Chiều 15-4, dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Ngoại giao Đỗ Hùng Việt, Bộ Ngoại giao tổ chức họp báo công bố Báo cáo quốc gia theo Cơ chế rà soát định kỳ phổ quát (UPR) chu kỳ IV. Đây là báo cáo quốc gia về nhân quyền do Việt Nam xây dựng theo cơ chế của Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc.
Nội dung cuộc họp báo cho thấy Việt Nam rất bức xúc trước một số báo cáo không chính xác về tình hình nhân quyền Việt Nam được gửi lên LHQ.
UPR là một trong những cơ chế quan trọng nhất của Hội đồng Nhân quyền, với nhiệm vụ rà soát tình hình nhân quyền tại tất cả các nước thành viên LHQ. Cơ chế này nhằm thúc đẩy các nước thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ, cam kết về quyền con người trên nguyên tắc đối thoại, hợp tác, bình đẳng, khách quan, minh bạch.
Thứ trưởng Đỗ Hùng Việt cho biết Việt Nam rất coi trọng cơ chế UPR và luôn nghiêm túc xây dựng các báo cáo quốc gia về nhân quyền cũng như triển khai các kiến nghị mà Việt Nam chấp thuận tại tất cả các chu kỳ.
Với báo cáo UPR chu kỳ IV lần này cũng vậy, dự kiến vào ngày 7-5 tới, Việt Nam sẽ tham gia đối thoại nội dung này tại Hội đồng Nhân quyền.
Báo cáo UPR chu kỳ IV cung cấp thông tin tổng thể về việc bảo vệ và thúc đẩy quyền con người tại Việt Nam trên tất cả các lĩnh vực kể từ lần rà soát trước. Đồng thời Việt Nam cũng rà soát lại việc thực hiện các kiến nghị từ chu kỳ III.
Kết quả tự rà soát, tính đến tháng 1-2024, trong số 241 kiến nghị mà Việt Nam đã chấp thuận thì Việt Nam đã hoàn thành 209 kiến nghị, chiếm 86,7%. Còn lại 30 kiến nghị thì Việt Nam đã thực hiện một phần. 2 kiến nghị phía Việt Nam đang xem xét thực hiện vào thời điểm phù hợp.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đỗ Hùng Việt nhấn mạnh báo cáo cung cấp tình hình cập nhật với những dẫn chứng và số liệu cụ thể, qua đó khẳng định nỗ lực rất lớn của Việt Nam trong bảo đảm quyền con người, nhất là trong hoàn thiện hệ thống pháp luật về quyền con người theo các Công ước quốc tế về quyền con người mà Việt Nam là thành viên.
Báo cáo cũng dẫn chứng những thành tựu của Việt Nam về giảm nghèo đa chiều bền vững, đảm bảo an sinh xã hội, nâng cao đời sống của người dân, đảm bảo quyền cho các nhóm dễ bị tổn thương, và các hoạt động đối thoại, hợp tác quốc tế và khu vực về quyền con người mà Việt Nam đã tham gia.
Trong cuộc họp báo, Thứ trưởng Ngoại giao Đỗ Hùng Việt tóm tắt một số nội dung chính trong báo cáo UPR chu kỳ IV mà Việt Nam đã xây dựng trên cơ sở hướng dẫn của LHQ.
Đó là, từ năm 2019 đến tháng 11-2023, Việt Nam tiếp tục những nỗ lực xây dựng nhà nước pháp quyền với 44 luật được thông qua trong đó có nhiều văn bản luật quan trọng liên quan đến quyền con người, quyền công dân.
Việt Nam đã gia nhập thêm Công ước thứ 98 của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) về quyền tổ chức và thương lượng tập thể, Công ước 105 cũng của ILO về xóa bỏ lao động cưỡng bức. Việt Nam cũng đã tham gia đàm phán và chính thức tham gia thỏa thuận toàn cầu về di cư an toàn và trật tự...
Báo cáo quốc gia về nhân quyền cũng mô tả đầy đủ những nỗ lực của Việt Nam về bảo vệ quyền con người.
Nhắc tới báo cáo của các cơ quan LHQ có nội dung không đúng sự thật về tình hình nhân quyền ở Việt Nam, Thứ trưởng Đỗ Hùng Việt nhấn mạnh: Một trong những nguyên tắc mang tính nền tảng của quan hệ quốc tế hiện đại và được ghi nhận trong Hiến chương LHQ là không can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia.
Đồng thời, một trong những nguyên tắc cũng mang tính nền tảng giữa Việt Nam và các nước trên thế giới là tôn trọng thể chế chính trị của nhau.
"Chính vì vậy, tôi kiên quyết bác bỏ những ý kiến, đề xuất, kiến nghị vi phạm những nguyên tắc này. Về các nội dung trong báo cáo khác, tôi bày tỏ sự không đồng tình với rất nhiều ý kiến, nhiều nội dung", ông Việt nói.
Thứ trưởng Đỗ Hùng Việt cho rằng báo cáo của một số bên gửi lên LHQ có nhiều nội dung xây dựng trên thông tin chưa được kiểm chứng, thiếu khách quan về tình hình tại Việt Nam.
Các tổ chức này dù không tham gia vào quá trình UPR hay quá trình tham vấn lấy ý kiến, thậm chí không có mặt ở Việt Nam, nhưng lại đưa ra những đánh giá, báo cáo sai lệch về tình hình ở Việt Nam. Những báo cáo này đều nộp lên LHQ mà không trên cơ sở tham vấn với phía Việt Nam.
"Trong khi Việt Nam rất minh bạch, công khai, bảo đảm tính bao trùm với tất cả các bên liên quan thì các báo cáo khác không được như vậy. Như vậy là không đảm bảo các nguyên tắc mang tính cơ bản của cơ chế UPR", ông Việt nói.
Thứ trưởng Đỗ Hùng Việt khuyến cáo các đại diện của các đại sứ quán các nước tại Việt Nam cần cẩn trọng sử dụng thông tin có nguồn đã được kiểm chứng. Mang đến thông tin đầy đủ, khách quan nhất trong quá trình đối thoại vào đầu tháng 5 tới.