Bosna Hersek'te 2012'den bu yana düzenlenen Beyaz Kurdele Günü etkinlikleri çerçevesinde, başta Prijedor olmak üzere ülke genelinde anma programları gerçekleştirildi.
Prijedor'da toplanan kalabalık, 32 yıl önce öldürülen 102 çocuğu temsilen ellerinde 102 gül taşıyarak, çocuklar için yapılması planlanan anıtın bir an önce inşa edilmesi çağrısında bulundu.
"Hiçbir çocuk anne ve babasından önce ölmemeli"
Prijedor'da Öldürülen Çocukların Aileleri Derneği üyesi Fikret Bacic, anıt yapımı için bazı belgelerde ilerleme kaydettiklerini, ancak yeni belediye başkanının kendileriyle görüşmediği için çalışmaların durduğunu belirtti. Bacic, şehir yönetimine seslenerek,
Belediye başkanı, kendini benim yerime koy. 102 çocuk için 10 yıldır anıt yapımı talep ediyoruz. Hiçbir çocuk anne ve babasından önce ölmemeli. Yaşananların tekrarlanmaması ve Prijedor'da bir daha hiçbir çocuğun öldürülmemesi için bu anıtın yapılması şart.
dedi.
Vahida Duratovic de 15 yaşındaki oğlunu kaybettiğini ve hayatı boyunca ziyaret edebileceği bir anıt olmasını istediğini ifade etti.
Hajrudin Puvacic ise Beyaz Kurdele Günü'nün unutulmamasından memnuniyet duyduğunu, ancak Prijedor'da Boşnakların az sayıda kalması nedeniyle törenlere katılımın düşük olduğunu dile getirdi.
İsrail'in Gazze'de öldürdüğü çocuklar da anıldı
Savaşta ailesinden birçok kişiyi kaybeden Nihad Mehadzic, olayın üzerinden yıllar geçmesine rağmen her yıl aynı üzüntüyü hissettiklerini ifade etti.
Çocukları olan herkesin kendileriyle empati kurabileceğini dile getiren Mehadzic, "Bugün bile birlikte yaşıyoruz, arkadaşlarım, tanıdıklarım var, sıradan insanlarla aramız iyi, hepimize kötülük getiren şey, politika. Bizim için önemli olan, kurbanları anabileceğimizi, tüm ulusal, dini ve siyasi unsurlardan arınabileceğimizi ve Prijedor'daki herkesin birbiriyle empati kurmasını sağlayabileceğimizi göstermek." diye konuştu.
Organizasyonu gerçekleştiren "Çünkü Ben de Önem Veriyorum" girişiminden Edin Ramulic ise anıt yapımı için belediyenin kendilerine engel olduğunu kaydetti.
Ramulic, şehir yönetiminin ulusal ve uluslararası kurumlardan gelen talepleri de dikkate almadığını söyledi.
"Çünkü Ben de Önem Veriyorum" girişiminin üyeleri, İsrail'in Filistinli çocukları katlettiğini hatırlatarak Gazze'de işlenen suçları kınadıklarını bildirdi.
Törenler kapsamında başkent Saraybosna'da da bazı binalara beyaz çarşaflar asıldı.
Prijedor'da ne oldu?
Bosna Hersek'te savaşın yeni başladığı 1992 yılının Mart ayında, eski Yugoslavya'daki Devlet Güvenlik Teşkilatının (UDBA) başına getirilen Sırp kökenli Simo Drljaca, Prijedor'daki 13 polis karakolunda görev yapan 1775 Sırp'ı silahlandırdı.
Sırp birlikleri, 29 Nisan gecesi o dönemde nüfusunun çoğunluğu Boşnak olan Prijedor kentini ele geçirdi. Ağır silahlara sahip Sırp birlikleri, 23 Mayıs 1992'de Prijedor civarındaki köylere saldırdı. Prijedor ve civarındaki katliamda 102'si çocuk 3 bin 176 sivil hayatını kaybetti.
Sırplar, 31 Mayıs 1992'de yerel radyolar üzerinden yapılan duyuruyla "Sırp olmayanların evlerinin pencerelerine beyaz çarşaf asmaları, sokağa çıkarken de kollarına beyaz kurdele bağlamaları" talimatı verdi.
Sırp olmayan siviller bu yöntemle tespit edilirken, tespit edilenler esir kamplarına götürüldü ve buralarda katliamlara, işkencelere ve tecavüzlere maruz kaldı.
Prijedorlu yaklaşık 30 bin sivil, o dönemde Omarska, Keraterm, Kozarac, Trnopolje ve Manjaca'daki toplama kamplarında esir tutuldu. On binlerce kişi evlerinden sürgün edildi.
Radyoda anonsun yapıldığı 31 Mayıs, Bosna Hersek'te "Beyaz Kurdele Günü" olarak anılırken, vatandaşlar kollarına beyaz kurdele takarak bu günü ve savaşın kurbanlarını unutmadıklarını gösteriyor.