Aktualizacja: 10.05.2024 13:50 Publikacja: 09.05.2024 21:00
Maksimum małej epoki lodowej miało miejsce w XVII stuleciu
Foto: Adobe Stock
„W Inflantach r. 1598 zjadali z głodu ludzie jedni drugich. Po mokrem lecie r. 1627 chłopi wielkopolscy tylko żołędzią się żywili. Na Podolu w r. 1638 wiele ludzi zaprzedało się z powodu głodu w niewolę; do grochu i prosa mieszano wówczas mąkę z kory drzew i ziół suszonych, aby objętość chleba powiększyć. Na Wołyniu w latach 1699 i 1700 jedni z głodu wyschli, a drudzy znowu spuchli” (Zygmunt Gloger, „Encyklopedia staropolska ilustrowana”).
W Ameryce Północnej w XVII stuleciu było podobnie. Informuje o tym artykuł w „Nature Communications”. Na tym kontynencie pod tym względem wiek XVII był najgorszy, a właśnie w tym stuleciu europejscy koloniści przybywali tam szczególnie intensywnie.
Poziom dwutlenku węgla w atmosferze określa wskaźnik ppm (parts per milion, liczba cząsteczek na milion). Na przykład w porównaniu z rokiem 1850 ppm wzrósł w roku 2023 z 280 do 420. Przed rokiem 1850, przez setki tysięcy lat, koncentracja dwutlenku węgla oscylowała w granicach od 180 do 280 ppm.
Z najnowszych badań wynika (publikacja w „Nature Communications”), że pomiędzy rokiem 1515 a 1672 wskaźnik ppm w Ameryce Północnej zmalał od 285 do 277, a więc obniżka wyniosła niemal 0,5 ppm na dekadę. To musiało skutkować spadkiem średniej temperatury, surowszymi zimami, trudnościami z uprawą ziemi. Spadek zawartości dwutlenku węgla w atmosferze koresponduje z masowym zarastaniem pól uprawnych, obszary rolne przekształcały się w kompleksy leśne; w sumie zjawisko to objęło obszar współczesnej Francji. W miarę jak przybywało drzew, ubywało tubylców, przybyszom z Europy ułatwiało to kolonizację...
Aktualnie mamy do czynienia z odwrotnością małej epoki lodowej – z małą epoką cieplarnianą. Badacze zajadle dyskutują, jakie będą jej skutki, ale co do jednego są zgodni: COŚ się wydarzy.
Klimat naszej planety ewoluuje, jest to zjawisko naturalne, średnie temperatury rosną i maleją na przemian od milionów lat. W tę klimatyczna sinusoidę wpisuje się pojęcie tzw. małej epoki lodowej, zagościło ono już na stałe w podręcznikach i encyklopediach.
Emmanuel Le Roy Ladurie (1929–2023) – jeden z pierwszych historyków klimatu – zwrócił uwagę na fakt, że surowe zimy, a zarazem chłodne i mokre pory letnie, nasilały się począwszy od XIV w., a tendencja ta dobiega końca w połowie wieku XIX. Ten zimny okres nastąpił bezpośrednio po okresie cieplejszym, po średniowiecznym optimum klimatycznym obejmujący lata 950–1350. Ta mała epoka lodowa najintensywniej zaznaczyła się w Europie i w Ameryce Północnej.
„Lew w zimie” z 1968 r. jest chyba najlepszym filmem o początkach dynastii Plantagenetów, a zatem o początkach Anglii jako państwa. To wytrawny dramat historyczny: piękny, głęboki, chwilami bezlitosny. Prawda była jednak i okrutniejsza, i bardziej złożona.
Koronacja brytyjskiego monarchy to ostatni w Europie ceremoniał intronizacyjny z zachowaniem wszystkich starodawnych obrzędów religijnych. Towarzyszą mu procesje, parady wojskowe, zabawy i koncerty uliczne.
89 lat temu Europejczycy obudzili się po raz pierwszy od pięciu lat ze świadomością, że wojenny koszmar się skończył. Radość mieszała się z bólem. W wielu zakątkach Starego Kontynentu panował głód i szerzyły się choroby.
Rosnąca produkcja ropy przez kraje spoza OPEC udaremniła wysiłki kartelu mające na celu podniesienie cen poprzez ograniczenie produkcji. Walnie przyczynił się do tego kraj z trzecimi co do wielkości zasobami na świecie. To Kanada.
Choć tegoroczny letni sezon turystyczny jeszcze się na dobre nie zaczął, turyści już rezerwują loty na 2025 rok. Przodują w tym Brytyjczycy, a najpopularniejszym kierunkiem są Stany Zjednoczone.
