Dziś Komisja śledcza ds. wyborów korespondencyjnych odbiera opinię biegłego, prof. Piotr Uziębły. O godz. 14.00 planowane jest przesłuchanie w charakterze świadka byłego premiera Mateusza Morawieckiego.
Dwudniowe posiedzenie komisji rozpoczęło się wczoraj przesłuchaniem byłego marszałka Senatu Tomasza Grodzkiego (KO).
Dzisiaj, w pierwszej części posiedzenia, komisja odbiera opinię biegłego prof. Piotra Uziębły. Wiceszef komisji Jacek Karnowski (KO) powiedział PAP, że komisja będzie pytała biegłego, czy ustawa o wyborach kopertowych oraz działalność najwyższych organów państwa w związku z tymi wyborami były zgodne z konstytucją.
Również sam biegły zapowiedział, że przed komisją będzie mówił o tym, czy wprowadzenie ustawy ws. wyborów kopertowych było konstytucyjne i czy działania, które podejmował rząd na podstawie ustawy, która była uchwalona przez Sejm, ale jeszcze nie została przyjęta przez Senat, ani nie została podpisana przez prezydenta można uznać za legalne.
Następnie - o godz. 14 - przed komisją stanie były premier Mateusz Morawiecki. Ma on zostać przesłuchany w związku z wydanymi przez siebie decyzjami.
Opinia biegłego
Prof. Uziębło zauważył, że orzecznictwo TK przewiduje nadzwyczajne okoliczności, w których można by zmieniać prawo wyborcze, jednak jego zdaniem pojawiają się przy tym także inne znaki zapytania.
Co prawda TK w swoim orzecznictwie podkreśla, że mogą wystąpić pewne szczególne okoliczności, uzasadniające zmianę prawa wyborczego, wskazuje, ze te wyjątki mogłyby wynikać z uzasadnionych okoliczności o charakterze obiektywnym. Tutaj teoretycznie można by było sobie wyobrazić, że pojawienie się pandemii jest taką okolicznością. Ale moim zdaniem pojawiają się tu co najmniej cztery elementy, które przesądzają o tym, że te zmiany były niemożliwe
— powiedział.
Mieliśmy do czynienia z sytuacją, gdzie w bardzo znaczący sposób zostały ograniczone prawa i wolności jednostki. (…) Logicznym byłoby, gdyby wprowadzić wtedy w Polsce stan klęski żywiołowej, który powodowałby bezcelowość wprowadzania zmian w prawie wyborczym. (…) Doszło do tego, że ewentualne zmiany wprawie wyborczym musiały wiązać się z ograniczeniami możliwości realnego prowadzenia kampanii wyborczej
— dodał.
Prof. Piotr Uziębło wyjaśniał, że jego zdaniem problematyczne w procesie zmiany prawa wyborczego było „zmienianie zasad w trakcie gry”.
Nie ma też wątpliwości, że zmiany zaszły w toku procesu wyborczego. Kampania wyborcza trwała i nagle pojawia się zupełnie nowa reguła, zmieniająca zasady gry
— powiedział biegły.
Inną sprawą jest kwestia zasady powszechności wyborów, a więc sposób doręczenia karty do głosowania, które miały być nie odbierane osobiście, a wrzucane do skrzynek pocztowych. Bardzo często zdarzało się, że osoby zamieszkiwały poza faktycznym miejscem zamieszkania, więc to kolejny istotny element
— ciągnął dalej.
Ostatni taki element to był przepis, mówiący o kradzieży karty do głosowania, co mogło wskazywać na swoiste wprowadzenie obowiązku wyborczego, bo pojęcie kradzieży nie było w tym wypadku precyzyjne i można było przyjąć interpretację, że ktoś kto nie wrzuci karty do głosowania do wrzutni, która się miała pojawić, to tym samym dokonuje zaboru mienia