Ngày 24-4, TAND TP Hà Nội đã hoãn phiên tòa xét xử bị cáo Huỳnh Minh Bắc (SN 1964, ở TP Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc) do người này sức khỏe yếu, không đảm bảo.
Theo hồ sơ vụ án, vào năm 2019, tại các cảng biển trên cả nước tồn đọng số lượng lớn các container phế liệu (gồm nhiều chủng loại) được nhập vào Việt Nam nhưng không thông quan được do có vướng mắc về thủ tục, quy chuẩn môi trường; nhiều nhất tại cảng Cát Lái và cảng Hải Phòng.
Thời điểm đó, Tổng cục Hải quan đã báo cáo, tham mưu cho Bộ Tài chính để báo cáo Chính phủ xin đường lối giải quyết đối với số container phế liệu tồn đọng lại. Chính phủ đồng ý phương án xử lý, trong đó có phương án xác lập quyền sở hữu toàn dân và bán đấu giá đối với số phế liệu này đảm bảo quy chuẩn về môi trường.
Ông Bùi Quý Đ biết được thông tin về việc bán đấu giá qua các phương tiện truyền thông. Vốn có quen biết với Bắc và từng nghe bị cáo nói bản thân có nhiều mối quan hệ có thể giúp người khác giải quyết việc "khó". Ông Đ bèn nhờ Bắc giúp mua phế liệu thanh lý.
Do có ý định chiếm đoạt tiền nên Bắc đồng ý. Ông Đ rủ thêm 3 người khác cùng tham gia để lo các về việc thủ tục, kho bãi tập kết và tìm nguồn tiêu thụ.
Khoảng đầu tháng 5-2019, nhóm ông Đ đến gặp Bắc. Qua nói chuyện, bị cáo giới thiệu là người nhà của một số đồng chí lãnh đạo các bộ, ban ngành trung ương có thể giúp nhóm ông Đ được tham gia và trúng thầu mua hàng container phế liệu theo chủ trương của Nhà nước.
Mặc dù bị cáo không có khả năng, thẩm quyền hay chức năng, nhiệm vụ trong việc xử lý phế liệu tồn đọng và Chính phủ cũng chưa có ý kiến về đề xuất của Bộ Tài chính nhưng Bắc yêu cầu nhóm ông Đ phải đưa 2 tỉ đồng để đi quan hệ, đối ngoại, biếu lãnh đạo các bộ, ban ngành để việc đấu thầu thuận lợi.
Bắc hứa hẹn trong vòng 1-2 tháng, nhóm ông Đ sẽ trúng thầu. Tuy nhiên, sau khi nhận tiền, bị cáo không thực hiện như đã thỏa thuận mà sử dụng tiền để trả nợ, chi tiêu cá nhân. Sau thời hạn 2 tháng, nhóm ông Đ tìm Bắc hỏi kết quả thì Bắc nói mọi người chờ.
Đến ngày 27-8-2019, nhóm ông Đ biết được thông tin Phó Thủ tướng đồng ý đề xuất của Bộ Tài chính về việc xử lý container phế liệu tồn đọng, trong đó có phương án bán đấu giá. Tuy nhiên, nhóm ông Đ không thấy Bắc thông báo kết quả trúng thầu.
Lần này, nhóm ông Đ hỏi thì Bắc nói chưa có kết quả. Sau đó, Bắc lẩn tránh và không trả lại tiền. Đến ngày 8-3-2023, Bắc bị bắt để điều tra về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Qua xác minh, Cục Hải quan TPHCM, Hải Phòng cho biết, không có ai tên Huỳnh Minh Bắc liên hệ để làm thủ tục mua các lô hàng đấu giá.
Quá trình điều tra, gia đình bị cáo đã bồi thường 500 triệu đồng, còn chiếm đoạt 1,5 tỉ đồng của nạn nhân.