Yıllardır İsrail işgali altındaki Filistin, uluslararası alanda devlet olarak tanınma yolunda en önemli adımlardan birini atıyor.
BM Genel Kurulu, Filistin'in BM üyeliğinin BMGK'de tekrar görüşülmesi ve gözlemci statüsünde olan Filistin'e bazı ilave haklar tanınması talep edilen karar tasarısını kabul etti.
ABD daha önce veto etmişti
3 hafta önce ABD Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde (BMGK) Filistin'in BM'ye tam üyeliğini talep eden karar tasarısını veto etmişti.
9 "hayır"a karşı 143 "evet" oyu
Genel kurul kararın yeniden oylanması için yeni tasarıyı oyladı. Oylamada 143 evet 9 hayır 25 çekimser oy çıktı.
Kararın BMGK'dan yeniden oylanması bekleniyor.
Türkiye dahil 80 ülkenin sunduğu tasarı
Türkiye'nin yanı sıra 80'e yakın ülkenin ortak sunucusu olduğu karar tasarısı, 193 üyeli BM Genel Kurulu'nda 143 "evet" oyuyla kabul edildi. Tasarı 25 "çekimser" oy alırken aralarında ABD, Arjantin, Papua Yeni Gine, Çekya ve Macaristan'ın bulunduğu 9 ülke "hayır" oyu kullandı.
BM şartının 4. maddesine dikkat çekildi
Kararda, "Filistin'in BM Şartı'nın 4. maddesi uyarınca BM'ye üyelik kriterlerini yerine getirdiği ve bu nedenle BM'ye üye olarak kabul edilmesi" gerektiğine dikkat çekildi.
Filistin, 2011'de de BM'ye tam üyelik başvurusu yapmış ancak BMGK'de gereken desteği alamamıştı. Filistin 2012 yılında BM'de "daimi gözlemci statüsüne" kavuşmuştu.
"Gözlemci" statüsündeki Filistin'in hakları genişliyor
Filistin'in BM üyeliğinin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde (BMGK) tekrar görüşülmesi ve Filistin'e bazı ilave haklar tanınmasını talep eden, yapılan oylama neticesinde kabul edilen karar tasarısı, gözlemci statüsündeki Filistin'e ilave haklar tanınmasını sağlıyor.
Karar ekinde Filistin için talep edilen düzenlemelerin bazıları,
alfabetik sıraya göre üye ülkeler arasında oturma, Filistin ve Orta Doğu konuları dışında düzenlenen oturumlarda konuşmacı olma, grup adına açıklama yapma, teklif ve değişiklik sunma, teklifleri oylamaya açma, BM Genel Kurulu'nun komitelerine Filistin heyetinden üyelerin seçilmesi, BM konferansları ve uluslararası toplantılara etkin katılma hakkı
olarak sıralanıyor.
Öte yandan Filistin devleti, gözlemci üye olarak Genel Kurul oylamalarına katılamayacak ve BM organlarında aday gösteremeyecek.
Filistin'in BM'ye tam üyelik ve daha fazla devlet tarafından tanınmaya yönelik çabaları da devam ediyor.
Bir ülkenin BM'ye tam üye olmasıyla diğer devletler tarafından tanınması ise farklı anlamlara geliyor. BM'ye üye olan bir devleti diğerlerinin tanıma zorunluluğu olmaması gibi, diğer devletler tarafından tanınan bir devletin BM üyesi olmaması da söz konusu olabiliyor.
Bu duruma İsviçre örnek gösteriliyor. İsviçre, birçok devlet tarafından daha önceden tanınmasına rağmen BM'ye 2002'de üye olmuştu.
Halihazırda BM üyesi 193 ülkeden 139'u Filistin'i devlet olarak tanıyor.