Tavuk-yumurta tartışması alevlendi. Sektör temsilcilerine göre yumurta tavukçuluğuna rağbetin artması, tavuk eti üretimini ve fiyatını etkilerken kimine göre ise fiyatlar piyasada 10 tavukçunun iki dudağının arasında.
Dünyanın 10. büyük yumurta üreticisi olan Türkiye'de yumurta fiyatları kademeli olarak düşerken beyaz et fiyatlarının zirveye çıkması yeni bir tartışma başlattı. Sektör temsilcilerine göre yumurta tavukçuluğuna rağbetin artması, üretimdeki düşüş, artan maliyetler ve yeterli rekabetin olması da eklenince tavuk eti fiyatları son 1 yılda yüzde 220 arttı. Oysa yumurtada tam tersi yaşanıyor. Aralık ayında 30'lu koli yumurta 120 liraya kadar çıkarken şu anda üretim fazlası nedeniyle 79 liradan satılıyor.
REKABET ORTAMI YOK
Ortaya çıkan tabloyu değerlendiren Türkiye Kasaplar Federasyonu Başkanı Osman Yardımcı, "Şu anda tavuk fiyatları altından daha pahalı. Eskiden sektörde rekabet vardı. Şu anda yok. 10 tane tavukçu var, istedikleri zaman zam yapıyorlar. Beyaz ete 5 ayda ortalama 172 lira zam geldi" dedi. Geçen sene kanat fiyatlarının fazla pahalı olmadığını hatırlatan Yardımcı, "Onun nedeni de yangınlar. Antalya ve birçok ilde mangal yakmak yasaklandı. Bu yıl mangala izin verilirse yeni zam kapıda" diye konuştu.
MAYIS ÇUKURU ETKİSİ
Yumurta Üreticileri Merkez Birliği (YUM-BİR) Başkanı İbrahim Afyon ise "Yumurta fiyatlarının düşmesinin asıl nedeni plansız üretim. Yeteri kadar da tüketim olmadığı için ve de arz yönetimini başaramadığımız için şu anda üreticiden maliyet altında çıkışlar var. Bunda bahçe tavukçuluğunun etkisi de olabilir. Arazisi, bağı-bahçesi olan tavuk yetiştirmeye başladı. Bu nedenle de yumurtada üretim fazlalığı yaşanmış olabilir" dedi. Afyon, tavuk sürülerinin gençleştirilmesinden kaynaklı da fiyatlarda düşüş yaşandığını da belirterek bunun sektör tarafından "mayıs çukuru" olarak tanımlandığını da anlattı.
AKMAN: YUMURTA ARZ FAZLASI VERDİ
Yumurta fiyatlarının şu anda tarihi düşük seviyelerde olduğunu anlatan Yumurta Üreticileri Ürünleri Sanayicileri Derneği (YÜSAD) Başkanı Metin Akman "Yumurta fiyatlarının düşmesinin nedeni ihracatta yaşanan sıkıntılılar. Süveyş Kanalı'nın kapalı veya kısıtlı çalışıyor olması sonucunda iç piyasada arz fazlası oluştu. Talep düşerken, arzın yüksek olması da fiyatları hızla düşürüyor" diye konuştu. Yılın ikinci yarısında ise yumurta fiyatlarının arzın düşmesine bağlı olarak hızla yükseleceğini belirten Akman, piyasanın zamanla yeni dengesini bulacağını söyledi. Akman piliç fiyatları konusunda ise "Arz talebi dengelediğinde fiyat gevşeyecektir" dedi.
YARDIMCI: CEZA KESMEK ONLARA ÖDÜL
Tavuk etinde ortaya çıkan tablo sonrası Ticaret Bakanlığı, 400 bin tonu bulan yıllık tavuk eti ihracatına sınırlama getirerek 80 bin tona kadar çekmişti. Bakanlık ayrıca tavuk eti üreticisi 8 firmaya da fahiş fiyat cezası kesmişti. Kesilen cezaları değerlendiren Türkiye Kasaplar Federasyonu Başkanı Osman Yardımcı "Piyasa şu anda alım gücünden dolayı durgun. Fiyatlar yüksek, bakanlık denetledi, ceza kesti. Ceza kesmek onlara bir ödül. 1'er, 2'şer lira zam koyuyorlar, o cezanın üç katını çıkartıyorlar" dedi.
KİŞİ BAŞI TÜKETİM İKİ KAT ARTTI
Türkiye'de kişi başı tavuk eti tüketimi 2000 yılında 10.2 kg iken 2022'de 21.2 kg ile iki katına çıktı. 2025'te tüketimin 30 kg seviyelerine çıkacağı öngörülüyor. Üretim ise tüketimle aynı orantıda artmıyor. Yıllık üretimin yılda ortalama yüzde 10 arttığı Türkiye'de yıllık 2.3 milyon ton tavuk eti üretiliyor.