Niedzielny handel kwitnie mimo zakazu. Inspektorzy bezradni
W ubiegłym roku niemal co piąty sklep na Mazowszu łamał przepisy zakazujące handlu w niedziele. Powód? Potencjalne zyski z niedzielnych sprzedaży przewyższają ryzyko nałożenia grzywny, która często jest mniejsza od dziennego utargu.
Dla jasności: aktualne regulacje pozwalają na prowadzenie działalności handlowej w siedem niedziel w roku, obejmujących okresy przedświąteczne oraz określone miesiące — w 2024 roku są to czerwiec i sierpień. Mimo obowiązującego zakazu wiele sklepów pozostaje otwartych dla klientów.
Niedzielny handel przynosi korzyści
Z danych portalu wiadomoscihandlowe.pl wynika, że w 18 proc. skontrolowanych mazowieckich placówek w ubiegłym roku, handel odbywał się niezgodnie z przepisami. Zaskakująco, 89 proc. przedsiębiorców nie szukało formalnych sposobów, aby legalnie prowadzić działalność handlową w niedziele. Naruszenia przepisów nie dotyczyły dużych sieci handlowych, ale mniejszych sklepów.
"Powierzali zadania handlowe oraz związane z nimi obowiązki swoim pracownikom lub osobom zatrudnionym na umowach cywilnoprawnych, akceptując ewentualne konsekwencje swoich decyzji" — informuje Okręgowy Inspektorat Pracy w Warszawie.
Pracownicy inspekcji pracy często przymykają oko na naruszenia przepisów, ponieważ przedsiębiorcy nie boją się ryzyka nałożenia kar, które są niższe od potencjalnych zysków. Ważnym aspektem jest fakt, że średnia wysokość nałożonej grzywny wyniosła 1333 zł — to znacznie mniej niż średni niedzielny utarg sklepu. Dla przedsiębiorców otwarcie sklepu w niedziele jest zatem bardziej opłacalne.
Handel w niedziele. Czy zmiany przepisów są możliwe?
W sklepach, gdzie kontrole potwierdziły legalny handel, najczęściej deklarowano, że działalność prowadzona jest wyłącznie przez właściciela, we własnym imieniu i na własny rachunek. Niektórzy korzystali także z pomocy członków rodziny, którym nie wypłacano wynagrodzenia.
Czy możliwe jest przywrócenie handlu we wszystkie niedziele roku? Na razie nie ma takiej pewności, a temat nie jest szeroko dyskutowany. Mimo zapowiedzi KO o przywróceniu poprzednich przepisów w ciągu pierwszych 100 dni rządów, zmiany nie zostały wprowadzone. Nie ma również porozumienia w tej kwestii wśród koalicji rządzącej.
Trzecia Droga proponuje możliwość handlu przez dwie niedziele w miesiącu, natomiast Lewica nie określiła jeszcze swojego stanowiska. Dodatkowo, urzędujący prezydent Andrzej Duda zapowiedział, że nie poprze zniesienia zakazu handlu w niedziele.