Warszawski sędzia masowo blokuje podsłuchy. Czy prokuraturze grozi paraliż?
"Paraliż najpoważniejszych śledztw. Ostatnie dwa tygodnie to ponad 30 odmów zastosowania kontroli operacyjnej" — poinformował na portalu prokurator Jacek Skała, przewodniczący Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury. Prokuratura Krajowa zapewnia, że do paraliżu nie doszło, ale przyznaje, że miała miejsce seria odmów. Było ich więcej niż w całym 2023. r
- Kontrola operacyjna to nic innego jak podsłuchiwanie rozmów telefonicznych, sprawdzanie wiadomości na komunikatorach czy poczcie mailowej
- W ten sposób służby zbierają informacje o przestępcach, choć za czasów PiS także o politykach i sędziach
- Ich celem jest z jednej strony wykrycie i ustalenie sprawców, a z drugiej uzyskanie i utrwalenie dowodów przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego
- Przez pięć dni zgodę na podsłuch może wyrazić Prokurator Krajowy, a potem musi już sąd. Ostatnio Sąd Okręgowy w Warszawie regularnie utrudnia pracę śledczym
- Prokuratura Krajowa twierdzi, że wszystkie odmowy wydał jeden neosędzia i zapewnia, że nie doprowadził on żadnego paraliżu
- Okazuje się jednak, że jeden sędzia w tym roku wydał więcej odmów niż wszystkie sądy w całym 2023 r. Tych było tylko 22
- Więcej informacji o biznesie znajdziesz na Businessinsider.com.pl
Od 14 grudnia 2023 r. to nie Prokurator Generalny, ale Krajowy decyduje m.in.: kogo i jak długo służby mogą podsłuchiwać, komu i jak długo mogą kontrolować korespondencję, a także zapoznaje się raportami z inwigilacji. W skrócie: decyduje o tym, na kogo szuka się haków i wie, co znaleziono dzięki podsłuchanym rozmowom czy przejrzanym wiadomościom w telefonie lub poczcie e-mailowej.
Dzięki Ziobrze to Prokurator Krajowy decyduje o podsłuchach
Taką zmianę wprowadziła tzw. ustawa betonująca prokuraturę autorstwa Ministerstwa Sprawiedliwości za czasów, gdy rządził nim Zbigniew Ziobro. Przed 14 grudnia 2023 r. o podsłuchach decydował Prokurator Generalny, czyli praktycznie od 2016 r. do 27 listopada 2023 r. to Zbigniew Ziobro. Potem dzięki nowelizacji taką władzę miał przejąć Prokurator Krajowy, którym był Dariusz Barski. I znowu dzięki ustawie betonującej miał być trudny do odwołania.Stało się inacze.
Koniec końców,mimo protestów prezydenta Andrzeja Dudy, obecnie Prokuratorem Krajowym jest Dariusz Korneluk i to on lub upoważnieni przez niego prokuratorzy wyrażają zgodę na złożenie wniosku do sądu o przeprowadzenie kontroli operacyjnej. Większość z nich trafia do Sądu Okręgowego w Warszawie. Rozpoznaje je ok.60 sędziów, specjalnie wyznaczanych. Te sprawy nie są losowane jak inne.
Z tym że w przypadkach niecierpiących zwłoki taka kontrola może być prowadzona np. przez CBA, CBŚ, policję od razu po złożeniu wniosku do sądu. Ten zaś ma pięć dni na wydanie postanowienia. Z informacji, do których dotarł w zeszłym tygodniu Business Insider, wynikało jednak, że jeden z sędziów Sądu Okręgowego w Warszawie odmówił w 22 przypadkach zgody na kontrole operacyjne.
Warszawski Sąd Okręgowy blokuje podsłuchy
To dużo, bo w całym 2023 r. sądy odmówiły zarządzenia kontroli i utrwalenia rozmów jedynie wobec 22 osób, a zgodziły się wobec 5 835 osób. Ta wynika z informacji Adama Bodnara, ministra sprawiedliwości-prokuratora generalny, przedstawionej w Sejmie.
Zapytaliśmy więc oficjalnie sąd, ale ten mnożył formalności. Najpierw kazał udowodnić, że jestem dziennikarką, a potem złożyć wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
Szybciej niż sąd informację w tej sprawie podał na portalu X Jacek Skała, prokurator, przewodniczący Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury. W sobotę 11 maja poinformował już o 30 odmowach.
Prokuratura Krajowa uspokaja
Prok. Przemysław Nowak, rzecznik prasowy Prokuratury Krajowej, w odpowiedzi na nasze pytania, przyznał, że warszawski Sąd Okręgowy w Warszawie w kilkudziesięciu przypadkach wydał w ciągu kilku dni postanowienia o odmowie zastosowania kontroli operacyjnych.
— Sędzia uznał, iż wnioski o zastosowania kontroli operacyjnych pochodzą od osoby nieuprawnionej. W wydanych postanowieniach nie kwestionuje jednakże uprawnień Prokuratora Krajowego Dariusza Korneluka, ale upoważnienia innych zastępców Prokuratora Generalnego (którzy wyrazili pisemną zgodę na skierowanie wniosków — red.) — informuje nas prok. Nowak. I zaznacza, że wszystkie te postanowienia wydał ten sam sędzia powołany na stanowisko w wyniku procesu nominacyjnego, którego poprawność wzbudza poważne wątpliwości (na wniosek tzw. neoKRS).
Z informacji, do których dotarł Business Insider, wynika jednak, że sąd rzeczywiście zakwestionował upoważnienia zastępców, ale dlatego, że im z kolei upoważnienia wydał im Dariusz Korneluk, który zdaniem sądu nie jest Prokuratorem Krajowym. Według neosędziego jest nim nadal Dariusz Barski.
Nie ma paraliżu, są złożone odwołania
— Postanowienia sądu nie doprowadziły do żadnego "paraliżu" i wszystkie zostały zaskarżone — zapewnia Nowak. Postanowienia wydane przez Sąd Okręgowy może więc uchylić Sąd Apelacyjny.
Inaczej na problem patrzy Jacek Kudła, biegły sądowy, ekspert w zakresie czynności operacyjno-rozpoznawczych. Jego zdaniem taka odmowa na pewno utrudnia służbom prowadzenie sprawy operacyjnej. — Co prawda nie wiadomo, jakie środki techniki operacyjnej w ramach kontroli operacyjnej służby chciały stosować, a także nie znamy dokładnej przyczyny odmowy, ale skoro służby wnioskowały o kontrolę operacyjną, to brak zgody na pewno utrudnia im prowadzenie działań — ocenia Kudła.
Z informacji Business Insidera wynika, że odmowy dotyczą poważnych śledztw, bo tylko takie są prowadzone na poziomie Prokuratury Krajowej. Jacek Skała twierdzi, że "chodzi m.in.: o handel setkami kilogramów narkotyków".
W poniedziałek stowarzyszenie prokuratorów Lex Super Omia (LSO) w odpowiedzi na post Jacka Skały napisało, że po pierwsze sieje on dezinformacje, a po drugie, zauważyło, że sprawy, o których napisał, są objęte klauzulą niejawności, a zatem informacji o nich nie mógł pozyskać legalnie.
Prok. Nowak z kolei nie ma zgody na szersze informowanie, przede wszystkim z uwagi na fakt, iż sprawy dotyczą materiałów niejawnych. Z tym że w na szczeblu Prokuratury Krajowej są prowadzone najpoważniejsze sprawy, a zatem nie chodzi w nich o kradzież batonika.