Hatay sorunu çözümsüzlüğe girince, Atatürk Türkiye’nin kararlı tutumunu belirtmek amacıyla hastalığına rağmen bir haftalık bir gezi yaparak, Mersin ve Adana gezilerine çıktı. Atamızın bu gezisi, sağlığını tehlikeye girmesine neden oldu. Başta doktor Fissinger olmak üzere, doktorların tüm dediklerine uymaya çalışan Atatürk, bu hareketi ile sağlığına ölümcül bir darbe attı.
Aslında üç ay boyunca köşkten çıkmaması buyuruldu. İstirahat süresinin daha ilk ayının sonunda sağlığı üzerinde olumlu etkiler görülmüştü. Neşesi yerine gelen Mustafa Kemal Paşa Ankara çevresinde gezinmeye bile başlamıştı.
SONUN BAŞLANGICI
İşte tam da bu dönemde Hatay sorununda çözümsüz sürece girildi. 15 Nisan 1938 günü Hatay’da yapılacak Millet Meclisi seçimleri çıkan olaylar yüzünden gerçekleşemedi. Fransız basını Atatürk’ün çok hasta olduğuna dair haberler yapmaya başlayınca, Atatürk daha fazla duramadı.
“18 Mayıs gecesi Çankaya Köşkü’nden bazı önemli kimselere telefon açıldı ve şu bilgi verildi: “Yarın Mersin’e doğru hareket edilecek. Hazırlığınızı yapın.”
19 Mayıs sabahı son kez 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı şenliklerini izlemek için yeni açılan ve tıka basa dolu olan stadyuma uğradı. Günün ilerleyen saatlerinde tren Mersin’e doğru ilerlemeye başladı. Bu arada Mustafa Kemal Paşa’nın Mersin’e gittiği duyulmuştu ve dünya basını şu şekilde haberler yapmaya başladı: “Türkiye, Hatay için savaşa mı giriyor?”
AYAKTA DURABİLMEK İÇİN GÖSTERDİĞİ ÇABA
20 Mayıs günü ayakta durmaya zorlansa da Mersin’deydi. Atanın geleceğini öğrenen halk seçimle sokağa dökülmüştü. Dört gün sonra Mersin’de bir geçit töreni düzenlendi. Atatürk 40 dakika süren bu töreni ayakta izledi.
26 Mayıs 1938 Mustafa Kemal Paşa’nın Güney illerine ziyaretinden geri döndüğü gündü. Ankara’da, garda toplanan kalabalık Atatürk’ü gördüklerinde üzüntüden nasıl tepki vereceklerini bilemediler. Atatürk’ün yüzü solgundu, kül rengindeydi. Adımları yavaşlamıştı, ayakta durmak için çaba harcadığı belliydi. Her şeye rağmen gelenlerin ellerini tek tek sıktı. Aynı gece Atatürk yine gardaydı. Bu kez yolculuk İstanbul’a olacaktı. Kendine dinlenme için hiç vakit ayıramamıştı ama yine de gara onu yolculamak için gelenlerin elini tek tek sıktı. Aslında bu Atanın Ankara vedasıydı ama bunu kendi dahil, hiç kimse bilmiyordu.
GÖZLERİNDEKİ PARLAKLIK HALA DURUYORDU
O gece Atayı Ankara’da karşılayıp, İstanbul’a uğurlayanlar arasında Eskişehir Milletvekili Prof. Yusuf Özer de vardı. Atayı son görüşünü şöyle anlattı: “Trenden inerken gördüm. Korkunç bir gerçekle karşılaştım. Atatürk gerçekten hasta idi. Bu mecalsiz, bu dermansız vücutta eski varlığını muhafaza eden yalnız gözleriydi. Gözlerdeki parlaklık hala duruyordu. Gerçi muntazam yürüyordu ama büyük çaba göstererek…” diye anlattı. İstanbul’a gidişi için de: “Bulunduğum nokta hizasına geldi. Ben de selamladım, şefkat ve hürmetle elini öptüm. Tam o sırada birkaç kişi bu şereften mahrum kalmamak için acele ettiler. Biraz saf karıştı. O, etrafına bakındı. Beni gördü. Elini tekrar uzattı, ben de ruhumdan doğan derin bir şefkatle tekrar tekrar elini öptüm.” diye ifade etti. Bu son görüşmeyi anlattığı son sözleri ise “İkinci defa elini uzatışı veda mı idi? Bir daha görüşemeyeceğimizi mi hissetmişti? Bilmem. Belki de ilk hürmet eserimin farkında olmamıştı Fakat bu benim için son veda olmuştu.” diyerek özetledi.
27 Mayıs’ta saatler 10.35’i gösterirken, tren Haydarpaşa Garı’na vardı. Atatürk beyaz trenin genellikle son vagonundan iner, serilen kırmızı halının üzerinden aracına giderdi. Fakat bu son seferinde böyle olmayacaktı. Atanın hiç hali yoktu. Bir şekilde yolu mümkün olduğunca kısaltıldı ve Ata motora daha az yürüdü. Garda “Yaşa Mustafa Kemal Paşa” sesleri yükseliyordu. Atayı karşılayanlar arasında Fevzi Çakmak ve kızı Ülkü de vardı. Halk coşkuluydu. Atatürk endişeye mahal vermemek adını zorla da olsa gülümsüyordu. Bu Atatürk’ün Ankara’ya vedası, İstanbul’a da son gelişi oldu.
Odatv.com