“Lakadamya’da bir bölgeye, 1963-65’te “kayıp” edilen bazı Kıbrıslıtürkler gömülmüştü...”
Bir Kıbrıslırum okurumuz bize yazarak Lakadamya’da bir bölgeye 1963-65 yılları arasında “kayıp” edilmiş bazı Kıbrıslıtürkler’in gömülmüş olduğu yönünde bazı bilgilere ulaştığını belirtti ve bize bu konuda iki de harita gönderdi.
Sözkonusu haritayla ilgili olarak Kıbrıslırum okurumuz “Bu bölgedeki nehrin üst kısmına yıllar önce bana T... adlı şahıs 1963-65 yılları arasında Lakadamya bölgesinden “kayıp” edilmiş olan bazı Kıbrıslıtürkler’i gömdüklerini anlattıydı... Bunun doğru olup olmadığını bilemem” diye yazdı.
Sözkonusu Kıbrıslırum okurumuza paylaştığı bu değerli bilgiler için çok teşekkür ediyoruz...
KAYIPLAR KOMİTESİ’Nİ BİLGİLENDİRDİK
Bu konuda Kayıplar Komitesi Kıbrıslıtürk Üye Ofisi Araştırmalar Koordinatörü Yağmur Erbolay’la temasa geçtik ve kendisini sözkonusu Kıbrıslırum okurumuzun söyledikleriyle ilgili bilgilendirdik. Kayıplar Komitesi Kıbrıslıtürk Üyesi Hakkı Müftüzade, Kıbrıslırum Üyesi Leonidas Pandelidis, asistanları ve Kayıplar Komitesi’nin diğer yetkililerine de bilgilendirici bir mail yazarak Kıbrıslırum okurumuzun bize göndermiş olduğu haritaları kendileriyle paylaşarak bu konuda araştırma yürüteceklerine inandığımızı belirttik.
Kayıplar Komitesi Kıbrıslıtürk Üye Ofisi Araştırmalar Koordinatörü Yağmur Erbolay’dan edindiğimiz bilgiye göre, Kayıplar Komitesi bugüne kadar Lakadamya’da dört kez kazı yürütmüş ancak herhangi bir bulguya ulaşamamış... Kazılar 2007’de, 2014’te, 2020’de ve 2021’de yürütülmüş...
PARASKOS’A DA BİLGİ VERENLER OLMUŞTU...
2007 yılına değerli gazeteci arkadaşımız Andreas Paraskos o günlerde POLİTİS gazetesi Yazı İşleri Müdürü iken kendisine bazı Kıbrıslırumlar Lakadamya’ya bazı “kayıp” Kıbrıslıtürkler’in gömülmüş olduğu yönünde bilgi vermiş ve Paraskos da bu bilgileri POLİTİS gazetesinde yayımlamıştı. Kayıplar Komitesi bunun üzerine 2007 yılında Paraskos’un şahitlerinden biri olan Lakadamya papazın göstermiş olduğu bölgede kazı yapmış ancak herhangi bir ize rastlamamıştı...
Paraskos’un 2007 yılında POLİTİS’te manşetten verdiği haberde, sözkonusu beş Kıbrıslıtürk’ün resmi Kayıplar Listesi’nde olmayan Kıbrıslıtürkler olabileceğine de işaret edilmişti. O günlerde TAK’ın Rumca gazetelerden yaptığı çeviride POLİTİS’teki bu haberle ilgili olarak 18 Haziran 2007’de şunlar yazılmıştı:
“POLİTİS gazetesi, bugün manşete çıkardığı haberinde, 1964 yılında 5 Kıbrıslıtürk’ün katledilmesi olayıyla ilgili olarak 3 görgü tanığı Kıbrıslırum’un, gazeteye açıklamalarda bulunduğunu yazdı. Gazetenin bu haberini ihbar kabul eden Kayıplar Komitesi’nin bu yeni toplu mezarda bugün kazı için çalışma başlatması bekleniyor... (Konuyla ilgili olarak yaptığımız çalışmada, sözkonusu toplu mezarda olduğu sanılan bu Kıbrıslıtürkler’in “resmi kayıplar listesi”nde bulunmadığını öğrendik.)
