Theo Thứ trưởng Việt, với chính sách nhất quán về bảo vệ và thúc đẩy quyền con người, Việt Nam coi trọng Cơ chế UPR và luôn nghiêm túc xây dựng các Báo cáo quốc gia cũng như triển khai các khuyến nghị Việt Nam chấp thuận tại tất cả các chu kỳ.
Vừa qua, Việt Nam đã chính thức nộp Báo cáo quốc gia theo Cơ chế UPR chu kỳ IV lên Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp quốc (HĐNQ LHQ). Dự kiến Việt Nam sẽ tham gia Phiên Đối thoại về Báo cáo quốc gia UPR chu kỳ IV tại HĐNQ vào ngày 7-5-2024 tới đây.
Thứ trưởng Đỗ Hùng Việt khẳng định quá trình xây dựng Báo cáo được thực hiện một cách toàn diện, minh bạch với sự tham gia đóng góp ý kiến của các cơ quan Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức nghề nghiệp, các tổ chức phi chính phủ, các đối tác phát triển và người dân. Các ý kiến đóng góp trực tiếp tại các hội thảo tham vấn do Bộ Ngoại giao hoặc một số bộ ngành tổ chức, hoặc gửi trực tiếp đến Bộ Ngoại giao đều được nghiên cứu, tiếp thu phù hợp.
"Có thể nói, Báo cáo quốc gia của Việt Nam là sản phẩm chung của tất cả các bên liên quan, có trách nhiệm trong việc triển khai các khuyến nghị UPR và thụ hưởng thành quả của quá trình này; không phải riêng của Bộ Ngoại giao hay các cơ quan tham gia Nhóm liên ngành soạn thảo Báo cáo"- Thứ trưởng Đỗ Hùng Việt nhấn mạnh.
Bình luận về các báo cáo của các cơ quan LHQ và các bên liên quan về Việt Nam theo cơ chế UPR chu kỳ IV, Thứ trưởng Đỗ Hùng Việt nhấn mạnh một trong những nguyên tắc mang tính nền tảng của quan hệ quốc tế hiện đại và được ghi nhận trong Hiến chương LHQ là nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia. Một trong những nguyên tắc cũng mang tính nền tảng giữa Việt Nam và các nước trên thế giới là tôn trọng thể chế chính trị của nhau. "Chính vì vậy, tôi kiên quyết bác bỏ những ý kiến, đề xuất, kiến nghị vi phạm nguyên tắc này"- Thứ trưởng nêu rõ.
Bày tỏ không đồng tình với nhiều ý kiến và nội dung trong các báo cáo đó, Thứ trưởng Việt cho biết có nhiều nội dung được xây dựng dựa trên thông tin chưa được kiểm chứng, đưa ra nhận định thiếu khách quan về tình hình Việt Nam. "Dù không tham gia vào quá trình UPR, dù chúng tôi tổ chức rất nhiều hội thảo tham vấn nhưng các tổ chức đó không tham gia, thậm chí không có mặt ở Việt Nam, nhưng họ đưa ra những thông tin sai lệch về tình hình Việt Nam"- Thứ trưởng Đỗ Hùng Việt chỉ rõ.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao khẳng định Việt Nam luôn đảm bảo sự tham gia đầy đủ, tích cực của các bên liên quan trong suốt tiến trình UPR. "Cách làm ở đây rất khác nhau. Chúng tôi rất minh bạch, công khai, bảo đảm tính bao trùm, chúng tôi có tiến trình tham vấn rộng rãi với tất cả các bên liên quan để xây dựng báo cáo quốc gia. Ngược lại, tất cả các báo khác được nộp lên LHQ đều không được tiến hành một cách công khai minh bạch như vậy. Chúng tôi hoàn toàn không được tham vấn gì khi họ tiến hành những báo cáo đó."- Thứ trưởng Bộ Ngoại giao khẳng định.
Các nguyên tắc cơ bản của cơ chế UPR là đối thoại, hợp tác, bình đẳng, khách quan và minh bạch. Chính vì vậy, chúng tôi mong các đại diện đại diện đại sứ quán cân nhắc thận trọng khi sử dụng các báo cáo, sử dụng nguồn thông tin được kiểm chứng. "Chính các cán bộ đại sứ quán chứng kiến sự đổi thay và tiến bộ của Việt Nam từng ngày từng giờ, quý vị sẽ mang đến những thông tin đầy đủ khách quan nhất cho chính phủ của các bạn tại phiên đối thoại tại Hội đồng Nhân quyền vào tháng 5 tới"- Thứ trưởng nhấn mạnh.
