Notowania
WALUTY
GIEŁDA
SUROWCE
Ostatni akord holdingu PiS był fałszywy. Wielomiliardowe straty
Jeszcze w czwartym kwartale ub.r. państwowymi spółkami giełdowymi zarządzali menadżerowie z nadania PiS. Raporty finansowe za 2023 r. przeważnie podpisywali już nowi, wybrani przez koalicję obecnie rządzącą. I obraz nie wygląda ciekawie. Kwartału z tak wielkim minusem w spółkach kontrolowanych przez państwo nie było od poprzedniej zmiany władzy.
- Menadżerowie z nadania PiS zarządzali państwowymi spółkami giełdowymi do czwartego kwartału ub.r
- Raporty finansowe z końcówki roku wskazują na duże straty w spółkach kontrolowanych przez państwo
- Giełdowy holding PiS zaliczył stratę 8,8 mld zł netto, co jest największą stratą od poprzedniej zmiany władzy
- Wyniki państwowych spółek są znacznie gorsze od niepaństwowych, które zarobiły 4,6 mld zł na czysto
- Więcej informacji o biznesie znajdziesz na stronie Businessinsider.com.pl
Co tu się zadziało. Po 11 kwartałach z rzędu na plusie giełdowy holding PiS, składający się obecnie z 19 spółek, zaliczył stratę. I to nie byle jaką. Aż 8,8 mld zł na minusie netto.
Żeby znaleźć wcześniej tak złe wyniki, trzeba by sięgnąć do czwartego kwartału 2015 r. Też odbywała się wtedy zmiana menadżerów państwowych spółek i ci nowi czyścili sobie drogę, przeceniając wartość majątku w księgach za pomocą odpisów. To wtedy Orlen miał stratę 69 mln zł, to wtedy zysk PKO BP spadł poniżej pół miliarda złotych, a KGHM tracił 6,2 mld zł.
Co więcej, porównanie z 19 największymi spółkami niepaństwowymi na giełdzie wypada niekorzystnie, bo te zarobiły 4,6 mld zł na czysto. To też mniej niż w poprzednim roku, ale o "tylko" 814 mln zł, a nie o aż 28 mld zł, jak w przypadku holdingu PiS.
Tym razem mamy powtórkę z sytuacją sprzed ośmiu lat i można powiedzieć, że holding PiS żegna się fałszywym akordem, podobnie jak wtedy holding PO-PSL. Tym razem co prawda Orlen był na plusie i to 3,6 mld zł, ale wynik jest o 80 proc. niższy niż w analogicznym okresie 2022 r. (18,5 mld zł). KGHM znowu zaliczył potężną stratę, choć nieco mniejszą niż osiem lat wcześniej, bo 4,5 mld zł (-4 mld zł rok do roku). Wielką, bo ponad 8-miliardową stratę wykazała grupa PGE, co jest wynikiem o 7,4 mld zł gorszym niż rok wcześniej. O ponad miliard złotych niższe wyniki rok do roku miały JSW i PKO BP.
Do pozytywów można zapisać grupę PZU z zyskiem skonsolidowanym o 374 mln zł (+30 proc. rdr.) wyższym rok do roku i składowe części grupy PZU, czyli banki: Alior (+360 mln zł zysku netto rdr., tj. +63 proc. rdr.) i Pekao (+886 mln zł zysku netto rdr., +94 proc.). Poprawiły znacząco swoje wyniki jeszcze: Puławy i Bogdanka.
Przyjrzyjmy się, co działo się w spółkach z największymi stratami, czyli w PGE, KGHM i Grupie Azoty oraz w Orlenie, który zaliczył największy spadek wyniku, licząc wartościowo.
PGE z odpisem 8,5 mld zł
Grupa PGE miała już w swojej historii straty przekraczające 6 mld zł — w drugim kwartale 2015 i czwartym kwartale 2019 r. Ale teraz odnośnikiem negatywnego rekordu będzie wynik czwartego kwartału 2023, czyli 8 mld zł na minusie na poziomie netto. Sumując ostatnie 25 kwartałów, grupa wychodzi minus 351 mln zł. Z punktu widzenia akcjonariuszy spółki jej działalność była w tym czasie bezwartościowa.
Na końcówkę 2023 r. zrobiono testy utraty wartości aktywów trwałych, co dodało do strat 8,5 mld zł. Trzeba było skorygować w dół wartość aktywów węglowych. A to nie wszystko.
W 2023 r. produkcja energii elektrycznej netto spadła w PGE o 9,3 TWh (-14,8 proc.), a szczególnie w najbardziej emisyjnych elektrowniach na węgiel brunatny (Bełchatów i Turów), gdzie spadek był 25-procentowy do 30 TWh. Tu decydowały dwa czynniki — cieplejsza pogoda i mniejsze o 3 proc. zużycie energii elektrycznej na rynku oraz ciepła o 4,5 proc., ale też drożejące uprawnienia do emisji CO2. W grudniu kosztowały one 83 euro za tonę, czyli były o 3 proc. droższe rok do roku.
