Jens Stoltenberg podczas spotkania ministrów spraw zagranicznych państw NATO powiedział, że Ukraińcy mają prawo do samoobrony, także poza ukraińskim terytorium. Sekretarz generalny sojuszu mówił też, że "Ukraina nadal może zwyciężyć, ale tylko przy ciągłym, solidnym wsparciu ze strony sojuszników NATO".
W niedzielę w Pradze rozpoczęło się dwudniowe nieformalne spotkanie ministrów spraw zagranicznych państw NATO. Polskę reprezentuje szef MSZ Radosław Sikorski. Głównym tematem dyskusji ministrów będzie wojna na Ukrainie oraz perspektywy dalszej pomocy i wsparcia jej w konflikcie z Rosją.
Podczas debaty w czeskim parlamencie przemówienie wygłosił sekretarz generalny NATO Jens Stoltenberg. - Ukraina nadal odważnie walczy, ale wyzwania, przed którymi stoi, są coraz większe. Ukraina nadal może zwyciężyć, ale tylko przy ciągłym, solidnym wsparciu ze strony sojuszników NATO - powiedział Stoltenberg.
Przekazał, jakie plany założono na lipcowy szczyt NATO. - Planujemy zwiększyć nasze wsparcie. Między innymi poprzez odegranie dużej roli NATO w koordynowaniu pomocy i szkoleń w zakresie bezpieczeństwa i wieloletnie zaangażowanie finansowe - mówił.
Stoltenberg: Ukraińcy mają prawo do samoobrony, także poza ukraińskim terytorium
- Musimy brać też pod uwagę to, jak zmienia się przebieg tej wojny - na początku prawie wszystkie walki miały miejsce głęboko na terytorium Ukrainy, a w ostatnich tygodniach i miesiącach do ciężkich walk dochodzi wzdłuż granicy między Ukrainą a Rosją, w regionie Charkowa - powiedział.
- Widzimy, że Rosjanie będąc po swojej stronie granicy, która stanowi mniej więcej linię frontu, ze swoją artylerią, wyrzutniami rakiet, samolotami, magazynami broni i paliwa, są bardziej bezpieczni, niż gdyby byli atakowani najnowszym sprzętem, który Ukraina otrzymała - podkreślił.
Dlatego według niego "nadszedł czas, by zastanowić się nad tymi ograniczeniami, by umożliwić Ukraińcom obronę". - Oni mają prawo do samoobrony, także poprzez uderzanie w cele wojskowe, które znajdują się poza ukraińskim terytorium, na przykład na granicy, a z których Rosjanie dokonują ataków na siły ukraińskie - zauważył sekretarz generalny NATO.
W ostatnich tygodniach kraje zachodnie wydawały się coraz bardziej podzielone co do tego, czy ukraińskie wojsko powinno mieć możliwość atakowania celów na rosyjskim terytorium. Część sojuszników Ukrainy argumentowała, że jest to część uzasadnionej samoobrony przed inwazją, inni natomiast wyrażali obawę, że może to wciągnąć Zachód w konflikt.
"Sojusznicy muszą inwestować więcej"
Stoltenberg powiedział, że na lipcowym szczycie w Waszyngtonie liczba krajów NATO przeznaczających 2 proc. PKB na obronę może wynieść 20, a nawet ją przekroczyć. Podkreślił, że wzmacnianie sojuszu musi być kontynuowane w świetle rosyjskiej agresji i rosnącej rywalizacji na świecie. - Aby tak się stało, sojusznicy muszą inwestować więcej - powiedział.
Przypomniał, że w 2014 r. w trakcie szczytu w Walii, kiedy kraje członkowskie NATO zobowiązały się do przeznaczenia co najmniej 2 proc. swojego PKB na obronność, jedynie Wielka Brytania, Stany Zjednoczone i Grecja spełniały to nowo powzięte zobowiązanie.
Jak mówił Stoltenberg, z raportu opublikowanego w lutym br. wynikało, że 18 spośród 32 krajów wydawało co najmniej 2 proc. PKB. - Spodziewam się jednak, że ta liczba wzrośnie jeszcze przed lipcowym szczytem NATO w Waszyngtonie - powiedział. Zwrócił uwagę, że do Sojuszu od tamtego czasu dołączyła Szwecja, która spełnia ten wymóg. Stoltenberg wymienił także Norwegię, ale podkreślił też, że niektórzy sojusznicy są już bardzo blisko. Wyraził nadzieję, że w trakcie szczytu krajów tych będzie 20 lub więcej.
Sikorski: wojna skończy się, kiedy Rosja uzna, że inwazja była błędem
Podczas debaty w Pradze "75 lat NATO: jak utrzymać kurs?", która rozpoczyna spotkanie ministrów, głos zabrał także polski szef MSZ Radosław Sikorski. Mówił, że wojna w Ukrainie skończy się, gdy rosyjskie kierownictwo dojdzie do wniosku, że inwazja była błędem, a ostateczny cel nie jest wart pieniędzy i życia ludzkiego. - Nie jesteśmy jeszcze w tym momencie - powiedział Sikorski. Dodał, że "porażka Putina jest nadzieją nie tylko dla nas, ale także dla Rosji".
Sikorski uważa, że Rosja prowadzi wojnę z Zachodem od wielu lat, a niektórzy tam nie chcieli tego przyznać. - Naszym zadaniem jest pokazanie Rosji, że nie jesteśmy tak beznadziejni, za jakich nas uważała - powiedział. Zdaniem Sikorskiego Ukraina właśnie pokazuje Rosji, że to nie jest prawdą.
Spotkanie szefów MSZ państw NATO w Pradze
Czeskie media przewidują, że jednym z tematów spotkania może być także kwestia wykorzystywania przez ukraińską armię zachodniego uzbrojenia do atakowania celów w Rosji. Komentatorzy zwracają uwagę na powracającą kwestię ewentualnej obecności żołnierzy państw NATO na Ukrainie. Pojawia się także sprawa wysłania do walczącego kraju misji szkoleniowych NATO.
Wspominane są również inne tematy: skala udziału w finansowaniu wspólnej obrony i realizacja tych zobowiązań, współpraca z krajami Dalekiego Wschodu i rzecz jasna stosunki z Rosją.
Głównym celem nieformalnego spotkania jest przygotowanie lipcowego szczytu Sojuszu w Waszyngtonie. Formuła "nieformalnego spotkania" nie przewiduje konkluzji w formie oświadczenia lub komunikatu. Źródło w czeskim MSZ powiedziało, że ministrowie będą mogli omówić najbardziej delikatne kwestie, co do których mogą być niejasności lub nawet niepewność.
Źródło: Reuters, PAP
Źródło zdjęcia głównego: PAP/EPA/NATO HANDOUT