Tak Donald Tusk chce ścigać rosyjskich agentów. Oto konkrety
W piątek premier Donald Tusk poinformował, że jest projekt ustawy w sprawie powołania konstytucyjnej komisji do badania wpływów rosyjskich i białoruskich w Polsce. Rząd ma się nim zająć już we wtorek 21 maja. Jak mówi nam minister Maciej Berek, komisja ma pracować głównie na dokumentach, ale nie wyklucza przyznania jej prawa do przesłuchań.
- Rząd finalizuje prace nad projektem nowej ustawy, który pozwoli zgodnie z Konstytucją powołać komisję do badania wpływów rosyjskich i białoruskich w Polsce
- Nowa komisja nie będzie osądzała indywidualnych osób. Efektem jej prac ma być raport o stanie rosyjskich wpływów
- Jednocześnie w Sejmie ma być procedowany projekt uchylający uchwaloną za czasów PiS tzw. ustawę lex Tusk
- Więcej informacji o biznesie znajdziesz na stronie Businessinsider.com.pl
Założenia projektu zostały przedstawione na Kolegium ds. Służb Specjalnych w piątek. Teraz projekt jest doprecyzowywany pod okiem ministra Tomasza Siemoniaka, koordynatora służb specjalnych oraz ministra Macieja Berka, przewodniczącego Komitetu Stałego Rady Ministrów. W środę 15 maja jego prawie finalna wersja zostanie przedstawiona Kolegium ds. Służb Specjalnych, a w czwartek 16 maja pozna ją rząd. Na radzie ministrów projekt ma stanąć 21 maja. To będzie odpowiedź rządu na aferę z Tomaszem Szydtem, byłym sędzią, który uciekł na Białoruś i poprosił tam o azyl.
Jak ma pracować nowa komisja ds. badania rosyjskich wpływów?
Jak mówi nam Maciej Berek, zadaniem komisji będzie badanie faktów i stworzenie raportu o stanie rosyjskich i białoruskich wpływów. Chodzi o to, aby poznać skalę wpływów, wykorzystywane narzędzia, tak, aby móc zabezpieczyć się przed nimi na przyszłość i zminimalizować ryzyko. — Celem komisji nie będzie osądzanie indywidualnych osób. Jeżeli komisja stwierdzi naruszenie prawa w indywidualnej sprawie, to zawiadomi prokuraturę — wyjaśnia minister Berek.
Komisja ma składać się z ekspertów, a nie polityków. Nie będzie to więc komisja śledcza. Ma analizować okres od 2007 r. do 2024 r. Ma pracować na podstawie dokumentów, głównie niejawnych. — Nie wykluczamy jednak, że komisja będzie miała prawo wzywania do złożenia zeznań ustnie — mówi Berek. To oznacza, że komisja może zyskać prawo do przesłuchiwania określonych osób.
W piątek 10 maja Donald Tusk poinformował, że jest już przygotowany projekt ustawy w sprawie powołania komisji do badania wpływów rosyjskich i białoruskich w Polsce. Dzień wcześniej, 9 maja, premier zapowiadał z mównicy sejmowej, że komisja ds. rosyjskich wpływów zostanie znów powołana, "już w zgodzie z konstytucją", i "zbada bardzo dokładnie wpływy rosyjskie, białoruskie na rządy Zjednoczonej Prawicy". "One nie podlegają dyskusji" – zaznaczył.
Co z lex Tusk? Ta ustawa ma być uchylona
Komisję ds. badania wpływów rosyjskich na bezpieczeństwo wewnętrzne RP w latach 2007–2022 wymyślił PiS. Została powołana na podstawie ustawy z 14 kwietnia 2023 r. zwanej "lex Tusk". Sejm wybrał jej członków 30 sierpnia ur., a 29 listopada ur. został zaprezentowany cząstkowy raport. Komisja rekomendowała, by Donaldowi Tuskowi, Jackowi Cichockiemu, Bogdanowi Klichowi, Tomaszowi Siemoniakowi i Bartłomiejowi Sienkiewiczowi nie były powierzane stanowiska publiczne odpowiadające za bezpieczeństwo państwa w związku z uznaniem w latach 2010-2014 r. rosyjskiej FSB za służbę partnerską. Tego samego dnia Sejm nowej kadencji odwołał członków komisji.
Lex Tusk była krytykowana za niezgodność z konstytucją. Nie usunęła jej nowelizacja uchwalona z inicjatywy prezydenta Andrzeja Dudy. Ustawa pozwalała komisji wziąć na celownik niemal każdego, w tym przedsiębiorców, bez ponoszenia żadnej odpowiedzialności przez jej członków za swoje działania. Ustawa pozwalała im szkalować, obrażać, ujawniać tajne dokumenty, w tym tajemnice przedsiębiorstw, co opisaliśmy tutaj.
11 kwietnia 2024 r. posłowie Trzeciej Drogi złożyli do Sejmu projekt ustawy o uchyleniu ustawy o Państwowej Komisji do spraw badania wpływów rosyjskich na bezpieczeństwo wewnętrzne Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2007-2022.
7 maja został on skierowany do czytania na posiedzeniu Sejmu. "Uchylana ustawa jest obecnie "martwa". Założenia, na których opierają się działania komisji, naruszają zasady demokratycznego państwa prawa. Sejm RP w dniu 29 listopada 2023 r. odwołał wszystkich członków komisji. Wejście w życie proponowanej ustawy uchylającej kończy formalnie działalność komisji. Wnioskodawcy nie widzą możliwości prac nad jakimikolwiek nowelizacjami tego aktu prawnego i nadaje się on wyłącznie do uchylenia w całości." — czytamy w uzasadnieniu.