Już od przyszłego roku Polaków czekają spore zmiany w zakresie segregacji i recyklingu odpadów. Nowe przepisy, które wejdą w życie 1 stycznia 2025 roku, wprowadzą m.in. system kaucyjny na butelki i puszki oraz obowiązek selektywnej zbiórki tekstyliów przez gminy. Te zmiany dotkną nie tylko konsumentów, ale także samorządy, przedsiębiorców i branżę budowlaną.
Fot. Obraz wygenerowany przez DALL·E 3
Plastikowe butelki do zwrotu
Jedną z najbardziej odczuwalnych zmian dla konsumentów będzie wprowadzenie systemu kaucyjnego na jednorazowe butelki plastikowe do 3 litrów, szklane butelki wielorazowego użytku do 1,5 litra oraz metalowe puszki o pojemności do 1 litra. Kupując taki produkt, będziemy musieli zapłacić dodatkowo kaucję, którą odzyskamy, zwracając puste opakowanie do sklepu.
Co ważne, duże sklepy (powyżej 200 m kw.) będą miały obowiązek przyjmowania pustych opakowań, ale dla mniejszych placówek będzie to dobrowolne. Wysokość kaucji zostanie określona w rozporządzeniu, a do jej odzyskania nie będzie potrzebny paragon. Celem systemu jest zwiększenie poziomu selektywnej zbiórki i recyklingu surowców oraz zmniejszenie zanieczyszczenia środowiska. To także dostosowanie polskich przepisów do wymogów Unii Europejskiej.
Obowiązek segregacji odpadów budowlanych
Zmiany obejmą także branżę budowlaną. Od 1 stycznia 2025 roku deweloperzy i firmy remontowe będą musiały segregować odpady powstające przy prowadzonych inwestycjach. Będą one zbierane z podziałem na sześć frakcji: drewno, metale, szkło, tworzywa sztuczne, gips, odpady mineralne i materiały ceramiczne oraz kamienie. Inwestorzy będą mogli prowadzić selektywną zbiórkę samodzielnie albo zlecić to zewnętrznej firmie, pokrywając koszty. Natomiast osoby prywatne, remontujące na własną rękę, nadal będą mogły zamawiać w gminach kontener na odpady budowlane na własny koszt.
Zbiórka zużytych tekstyliów przez gminy
Kolejną nowością będzie obowiązek selektywnej zbiórki zużytych tekstyliów, czyli głównie odzieży, przez gminy. Według danych Komisji Europejskiej, przeciętny obywatel UE co roku kupuje ok. 26 kg nowej odzieży i wyrzuca ok. 11 kg zużytych ubrań. Przemysł modowy jest jednym z największych trucicieli środowiska, stąd dążenie do zwiększenia recyklingu w tej branży.
Gminy będą musiały przyjmować zużyte tkaniny, co wiąże się z koniecznością rozbudowy systemu Punktów Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK) lub wprowadzenia alternatywnych rozwiązań. Jednak część ekspertów podkreśla, że Polska nie jest jeszcze przygotowana na te zmiany i brakuje kompleksowego systemu zbiórki i przetwarzania zużytej odzieży.
Nowe przepisy dotyczące segregacji odpadów, które zaczną obowiązywać od 2025 roku, znacząco wpłyną na nasze codzienne nawyki. System kaucyjny zmieni sposób, w jaki kupujemy i pozbywamy się butelek i puszek, a obowiązek segregacji odpadów budowlanych i zbiórki tekstyliów postawi nowe wyzwania przed samorządami i przedsiębiorcami. Choć celem tych zmian jest ochrona środowiska i dostosowanie polskiego prawa do wymogów UE, to ich wdrożenie może nie być łatwe. Potrzebne są inwestycje w infrastrukturę, edukacja społeczeństwa i współpraca między różnymi podmiotami.
Redaktor naczelny portalu. Absolwent Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego.
Capital Media S.C. ul. Grzybowska 87, 00-844 Warszawa