Aktualizacja: 17.05.2024 01:41 Publikacja: 16.05.2024 21:00
Dziedziniec Biblioteki Państwowej w Berlinie, nad drzwiami widoczna jest tablica Pruskiej Akademii Nauk
Foto: Andreas Praefcke (Multi-license with GFDL and Creative Commons CC-BY 3.0)
Nie ulega wątpliwości, że liberalne podejście austriackich zaborców do polskiej kultury, nauki i sztuki spowodowało, że właśnie w Krakowie (a nie w cierpiącej pod rosyjskim butem Warszawie czy w brutalnie germanizowanym przez Prusaków Poznaniu) zrodziła się idea stworzenia polskiej Akademii Nauk. Bazą do powstania owej akademii było utworzone w lipcu 1815 r. Towarzystwo Naukowe Krakowskie, działające w ścisłej współpracy z Uniwersytetem Jagiellońskim (rektor UJ był z zasady prezesem TNK). W 1872 r. powzięto uchwałę przekształcającą TNK w Akademię Umiejętności, która w 1919 r. zyskała nazwę Polskiej Akademii Umiejętności. Ale o jej dziejach napiszę w następnym felietonie.
Autor jest profesorem Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie
Inicjatorem stworzenia Akademii Nauk w Berlinie był Gottfried Wilhelm Leibniz (1646–1716). Był uczonym na tyle wszechstronnym, że trudno go zakwalifikować do jednej dziedziny. Znane są jego prace związane z matematyką, fizyką teoretyczną i inżynierią mechaniczną, ale był również doktorem prawa i filozofii, a także położył duże zasługi w zakresie historii. Wiedząc, że na dworze króla Francji powstała Akademia Nauk (o dziejach jej powstawania pisałem we wspomnianym wyżej poprzednim felietonie), Leibniz namówił elektora Brandenburgii Fryderyka III (od 1701 r. król w Prusach – jako Fryderyk I Hohenzollern) do tego, by ten powołał Pruską Akademię Nauk.
Warszawska Starówka, Stare Miasto w Krakowie i kopalnia soli w Wieliczce figurują na liście największych skarbów światowej kultury. Tego cudu wprowadzenia naszych obiektów na światową listę UNESCO dokonał przed pół wiekiem profesor Krzysztof Pawłowski. Poprzedził go inny cud.
Wygląda na to, że ambasador Izraela w Polsce Jakow Liwne wykorzystuje swój urząd do głoszenia poglądów, które mają mu pomóc w karierze politycznej. Bo jaki może być inny cel wypowiedzi, które zamiast zbliżać, antagonizują Polaków i Izraelczyków?
Muzeum Powstania Warszawskiego poinformowało o śmierci po ciężkiej chorobie Danuty "Niuśki" Krauze, weteranki Powstania Warszawskiego.
Europoseł Krzysztof Jurgiel został zawieszony w prawach członka PiS. Nieoficjalnie chodzi o sytuację polityczną po wyborach samorządowych na Podlasiu.
Polityka społeczna musi być gotowa na reagowanie na potrzeby i zmiany społeczne różnego typu - to jedna z tez wystąpienia ministra Agnieszki-Dziemianowicz-Bąk na kongresie Impact'24 w Poznaniu, który zakończył się we czwartek.
Fundusze pieniężne są prostym sposobem na utrzymanie siły polskiej gospodarki.
Z OpenAI, czołowej firmy w dziedzinie konwersacyjnej sztucznej inteligencji, odszedł właśnie Ilya Sutskever, współtwórca ChatGPT. Ale nie jest jedyny – firmę opuścił niespodziewanie też szef działu bezpieczeństwa Jan Leike.
Obecna zmiana w szkołach to kosmetyka. Reforma będzie za dwa lata – mówi Katarzyna Lubnauer, wiceministra edukacji narodowej.
Sprzedaż mieszkania może dziś zająć kilka miesięcy, lat albo... kilka godzin. Od czego zależy szybkość transakcji?
Najstarsze gotowe lokale w ofercie deweloperów pochodzą z 2019 r. Czasem są przeceniane. Co jeszcze jest w promocji?
Za kilka tygodni resort rozwoju ma pokazać projekt klas energetycznych budynków do konsultacji. Nowy podział ma funkcjonować od 2026 r.
Prezydent Rosji Władimir Putin zrozumiał, że wygra wojnę z Ukrainą tylko na warunkach Xi Jinpinga. Chyba że Waszyngton wcześniej pójdzie z Moskwą na kompromis.
Przywódcy Rosji i Chin rozmawiali w Pekinie o wojnie nad Dnieprem. Żaden z pisanych tam scenariuszy nie będzie po myśli Ukrainy.
Grupa GPW zanotowała w pierwszym kwartale 2024 roku rekordowe przychody w wysokości 118,2 mln zł. To o 5,3 proc. więcej niż rok temu. Zysk netto również wzrósł mimo spadku EBITDA.
Sąd przychylił się do wniosku o areszt tymczasowy dla byłego sędziego, który uciekł na Białoruś. Wydano za nim list gończy. Trzeba spodziewać się też europejskiego nakazu aresztowania.
Dzień po zamachu na premiera Słowacji Roberta Ficę marszałek Sejmu Szymon Hołownia wygłosił orędzie, w którym apelował o ostudzenie temperatury politycznego sporu w Polsce. - To kwestia wagi państwowej, to sprawa naszego bezpieczeństwa - mówił oceniając, że skutki polaryzacji są tragiczne.