Gazete, 1964 yılının sonbaharında gerçekleşen katliamdan 43 yıl geçmesinin ardından bugün 70’li yaşlarda olan 3 Kıbrıslırum’un, 5 Kıbrıslıtürk’ün nerede gömülü olduğuyla ilgili tüm bildiklerini gazeteye anlattıklarını kaydetti.
Habere orta sayfadan fotoğraflı olarak geniş yer ayıran gazete, konuyla ilgili olarak POLİTİS yazı işleri sorumlusu Andreas Paraskos’a açıklamalarda bulunan ilk kişinin, Lefkoşa’nın Lakadamya semtinin tanınmış kişilerinden olan ve “uçak mühendisi” olarak da bilinen makinist Takis Pumos (E-73) olduğunu belirtti.
Bölgede 1963–64 yıllarında askeri bir bölük oluşturulduğunu, şimdi hayatta olmayan Tasos Marku adlı kişinin, kendisine Lakadamya bölgesinin sorumluluğunu verdiğini ve kendisini başçavuş yaptığını ifade eden Pumos, bir gün kendisini Deftera polis karakolundan aradıklarını ve kendisine, Birleşmiş Milletler’den yetkililer gelerek birtakım çantalar getirdiğini; kendisine bu çantaların öldürülmüş olarak bulunan Kıbrıslıtürklere ait olduğunu ve bu Kıbrıslıtürkleri gömmeleri gerektiğinin söylendiğini kaydetti.
Söz konusu Kıbrıslıtürkleri gömmek için Pumos’un iki arkadaşıyla (Andreas Sarmias ve Stelyos Sayparkos) iletişime geçtiğini kaydeden gazete, Pumos ve Sarmias’ın cesetleri görmeye gittiklerini, manzaranın korkunç olduğunu; öldürülen kişilerin bir karı koca, 4 yaşlarında bir erkek çocuk, 6 yaşlarında bir kız çocuğu ile bir yaşlı kadın (nine) olduğunu yazdı.
Söz konusu Kıbrıslıtürkler’in, başka yerde öldürülüp oraya getirildiklerinin belli olduğunu ifade eden Pumos; Sarmias’ın, Doros isimli bir kişinin yardımıyla Kıbrıslıtürkleri ölü bulundukları yerin yakınlarına gömdüğünü -Çeri’den Latça’ya giden yolun sol tarafına-, kendisinin gömülü oldukları noktayı tam olarak bilmediğini söyledi.
Habere göre Pumos, daha sonra Kıbrıslıtürkleri öldüren kişilerin Latça’dan birileri olduğunu, fakat tam olarak kim olduklarını öğrenemediğini kaydetti.
Kıbrıslıtürklerin tam olarak nerede gömülü olduklarını Doros isimli kişinin bildiğini söyleyen Pumos, ancak söz konusu kişinin, olayın ardından birkaç yıl geçtikten sonra papaz olduğunu ve olayla ilgili olarak polis dahil kimseye birşey anlatmadığını kaydetti.
Yakın geçmişte Rum polisinin, söz konusu Kıbrıslıtürklerin mezarını bulmak amacıyla ifadelerini aldığını ifade eden Pumos, ancak Doros’un polise bile konuşmadığını belirtti.
Pumos, yaklaşık olarak 3 yıl önce basında Kıbrıslıtürklere ait mezarlardan bahsedilmeye başlandığında Sarmias’la birlikte konuyla ilgili olarak polise ifade verdiklerini belirtti.
