Ile wyniesie płaca minimalna w 2025 r.? Zapowiedź ministry pracy szokuje
Ministra rodziny Agnieszka Dziemianowicz-Bąk poinformowała, że zaproponuje, aby minimalne wynagrodzenie wynosiło 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia. I wywołała szok po stronie pracodawców. Spełnienie jej zapowiedzi oznaczałoby, że minimalna pensja w Polsce będzie znacznie wyższa, niż wymaga tego unijna dyrektywa, a nawet wyższa niż postulują związki zawodowe.
- Obecne reguły ustalania płacy minimalnej są oparte m.in. na inflacji i wzroście PKB. Do połowy listopada rząd musi jednak wdrożyć dyrektywę o unijnej płacy minimalnej
- Zgodnie z nią pensja minimalna może wynosić 50 proc. średniej płacy lub 60 proc. tzw. mediany płacy
- Ze słów Agnieszki Dziemianowicz-Bąk, ministry rodziny, wynika jednak, że w Polsce ten wzrost ma być znacznie wyższy, co wywołuje szok u przedsiębiorców
- Łukasz Kozłowski, ekspert Federacji Przedsiębiorców Polskich, wylicza, że jeśli ta zapowiedź się potwierdzi, oznaczałoby to wzrost płacy minimalnej od 2025 r. o 19,7 proc., czyli o 850 zł
- Więcej informacji o biznesie znajdziesz na stronie Businessinsider.com.pl
Obecnie w Radzie Dialogu Społecznego trwają negocjacje w sprawie wysokości przyszłorocznej płacy minimalnej. Gdyby brać pod uwagę obowiązujące regulacje, oparte m.in. na inflacji i wzroście PKB, to powinna ona wzrosnąć do 4510,90 zł. Jak jednak mówi Łukasz ekspert Federacji Przedsiębiorców Polskich, w negocjacjach uwzględniane są już zmiany wynikające z konieczności wdrożenia unijnej dyrektywy o płacy minimalnej. W efekcie w grze są dwie kwoty. W trakcie tych negocjacji swoją propozycję, najwyższą, przedstawiła w programie Trzecim PR Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej.
O ile może wzrosnąć płaca minimalna w 2025 r.?
Dyrektywę powinniśmy implementować do 15 listopada, a więc powinna mieć wpływ na wysokość minimalnego wynagrodzenia od stycznia 2025 r. W takich warunkach pracodawcy proponują w negocjacjach, aby pensja minimalna w 2025 r. wynosiła 4 300 zł. Chcą więc zamrozić minimalną pensję na poziomie tej, która będzie obowiązywać od 1 lipca 2024 r. (obecnie to 4242 zł). Związki zawodowe chcą podwyżki o 350 zł, czyli do wysokości 4650 zł. Czy jednak płaca minimalna, jak wyliczył Łukasz Kozłowski, ekspert Federacji Przedsiębiorców Polskich, może wynieść nawet 5150 zł miesięcznie?
Tak, o ile zostanie zrealizowany scenariusz nakreślony we wtorek w radiowej Trójce przez ministrę rodziny Agnieszkę Dziemianowicz-Bąk. Wśród pracodawców budzi on jednak szok i przerażenie. Bo choć ministra zapewnia, że jest to propozycja zgodna z unijną dyrektywą, to nie dodaje, że znacznie ją przewyższa.
Co mówi unijna dyrektywa?
Unijne przepisy wskazują kryteria, którymi kraje UE mają się kierować przy ustalaniu i aktualizowaniu najniższych wynagrodzeń. Muszą one obejmować:
- siłę nabywczą ustawowych wynagrodzeń minimalnych z uwzględnieniem kosztów utrzymania;
- ogólny poziom wynagrodzeń i ich rozkład;
- stopę wzrostu wynagrodzeń;
- długoterminowe krajowe poziomy produktywności i ich zmiany.
