. Ancak bunlar hiçbir yaraya merhem olmayan, hiçbir probleme çözüm getirmeyen sadece topluluğun iteklemesiyle beraber yeni yatırımcının teveccühü ile yukarı yönlü sert hareket yapıyorlar. PEPE de bunlardan bir tanesi farkı deflasyonist bir yapısının olması. Arzın giderek sınırlandığı bir varlık görüyoruz. Arzı sınırlayıp talebi artırmayı başarınca fiyat bir şekilde yukarı gider. Grafiğe baktığımızda özellikle 2024 Şubat sonrası yukarı yönlü sert atakları görüyoruz. O dönemde güçlü sosyal medya hesaplarında PEPE ile ilgili tweet atıldığını görüyoruz.
YATIRIMCI NELERE DİKKAT ETMELİ?
CoinTR: Memecoinlere yatırım yapmak isteyen yatırımcıların, bu tür varlıkların oldukça spekülatif ve riskli olduğunu göz önünde bulundurmaları gerekmektedir. Memecoinler, genellikle belirli bir teknolojiye veya güçlü bir iş modeline dayanmadıkları için yatırımlarını değerlendirirken dikkatli olmalıdırlar. Bu coinlerin arkasında belli bir kişi veya ekip olmayabilir ve genel olarak yükselişleri, piyasadaki popülerliklerine bağlı olarak gerçekleşir. Memecoinlerin başarısı büyük ölçüde topluluk tarafından gösterilen ilgiye ve spekülasyona dayanır. Dolayısıyla bir memecoin yatırımı yaparken yatırımcılar, yalnızca kaybetmeyi göze alabilecekleri miktarda para yatırmalıdır. Bu tür yatırımlar, genellikle "yüksek risk, yüksek ödül" prensibiyle işler, ancak kayıplar da oldukça büyük olabilir. Yatırımcılar, memecoin seçerken mevcut topluluk aktivitesi, piyasada konuşulanlar ve genel piyasa eğilimleri gibi faktörlere dikkat ederek karar vermelidir.
Es: Bence yatırım sepetinde memecoin olmasının bir zararı yok. Önemli olan oran ne? Kalkıp tüm paranızı memecoin tarafına yatırırsanız bu büyük bir problem. Çünkü o zaman cüzdanınız çok kırılgan bir yapı haline gelir. En ufak memecoin tarafında görülen sert hareketten etkilenir hale gelir. Ancak derseniz ki ben bir altcoin ve BTC’den oluşan bir sepet yaptım bunun içerisine de %3- %5 yani %10’u geçmeyecek bir şekilde memecoinlere yer vermek istiyorum buna hiçbir itirazım olmaz aksine desteklerim de. İtirazım tüm parasını memecoine yatırım hatta kredi çekip borç alarak token alanlara. Neye dikkat etmek lazım? Maliyetlere… Tepeden maliyetlenmek yerine volatilite içerisinde makul seviyelere geldiğinde maliyetlenmek çok daha mantıklı. Trendleri takip edip düzeltme sürecine girdiğinde yatırım yapmak tercih edilebilir. Özellikle yeni giren yatırımcıların borç aldığı parayı memecoinlere yatırması hatta burada kaldıraçlı işlem açması çok büyük bir problem. Lütfen yeni yatırımcı buna dikkat etsin. Bu coinlerin yükselişleri nasıl sert oluyorsa düşüşleri de bir o kadar sert oluyor. Bu riski göz önünde bulundurarak hareket etmekte fayda var.
Kara: Memecoinlerde iki türlü yatırımcı var. O gün alan ve o gün satan, alıp sıradaki doge, WIF veya PEPE olmasını bekleyenler. İlk yatırımcı türünde piyasa çok tehlikeli. Özelikle yazılım ve istatistik bilmeyen yatırımcılar için. Bu tür yatırımları yapan cüzdanlar x100 x1000 getiri elde edebiliyorlar ama bunun bir matematiği var. Amaçları dipte günde olmasa da ayda paralarını katlamak. Bu traderlar profesyoneller ve işlerini çok iyi biliyorlar. Bu tarafta trade etmek için çok dikkatli ve bu oyunun kuralını biliyor olmanız gerekli. İkinci yatırımcı türü masum köşeyi dönmek isteyen yatırımcılar. Yere düşürseler üzülmeyecekleri, piyango bileti gibi alımlar harici piyasa hacmi oluşmamış coinlere yatırım yapmamak gerektiğini düşünüyorum. Ama ufak paralar ise şansları bol olsun :)