Pod koniec kwietnia szef ukraińskiego resortu spraw zagranicznych Dmytro Kułeba informował – m.in. za pośrednictwem platformy X – że ministerstwo zawiesza świadczenie usług konsularnych dla pełnoletnich mężczyzn (do 60 roku życia). Wskazał, że, mimo iż przebywają oni za granicami, to wciąż mają obowiązki związane z ojczyzną. „Poleciłem podjąć działania w celu przywrócenia sprawiedliwego traktowania mężczyzn w wieku mobilizacyjnym na Ukrainie i za granicą” – zaznaczał.
Zakaz dot. usług konsularnych został zdjęty.
Tymczasowy zakaz zniesiony
Jak podaje agencja Reutera, na terenie Unii Europejskiej mieszka około 4,3 miliona Ukraińców – dane opublikowane zostały w styczniu 2024. Ok. 0,86 mln (20 procent) to dorośli mężczyźni – szacował Europejski Urząd Statystyczny. Gdy prezydent Wołodymyr Zełenski ogłosił stan wojenny po ataku Rosji w lutym 2022 roku, oznaczało to zakaz opuszczania państwa przez osoby w wieku 18-60 lat (chodzi o poborowych), poza wyjątkami.
W przeszłości minister Kułeba negatywnie wypowiadał się o mężczyznach, którzy opuścili Ukrainę, by nie trafić na front. Ukraińskie państwo potrzebuje dziś wielu ludzi do walki – dlatego też zdecydowano się przeprowadzić szereg zmian w prawie, by skuteczniej powoływać nowe osoby do wojska, a także zająć się „licznymi przypadkami unikania poboru, w tym nielegalnego wyjazdu za granicę” – podaje agencja z siedzibą w Londynie. Szef MSZ na platformie X wspominał m.in. o ustawie dot. zmiany aktów prawnych Ukrainy dotyczących niektórych zagadnień służby wojskowej.
Resort spraw zagranicznych poinformował w piątek, że od teraz każdy mężczyzna w wieku poborowym, który będzie chciał skorzystać z usług konsularnych, będzie musiał przedłożyć urzędnikom (m.in. polskim) wojskowy dokument rejestracyjny (tak jak niektóre polskie dokumenty, ma on tradycyjną – papierową – formę, jak i elektroniczną). To efekt zmian, nad którymi pracowało w ostatnim czasie ministerstwo. Chciano pogodzić kwestię świadczenia usług konsularnych z nową ustawą o mobilizacji.
„Konto poborowego” i „bilet wojskowy”
Warto przypomnieć, że według nowego ukraińskiego prawa każda osoba w wieku 18-60 lat musi zaktualizować dane w systemie elektronicznym – na co ma czas do połowy lipca (potem posiadane dokumenty stają się nieważne). Jak wyjaśniała „Rzeczpospolita”, każdy mężczyzna założyć powinien „konto poborowego” i zarejestrować się w odpowiedniej komendzie wojskowej – czytamy. Tam musi oznaczyć swoje aktualne miejsce pobytu.
By móc korzystać z usług konsularnych – jak informował – główny analityk Gremi Personal Jurij Grygorenko – Ukraińcy będą musieli mieć także „bilet wojskowy”, który każdy Ukrainiec otrzyma w punkcie poborowym, po m.in. poddaniu się badaniom lekarskim. Gdzie musi się udać, by taki bilet otrzymać? Na Ukrainę.