Zaskoczenie: urlop macierzyński dłuższy nawet o 15 tygodni. Ujawniamy dokładny plan resortu pracy
Rodzice dzieci urodzonych przedwcześnie wywalczyli to, o co nie mogli doprosić się przez lata. Nie będą już okradani z urlopu macierzyńskiego — ten zostanie im wydłużony nawet o 15 tygodni. Business Insider Polska jako pierwszy poznał wszystkie szczegóły projektu ustawy Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki społecznej. Jest kilka niespodzianek.
- W piątek resort pracy zaprezentuje projekt ustawy wydłużającej urlopy macierzyńskie dla rodziców wcześniaków i dzieci hospitalizowanych po narodzinach
- Business Insider Polska poznał szczegółowe założenia zmian
- Urlop macierzyński w określonych warunkach będzie dłuższy nawet o 15 tygodni
- Więcej informacji o biznesie znajdziesz na stronie Businessinsider.com.pl
Zmiany wprowadzić ma przygotowana przez resort Agnieszki Dziemianowicz-Bąk ustawa o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw.
Do dłuższego urlopu macierzyńskiego uprawnieni będą pracownicy — rodzice dzieci urodzonych przed ukończeniem 36 tygodnia ciąży oraz dzieci hospitalizowanych po narodzinach.
Obowiązywać będzie zasada tydzień za tydzień — tydzień dodatkowego urlopu za tydzień pobytu dziecka w szpitalu. Zaskoczeniem jest jednak fakt, że maksymalna długość dodatkowego urlopu nie będzie jednakowa dla wszystkich.
Komu i ile dodatkowego urlopu macierzyńskiego będzie się należeć?
Ustawa zakłada, że:
— w przypadku rodziców dzieci urodzonych przed ukończeniem 28. tygodnia ciąży lub z masą urodzeniową nie większą niż 1000 g dodatkowy urlop macierzyński, będą mogli oni skorzystać nawet z 15 tygodni dodatkowego urlopu;
— rodzicom dziecka urodzonego pomiędzy 28. a 36. tygodniem ciąży z masą urodzeniową większą niż 1000 g będzie przysługiwać do ośmiu tygodni dodatkowego urlopu;
— dłuższy urlop macierzyński — w wymiarze do ośmiu tygodni — przysługiwać będzie także rodzicom dziecka, które urodzi się po ukończeniu 36. tygodnia ciąży i będzie wymagało hospitalizacji. Pobyt dziecka w szpitalu będzie musiał wynosić przynajmniej dwa kolejne dni w okresie od 5. do 28. dnia po porodzie.
Przy ustalaniu wymiaru dodatkowego urlopu macierzyńskiego okresy pobytu dziecka w szpitalu będą się sumowały, a niepełny tydzień zostanie zaokrąglony w górę do pełnego tygodnia.
Zasady dodatkowego urlopu macierzyńskiego
W ustawie zapisano szczegółowe zasady dodatkowego urlopu:
— będzie on mógł zostać wykorzystany bezpośrednio po urlopie macierzyńskim (a przed rodzicielskim);
— nie będzie obowiązkowy, a udzielany na wniosek;
— będzie musiał zostać wykorzystany w jednej części;
— od rodziców będzie zależeć, kto z niego skorzysta — czy ojciec, czy matka;
— będzie pełnopłatny;
— pracownik (poza sytuacjami wyjątkowymi) będzie chroniony przed zwolnieniem — do dodatkowego urlopu macierzyńskiego stosowane będą bowiem przepisy ochronne związane z korzystaniem z uprawnień rodzicielskich.
Resort podkreśla, że dodatkowy urlop macierzyński ma należeć się także: funkcjonariuszom m.in. służby celno-skarbowej, policji, straży pożarnej, kontrwywiadu wojskowego i służby wywiadu wojskowego, straży granicznej, straży marszałkowskiej, służby więziennej, Służby Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, a także żołnierzom zawodowym i nauczycielom.
