Sędziowie Trybunału Stanu wezwali przewodniczącą TS Małgorzatę Manowską do przestrzegania prawa i wywiązania się z obowiązku zwołania Trybunału Stanu w najszybszym terminie. Jej zachowanie w tej sprawie ocenili jako intencjonalne działanie, mające na celu obstrukcję prac Trybunału Stanu.
Sędziowie Trybunału Stanu apelują o zwołanie posiedzenia
"Wzywamy Panią do przestrzegania obowiązującego prawa i natychmiastowego wywiązania się z nałożonego na Panią prawnego obowiązku zwołania posiedzenia pełnego składu Trybunału Stanu, zgodnie ze złożonym przez nas wnioskiem, w możliwie najszybszym terminie" - napisali sędziowie Trybunału Stanu w piśmie, które w piątek w mediach społecznościowych opublikował jeden z sędziów TS mec. Przemysław Rosati.
Pismo sędziów Trybunału Stanu jest reakcją na odmowę Manowskiej zwołania posiedzenia pełnego składu Trybunału w celu zmiany regulaminu TS. 20 marca sędziowie zwrócili się do Manowskiej o zwołanie takiego posiedzenia, postulując wprowadzenie do regulaminu TS m.in. losowanie składów orzekających, zamiast ich wyznaczania przez Manowską, a także wprowadzenie jawności posiedzeń.
Zmiana regulaminu Trybunału Stanu a kompetencje przewodniczącej
Przewodnicząca TS poprosiła jednak w kwietniu br. sędziów o uzasadnienie w ciągu 60 dni proponowanych zmian. Jak napisała, inicjacja zmiany regulaminu TS, jest wyłączną kompetencją przewodniczącego TS i nie może się odbywać na wniosek innych podmiotów.
Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej, sędzia TS Przemysław Rosati powiedział wówczas PAP, że uzasadnienie zostanie przedstawione, jeśli Manowska zwoła posiedzenie. Przypomniał też, że sygnatariusze pisma do Manowskiej złożyli dwie uchwały; pierwsza dotyczy uchylenia obecnego regulaminu TS, a druga - przyjęcia nowego regulaminu. Dodał, że w takim przypadku przewodnicząca TS nie ma wyłącznej kompetencji; skuteczny wniosek mogą także złożyć członkowie TS, a przepis nakazuje zwołanie posiedzenia pełnego składu Trybunału Stanu.
Oskarżenie przewodniczącej TS o obstrukcję działań Trybunału
W opublikowanym w piątek piśmie sędziowie TS odnosząc się do odmowy zwołania przez Manowską posiedzenia pełnego składu TS wskazali, że "stosowanie prawa wymaga przede wszystkim zrozumienia treści aktów prawnych, którymi prawnik się posługuje".
"Biorąc pod uwagę Pani nadzwyczaj bogate doświadczenie zawodowe nie sposób nawet podejrzewać, że nie potrafiłaby Pani przeprowadzić wykładni przepisów prawa, wobec czego stanowisko przedstawione przez Panią musimy poczytywać jako intencjonalne działanie, mające na celu obstrukcję prac Trybunału Stanu" - ocenili. Odnosząc się do odmowy Manowskiej przypomnieli, że ich wniosek o zwołanie posiedzenia nie dotyczył uchwalenia regulaminu Trybunału Stanu, ale przede wszystkim podjęcia uchwały w sprawie uchylenia regulaminu Trybunału Stanu.
"Dopiero w dalszej kolejności, w przypadku ewentualnego podjęcia przez Trybunał uchwały o uchyleniu tego regulaminu, możliwe byłoby zainicjowanie prowadzenia prac nad nowym regulaminem, czy to na podstawie propozycji projektu zgłoszonego przez nas, czy na podstawie projektu, zgłoszonego przez każdego z członków Trybunału Stanu" - wyjaśnili.
Podkreślenie obowiązku przewodniczącej wobec wniosków sędziów TS
Sędziowie TS podkreślili też, że sprawa uchylenia obowiązującego regulaminu nie została nigdzie zastrzeżona jako kompetencja przewodniczącego Trybunału Stanu, a zatem jest to kwestia należąca wyłącznie do właściwości Trybunału Stanu. "Pani prawnym bezwzględnym obowiązkiem po otrzymaniu wniosku z dnia 20 marca 2024 r. było zwołanie posiedzenia pełnego składu Trybunału Stanu, w terminie 45 dni" - podali.
Ponadto sędziowie przypomnieli w swoim piśmie o obietnicy Manowskiej, gdy w styczniu 2022 r. był uchwalany obecnie obowiązujący regulamin TS, że wprowadzi ona - postulowany przez nich - mechanizm losowania składów sędziowskich. "Od stycznia 2022 r. z cierpliwością oczekiwaliśmy, aż wywiąże się Pani ze złożonego wówczas zobowiązania, co niestety do dnia 20 marca 2024 r. w ogóle się nie wydarzyło" - dodali.
"Zważywszy na Pani bierność w stosunku do złożonej w 2022 r. obietnicy, ale także ze względu na konieczność uchylenia przepisów obowiązującego regulaminu TS, pozwalających na jednoosobowe wyznaczanie składów orzekających przez Przewodniczącego Trybunału Stanu (który to mechanizm wzbudzał i w dalszym ciągu wzbudza istotne wątpliwości co do jego zgodności z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego), de facto zmuszeni zostaliśmy do podjęcia działań mających odzwierciedlenie w treści naszego wniosku z dnia 20 marca 2024 r." - podkreślili.
W podsumowaniu pisma sędziowie skrytykowali też wezwanie Manowskiej do złożenia uzasadnienia do proponowanych zmian, a także wprowadzenie metody korespondencyjnych konsultacji takich zmian z innymi sędziami TS. Ich zdaniem, to oczekiwanie nie znajduje "żadnego oparcia w przepisach obecnego regulaminu czy ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o Trybunale Stanu, a zatem poczytujemy to jako kolejną próbę obstrukcji prac Trybunału".
Pismo podpisali sędziowie TS: adw. Jacek Dubois (zastępca przewodniczącej TS), adw. Kamila Ferenc, radca prawna prof. Sabina Grabowska, radca prawny Adam Koczyk, adw. Marek Małecki, adw. Marek Mikołajczyk, adw. dr Marcin Radwan-Röhrenschef, adw. Przemysław Rosati i adw. dr Piotr Zientarski.
nno/ mrr/