Những trường hợp bị các loại cá da trơn đâm vào tay rất quen thuộc như cá trê, cá ngát. Nếu không sơ cứu kịp thời, có thể gặp nguy hiểm. Vì vậy, việc trang bị kiến thức để biết cách xử lý khi bị cá có gai độc đâm trong tay là vô cùng quan trọng.
Cá ngát có phải là cá trê?
Cá ngát có nguồn gốc từ Ấn Độ Dương, Tây Thái Bình Dương, Nhật Bản và Úc. Ở Việt Nam, cá ngát sống chủ yếu ở vùng An Giang, Đồng Tháp, Bến Tre và Sóc Trăng. Tuy nhiên, số lượng hiện nay đã ít và trở thành đặc sản trong các quán ăn, nhà hàng.
Cá ngát thuộc họ cá trê và không phải là cá trê
Về đặc điểm bên ngoài của cá ngát thân dài, giống con lươn, da bóng. Đuôi nhọn hoặc tù tròn, đa số có 4 râu gần giống cá trê nhưng cá ngát có nhiều râu hơn, màu đen đậm hơn và lớn hơn nhiều so với cá trê. Có một vây duy nhất kéo dài từ vây lưng thứ hai, vây đuôi và vây hậu môn. Có 2 ngạnh cứng, sắc nhọn ở 2 bên. Đây là nơi tập trung nọc độc nên khi đánh bắt, chế biến phải cẩn thận vì tiếp xúc có thể nguy hiểm đến tính mạng.
Thực chất cá ngát không phải là cá trê mà nó thuộc họ cá trê. Do đó, cá ngát có hình dạng giống cá trê, có đuôi dẹt, da trơn và sống chủ yếu ở những vùng nước lợ. Cá ngát cũng lớn hơn, có màu đen và nhiều râu hơn cá trê. Loại cá ngát sống ở sông thường cho thịt dai và ngọt.
Cá ngát là thuộc họ cá da trơn - cá ngát, cá trê là loài có số lượng khá ít, tập trung ở khu vực nước ngọt, khu vực Australia và Guinea. Tại Việt Nam, cá ngát là một loài cá sông có số lượng quý hiếm, có giá trị ẩm thực cao, thường phân bố rộng rãi dọc vùng An Giang, Đồng Tháp đến Bến Tre, Sóc Trăng.
Cá ngát là một trong những loại thực phẩm giàu dinh dưỡng được dùng để chế biến nên nhiều món ăn ngon. Tuy nhiên, cá ngát có đặc điểm là có hai ngạnh cứng nhọn bên mang và tập trung nọc độc ở đây. Độc ở hai ngạnh này khá nguy hiểm, thậm chí có thể gây tử vong nên khi chế biến cá ngát, cần lưu ý không để bị ngạnh cá đâm vào tay.
Thịt cá ngát có chứa khá nhiều dưỡng chất quan trọng cho cơ thể như: sắt, canxi, omega-3, phốt pho, các loại vitamin… Do đó, các món ăn từ cá ngát đều rất bổ dưỡng. Những món ăn ngon từ cá ngát phổ biến và được nhiều người yêu thích phải kể đến như: cá ngát kho tộ, các món lẩu cá ngát, cá ngát xào lăn, canh chua cá ngát hay các món cá ngát nướng…
Cách phân biệt cá ngát
Như trên đã nói, cá ngát thuộc họ cá da trơn với đuôi kéo dài như đuôi lươn. Thoạt nhìn thì sẽ thấy giống cá trê nhưng lại có đuôi nhọn hoặc tròn tù giống lươn. Phần lớn chúng có 4 râu và không có vây béo, có tập tính ăn đáy và dùng râu để phát hiện thức ăn.Trên thân cá ngát, đặc biệt là phần bên mang của nó có hai ngạnh cứng và nhọn có chứa nọc độc. Nọc độc này có thể gây tử vong vì rất mạnh, vì thế lúc sơ chế hay đánh bắt cá, cần cẩn thận để không bị đâm trúng.
Độc tố chủ yếu của cá ngát tập trung ở hai ngạnh cứng và nhọn ở hai bên mang của chúng. Nếu bạn không loại bỏ kỹ những phần này khi chế biến cá ngát, có thể gây ra hiểm nguy cho sức khỏe.
Cẩn trọng trong chế biến món ăn với cá ngát
Để đảm bảo an toàn trong việc chế biến cá ngát, bạn nên thực hiện các bước sau:
- Làm sạch cá ngát kỹ càng và loại bỏ hoàn toàn các phần có nọc độc.
- Sử dụng dụng cụ sắc bén và luôn giữ tay khô ráo để tránh đâm vào ngạnh độc của cá ngát.
Nếu bạn không chắc chắn về cách làm sạch cá, hãy mua cá ngát đã được xử lý sẵn từ các nguồn đáng tin cậy.
Nếu bạn không muốn tự mình chế biến cá ngát để đảm bảo an toàn, bạn có thể chọn những món ăn từ cá ngát tại các nhà hàng chuyên nghiệp, nơi đảm bảo các biện pháp an toàn trong quá trình chế biến.
Và bạn cũng cần nhớ dù có độc đáo và ngon miệng, cá ngát vẫn phải được tiêu thụ một cách cẩn thận. Không nên ăn quá mức, và nên luôn tham khảo ý kiến của các chuyên gia về an toàn thực phẩm.
Một số món ngon với cá ngát
Từ cá ngát có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon và bổ dưỡng như cháo cá ngát cốt dừa, cá ngát kho tộ, cá ngát xào lăn, canh chua cá ngát,... (Nguồn Cakho)
Cá ngát nấu canh chua.
Cá ngát kho tộ.
Lẩu cá ngát chua cay
Chả trứng cá ngát.
Cá ngát kho tương.
Cá ngát nướng muối ớt.