Profesor Jan Hartman wyraził w mediach społecznościowych radość z wydania przez prezydenta stolicy Rafała Trzaskowskiego zarządzenia co do obecności symboli religijnych w budynkach warszawskiego urzędu. "Zdjęcie krzyży w warszawskim ratuszu to wielki moralny przełom" - napisał profesor. Tyle że, jak się okazuje, krzyże pozostaną na swoich miejscach.
Sprawa krzyży w warszawskim ratuszu wciąż budzi duże emocje, spontaniczne akcje w mediach społecznościowych w obronie krzyża oraz krytykę polityków prawicy. A z drugiej strony - pozytywne reakcje zwolenników decyzji Rafała Trzaskowskiego. Chodzi o zarządzenie z 8 maja 2024 roku prezydenta Warszawy w sprawie wprowadzenia "Standardów równego traktowania w Urzędzie m.st. Warszawy". Dokument opisała 16 maja stołeczna "Gazeta Wyborcza". Poinformowała wówczas: "Warszawa jako pierwsze miasto w Polsce zakazuje krzyży w urzędzie, a urzędnikom eksponowania symboli religijnych na biurkach".
Na te doniesienia szybko zareagowali politycy opozycji. Kandydat PiS do Parlamentu Europejskiego Tobiasz Bocheński nagrał wideo przed budynkiem urzędu miasta, w którym mówił: "Nie będzie wolno trzymać krzyża nawet na swoim biurku, urząd ma zostać pozbawiony wszelkiej religijnej symboliki. Jest to kolejny rozdział piłowania katolików". Poseł PiS Jarosław Sellin komentował na platformie X: "Zawsze mam krzyż na swoim biurku. Rozumiem, że w urzędzie stolicy mojego kraju już nie mógłbym pracować?". Poseł PiS i kandydat do Parlamentu Europejskiego Marcin Warchoł napisał: "Dziś Rafał Trzaskowski jest prezydentem Warszawy i zaczął piłować katolików. Zakazał krzyży w urzędzie miasta. Za rok może zostać prezydentem Polski. Zamknie kościoły?". Z kolei prezes partii Niepodległość Robert Bąkiewicz w swoim wpisie zestawił Trzaskowskiego z Włodzimierzem Leninem, Józefem Stalinem, Bolesławem Bierutem i Wojciechem Jaruzelskim. "To wszyscy ci komuniści, którzy walczyli z chrześcijaństwem, walczyli z krzyżem w przestrzeni publicznej, walczyli po prostu z Chrystusem" - powiedział na opublikowanym nagraniu.
CZYTAJ WIĘCEJ W KONKRET24: "Dyskryminacja", "łamanie konstytucji"? Zakaz krzyży w urzędzie a polskie prawo
Jak wyjaśniali pytani przez Konkret24 eksperci prawa, zarządzenie nie łamie artykułu 53 konstytucji. Przyznali też, że przepisy te spowodują, iż na biurkach oraz na ścianach pomieszczeń urzędu miasta niedozwolone będzie umieszczanie jakichkolwiek symboli religijnych, w tym krzyży. Jednak decyzja należy do władz stołecznego ratusza.
27 maja sprawę zarządzenia Trzaskowskiego skomentował na platformie X prof. Jan Hartman, filozof. "Zdjęcie krzyży w warszawskim Ratuszu to wielki moralny przełom, zapowiadający wyzwolenie Polski od poddaństwa ciemnej i zdeprawowanej dyktaturze Watykanu. Niepodległa Polska jest już blisko. Brawo i dziękuję Panie Prezydencie Trzaskowski!" - napisał (pisownia oryginalna).
Tylko że - jak się dowiedzieliśmy - do "zdjęcia krzyży w warszawskim ratuszu" jednak nie dojdzie.
Zarządzenie Trzaskowskiego: w budynkach nie eksponuje się żadnych symboli związanych z religią
Zarządzenie Trzaskowskiego to wewnętrzny dokument urzędu skierowany do pracujących w nim osób. Dotyczy warunków, jakie powinny być spełnione, by w realizacji miejskich zadań zachowana była zasada równego traktowania. Chodzi nie tylko o relację urzędnik - osoba korzystająca z usług urzędu, ale również relacje między pracownikami. Standardy mają być stosowane w zakresie: postaw pracowników, ich wiedzy i umiejętności, przepisów oraz przestrzegania procedur i wytycznych. W dokumencie określono też obszar tzw. projektowania włączającego. Chodzi o to, aby usługi świadczone przez urząd były dostępne dla wszystkich, niezależnie od ich indywidualnych cech. Są też standardy określające zasady monitoringu i ewaluacji równego traktowania.
