Od połowy listopada 2023 roku każdy posiadacz numeru PESEL zyskał możliwość jego zastrzeżenia. To ważny krok w stronę ochrony przed kradzieżą tożsamości. Do tej pory z tej opcji skorzystały już ponad 2 miliony Polaków. Od 1 czerwca wchodzą kolejne ważne zmiany w tym zakresie.
Fot. Warszawa w Pigułce
PESEL to unikatowy, jedenastocyfrowy kod, który służy do identyfikacji osoby. Zawiera on informacje takie jak data urodzenia, płeć czy numer porządkowy. Niestety, w niepowołanych rękach może stać się narzędziem do popełnienia przestępstwa. Właśnie dlatego Ministerstwo Cyfryzacji umożliwiło zastrzeganie PESEL-u poprzez aplikację mObywatel oraz portal mobywatel.gov.pl.
Zastrzeżony PESEL trafia do specjalnego rejestru. Co to oznacza w praktyce? Od 1 czerwca 2024 roku instytucje finansowe, takie jak banki, firmy pożyczkowe czy leasingowe, będą miały obowiązek sprawdzania tego rejestru przed zawarciem jakiejkolwiek transakcji. Jeśli dany PESEL widnieje w bazie jako zastrzeżony żadna umowa nie będzie mogła być podpisana. Wyklucza to zaciągnięcie pożyczki, zawarcie umowy z operatorem czy nawet wypłacenia większej sumy pieniędzy z banku.
Warto podkreślić, że zastrzeżenie PESEL-u nie blokuje możliwości jego używania w codziennych sytuacjach, takich jak zakupy, wizyty u lekarza czy załatwianie spraw urzędowych. To po prostu dodatkowa warstwa ochronna, która może uchronić nas przed poważnymi problemami w przypadku kradzieży tożsamości.
Jak zastrzec PESEL? Można albo udać się do urzędu albo załatwić tę sprawę zdalnie. W pierwszym przypadku należy udać się do urzędu i odstać swoje w kolejce. Na początku kolejki były ogromne, ale teraz nie ma aż tylu chętnych. PESEL można też zastrzec w aplikacji mObywatel lub wejść na portal mobywatel.gov.pl. Tam wystarczy wyszukać usługę „Zastrzeż PESEL” i potwierdzić chęć zabezpieczenia swojego numeru. Cały proces zajmuje dosłownie chwilę. W razie potrzeby można też w każdej chwili cofnąć zastrzeżenie – bezterminowo lub tymczasowo, do wybranej daty i godziny. Ciekawa jest szczególnie ta druga opcja. Jeżeli chcemy np. podpisać umowę, odstrzegamy PESEL i zaznaczamy datę, kiedy usługa ma być znowu aktywna. Dzięki temu numer zastrzega się sam po pewnym czasie. Co ważne, dzięki powiadomieniom push w aplikacji mObywatel będziemy na bieżąco informowani o statusie naszego PESEL-u. Dowiemy się, kiedy weryfikacja zastrzeżenia dobiegnie końca, a także otrzymamy alert, jeśli ktoś spróbuje użyć naszego numeru do zawarcia transakcji.
Po 1 czerwca wiele osób, które zastrzegały PESEL będą mogły chcieć go na chwilę odstrzec. Pamiętajmy o opcji zdalnej, by nie generować dużych kolejek w urzędach.
Redaktor naczelny portalu. Absolwent Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego.
Capital Media S.C. ul. Grzybowska 87, 00-844 Warszawa