Z udziałem prof. dr hab. Horsta Köhlera, byłego prezydenta Niemiec odbyło się w Zamościu spotkanie poświęcone historii i bezpieczeństwu w Europie. Uczestniczyli w nim miejscowi samorządowcy i delegacja z Ukrainy.
Inicjatorami wydarzenia byli zamojski starosta Stanisław Grześko oraz dr hab. Paweł Skrzydlewski, rektor Akademii Zamojskiej. Z ich zaproszenia skorzystał Horst Köhler, b. prezydent Niemiec, który urodził się w Skierbieszowie 22 lutego 1943 roku. Polityk wystąpił z wykładem, podczas którego przedstawił krótko historię swojego życia i związki z Zamojszczyzną. Rodzina Köhler trafiła tu bowiem w związku z tragicznymi wydarzeniami z tzw. Aktion Zamość z czasów II wojny światowej, gdy w latach 1942-1944 do wysiedlanych miejscowości sprowadzano niemieckie rodziny.
W swoim wystąpieniu były prezydent Niemiec z aprobatą mówił o koncepcji stworzenia Ośrodka Pamięci Dzieci Zamojszczyzny. Zadeklarował, że wesprze tę ideę i obejmie patronatem.
Starosta Grześko jest przekonany, że stworzenie takiego miejsca jest bardzo potrzebne. – Szczególnie w dzisiejszych czasach, gdy chcemy pokazać genezę powstania tego zła, które – wydawało nam się – nigdy już nie będzie miało miejsca. Niestety, dziś kradzież dzieci nadal ma miejsce, szczególnie na Ukrainie, gdzie najmłodsze ofiary wojny nie tylko giną. Ponad 20 tysięcy dzieci Rosja ukradła rodzicom – argumentuje samorządowiec.
Podczas pobytu w Zamościu Horst Köhler rozmawiał również z prezydentem miasta Rafałem Zwolakiem oraz samorządowcami z ukraińskich miast Czerwonograd i Bełz.
W trakcie weekendowej konferencji z prelekcjami wystąpili również: dr hab. Paweł Skrzydlewski, prof. Grzegorz Kucharczyk, IH PAN; prof. Hieronim Grala, UW; dr Krzysztof Rak, Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej; dr Beata Kozaczyńska, Uniwersytet w Siedlcach; Andrij Diaczenko oraz gen. Marek Łapiński, były szef Służby Wywiadu Wojskowego RP.
Organizatorami sympozjum były: Akademia Zamojska i Starostwo Powiatowe w Zamościu we współpracy z Fundacją Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz Związkiem Polaków w Niemczech.
W rocznicę wysiedleń. Prezydent Polski i były prezydent Niemiec w Skierbieszowie o pamięci i pojednaniu
Nie byłem sprawcą, ale jestem świadomy niemieckiej winy oraz wynikającej z niej odpowiedzialności, jaką Niemcy ponoszą po dziś dzień – mówił w niedzielę w Skierbieszowie Horst Köhler, były prezydent Niemiec, który przyjechał na uroczystości z okazji 80. rocznicy wysiedleń Zamojszczyzny. W obchodach wziął udział również prezydent Andrzej Duda.
Pamięć o nich musi trwać. Historie Dzieci Zamojszczyzny trafią do sieci
Z przepastnych archiwów, do których dostęp mają nieliczni, dokumenty zaświadczające o tragicznej historii dziesiątek tysięcy dzieci wysiedlonych w czasie II wojny światowej z Zamojszczyzny zostaną zdigitalizowane i udostępnione online.