Chomik kojarzy się zwykle z niewielkim gryzoniem pochodzącym z egzotycznych krajów i hodowanym w polskich domach w klatkach albo terrariach. Tymczasem w naszym kraju zwierzęta te występują również w środowisku naturalnym. I, co ciekawe, są największe i najbardziej kolorowe spośród wszystkich znanych gatunków chomików na świecie. Gdzie można je spotkać?
Chomik europejski, zwany także skrzotkiem, reckiem albo polnym psem wielkością przypomina małego królika. Jego waga może dochodzić nawet do 1 kg, przy czym samiec jest dużo większy niż samica. Barwna sierść przyjmująca odcienie od żółtobrunatnego, przez rudy na czerwieni kończąc. Zwierzę ma jednolicie czarny brzuch i białe plamki w okolicach pyszczka. Niestety w naturalnym środowisku trudno je zobaczyć, ponieważ prowadzi głównie nocny tryb życia i większość czasu spędza w norach zlokalizowanych w okolicach nieużytków oraz pól uprawnych.
Gdzie w Polsce żyje chomik europejski?
A dodatkowo populacja chomika europejskiego w Europie, w tym również w Polsce drastycznie spada. Szacuje się, że w ciągu ostatnich 40 lat obszar występowania gryzonia zmniejszył się aż o 75 proc. Oznacza to, że w naszym kraju osobniki tego interesującego gatunku żyją dziko wyłącznie na terenie Dolnego Śląska. Spotkać można je również w Małopolsce i na Górnym Śląsku, gdzie prowadzi się działania mające na celu introdukcję chomika europejskiego do naturalnego środowiska.
Zwierzę nie bez powodu jest nazywane chomikiem bojowym. W sytuacji zagrożenia staje na tylnych łapkach, pokazuje jednolicie czarny brzuch, nadyma torby policzkowe i syczy. Niestety w obliczu zmian klimatycznych i działalności człowieka jest bezsilny. Co przyczyniło się do tak dużego spadku populacji chomika europejskiego?
Przyczyny spadku liczebności populacji chomika europejskiego?
Przede wszystkim fakt, że jeszcze kilka dekad temu był uznawany za szkodnika i tępiony na szeroką skalę. Dopiero w 1999 roku gatunek został objęty ochroną w ramach Konwencji Berneńskiej i Dyrektywy Siedliskowej Unii Europejskiej. Kurcząca się liczebność gryzonia skłoniła też Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN) do uznania gatunku za krytycznie zagrożony.
Populacji chomika europejskiego nie sprzyja też ocieplający się klimat i niestabilność zim. Wyższa temperatura o tej porze roku sprawia, że zwierzę bardzo często wybudza się z hibernacji, przez co zgromadzone na ten czas zapasy szybko ulegają wyczerpaniu. Jeśli dodać do tego chemizację pól i adaptowanie naturalnych siedlisk na potrzeby urbanizacji, można uzyskać kompletny obraz czynników prowadzących do wymarcia gatunku.
Według naukowców może ono nastąpić szybciej, niż mogłoby się wydawać. Szacuje się, że przy niesprzyjających warunkach populacja chomika europejskiego w Polsce może wyginąć już w ciągu najbliższych dwóch, trzech dekad. A dlaczego ważna jest jego ochrona?
Dlaczego należy chronić chomika europejskiego?
Najważniejszym powodem jest fakt, że chomik europejski jest częścią łańcucha pokarmowego. I chociaż w dużej mierze żywi się ziarnem oraz pędami roślin, w jego jadłospisie znajdują się także bezkręgowce, które mogą siać spustoszenie na polach uprawnych. Sam chomik stanowi pożywienie większych ssaków – w tym lisów oraz ptaków drapieżnych. Jego wyginięcie mogłoby więc oznaczać potężny wstrząs dla ekosystemu.
Chomik europejski, najrzadziej występujący w przyrodzie spośród wszystkich chomików, to gatunek, któremu w Polsce poświęca się coraz więcej uwagi. Czy naukowcom uda się zwiększyć jego liczebność? Pozostaje mieć nadzieję, że tak się stanie, dzięki czemu przyszłe pokolenia będą miały możliwość zobaczenia go w naturalnym środowisku.
Czytaj więcej