Xylocopa violacea - wielka, czarna pszczoła była uznawana za wymarłą w Polsce, ale teraz jej obecność na Dolnym Śląsku świadczy o poprawie warunków środowiskowych i jest być może znakiem odrodzenia się tego gatunku. Zadrzechnie fioletowe są ważnymi zapylaczami, a ich powrót może mieć pozytywny wpływ na lokalne ekosystemy.
Zadrzechnia jest jednym z największych gatunków pszczół występujących w Europie. To pszczoły z gatunku samotnic. Nie tworzą kolonii, a gniazda zakładają w suchym drewnie, drążąc w nim korytarze. Najczęściej można je spotkać późną wiosną na kwiatach szałwii, groszku pachnącego, glicynii, robinii akacjowej, kłosowca pomarszczonego, soi warzywnej i żmijowca zwyczajnego.
Przez blisko wiek zadrzechnia fioletowa nie byłw w Polsce widziana. Gatunek wpisano jako prawdopodobnie wymarły w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt Ginących i Zagrożonych. Zgodnie z opisem w statusie zadrzechnia to bardzo rzadki gatunek śródziemnomorski. W Polsce widziany był kilkukrotnie w latach 1868–1935.
Opis i charakterystyka
Wygląd: Zadrzechnia fioletowa to duża pszczoła, osiągająca długość do 25-28 mm. Ma czarne ciało z niebieskawo-fioletowym połyskiem, a jej skrzydła są ciemne z fioletowym połyskiem.
Zachowanie: Są to samotne pszczoły, które nie tworzą kolonii jak pszczoły miodne. Każda samica zakłada swoje własne gniazdo.
Gniazdowanie: Zadrzechnie gniazdują w drewnie, często w martwych gałęziach drzew, drewnianych konstrukcjach czy nawet w drewnianych płotach.
Siedlisko
Preferencje siedliskowe: Zadrzechnie preferują ciepłe, słoneczne obszary z dostępem do drewna, w którym mogą wykopać swoje gniazda. Często można je spotkać w ogrodach, parkach oraz na obrzeżach lasów.
Rośliny pokarmowe: Zadrzechnie odwiedzają różne kwiaty, preferując duże, otwarte kwiaty, z których mogą łatwo zbierać nektar i pyłek.
Znaczenie ekologiczne
Rola w ekosystemie: Zadrzechnie są ważnymi zapylaczami, co czyni je istotnymi dla bioróżnorodności i produkcji roślin. Ich obecność wspiera zdrowie ekosystemów lokalnych.
Działania wspierające populację zadrzechni fioletowych
Ochrona siedlisk: Zachowanie naturalnych siedlisk, takich jak stare drzewa i martwe drewno, jest kluczowe dla przetrwania zadrzechni.
Tworzenie schronień: Można tworzyć specjalne schronienia dla tych pszczół, np. drewniane bloki z wywierconymi otworami, które naśladują ich naturalne gniazda.
Sadzenie roślin miododajnych: Uprawa roślin, które dostarczają nektaru i pyłku, jak lawenda, szałwia, wrzosy i inne, może przyciągnąć zadrzechnie do ogrodów i parków.
Ciekawostki
Cicha i nieagresywna: Zadrzechnie są zazwyczaj spokojne i nieagresywne wobec ludzi. Samce są zupełnie niegroźne, ponieważ nie mają żądła.
Znaczenie kulturowe: W niektórych kulturach pszczoły te były postrzegane jako symbol odwagi i wytrwałości.