Smutna diagnoza polskiego górnictwa. "Trzeba odejść od populizmu i zaklinania rzeczywistości"
— Górnictwo jest w stanie fatalnym. Mamy duże zapasy węgla i nieratyfikowaną w Komisji Europejskiej umowę społeczną. Prawda jest taka, że dotujemy górnictwo w sposób nielegalny — stwierdziła Marta Jarno, dyrektorka Departamentu Analiz w Ministerstwie Przemysłu, podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach. Były wicepremier i minister gospodarki Janusz Steinhoff podkreślił natomiast, że górnictwo oderwano od rachunku ekonomicznego. — Trzeba odejść od populizmu i zaklinania rzeczywistości — skwitował.
- — Doskonale wiemy, że bloki energetyczne powstawały pod węgiel z konkretnych kopalń i musimy znów to w jakiś sposób połączyć, by był to zdrowy organizm — wskazała Marta Jarno z resortu przemysłu
- Według byłego wicepremiera Janusza Steinhoffa utrzymywanie trwale nierentownych kopalń jest dla branży szkodliwe. — Ogranicza to inwestycje w dobrych kopalniach, takich jak Bogdanka — stwierdził przekonywał
- — Sytuacja w górnictwie jest od 10 lat efektem niepodejmowania istotnych decyzji. Wszystkie wskaźniki polskich kopalń, które powinny rosnąć — malały, a te, które powinny maleć — rosły. Ta branża była fatalnie zarządzana, nie respektowano żadnych zasad ekonomii — ocenił Steinhoff
- Nowy prezes Polskiej Grupy Górniczej Leszek Pietraszek zapewnił, że pomimo ogromnych zapasów węgla nie planuje wysyłania górników na postojowe. Spółka zmniejsza natomiast produkcję, by dostosować ją do potrzeb odbiorców
- Więcej informacji o biznesie znajdziesz na stronie Businessinsider.com.pl
Marta Jarno zauważyła, że choć górnictwo węgla kamiennego wypracowało w ubiegłym roku zysk, to nie przełożyło się to pozytywnie na przepływy finansowe. — Górnictwo jest w stanie fatalnym. Branża stoi teraz przed problemem wielkich zwałów węgla, co jest efektem niekontrolowanych ruchów w zakresie importu węgla, niezrozumienia rynku i potrzeb polskiej energetyki. Drugim problemem do rozwiązania, który zostawili nam poprzednicy, jest brak notyfikacji w UE umowy społecznej, która zawiera także plan wsparcia górnictwa. Prawda jest taka, że dotujemy górnictwo w sposób nielegalny, bo poprzednia ekipa nie była w stanie przeprocedować tego w UE. Musimy zrobić to jak najszybciej, byśmy mogli dotować kopanie bez obaw, że przyjdzie Komisja Europejska i powie spółkom: oddajcie pieniądze, bo była to niedozwolona pomoc publiczna. Nowa kancelaria z Brukseli już nad tym pracuje — stwierdziła Jarno.
Tylko w tym roku branża górnicza potrzebuje 7 mld zł wsparcia od państwa, by przetrwać. Z tego najwięcej, bo ponad 5 mld zł, ma popłynąć do Polskiej Grupy Górniczej.
Jarno wyjaśniła, że wydobycie węgla wskazane we wniosku notyfikacyjnym mocno rozjechało się z rzeczywistością. — Już teraz mamy wahnięcie o 5 mln ton w produkcji węgla od planu. Pracujemy nad aktualizacją tego planu, a także razem z innymi resortami pracujemy nad utworzeniem modelu racjonalnego wykorzystania węgla z polskich kopalń przez energetykę, chcemy mieć pod kontrolą import tego surowca, który powinien jedynie uzupełniać brakujące ilości, by nie psuł rynku, a polskie kopalnie miały zbyt — stwierdziła dyrektorka. — Doskonale wiemy, że bloki energetyczne powstawały pod węgiel z konkretnych kopalń i musimy znów to w jakiś sposób połączyć, by był to zdrowy organizm — dodała.