W resorcie aktywów państwowych powstał zespół ds. wydzielenia aktywów węglowych ze spółek sektora energetycznego z udziałem Skarbu Państwa - podano w zarządzeniu ministra opublikowanym w Dzienniku Urzędowym resortu. Ponownie już w tym tygodniu spółki elektroenergetyczne rosną o kilka procent.
Dowodem na to, że Polska w ostatnich latach doświadcza dynamicznego rozwoju w dziedzinie nowej mobilności może być zmiana nazwy organizacji branżowej, znanej dawnej jako PSPA, a dziś jako Polskie Stowarzyszenie Nowej Mobilności – co podczas wystąpienia na 4th Polish Bicycle Summit z dumą ogłosił Maciej Mazur, dyrektor zarządzający PSNM.
Prokuratura Krajowa wydała postanowienie o przedstawieniu zarzutów szpiegostwa Tomaszowi Szmydtowi - donosi portal Wirtualna Polska.
Paula Olechowska i Justyna Juszczyk-Grupińska założyły przed 12 laty markę odzieżową dla kobiet. Zaczynały od zera, a po kilku latach roczny obrót firmy sięgał 6 milionów złotych netto rocznie. Dzisiaj Just Paul jest nie tylko dobrze rozpoznawalny na rynku, ale także doceniany przez gwiazdy.
Kampania „Kręć kilometry dla Gdańska” to przykład miejskiej inicjatywy, która promuje zdrowy tryb życia, integruje społeczność i wspiera rozwój infrastruktury rowerowej. Jej sukces widoczny w statystykach przekłada się na rosnącą liczbę uczestników i na zaangażowanie mieszkańców.
Składki na ZUS osób prowadzących działalność gospodarczą wzrosną w 2025 roku do 1754,74 zł miesięcznie - wynika ze wstępnych wyliczeń eksperta. Obecnie wynoszą 1600,32 zł.
- Jest osobą, która jest zorientowana w kwestiach ekonomicznych - mówił o nowym ministrze aktywów państwowych poseł Trzeciej Drogi, Ryszard Petru.
Gminy skontrolowały w 2023 r. co czwartą posesję, na których znajdują się szamba lub przydomowe oczyszczalnie ścieków. Do początku sierpnia powinny zaś skontrolować wszystkie. Co dziewiąty samorząd nie skontrolował w zeszłym roku żadnej posesji.
Posłowie uchwalili nowelizację ustawy o VAT, która odsuwa w czasie wprowadzenie obowiązkowego korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur.
Jeszcze w tym roku mikroprzedsiębiorcy będą mogli skorzystać z tzw. wakacji składkowych - poinformowało Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Urzędnicy szacują, że z nowego rozwiązania będzie mogło skorzystać ok. 1,7 mln osób.
Prokuratura wszczęła śledztwo w sprawie organizacji przez firmę gwiazdora disco polo koncertu Andrei Bocellego, który został wyemitowany w TVP za czasów prezesury Jacka Kurskiego – donosi portal Onet.pl.
W jednym z wywiadów Scarlett Johansson przyznała, że jest zbyt delikatna na korzystanie z mediów społecznościowych. Zdobyte tą drogą informacje traktuje personalnie, trawiąc przez wiele dni. Czy takie platformy są jedynie dla ludzi o mocnych nerwach? Mamy komentarz eksperta.
O godzinie 12.00 w Warszawie rozpoczął się protest rolników. Organizatorzy szacują, że brać może w nim udział nawet 200 tysięcy osób. Protestujący zebrali się na Placu Zamkowym, skąd udadzą się pod Sejm.
Choć koszty leczenia zwierzęcia domowego bądź naprawy wyrządzonych przez nie szkód mogą być bardzo pokaźne, na wykupienie pokrywającego je ubezpieczenia decyduje się niewiele osób. Aż 40 proc. właścicieli zwierzaków nawet nie wie, że można to zrobić.
Jeszcze w maju warszawski sąd okręgowy wyda wyrok w procesie cywilnym przeciwko Prezydentowi RP. Mieszkaniec Śląska Gerard Weychert domaga się przeprosin od głowy państwa za naruszanie zasad praworządności.
Nie ma żadnych limitów na usługę farmaceuty w związku ze zdrowiem reprodukcyjnym - przekazał Narodowy Fundusz Zdrowia, który zapewnił, iż zapłaci za każdą konsultację farmaceuty udzieloną pacjentce, która zgłosi się do apteki po tabletkę „dzień po”.
Egzamin ósmoklasisty 2024 - język polski. Podczas egzaminu uczniowie muszą wykazać się znajomością lektur, które czytali od czwartej do ósmej klasy szkoły podstawowej. Ich znajomość może okazać się kluczowa.
W kopalni Borynia-Zofiówka-Bzie doszło do tragedii. Jak poinformowała Jastrzębska Spółka Węglowa, w nocy z czwartku na piątek zginął 42-letni górnik.