Türkiye Orta Doğu'da sarsılmaz kale! Türkiye'nin İsrail'e ticareti bitirmesinin perde arkası
Ticaret Bakanlığı, geçtiğimiz günlerde İsrail ile tüm ticaretin durdurulduğunu açıkladı. Bu karar sonrasında piyasaların nasıl etkileneceği, ülkemizin karşılaşacağı olumlu olumsuz tüm detayları ve Türkiye'nin uluslararası arenada nelerle karşılaşacağını Harran Üniversitesi’nde öğretim üyesi olarak görev yapan Uluslararası Ticaret ve Lojistik uzmanı Doç.Dr.Hasan Bardakçı tgrt.haber.com Özel haber editörü Emir Yücel'e anlattı.
İsrail’in 7 Ekim tarihinde Gazze’de başlatmış olduğu sivil katliamı ve soykırım sonucunda on binlerce masum sivil hayatını kaybederken yüz binlerce insan da evsiz kaldı. Gazze’de yaşayan masum sivil halka giden yardım paketlerinin geçişine dahi izin vermeyen İsrail’e katliamın başlamış olduğu ilk günden bu yana en yüksek şekilde itiraz eden Cumhurbaşkanı Erdoğan yönetimindeki Türkiye, İsrail’e yeni yaptırım kararlarını duyurdu. İsrail ile tüm ticaretin durdurulduğunu açıklayan Ticaret Bakanlığı’nın bu kararı sonrasında İsrail kanadından tepkiler gelirken Türkiye ve İslam coğrafyasında memnuniyetle karşılandı.
Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi Başkanı Burak Dağlıoğlu ise son yaptığı açıklamada Ülkemizin, dünyada en fazla yatırım projesi alan ülkeler sıralamasında 4. Sıraya yükseldiğini belirtti. Avrupa genelinde yatırımların yavaşlamasına rağmen, Türkiye’nin her alanda altyapısını güçlendirip yatırımcılar için cazip bir ülke konumuna geldiğinin altını çizdi.
Konuyla ilgili tgrthaber.com'a konuşan Doç.Dr.Hasan Bardakçı, 'ülkeler en sıkıntılı zamanlarında bile ticaretlerini kolay kolay durdurulmaz, Türkiye'nin almış olduğu karar çok ciddi bir tepki koymak anlamına gelir' diyerek şu ifadeleri kullandı:
ÜLKELER EN BÜYÜK KRİZLERDE BİLE TİCARETLERİNİ DEVAM ETTİRİR
Öncelikle Türkiye İsrail arasındaki ticari ilişkileri incelediğimizde şunu iyi bilmemiz lazım. Ülkeler arasında genellikle ticareti sınırlandırma veya kaldırmak çok karşılaşabildiğimiz şeyler değil. Uluslararası ticaret açısından söylemiyorum. Uluslararası ilişkiler açısından da bunu ifade ediyorum. Çünkü ülkeler genellikle en büyük krizlerde bile birbirleriyle ticaretlerini devam ettirir. Bir ülkenin başka bir ülkeye ticaret kısıtlaması getirmesi ya da ticareti bitirmesi, ithalat ve ihracat yönünden de ilişkileri bitirme politik anlamda çok ciddi bir tepki koymak demektir.
TÜRKİYE OLUMSUZ ETKİLENMEYECEKTİR
Türkiye neden ticaret ilişkisinden vazgeçti? Özellikle bu soru üzerine gidecek olursak, son zamanlarda Türkiye uluslararası anlamda da iç siyasette de Türkiye'nin İsrail'e olan ilişkilerinde koymuş olduğu tepkinin Türkiye'nin İsrail'e karşı yaptırımları ticari alana çekmediği bu yüzden de İsrail’in rahat davrandığı gibi bir algı vardı. Özellikle Filistin konusundaki toplumda oluşan algıları kırmak için böyle bir yöntem benimsendi. Bu doğru mu diye sorarsanız bence doğru bir karardır. Zira İsrail ile Türkiye arasındaki ticaretin bitmesi Türkiye’yi olumsuz etkilemeyecektir.
Türkiye'nin İsrail ile ticareti durdurma kararının diğer ülkelere de örnek olduğunu belirten Bardakçı, şöyle devam etti:
TÜRKİYE ALDIĞI KARARLA DÜNYAYA ÖRNEK OLMUŞTUR
İsrail’e uluslararası bir yaptırım yapmak istiyorsanız, bu atılan adım uygulanabilecek en doğru adımdır. Bu karar sonrasında özellikle siyasi anlamda Türkiye’ye yeni ve iyi bir alan açılabilir. Türkiye’ye, Filistin meselesine hassasiyetle yaklaşan Arap ülkeleri tarafından destekler artacaktır ve ciddi bir desteğin gelmesi de söz konusu olacaktır. Türkiye, şöyle bir adımın öncülüğünü de almış olabilir, diğer devletler de Türkiye'ye örnek alarak İsrail'e ekonomik bazı yaptırımlara gidebilir. Ben böyle bir adım bekliyorum.
İSRAİL CİDDİ ANLAMDA ZARAR GÖRECEKTİR
Türkiye ekonomisini bu iş olumsuz etkiler mi? Türkiye ekonomisini ciddi oranda etkilemeyecektir. Çünkü Türkiye’nin ihracat yaptığı ülkeler arasında, İsrail 5.4 milyar dolar ile 13. Sırada bulunuyor. Ülkemizin 2023 ihracat rakamlarına baktığımızda ise bu rakamın 255 milyar dolar olduğunu görüyoruz. Açıkçası bu karardan dolayı Türkiye’den ziyade İsrail ciddi anlamda olumsuz etkilenecektir.
İSLAM DÜNYASI TÜRKİYE ETRAFINDA KENETLENECEK
Türkiye’nin bu konuda dikkat etmesi gereken konu ise Dünya Ticaret Örgütü’nün almış olduğu kararlar olacaktır. İsrail’e destek veren bazı ülkelerin Türkiye’ye karşı yaptırımları olabilir. Özellikle ABD’nin, İngiltere’nin ve Almanya’nın yaklaşımları çok önemli olacaktır. Zira bu ülkeler en fazla ticaret yaptığımız ülkeler arasında yer alıyor. Eğer bu ülkeler ile ticari anlamda sorun yaşamazsak İsrail hakkında almış olduğumuz karardan etkileneceğimizi düşünmüyorum. Hatta uluslararası arenada siyasi anlamda da daha güçlü konuma geleceğiz. Hükümetin yapmış olduğu bu çıkış kimse tarafından beklenmiyordu. Çünkü bu çok keskin ve etkili bir çıkış. Genellikle devletlerin çok başvurmadığı bir yöntem. Bu kararın sonucunda Türkiye ile ilgili olumlu sonuçlardan bir tanesi de İslam coğrafyasında bulunan devletlerin Türkiye etrafında kenetlenip Gazze konusunda daha hassas olacaklarıdır.
TİCARET ŞARTA BAĞLANDI
Türkiye almış olduğu bu karardan vazgeçmek için tek şart belirtiyor. Gazze’ye giden özellikle sağlık ve gıda ürünlerinin geçişlerine izin verilecek. Eğer bu şart yerine gelirse Türkiye’de almış olduğu kararı yeniden değerlendirecektir.