Aktualizacja: 19.05.2024 17:04 Publikacja: 19.05.2024 13:58
Wezwany na świadka prezes PiS Jarosław Kaczyński podczas posiedzenia komisji śledczej ds. Pegasusa w Sejmie.
Foto: Fotorzepa/ Jerzy Dudek
W odniesieniu do przyrzeczenia ustawa o komisji śledczej odsyła do kodeksu postępowania karnego jedynie do art. 189, który reguluje przypadki, w których nie odbiera się przyrzeczenia. Art. 11d ustawy o komisji śledczej nie odsyła natomiast w tym zakresie do art. 187 §3 k.p.k., który stanowi o możliwości odstąpienia od odebrania przyrzeczenia od świadka, jeśli obecne strony nie sprzeciwiają się temu.
Na tym zasadza się różnica znaczenia przyrzeczenia składanego przez osobę wezwaną w trybie ustawy o komisji śledczej oraz świadka składającego zeznanie na podstawie k.p.k. Z regulacji art. 11d ustawy o komisji śledczej wynika obowiązek odebrania przez Komisję przyrzeczenia od osoby wezwanej z wyjątkami określonymi w art. 189 k.p.k. Nie jest to zatem wyłącznie „uroczysty” (nie wiadomo dla kogo) akt konwencjonalny, nie ma możliwości zwolnienia osoby wezwanej od złożenia przyrzeczenia (w postępowaniu przed komisją śledczą nie występują zresztą strony, które miałyby wyrazić zgodę na takie zwolnienie, a osoba wezwana ani komisja stroną nie jest). Za zasadnością tego stanowiska przemawia również zakres odesłania do k.p.k. wskazany w art. 11i ustawy o komisji śledczej, który odsyła w przedmiotowo określonych przypadkach do k.p.k. jedynie w zakresie nieuregulowanym w ustawie o komisji śledczej. Natomiast art. 11d reguluje zasady odebrania przyrzeczenia o osoby wezwanej oraz stanowi o obowiązkowym dla Komisji i osoby wezwanej jego charakterze. Świadczy o tym również sankcja odmowy przyrzeczenia wyrażona w art. 12 ust. 1 ustawy w postaci kary porządkowej, którą może zastosować SO w Warszawie na wniosek Komisji. Ustawa nie nakłada kary porządkowej za odmowę dokonania przez osobę wezwaną „uroczystego” aktu; odmienne stanowisko opiera się na wykładni ad absurdum.
Czytaj więcej
Prokurator generalny Adam Bodnar rozwiązał dotychczasowy i powołał nowy zespół śledczy, który ma zbadać legalność, zasadność i prawidłowość wykorzystania oprogramowania Pegasus. Nowy zespół ma rozszerzony zakres postępowania. Poprowadzi je pięciu doświadczonych prokuratorów.
W świetle powyższego można uznać, że dobrze się stało, że posiedzenie Komisji zostało przerwane, chociaż w niezbyt elegancki i pozamerytoryczny sposób. Sąd orzekający o ewentualnej karze porządkowej będzie miał możliwość dokonania oceny skutków prawnych „postanowienia TK”. Próbę zasadniejszego rozwiązania podjął wcześniej co prawda jeden z wiceprzewodniczących, ale został przegłosowany przez pozostałe członkinie i członków Komisji. Cel polityczny Komisji przesłania regulację ustawową, która jest podstawą działania Komisji, uchwały ją powołującej oraz jej kompetencji. Wyjaśnienie tak poważnej sprawy wymaga powagi dla prawa. Niestety dotychczas nie widać i nie słychać refleksji, a wręcz pogłębianie chaosu i niebezpieczny przekaz społeczny, że nie chodzi o praworządność, ale o rządy prawa „po naszemu”. Efekt takich działań, podejmowanych nawet w najlepszej wierze, jest przewidywalny, bo historia kołem się toczy.
dr hab. Marlena Pecyna, prof. UJ, Katedra Prawa Cywilnego UJ
Postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 8 maja 2024 r. wydane w niekonstytucyjnym składzie (dalej jako „postanowienie TK”) zobowiązuje Komisję śledczą ds. Pegasusa do powstrzymania się od prac do czasu rozpatrzenia przez Trybunał wniosku grupy posłów o zbadanie zgodności z Konstytucją uchwały Sejmu RP powołującej tę Komisję. Jest ono wadliwe z uwagi na status sędziów biorących udział w jego wydaniu i jest to problem znany powszechnie, wymagający niezwłocznie ingerencji ustawodawcy. Bardziej interesująco przedstawia się natomiast kwestia przedmiotowej dopuszczalności wydania przez TK postanowienia o zabezpieczeniu w tym zakresie.
Czy za naruszenie uchwały Rady Języka Polskiego czeka nas o 6:00 nad ranem wizyta językowej policji? Czy może jest to tylko niewiążący nikogo zbiór zaleceń? To zagadnienie wbrew pozorom nie jest takie proste - nie tylko na gruncie prawnym.
Polska mogłaby być lepszym krajem. Może to się stać tylko wtedy, gdy całe NSA zrozumie że ma być, idąc za słowami Profesor Ewy Łętowskiej, tarczą dla obywatela przed mieczem władzy. A sprawa Szmydta to czarna kartka dla tego sądu.
Komisja Wenecka, która włożyła wcześniej kij w szprychy rowerkowi, na którym pedałowali rewolucjoniści z PiS, teraz zrobiła to samo rewolucjonistom z PO.
Oskładkowanie wszystkich umów zlecenia będzie miało albo ten skutek, że gwałtownie wzrosną koszty zawierania takich umów dla zleceniodawców, albo że gwałtownie spadną kwoty, które po wykonaniu umowy wpłyną na rachunek zleceniobiorców. Że tak się stanie, stosunkowo łatwo można wykazać na konkretnych liczbach.
Jarosław Kaczyński był obecny na konwencji wyborczej PiS w Tomaszowie Mazowieckim i odniósł się na niej do kwestii związanych z klimatem.
Ministerstwo Obrony zachęca młodych pełnoletnich Polaków do spędzenia części wakacji na 27-dniowym szkoleniu wojskowym. Obiecuje, że każdy uczestnik otrzyma uposażenie w wysokości 6 tysięcy złotych.
Irańska telewizja poinformowała o incydencie z udziałem śmigłowca, którym podróżował prezydent kraju Ebrahim Raisi.