Theo thông tin từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, tại buổi làm việc với Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn chiều 12/4, Bí thư Tỉnh uỷ Điện Biên Trần Quốc Cường cho biết từ những kết quả đạt được của ngành giáo dục Điện Biên thời gian qua, tỉnh càng quyết tâm hơn trong việc trình Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo sớm thành lập Trường Đại học Điện Biên trên cơ sở Trường Cao đẳng Sư phạm Điện Biên.
Giáo dục là điểm sáng nhất của địa phương
Chia sẻ về nhiều cái "nhất" của Điện Biên ở khía cạnh khó khăn như tỷ lệ hộ nghèo cao nhất cả nước, các chỉ số phát triển kinh tế - xã hội khiêm tốn… nhưng Bí thư Tỉnh uỷ Điện Biên Trần Quốc Cường cũng tự hào khẳng định điểm sáng nhất của Điện Biên là giáo dục và đào tạo.
Báo cáo cụ thể hơn về tình hình giáo dục và đào tạo tỉnh Điện Biên, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Vừ A Bằng cho biết trong những năm qua, mạng lưới trường lớp của tỉnh được tổ chức sắp xếp đảm bảo khoa học, tinh gọn, hiệu quả, phù hợp với đặc điểm của địa phương và của ngành. Hệ thống trường phổ thông dân tộc nội trú, phổ thông dân tộc bán trú, phổ thông có học sinh bán trú được quan tâm xây dựng, củng cố và phát triển. Tỷ lệ huy động dân số trong độ tuổi đến trường ở tất cả các cấp học, bậc học cao, nhất là cấp học mầm non.
Chất lượng giáo dục các cấp học nâng lên. Năm 2023, tỷ lệ học sinh đỗ tốt nghiệp Trung học phổ thông cao nhất từ trước tới nay (99,51%), số lượng học sinh đạt và chất lượng giải học sinh giỏi các môn văn hoá cấp quốc gia cao nhất từ trước đến nay. Điện Biên được đánh giá là một trong những địa phương đi đầu trong triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Toàn tỉnh hiện có 15.746 cán bộ, giáo viên, nhân viên. Đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục ở tất cả các cấp học của tỉnh có trình độ đào tạo chuẩn và trên chuẩn khá cao. Tỉnh Điện Biên hiện có 74,09% số phòng học được đầu tư xây dựng kiên cố, tỷ lệ trường mầm non, phổ thông đạt chuẩn quốc gia chiếm 78,06%.
Theo Bí thư Tỉnh uỷ Điện Biên Trần Quốc Cường, kết quả giáo dục Điện Biên ở mức độ khá cao trong khu vực Trung du và miền núi phía Bắc. Kết quả trên có được là nhờ sự quan tâm của Trung ương, của Bộ Giáo dục và Đào tạo và sự nỗ lực, quyết tâm của địa phương qua nhiều thế hệ. Thế mạnh của Điện Biên là học sinh ham học, các em có thể chất, trí tuệ.
Cần 2.600 tỷ đồng kiên cố hóa trường lớp
Dù đạt nhiều kết quả tích cực nhưng lãnh đạo tỉnh Điện Biên cũng cho biết hiện địa phương vẫn còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt trong vấn đề cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên.
Hiện tỉnh vẫn còn nhiều phòng học, phòng nội trú, phòng công vụ, nhà bếp, nhà ăn… là phòng tạm hoặc bán kiên cố, là một trong những địa phương có tỷ lệ kiên cố hóa trường học thấp nhất cả nước. Ước tính nhu cầu kinh phí để tỉnh Điện Biên có thể thay thế toàn bộ số phòng học, phòng bộ môn, phòng ở bán trú, phòng công vụ đang là phòng tạm, bán kiên cố là khoảng 2.600 tỷ đồng.