Wśród przyjętych standardów wyróżniają się m.in. te odnoszące się do neutralności religijnej. "W budynkach urzędu dostępnych dla osób z zewnątrz oraz podczas wydarzeń organizowanych przez urząd nie eksponuje się w przestrzeni (np. na ścianach, na biurkach) żadnych symboli związanych z określoną religią czy wyznaniem" - czytamy w dokumencie. Dalej zaznaczono, że nie dotyczy to symboli religijnych noszonych przez pracowników urzędu, np. medalików, krzyżyków czy tatuaży. Ponadto wszelkie wydarzenia organizowane przez urząd muszą mieć charakter świecki.
Trzaskowski: "nikt nie zamierza prowadzić żadnej krucjaty"
Gdy o sprawie zrobiło się głośno, zarówno sam Rafał Trzaskowski, jak i warszawscy urzędnicy zaczęli uspokajać. 16 maja prezydent stolicy tak to komentował w rozmowie z reporterką TVN24. - Zawsze mówiłem o tym, że urząd musi być miejscem absolutnie świeckim. Natomiast nikt nie będzie walczył z tradycją. Wielokrotnie organizowaliśmy obchody, w których jest msza święta, dlatego że taka jest tradycja, choćby podczas rocznic Powstania Warszawskiego. Ale czym innym jest sam urząd. Każdy może oczywiście eksponować swoje symbole sam, czy w miejscu, w którym pracuje. Po prostu chodzi tutaj o neutralność urzędu. To jest dla mnie sprawa absolutnie jasna. My nie jesteśmy od tego, żeby walczyć z tradycją. Wszystkich uspokajam - podkreślił.
17 maja na konferencji prasowej prezydent Warszawy ocenił, że zarządzenie wywołało niepotrzebny "szum" i wyjaśnił zapisy dokumentu. - Chodzi o zwykłe uporządkowanie sytuacji. Mieliśmy mnóstwo pytań, czy przestrzenie urzędu powinny być święcone, gdzie jest ewentualnie miejsce na eksponowanie symboli religijnych. Stąd bardzo szerokie zarządzenie - powiedział. Jak zaznaczył, zawiera ono jasne wytyczne i dotyczy kwestii związanych z równouprawnieniem, z zakazem dyskryminacji, ale również kwestii związanych z tym, że "przestrzenie w których obsługiwani są warszawiacy i warszawianki powinny być absolutnie neutralne". - Nikt nie zamierza prowadzić żadnej krucjaty, nikt nie zamierza postępować w sposób dogmatyczny - zapewnił prezydent Warszawy. Podkreślił, że zarządzenie dotyczy tylko przestrzeni urzędu.
Rzeczniczka ratusza Monika Beuth w wydanym 16 maja oświadczeniu zapewniała: "Nie ma mowy o nakazie usuwania krzyży czy innych symboli religijnych. Nikt nie ma zamiaru walczyć z tradycją ani wiarą kogokolwiek. (...) Są to zalecenia adresowane wyłącznie do pracowników biur i urzędów dzielnic i podkreślam, że każda osoba pracująca w urzędzie ma prawo używać symboli religijnych zgodnie ze swoimi przekonaniami. Standardy tego nie zakazują, mówią jedynie o neutralności urzędu, jako instytucji i odnoszą się wyłącznie do przestrzeni dostępnych dla osób z zewnątrz".
Rzeczniczka stołecznego ratusza: "żadne krzyże nie będą zdjęte"
Rzeczniczka ratusza, zapytana 27 maja przez Konkret24, jak to jest z krzyżami w warszawskim urzędzie - czy te wiszące są lub będą zdejmowane - zapewniła: - Po wydaniu zarządzenia żadne krzyże nie zostały w budynkach urzędu zdjęte i nie będą zdjęte - zapewnia.
Monika Beuth wyjaśnia, że zarządzenie prezydenta mówi tylko o tym, jak być powinno. - Ale nikt nie będzie do nikogo przychodził i zabierał mu krzyży - podkreśla.
Źródło: Konkret24
Źródło zdjęcia głównego: Paweł Supernak, FOTON/PAP