Aktualizacja: 13.05.2024 19:28 Publikacja: 13.05.2024 19:23
Prezes Trybunału Konstytucyjnego Julia Przyłębska
Foto: trybunal.gov.pl
Skala zaniechań w wykonywaniu orzeczeń TK pozostaje wciąż ogromna, a skutki tego na różne sposoby dotykają obywateli. Ponieważ strategia organów administracji i sądów nie jest spójna, formalnie obowiązujące niekonstytucyjne przepisy mogą być dalej stosowane, wobec czego wydawana jest na ich podstawie część decyzji i orzeczeń sądowych. Dlatego też proponujemy szybkie działanie naprawcze: wprowadzenie do ustawy o TK regulacji wyraźnie pozwalającej sądom na orzekanie na podstawie wyroku TK bez oczekiwania na działania władzy ustawodawczej. Jednocześnie projekt nowelizacji konstytucji powinien ograniczać swobodne korzystanie przez TK z klauzuli odroczenia – tak by była wyjątkiem, nie normą.
Niezależność jest warunkiem koniecznym funkcjonowania władzy sądowniczej, ale dopiero sprzężona z efektywnością daje pożądany skutek w postaci realizacji prawa do sądu i dobrego funkcjonowania instytucji. Uwagę tę trzeba odnieść do całego sądownictwa, które na długo przed destrukcyjnymi działaniami PIS nie było pozbawione dostrzegalnych wad. Naprawa TK z uwagi na znaczenie tej instytucji w cywilizowanym państwie powinna mieć charakter wzorcowy i wytyczać kierunki niezbędnej, bardziej ambitnej reformy całego wymiaru sprawiedliwości.
Hubert Izdebski
Profesor nauk prawnych, kierownik Katedry Prawa Publicznego i Międzynarodowego Uniwersytetu SWPS
Kazimierz M. Ujazdowski
Senator RP, profesor Uniwersytetu Łódzkiego, kieruje Europejskim Centrum Badań Ustrojowych na tej uczelni
W okresie II Rzeczypospolitej świat nauki szybko reagował na to, co stanowiło o słabości prawa. W pierwszej krytycznej analizie konstytucji marcowej podkreślano, że wśród jej wad była nieobecność sądu konstytucyjnego. W „Ankiecie o Konstytucji z 21 marca 1921 r.” za utworzeniem sądu konstytucyjnego opowiadali się profesorowie Stanisław Estreicher i Władysław Leopold Jaworski. Dziś budowa dobrego państwa wymaga nie ustanowienia Trybunału Konstytucyjnego, lecz odbudowy jego niezależności zniszczonej przez rządy PiS. TK nie może z pożytkiem pełnić funkcji: ochrony praw jednostki, stabilizacji państwa czy też konstytucyjnej kontroli udziału w Unii Europejskiej, jeżeli jest pozbawiony niezależności. Odzyskanie niezależności to warunek wstępny koniecznej naprawy, lecz nie jej koniec. Jeśli reforma ma być pożyteczna dla obywateli i państwa, musi nie tylko usunąć szkody wyrządzone tej instytucji po 2015 r., ale też sprawić, by otoczenie prawne TK i jego funkcjonowanie uległo gruntownej modernizacji. Projekt ustawy o TK, opracowany pod auspicjami Fundacji Batorego i zgłoszony jako inicjatywa poselska, nawiązuje do tej filozofii. Reforma ta powinna być nie tylko poddana szerokiej dyskusji, lecz również poszerzona, tak aby spełniać cel zarówno modernizacyjny, jak i gwarancyjny.
Tomasz Szmydt zdobył przecież "koronę zawodów prawniczych" w pełni transparentnie i zgodnie z obowiązującymi wszystkich innych przepisami prawa. Co więcej, był doświadczonym sędzią z godnym uposażeniem, a mimo to nie miał majątku.
Dlaczego sądy administracyjne nawet jasne i proste przepisy korzystne dla obywateli interpretują na korzyść fiskusa?
Komisja śledcza ds. Pegasusa powstała by ocenić legalność oraz celowość zakupu Pegasusa. Jej dotychczasowe „sensacyjne” ustalenia, w zasadzie oparte na danych wyjściowych, nie przybliżają nas do tego celu.
Podczas gdy kilkadziesiąt tytułów medialnych z całego świata pozywa twórców sztucznej inteligencji, a Włochy wprowadzają prawo chroniące obywateli przed algorytmami, Polacy zastanawiają się, czy AI powinno znaleźć się w nowelizacji prawa autorskiego, czy nie.
Jeśli rosyjskie zagrożenie jest realne, a liderzy PiS i KO mimo to wybierają rozniecanie wojny polsko-polskiej, to jak to świadczy o naszej klasie politycznej? Dlaczego robi ona wszystko, by nikt rosyjskiej agentury nie traktował poważnie?
Od czasu upadku Związku Sowieckiego tysiące uśpionych szpiegów rosyjskich czeka na swoje zadania wywiadowcze w każdym zakątku świata. Nigdy i pod żadnym pozorem się nie ujawniają. To zasada fundamentalna.
