Kontrol altına alınmadığında ise kalp hastalıkları, inme, böbrek hastalığı, ani ölüm gibi ciddi sonuçlara yol açabiliyor. Önlenebilir bir hastalık olan ve herhangi bir belirtisi görülmeyen sinsi bir rahatsızlık olan yüksek tansiyona hastası birçok kişi bu hastalığa sahip olduğunu dahi bilmeyebiliyor. Uzm. Dr. Ümit Çakmak, 17 Mayıs Dünya Hipertansiyon Günü nedeniyle, bu hastalığa sahip kişilere yüksek tansiyondan korunma yollarını anlattı.
"CİDDİ SAĞLIK SORUNLARINA YOL AÇABİLİR"
Yüksek tansiyonun en önemli nedenlerinin başında yeterli fiziksel aktivite yapmamak ve sağlıksız yaşam tarzı seçimi olduğunun altını çizen Çakmak, "Kalp atarken ölçülen kan basıncına sistolik tansiyon, kalbin yumuşadığında ölçülen kan basıncına diyastolik tansiyon denir. Normal şartlar altında sistolik tansiyon 120mmhg ya da 12, diyastolik tansiyon 80mmhg ya da 8 altında olması gerekir. Bu değerlerin üzerindeki tansiyon hipertansiyon olarak kabul edilir. Yeterli düzenli fiziksel aktivite yapmamak gibi sağlıksız yaşam tarzı seçimleri nedeniyle ortaya çıkabilir. Diyabet ve obezite gibi belirli sağlık durumları da yüksek tansiyon gelişme riskini artırabilir. Tedavi edilmeyen yüksek tansiyon; kalp krizi, felç ve diğer ciddi sağlık sorunları riskini artırır" dedi.
"EVDE YAPILAN DÜZENLİ ÖLÇÜMLER ÖNEMLİ"
Özellikle sabah ve akşam saatlerinde ikişer kan basıncının ölçülmesi gerektiğini söyleyen Uzm. Dr. Ümit Çakmak, "Evde kan basıncı ölçümünde, kol için uygun manşonlu ve onaylı otomatik tansiyon ölçüm aleti kullanılır. Ev ölçümleri en az beş gün yapılmalıdır. Kan basıncı, sabah ve akşam saatlerinde ve her seferinde en az ikişer kez ölçülmelidir. Evde kan basıncı ölçümü en az beş dakika dinlendikten sonra yapılmalı ve ölçümden önceki 30 dakika içinde sigara veya kahve içilmemeli, egzersiz yapılmamalıdır. Bir dakika arayla iki ölçüm alınarak bu iki ölçümün ortalaması kaydedilmelidir. Kan basıncı ölçümünde kullanılacak otomatik tansiyon ölçüm cihazının koldan ölçüm yapan cihaz olması önemlidir. Bilekten ölçüm yapan cihazlar evde kan basıncı takibinde önerilmemektedir" ifadelerini kullandı.
"HERHANGİ BİR NEDEN OLMADAN ORTAYA ÇIKABİLİR"
Erişkinlerde görülen hipertansiyon şikayetlerinin yüzde 90-95 gibi büyük bir oranında tanımlanabilir bir neden bulunmadığının söyleyen Çakmak, "Tanımlanabilir bir nedeni olmayan bu hipertansiyon türüne birincil (primer) hipertansiyon denir. Daha nadir görülen ve altta yatan bir nedene bağlı ortaya çıkan hipertansiyona ise ikincil hipertansiyon denir. Bu tabloya yol açan tıbbi durumlar arasında; böbrek hastalıkları, böbreküstü bezi tümörleri, böbreğe giden kan damarlarında doğuştan gelen kusurlar, tiroid hastalıkları ve obstrüktif uyku apnesi yer alır. Bazı hallerde de doğum kontrol hapları, soğuk algınlığı ilaçları, ağrı kesiciler, kortizon içeren ilaçlar, meyan kökü şurubu, kokain ve amfetamin gibi yasa dışı uyuşturucu ilaçlar yüksek tansiyona neden olabilir" dedi.
"YAŞAM TARZINDA DEĞİŞİKLİK YAPIN"
Hipertansiyon rahatsızlığı bulunan kişilerin yaşam tarzında değişiklikler yapmasının fayda sağlayabileceğini vurgulayan Uzm. Dr. Ümit Çakmak, "Toplum sağlığı açısından erişkin bireyin kan basıncı hangi evrede olursa olsun uygun yaşam tarzı değişiklikleri önerilmelidir. Eğer bireyin kan basıncı artmış ise (sistolik 120-139 mmHg, diyastolik 80-89 mmHg) bu öneriler ısrarla vurgulanmalıdır. Hastanın yüksek tansiyonu var ise yaşam tarzı değişikliği önerileri mutlaka uygulanmalıdır. Öncelikle ideal vücut ağırlığını koruyun: Hasta fazla kilolu ise uygun kiloya inmesi önerilmeli veya en azından kilo vermesi (ağırlığının en az %5-10'u kadar kilo kaybı) teşvik edilmelidir. Tuz kısıtlaması uygulayın, günlük sodyum alımı 2-2.4 g (5-6 g tuz) ile sınırlandırılmalıdır. Türkiye'de genel popülasyonda yapılan SALTURK çalışmaları günlük tuz tüketiminin oldukça yüksek olduğunu (yaklaşık 15 g/gün) ve bunun hipertansiyon ile ilişkisini göstermiştir" ifadelerini kullandı.