Việt Nam nhất quán chính sách bảo vệ và thúc đẩy quyền con người
Thông tin về Báo cáo quốc gia UPR chu kỳ IV của Việt Nam, Thứ trưởng Đỗ Hùng Việt cho hay Báo cáo trình bày tổng thể việc bảo vệ và thúc đẩy quyền con người ở Việt Nam trên các lĩnh vực kể từ lần rà soát trước và rà soát toàn diện việc thực hiện những khuyến nghị mà Việt Nam đã chấp thuận tại chu kỳ III.
Tính đến tháng 1-2024, trong số 241 khuyến nghị mà Việt Nam chấp thuận tại chu kỳ III, Việt Nam đã hoàn thành thực hiện có kết quả 209 khuyến nghị (chiếm 86,7%), thực hiện 1 phần 30 khuyến nghị (12,4%), và 2 khuyến nghị còn lại đang được xem xét thực hiện vào thời điểm phù hợp.
Báo cáo cũng cung cấp những dẫn chứng, con số cụ thể, cập nhật, qua đó khẳng định nỗ lực rất lớn của Việt Nam trong bảo đảm quyền con người, nhất là trong hoàn thiện hệ thống pháp luật về quyền con người, thực hiện nghĩa vụ theo các điều ước quốc tế về quyền con người mà Việt Nam là thành viên; về những thành tựu của Việt Nam trong giảm nghèo đa chiều bền vững, bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân và đảm bảo quyền của các nhóm dễ bị tổn thương, tham gia đối thoại, hợp tác quốc tế và khu vực trong lĩnh vực quyền con người. Những kết quả này đều được cộng đồng quốc tế ghi nhận, đánh giá cao.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao nhấn mạnh từ năm 2019 đến hết tháng 11-2023, Việt Nam đã tiếp tục các nỗ lực xây dựng Nhà nước pháp quyền với 44 luật được thông qua, trong đó có nhiều văn bản luật quan trọng liên quan đến quyền con người, quyền công dân, cụ thể hóa các quy định của Hiến pháp năm 2013, bảo đảm tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Đồng thời, Việt Nam cũng đã và đang tiếp tục rà soát để sửa đổi, bổ sung một số luật phù hợp với các cam kết quốc tế.
Việt Nam cũng đã tiếp tục rà soát, gia nhập các công ước quốc tế về quyền con người cũng như triển khai các điều ước một cách nghiêm túc, chặt chẽ bằng hành lang pháp lý và hệ thống chính sách đồng bộ và đã đạt được những kết quả toàn diện. Tính đến nay, Việt Nam đã tham gia tham gia 7/9 điều ước quốc tế cơ bản về quyền con người, 25 Công ước quốc tế về quyền lao động của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO). Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đã tích cực đóng góp vào nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế trong thúc đẩy quyền con người trên thế giới với những sáng kiến, hành động thiết thực, cụ thể, đặc biệt là trên cương vị thành viên HĐNQ LHQ nhiệm kỳ 2023-2025.
Nhiều chính sách mới về bảo đảm quyền con người được ban hành với mục tiêu bảo đảm cho mọi người dân Việt Nam được thụ hưởng đầy đủ quyền con người, thực hiện các Mục tiêu Phát triển bền vững, bảo đảm quyền phát triển, quyền của các nhóm dễ bị tổn thương, quyền của người lao động. "Việt Nam đạt được những thành tựu tích cực trong bảo đảm các quyền con người trên thực tế" - ông Đỗ Hùng Việt khẳng định.
Bên cạnh những kết quả này, Báo cáo cũng chỉ ra những thách thức còn tồn tại và từ đó đề ra các hướng ưu tiên và nhu cầu hợp tác của Việt Nam trong thời gian tới nhằm bảo đảm sự thụ hưởng tốt hơn nữa các quyền con người cho người dân như xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, tăng cường nguồn lực cho phát triển bền vững, bao trùm, tăng cường nội luật hóa các điều ước quốc tế về quyền con người; bảo đảm tốt hơn tất cả các quyền cơ bản của con người theo chuẩn mực quốc tế được thừa nhận chung.