O godz. 10:15 rozpoczęło się posiedzenie sejmowej komisji śledczej ds. wyborów korespondencyjnych, na którym trwa przesłuchanie ostatniego świadka - Jarosława Kaczyńskiego. Prezes Prawa i Sprawiedliwości stawił się przed komisją z 15-minutowym opóźnieniem. Posłanka Koalicji Obywatelskiej Magdalena Filiks w rozmowie z reporterem RMF FM Kacprem Wróblewskim sugerowała, że to lider partii z Nowogrodzkiej mógł podjąć kluczową decyzję w sprawie organizacji wyborów, które ostatecznie się nie odbyły. Zachęcamy do śledzenia relacji na żywo!
Wybory prezydenckie, zgodnie z zarządzeniem marszałek Sejmu z lutego 2020 r., miały odbyć się 10 maja 2020 r. w formule głosowania korespondencyjnego z powodu epidemii Covid-19. 7 maja Państwowa Komisja Wyborcza poinformowała, że ponieważ obowiązująca regulacja prawna pozbawiła PKW instrumentów koniecznych do wykonywania jej obowiązków, głosowanie 10 maja 2020 r. nie może się odbyć. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca (I tura), a głosowano w lokalach wyborczych.
Transmisję z prac komisji śledczej ds. wyborów korespondencyjnych można oglądać na stronach Sejmu oraz kanale Sejmu na platformie YouTube:
Odnosząc się do konsekwencji nieprzeprowadzenia wyborów prezydenckich w konstytucyjnym terminie, Jarosław Kaczyński stwierdził, że "wszystkie podstawowe funkcje państwa, funkcje Sejmu i funkcje wojskowe stałyby się przynajmniej ułomne".
Dlaczego mi pan wyłącza mikrofon? Jeśli kłamię, niech mnie pan poda do prokuratury - powiedział Michał Wójcik do Dariusza Jońskiego.
Albo pan prowadzi przesłuchanie, albo kampanię wyborczą - powiedział Jarosław Kaczyński, zwracając się do Dariusza Jońskiego.
Magdalena Filiks zakończyła serię pytań. Głos zabrał teraz Michał Wójcik, który spytał Jarosława Kaczyńskiego, kto doprowadził do tego, że wybory korespondencyjne się nie odbyły. "To PO zablokowała wybory, bo szykowała się wielka klęska" - odparł prezes PiS-u. Dariusz Joński zaapelował do świadka, by "nie wprowadzał błąd".
Dariusz Joński upomniał posłów PiS-u - Przemysława Czarnka, Michała Wójcika i Mariusza Krystiana, by nie podpowiadali Jarosławowi Kaczyńskiemu podczas odpowiedzi na pytania. Panie pośle Czarnek, emocje w dół - powiedział przewodniczący komisji śledczej.
Jarosław Kaczyński powiedział, zwracając się do Magdaleny Filiks, że "przyjdzie taki moment, iż PO rzeczywiście będzie musiała oddać te pieniądze (które straciła Poczta Polska)". Pan mnie straszy, czy jest pan wróżką? - spytała posłanka KO.
Jarosław Kaczyński stwierdził, że tworem propagandowym jest "cała ta wizja jego bezwzględnej władzy", jeżeli chodzi o decyzje w PiS-ie.
Sprzeczka na komisji śledczej. Jeżeli jeszcze raz pan poseł (PiS Mariusz) Krystian przerwie mi i będzie mnie pouczał, zgłoszę wniosek formalny, który będziemy głosować, o wykluczenie pana z obrad - powiedziała Magdalena Filiks. Nie życzę sobie, żeby pan tak robił - dodała.
Komentując brak większości w Zjednoczonej Prawicy dla ustawy o wyborach korespondencyjnych, Jarosław Kaczyński stwierdził, że gdyby Jarosław Gowin zobaczył, iż Senat działa w sposób zgodny z zasadami współdziałania, które przewiduje konstytucja, to i jego stanowisko uległoby zmianie.
Kto w opinii Jarosława Kaczyńskiego decyduje o tym, który wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest obowiązujący? Decyduje ktoś, kto jest dysponentem organów zawierających w sobie akty normatywne, które należy ogłosić, np. Dziennik Ustaw - stwierdził prezes PiS-u.
Dlaczego spóźnił się pan 17 minut? - zapytała Magdalena Filiks. Po prostu wydawało mi się, że jest nieco wcześniej. Wydaje mi się, że to nie wpłynęło jakoś poważnie na pracę komisji - dodał, przepraszając posłankę KO, "jeśli poczuła się urażona".
Waldemar Buda nie ma więcej pytań. Głos zabrała posłanka KO Magdalena Filiks.
Prezes PiS-u nieustannie powtarzał, że działania PO były "obstrukcyjne". Obstrukcja Senatu była oczywista. Całkowicie oczywista była skrajnie zła wola, przy czym jej podstawą były czysto partykularne interesy - stwierdził.
