Dünyada ve ülkemizde beslenme tarzının değişmesi ile birlikte son yıllarda kolorektal kanserlerde de artış görülüyor. Kanser yaşı geçtiğimiz yıllarda daha ileriyken, günümüzde gençler arasında da bu kanser türlerine rastlanıyor. Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ediz Altınlı, kolorektal kanserlerden korunma yolları ile ilgili bilgiler veriyor:
ŞİŞMANLIK RİSKİ
Türkiye'de kolerektal kanserlerdeki artışın nedenlerinden birinin de fast food ve işlenmiş etlerin tüketimindeki artış olduğu gözlemlenmektedir. Ülkemizde Akdeniz mutfağı yani sebze ve zeytinyağı ağırlıklı yemekler daha çok tüketilirken, son dönemde Akdeniz mutfağı unutulmaya yüz tutmuş durumdadır.
Bunun yerini işlenmiş etler, hızlı ve kolayca yapılan fast foodlar almıştır. Kırmızı et, salam, sosis, sucuk gibi işlenmiş etlerin tüketilmesine bağlı olarak ülkemizde kolon tümöründe bir artış olduğu görülmektedir. Şişmanlık ve hareketsizlik kolorektal kanserler için negatif bir faktör olmakla birlikte, hareketli olmak kolon tümörüne yakalanma riskini azaltmaktadır. Sağlık Bakanlığı'nın 2023 yılı verilerine göre dünyada 1 milyon 900 bine yakın tümör vakası tespit edilmektedir. Bilinen yıllık vakanın 950 bini ise hayatını kaybetmektedir.
GENEL BELİRTİ HALSİZLİK
Sağ kolon tümörleri sol kolon tümörlerinden farklı olmaktadır. Sağ kalın tümörleri daha çok kansızlıkla kendini belli etmekte ve hastalar genellikle halsizlikle doktora başvurmaktadır. Sol kolon daha dar ve tümör daraltıcı lezyonlar yaptığı için kabız ve ishal atakları yaşanmaktadır. Yani hasta 3-5 gün kabız 3-5 gün ishal oluyorsa sol kolon tümöründen şüphelenmek gerekmektedir.
683 MERKEZ VAR
Sağlık Bakanlığı'nın uygulaması olan Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezi (KETEM), Ana Çocuk Sağlığı gibi benzer kuruluşlarda gaitada gizli kan testi yapılmaktadır. Türkiye'de 683 tane merkez bulunmaktadır. Bu test ücretsiz olarak 2 yılda bir yapılmakta ve çok basit bir şekilde kolon tümörü varlığı önceden tespit edilmektedir. Gaitada gizli kanı pozitif olanlara kolonoskopi öneriliyor.