MİM'li kitaplar gündemde! Muzır yayınlar için Bakanlık neler yapıyor?
Kültür - Sanat Haberleri / Türkiye Gazetesi
Dün Resmi Gazete'de "muzır yayın" olduğu tespit edilen 3 kitap haberi sosyal medyada en çok paylaşılan haberler arasında yer aldı. Esasında verilen karar ilk değil. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı pek çok kitap hakkında "muzır yayın" kararı veriyor. Bakanlık Muzır İçeriklere Müdahale (MİM) ihbar hattı ile kitapları inceliyor, çocuk dostu kitapları sitesinde paylaşıyor.
Haberin sosyal medyada alaka toplaması ailelerin bu konudaki hassasiyetini de ortaya koyuyor. Çocuk kitapları arasında güvenilir olan ve olmayan kitapları her aile fark edemiyor. Bu yüzden ebeveynler için kurul kararları büyük önem arz ediyor.
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kurulu'nun geçmişte başka kitaplar hakkında muzır yayın kararı oldu.
2018'in eylül ayından itibaren binlerce eser incelendi ve 2024 yılına kadar 41 kitabın "küçükler için muzır yayın" olduğu kararı verildi.
BAZI MUZIR YAYINLAR
2021 yılında orijinal adı “Reasonable Doubt” olan ve Whitney Gracia Williams tarafından yazılan, 2020 yılında ilk baskısı yapılan “Makul Şüphe” isimli kitap hakkında muzır yayın kararı verildi.
Aynı yıl "Ben De Okuyorum Öykü Dizisi 3 –Büyülü Gökkuşağı" adlı kitap da muzır kararı verilen kitaplardan oldu. Arka arkaya muzır kararı gelmesine karşı "sansür" ithamları olmuşsa da kurul yaptığı açıklamayla ne kadar isabetli hareket ettiğini ortaya koyuyordu. Açıklama şöyleydi:
Kurulumuz tarafından “Kitap çocuk iken gökkuşağının altından geçince kızlar erkek, erkekler de kız olur hikâyesinden etkilenen Yılmaz'ın rüyasında arkadaşı Dilek'le gökkuşağının altından geçtikten hemen sonra ikisinin de cinsiyetinin değişmesi, daha sonra tekrar gökkuşağının altından geçerek eski hallerine geri dönmeleri anlatılmaktadır. Söz konusu kitapta cinsiyet değiştirmeyi özendirici bazı ifadelere yer verilmesinin kitabı okuyan farklı yaş gruplarındaki çocukları cinsel kimliklerini sorgulamaya yönelteceği bununla birlikte kitapta yer alan ifadelerin çocukların ruh ve duygu sağlığı ile dengeli gelişimine zarar verebilir; ayrıca, çocukların kişisel gelişimleri ve maneviyatları üzerinde olumsuz tesir oluşturabilir” değerlendirmesinde bulunuldu.
2022 yılında "Çıtır Çıtır Felsefe" adlı kitap serisindeki 7 kitap muzır ilan edildi. Brigitte Labbe ve Michel Puech tarafından yazılan, Jacques Azam tarafından resimlenen, Azade Aslan tarafından Fransızcadan tercüme edilen seride çok çarpıcı ifadeler yer alıyor.
Bu yüzden ‘’Oğlanlar ve Kızlar’’, ‘’Aşk ve Dostluk’’, ‘’İyi ve Kötü’’, ‘’Küçükler ve Büyükler’’, ‘’Beden ve Akıl’’, ‘’Diktatörlük ve Demokrasi’’, ‘’Cesaret ve Korku’’ isimli kitapların içerisinde yer alan bazı ifade, görsel ve tasvirlerin 18 yaşından küçüklerin maneviyatı ve gelişimleri üzerinde muzır tesir yapacak nitelikte olduğu kararı verildi.
İkinci baskısı Temmuz 2022’de yapılan, Ahmet Ümit'in “Başkomser Nevzat Tapınak Fahişeleri” kitabı hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Basın Suçları Soruşturma Bürosu 11 Ocak 2023 tarihli yazıyla inceleme talep etti.
Netice olarak “içerisinde yer alan bazı ifade, tasvir ve görsellerin 18 yaşından küçüklerin maneviyatı ve gelişimleri üzerinde muzır ve müstehcen tesir yapacak nitelikte olduğuna" kararı verildi. Yazar Ahmet Ümit de kitabına sansür getirildiği şeklinde verilen yorumladı.
Esasında bütün bu kararlarda kitapların satışı devam ediyor, herhangi bir sansüre uğramıyor sadece "çocuklara uygun olmadığı" kararı veriliyor. Yani aslında yapılan film ve dizilere getirilen yaş sınırlamasından farksız oluyor.
MİM İHBAR HATTI
Yapay zeka uygulamalarının da desteğiyle her geçen gün daha çok içerik çocukların karşısına çıkabiliyor.
Özellikle tercüme kitaplar arasında çocukların manevi gelişimlerine kötü yönde tesir edebilecek kurgular, tasvirler, ifadeler yer alabiliyor.
2020 Ekim ayında çocukları zararlı içeriklerden korumak için Muzır İçeriklere Müdahale (MİM) İhbar Hattı faaliyete başladı.
İhbarlar arasında en çok kitap içerikleri yer alsa da sosyal medya paylaşımları, internet oyunları ve çizgi filmlerle ilgili de başvurular alınıyor.
Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü web sayfasında yer alan “form", "e-posta", "WhatsApp" (90 530 918 11 17) ihbar seçenekleriyle aileler karşılaştıkları yayınların incelenmesini talep edebiliyor.
ÇOCUK DOSTU KİTAPLAR
“Çocuk dostu eserlerin desteklenmesi ve zararlı içeriklerle mücadele” kapsamında "Çocuk Dostu Kitaplar Listesi" yayınlanıyor.
Bakanlığın ilgili kurulları tarafından 18 yaş altı çocuklara uygun olduğuna karar verilen eserler herkese açık bir sistemle sunuluyor.
Bakanlığa ait web sitesinde yayınlanan listede 1708 kitap yer alıyor. Liste dosya olarak da indirilebiliyor. (aile.gov.tr/chgm/sayfalar/cocuk-dostu-kitap-listesi/)
Yapılan incelemelerle belirli periyotlarda listeye yeni kitaplar ekleniyor.