Z drugą wizytą w ramach swojej nowej kadencji prezydent Rosji Władrimir Putin udał się do Uzbekistanu. Wraz z gospodarzem, prezydentem Szawkatem Mirijojewem poprowadził Radę Regiorów dwóch państw.
Jak podała służba prasowa prezydenta Uzbakiestanu, od sześciu lat istnieje Forum Współpracy Międzyregionalnej pomiędzy Uzbekistanem a Federacją Rosyjską. Jednak dynamika wzrostu wzajemnych inwestycji i wspólnych projektów pozostała jego zdaniem niesatysfakcjonująca i skłoniła do zmiany formatu partnerstwa – podniesienia rangi formatu. Stąd wziął się pomysł zorganizowania Rady Regionów z udziałem prezydentów obu państw, przytoczył portal Fergana.
Przemawiając na poniedziałkowej konferencji Mirzijojew odkreślił, że do Taszkientu przybyli szefowie około 30 regionów Federacji Rosyjskiej oraz 300 przedstawicieli wiodących przedsiębiorstw i przedsiębiorstw przemysłowych.
Według niego, w toku jest obecnie ponad 200 wspólnych projektów o wartości 4 miliardów dolarów. Jednocześnie przygotowany został już nowy pakiet umów o wartości ponad 5 miliardów dolarów. Prezydent Uzbekistanu zauważył, że w ciągu ostatnich siedmiu lat handel między tym państwem a Rosją wzrósł 2,5-krotnie, co poprawiło jakościowo strukturę dostaw dzięki produktom o wysokiej wartości dodanej.
„Łączny portfel wspólnych projektów przekracza już 45 miliardów dolarów. W ramach obecnego szczytu osiągnięto porozumienia w sprawie nowych projektów współpracy na kolejne 20 miliardów dolarów, z czego jedna czwarta przypada na regiony” – podkreślił Mirzijojew.
Mówił także o współpracy w dziedzinie turystyki oraz wymiany kulturalnej i międzyludzkiej. Według prezydenta z roku na rok rośnie liczba Rosjan odwiedzających Uzbekistan, a pomiędzy głównymi miastami obu państwa uruchomiono regularne loty. Obecnie w republice działa 14 filii rosyjskich uniwersytetów. Ponadto osiągnięto porozumienie w sprawie otwarcia filii Moskiewskiego Państwowego Uniwersytetu Technicznego im. Baumana i Ogólnorosyjskiej Akademii Handlu Zagranicznego, zrelacjonowała Fergana.
Prezydent Putin z kolei także podkreślał pozytywne tendencje w rozwoju wieloaspektowych relacji z Uzbekistanem. Podkreślił znaczenie wzmacniania kontaktów biznesowych, w tym na poziomie regionalnym. W związku z tym zaapelował do przedsiębiorców o aktywniejsze uczestnictwo w realizacji wspólnych projektów i inicjatyw.
Mówiąc o konkretnych projektach, Putin wspomniał o e-handlu. Według niego w 2023 roku wolumen sprzedaży uzbeckich przedsiębiorców na rosyjskiej platformie cyfrowej Wildberries wzrósł o 93 proc. i wyniósł 418 mln dolarów. Ponadto Putin obiecał, że w najbliższej przyszłości dostawcy z Uzbekistanu będą mogli wejść na kolejną dużą platformę handlu internetowego – Ozon.
W czasie konferencji Rady Regionów przywódcy dwóch państw uzgodnili podniesienie wzajmnego handlu do wartości 30 mld dol., a inwestycji do wartości 10 mld dol., jeszcze do końca bieżącego roku.
W tle spotkania pozostają wysiłki Stanów Zjednoczonych na rzecz odgrywania większej roli w regionie Azji Środkowej. Pierwszy szczyt Azja Środkowa-USA („C5+1”) z udziałem prezydentów Stanów Zjednoczonych i państw regionu słabo dostępnego dla Amerykanów odbył się we wrześniu 2023 r. Pierwszą konsekwencją praktyczną było wydzielenie przez Waszyngton kilkunastu milionów dolarów dla regionu z programu USAID.
W marcu, w kazachstańskim Ałmaty odbyło się spotkanie Forum B5+1, czyli gospodarczego odpowiednika grupy C5+1. Na forum tym uczestnicy sektora prywatnego wydali komunikat, w którym wyrazili zamiar koordynowania prac, które będą stymulować “ułatwienia w handlu, tranzycie i inwestycjach”, dążenia do „harmonizacji przepisów w kluczowych branżach” poza sektorami energetycznym i wydobywczym, które otrzymały przeważająca większość wszystkich dotychczasowych inwestycji zachodnich napływających do regionu Azji Środkowej. B5+1 priorytetowo traktuje rozwój pięciu sektorów gospodarki: handlu i logistyki, agrobiznesu, handlu elektronicznego, turystyki i energii odnawialnej.
W kraju tym silniejsze pozycje zajmują jednak inni partnerzy. Jak napisaliśmy w lutym 2023 r. Chińska firma CEEC ENERGY CHINA inwestuje 2 miliardy dolarów w budowę elektrowni fotowoltaicznych w trzech regionach Uzbekistanu. Cały projekt zostanie w pełni zrealizowany i pełna produkcja prądu zostanie osiągnieta w 2024 roku.
W grudniu 2022 roku poinformowano z kolei, że spółka Masdar ze Zjednoczonych Emiratów Arbaskich wygrała przetarg na budowę elektrowni fotowoltaicznej o mocy 250 MW w wilajecie bucharskim. W ramach tego samego przetargu francuska Voltalia otrzymała prawo do budowy elektrowni słonecznej w regionie chorezmijskim, a konsorcjum firm GD Power-Powerchina w namangańśkim.
Już w roku bieżącym poinformowano, że w rejonie żarkugrańskim obwodu surchandaryjskiego powstanie elektrownia fotowoltaiczna o mocy 600 MW. Ten warty 500 milionów dolarów projekt będzie realizowany przez niemiecko-uzbecką spółkę joint venture Graess Energy Uzde.
Istotnym inwestorem w Uzbekistanie stają się jednak także przedsiębiorstwa z bogatych arabskich monarchii Zatoki Perskiej.
Uzbekistan, państwo podwójnie śródlądowe, jak cały region Azji Środkowej tkwi między potęgami Chin i Rosji, z niewielką obecnością Zachodu. Inwestycje bogatych państw arabskich stają się dla Taszkentu metodą równoważenia swoich powiązań geoekonomicznych.
fergana.news/kresy.pl