Zachowek to zabezpieczenie dla bliskich krewnych spadkodawcy, których pominięto w testamencie. Przysługuje on tym, którzy zgodnie z ustawowym dziedziczeniem mieliby prawo do części spadku. Czy zachowek może się przedawnić? Wyjaśniamy.
Roszczenie o zachowek stanowi istotne narzędzie ochrony prawnej dla bliskich zmarłego, którzy mogli zostać pominięci w testamencie lub otrzymali mniejszą część spadku, niż wynikałoby to z ustawowych zasad dziedziczenia. Według art. 991 Kodeksu Cywilnego uprawnionymi do wystąpienia z roszczeniem o zachowek są zstępni, małżonek oraz rodzice spadkodawcy. Roszczenie to kieruje się przeciwko osobie, która została wyznaczona jako spadkobierca w testamencie.
Ile wynosi zachowek?
Wartość zachowku zależy od statusu osoby uprawnionej do jego otrzymania. Może on wynosić połowę lub dwie trzecie tego, co przysługiwałoby danej osobie w przypadku dziedziczenia według zasad ustawowych. Zachowek podwyższony, czyli o wartości dwóch trzecich udziału spadkowego, jest przyznawany tylko w wyjątkowych okolicznościach. Dotyczy to sytuacji, gdy osoba uprawniona do rekompensaty:
- jest trwale niezdolna do pracy,
- jest małoletnim zstępnych zmarłego.
Zachowek – czy ulega przedawnieniu?
Zachowek podlega terminowi przedawnienia. Oznacza to, że osoby uprawnione muszą zgłosić swoje roszczenia w określonym czasie, po którym ich prawo do dochodzenia zachowku wygasa bezpowrotnie. Jest to zabezpieczenie mające na celu ochronę interesów zarówno spadkobierców, jak i osób bliskich zmarłemu, które prawo uznaje za godne ochrony majątkowej, nawet jeśli testament wskazuje inaczej.
Przedawnienie zachowku – ważny termin
Termin przedawnienia roszczeń o zachowek wynosi 5 lat. Ważne jest jednak, aby zwrócić uwagę na sposób, w jaki ten czas jest liczony. Początek biegu terminu przedawnienia nie jest związany bezpośrednio z datą śmierci spadkodawcy, lecz rozpoczyna się od momentu ogłoszenia testamentu. Dotyczy to zarówno testamentów sporządzonych w formie notarialnej, jak i tych, które zostały zatwierdzone przez sąd.
Uniknięcie daty przedawnienia roszczenia do zachowku jest niemożliwe. Istnieje jednak możliwość przerwania tego terminu, co wiąże się z ponownym rozpoczęciem liczenia czasu. Przerwanie biegu przedawnienia może nastąpić tylko, gdy:
- rozpoczęto działania prawne przed sądem lub innym odpowiednim organem, który ma kompetencje do rozstrzygania spraw lub egzekwowania praw,
- osoba, przeciwko której skierowano roszczenie, formalnie przyznała jego zasadność,
- rozpoczęto procedurę mediacji między stronami.
Gdy bieg przedawnienia roszczenia o zachowek zostaje przerwany, termin do jego zgłoszenia rozpoczyna się na nowo. Nowy okres przedawnienia zaczyna być liczony od momentu, kiedy przyczyna, która doprowadziła do przerwania biegu, całkowicie ustaje.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję