W Irlandii dokonano niebywałych odkryć archeologicznych. Badacze niektóre z udokumentowanych budowli określili mianem „niewiarygodnie rzadkich”. Sugerują jednocześnie, że mogą one zawierać tajne „szlaki dla zmarłych”.
W badaniach archeologicznych wykorzystano LiDAR, który wygenerował niezwykle szczegółowe trójwymiarowe modele terenu. Bazowanie na tej technologii miało kluczowe znaczenie w odkryciu wyjątkowych w skali Europy prehistorycznych kompleksów.
Analizy były przeprowadzane w Baltinglass w hrabstwie Wicklow w Irlandii. Jak wskazują specjaliści, obszar ten był zamieszkiwany przez ludzi we wczesnym neolicie (około 3700 r. p.n.e.) oraz w środkowej i późnej epoce brązu (1400-800 r. p.n.e.). Jednakże dowody wskazujące na zamieszkanie tego terenu między dwoma tymi okresami (jest to około 2000 lat) są wyjątkowo skąpe - aż do teraz.
Odkrywcy prehistorycznych budowli zwanych cursus uważają, że ich dokonania obalają konwencjonalną opinię, że Baltinglass było opuszczone przez około 2000 lat. Sądzą, że właśnie ten obszar miał wyjątkowe znaczenie rytualne.
Według archeologów kompleksy mają upamiętniać istotne wydarzenia słoneczne, m.in. przesilenia i cykliczne ruchy Słońca. Budowle mają być powiązane także z miejscami pochówku dawnych ludzi. Idąc dalej, badacze sądzą, że ustawienie wszystkich tych miejsc względem siebie ma reprezentować podróż zmarłych do niebios.
Jak pisze portal Areonews: "To połączenie między ścieżkami cursus, miejscami pochówku i wydarzeniami niebiańskimi podkreśla spleciony charakter życia codziennego, cykli rolniczych i wierzeń duchowych społeczności neolitycznych, sugerując złożone zrozumienie życia, śmierci i odrodzenia".
Cursus to monumentalne neolityczne kompleksy składające się z systemu rowów i odseparowanych przez nie "wysp" - znajdują się one w Wielkiej Brytanii i Irlandii. Zazwyczaj mają długość od 46 metrów do prawie 10 kilometrów. Niektórzy badacze uważają, że były używane jako wyjątkowe trasy procesyjne, lub służyły do różnego rodzaju rytuałów.
- Odkrycie pomników cursus jest szczególnie znaczące, ponieważ są one niezwykle rzadkie w Irlandii. Zarejestrowanych jest tutaj mniej niż 20 pomników cursus i zazwyczaj występują one pojedynczo lub w parach. To sprawia, że identyfikacja pięciu przykładów w Baltinglass jest największym skupiskiem tych obiektów w kraju. Szczegółowy model topograficzny obiektów i otaczającego je krajobrazu dał możliwość "cyfrowego" szczegółowego zbadania tych zabytków - powiedział dr James O'Driscoll z Uniwersytetu w Aberdeen.
Dodał: - Funkcja tego typu pomników zawsze była drażliwym tematem, ponieważ po prostu nie mamy wystarczających informacji. Biorąc jednak pod uwagę, że niektóre miejsca w Baltinglass można również powiązać z pochówkami, zasugerowało mi to, że mogły to być pomniki ceremonialne wykorzystywane w praktykach pogrzebowych, gdzie cursus wyznaczał fizyczną drogę, po której zmarli przeszli od żywych do zaświatów.
Wyniki badań zostały opublikowane w czasopiśmie naukowym Antiquity.