Do oceny, czy minimalna pensja jest adekwatna, państwa mają stosować odpowiednie wskaźniki. Do wyboru w praktyce są dwa. Jak wskazuje Sławomir Dudek, prezes Instytutu Finansów Publicznych, były dyrektor analiz w Ministerstwie Finansów, dyrektywa rekomenduje krajom UE, aby płaca minimalna wynosiła ok. 50 proc. średniej płacy lub 60 proc. tzw. mediany płacy.
— Jest to rekomendacja, a nie przymusowe rozporządzenie — podkreśla Dudek.
Mediana to taki poziom płacy, który dzieli pracowników na dwie grupy. Połowa zarabia mniej niż mediana, a połowa więcej. Jak podaje Dudek, w Polsce mediana jest dużo niższa od przeciętnej płacy i stanowi ok. 80 proc. jej wysokości.
Ministra rodziny zaś zaproponowała aż 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia, czyli o 10 punktów procentowych więcej niż wymaga Unia. — Aby minimalne wynagrodzenie wynosiło 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia, to jakaś kompletna aberracja. Albo resort pracy pomylił "medianę ze średnią", co jest kompletną merytoryczną kompromitacją, albo resort wie, co to jest mediana, i "naciąga fakty z dyrektywy" w przekazie publicznym, korzystając z tego, że przeciętny odbiorca nie rozróżnia średniej od mediany. Jeżeli pierwsza opcja i resort tylko zrobił "czeski błąd" to firmy mogą spać w miarę spokojnie — ocenia Dudek.
Jeśli jednak nie, to — jak wyliczył Łukasz Kozłowski — zapowiedź minister rodziny oznaczałaby wzrost płacy minimalnej od 2025 r. o ok. 850 zł (19,7 proc.), do poziomu 5150 zł miesięcznie. Dla pracodawców to szok, bo — jak wskazaliśmy — związki zawodowe postulują wzrost jedynie o 350 zł.
Na razie po stronie rządowej zapadła cisza. Zapytaliśmy MRPiPS o stanowisko i czekamy na odpowiedź. Ta cisza wynika być może z tego, że relacja pensji minimalnej do przeciętnego wynagrodzenia od lat systematycznie rośnie. Z danych wynika, że w tym roku Polska spełnia już unijną rekomendacje. A jak zauważa Sławomir Dudek, to inne kraje odstają od niej.
Rok | Wysokość płacy minimalnej (jeśli były dwie stawki tak jak w 203 i 2024 r., ich średnia) | Płaca minimalna jako odsetek przeciętnego wynagrodzenia z tego roku |
2005 | 849,00 zł | 35,7% |
2006 | 899,10 zł | 36,3% |
2007 | 936,00 zł | 34,8% |
2008 | 1 126,00 zł | 38,2% |
2009 | 1 276,00 zł | 41,1% |
2010 | 1 317,00 zł | 40,8% |
2011 | 1 386,00 zł | 40,8% |
2012 | 1 500,00 zł | 42,6% |
2013 | 1 600,00 zł | 43,8% |
2014 | 1 680,00 zł | 44,4% |
2015 | 1 750,00 zł | 44,9% |
2016 | 1 850,00 zł | 45,7% |
2017 | 2 000,00 zł | 46,8% |
2018 | 2 100,00 zł | 45,8% |
2019 | 2 250,00 zł | 45,7% |
2020 | 2 600,00 zł | 50,3% |
2021 | 2 800,00 zł | 49,4% |
2022 | 3 010,00 zł | 47,4% |
2023 | 3 545,00 zł | 49,5% |
2024 | 4 271,00 zł | 54,6% |
Warto zaznaczyć, że Wwedług majowych danych GUS przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w I kwartale 2024 r. wyniosło 8147 zł brutto, czyli osiągnęło najwyższy pułap w historii. Pensja minimalna stanowi 52,7 proc. tej średniej.
W środę zaś GUS podał, że średnie wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw w kwietniu 2024 r. wyniosło w Polsce 8 tys. 272 zł, co oznacza wzrost rok do roku o 11,3 proc.