Aktualizacja: 07.05.2024 15:21 Publikacja: 07.05.2024 14:48
Egzamin maturalny z języka polskiego w II LO im. Marii Skłodowskiej-Curie w Gorzowie Wielkopolskim
Foto: PAP/Lech Muszyński
• Wiersz pokazuje postawę, jaką należy przyjąć w życiu: trzeba buntować się przeciwko złu, brać w obronę pokrzywdzonych, wystrzegać się tchórzostwa, a także pychy. Herbert odwołuje się do tradycji; a humanistyczne wartości, które pragnie ocalić, uosabiają Gilgamesz, Hektor i Roland. Ta postawa, trudna do przyjęcia we współczesnym świecie, nie przyniesie człowiekowi nagrody, pozwoli mu jednak zachować godność.
Odwołanie do wybranych kontekstów, np.
• kontekst literacki – Jan Kochanowski, „Treny”; Adam Mickiewicz, „Oda do młodości”; Jan Kasprowicz, „Dies irae”; Czesław Miłosz, „Campo di Fiori”; Witold Gombrowicz, „Ferdydurke”;
• kontekst historycznoliteracki – prometeizm, winkelriedyzm, ideały romantyczne; romantyczny indywidualizm;
• kontekst filozoficzny – egzystencjalizm;
• kontekst historyczny – powstania narodowe.
Podsumowanie – zebranie wniosków cząstkowych dotyczących buntu oraz jego konsekwencji i ich uogólnienie, np.
Bunt zazwyczaj uszlachetnia bohatera literackiego i nadaje mu tożsamość, choć często łączy się z cierpieniem, samotnością, poczuciem klęski.
Temat 2.
Jak relacja z drugą osobą kształtuje człowieka?
Przykładowe aspekty rozważanego problemu:
• przyjaźń (Bolesław Prus, „Lalka”; Gustaw Herling-Grudziński „Inny świat”);
• miłość (Juliusz Słowacki, „Kordian”; Fiodor Dostojewski, „Zbrodnia i kara”; Bolesław Prus, „Lalka”; Stefan Żeromski, „Przedwiośnie”);
• empatia i poczucie odpowiedzialności za drugiego człowieka (Albert Camus, „Dżuma”; Hanna Krall, „Zdążyć przed Panem Bogiem”);
• uznanie kogoś za autorytet / wzór postępowania (Henryk Sienkiewicz, „Potop”; Stefan Żeromski „Przedwiośnie”);
• relacja oparta na niechęci, strachu, przymusie, kontrolowaniu (Tadeusz Borowski, „Ludzie, którzy szli”, „Proszę państwa do gazu”; Gustaw Herling-Grudziński, „Inny świat”; George Orwell, „Rok 1984”).
UWAGA: omawiając wybrane przykłady, uwzględniamy wpływ relacji na kształtowanie się jednostki.
Wstęp:
Wprowadzenie do tematu – ogólna refleksja związana z problemem, np.
Jak słusznie stwierdził Arystoteles, człowiek jest istotą społeczną – żyje wśród ludzi, a relacje z nimi w różny sposób kształtują jego osobowość.
Teza – zajęcie stanowiska wobec problemu, np.
Relacje międzyludzkie mają szczególną wagę, gdyż druga osoba często silnie wpływa na człowieka i niejednokrotnie kształtuje jego moralność oraz postawę wobec świata.
Rozwinięcie:
Odwołanie do wybranej lektury obowiązkowej, np.
William Szekspir, „Makbet”
• Niezwykle silny wpływ wywiera na głównego bohatera jego żona, Lady Makbet. To ona, dowiedziawszy się wcześniej z listu Makbeta o przepowiedni wiedźm, wszelkimi sposobami nakłania męża, by wziął sprawy w swoje ręce i wypełnił przepowiednię. Namawiając go do zabicia króla, stosuje szantaż emocjonalny, odwołuje się do jego poczucia męskości i sprawczości. Destrukcyjny wpływ żony łączy się z upadkiem moralnym bohatera.
lub
Fiodor Dostojewski, „Zbrodnia i kara”
• Duże znaczenie dla Rodiona ma relacja z Sonią Marmieładową. Dziewczyna jest osobą głęboko wierzącą, ale sytuacja zmusza ją do zarabiania na życie prostytucją. Pod wpływem Soni, która wyrusza za nim na katorgę, Raskolnikow staje się innym człowiekiem – akceptuje konieczność odpokutowania zbrodni, otwiera się na miłość i wiarę.
Odwołanie do innych utworów literackich, np.
Bolesław Prus, „Lalka”
• Aby zbliżyć się do Izabeli Łęckiej, Stanisław Wokulski zdobył wielki majątek i zmienił styl życia. Relacja z piękną arystokratką miała jednak na niego destrukcyjny wpływ. Wokulski czuł, że ukochana uważa go za kogoś gorszego od siebie, a kiedy przekonał się o jej zdradzie, usiłował popełnić samobójstwo.
lub
Michaił Bułhakow, „Mistrz i Małgorzata”
• Powieść ukazuje wielkie uczucie, dla którego człowiek jest w stanie zrobić absolutnie wszystko, nawet jeśli nie mieści się to w ustalonym porządku. Tytułowa bohaterka jest całkowicie oddana Mistrzowi, porzuca dla niego swoje dotychczasowe życie, a dla ocalenia rękopisu powieści ukochanego jest w stanie zostać gospodynią balu u Szatana. Mistrz także podkreśla własne zaangażowanie, mówiąc o chwilach wypełnionych czekaniem na Małgorzatę. Relacja bohaterów odcina ich od zewnętrznego świata, za to otwiera na zupełnie inny wymiar rzeczywistości.
