Pracownicze Plany Kapitałowe, czyli jeden ze sposobów oszczędzania na emeryturę, nie podbiły serc Polaków. Rządowi Prawa i Sprawiedliwości, który kilka lat temu wprowadził ten mechanizm, wydawało się, że wizja podniesienia emerytury poprzez regularne wpłaty przez kilkadziesiąt lat sprawi, że pracujący na etacie i umowach zlecenia (PPK nie obejmuje przedsiębiorców) zgodzą się na potrącenie niewielkiej części wynagrodzenia z myślą o przyszłych korzyściach. Do tego dorzucono bonusy, m.in. zasilenie konta osoby przystępującej do PPK.
Dlaczego Polacy są nieufni wobec PPK?
Tak się jednak nie stało: do PPK przystąpiło 3,48 mln osób spośród 17 mln aktywnych zawodowo (choć jak wspomnieliśmy, z tej liczby trzeba wyłączyć prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, czyli ok. 3 mln osób). Mała popularność PPK może wynikać z braku zaufania Polaków do narzędzi emerytalnych: dość powiedzieć, że zaledwie 25 lat temu rząd Jerzego Buzka przeprowadził ogromną reformę emerytalną, w ramach których wprowadzono OFE.
Kilkanaście lat później rozpoczął się demontaż funduszy, które były zaplanowane na kilka dekad i tylko pod takim warunkiem mogły przynieść realne pieniądze. To doświadczenie sprawiło, że Polacy nieufnie podchodzą do rządowych programów emerytalnych i ufają raczej własnym oszczędnościom w bankach, względnie – kupują nieruchomości, które mają być ich polisą na czas emerytury.
20 tys. nowych rachunków w PPK
Coś jednak w PPK drga: z najnowszego biuletynu informacyjnego publikowanego przez PPK dowiadujemy się, że w ciągu miesiąca do programu przystąpiło 20 tysięcy osób. Aktualna partycypacja w programie wynosi 47,05 proc., przy czym najbardziej dynamicznie rośnie w firmach zatrudniających ponad 250 osób, gdzie zbliża się do 74 proc.
Można podejrzewać, że najwyższy udział w największych firmach można wiązać z faktem, że duże przedsiębiorstwa płacą więcej niż małe firmy, w związku z czym pracownikom łatwiej zaakceptować, że ich wynagrodzenie zostanie pomniejszone na rzecz programu emerytalnego. Osoby zarabiające minimum mają w tym względzie znacznie mniej elastyczności.
Najwięcej osób przystąpiło do PPK w województwach mazowieckim (64,9 proc.), dolnośląskim (51 proc.) oraz wielkopolskie (49,3 proc.). Najmniejszą popularnością PPK cieszą się w województwie świętokrzyskim (26,3 proc.)
Wpłaty powitalne
W maju na rachunki uczestników PPK wpłynęło 19,6 mln zł z tytułu wpłat powitalnych. Do 15 maja wpłatę powitalną otrzymali uczestnicy PPK, którzy spełnili przesłanki do otrzymania tej wpłaty w pierwszym kwartale br. Środki z tego tytułu trafiły do 78,4 tys. osób.
Uprawnienie do jednorazowej wpłaty powitalnej (250 zł) przysługuje osobie mającej status uczestnika PPK przez co najmniej 3 pełne miesiące kalendarzowe, jeżeli w okresie jej uczestnictwa w PPK zostały dokonane (czyli przekazane do instytucji finansowej) – finansowane przez nią – wpłaty podstawowe do PPK za co najmniej 3 miesiące.
W terminie 15 dni po zakończeniu kwartału, PFR S.A. przekazuje ministrowi właściwemu do spraw pracy informację o łącznej liczbie uczestników PPK, którzy spełnili przesłanki do otrzymania wpłaty powitalnej w tym kwartale. Informacja ta zostaje sporządzona na podstawie danych zawartych w Ewidencji PPK, przekazanych PFR przez instytucje finansowe, prowadzące rachunki PPK. Następnie, w terminie 30 dni po zakończeniu kwartału, minister właściwy do spraw pracy przekazuje uczestnikowi PPK wpłatę powitalną, za pośrednictwem PFR, w celu zaewidencjonowania jej na rachunku PPK uczestnika. Wpłata powitalna finansowana jest z Funduszu Pracy.
Co to jest PPK?
PPK o dobrowolny i w pełni prywatny system długoterminowego oszczędzania. Środki zgromadzone w PPK stanowią prywatną własność uczestników. Środki zgromadzone w tym programie przez uczestnika PPK zostaną wypłacone mu po osiągnięciu przez niego 60. roku życia (ten sam wiek obowiązuje zarówno kobiety i mężczyzn; wprowadzono go zgodnie z zasadami równego traktowania w odniesieniu do dobrowolnych systemów zabezpieczenia emerytalnego pracowników).
Oszczędzanie w PPK jest dobrowolne – każdy zatrudniony (oraz zleceniobiorca) jest zapisywany do programu automatycznie, ale może się z niego wycofać. Jednocześnie uczestnik PPK, który zrezygnował z udziału w programie, w każdym momencie może ponownie do niego przystąpić.
Więcej o zasadach PPK piszemy poniżej.