Alkoholu w soboty po 15 nie kupisz. Tak Polacy radzą sobie z prohibicją
Alkohol traktowany niemalże jako wróg narodowy, zakazy graniczące z prohibicją. Tak wygląda codzienność mieszkańców Szwecji, kraju, który od ponad 150 lat walczy z alkoholizmem obywateli. Turystów zwyczaje i ograniczenia związane z kupnem tam alkoholu często zaskakują. A jak radzą sobie z nimi Polacy mieszkający tam na stałe? Jak zawsze — znaleźli sposób.
W Szwecji walka z alkoholizmem jest ugruntowana historycznie. Jeszcze w XIX w. pijaństwo było tam tak powszechne, że znacząco wpłynęło na skrócenie długości życia Szwedów i spadek wzrostu liczby obywateli. Wódka była niemal wpisana w szwedzkie DNA — grzała, gdy w surowym klimacie brakowało opału, przynosiła pocieszenie w biedzie.
Szwecja walczy z alkoholizmem. Najbardziej restrykcyjne prawo w Europie
Po raz pierwszy z alkoholizmem Szwedów władze postanowiły walczyć na początku XX w. W 1917 r. wprowadzono racjonowanie napojów alkoholowych — od 1 do 4 l alkoholu na miesiąc na osobę, w zależności od wieku, majątku i pozycji społecznej. Zakupione ilości zapisywano w specjalnych książeczkach. Te zniesiono niemal cztery dekady później, w 1955 r.
Do dziś jednak Szwecja ma jedne z najbardziej rygorystycznych przepisów dotyczących sprzedaży alkoholu w Europie. Alkohol można kupić wyłącznie w sklepach monopolowych prowadzonych przez państwo — Systembolaget — które czynne są od poniedziałku do piątku w godzinach 10-19 (niektóre do godziny 20), a w soboty w godzinach 10-15. W niedziele (które w Szwecji są handlowe) i święta sklepy są zamknięte. Jedynie słabsze piwa o zawartości do 3,5% alkoholu dostępne są w normalnych marketach.
W soboty po 15 alkoholu nie kupisz
Trunki sprzedawane są osobom powyżej 20 roku życia. Sklepy monopolowe w Szwecji mają też misję edukacyjną — przy kasach znajdują się poradniki o szkodliwości picia alkoholu i porady dla rodziców. Nie mogą też stosować promocji.
— Przed 15 w soboty przed Systembolaget zazwyczaj ustawiają się długie kolejki. Każdy chce zrobić zapas na weekend. Co ciekawe, taki sklep ma tygodniowe zaopatrzenie i jeśli towar wyczerpie się na przykład w czwartek, to nie jest uzupełniany — mówi nam Adam, Polak od lat mieszkający w Szwecji.
Podczas wizyty w Sztokholmie odwiedziliśmy jeden z rządowych sklepów monopolowych. Trzeba przyznać, że był bardzo dobrze zaopatrzony — do wyboru był szeroki przekrój piw, win, wódek, czy whisky. Jak się okazuje, asortyment w poszczególnych Systembolaget może się różnić w zależności od upodobań klientów. Choć do sklepu wybraliśmy się w poniedziałek, część półek była już pusta. Nikt nie spieszył z dołożeniem towaru.
Polacy radzą sobie z drożyzną i zakazami. Kwitnie handel w sieci
Mocno zaskoczyła nas też cena wódki. Absolut, z którego przecież słynie Szwecja, kosztował 354 korony szwedzkie, czyli w przeliczeniu ok. 133,6 zł za litr. Tymczasem w Polsce za tę wódkę trzeba zapłacić ok. 70 zł/l (bez promocji).
Nic więc dziwnego, że Polacy mieszkający w Szwecji kombinują, jak mogą, by obejść restrykcyjne szwedzkie przepisy. Na grupach facebookowych Polonii aż roi się od ogłoszeń — zarówno tych, którzy w alkohol zaopatrują się w Polsce i zwożą go do Szwecji na handel, jak i tych, którzy zapomnieli zrobić zapasy na weekend i szukają osób, które mogłyby ich poratować w nagłej sytuacji.
"Ma ktoś whisky? Okolice Taby", "Ma ktoś whisky na sprzedaż dzisiaj? Alvik/Bromma/Vallingby?", "Poszukuję whisky, najlepiej z dowozem", "Jest jakieś whisky albo rum w okolicy Hagsatra?", "Dużo nowości, największy wybór, najlepsze ceny" — to kilka z ogłoszeń, jakie znaleźliśmy w ciągu naszego krótkiego pobytu.
Udało się zwalczyć problem?
Czy Szwecja restrykcyjnymi zakazami poradziła sobie z problemem alkoholu? Jak podaje CAN, działające w kraju Centralne Stowarzyszenie dot. Informacji o Alkoholu i Narkotykach, przeciętny Szwed powyżej 15 r.ż. wypija rocznie 9 litrów czystego alkoholu. To mniej niż średnia w Unii Europejskiej, która wynosi 10,7 l na mieszkańca. Badanie przeprowadzone w 2017 r. wskazało także, że ok. 4 proc. populacji w wieku 17-84 lata jest uzależnionych od alkoholu. W Polsce ok. 8 proc. dorosłych pije alkohol codziennie. Choć tendencja jest obiecująca, nikt tam na razie nie myśli o poluzowaniu alkoholowego pasa.
(Źródło: Fakt, Polityka, can.se)
/8
Szwedzi mierzą się z dużym ograniczeniami dotyczącymi sprzedaży alkoholu.
/8
Trunki sprzedawane są w sklepach monopolowych prowadzonych przez państwo.
/8
Otwarte są w dni powszednie od 10 do 19 i w soboty od 10 do 15.
/8
Towar nie jest uzupełniany w ciągu tygodnia.
/8
Wybór jest jednak spory.
/8
Nie brakowało też polskiego akcentu.
/8
Jak widać część towaru już w poniedziałek była przebrana.
/8
Cena wódki mocno zaskoczyła.
Masz ciekawy temat? Napisz do nas list!
Chcesz, żebyśmy opisali Twoją historię albo zajęli się jakimś problemem? Masz ciekawy temat? Napisz do nas! Listy od czytelników już wielokrotnie nas zainspirowały, a na ich podstawie powstały liczne teksty. Wiele listów publikujemy w całości. Wszystkie historie znajdziecie tutaj.