Görgü tanıklarından ikincisi olan 78 yaşındaki Andreas Sarmias’ın da konuyla ilgili birtakım açıklamalarda bulunduğunu yazan gazete, öte yandan POLİTİS yazarı Andreas Paraskos’un, papaz Doros’la da görüştüğünü ve Doros’un mezarın yerini kendisine gösterdiğini kaydetti.
Paraskos, bunun üzerine 5 Kıbrıslıtürkün gömülü olduğu yere giderek, fotoğrafını çekti ve haberiyle birlikte yayımladı.”
Biz de bu sayfalara almış olduğumuz küpürden de görülebileceği gibi, bu haberi 19 Haziran 2007 tarihinde gazetemiz YENİDÜZEN’de yayımlamıştık...
Anladığımız kadarıyla Paraskos’un şahidinin göstermiş olduğu bölgede 2007’de Kayıplar Komitesi’nin yürüttüğü kazıda, herhangi bir ize rastlanmamıştı...
“MAGGLİ’NİN KUYUSU...”
Geçmişte de bazı okurlarımız Lakadamya bölgesinde bazı olası gömü yerleri hakkında çeşitli bilgiler vermişti ve bu bilgileri de Kayıplar Komitesi yetkililerine iletmiştik...
2 Ekim 2018’de bu sayfalarda şöyle yazmıştık:
“Maggli’nin kuyusunda gömülü bazı “kayıp” Kıbrıslıtürkler vardır…”
“Bir Kıbrıslırum okurumuz şu bilgileri paylaşmak istediğini söyledi:
“Sevgili Sevgül, selamlar, umarım iyisindir… Sana “kayıp” Kıbrıslıtürkler’le ilgili olarak bir bilgi vermek istiyorum, 1963-64 “kaybı” Kıbrıslıtürkler’le ilgili … Bu yer Lakadamya’da Arşanjelo bölgesinde faşist APOEL kulübünün stadyumu yakınında “Manglis” diye bilinen bir yerdir. Buraya pek çok bina yapılmıştır ancak “Maggli’nin kuyusu” diye tabir edilen su kuyusuna Lefkoşa bölgesinde öldürülmüş bazı Kıbrıslıtürkler gömülmüştür. Bunların sayısının Kaymaklı’da öldürdüklerinden daha fazla olduğu söylentisi vardır. Bazı Kıbrıslırum faşistler onları buraya götürerek öldürmüşler ve “Maggli’nin kuyusu” diye bilinen kuyuya gömmüşlerdir.
Sevgili Sevgül, lütfen bu konuda bir şey yap… Bu bilgi çok önemlidir…”
Bu okurumuza vermiş olduğu bu bilgiler nedeniyle çok teşekkür ederiz.
Bu konuda Kayıplar Komitesi’nin Kıbrıslıtürk ve Kıbrıslırum yetkililerini bilgilendirerek bu konuyu araştırmalarını istirham edeceğiz.
Biz de bu konuda kendi araştırmalarımızı yürüteceğiz…”
Nitekim bu konuda Kayıplar Komitesi yetkililerini ayrıntılı biçimde bilgilendirmiştik o günlerde... Bu sayfalara bu haberin küpürünü de aldık...
İSİMLİ VEYA İSİMSİZ...
Lakadamya’daki olası gömü yerleri hakkında daha ayrıntılı bilgi sahibi olan okurlarımızı, isimli veya isimsiz olarak 0542 853 8436 numaralı telefondan bizimle temasa geçmeye davet ediyoruz. Kıbrıslırum okurlarımız bizi 00 357 99 966518 numaralı CYTA telefonumuzdan arayabilirler. Kayıplar Komitesi’yle temas etmek isteyenler ise yine isimli veya isimsiz olarak 181 ihbar hattını arayabilirler...
Bir Kıbrıslırum okurumuz, Lakadamya'da bu bölgeye bazı kayıp Kıbrıslıtürkler'in gömülmüş olduğunu belirtti...