Jak wyjaśnia autor książki pt. CHARGE: Why Does Gravity Rule?, niemal pięć miliardów lat temu pojawiły się pola magnetyczne. Nasza powstająca wtedy planeta miała formę rozgrzanej plazmy zawierającej prądy elektryczne i to właśnie ich przepływy odegrały kluczową rolę w całym procesie. W pewnym momencie magma ostygła, tworząc skorupę ziemską, a magnetyzm został zamknięty w ukrytych głęboko pod ziemią minerałach zawierających żelazo.
Kolejny etap przypadał na około cztery miliardy lat temu, kiedy powierzchnia zaczynała się ochładzać. Gromadziły się wtedy pierwiastki takie jak żelazo, będące obecnie jednym z najpowszechniejszych składników skorupy ziemskiej. Idąc dalej, skały magmowe powstałe na bazie lawy wykazują dość nietypowe zachowanie w obecności pola magnetycznego. W takich okolicznościach atomy żelaza stają się magnetyczne.
Siła w postaci magnetyzmu stanowiła jeden z obiektów zainteresowania Franke Close’a. Początek całej historii miał miejsce niemal pięć miliardów lat temu
Swego rodzaju uproszczony model ziemskiego magnetyzmu można uzyskać eksperymentując z magnesem sztabkowym. Odzwierciedla on bieguny północny i południowy, przy czym pole magnetyczne naszej planety wykracza wysoko w przestrzeń kosmiczną. Oczywiście im wyżej, tym słabsze natężenie pola magnetycznego. Jak wykazali naukowcy, indukcja magnetyczna pola magnetycznego w jądrze zewnętrznym wynosi 25 gausów. Gdy pomiar zostanie wykonany na powierzchni, to wynik będzie 50-krotnie niższy.
Co ciekawe, o istnieniu magnetyzmu ludzie wiedzieli od dawna i mogli go wykorzystywać już w epoce żelaza. Kiedy pioruny uderzają w skały zawierające żelazo, takowe mogą zostać przetopione w celu pozyskania czystego żelaza cechującego się przyciąganiem magnetycznym. Nie jest jasne, gdzie dokładnie po raz pierwszy odkryto magnetyzm, choć zdaniem badaczy mogło to nastąpić w kilku różnych miejscach w niezależny sposób.