Gia tộc Rothschild là một trong những gia tộc lâu đời, giàu có và danh tiếng nhất trong lịch sử thế giới. Có thể coi đây chính là gia đình nắm giữ ngành tài chính - ngân hàng khắp thế giới vào thế kỷ 18 và đặt nền tảng cho hoạt động kinh doanh ngân hàng hiện đại. Dù có tầm ảnh hưởng rộng khắp và tài sản khổng lồ, gia tộc Rothschild lại sống vô cùng kín tiếng và có nhiều bí mật gây tò mò.
Gia đình Rothschild là người Do Thái có nguồn gốc từ Đức. Ông tổ của dòng họ là Mayer Amschel Rothschild (1744–1812), còn được gọi là "ông tổ của ngành ngân hàng".
Rothschild là "triều đại ngân hàng" nổi tiếng nhất châu Âu, đã có ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế và gián tiếp đến lịch sử chính trị của châu Âu suốt 200 năm.
Mayer Amschel Rothschild đi lên từ bàn tay trắng chứ không phải quý tộc. Ông sinh trưởng ở một khu ổ chuột ở Frankfurt. Vì người Do Thái khi ấy vẫn còn bị phân biệt, Mayer phải chịu nhiều hạn chế. Nhưng điều đó không ngăn cản trí thông minh kinh doanh của ông. Ngay từ khi còn nhỏ, ông đã chứng kiến cha mình kiếm sống bằng nghề giao dịch tiền xu và nhiều mặt hàng nhỏ lẻ và từ đó truyền cảm hứng sáng lập ra cả ngành ngân hàng sau này.
Năm 12 tuổi, cha mẹ Mayer đều qua đời. Cậu bé 12 tuổi khi ấy đã một mình đến Hanover để học ngành tài chính, ngân hàng. Ông nỗ lực học hỏi từ chính các ông chủ ngân hàng của mình khi ấy. Năm 19 tuổi, Mayer Rothschild về quê nhà và làm công việc trao đổi tiền xu và buôn bán hàng hóa giống người cha quá cố. Thông qua công việc kinh doanh tiền xu, Mayer đã gặp Thái tử Wilhelm – người giàu nhất châu Âu khi đó.
Mayer Amschel Rothschild (1744–1812) là người đã đặt nền móng cho mô hình ngân hàng hiện đại
Nhờ mối quan hệ này, Mayer trở thành người tư vấn tài chính cho Thái tử và được tiến thân vào giới quý tộc. Dần dần, công việc làm ăn của ông ngày càng thịnh vượng. Bước ngoặt quan trọng nhất là cùng với các con trai của mình, Mayer đã thành lập ngân hàng hoạt động theo kiểu hiện đại đầu tiên trên thế giới. Ngân hàng này vận hành theo phương thức đặt nền móng hoạt động ngân hàng ngày nay, với hoạt động cho doanh nghiệp vay vốn để kiếm lợi nhuận.
Cho đến cuối đời, cả Mayer và các con ông đã trở thành chủ ngân hàng quốc tế. Hệ thống ngân hàng của gia tộc trải rộng khắp nước Đức, sau đó lan ra London, Paris, Vienna và Naples,... Đến ngày nay, đế chế ngân hàng do gia tộc Rothschild thành lập ban đầu vẫn tiếp tục hùng mạnh và đặt dấu chân đến 5 châu.
Với khả năng nhạy bén trong kinh doanh, tất nhiên Mayer và con cháu mình cũng không chỉ dừng lại trong lĩnh vực ngân hàng và tài chính. Hoạt động kinh doanh của gia tộc Rothschild còn bao gồm khai thác mỏ, năng lượng, bất động sản và sản xuất rượu vang. Họ còn tài trợ cho những dự án lớn và quan trọng bậc nhất thế giới như kênh đào Suez.
Trong suốt tầm 200 năm, độ giàu có của gia tộc Rothschild có thể coi là vô song. Trong thời đỉnh cao, tổng tài sản của gia tộc ước tính lên tới 1.000 tỷ USD theo tỷ giá hiện tại. Rothschild vì vậy cũng được coi là gia tộc giàu nhất thế giới trong lịch sử hiện đại.
Mayer Rothschild (thứ hai từ phải sang) với con cháu
Từ đầu thế kỷ 19, gia đình Rothschild cũng đã nổi tiếng với các hoạt động từ thiện, nhất là trong lĩnh vực nghệ thuật và giáo dục. Thậm chí nhiều người còn nói rằng gia tộc Rothschild đã định hình nên thế giới tài chính hiện nay.
Với nền móng vững chắc và hoạch định lâu dài, gia đình này đã tiếp tục phát triển sự giàu có của mình ở nhiều lĩnh vực kinh doanh khác nhau trong nhiều thế kỷ. Họ vẫn tiếp tục nắm giữ quyền lực và tiền bạc đáng kể cho đến ngày nay.
Trước khi qua đời vào năm 1812, ông tổ Mayer Rothschild đã đưa ra nhiều quy định nghiêm ngặt đối với con cháu về cách quản lý tài sản gia đình. Ông tạo ra những quy tắc nghiêm ngặt nhằm mục đích duy trì tài sản qua các thế hệ và gia tộc Rothschild vẫn giữ được vị thế trên thương trường. Những người con cháu giỏi giang vẫn tiếp tục tự gây dựng nên khối tài sản của riêng mình.
Thế nhưng có một điều đáng chú ý là cái tên của thành viên dòng họ Rothschild chưa bao giờ xuất hiện trong danh sách các tỷ phú giàu nhất thế giới của các tổ chức và tạp chí uy tín.
Một lâu đài cổ châu Âu thuộc sở hữu của gia tộc cho đến ngày nay
Lý giải cho điều này đơn giản là vì khối tài sản khổng lồ của gia tộc Rothschild đã được chia cho nhiều thế hệ thừa kế trong suốt những năm qua. Mayer Rothschild có tổng cộng 7 người con và hàng chục người cháu.
Trong khi đó, những danh sách như danh sách tỷ phú của Forbes mới chỉ xuất hiện trong thời gian gần đây và chỉ bao gồm những cá nhân giàu có nhất được biết đến chứ không phải các gia đình. Sự giàu có của gia đình Rothschild đã có từ nhiều năm trước và do đó đã bị suy giảm qua nhiều thế hệ vào thời điểm này.
James Rothschild - chắt của Mayer Rothschild kết hôn với người mẫu Nicky Hilton, người thừa kế của chuỗi khách sạn Hilton nổi tiếng
Bên cạnh đó, các thành viên gia tộc Rothschild từ trước đến nay sống khá kín tiếng. Họ hiếm khi xuất hiện công khai trước công chúng và không ai chọn theo những ngành nghề gây chú ý như diễn giả, minh tinh. Vì vậy, truyền thông ngày nay không nhắc đến gia tộc Rothschild không quá nhiều là chuyện dễ hiểu.