– Pod względem merytorycznym reforma jest wyraźnie wadliwa – stwierdził w poniedziałek w Berlinie współautor raportu, dr Franck Düvell z uniwersytetu w Osnabrück. Jak zaznaczył, „motyw przyznania ochrony zszedł na dalszy plan”. Düvell odniósł się do traktowania dzieci i odmawiania osobom ubiegających się o ochronę możlilwości korzystania ze środków prawnych. Sprzeciwił się również „eksternalizacji” procedur czyli delegowania ich do krajów trzecich, gdzie w niektórych przypadkach istnieje ryzyko poważnego naruszenia praw człowieka.
CEAS jest głównym tematem tegorocznego raportu. Pakiet środków przyjętych po długich negocjacjach w UE przewiduje znaczne zaostrzenie procedur. Plan zakłada przeniesienie procedur azylowych na zewnętrzne granice UE, gdzie uchodźcy – w tym rodziny z dziećmi – mają być przetrzymywani w obozach przejściowych w warunkach przypominających areszt. Osoby z niewielkimi szansami na przyjęcie mają być stamtąd bezpośrednio deportowane.
Apel o dotrzymywanie standardów
W tym kontekście badaczka migracji prof. Petra Bendel zwróciła uwagę, że Konwencja Praw Człowieka UE zezwala na przetrzymywanie dzieci tylko w wyjątkowych przypadkach. Badaczka z Uniwersytetu Erlangen-Nuremberg wyraziła tym samym wątpliwości, czy plany UE mogą zostać wdrożone zgodnie z prawem. Bendel odniosła się do istniejących niedociągnięć prawnych w traktowaniu uchodźców na zewnętrznych granicach UE. Mogą one „stać się regułą w przyszłości” w wyniku planowanego skrócenia procedur azylowych.
Według Düvella, raport wzywa do „powrotu do standardów praw człowieka w UE zamiast skupiania się na środkach odstraszających”. Zwraca uwagę, że globalne ruchy uchodźcze mają miejsce głównie w krajach globalnego Południa, między krajami o niskich średnich dochodach. Państwa UE muszą wypełnić swoją globalną odpowiedzialność w tym zakresie. Raport wyraża również obawę, że cel bardziej sprawiedliwego podziału uchodźców między państwa członkowskie UE, który jest celem CEAS, jest mało prawdopodobny do osiągnięcia.
Potrzebne zmiany procedur
W odniesieniu do punktu często przytaczanego w Niemczech jako argument na rzecz zaostrzenia polityki azylowej, Düvell powiedział, że podczas gdy 40 procent władz lokalnych jest obecnie „na granicy swoich możliwości”, pozostałe 60 procent nie jest. Potrzebne są „stałe zobowiązania finansowe ze strony rządu federalnego i krajów związkowych”. Bendel zasugerował również zmianę procedury relokacji uchodźców do gmin.
Düvell pilnie ostrzegł przed nowym ogromnym exodusem uchodźców z Ukrainy, jeśli rosyjska wojna napastnicza przeciwko temu krajowi będzie nadal eskalować. – Jeśli Rosja wygra, będziemy musieli liczyć się z kolejnymi milionami uchodźców – uważa naukowiec. Zaapelował do europejskich rządów, aby zrobiły więcej, aby przeciwdziałać takiej eskalacji ze strony Rosji.
Global Flight Report jest publikowany co roku. Powstaje na zlecenie projektu „Flight and Refugee Research: Networking and Transfer” (FFVT). Bierze w nim udział trzydziestu siedmiu autorów. Raport ma na celu podsumowanie kluczowych debat, bieżących wydarzeń i dostarczenie podstawowych informacji na temat migracji.
(APF/du)