Bahreyn'in başkenti Manama'da düzenlenen 33. Arap Birliği Zirvesi sona erdi.
Bahreyn Kralı Hamed bin İsa Al Halife, Arap Birliği Genel Sekreteri Ahmed Ebu Gayt'la birlikte basın toplantısı düzenledi.
Toplantıda, bugün başlayan Arap Birliği Zirvesi'nin sona erdiğini belirten Al Halife, 2025'te düzenlenmesi planlanan bir sonraki zirveye Irak'ın ev sahipliği yapacağını aktardı.
Ebu Gayt ise zirvenin sona ermesiyle yayımlanan sonuç bildirisinde yer alan önemli noktalara değindi.
Arap Birliği Genel Sekreteri, bildiride, "Gazze Şeridi'nde acilen ateşkesin sağlanması ve bağımsız Filistin devletinin oluşması gerçeğini somutlaştıracak Orta Doğu'da uluslararası barış konferansının düzenlenmesi çağrısının bulunduğuna" dikkati çekti.
Bahreyn resmi ajansı BNA'da yer alan açıklamaya göre ise zirvenin sonuç bildirisinde liderler, " İsrail'in Gazze Şeridi'nde devam ettirdiği acımasız saldırılarını, sivil Filistin halkı aleyhinde işlenen suçları ve İsrail'in uluslararası hukuk ve uluslararası insancıl hukuku benzeri görülmemiş şekilde ihlal etmesini" şiddetle kınadı.
Liderler ayrıca Gazze'de sivillerin ve sivil tesislerin hedef alınmasını, kuşatmanın bir silah olarak kullanılmasını, aç bırakmayı, zorla yerinden edilme girişimlerinin yanı sıra bunların sonucunda on binlerce masum Filistinlinin öldürülmesi ve yaralanmasına da tepki gösterdi.
İsrail'in saldırılarının, bir milyondan fazla tehcir edilmiş insan için sığınak haline gelen Refah'a kadar yayılması ve bunun sonucunda ortaya çıkan insani felaketi kınayan liderler, İsrail'in Refah Sınır Kapısı'nın Filistin tarafını ele geçirmesine ve bunun insani yardım akışının durmasına neden olmasına da tepkilerini ifade etti.
İki devletli çözüm uygulanıncaya kadar Birleşmiş Milletler Geçici Görev Güçleri'nin işgal altındaki Filistin topraklarında konuşlandırılması çağrısında bulunan liderler, Filistin'in BM'ye tam üyeliğini kabul ederek, iki devletli çözümün uygulanması için net önlemler alma konusundaki sorumluluğun BM Güvenlik Konseyi'ne ait olduğunu vurguladı.
Liderler, siyasi süreç için bir zaman sınırı belirlenmesi ve bağımsız bir Filistin devleti kurulmasına yönelik bir BM Güvenlik Konseyi kararı çıkarılması gerektiğine dikkati çekti.
Bölgesel sorunlar, çağrılar ve uyarılar
Bölgesel meselelerle ilgili olarak da liderler, Sudanlı taraflara bir yıldan fazla süredir devam eden silahlı çatışmanın çözümüne yönelik girişimlere katılmaları çağrısında bulundu.
Suriyeli mültecilerin ülkelerine onurlu, güvenli ve gönüllü olarak geri dönmelerini sağlayacak koşulların oluşturulması gerektiğini vurgulayan liderler, Suriyeli mültecilere ve onlara ev sahipliği yapan ülkelere yönelik uluslararası desteğin azalmasının yansımaları konusunda uyardı.
Yemen ve Libya'daki krizlere siyasi çözümü desteklediklerini vurgulayan liderler, tüm Lübnanlı taraflara, görev süresi 31 Ekim 2022'de sona eren Mişel Avn'ın yerine bir cumhurbaşkanı seçilmesine öncelik vermeleri çağrısında bulundu.
Somali'nin egemenliğini koruma ve buna gölge düşürebilecek her türlü icraata karşı koyma konusunda Somali ile dayanışma içinde olduğunu vurgulayan liderler, BAE'nin Basra Körfezi'nde bulunan Ebu Musa, Büyük Tunb ve Küçük Tunb adaları üzerindeki egemenliğini teyit ederek, İran'ı müzakereler yoluyla barışçıl bir çözüm bulmaya veya kontrol ettiği adalarla ilgili olarak Uluslararası Adalet Divanı'na başvurmaya çağırdı.
Arap su güvenliğinin, özellikle Mısır ve Sudan için Arap ulusal güvenliğinin ayrılmaz bir parçası olduğunu kaydeden liderler, Nil suları üzerindeki haklarını etkileyen her türlü eylem veya icraatı reddettiklerine dikkati çekti.
Liderler, devlet egemenliği kapsamı dışında faaliyet gösteren ve Arap ülkelerinin üstün çıkarlarıyla çatışan yabancı ülkelerin ajandalarını takip eden veya uygulayan silahlı gruplara veya militanlara verilen her türlü desteği reddettiklerini yineledi.
Uluslararası sularda denizde seyrüsefer özgürlüğüne bağlı kalındığını ve Kızıldeniz, Umman Denizi ve Basra Körfezi'nde seyrüsefer özgürlüğünün güvence altında olduğunu vurgulayan liderler, seyrüsefer özgürlüğünü, uluslararası ticareti, dünya ülkeleri ve halklarının çıkarlarını tehdit eden ticari gemilere yönelik saldırıları kınadı.
Bahreyn ilk kez ev sahipliği yaptı
Arap Birliği'nin liderler düzeyindeki 33'üncü zirvesi bugün Manama'da başlamıştı. Zirve, ilk kez Bahreyn'in ev sahipliğinde Sahir Sarayında gerçekleştirilmişti.
Zirve, İsrail'in Gazze Şeridi'nde aylardır devam eden yıkıcı saldırılarının gölgesinde kritik bir dönemde düzenlendi.
Zirveye, Bahreyn Kralı Hamed bin İsa Al Halife'nin yanı sıra Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Yardımcısı ve Başbakan Muhammed bin Raşid, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, Ürdün Kralı 2. Abdullah, Irak Cumhurbaşkanı Abdullatif Raşid, Moritanya Cumhurbaşkanı Muhammed Veled Gazvani, Komorlar Birliği Cumhurbaşkanı Assoumani Azali, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, Cibuti Cumhurbaşkanı İsmail Ömer Guelleh, Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi, Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi ve Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed katılmıştı.
Zirvede, başbakan ve yardımcısı düzeyinde ise Kuveyt Başbakanı Ahmed el-Abdullah es-Sabah, Fas Başbakanı Aziz Ahnuş, Lübnan Başbakanı Necib Mikati, Somali Başbakanı Hamza Abdi Barre ile Umman Başbakan Yardımcısı Esad bin Tarık Al Said yer almıştı.
Cezayir, Tunus ve Sudan ise zirvede dışişleri bakanları düzeyinde temsil edilmişti.