Jarosław Kaczyński powiedział, że w kontekście konieczności przeprowadzenia wyborów korespondencyjnych były dwa obowiązki. Po pierwsze, obowiązek przeprowadzenia wyborów, a po drugie - dbałość o życie i zdrowie obywateli - podkreślił.
Waldemar Buda pytał, czy była jakakolwiek inna droga konstytucyjna niż przeprowadzenie wyborów w terminie. Nie było takiej możliwości. Udana próba ich nieprzeprowadzenia jest deliktem konstytucyjnym - stwierdził Jarosław Kaczyński.
Bartosz Romowicz nie ma już więcej pytań. Głos zabiera Waldemar Buda z Prawa i Sprawiedliwości.
Nagle pojawił się temat Rosji. To, co się tutaj dzieje, jest łamaniem prawa. (...) Nasza partia skrajnie antyrosyjska okazuje się prorosyjską - stwierdził Jarosław Kaczyński.
Utarczkę słowną przerywa przewodniczący komisji śledczej Dariusz Joński.
Wprowadzenie stanu nadzwyczajnego byłoby po prostu nadużyciem prawa - powiedział Jarosław Kaczyński. Ja tego rozwiązania nie rozważałem z tego względu, że mielibyśmy do czynienia ze stanem, który mógłby naprawdę być podstawą do różnego rodzaju działań prawnych w odniesieniu do tych, którzy prawa wyraźnie nadużyli - dodał.
Co procedurą głosowania Polaków za granicą? Ja sobie tej sprawy dokładnie nie przypominam. Być może takie przedsięwzięcia były podjęte - odpowiedział Jarosław Kaczyński.
Na pytanie, czy Jarosław Kaczyński zgadza się z wyrokiem NSA ws. udostępnienia danych osobowych PESEL Poczcie Polskiej, prezes PiS-u odparł, że "nie podziela tego poglądu".
Na pytanie Bartosza Romowicza, czy przeprowadzenie wyborów korespondencyjnych byłoby bezpieczne, Jarosław Kaczyński odparł, że "tak, biorąc pod uwagę, że rocznie w tym czasie dostarczane było ok. miliarda 700 mln przesyłek pocztowych". Nie ma żadnych dowodów na to, że to przyczyniało się do zwiększenia epidemii - podkreślił.
Jarosław Kaczyński powiedział, że nie ma żadnych wątpliwości dot. legalności przeprowadzenia wyborów korespondencyjnych.
Jarosław Kaczyński tłumaczy, dlaczego - jego zdaniem - komisja śledcza ds. wyborów korespondencyjnych jest niekonstytucyjna. Mogę panu powiedzieć o jednej rzeczy, która jest podważona, to preambuła - dodał.
Te różnego rodzaju chwyty, które tutaj stosujecie, są nie na miejscu i nie mają nic wspólnego z Kodeksem postępowania karnego, który tutaj obowiązuje - dodał lider partii z Nowogrodzkiej.
Bartosz Romowicz przypomniał dzisiejsze słowa Jarosława Kaczyńskiego, który powiedział, że "komisja śledcza ds. wyborów korespondencyjnych jest nielegalna". Dlaczego?
Bo komisja, zamiast zajmować się PO i obstrukcją planu przeprowadzenia legalnych wyborów, właśnie tej obstrukcji dokonywała i to ona powinna być przedmiotem przesłuchań - odparł prezes PiS-u.
Głos zabrał teraz Bartosz Romowicz z Polski 2050.
Jacek Karnowski nie ma więcej pytań.
Jarosław Kaczyński powtórzył, że nie przypomina sobie opinii Łukasza Szumowskiego. Nie przekazywał mi takiej opinii - podkreślił.
Znany jest panu fakt, że były minister (zdrowia) Łukasz Szumowski i Jarosław Gowin byli przeciwni wyborom korespondencyjnym? - pytał Jacek Karnowski. Jarosław Kaczyński mu odpowiedział, że opinii byłego szefa resortu zdrowia nie zna. W kontekście byłego prezesa Porozumienia odparł, że "zaczął on wysuwać absurdalną konstytucyjnie koncepcję, żeby nastąpiło przedłużenie kadencji prezydenta".
Wie pan, że jak Mateusz Morawiecki podpisywał decyzję o przygotowaniu wyborów kopertowych, miał negatywne opinie prawne? - pytał Jacek Karnowski.
Z informacji, którą mam teczce, wynika, że jedyne zastrzeżenia zgłosili prawnicy prokuratora generalnego - stwierdził Jarosław Kaczyński, dodając, że nic mu nie wiadomo o opiniach prawników Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Ustawę ktoś napisał, była zgodna z prawem. Nie przypominam sobie, jaka była dokładnie procedura - dodał prezes PiS-u.
