Jak informuje wiceprezes Polskiego Funduszu Rozwoju Bartosz Marczuk, kolejne kilkaset firm może spodziewać się wezwania do zwrotu subwencji z tarcz antycovidowych. Do tej pory podobne wezwania otrzymało już ponad tysiąc przedsiębiorstw. PFR od wszystkich żąda zwrotu wsparcia finansowego z czasów pandemii COVID-19 w latach 2020-2022 lub wyjaśnień.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Dostali pieniądze, teraz muszą oddawać
W ramach pakietu pomocowego właściciele firm otrzymali ponad 74 mld zł. Rozdzielał je PFR. Dziś niektóre muszą zwracać środki. Firmy, które dostały takie wezwania, mają 14 dni roboczych na zwrot środków. Po tym czasie PFR rozpocznie proces windykacji. Jeśli przedsiębiorcy nie zgadzają się z decyzją Funduszu, mogą dochodzić swoich racji w sądzie, a procedura windykacyjna zostanie wszczęta.
Bartosz Marczuk precyzuje, że procedury dotyczą ułamka partycypujących w programie - zaledwie ok. 2 proc. spośród 355 tys. firm, które otrzymały wsparcie, jest wzywana do wyjaśnień, zwrotu części lub całości pomocy.
PFR wskazuje na służby, przedsiębiorcy zaskoczeni
PFR nie chce zdradzać wszystkich szczegółów, ale twierdzi, że na część decyzji dotyczących zwrotów wpływ miały służby.
Podporządkowujemy się decyzjom służb, które poinformowały nas, że istnieje ryzyko nadużyć, mogących między innymi zagrażać bezpieczeństwu ekonomicznemu państwa - wyjaśnia wiceprezes Funduszu w rozmowie z PAP.
Marczuk dodał, że przy wdrażaniu i rozliczaniu Tarcz PFR współpracował z różnymi instytucjami (m.in. KAS i ZUS) przy weryfikacji podmiotów, które złożyły wnioski o subwencje. Fundusz współpracował też ze służbami specjalnymi, które dawały rekomendacje co do wypłat pomocy – z uwagi na tempo prac podyktowane okolicznościami gospodarczo-społecznymi współpraca miała charakter rozwojowy. "Już jednak na tym etapie, zarówno z Tarczy 1.0 jak i 2.0 odmówiliśmy w wyniku tych rekomendacji wypłaty środków dla odpowiednio kilkuset przedsiębiorców" - powiedział.
Przedsiębiorcy są zaskoczeni i oburzeni sytuacją. Należą do nich właściciele rodzinnego przedsiębiorstwa hotelowego Diuna, którzy muszą zwrócić 2 mln zł. Jakub Lubomski, właściciel firmy, mówi w rozmowie z tvn24.pl:
Zostaliśmy oszukani i skrzywdzeni przez PFR. Radzimy sobie dobrze, oddanie subwencji nie sprawi, że będziemy musieli zamknąć firmę. Ale co mają powiedzieć mniejsi przedsiębiorcy? Dla wielu to będzie sprawa być albo nie być - mówi.
Rzecznik małych i średnich przedsiębiorstw Adam Abramowicz jest oburzony postępowaniem urzędników. - Państwo stosuje zasadę domniemania winy przedsiębiorcy zamiast zasady domniemania uczciwości - mówi. Jak zauważa, firmy otrzymują wezwania bez wskazania konkretnych naruszeń i wyjaśnień. Nie mogą więc odnieść się do stawianych im zarzutów.
Weryfikacja realizacji programów pomocowych
Bartosz Marczuk podkreśla, że PFR prowadzi weryfikację realizacji programów pomocowych
Jak tłumaczy wiceprezes PFR, pierwsze wezwania do zwrotu wychodziły jeszcze w 2020 roku i dotyczyły kantorów czy komorników, którzy ubiegali się o subwencje, choć w myśl przepisów nie prowadzą przedsiębiorstw. Powstał też zespół antydefraudacyjny analizujący przypadki odstające od normy. Fundusz współpracował też z Krajową Administracją Skarbową, służbami i innymi instytucjami.
Marczuk zapewnia, że firmy wezwane do zwrotu subwencji nie są na straconej pozycji. Mają możliwość rozłożenia płatności na raty po zawarciu ugody z PFR. Jeśli nie oddadzą pieniędzy, sprawa trafi do sądu, który oceni zasadność roszczeń Funduszu. To po stronie PFR będzie spoczywał ciężar udowodnienia, że firma nie wywiązała się z umowy.
74 mld zł na tarcze
W ramach neutralizacji skutków pandemii COVID-19 dla gospodarki PFR wypłacił firmom - z dwóch Tarcz MSP oraz Tarczy dla Dużych Firm – ok. 74 mld zł. Z tego 28 mld zł ma - jak powiedział Marczuk - "wrócić do Funduszu".
Dotychczas firmy oddały już niemal 25 mld zł. PFR, by udzielić wsparcia, wyemitował obligacje o wartości właśnie 74 mld zł, pieniądze z nich trafiły na konta firm. Po otrzymanych zwrotach PFR prefinansuje też z nich projekty w ramach KPO. Dotąd przeznaczył na ten cel ze zwrotów 5,3 mld zł. Średnia wysokość wsparcia wyniosła około 600 tys. zł dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz około 70 tys. zł dla mikroprzedsiębiorstw. Wśród wezwanych są też jednak firmy, które otrzymały maksymalną kwotę 3,5 mln zł.