Sınırlı cezalar caydırıcı değil! Tüketici derneklerinden ‘oransal olsun’ önerisi
Ekonomi Haberleri / Türkiye Gazetesi
Tüketici dernekleri; stokçuluk yapan ve fahiş fiyat uygulayan işletmelere verilecek cezaları yeterli bulmuyor. Kapatma cezasının tek mağaza ile sınırlı kalmaması, cezaların tüm şubelerin gerçekleştirdiği cironun yüzdesine göre verilmesi gerektiği ifade ediliyor.
KAAN ZENGİNLİ'NİN HABERİ - Piyasaları düzenleyecek ve fahiş fiyatlarla stokçuluğa ağır cezalar getirecek “Türk Ticaret Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” Resmî Gazete’de yayımlandı.
Buna göre başta marketler olmak üzere; üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler tarafından bir mal veya hizmetin satış fiyatında fahiş artış yapılamasına dair hükme aykırı hareket edenlere, her bir aykırılık için 100 bin liradan 1 milyon liraya kadar idari para cezası uygulanacak. Stokçuluğa ise 1 milyon liradan 12 milyon liraya kadar ceza verilebilecek. Ticaret Bakanlığı, bu hükme bir takvim yılı içinde en az üç defa aykırı hareket ederek idari para cezası uygulanan üretici, tedarikçi ve perakende işletmelerin iş yerlerini altı güne kadar kapatmaya yetkili olacak. Ancak açıklanan metindeki hükümler tüketici dernekleri ve vatandaşlar tarafından yeterli bulunmadı. Kapatma cezasının tek bir mağaza ile sınırlı kalması ve zincir marketlerin toplam yıllık ciroları göz önüne alındığında verilecek olan cezaların caydırıcı olmadığı ifade ediliyor.
TÜM ŞUBELER SORUMLU
Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu konuyla ilgili olarak “Stokçuluk ve vurgunculuk suçtur. Bu tüm dünyada böyledir. Kamu otoritesi gerekli tedbirleri alır ve gereğini yapar. Yeni kanunda cezalar artırıldı. Ancak yeterli değil. Bir zincir markete, fahiş fiyat uygulaması sebebiyle ceza öngörüldüyse, o ceza mutlaka caydırıcı olmalı. Fahiş fiyat, söz konusu zincirin tek mağazasında değil, 11 bin mağazasında uygulandığına göre; öngörülen ceza 11 bin ile çarparak uygulanmalı... Diğer bir yöntem de ciro üzerinden yüzdelik ceza olabilir. 1 milyar lira, dev market için caydırıcı değil ama küçükler için yıkım olabilir” diye konuştu.
KAPATMA TEK MAĞAZAYA OLMAZ
Aydın Ağaoğlu ayrıca binlerce şubesi bulunan marketlerde tek bir şube kapatılmasının da caydırıcı olmadığını ifade ederek “Bu da çarpan etkisiyle yükseltilmeli. 1 şubenin 1 gün kapatılması bir şey ifade etmez. Aynı stokçuluk ve fahiş fiyat kaç şubede varsa tamamı kapatılmalı. Ayrıca kapatılan iş yerini camına bir tabela asılmalı. Mesela ‘Bu iş yeri şu tarihte yapılan denetimlerde aldığı ürünü üç kat, beş kat fazlaya satmıştır ve yapılan denetimlerde kapatma cezası uygulanması uygun görülmüştür’ gibi… Tüketicinin en büyük güvencesi tam rekabet ortamıdır. Marketler bunu da ihlal ediyor. Tüketicinin en büyük gücü tüketmektir. Bu ifşalar kar topu gibi büyür. Kapatma cezaları ile tüketici o marketten alışveriş yapmaktan vazgeçer. Tüketicinin sofrasına elini uzatanlara cezasını çekmeli” dedi.
CEZALARDA TAVAN SINIRI VAR
Stokçuluk yapan ve fahiş fiyat artışında bulunan marketlere kesilecek olan cezalar için tavan sınır da getirildi. Buna göre; “İdari para cezalarının bir takvim yılına ilişkin toplam tutarı; işletmenin küçük ölçekli olması durumunda 20 milyon liradan, orta ölçekli olması durumunda 200 milyon liradan, büyük ölçekli olması durumunda 1 milyar liradan fazla olamayacak” denildi.