Mają 20 lat i nie znają Polski bez Unii Europejskiej. Kim są rówieśnicy polskiej akcesji?
W 2004 r. Polska została członkiem Unii Europejskiej. Od tego czasu dorosło pokolenie, które nie zna Europy bez otwartych granic, telewizji bez TVN-u i polityki bez dychotomii PO-PiS. Większość obecnych 20-latków nadal mieszka z rodzicami, którzy ich utrzymują. Przedstawiciele tej generacji są pewni siebie i swoich kompetencji, co nie oznacza jednak, że ich życie jest wolne od zmartwień.
- Rok polskiej akcesji do UE to czas niżu demograficznego. W kraju rodzi się 356 tys. dzieci
- Dziś mają 20 lat, uczą się i pracują. Większość nadal mieszka z rodzicami i korzysta z ich wsparcia finansowego
- Zofia urodziła się 30 marca 2004 r. Studiuje handel międzynarodowy, a jej pasją jest lotnictwo
- Więcej takich informacji znajdziesz na stronie Businessinsider.com.pl
Jest 2004 r. Prezydentem Polski jest Aleksander Kwaśniewski, premierem — Leszek Miller. 2 maja na stanowisku szefa rządu zastąpi go Marek Belka. W kwietniu na dwa i pół roku więzienia zostaje skazany Lew Rywin. Na międzynarodowych listach przebojów króluje Usher z hitem "Yeah", a w kinach druga część perypetii Bridget Jones. W 2004 r. zaczytujemy się w książkach Katarzyny Grocholi i gramy w "The Sims 2". O północy z 1 na 2 maja Polska staje się członkiem Unii Europejskiej.
2004 r. jest rokiem niżu demograficznego i ujemnego przyrostu naturalnego w kraju. Według danych GUS rodzi się wtedy 356 tys. dzieci. W kolejnych latach zaistnieją w mediach m.in. w kontekście problemu tzw. "eurosieroctwa". 20 lat później będzie się o nich pisać jako o pokoleniu Z.
Jak żyją i co posiadają współcześni 20-latkowie?
— Przyjmuję, że pokolenie Z to ludzie urodzeni między 1995 a 2010 r., w Polsce to niecałe 4 mln osób. [...] mówimy o pokoleniu, które nie pamięta świata bez internetu, telefonów komórkowych, miast bez galerii handlowych, telewizji bez TVN-u, polityki bez dualizmu PO-PiS — opowiadała w rozmowie z Business Insider Polska Anna Rzeźnik z agencji doradczej CPC Brand Consultants.
"Zetki" to pokolenie wychowane przez generację X — ambitnych twórców nowej Polski i polskiego kapitalizmu. Zaszczepili w dzieciach nastawienie na rozwój, podnoszenie umiejętności i osiąganie sukcesów. I – co ważne – wiarę w samych siebie. Młodzi są mocno przekonani o własnej wartości i kompetencjach. Bardzo dobrze wiedzą, czego chcą od życia. To, co przedstawiciele działów HR nazywają roszczeniowym podejściem do pracy, w rzeczywistości jest prostym rachunkiem ekonomicznym. Pokoleniu Z praca ma się po prostu opłacać — mówiła nam Anna Rzeźnik.
Jeśli chodzi o finanse "zetek", z najnowszego badania uniwersytetu SWPS i agencji They.pl wynika, że jedynie 58 proc. przedstawicieli pokolenia Z czerpie swoje dochody z pracy zarobkowej. 72 proc. ankietowanych otrzymuje pieniądze od rodziny. 12 proc. jako źródło swoich przychodów wskazało stypendium — obecni studenci to właśnie przedstawiciele generacji Z.
28 proc. respondentów biorących udział w badaniu wskazało, że wszystkie swoje pieniądze przeznacza na utrzymanie. 57 proc. ankietowanych deklaruje, że odkłada środki, budując poduszkę finansową. 26 proc. młodych odkłada na wybrany cel długoterminowy (ponad 6 miesięcy) i taki sam odsetek deklaruje, że oszczędza na cel krótkoterminowy. 77 proc. wydaje środki na kulturę, życie towarzyskie, subskrypcje.
