ChatGPT ile aşk yaşayan adam gerçek olacak mı?
OpenAI CEO’su yeni ürünün Her filmini gerçekleştirdiğini belirtmek için “her” diye tweet attı. Mevcut teknoloji Her filmine teorik olarak izin verirken pratikte zorlanıyor. Pratik limit kısa vadede aşılacak mı o kesin değil.
Tuğrulcan Elmas - Dr. Öğretim Üyesi, Edinburgh Üniversitesi
Geçen hafta dünya devi yapay zekâ şirketi OpenAI, ChatGPT GPT-4o isimli yeni yapay zekâ sohbet robotunu tanıttı. Yeni yapay zekâ görebiliyor, konuşabiliyor, flört edebiliyordu. OpenAI CEO’su yeni ürünün Her filmini gerçekleştirdiğini belirtmek için “her” diye tweet attı.
Bu filmde başroldeki adam yapay zekâ destekli bir bilgisayar satın alır. Scarlett Johansson’ın seslendirdiği bilgisayar oldukça zeki ve uyumlu bir dosttur. Adam yapay zekâya âşık olur, çıkmaya başlarlar, olaylar gelişir. Yapay zekâ tellalları 11 sene önce çıkan bu filmin gerçekleştiğini söylüyor.
İşin komiği, OpenAI CEO’su ChatGPT’yi seslendirmesi için Scarlett Johansson’a teklif götürmüş. Johansson bunu kabul etmemiş. Sonra ChatGPT’nin yeni sesinin kendi sesine çok benzediğini fark etmiş ve hukuki süreç başlatmış. OpenAI sesi kaldırmış. Dramaya bakın.
Peki yapay zekâ gerçekten insan gibi konuşabiliyor mu? Telefonla muhabbetin belini kırabilir misiniz? Yoksa şu an bize sunulan iyi çalışan Siri gibi bir sesli asistan da medya ve şirketler mi abartıyor?
Şu an maalesef yapay zekâ insan gibi davranamıyor ve davranması mevcut teknolojiyle çok da pratik değil. Bunun iki ana sebebi var.
Birincisi, yapay zekâ anlamak için sizin lafınızın bitmesini bekliyor.
Siz bu metni kelime kelime görüp okuyorsunuz. Okuduğunuz her kelimeyi de hafızanıza attığınız önceki okuduğunuz kelimeleri düşünerek anlıyorsunuz. Espriye denk gelirseniz gördüğünüz anda gülüyorsunuz. Yapay zekâ ise tüm metni bir çırpıda duyup anlıyor. Bunun avantajı, uzun bir metni tek seferde çevirebiliyorsunuz. Dezavantajı ise, masraflardan (enerji tüketimi) kısmak için söylediğiniz sözleri de büyük parçalar halinde duyması. Yani lafınız tamamen bitince anlaması. Kelime kelime duyup anlaması için her kelimeye ve o kelimeden önce gelen kelimelere “anlama” işlemi uygulaması gerek. Bu da masraflı. Örneğin cümlemiz “Merhaba, nasılsın, çoluk çocuk nasıl?” olsun. Yapay zekânın bunu insan gibi kelime kelime anlayabilmesi için ona beş kere yazmanız lazım “Merhaba”, “Merhaba, nasılsın”, “Merhaba, nasılsın, çoluk” … diye.
Bu yüzden şu an bütün yapay zekâlar “Ben lafımı bitirdim şimdi konuşma sırası sende” diye sizin yönlendirmenizle çalışıyor. Siz küfrettiğinizde yapay zekâ lafınızı bölüp “Hop kardeşim” diyemiyor. Bunun için yapay zekânın her kelimenizden sonra “şimdi lafa gireyim mi?” diye kendi kendine düşünmesi gerek. Mümkün ama masraflı ve masrafa değmiyor.
İkincisi de yapay zekânın balık hafızalı olması. Yapay zekânın iki modu var, birincisi eğitim ikincisi de kullanım modu. Eğitim modu yapay zekânın bilgilerini kalıcı olarak hafızaya attığı aşama. Bunu şirketler ürünlerini halka açmadan önce hallediyor. Kullanım modunda ise biz konuşuyoruz ama yapay zekâ eşzamanlı olarak sohbetimizi hatırlayacak şekilde eğitilmiyor. Eğitilebilir ama yapay zekâ sizinle olan konuşmalarınızı hiçbir filtreden geçirmeden eğitimde kullanırsa sizin bilgilerinizi başkalarıyla konuşurken kullanabilir bu da kişisel bilgilerin sızdırılması anlamına gelir ve büyük bir güvenlik zafiyetidir.
O yüzden siz yapay zekâyla yaptığınız bir sohbeti bitirdikten sonra yeni sohbette sıfırdan başlıyorsunuz. Dolayısıyla yapay zekâ insan gibi önceki konuştuklarınızı hatırlayamıyor. Bugün Aslında Dündü filmindeki gibi hep aynı günü yaşıyor.
Bunun iki çözümü var. Birincisi yapay zekânın direkt kendi cihazınızda çalışması, ana şirketle bağının kesilmesi. Böylece isterseniz siz onu eğitebilirsiniz. İkincisi yapay zekânın kullanım modunda “öğrenmesi”. İkincisini açalım. Diyelim yapay zekâyla sohbet ediyoruz. Yapay zekâ siz sohbet ederken aynı sohbet içinde söylediklerinizi hatırlıyor. Bunun nedeni şu. Yapay zekâ metnin tamamını bir çırpıda anlıyor demiştik. “Merhaba nasılsın, çoluk çocuk nasıl?” gibi. Sonra yapay zekâ “İyiyim, onlar da iyi” diye cevapladıktan sonra siz “Havalar nasıl?” dediğinizde yapay zekâ cevabı verirken tüm konuşmayı tekrardan okuyup anlayıp öyle cevap veriyor. Yani yapay zekâya giden ikinci soru aslında “Merhaba nasılsın, çoluk çocuk nasıl? İyiyim onlar da iyi. Havalar nasıl?” oluyor ve yapay zekâ bütün sohbete toptan cevap veriyor. Siz ise onun sohbeti devam ettirdiği izlenimine kapılıyorsunuz.
Her ne kadar bildiğimiz anlamda olmasa da buna “öğrenme” diyebiliriz.
Sohbetin uzunluğunun bir limiti var. Fakat bu limit teknolojinin gelişimiyle artıyor. Google Gemini’de bu limiti yaklaşık 2 milyon kelimeye çıkaracağını duyurdu. Bu da 3.000 sayfaya eşit! Bu limit bir insanın hayatı boyunca yapay zekâyla yapacağı tüm sohbete tekabül edebilecek kadar büyük olursa evet Her’deki gibi konuşmalarımızı hatırlayan, sizi çok iyi tanıyan bir kişisel asistanlarımız olabilir. Fakat bu limiti zorladıkça yapay zekânın performansı ve masrafı aynı kalacak mı orası meçhul.
Uzun lafı kısası mevcut teknoloji Her filmine teorik olarak izin verirken pratikte zorlanıyor. Pratik limit kısa vadede aşılacak mı o kesin değil. Çünkü yapay zekânın gelişme hızının azaldığı ve küçük kazanımların için çok para ve enerji harcadığımız bir evreye girebiliriz.