Bài học từ HLV Troussier
Đầu tiên, chúng ta cần phải tìm hiểu vì sao Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) bổ nhiệm HLV Troussier. Trong giai đoạn đỉnh cao của HLV Park Hang-seo, đội tuyển Việt Nam vươn lên chiếm vị trí số một Đông Nam Á của đội tuyển Thái Lan.
Đó cũng là quãng thời gian "Voi chiến" chật vật sau khi chia tay HLV Kiatisuk Senamuang. Họ chọn những HLV đẳng cấp như Milovan Rajevac (Serbia) hay Akira Nishino (Nhật Bản) nhưng đều thất bại và sớm sa thải những HLV này.
Sau đó, đội tuyển Thái Lan chọn HLV Alexandre Polking và có được thành công với 2 chức vô địch AFF Cup liên tiếp. Về mặt danh tiếng, ông Polking kém xa Rajevac lẫn Nishino. Nhưng điều khác biệt chính là cựu thuyền trưởng CLB TP.HCM am hiểu bóng đá Thái Lan khi đã có 9 năm làm việc ở Thai League, còn hai HLV kia thì không.
Sự am hiểu nền bóng đá trở thành một yếu tố quan trọng để chọn HLV trưởng cho đội tuyển quốc gia. Khi chia tay HLV Polking, Liên đoàn Bóng đá Thái Lan bổ nhiệm ông Masatada Ishii, người có 5 làm việc ở Thai League, từng cùng Buriram United vô địch quốc gia. Đến lúc này, họ vẫn đang đi đúng hướng.
Với bài học từ người hàng xóm, VFF coi HLV Troussier là người kế nhiệm hoàn hảo của ông Park. Chiến lược gia người Pháp từng dẫn dắt đội tuyển U.19 Việt Nam, làm Giám đốc Kỹ thuật ở PVF, trung tâm đào tạo trẻ hàng đầu Việt Nam.
Về mặt chuyên môn, ông từng thành công ở đội tuyển Nhật Bản. "Đầu tiên, HLV Troussier là một chiến lược gia có năng lực. Thứ hai, ông ấy đã có khoảng thời gian dài làm việc ở Việt Nam. Vì thế, các thành viên trong Hội đồng HLV Quốc gia đều thống nhất chọn HLV Troussier", thành viên Hội đồng HLV Quốc gia Phan Thanh Hùng chia sẻ ở thời điểm đó.
Nhưng điều đáng nói là năng lực "đánh trận" của HLV Troussier từ lâu không được kiểm chứng. Ông từng đưa đội tuyển U.19 Việt Nam giành vé dự VCK U.19 châu Á 2020 nhưng đây chưa phải là thước đo chính xác. Nếu không tính khoảng thời gian dẫn dắt đội tuyển U.19 Việt Nam, lần gần nhất HLV Troussier trực tiếp cầm sa bàn chỉ đạo là năm 2015, khi ông làm thuyền trưởng CLB Hangzhou Greentown. Còn thành công của ông cách đây khoảng 20 năm. Quá lâu! Điều đó khiến HLV Troussier có phần "lỗi thời", chậm chạp trong việc ra quyết định, bảo thủ trong cách dùng người.
Vì thế, VFF đã rút kinh nghiệm và đưa ra quy chuẩn "Ứng viên có CV tốt là điều kiện cần nhưng cũng phải đảm bảo có thành tích tốt trong ít nhất 3 năm, 5 năm hoặc 10 năm trở lại đây".
Nếu 2 cựu HLV đội tuyển Thái Lan dẫn dắt đội tuyển Việt Nam: Liệu có khả thi?
Ứng viên làm việc ở châu Á có lợi thế
Lúc này, nhiều ứng viên đã gửi CV cho VFF. Trong đó, các chiến lược gia làm việc châu Á đang nhỉnh hơn, dựa trên quy chuẩn của VFF. Trong vòng 5 năm qua, HLV Kim Sang-sik gây ấn tượng với hàng loạt thành tích nổi bật như giúp Jeonbuk Hyundai Motors vô địch K-League 1 mùa 2021 và Cúp quốc gia Hàn Quốc 2022. Nhờ đó, ông cũng nhận danh hiệu HLV xuất sắc nhất K-League 1 mùa 2021, HLV xuất sắc nhất Hàn Quốc năm 2021 và HLV xuất sắc nhất Cúp quốc gia Hàn Quốc năm 2022.
Ở đấu trường châu lục, HLV Kim Sang-sik đưa Jeonbuk Hyundai Motors vào đến bán kết AFC Champions League 2021.
Về thành tích ở AFC Champions League, ứng viên Kim Do-hoon ấn tượng hơn. Ông cùng Ulsan Hyundai. Năm 2021, ông giành chức vô địch quốc gia Singapore cùng CLB Lion City Sailors.
HLV Polking cũng là người chứng tỏ được năng lực trong khoảng thời gian gần đây. Ông giành 2 chức vô địch AFF Cup liên tiếp (2020 và 2022), đánh bại đội tuyển Việt Nam một cách thuyết phục và xây dựng được lối chơi tấn công đẹp mắt cùng đội tuyển Thái Lan.
Ngược lại, những ứng viên làm việc ở châu Âu lại không có được điều đó. Lần gần nhất HLV Roberto Donadoni cầm quân đã cách đây 4 năm khi dẫn dắt CLB Shenzen (Trung Quốc) và không có thành tích nào đáng kể.
Ứng viên mới nhất xuất hiện là ông Marco Pezzaiuoli. Cựu trợ lý của HLV Ralf Rangnick chưa có thành tích nổi bật trong sự nghiệp. Công việc gần nhất của ông là Giám đốc Kỹ thuật ở CLB Galatasaray. Ngoài quy chuẩn trong ít nhất 3 năm, 5 năm hoặc 10 năm trở lại đây, VFF còn nhiều chuẩn khác như cởi mở với truyền thông, mức lương phù hợp… Nhưng nhìn chung, các HLV làm việc ở châu Á đang chiếm một chút lợi thế.