Ngày nay những nghiên cứu khoa học cho thấy, khoai lang không chỉ có giá trị dinh dưỡng cao mà có công dụng phòng chữa bệnh tốt, và là một trong những thực phẩm tạo miễn dịch tốt cho cơ thể.
Thành phần dinh dưỡng của khoai lang trong 100 gam phần ăn được bao gồm:
- Năng lượng: 119 Kcal
- Protein: 0,8 gam
- Lipid: 0,2 gam
- Glucid: 28,5 gam
- Chất xơ: 1,3 gam
- Vitamin: A, C, B
- Chất khoáng: kali, mangan, đồng, niacin.
Khoai lang tác dụng nhuận tràng, chữa đái tháo đường, trị mụn nhọt, giúp giảm cân, chữa táo bón, trẻ biếng ăn, phụ nữ sau sinh thiếu sữa, say tàu xe, quáng gà, vàng da do viêm gan.
Công dụng của khoai lang
Chống oxy hóa
Khoai lang chứa loại protein độc đáo có khả năng chống oxy hóa đáng kể. Nghiên cứu cho thấy, các protein có khoảng một phần ba hoạt tính chống oxy hoá của glutathione - một trong những sản phẩm quan trọng của cơ thể có vai trò trong việc tạo các chất chống oxy hóa trong cơ thể.
Mặc dù còn cần nhiều nghiên cứu trong tương lai nhưng những protein này đã giúp giải thích về những đặc tính chữa bệnh của khoai lang.
Chống viêm
Với lượng đáng kể vitamin A (dưới dạng beta-caroten) và vitamin C, khoai lang là thực phẩm chống viêm nhiễm có tác dụng phòng và chữa trị bệnh. Cả hai dạng beta-caroten và vitamin C có tiềm năng chống oxy hóa lớn giúp hiệu quả cho cơ thể loại bỏ các gốc tự do.
Sự hình thành các gốc tự do được xem là nguyên nhân dẫn đến các bệnh như xơ cứng mạch máu, tiểu đường, tim mạch, ung thư.
Trị bệnh tiểu đường
Tất cả các giống khoai đều cho củ vị ngọt, dù nhiều hay ít. Mặc dù có vị ngọt, nhưng khoai lang trên thực tế là thức ăn tốt cho những người bệnh tiểu đường. Các nghiên cứu cho thấy nó hỗ trợ cho sự ổn định nồng độ đường trong máu và làm giảm sức kháng insulin.
Khoai lang trắng thường mọc ở vùng đồi núi. Chiết suất thành phần caiapo từ củ khoai lang trắng có thể kiểm soát tốt lượng đường máu và cholesterol trong bệnh tiểu đường loại 2. Chất này đã được Nhật Bản điều chế thành dược phẩm bổ sung dành cho bệnh nhân tiểu đường.
Giúp giảm cân
Giàu dinh dưỡng nhưng khoai lang lại có tác dụng giảm cân hiệu quả. Năng lượng trong khoai lang rất ít, chỉ bằng 1/3 so với cơm và 1/2 so với khoai tây. Củ khoai lang không chứa chất béo và cholesterol, ngăn được tiến trình chuyển hóa đường trong thức ăn thành mỡ và chất béo trong cơ thể.
Ăn khoai lang trước bữa ăn chính sẽ làm giảm được một lượng lớn thức ăn đưa vào cơ thể mà không hề gây ra cảm giác đói. Ăn khoai lang rất có lợi cho hệ tiêu hóa vì thành phần vitamin C và các axit amin giúp kích thích nhu động ruột, làm quá trình tiêu hóa thức ăn trở nên nhanh hơn, ngăn ngừa tình trạng táo bón.
Khoai lang trị bệnh gì?
Theo Đông y, củ khoai lang tính bình, vị ngọt, tác dụng bồi bổ cơ thể, ích khí, cường thận, kiện vị, tiêu viêm, thanh can, lợi mật, sáng mắt. Nó được dùng chữa vàng da, ung nhọt, viêm tuyến vú, phụ nữ kinh nguyệt không đều, nam giới di tinh, trẻ em cam tích, lỵ.
