Polacy stoją u progu nowej, trudnej rzeczywistości ekonomicznej, która zacznie się materializować już w połowie 2024 roku. Zapowiedziane podwyżki cen energii elektrycznej i gazu zapowiadają się jako prawdziwy test dla finansowej odporności gospodarstw domowych. Jednak to nie tylko kwestia wyższych rachunków – te zmiany mogą uruchomić lawinę konsekwencji, które odczuje całe społeczeństwo.
Fot. Obraz zaprojektowany przez Warszawa w Pigułce wygenerowany w DALL·E 3.
Od lipca 2024 roku, mimo marginalnego wzrostu opłaty abonamentowej za energię elektryczną (zaledwie 1,5 proc.), prawdziwy cios nadejdzie z innej strony. Opłaty dystrybucyjne, zarówno zmienne jak i stałe, wystrzelą w górę o oszałamiające 55 proc. i 59 proc. W praktyce oznacza to, że za każdą zużytą kilowatogodzinę zapłacimy 8,41 gr, a miesięczna opłata stała sięgnie 6,13 zł.
Równie dramatycznie przedstawia się sytuacja na rynku gazu. Ceny gazu wysokometanowego i zaazotowanego dla gospodarstw domowych wzrosną odpowiednio o około 45 proc. i 47 proc., przekraczając poziom 35 gr za kWh. Te podwyżki, będące efektem decyzji PGNiG Obrót Detaliczny, dotkną bezpośrednio kieszeni konsumentów.
Jednak to tylko wierzchołek góry lodowej. Wyższe koszty energii przełożą się na wzrost cen produkcji i transportu, co z kolei napędzi ogólną inflację. W efekcie, nie tylko rachunki za prąd i gaz staną się wyższe, ale także codzienne zakupy, usługi, a nawet raty kredytów. To początek błędnego koła, które może zepchnąć wiele rodzin na krawędź finansowej przepaści.
Skutki społeczne tych zmian mogą być daleko idące. Rosnące koszty życia uderzą najmocniej w najsłabsze ekonomicznie grupy – emerytów, rencistów, rodziny o niskich dochodach. Może to prowadzić do pogłębienia nierówności społecznych, wzrostu ubóstwa energetycznego, a w skrajnych przypadkach nawet do wykluczenia społecznego. W obliczu tych wyzwań, kluczowe będzie wsparcie rządowe dla najbardziej potrzebujących.
Nadchodzące miesiące będą wymagać od Polaków nie tylko większej dyscypliny finansowej, ale także solidarności i wzajemnej pomocy. Być może będziemy musieli przewartościować nasze przyzwyczajenia konsumpcyjne, nauczyć się oszczędzać energię, dzielić się zasobami. To trudne czasy, które przetestują nas nie tylko jako jednostki, ale także jako społeczeństwo.
Choć horyzont wydaje się ciemny, pamiętajmy, że każdy kryzys to także szansa na pozytywne zmiany. Może to być impuls do transformacji energetycznej, rozwoju odnawialnych źródeł, poprawy efektywności energetycznej naszych domów i miast. Z odpowiednimi politykami i wsparciem, Polska ma szansę wyjść z tego wyzwania silniejsza i bardziej zrównoważona.
Jedno jest pewne – 2024 rok zapisze się w naszej pamięci jako moment przełomowy, początek nowej ery. Od nas zależy, czy będzie to era solidarności i mądrej adaptacji, czy też czas rosnących podziałów i trudności. Wybór należy do nas wszystkich.
Z zawodu językoznawca i tłumacz języka angielskiego. W redakcji od samego początku.
Capital Media S.C. ul. Grzybowska 87, 00-844 Warszawa