Odwołanie do wybranych kontekstów, np.
• kontekst mitologiczny – historia Pigmaliona rzeźbiącego Galateę wedle własnych potrzeb i upodobań;
• kontekst literacki – William Szekspir, „Romeo i Julia”; Molier, „Skąpiec”; Władysław Stanisław Reymont, „Chłopi”, Witold Gombrowicz, „Ferdydurke”; Antoni Libera, „Madame”;
• kontekst psychologiczny i socjologiczny – rodzaje relacji międzyludzkich i ich uwarunkowania;
• kontekst historycznoliteracki – nurt psychologiczny w literaturze (powieść psychologiczna).
Podsumowanie – zebranie wniosków cząstkowych dotyczących wpływu relacji międzyludzkich na kształtowanie się jednostki i uogólnienie tych wniosków, np.
Najsilniejsze relacje łączą się zwykle z nieoczywistym wpływem jednej osoby na drugą, a osoba w takiej relacji jest gotowa zapomnieć o swoim życiu, zasadach i dotychczasowej tożsamości.
Relacja z drugą osobą może mieć dla człowieka różne następstwa:
• budujące – dzięki tej relacji jednostka może się nauczyć, jak pełnić określone role społeczne, odnaleźć sens życia, osiągnąć dojrzałość, odrodzić się moralnie;
• niszczące – pod wpływem drugiego człowieka jednostka może się sprzeniewierzyć swoim wartościom, stracić wiarę w siebie, zerwać relacje z innymi ludźmi itp.
UWAGA: Za chwilę podamy rozwiązania części 1 i 2 egzaminu maturalnego 2024.
Czytaj więcej
Harmonogram egzaminów maturalnych w 2024 roku
PAP
Czytaj więcej
Matury 2024 zbliżają się wielkimi krokami. Dla tych, którzy zainteresowani są tym, kiedy będą mogli poznać wyniki egzaminu maturalnego i w jakim miejscu będą mogli je odnaleźć, podajemy garść najważniejszych informacji.
Materiał powstał we współpracy z Wydawnictwami Szkolnymi i Pedagogicznymi SA
Do egzaminu maturalnego przystąpiło ok. 263 tys. absolwentów szkół ponadpodstawowych. Abiturienci zdają egzamin w Formule 2023 oraz w Formule 2015. Ostateczne wyniki egzaminu poznają 9 lipca. Wtedy też otrzymają oni świadectwa i będą mogli ubiegać się o przyjęcie na studia.
Matura z języka polskiego na poziomie podstawowym trwała 4 godziny. Egzamin na poziomie rozszerzonym będzie trwał 3,5 godziny. Maturę z polskiego uczniowie muszą zaliczyć na poziomie min. 30 proc.
Sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Szmydt wystąpił do władz Białorusi o azyl polityczny.
O ewentualnym wniosku sędziego Tomasza Szmydta o rezygnację z urzędu sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie wie Krajowa Rada Sądownictwa - ustaliła "Rzeczpospolita". Sędzia miał poprosić o azyl na Białorusi.
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych zawiadomił prokuraturę o wycieku danych osobowych polskich klientów chińskiej platformy sprzedażowej pandabuy.com.
Komisja Europejska poinformowała w poniedziałek o zaistnieniu przesłanki do zamknięcia procedury z artykułu 7 traktatu o UE wobec Polski.
Minister sprawiedliwości Adam Bodnar prowadzi zakulisowe rozmowy z Pałacem Prezydenckim w sprawie nowej ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Możliwe są pewne ustępstwa względem tzw. neosędziów - tak, by Andrzej Duda nie zawetował nowych przepisów - donosi portal money.pl.
Przed nami maraton maturalny. W ramach matury 2024 zostanie przeprowadzonych około 556 885 egzaminów w części ustnej oraz około 1 405 725 egzaminów w części pisemnej (dane CKE).
Internauci tegoroczne tematy wypracowań maturalnych określili jako wyjątkowo łatwe. Czy w kolejnych dniach matur 2024 też będzie łatwo?
Rp.pl opublikuje w tym roku arkusze z matury 2024 wraz z odpowiedziami z języka polskiego i matematyki. Odpowiedzi dostarczą najlepsi specjaliści z Wydawnictw Szkolnych i Pedagogicznych.
Matury 2024 zbliżają się wielkimi krokami. Dla tych, którzy zainteresowani są tym, kiedy będą mogli poznać wyniki egzaminu maturalnego i w jakim miejscu będą mogli je odnaleźć, podajemy garść najważniejszych informacji.
Centralna Komisja Egzaminacyjna podkreśla, że „arkusze maturalne” pojawiające się w sieci nie są prawdziwe. Przestrzega też maturzystów, by nie dali się oszukać. Matura 2024 właśnie się rozpoczyna.
Matura 2024 już za pasem. Progi zdawalności oraz lista egzaminów, do których podejdą uczniowie, różnią się w zależności od tego, jaką szkołę kończy uczeń - czy liceum jest trzy- czy czteroletnie, a technikum: cztero- lub pięcioletnie.
Cezary Cieślukowski z Trzeciej Drogi został nowym przewodniczącym sejmiku województwa podlaskiego.