W Akwizgranie w Niemczech wręczono dziś, 9 maja, tegoroczną Międzynarodową Nagrodę Karola Wielkiego, jedno z najbardziej prestiżowych europejskich wyróżnień, przyznawane od 1950 roku za szczególne zasługi dla zjednoczenia Europy. Po raz pierwszy uhonorowano nią rabina: laureatem jest w tym roku Pinchas Goldschmidt, przewodniczący Konferencji Rabinów Europejskich. – Jak nikt inny symbolizuje on dialog i pokonywanie granic między religiami i narodami – mówiła podczas uroczystości burmistrz Akwizgranu Sibylle Keupen.
Goldschmidt podkreślił, że nagroda jest wyróżnieniem dla całej społeczności żydowskiej w Europie. – I jest pokrzepieniem w tych trudnych czasach. Dziękuję za ten promyk nadziei! – mówił laureat. Nawiązał w ten sposób do antysemickich nastrojów, które nasilają się w Niemczech i na świecie po ataku terrorystycznym Hamasu na Izrael 7 października ub. roku i rozpoczęciu izraelskiej ofensywy w Strefie Gazy.
„Nienawiść do Żydów szaleje na ulicach”
Ubolewał, że „nienawiść wobec Żydów nigdy nie była martwa”. – Ale od czasu islamistycznego pogromu w Izraelu 7 października 2023 r. rozpaliła się w sposób, który poważnie zagraża bezpieczeństwu i wolności życia żydowskiego – zwłaszcza w Europie – przestrzegał. To, co robi się, by temu przeciwdziałać jest dalece niewystarczające, ocenił rabin. – Życie żydowskie, od przedszkoli po domy spokojnej starości, może odbywać się tylko przy zachowaniu najsurowszych środków bezpieczeństwa. Nienawiść do Żydów szaleje na ulicach, na demonstracjach, gdzie ludzie otwarcie wzywają do mordowania Żydów – mówił.
Pinchas Goldschmidt wezwał także do zdecydowanego zwalczania antysemityzmu w jego wszystkich formach – zarówno jego „prastarej rasistowskiej i skrajnie prawicowej postaci”, jak i przejawiającego się pod postacią „antysyjonizmu” i „krytyki Izraela”. Przyznał, że także on „ma problemy z aktualnym izraelskim rządem”, a obrazy ze Strefy Gazy nie pozostawiają go obojętnym. Ale jest oczywiste, że „Hamas rozpoczął wojnę. I może ją natychmiast zakończyć. Uwalniając zakładników, składając broń i dając swoim ludziom prawdziwe życie” – podkreślił.
Według rabina Goldschmidta antysemityzm nie jest przede wszystkim problemem Żydów, ale społeczeństw, w których się pojawia. – To sejsmograf ich stanu. Ekstremizm prawicy i lewicy, a w szczególności radykalny polityczny islam, jako wypaczenie religii, nie tylko zagrażają żydowskiej Europie. Zagrażają one bezpieczeństwu, wolności i przyszłości całej Europy – mówił. Wezwał „wszystkich miłujących wolność demokratów” do obrony przed antysemityzmem. – Pytam, kiedy będzie czas na „nigdy więcej”, jeśli nie teraz? – dodał.
Zasługi dla dialogu
Kapituła Nagrody Karola Wielkiego podkreśliła w uzasadnieniu wyboru tegorocznego laureata, że uhonorowanie Pinchasa Goldschmidta ma być jednocześnie przesłaniem, iż życie żydowskie w sposób oczywisty jest ważną częścią Europy „teraz i w przyszłości” i nie może być w niej miejsca na antysemityzm.
Wskazała, że Goldschmidt zawsze zabiegał o to, by w Europie swoje miejsce mogli znaleźć ludzie różnych religii i kultur. W 2015 r. był on współzałożycielem Muslim-Jewish Leadership Council, żydowsko-muzułmańskiej rady ekspertów z siedzibą w Amsterdamie, której celem jest zachowanie wolności religijnej i pokoju religijnego, a także pogłębienie dialogu między około 1,5 miliona Żydów w Europie i ponad 40 milionami muzułmanów. Podkreślono też wkład rabina Goldschmidta w dialog między Żydami a chrześcijanami. Od lat spotyka się on z papieżem Franciszkiem, ostatnio w listopadzie 2023 roku, kiedy to rozmowa dotyczyła sytuacji na Bliskim Wschodzie.
Konferencja Rabinów Europejskich jest wiodącym stowarzyszeniem ortodoksyjnych rabinów. Zrzesza ponad 700 członków. Jej siedziba znajduje się w Monachium. Goldschmidt, który urodził się w Zurychu w 1963 roku, kieruje organizacją od 2011 roku. W 1993 roku został wybrany na naczelnego rabina Moskwy. Po rosyjskim ataku na Ukrainę oparł się wezwaniom do poparcia wojny i opuścił Moskwę w marcu 2022 roku.
Międzynarodowa Nagroda Karola Wielkiego przyznawana jest od 1950 roku za szczególne zasługi dla zjednoczenia Europy. Nagroda została ufundowana przez obywateli Akwizgranu na wniosek przedsiębiorcy Kurta Pfeiffera wkrótce po II wojnie światowej. Wśród jej laureatów jest była kanclerz Niemiec Angela Merkel, prezydent Francji Emmanuel Macron, papież Franciszek, a także trzech Polaków: papież Jan Paweł II, Bronisław Geremek oraz premier Donald Tusk. W ubiegłym roku nagrodą uhonorowano prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego i ukraiński naród.
(KNA/widz)