Pod koniec 2023 roku w Ośrodku Dawców Szpiku przy Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Białymstoku zarejestrowanych było 41 267 potencjalnych dawców szpiku. Dzięki tej grupie od 2011 roku udało się zrealizować już 177 pobrań szpiku. Podlascy dawcy, by pomóc drugiemu człowiekowi, do tej pory musieli udać się aż do Warszawy.
W końcu w kwietniu tego roku pierwsze takie pobranie, w nowopowstałym ośrodku pobrań, zrealizowano w stolicy województwa podlaskiego. Wcześniej w Polsce północno-wschodniej nie placówki, w której można by było oddać szpik.
- Ponieważ rok do roku rośnie nam liczba osób, które są kwalifikowane do oddania materiału przeszczepowego, potrzeba otwarcia takiego ośrodka była bardzo pilna - przyznaje prof. Marek Radziwon, dyrektor RCKiK w Białymstoku. - Jesteśmy bardzo szczęśliwi i dumni, że dostaliśmy pozwolenie na pobieranie komórek krwiotwórczych, kolokwialnie mówiąc - pobieranie szpiku. Jest to miejsce pierwsze w województwie podlaskim, które otrzymało taką akredytację. Cieszymy się, bo dawcy, których skupiamy w naszym Ośrodku Dawców Szpiku, nie będą już musieli jeździć do Warszawy na pobrania materiału przeszczepowego. Można to już robić tutaj.
RCKiK w Białymstoku doświadczenie w pobieraniu komórek macierzystych już miało. Robi to od lat, tyle że do celów ortopedycznych - do leczenia uszkodzeń stawów.
- Możliwości techniczne mieliśmy cały czas. Natomiast dopóki mieliśmy jedno czy dwa pobrania rocznie, to organizowanie ośrodka pobierającego nie miało większego sensu. A teraz takim motorem do tego, było zwiększone zapotrzebowanie na te pobrania - przyznaje prof. Radziwon.
Jak zdradza, w zeszłym roku pobrań było ponad 30, w tym jest ich już 15.
Pobieranie komórek krwiotwórczych z krwi obwodowej to alternatywa dla tradycyjnego pobierania szpiku. Procedura polega wkłuciu do żył obwodowych (tak jak odbywa się to podczas pobrania próbek krwi do badań laboratoryjnych), co eliminuje konieczność zastosowania znieczulenia ogólnego i znacząco zwiększa komfort potencjalnego dawcy.
- Z jednej strony mamy możliwość pobierania materiału, który zawiera komórki krwiotwórcze, czyli te, które zastąpią szpik pacjenta, kiedy jest on już zajęty chorobą, bądź zniszczony leczeniem choroby. Drugi rodzaj pobrania, to pobranie komórek odpornościowych, które pomaga walczyć z chorobą - tłumaczy dyrektor RCKiK w Białymstoku.
Cała procedura jest wieloetapowa. Najpierw potencjalny dawca przechodzi odpowiednie badania, które pozwolą ocenić, czy jego stan zdrowia pozwala na to, by mógł bezpiecznie oddać komórki. A z drugiej strony - czy ten stan zdrowia jest dobry, by biorca tych komórek nie nabył jakiejś choroby. Jeśli decyzja lekarzy będzie pozytywna, kolejnym etapem jest stymulacja komórek krwiotwórczych.
- Taki dawca musi pięć dni przed zaplanowaną procedurą podawać sobie czynnik, który stymuluje szpik do tego, by komórki krwiotwórcze dostały się do krwi krążącej. Rutynowo mamy ich bardzo mało, a dzięki tym zastrzykom, ich liczba wzrasta często nawet stukrotnie. Dzięki temu jesteśmy w stanie pobrać wymaganą do przeszczepienia liczbę - mówi dr Tomasz Wasiluk, kierujący ośrodkiem pobierającym.
Potem następuje pobranie. Cały proces trwa od czterech do pięciu godzin.
- Po pobraniu dawca pozostaje pod naszą opieką. Tydzień później zgłasza się do nas na kontrolne wyniki badań. Musimy upewnić się, czy jego organizm właściwie się regeneruje i czy nie doszło do żadnych powikłań - przyznaje dr Wasiluk.
Krajowy Centralny Rejestr Niespokrewnionych Potencjalnych Dawców Szpiku i Krwi Pępowinowej pod koniec kwietnia tego roku liczył 2 225 815 potencjalnych dawców.
Zobacz też:
Najlepsze produkty spożywcze dla kobiet 40+
Dołącz do nas na Facebooku!
Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!
Dołącz do nas na X!
Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.
Kontakt z redakcją
Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?