Choć najstarszym zaraz stuknie 30., większość przedstawicieli generacji Z nadal mieszka z rodzicami. I trudno się dziwić, skoro badanie badanie EU-SILC z 2018 r. wykazało, że z domu nie wyprowadziło się także 45,1 proc. Polaków w wieku od 25 do 34 lat, a więc ich starszych kolegów i koleżanek, zaliczających się do pokolenia milenialsów. "Zetki" mają dobre, przyjacielskie relacje z rodzicami, co ułatwia koegzystencję. Pozostanie w domu rodzinnym bywa jednak nie wyborem, a koniecznością.
Dalsza część artykułu znajduje się poniżej materiału wideo:
Z raportu firmy Deloitte "Global 2023 Gen Z & Millenial Survey" wynika, że największym zmartwieniem młodych jest kwestia rosnących kosztów życia. Ten problem wskazało 48 proc. polskich ankietowanych z pokolenia Z. Obawy finansowe są przyczyną, dla której respondenci odkładają na później decyzję o wyprowadzce czy założeniu własnej rodziny.
Brak poczucia bezpieczeństwa finansowego może przekładać się na zdrowie psychiczne. Połowa osób urodzonych po 1983 r. deklaruje, że odczuwa skutki wypalenia zawodowego — czytamy w publikacji Deloitte. 46 proc. "zetek" deklaruje, że przez większość czasu spędzonego w pracy zmaga się ze stresem lub niepokojem.
Własny biznes i licencja pilota
Zofia Marszał mieszka w Poznaniu i studiuje handel międzynarodowy. Jej pasje to trening siłowy i lotnictwo. Planuje zdobyć licencję pilota szybowca, a w przyszłości rozpocząć pracę stewardessy. Nie wyklucza też założenia własnego biznesu.
Gdy Polska stawała się członkiem Wspólnoty, Zosia miała nieco ponad miesiąc. Urodziła się 30 marca 2004 r., jako trzecie i najmłodsze dziecko w rodzinie poznańskiego przedsiębiorcy. To ojciec zaraził ją i jej rodzeństwo miłością do lotnictwa. Sam ma licencję PPL, podobny kurs ukończył starszy brat Zofii.
— Mieszkamy na trasie podejścia do lądowania. Kiedy na niebie pojawiały się większe maszyny albo te rzadko spotykane, tata wołał nas na dół i całą rodziną je obserwowaliśmy. Zabierał nas na takie wydarzenia jak Air Show w Radomiu i w Lesznie. Fascynowało mnie, że na podstawie kształtu chmur potrafił przewidzieć, jaka będzie pogoda. W końcu dwa lata temu zaproponował mi, żebym przeleciała się szybowcem. To był ogromnie wzruszający moment, który na dobre zaszczepił mi miłość do lotnictwa — wspomina 20-latka.
Ponieważ jej ojciec prowadzi firmę, Zosia od najmłodszych lat mogła też obserwować, jak wygląda przedsiębiorczość w praktyce. To wpłynęło na jej wybór kierunku studiów. 20-latka nie wie jeszcze, jaki biznes chciałaby prowadzić, pomysły często się zmieniają. Jej mama, z zamiłowania artystka, zainteresowała się ostatnio ceramiką. Zosia, obserwując, z jaką miłością powstają jej prace, chciałaby pomóc je wypromować.
Zofia nie zna Polski bez Unii Europejskiej, a tym, co docenia najbardziej, jest możliwość swobodnego podróżowania. To m.in. na podróże przeznacza zarobione przez siebie środki. — W ubiegłym roku pojechałam za własne pieniądze nad morze. To była duża satysfakcja — mówi.
O utrzymanie nie musi się martwić, bo mieszka jeszcze z rodzicami. Dorabia jako hostessa. Część pieniędzy odkłada. Chce z nich sfinansować m.in. swój dalszy rozwój sportowy. Na co dzień wydaje na spotkania z przyjaciółmi. Ponieważ nie ma stałego źródła zarobków, zawsze stara się mieć oszczędności. Nie lubi sytuacji, kiedy środki zaczynają się kończyć. Przyznaje jednak, że jej sytuacja finansowa jest komfortowa, bo zawsze może liczyć na wsparcie rodziców.
Wbrew temu, co pisze się o pokoleniu Z, Zofia patrzy w przyszłość z optymizmem. Z natury jest pogodna, wierzy w siebie i swoje pomysły. — Problemy, jakie napotykam, traktuję jak wyzwania — deklaruje. — Jednocześnie stawiam siebie na pierwszym miejscu. Dbam, by w każdym miejscu, w którym jestem, czuć się komfortowo — dodaje.
Autor: Anna Anagnostopulu, dziennikarka Business Insider Polska