Soğuk haddelenmiş paslanmaz çelik ürünlerinde gümrük vergisi oranı yıllar geçtikte yüzde 17'ye kadar yükseltilirken, iki sene önce yüzde 8'e düşürüldü. Ancak bu oran yılbaşında yine yüzde 12'e çekildi. Bu gelişme, beyaz eşyadan otomotive, mutfak eşyalarından medikale paslanmaz çelik kullanan birçok sektörde maliyet artışı yarattığı gerekçesiyle tepki çekti.
Paslanmaz çelik kullanan sektörlerin temsilcileri bugün ortak yazılı bildiri yayınladı. Temsilciler, paslanmaz çelik ürünleri için yüksek gümrük vergisi uygulandığı dönemlerde Türkiye sanayisinin zarar gördüğünü belirterek, paslanmaz çelik ürünlerinde tek firmanın kısıtlı kapasitesi nedeniyle ihtiyacın yüzde 70’inin ithalat yoluyla karşılanmasının zorunlu olduğunu kaydetti.
'Ek vergi maliyeti artıracak'
Ayrıca diğer demir-çelik ürünlerinde ortalama ürün fiyatı 650-1.250 dolar/ton seviyelerindeyken, paslanmaz çelik ürünlerinde ortalama ürün fiyatının 2.500-5.000 dolar/ton olduğu bilgisi paylaşıldı. Vergi artışlarının ürün fiyatlarında çok yüksek artışlara sebebiyet verdiği, yeni gümrük vergisi oranıyla 300-600 dolar/ton ilave maliyet söz konusu olacağından bu durumun yerli firmaların özellikle yurt dışı pazarlarda rekabet gücünü olumsuz yönde etkileyeceği vurgulandı.
İthal ettiği paslanmaz çeliği Türkiye’de haddeleyen firmanın sadece soğuk haddeleme tesisi yatırımı yaptığının belirtildiği bildiride, hem Türkiye’nin toplam paslanmaz çelik ihtiyacının ancak yüzde 30’unu karşıladığını hem de üretimde ithal yarı mamule bağımlı olması nedeniyle en fazla yüzde 15 civarlarında katma değer sağladığı belirtildi.
'İhtiyaç karşılanamıyor'
Türkiye’nin yıllık yaklaşık 650.000 ton/yıl soğuk haddelenmiş paslanmaz çelik tüketimine karşın soğuk haddeleme firmasının ancak 200.000 ton/yıl gibi ülke ihtiyacını karşılamaktan çok uzak bir kapasiteye sahip olduğu bilgisinin paylaşıldığı açıklamada, şu ifadelere yer verildi: “Gümrük vergisine tabi olmayan Avrupa Birliği ve Güney Kore firmaları da daha önce olduğu gibi ürün fiyatlarını vergi artışına paralel olarak arttıracaktır. Dolayısıyla yurt dışına döviz çıkışı farklı boyutlarda ve yüksek miktarlarda devam edecek. Bu artıştan en büyük zararı ülkemizin reel sektörü ve ekonomisi görecektir.
Paslanmaz çelik ürünlerinde mevcut gümrük vergisinin yükseltilmesiyle birlikte; ihtiyaç duyulan paslanmaz çelik ürün arzının ülkemizde mevcut olmaması ve kalite, maliyet, hızlı termin gibi avantajları sebebiyle bu ürünleri diğer ülkelerden temin etmek zorunda olan, kısa sürede hakim konuma gelmiş, ürün gamı yetersiz, termin süreleri uzun ve yüksek gümrük vergilerini ticari bir avantaj olarak kullanan tek bir firmaya mahkum ve muhtaç edilen, bu ürünleri kullanarak binlerce çeşit mamul üreten, yüksek oranda katma değer ve istihdam oluşturan, başta KOBİ’ler olmak üzere binlerce imalatçı, sanayici ve ihracatçı zarar görecek ve sektör oyuncularının tamamına yakını aleyhine haksız bir rekabet ortamı söz konusu olacaktır. Nitekim 2015-2016 yıllarında yürütülen ve önlemsiz kapatılan damping soruşturmasının kamu dinleme toplantılarında bu durum birçok sanayi temsilcisi tarafından dile getirilmiştir.”
'Yüzlerce firma faaliyetini sonlandırabilir'
İthal çeliğin dünya fiyatlarının çok üstünde mâl olmasına yol açabilecek gümrük vergisi uygulamasının bir kez daha tekrarlanmasının, on binlerce kişilik istihdam oluşturan, farklı sektörlerde paslanmaz çelik kullanıcısı yüzlerce firmanın faaliyetlerini sonlandırmasına sebep olacak risklere yol açabileceği kaydedildi.
Bildiride, yüksek gümrük vergisi uygulamasından avantaj sağlayan tek firmanın yaklaşık 400 kişilik istihdamına karşın, bu süreçten olumsuz etkilenen yaklaşık 42 bin 49 firmada 829 bin 433 kişilik istihdam sağlandığı ifade edildi.
'Vergi sıfıra indirilmeli'
Bildiride, paslanmaz çelik ürünlerinde gümrük vergisi oranlarının artırılması neticesinde paslanmaz çelikten mamul yapan sanayi kuruluşlarının ham madde maliyetlerinin artacak olmasından dolayı istihdam ve ciro kaybının yanı sıra ihracat pazarlarında rekabet güçlerinin azalacağı ifade edildi.
Sektörlerin geleceği için paslanmaz çelik ürünlerinde gümrük vergisinin sıfıra indirilmesinin yanı sıra başvurusu yapılmış olan anti-damping soruşturma talep dosyasının soruşturma aşamasına geçilmeden reddedilerek önlemsiz bir şekilde kapatılması konusuna gerekli destek talep edildi.