Postojów w kopalniach PGG nie będzie
O problemach z rosnącymi zapasami węgla mówił także nowy prezes Polskiej Grupy Górniczej Leszek Pietraszek. — Zwały węgla to nie jest tylko problem PGG, ale całej branży i w sporej części dotyka także energetyki. Chciałbym zapewnić, że nie zakładamy wysyłania górników na postojowe. Staramy się natomiast dostosować nasze wydobycie do sytuacji rynkowej, już zmniejszyliśmy parametry w planie techniczno-ekonomicznym i analizujemy sytuację pod kątem kolejnych korekt. Tym samym zmniejszamy wydobycie, by elastycznie dopasować naszą produkcję do potrzeb — zapewnił szef PGG.
Przykopalniane magazyny PGG są wypełnione obecnie w 85 proc. Pietraszek zapowiedział, że spółka pracuje nad planem kryzysowym, w którym w razie potrzeby będzie mogła składować węgiel na zewnętrznych zwałowiskach.
Utrzymywanie trwale nierentownych kopalń szkodliwe dla branży
— Sytuacja w górnictwie jest od 10 lat efektem niepodejmowania istotnych decyzji. Wszystkie wskaźniki polskich kopalń, które powinny rosnąć — malały, a te, które powinny maleć — rosły. Obserwując tę sytuację, ciśnie się na usta konstatacja, że ta branża była fatalnie zarządzana, nie respektowano żadnych zasad ekonomii. Pomimo tego, że ceny węgla kształtowały się dość korzystnie dla producentów, to branża pogrążała się niestety w marazmie ekonomicznym, wydajność pracy spadała. Biorąc pod uwagę fakt, że ponad 50 proc. kosztów w górnictwie to koszty pracownicze, to przy tak niskiej wydajności, sięgającej poniżej 600 ton na pracownika na rok w PGG, trudno jest oczekiwać dobrego wyniku finansowego — podsumował były wicepremier i minister gospodarki Janusz Steinhoff.
Przyznał, że kopalnie górnośląskie mają bardzo trudne warunki górniczo-geologiczne, co wpływa na kształtowanie się kosztów wydobycia. — Nie potrafię jednak znaleźć żadnego uzasadnienia dla spadającej wydajności pracy — dodał.
Zaznaczył, że Unia Europejska nie nakazuje Polsce likwidacji kopalń. — To nasza suwerenna decyzja. UE pilnuje tylko stosowania się do przepisów prawa unijnego dotyczącego pomocy publicznej. Trzeba odejść od populizmu i zaklinania rzeczywistości, przedmiotowego traktowania górników poprzez prezentację działań, które nigdy nie mają fazy wykonawczej, i trzeba przygotować realny program dla branży. Moim zdaniem umowa społeczna jest nie do utrzymania, bo ona nie uwzględnia wyzwań związanych z transformacją polskiej energetyki. Rząd powinien przyjąć stanowisko, w którym będzie gwarantował wszystkim górnikom zatrudnienie, co nie znaczy, że nie należy uruchomić programów dobrowolnych odejść, co otworzy drogę do likwidacji trwale nierentownych kopalń. Na dłuższą metę utrzymywanie trwale nierentownych kopalń jest dla branży szkodliwe, bo ogranicza to inwestycje w dobrych kopalniach, takich jak Bogdanka — stwierdził Steinhoff.
Jego zdaniem polskie górnictwo ma szansę jeszcze jakiś czas funkcjonować, pod warunkiem że będzie dobrze zarządzane i powstanie program realizowany konsekwentnie ponad politycznymi podziałami. — Zaklinanie rzeczywistości, że Polska ma węgla na 200 lat albo że każda kopalnia musi pracować do czasu wyczerpania zasobów, nie ma uzasadnienia ekonomicznego. Apeluję o odpowiedzialność klasy politycznej — dodał.