İran'da, 2022 yılında ahlak polisi tarafından "başörtüsünü düzgün takmadığı" iddiasıyla gözaltına alındıktan sonra polis gözetiminde hayatını kaybeden Mahsa Amini'nin trajik hikayesi, İran Cumhurbaşkanı Reisi'nin ölümüyle bir kez daha gündeme geldi. Mahsa Amini'nin yaşamı ve ölümüne dair merak edilenlerle ilgili detaylar şöyle:
MAHSA AMİNİ KİMDİR?
21 Eylül 1999'da Kürt kökenli bir ailede dünyaya gelen Mahsa Amini, 2022 yılında hayatını kaybederek uluslararası çapta büyük bir harekete ilham verdi. İran'da yaşanan trajik olay, sosyal medyada da geniş yankı uyandırdı.
MAHSA AMİNİ OLAYI NEDİR?
Mahsa Amini, 13 Eylül 2022'de Tahran'da faaliyet gösteren "ahlak polisi" olarak bilinen İrşad devriyeleri tarafından "kıyafet kurallarına uymadığı" gerekçesiyle gözaltına alındı. Ancak gözaltı sürecinde bilinmeyen bir nedenden dolayı komaya giren Amini, 16 Eylül 2022'de hastanede yaşamını yitirdi. Bu trajik olay, İran'da ve dünya genelinde geniş çaplı protestolara sebep oldu.
MAHSA AMİNİ'NİN ÖLÜMÜ VE SONUÇLARI
Mahsa Amini'nin ölümü, İran'da kadın haklarına yönelik baskıları ve zorunlu başörtüsü yasalarını protesto eden geniş çaplı hareketlere yol açtı. Binlerce kişi, "Kadınlar, Yaşam, Özgürlük" sloganlarıyla sokaklara dökülerek kadın haklarına yönelik ayrımcılığı sona erdirilmesini talep etti. Bu hareket uluslararası alanda da destek buldu ve birçok şehirde Mahsa Amini'nin adını taşıyan meydanlar, sokaklar ve parklar oluşturuldu.
İRAN'DA KADINLARIN BAŞÖRTÜ TAKMASI NEDEN ZORUNLU?
İran'da, 1979 İslam Devrimi sonrasında yürürlüğe giren Şeriat kanunları gereği, tüm kadınların kamusal alanlarda başörtü takması ve uzun, bol kıyafetler giymesi zorunlu hale getirilmiştir. Ancak yıllar içinde bu baskıcı yasalara karşı duran kadınlar, özgürlük taleplerini dile getirmiş ve protestolar düzenlemiştir. Mahsa Amini'nin ölümü, bu mücadelenin sembolü haline gelmiş ve kadın hakları hareketini güçlendirmiştir.
Sonuç olarak, 2023 yılında Mahsa Amini ve kadın hakları hareketi, Avrupa Parlamentosu tarafından Saharov Düşünce Özgürlüğü Ödülü'ne layık görülmüş ve Amini'nin adı, sosyal medyada milyonlarca kez paylaşılarak dünya genelinde geniş bir yankı uyandırmıştır.