Slovakya Başbakanı Fico'ya yapılan silahlı saldırıyla, dünya tarihinde liderlere yönelik suikastlar gündeme geldi
Slovakya Başbakanı Robert Fico'nun, başkent Bratislava'nın Handlova kasabasındaki Bakanlar Kurulu Toplantısı sonrasında düzenlenen silahlı saldırıda yaralanması, dünyada siyasi liderlere düzenlenen suikastları tekrar gündeme getirdi.
Ankara
Silahlı saldırıda, yaralanan ve hayati tehlikesi devam eden, Slovakya'da 3 dönemdir başbakanlık koltuğundaki Fico, yakındaki bir hastaneye sevk edildi.
Handlova'daki Kültür Evi'nde düzenlenen Bakanlar Kurulu Toplantısı sonrasında, binaya silahla ateş açan saldırgan, emniyet güçleri tarafından yakalandı.
AA muhabiri, yakın geçmişte öne çıkan liderlere yönelik düzenlenen bazı suikastlara ilişkin bilgileri derledi.
Abe Şinzo
Eski Japonya Başbakanı Abe Şinzo, Japonya'nın Nara kentinde Temmuz 2022'de katıldığı seçim kampanyasında silahla vurularak hayatını kaybetti.
Abe için Tokyo'nun merkezindeki Zojo-Ji Budist Tapınağı'nda az sayıda kişiyle basına kapalı bir cenaze töreni yapıldı.
Abe'ye suikast düzenleyen 42 yaşındaki Yamagami Tetsuya eski Başbakan'ın Birleşme Kilisesi'yle bağlantısı olduğu inancıyla Abe'yi hedef aldı.
John F. Kennedy
ABD'nin 35. Başkanı John F. Kennedy, 22 Kasım 1963'te Dallas'ta uğradığı suikast sonucu hayatını kaybetti. Suikastın faili olarak yakalanan Lee Harvey Oswald ise gözaltındayken Jack Ruby tarafından öldürüldü.
Resmi açıklamalarda Ruby'nin, Oswald'u "bireysel tepki" nedeniyle öldürdüğü ve herhangi bir örgütle bağlantısının kurulmadığı iddia edildi.
Kennedy suikastı, üzerinden geçen yaklaşık 61 yıla rağmen hala birçok soruyu içerisinde barındırıyor. Hakkında birçok komplo teorisi üretilen suikast, "Killing Kennedy" isimli filmle beyaz perdeye aktarıldı.
Kral Faysal
1964'ten suikasta uğradığı 25 Mart 1975'e kadar Suudi Arabistan'da krallık yapan Faysal bin Abdulaziz, ülkede bir dizi reformu hayata geçirdi. Televizyonların kurulmasını, kız okullarının açılmasını sağladı.
ABD'nin Yom Kippur Savaşı'nda İsrail'e destek vermesi nedeniyle Petrol İhraç Eden Arap Ülkeleri Birliğinin petrol ambargosu kararı almasında ve tarihte "1973 Petrol Krizi" olarak bilinen olayda önemli rol oynadı.
Kral Faysal, sarayında yeğeni Faysal bin Musad tarafından vurularak öldürüldü.
Park Chung-hee
Güney Kore'de yönetimi 1961'de askeri darbeyle ele geçiren Devlet Başkanı Park Chung-hee, 26 Ekim 1979'da arkadaşı Kim Jae Kyu tarafından bir restoranda silahla vurularak öldürüldü.
Kaynaklarda, İstihbarat Başkanı olan Kim'in, ülkeyi "demir yumrukla" yönettiği aktarılan Park'ı "Güney Kore'ye demokrasiyi geri getirmek için" öldürdüğünü söylediği belirtiliyor.
Enver Sedat
Eski Cumhurbaşkanı Cemal Abdülnasır'ın ölümünün ardından Mısır'da yönetime geçen Enver Sedat, İsrail ile yakınlaşması nedeniyle suikasta kurban gitti.
Sedat'ın cumhurbaşkanlığı döneminde Mısır'ın da aralarında bulunduğu Arap ülkeleri ile İsrail arasında 6 Ekim 1973'te "Yom Kippur" Savaşı başladı. Bu savaşın ardından Kahire ile Tel Aviv arasında "Mısır-İsrail Barış Antlaşması"na varıldı.
Mısır Cumhurbaşkanı Sedat, 6 Ekim 1981'de, 6 Ekim Savaşı'nın (Yom Kippur) 8. yılı kutlamalarında düzenlenen resmi geçit töreninde, sonradan İslami Cihad Hareketi mensubu oldukları açıklanan Mısır ordusu subayları Halid el-İslambuli ve arkadaşlarınca kurşunlanarak öldürüldü.
"Dindar Cumhurbaşkanı" olarak bilinen Sedat, İsrail'i 1967 sınırları ile tanımak için Arap ülkelerine çağrıda bulundu ancak "hain" ilan edilerek öldürüldü.
İndira Gandi
Hindistan'ın ilk ve tek kadın Başbakanı olan İndira Gandi de suikasta kurban giden liderler arasında. Gandi, Sihler'e ait "Altın Tapınak"a yapılan askeri baskının emrini verdiği gerekçesiyle 2 Sih korumasınca 31 Ekim 1984'te vurularak hayatını kaybetti.
