Ukraine 'chốt đơn' 4.000, tiến tới 2.000 món hàng khét tiếng?
Ít giờ trước, Bộ Quốc phòng Ukraine đã đăng tải một thông tin lên trang web chính thức của họ về kết quả cuộc đấu thầu mua sắm 4.000 máy bay không người lái (Drone) DJI Mavic 3.
Cuộc đấu thầu này là lần đầu tiên các lực lượng vũ trang Ukraine mua sắm công khai loại khí tài được coi là lưỡng dụng (vừa được dùng cho dân sự lẫn quân sự) do Trung Quốc sản xuất này.
Cũng theo nguồn tin nói trên chi tiết về hợp đồng có tổng giá trị 575,2 triệu UAH (Hryvina Ukraine) tương đương 14,48 triệu USD bao gồm:
1. 3.000 chiếc DJI Mavic 3E (đi cùng 3 pin bổ sung và bộ sạc) với giá trị trung bình của mỗi đơn vị là 126.900 UAH (3.194,06 USD).
2. 1.000 chiếc DJI Mavic 3T (đi cùng 3 pin bổ sung và bộ sạc) với giá trị với giá trị trung bình của mỗi đơn vị là 194.200 UAH (4.888 USD).
Bộ Quốc phòng Ukraine cũng lưu ý rằng các lô hàng đầu tiên đã được bàn giao cho một số đơn vị.
Cần lưu ý rằng đây chỉ là 1 phần nhỏ trong kế hoạch mua 15.000 chiếc DJI Mavic 3E và 5.000 chiếc DJI Mavic 3T với tổng giá trị gần 3 tỷ UAH (75,5 triệu USD).
Và các công việc liên quan tới gói thầu thứ 2 đang được tiến hành với 6.000 đơn vị (4.500 Mavic 3E và 1.500 Mavic 3T).
Được biết người Ukraine đang nỗ lực để sở hữu toàn bộ 20.000 chiếc Drone trước 31/5 sắp tới và theo người phụ trách mua sắm của Bộ Quốc phòng Ukraine, mức giá trong hợp đồng đầu tiên nói trên là "thấp kỷ lục".
Có gì đó sai sai?
Cần lưu ý rằng khác với các phiên bản khác, DJI Mavic 3E và Mavic 3T là những sản phẩm chuyên nghiệp của nhà sản xuất Trung Quốc.
DJI tuyên bố Mavic 3E (E nghĩa là Enterprise) đưa hiệu quả lập bản đồ lên một tầm cao mới còn Mavic 3T (T là Thermal) lại hiệu quả hơn cho công tác chữa cháy, tìm kiếm cứu nạn, kiểm tra và hoạt động ban đêm.
Không khó để nhận ra Mavic 3E có thể sẽ được người Ukraine sử dụng cho các hoạt động liên quan tới giám sát các khu vực có địa hình phức tạp, điều chỉnh hỏa lực ban ngày và ngược lại Mavic 3T là để dành cho các hoạt động quân sự vào ban đêm...
Nhưng vấn đề là theo Tân Hoa Xã - kể từ tháng 7/2023 - Trung Quốc đã áp dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu các sản phẩm chuyên nghiệp (còn được gọi là hiệu suất cao) và thậm chí tuyên bố:
"...tất cả các máy bay không người lái dân sự khác không nằm trong vòng kiểm soát đều bị cấm xuất khẩu cho mục đích quân sự...".
Cũng cần lưu ý rằng giá bán lẻ trên trang store.dji.com của 1 đơn vị DJI Mavic 3E hoặc 3T đi cùng bộ sạc là 3.727 USD và đó là chưa kể tới mỗi một viên pin dự phòng có giá 200 USD đẩy giá "combo" lên tới 4.127 USD.
Để so sánh, số tiền DJI thu được khi bán lẻ 3.000 chiếc DJI Mavic 3E và 1.000 3T sẽ vào khoảng 16,5 triệu USD.
Điều đó có nghĩa là nhà cung cấp đang bán lại những Drone này cho Bộ Quốc phòng Ukraine với mức chiết khấu là 13% so với giá bán lẻ DJI niêm yết - một bằng chứng cho thấy rằng nhà sản xuất Trung Quốc đã phải áp dụng mức chiết khấu cao hơn cho họ.
Như vậy là tồn tại một câu hỏi mở về những chuyện xảy ra xung quanh hợp đồng 4.000 và tương lai là 20.000 chiếc DJI Mavic 3 của Bộ Quốc phòng Ukraine.
Đó có thể là việc "ai đó" đã cố tình nói không đúng mục đích sử dụng cũng như điểm đến của các Drone với nhà sản xuất DJI hoặc cũng có thể có vấn đề nào đó trong việc thực thi các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của chính Trung Quốc.