Cuộc đàm phán về thỏa thuận ngừng bắn và thả con tin đang diễn ra ở Cairo (Ai Cập). Cuộc đàm phán có sự tham gia của đại diện Israel, phong trào vũ trang Hồi giáo Hamas (kiểm soát dải Gaza, Palestine), các nước Mỹ, Ai Cập và Qatar làm trung gian.
Ngày 10-4, một số quan chức cho biết phía Israel đã đồng ý cho người dân Gaza quay lại phía bắc dải đất, theo hãng tin Reuters. Đổi lại, các nhà hòa giải đề nghị Hamas cung cấp danh sách các con tin phụ nữ, người già và người bệnh mà nhóm này đang giữ.
Đài CNN dẫn lời một quan chức Israel rằng trong cuộc đàm phán các nhà hòa giải đề xuất khi thỏa thuận ngừng bắn được thực thi Hamas nên thả 40 con tin phụ nữ, người già và người bệnh mà nhóm này đang giữ. Đổi lại, phía Israel sẽ thả hàng trăm người Palestine bị giam trong các nhà tù ở Israel.
Tuy nhiên, đại diện Hamas cho biết nhóm này không có đủ 40 con tin là phụ nữ, người già và người bệnh. Một thành viên cấp cao Hamas cho biết nhóm này sẽ không cam kết thả 40 con tin còn sống nhưng có thể cam kết thả tổng cộng 40 con tin. Theo tờ The Wall Street Journal, ý của Hamas có thể là họ sẽ thả 40 con tin, bao gồm người sống và người chết.
Tuyên bố trên của Hamas khiến thân nhân của các con tin thêm nóng ruột.
"Mỗi ngày không có thỏa thuận đều gây nguy hiểm cho họ. Trong nửa năm qua, Hamas đã đùa giỡn với mạng sống của họ, làm họ đổ máu" – bà Hadas Kalderon, thân nhân của con tin bị Hamas bắt, nói tại cuộc biểu tình bên ngoài Văn phòng Thủ tướng Israel hôm 9-4.
Có bao nhiêu con tin còn sống?
Gia đình các con tin cáo buộc chính phủ Israel không xem việc giải thoát con tin là ưu tiên hàng đầu của cuộc chiến. Chính phủ Israel phủ nhận cáo buộc này. Đến nay, Lực lượng Phòng vệ Israel từ chối bình luận về việc có bao nhiêu con tin có thể còn sống. Văn phòng Thủ tướng Israel cũng từ chối bình luận về vấn đề này.
Số lượng con tin còn sống là vấn đề trọng tâm trong các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa Israel, Hamas và các bên trung gian. Mỹ và các quốc gia Ả Rập đề xuất Israel thả người Palestine để đổi lấy việc Hamas thả các con tin Israel, bao gồm dân thường, binh lính và thi thể của những con tin đã thiệt mạng.
Sự mơ hồ về số lượng con tin còn sống và danh tính của họ có thể cản trở tiến trình đàm phán.
Theo The Wall Street Journal, khoảng 130 con tin bị bắt trong vụ tấn công ngày 7-10-2023 của Hamas vẫn đang ở Gaza. Theo ông Ofer Merin – thành viên của ủy ban pháp y y tế Israel, ủy ban này đã đưa ra kết luận cho rằng có 34 con tin trong tổng số con tin bị Hamas đang giam giữ đã chết.
Ủy ban pháp y y tế Israel được chính phủ Israel lập ra để xác định cái chết của các con tin từ xa, bằng cách sử dụng thông tin tình báo mật. Các thành viên của ủy ban chủ yếu dựa vào video từ camera an ninh của các thiết bị chiến đấu ở Gaza.
Trong khi đó, các quan chức Mỹ ước tính rằng số con tin đã chết có thể còn cao hơn nhiều.
Các quan chức Mỹ và Israel tin rằng một số con tin còn lại đang bị Hamas dùng làm lá chắn sống và được giữ xung quanh ban lãnh đạo của Hamas. Các quan chức Israel cho rằng những lãnh đạo này đang ẩn náu trong các đường hầm ở phía nam Gaza.
Một số quan chức khác của Mỹ lại cho rằng hầu hết con tin đã chết. Các quan chức này nói rằng một số người có thể đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Israel vào Gaza, trong khi những người khác đã chết vì các vấn đề sức khỏe.
Vì sao Hamas vẫn chưa chịu thả các con tin?
Trong nhiều tuần qua, các thành viên cấp cao Hamas đã nói với các nhà đàm phán rằng nhóm này không thể xác nhận có bao nhiêu con tin còn sống. Các nhà hòa giải cho biết, đôi khi, Hamas lập luận rằng việc cung cấp thông tin về những con tin còn lại có nghĩa là Hamas chấp nhận từ bỏ ưu thế của họ trong các cuộc đàm phán.
Hamas cũng nhiều lần tuyên bố cần tạm dừng giao tranh để truy tìm và thu thập thông tin các con tin.
"Một phần của các cuộc đàm phán là đạt được thỏa thuận ngừng bắn, để có đủ thời gian và không gian an toàn nhằm thu thập dữ liệu cuối cùng và chính xác về những người Israel bị bắt làm [con tin] vì họ ở những nơi khác nhau. Một số người trong số họ nằm dưới đống đổ nát và bị giết cùng với người dân của chúng tôi" – ông Basem Naim, một thành viên của văn phòng chính trị Hamas ở Gaza, viết trên Telegram.
Các nhà hòa giải tin rằng phần lớn các con tin còn sống đều là những con tin nam trẻ tuổi, bao gồm các binh lính.
Tuy nhiên, Hamas không muốn thả những con tin vốn là binh lính Israel. Theo The Wall Street Journal, nhóm này muốn việc các con tin là binh lính Israel phải mang lại cho họ nhiều ưu thế hơn, bao gồm việc đề nghị Israel trả tự do cho những Palestine đang ở trong các nhà tù Israel vì các cáo buộc liên quan khủng bố.
Ngoài ra, Hamas cũng đang muốn đạt một thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến ở Gaza và yêu cầu Israel rút quân hoàn toàn khỏi vùng đất này.