Iga Świątek awansowała do ćwierćfinału turnieju WTA 1000 w Rzymie. Po bardzo dobrym i wymagającym spotkaniu pokonała Niemkę polskiego pochodzenia Angelique Kerber 7:5. 6:3. Kolejną rywalką będzie Amerykanka Madison Keys (16. WTA).
Prezydent Andrzej Duda i premier Donald Tusk zmienili uroczyste zaprzysiężenie rządu w spektakl wzajemnych uszczypliwości. Najpierw wybory do Parlamentu Europejskiego, a potem prezydenckie sprawiają, że stają się reprezentantami walczących ze sobą obozów.
"To wyborcy wygrywają i przegrywają wybory" - pisze na swoim profilu w serwisie X premier Donald Tusk.
Ministra obrony Rosji Siergieja Szojgu odsunięto na boczy tor. Jego miejsce zajął cywilny technokrata, Andriej Biełousow, który ma przygotować rosyjską armię i gospodarkę do długiej wojny
Po raz pierwszy od 12 lat secesjoniści tracą większość w parlamencie w Barcelonie. To efekt polityki pojednania socjalistycznego premiera Pedro Sancheza.
— Rada Polityki Pieniężnej jednomyślnie wskazuje na wysoki realny wzrost płac jako główny powód utrzymywania stóp procentowych na niezmienionym poziomie w całym 2024 r. — poinformował w rozmowie z ISBnews członek RPP Ludwik Kotecki. Ekonomista uważa, że jest możliwość podniesienia stóp jeszcze w tym roku, choć pod konkretnymi warunkami.
Niezależność jest warunkiem koniecznym funkcjonowania władzy sądowniczej, ale dopiero sprzężona z efektywnością daje pożądany skutek w postaci realizacji prawa do sądu i dobrego funkcjonowania instytucji.
W niedzielę pożar zniszczył należące do Mirbudu i jego spółki zależnej centrum handlowe przy ul. Marywilskiej w Warszawie. Hala była ubezpieczona, ma być odbudowana.
Asystenci i referendarze są pozbawieni pozaaplikacyjnej ścieżki do zawodu sędziego, mimo że ich doświadczenie w dużej mierze pokrywa się z doświadczeniem adwokatów, radców prawnych i notariuszy, którzy taką możliwość mają - twierdzi Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek.
W niedzielę wieczorem Monika Olejnik zamieściła na swoim profilu na Instagramie post, w którym poinformowała, że zachorowała na raka piersi. Zdaniem kobiet, które mają podobne doświadczenia, jej wyznanie może przynieść bardzo pozytywne efekty w kontekście profilaktyki nowotworów.
Paliło się zbyt szybko i intensywnie, co sugeruje celowe działanie. Jednak dopiero oględziny z użyciem drona i skanera 3D wskażą hipotezę.
Jeśli rosyjskie zagrożenie jest realne, a liderzy PiS i KO mimo to wybierają rozniecanie wojny polsko-polskiej, to jak to świadczy o naszej klasie politycznej? Dlaczego robi ona wszystko, by nikt rosyjskiej agentury nie traktował poważnie?
Skład drugiej tury wyborów prezydenckich na Litwie nie jest zaskoczeniem. Liczba głosów oddanych na polityków antyestablishmentowych – już tak.
Rząd chce zlikwidować lukę, dzięki której takie serwisy, jak Temu czy Shein, zalewają Europę rzeką tanich, słabej jakości produktów. Także inne kraje europejskie chcą walczyć z nieuczciwą konkurencją.
Minister zdrowia Izabela Leszczyna powiedziała, czy farmaceuta, który na swój wniosek zostanie objęty pilotażem programu antykoncepcji awaryjnej, będzie mógł sprzedawać tabletki "dzień po" tylko osobom powyżej 18. roku życia.
Po pożarze hali przy ul. Marywilskiej miejscy urzędnicy poszukują dla kupców zastępczych miejsc na innych warszawskich targowiskach. Uruchomili też specjalne stanowisko, na którym kupcy mogą się zarejestrować jako bezrobotni.
Dinamo Bukareszt pozyskało zimą Edgara Ie, ale dziś ma podejrzenia, że zamiast niego do klubu dołączył jego brat bliźniak Edelino. Czy rumuński klub padł ofiarą oszustwa?
Od czasu inwazji Rosji na Ukrainę Europa i jej sojusznicy sankcjami zmniejszają dochody Kremla z paliw kopalnych - ropy i węgla. W 14. pakiecie sankcji znajdzie się zakaz wykorzystywania portów Unii Europejskiej do reeksportu rosyjskiego LNG. To mocne uderzenie w kremlowski mur.
Administracja Emmanuela Macrona może świętować. Podczas corocznego szczytu „Wybierz Francję” koncerny ogłosiły inwestycje na łącznie 16 mld dolarów. To o 3 miliardy więcej niż w 2023 roku.
Zasady przeprowadzania egzaminu ósmoklasisty i rekrutacja do szkół średnich powinny być zmodyfikowane. Potrzebna jest dyskusja o tym, w jaki sposób to zrobić.
Takie działania, ze skutkiem natychmiastowym, podjęto wobec klubów sportowych Widzew Łódź i Unia Skierniewice oraz Polskiego Komitetu Olimpijskiego. Spółka spodziewa się milionowych oszczędności.