Koszt i termin zmian
Zaskakuje też szacowany koszt prognozowanych zmian. Według wyliczeń przekazanych nam przez resort pracy to tylko 50 mln zł rocznie — to kwota równa tej, jaką przeznacza się na wypłatę świadczenia 800+ dla 5,2 tys. dzieci.
Kiedy ustawa o wydłużeniu urlopu macierzyńskiego ma szansę zacząć obowiązywać? Ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk w rozmowie z Business Insider Polska przekazała, że w trzecim kwartale tego roku ma zostać przyjęta przez Radę Ministrów, a wejść w życie z początkiem 2025 r. Co prawda prawo nie może i nie będzie działać wstecz, ale — co istotne — ma też objąć osoby, które w czasiewejścia w życie ustawy będą przebywać na urlopie macierzyńskim.
By tak się jednak stało, ustawę wcześniej musi podpisać prezydent Andrzej Duda. Dziemianowicz-Bąk w rozmowie z Business Inisderem mówi, że nie wierzy jednak, że jakikolwiek polityk w Polsce będzie jej przeciwny.
— Nie chc mi się wierzyć, że jakikolwiek polityk w Polsce będzie przeciw. Że jakiemukolwiek politykowi zadrżałaby ręka w czasie podpisu lub głosowania — mówi nam ministra, przekonując przy tym, że jeżeli o jakimś projekcie można mówić, że może połączyć ponad podziałami, to właśnie o tym dotyczącym wydłużenia urlopu macierzyńskiego dla rodziców wcześniaków.
Z rozwiązań, które znalazły się w projekcie, zadowolone są organizacje, które postulowały zmiany.
— Jesteśmy pod ogromnym wrażeniem tempa prac i mamy nadzieję, że dalszy proces legislacyjny przebiegnie równie sprawnie, jak tworzenie prawa. MRPiPS pokazało, że polityka może mieć ludzką twarz, wielką wrażliwość i serce, że polityka prorodzinna ma realny wymiar, a nie jest pustym hasłem — komentuje Elżbieta Brzozowska, przedstawicielka Koalicji dla Wcześniaka oraz organizacji współtworzących Ogólnopolskie Porozumienie Razem dla Wcześniaków.
I dodaje: — Wydłużenie urlopów macierzyńskich rodzicom wcześniaków i chorych noworodków to kwint esencja polityki społecznej z prawdziwego zdarzenia.
Rząd zmienia prawo po reportażu
W listopadzie w Business Insider Polska opublikowaliśmy reportaż, w którym pokazaliśmy problemy, z jakimi mierzą się wcześniaki i ich rodzice. Pokazaliśmy obowiązujące w Polsce absurdalne prawo, które obecnie de facto okrada z urlopu macierzyńskiego rodziców dzieci urodzonych przedwcześnie (cały reportaż można przeczytać TUTAJ).
Przedstawiciele nowej władzy — wtedy dopiero tworzącego się rządu — zadeklarowali wówczas wprowadzenie zmian.
Niedługo później Koalicja dla Wcześniaka stworzyła petycję w sprawie wydłużenia urlopów macierzyńskich. Do petycji dołączyło 10 organizacji rodziców — krajowa konsultant w dziedzinie neonatologii oraz Polskie Towarzystwo Neonatologiczne. Do dziś podpisało się pod nią ponad 15 tys. osób.
Obecnie matkom i ojcom dzieci urodzonych przedwcześnie przysługuje tak samo długi urlop, jak rodzicom dzieci urodzonych w terminie. To 20 tygodni urlopu macierzyńskiego oraz 41 tygodni urlopu rodzicielskiego. Co prawda matki mogą przerwać urlop macierzyński i pójść na tzw. zwolnienie na dziecko, czyli zasiłek opiekuńczy, ale mogą to zrobić dopiero po ośmiu tygodniach. Otrzymują wtedy też tylko 80 proc. pensji.