Za uprawnienia do emisji CO2 grupa PGE zapłaciła 28,5 mld zł, czyli o 17 mld zł więcej niż w 2022 r. W pozycji podatki i opłaty, która obejmuje prawa do CO2, pojawił się koszt 32,7 mld zł w porównaniu do 23,3 mld zł rok wcześniej.
Przychody ze sprzedaży prądu dzięki wyższym cenom co prawda wzrosły o 12,4 mld zł, ale wzrosły koszty kupna węgla o 1,9 mld zł, wspomniane wyżej koszty CO2 oraz co najważniejsze — odpis na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny 6,3 mld zł.
Odpisy w KGHM
W KGHM podobnie jak w PGE — poszło o odpisy po teście na utratę wartości. 424 mln zł odpisano z wartości kopalni Victoria w Kanadzie, a 3,6 mld zł na aktywa produkcyjne w Polsce (górnicze i hutnicze).
Do tego trzeba dodać spadek cen miedzi w czwartym kwartale o 9 proc. w porównaniu z kwartałem pierwszym 2023 r. i wzrost kosztu wydobycia miedzi o aż 94 proc. w Kanadzie i USA, o 25 proc. w Polsce i o 12 proc. w Chile. Kopalnie północnoamerykańskie KGHM wydobywają miedź po aż 9,1 tys. dol. na tonie, nieznacznie niżej od obecnych cen światowych, rzędu 10 tys. dol. W Polsce ten koszt to 6,6 tys. dol., a w Chile 3,7 tys. dol.
Grupa Azoty na krawędzi
Grupa Azoty ma ciężkie chwile za sobą i tu też słowo "odpisy" gra główną rolę. Spółka zdecydowała się zwiększyć odpis w zależnej spółce GA Polyolefins o 206 mln zł do 1 mld 343 mln zł. To ta firma odpowiada za budowę fabryki tworzyw sztucznych w Policach.
Kolejny odpis, sięgający 151 mln zł, dotyczy biznesu nawozowego spółki zależnej GA Zakłady Chemiczne Police. Wynika on z pogorszenia długoterminowych prognoz rynkowych i prognoz przyszłych przepływów pieniężnych, w szczególności w zakresie produktów azotowych przeznaczonych do zastosowań technicznych.
Przesunięcie komercyjnego uruchomienia projektu fabryki polimerów, budowanego kosztem 7 mld zł dla spółki oznacza spore kłopoty. Pierwsze produkty miały być sprzedawane od września 2023 r., ale wciąż trzeba czekać. Banki finansujące inwestycję naciskają na spółkę.
Zakład polimerów co prawda uruchomił produkcję już w ubiegłym roku, ale nie może podpisywać długoterminowych kontraktów z klientami, bo jak dotąd nie udało się przeprowadzić tzw. testu integralności inwestycji, który ma potwierdzić osiągniecie wszystkich paramentów gwarantowanych przez wykonawcę. Bez tego niemożliwe jest formalne zakończenie inwestycji.
Odpisy Orlenu
Orlen tak skomplikowanej sytuacji nie ma i spółka obfituje w pieniądze, zarobiła na czysto 3,6 mld zł w czwartym kwartale, ale bez odpisów tu też się nie obyło. Testy czwartego kwartału wykazały, że aktywa trwałe są warte mniej o 542 mln zł, niż zapisano w księgach spółki, a w całym 2023 r. odpisano na utratę ich wartości aż 3,9 mld zł.
Ale największą dziurę w finansach spółki zrobił nowy podatek. Aż 13,8 mld zł odpisu spółka musiała zrobić na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny, głównie w segmencie wydobycia gazu ziemnego w Polsce.
To mechanizm nakładający na wytwórców energii elektrycznej oraz spółek prowadzących działalność gospodarczą w zakresie obrotu energią elektryczną obowiązek przekazywania części swoich przychodów na Fundusz, czyli podzielenia się nadmiarowym zyskiem w następstwie kryzysu energetycznego. Z tego funduszu sfinansowano mrożenie cen energii i gazu.
Spółki prywatne po jasnej stronie
Zupełnie inaczej wygląda sytuacja największych prywatnych spółek. Najbardziej zaskoczyły rynek wyniki ING BSK, który zarobił aż 1,3 mld zł w czwartym kwartale ub.r., czyli o 996 mln zł więcej niż prognozowali analitycy rynku i o 605 mln zł więcej niż w rok wcześniej.
O aż 300 mln zł więcej rok do roku zarobił odzieżowy potentat LPP, a o 127 mln zł windykacyjny Kruk.
Porażki zaliczyły mBank (strata 20 mln zł, wynik o 855 mln zł niższy rok do roku), BNP Paribas (strata 381 mln zł, wynik gorszy o 633 mln zł rok do roku) oraz Allegro (strata 234 mln zł, czyli wynik o 413 mln zł niższy rok do roku).