Là tỉnh có địa bàn rộng, dân cư sống không tập trung nên quy mô nhiều trường không lớn và có nhiều điểm trường. Ngân sách đầu tư cho giáo dục cơ bản dùng chi cho con người, cơ sở vật chất, thiết bị trường học chưa đáp ứng yêu cầu phát triển về quy mô và yêu cầu đổi mới giáo dục. Đội ngũ giáo viên, nhân viên còn thiếu nhiều so với định mức, thiếu nguồn tuyển giáo viên các môn tiếng Anh, Tin học, Âm nhạc, Mỹ thuật, giáo viên tiểu học; chế độ, chính sách dành cho học sinh, cán bộ, giáo viên, nhân viên còn thấp; chất lượng nguồn nhân lực của tỉnh còn hạn chế…
Năm nay, Điện Biên có số lượng giáo viên được phong tặng danh hiệu Nhà giáo Ưu tú nhiều kỷ lục với 43 thầy cô, nhiều hơn tổng số Nhà giáo Ưu tú của tỉnh trong cả 15 lần phong tặng trước cộng lại.
Từ thực tiễn khó khăn của giáo dục địa phương, tỉnh Điện Biên kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các Bộ, ngành liên quan tham mưu Chính phủ nâng mức hỗ trợ học sinh nội trú từ 80% lên 100% mức lương cơ sở; nâng mức hỗ trợ học sinh bán trú từ 40% lên 60% mức lương cơ sở; nâng mức hỗ trợ kinh phí tổ chức nấu ăn cho trẻ mầm non và học sinh bán trú; kéo dài thời gian được hưởng chính sách hỗ trợ tại các xã đặc biệt khó khăn khi xã được công nhận nông thôn mới; sớm triển khai Đề án kiên cố hoá trường lớp học tại các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn...
Về chính sách cho đội ngũ nhà giáo, tỉnh Điện Biên kiến nghị không thực hiện cắt giảm số lượng người làm việc được hưởng lương từ ngân sách Nhà nước đối với các tỉnh còn nhiều khó khăn và không có khả năng thành lập các trường ngoài công lập như tỉnh Điện Biên. Bên cạnh đó cần có chính sách hỗ trợ cán bộ, giáo viên kiêm nhiệm làm công tác phổ cập giáo dục; nâng mức hỗ trợ cho giáo viên mầm non dạy lớp ghép, dạy tăng cường tiếng Việt cho trẻ vùng dân tộc thiểu số…
Trước những khó khăn và đề xuất, kiến nghị của tỉnh Điện Biên, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn lưu ý địa phương cần huy động bằng mọi cách để có trường học kiên cố cũng như đầu tư mua sắm trang thiết bị học tập.
Với khó khăn về địa hình phân cách, nhiều điểm trường, Bộ trưởng đề nghị Điện Biên rà soát tổng thể và đưa ra một số nguyên tắc trong đầu tư hạ tầng, trường lớp để giải quyết vấn đề này. Bộ trưởng cũng cho biết, dự kiến tới đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ chủ trì tổ chức phát động toàn quốc huy động nguồn lực cho kiên cố hoá trường lớp, trong phát động này sẽ tập trung cho nhóm các tỉnh khó khăn.
Về vấn đề đội ngũ nhà giáo, nhấn mạnh định hướng chung của ngành là quyết liệt quan tâm phát triển đội ngũ nhà giáo cả về số lượng và chất lượng, Bộ trưởng mong muốn tỉnh Điện Biên dành sự quan tâm cho định hướng này. Bộ trưởng đề nghị Điện Biên tận dụng chỉ tiêu biên chế được giao để tuyển dụng đủ số lượng; quan tâm tập huấn, hướng dẫn, hỗ trợ chuyên môn cho giáo viên trong quá trình đổi mới hiện nay.
Về quan tâm lớn của tỉnh là thành lập Trường Đại học Điện Biên trên cơ sở Trường Cao đẳng Sư phạm Điện Biên, Bộ trưởng cho biết Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ đồng hành, hỗ trợ tỉnh Điện Biên trong quá trình hoàn thiện Đề án./.