Czy brak personelu zwalnia z odszkodowania za opóźniony lot? Jest odpowiedź TSUE
Niewystarczająca liczba pracowników lotniska odpowiedzialnych za załadunek bagażu może zwolnić linie lotnicze z obowiązku wypłaty odszkodowania za opóźnienie lotu. Brak personelu można bowiem uznać za "nadzwyczajną okoliczność". Tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wskazał jednak, że linie lotnicze muszą spełnić dwa warunki, by uniknąć wypłat rekompensat dla pasażerów.
- Linie lotnicze nie muszą wypłacać rekompensaty, jeżeli opóźnienie było spowodowane nadzwyczajnymi okolicznościami, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków
- W sprawie, którą zajmował się TSUE, linie lotnicze powoływały się właśnie na takie okoliczności. Wskazywały, że opóźnienie było efektem braku wystarczającej liczby pracowników na lotnisku odpowiedzialnych za załadunek bagażu
- TSUE uznał, że brak personelu może być taką nadzwyczajną okolicznością, o ile są spełnione dwa warunki. A to już ma zbadać sąd krajowy
- Przedstawiciel maltańskiego urzędu transportu uważa, że wyrok TSUE wygląda na pozytywny dla linii lotniczych
- Więcej informacji o biznesie znajdziesz na Businessinsider.com.pl
Od blisko 20 lat w krajach Unii Europejskiej obowiązuje rozporządzenie nr 261/2004 określające zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odwołania lub dużego opóźnienia lotów. Zgodnie z nim w przypadku przybycia do miejsca docelowego z co najmniej trzygodzinnym opóźnieniem pasażerowi przysługuje prawo do odszkodowania w wysokości od 250 do 600 euro w zależności od długości trasy, chyba że lot został odwołany z powodu nadzwyczajnych okoliczności. Na ich podstawie firma serwis Flightright walczyła o odszkodowania za opóźnienie lotu z 2021 r. z lotniska Kolonia-Bonn w Niemczech na grecką wyspę Kos. Lot obsługiwały linie lotnicze TAS. Sprawa jednak nie okazała się jednoznaczna i trafiła aż do TSUE.
Lot opóźniony o ponad 3 godziny przez brak personelu
Lot, którym zajmował się TSUE, był opóźniony o 3 godziny i 49 minut, i to z trzech powodów. Po pierwsze poprzedni lot tego samolotu był opóźniony o jedną godzinę i 17 minut z powodu braku personelu odpowiedzialnego za odprawę pasażerów, po drugie, również z braku personelu przedłużył się załadunek bagaży do samolotu. Po trzecie, warunki pogodowe, które wystąpiły po zamknięciu drzwi samolotu, dodatkowo opóźniły start o 19 minut.
Linie lotnicze TAS odmówiły jednak wypłaty odszkodowania, wskazując, że opóźnienie było wynikiem nadzwyczajnych okoliczności, a dokładnie brakiem personelu. Część pasażerów scedowała swoje prawo do odszkodowania na firmę Flightright, która specjalizuje się w egzekwowaniu rekompensat od linii lotniczych. Zażądała od linii lotniczych po 800 euro dla pasażera wraz z odsetkami. Sprawa trafiła do niemieckiego sądu. Ten zaś zapytał TSUE, czy brak personelu operatora portu lotniczego stanowi "nadzwyczajną okoliczność" w rozumieniu unijnego rozporządzenia.
Decyzja TSUE w sprawie o odszkodowanie?
Po pierwsze TSUE uznał, że brak personelu operatora portu lotniczego odpowiedzialnego za załadunek bagażu może stanowić "nadzwyczajną okoliczność", wyłączającą odpowiedzialność linii lotniczej. Czy tak jednak było w omawianej sprawie, rozstrzygnie już niemiecki sąd. TSUE bowiem wskazał, że nadzwyczajna okoliczność występuje wówczas, gdy, po pierwsze, dane zdarzenie – ani ze względu na swój charakter, ani ze względu na swoje źródło – nie jest właściwe dla normalnego wykonywania działalności przewoźnika lotniczego, a po drugie, pozostaje poza zakresem jego skutecznej kontroli. Do sądu niemieckiego należy ocena, czy te dwie przesłanki zostały spełnione.
To niemiecki sąd musi ocenić, czy TAS mógł mieć wpływ na zmniejszenie opóźnienia, czy mógł sprawować rzeczywistą kontrolę nad operatorem portu lotniczego. TSUE wskazuje, że TAS, aby uwolnić się od wypłaty odszkodowania, musi wykazać, po pierwsze, że nie można było uniknąć opóźnienia spowodowanego przez zbyt małą liczbę personelu, nawet gdyby podjęto wszelkie racjonalne środki oraz, a po drugie, że podjął dostosowane do sytuacji środki zmierzające do zmniejszenia opóźnienia.
Adwokat Piotr Gad z firmy DelayFix, która także pomaga pasażerom w uzyskaniu odszkodowań od linii lotniczych, zauważa, że TSUE jako przykład "racjonalnych działań" wskazał możliwość skorzystania z usług innego usługodawcy dysponującego wystarczającą zdolnością do świadczenia tych usług bez opóźnienia, w chwili, gdy przewoźnik lotniczy wiedział lub powinien był wiedzieć, że operator portu lotniczego nie dysponuje wystarczającą liczbą personelu odpowiedzialnego za załadunek bagaży do samolotów.
TUSE po stronie linii lotniczych?
Charles Pace, dyrektor generalny ds. lotnictwa cywilnego maltańskiego urzędu transportu, napisał na LinkedIn, że wyrok TSUE wygląda na bardzo pozytywny krok dla linii lotniczych.
— Niesprawiedliwe jest żądanie odszkodowania od linii lotniczych, które nie mają kontroli nad sytuacją i nie są w stanie zaoferować żadnego środka zaradczego. Decyzja ta powinna zapoczątkować zmiany w prawie, które ułatwią pasażerom dochodzenie odszkodowań od innych podmiotów, nie tylko linii lotniczych — ocenia Pace.