Kto był odpowiedzialny za proces legislacyjny dot. uchwalenia ustawy o wyborach korespondencyjnych? - pytał Jacek Karnowski. Odpowiedzialni byli ci, którzy prowadzą centrum legislacyjne rządu - odparł Jarosław Kaczyński.
Przepychanka słowna między Jackiem Karnowskim a Jarosławem Kaczyńskim. Dyskusję przerwał Dariusz Joński, który poprosił prezesa PiS-u, by z szacunkiem odnosił się do innych posłów. Dziękuję za to pouczenie - powiedział prezes PiS-u.
Za przeprowadzenie operacji w sensie technicznym odpowiedzialny był rząd, wobec tego także i premier - powiedział Jarosław Kaczyński.
Wskazał, że dużo zadań do wykonania miał również szef kancelarii premiera, "osoby od obsługi prawnej" i eksperci.
Głos zabrał teraz Jacek Karnowski, wiceszef komisji śledczej. Poseł Koalicji Obywatelskiej pytał Jarosława Kaczyńskiego o termin posiedzenia komitetu politycznego PiS-u, które podjęło decyzję o wyborach korespondencyjnych.
Jeszcze raz powtarzam panu, że nie pamiętam, czy miało miejsce posiedzenie komitetu politycznego, natomiast sprawa została ustalona między osobami, które - jak tutaj celnie określił premier Mateusz Morawiecki - stanowiły gremium kierownicze partii - odparł prezes PiS-u.
Dariusz Joński pytał Jarosława Kaczyńskiego, czy rozmawiał na temat przeprowadzenia wyborów korespondencyjnych z prezydentem Andrzejem Dudą bądź jego współpracownikiem. Nie przypominam sobie takiej rozmowy - odparł prezes PiS-u.
Dariusz Joński pytał Jarosława Kaczyńskiego, czy politycy PiS-u posiadają dokumenty o decyzji o przeprowadzeniu wyborów po wspomnianym posiedzeniu kierownictwa politycznego PiS-u. Ja takiej narady, tzn. zwołanego komitetu politycznego i narady w tej sprawie w tej chwili sobie nie przypominam - odparł lider partii z Nowogrodzkiej.
Pan wyraźnie nie rozumie reguł funkcjonowania demokracji parlamentarnej. Partie polityczne przede wszystkim przeprowadzają wybory i mają wpływ na osoby, które pełnią funkcje państwowe. Natomiast w tym wypadku takiej praktyki nie ma i nie sądzę - powiedział prezes PiS-u do Dariusza Jońskiego.
Nie potrafię wskazać miejsca ani dokładnie czasu, w jakim to zostało podjęte - stwierdził Jarosław Kaczyński.
Fragment zeznań Morawieckiego. Decyzja (o przeprowadzeniu wyborów) zapadła na kierownictwie politycznym PiS - powiedział były premier.
Komisja śledcza prezentuje fragment zeznań Jarosława Gowina.
Były prezes Porozumienia stwierdził, że "od początku podszedł do tego pomysłu sceptycznie", ale Jarosław Kaczyński przychylił się od tej propozycji.
Słowna przepychanka między Jarosławem Kaczyńskim i Dariuszem Jońskim. Pan przewodniczący mimo wad... - powiedział prezes PiS. Proszę, to jest poważna rozmowa - odparł mu przewodniczący komisji śledczej.
Wyrzucono 100 mln zł (na wybory korespondencyjne) dzięki pana partii - powiedział prezes PiS-u do przewodniczącego komisji śledczej.
Dla Jarosława Kaczyńskiego rozmowa z Adamem Bielanem o przeprowadzeniu wyborów korespondencyjnych była "czymś oczywistym".
Dariusz Joński pytał Jarosława Kaczyńskiego o Adama Bielana. Był tym pierwszym, który przedstawił koncepcję wyborów korespondencyjnych? - mówił. Prezes PiS-u odparł, że "ta koncepcja dochodziła do niego z różnych źródeł, być może była tam wypowiedź Adama Bielana".
Adam Bielan zeznał wcześniej przed komisją śledczą, że pod koniec marca 2020 r. rozmawiał z prezesem PiS-u na temat wyborów korespondencyjnych. Bielan podkreślił, że podczas rozmowy telefonicznej z Kaczyńskim przekazał mu szczegółowe informacje na temat przeprowadzenia wyborów korespondencyjnych w Bawarii i wyraził przekonanie, że Polska powinna rozważyć przeprowadzenie wyborów w podobny sposób.
Na pytanie, kto podejmował decyzję na poziomie technicznym w sprawie wyborów korespondencyjnych, Jarosław Kaczyński odparł, że musiały być one podejmowane w Sejmie. Prezes PiS nie chciał wskazać jednej osoby, która nadzorowała cały ten proces; stwierdził, że byli to "dyrektorzy".