Rau lang có tính bình, vị ngọt, không độc, bổ hư tổn, ích khí lực, kiện tỳ vị, bổ thận âm, dùng chữa tỳ hư, kém ăn, thận âm bất túc.
Dưới đây là một số bài thuốc từ khoai lang:
Chữa cảm sốt mùa nóng
Thời tiết nóng dễ gây sốt vì cảm, không ra được mồ hôi, với người sức khỏe tốt, có thể nấu khoai lang trắng với cải bẹ xanh ăn thay cơm để giúp ra mồ hôi, hạ sốt, giải cảm.
Có thể dùng các bài thuốc:
- Khoai lang trắng khô một nắm, nghệ một củ, giấm 1/2 chén con, sắc uống nóng.
- Khoai lang trắng khô 16g, gừng 16g, sắc uống hoặc nấu cháo.
- Khoai lang trắng tươi luộc chín để xông, rồi ăn khoai nóng, uống nước luộc khoai nóng cho ra mồ hôi.
- Khoai lang 1 củ (400 g), gạo 200g, đậu xanh 1/2 bát cơm, mã thầy 4 củ, củ cải 1 củ, tỏi 3 nhánh, thịt gà 150g, tôm nõn 70g, gia vị, tất cả giã nát hoặc thái nhỏ nấu nhừ, riêng đậu xanh và mã thầy cho vào sau rồi nấu nhừ tiếp.
Chữa táo bón
Ăn khoai luộc đơn thuần hoặc chấm mật, chấm vừng; ăn với cà pháo cả quả hoặc thái chỉ cà, nghiền cùng khoai thành khối.
Các cách khác:
- Uống nước luộc khoai (khoai phải rửa sạch).
- Nấu chè khoai tươi hoặc khô với vừng và ít hoa quế.
- Dùng nước cốt luộc khoai tươi hay khô đã giã nát, nếu bị trĩ thì uống hàng tháng nước cất này vào buổi sáng.
Trẻ biếng ăn
Cho ăn dặm bằng bột khoai lang vàng đỏ quấy với bột, sữa.
Thiếu sữa
Lá khoai lang tươi non 250g, thịt lợn 200g thái chỉ, xào chín mềm, thêm gia vị.
Viêm tuyến vú
Khoai lang trắng gọt vỏ, giã nhuyễn đắp lên vú, có thể phối hợp với tỏi giã nhuyễn để đắp.
Thận âm hư, đau lưng mỏi gối
Lá khoai lang tươi non 30g, mai rùa 30g, sắc kỹ lấy nước uống.
Thận dương hư, đi tiểu nhiều lần
Hầm thịt chó với khoai lang, cho thêm chút rượu và gia vị.
Chữa ngộ độc sắn
Khoai lang gọt vỏ giã nát thêm nước, vắt lấy nước cốt, uống cách nhau 1/2 giờ.
Say tàu xe
Củ khoai lang tươi nhai nuốt cả nước và bã.
Vàng da
Nấu cháo đặc bằng khoai với gạo hoặc bột ngô.
Mụt nhọt
Khoai lang củ 40g, lá bồ công anh 40g, đường hoặc mật mía giã nhuyễn bọc vào vải, đắp lên mụn nhọt. Để hút mủ nhọt đã vỡ, lấy lá khoai lang non 50g, đậu xanh 12g, thêm chút muối, giã nhuyễn bọc vào vải đắp.
Bạn cần tránh để khoai lang lâu ngày mới ăn vì mặc dù tăng độ ngọt nhưng đồng nghĩa là tăng lượng đường, không có tác dụng chữa tiểu đường và dễ tăng cân.
Lưu ý: Tất cả bài thuốc chỉ mang tình tham khảo, người dân khi có bệnh nên đến cơ sở y tế thăm khám để được đánh giá điều trị và hướng dẫn sử dụng khoai lang hiệu quả.