Tarımsal Araştırmalar Enstitüsü(TAE) Müdürü Cem Karaca, maviyemişin (blueberry/yaban mersini) ülke tarımında alternatif ürün olabileceğini, meyvenin adaya uyumunu görmek için çalışmaların başlatıldığını söyledi. Karaca, “Önümüzdeki ekim döneminde maviyemiş deneme parseli kurulması için çalışmalara başladık” dedi.
Cem Karaca ve maviyemiş alanında uzman Türkiye’den Çukurova Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Uzmanı Dr. Burhanettin İmrak, TAK’a maviyemiş üretimi ve adaya uyumu hakkında bilgi verdi.
KKTC’de maviyemiş hakkında üreticilere yönelik olarak ay içerisinde sunum da yapan İmrak, maviyemişin (blueberry, yaban mersini) yüksek antioksidan içeriği ve sağlık sektöründe yaygın kullanımından dolayı talebi yüksek bir meyve olduğunu söyledi.
Maviyemişin adaya uygun olup olmadığını görmek için devam eden çalışmaları özetleyen İmrak, genel olarak meyve çeşitlerinin ülke iklimine uyumlu olup olmadığını görmek için ilk aşamada iki noktaya baktıklarını söyledi.
Birinci noktanın soğuklama ihtiyacı olduğunu ifade eden İmrak, “Özellikle yaprağı dökülen meyve ağaçlarında, soğuklama ihtiyacı (ürün verebilmek için ağacın ihtiyaç duyduğu soğukluk) değişiyor. Bunun için önce Kıbrıs’taki soğukluk sürelerini ve derecelerini bilmek gerekiyor”dedi.
İmrak, 10 yıldan uzun bir süre sürdürdükleri çalışma neticesinde KKTC için soğuklama haritası çıkarttıklarını belirtti.
İmrak, denemeler için çeşit seçiminde soğuklama ihtiyacı düşük olan ürünleri tercih ettiklerini, “uygun maviyemiş çeşidinin KKTC’de de yetişebileceğine” inandığını kaydetti. Maviyemiş çeşitleri arasında en düşük soğuklama ihtiyacının 200 saat olduğunu kaydeden İmrak soğuklama haritasına göre Yeşilırmak ve Mehmetçik’in maviyemişin soğuklama ihtiyacını karşılayamadığını ancak Güzelyurt ve Esentepe’nin gerekli soğuklamayı verebileceğini kaydetti.
İmran, Maviyemiş ağacının 6-8 kg verim verdiğini, bir dönüme de 220 ağaç ekilebileceğini kaydetti.
Karaca: Maliyeti de düşük olur
TAE Müdürü Cem Karaca ise “Türkiye’den gelen suyu en verimli şekilde kullanmamız gerekiyor, bu nedenle üreticiler için alternatif ürünler belirlenmeli” dedi. Maviyemiş üretimi ile ilgili TAE’yi arayıp soranın çok olduğunu kaydeden Karaca, maviyemiş yetiştiriciliğini bu ilgiden dolayı gündeme aldıklarını kaydetti. Cem Karaca, “TAE’nin en önemli görevlerinden birisinin, üreticilere, ülkeye uyumlu alternatif ürünler sunmaktır” dedi. Erkenci ürünlerin belirlenmesinin önemli bir çalışma olduğunu kaydeden Karaca, “Erkenci ürünler her zaman iyi gelir getiren çeşitlerdir. Maliyeti de düşük olur çünkü havalar çok sıcak olmadığından zararlılarla da mücadele yapılmasına gerek kalmıyor veya çok kısa bir mücadele gerektiriyor” dedi. Karaca, “Nektarin, avokado, zeytin, şeftali, erik kaysı ve kiraz çeşitleri üzerinde denemeler yaptık, dolayısıyla söz konusu çeşitler hakkında üreticiye yardımcı olabiliriz” dedi. Karaca, “Önümüzdeki ekim döneminde maviyemiş deneme parseli kurulması için çalışmalara başladık” dedi.