Gandi'nin öldürülmesinin ardından Hindistan'da Sihlere yönelik saldırılarda binlerce kişi öldürüldü.
Olof Palme
Eski İsveç Başbakanı Olof Palme, Güney Afrika'daki ırkçı rejimin yanı sıra hem ABD hem de Sovyetler Birliği'ni eleştiriyordu. Palme hükümeti, 1984'te PKK'yı terör örgütü olarak tanıdı.
Palme, 28 Şubat 1986'da eşiyle gittiği sinema salonundan çıktıktan sonra arkasından yaklaşan bir kişinin ateş açması sonucu yaşamını yitirdi.
Stockholm'un en işlek caddelerinden birinde eşiyle evine doğru yürüyen Palme'nin vurulduğu gün, korumaları yanında değildi.
Terör örgütü PKK'nın da şüphelileri arasında yer aldığı suikasta ilişkin onlarca kitap yazılırken, cinayete ilişkin soru işaretleri bugün hala devam ediyor.
İzak Rabin
Eski İsrail Başbakanı İzak Rabin de suikasta kurban giden liderler arasında yer alıyor. İsrail ile Filistin arasında barış sağlanması için gösterdiği çabalar Rabin'in sonunu hazırladı.
Rabin, iki devletli çözüm girişimi için Filistin Kurtuluş Örgütü ile İsrail arasında 13 Eylül 1993'te imzalanan Oslo Anlaşması'na imza atan isim oldu.
Aynı zamanda eski İşçi Partisi lideri olan Rabin, 4 Kasım 1995'te Tel Aviv'de katıldığı mitingin ardından İsrailli "aşırı sağcı" Yigal Amir tarafından silahla vurularak öldürüldü.
Suikast sonrası Filistin-İsrail meselesinde iki devletli çözüm olasılığı daha da zor hale geldi.
Refik Hariri
Lübnan'ı "yeniden inşa eden siyasetçi" olarak bilinen eski Başbakan Refik el-Hariri'ye yönelik suikast, ülkenin kaderini derinden etkiledi.
Ülkedeki 15 yıllık iç savaşın sona ermesine ciddi katkılar sunduğu gibi savaştan sonra 1992'de yönetime gelen ve savaşın izlerini silmek için yeniden imara öncülük eden Hariri, 14 Şubat 2005'te başkent Beyrut'ta konvoyunun geçişi sırasında patlatılan bir ton bomba yüklü araçla suikasta kurban gitti.
Lübnan, Hariri suikastından sonra ciddi kutuplaşmaya girdi ve siyasi belirsizlikler ülkeyi derinden etkiledi.
Benazir Butto
Pakistan'ın seçimle göreve gelen ilk Başbakanı Zülfikar Ali Butto'nun kızı olan Benazir Butto, 1988'de "Pakistan'ı ve Müslüman bir ülkeyi yöneten ilk kadın" olarak tarihe geçti.
Dönemin Cumhurbaşkanı tarafından iki yıl sürdürdüğü görevinden yolsuzluk iddiaları nedeniyle alınan Butto, 1993'te seçimlerden tekrar lider olarak çıktı ve ikinci kez başbakanlık koltuğuna oturdu.
İkinci başbakanlık görevinden 3 yıl sonra benzeri iddialarla alınan Butto, 1999'da kendi isteğiyle Pakistan'dan ayrıldı ve 2007'ye kadar ülkeye dönmedi.
Ülkede düzenlenen 2008 seçimlerine katılmak için Ekim 2007'de Pakistan'a dönen Butto, 27 Aralık 2007'de silahlı bir intihar bombacısının önce ateş etmesi ardından da üzerindeki düzeneği patlatması sonucu hayatını kaybetti.
Jovenel Moise
Haiti Devlet Başkanı Jovenel Moise de suikata uğrayan liderlerden. Haiti'nin 53 yaşındaki Devlet Başkanı Moise, 7 Temmuz 2021'de silahlı kişilerce evine düzenlenen saldırıda hayatını kaybetti, eşi Martine Moise yaralandı.
Ecevit ve Özal'a suikast girişimleri
Türkiye'de de birçok siyasi lider, suikast girişimlerine maruz kaldı. Eski Başbakan Bülent Ecevit'e yönelik biri ABD'de bir Rum tarafından olmak üzere birçok suikast girişiminde bulunuldu.
Ecevit'in atlattığı suikast girişimlerinden biri 29 Mayıs 1977'de İzmir'in Çiğli ilçesinde yaşandı. Seçim çalışmaları için İzmir'de yapılacak miting hazırlığı sırasında seçim otobüsüne binmek üzere olan Ecevit'e yaklaşan biri ateş açtı ancak kurşun sıyırarak arkada bulunan bir kişiye isabet etti.
Turgut Özal ise başbakan olarak görev yaptığı sırada, partisi ANAP'ın 18 Haziran 1988'de Ankara'da düzenlenen kongresinde kürsüde yaptığı konuşmada, Kartal Demirağ tarafından silahlı saldırıya uğradı.
Parmağından yaralanan Özal, suikast girişimi sonrası tekrar kürsüye çıkarak konuşmasını tamamladı.
Anadolu Ajansı web sitesinde, AA Haber Akış Sistemi (HAS) üzerinden abonelere sunulan haberler, özetlenerek yayımlanmaktadır. Abonelik için lütfen iletişime geçiniz.