Tại châu Âu, lạm phát đang giảm nhanh hơn dự báo của các nhà phân tích và giảm nhanh hơn so với tại Mỹ. Điều này khiến nhiều nhà đầu tư dự báo Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) có thể hạ lãi suất sớm hơn Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
SỐ LIỆU LẠM PHÁT "ĐÁNG KHÍCH LỆ"
Theo tờ báo Financial Times, lạm phát tháng 3 tại khu vực đồng tiền chung châu Âu (eurozone) đã giảm còn 2,4% so với cùng kỳ năm trước. Đây là tháng giảm thứ tư liên tiếp và bằng chứng mới nhất cho thấy lạm phát ở eurozone đang dần tiến về ngưỡng mục tiêu 2% của ECB.
Trong khi đó, từ đầu năm nay, lạm phát ở Mỹ lại có xu hướng tăng, ngược lại với dự báo của các nhà phân tích. Chỉ số giá tiêu dùng cá nhân (PCE) – một thước đo lạm phát được Cục Dự trữ Liên bang (Fed) ưa chuộng – đã tăng 2,4% trong tháng 1 lên mức tăng 2,5% vào tháng 2.
Sau khi cùng tăng lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ, xu hướng lạm phát ở eurzone và Mỹ đang đi ngược nhau. Do đó, các nhà đầu tư đã hạ dự báo về mức giảm lãi suất mà Fed có thể thực hiện vào năm nay, trong khi nhận định ECB sẽ nới lỏng chính sách tiền tệ mạnh mẽ hơn so với Mỹ.
"Trong ba tháng đầu năm, có rất nhiều bằng chứng cho thấy động lực giảm lạm phát ở châu Âu vẫn lớn hơn so với ở Mỹ", ông Frederik Ducrozet, giám đốc nghiên cứu kinh tế vĩ mô tại công ty quản lý tài sản Pictet Wealth Management, nhận xét.
Trong một bài phát biểu ngày 3/4, Chủ tịch Fed, ông Jay Powell phát đi tín hiệu rằng lạm phát cao dai dẳng ở Mỹ có thể khiến cơ quan này không hạ lãi suất nhanh như dự tính trước đó.
"Chúng tôi cho rằng việc hạ lãi suất là chưa phù hợp cho đến khi chúng tôi có sự tin tưởng lớn hơn rằng lạm phát đang tiến một cách bền vững về mức 2%", ông Powell phát biểu tại một sự kiện ở Trường Kinh doanh, Đại học Stanford. "Trong bối cảnh nền kinh tế khỏe mạnh và tiến độ giảm lạm phát đến nay, chúng tôi cần thời gian để tiếp tục xem xét các số liệu kinh tế sắp tới trước khi quyết định".
Năm 2023, Fed tăng lãi suất cơ bản lên 5,25-5,5%, mức cao nhất 23 năm, còn ECB cũng nâng lãi suất chính sách lên mức cao kỷ lục 4%.
Tại Anh, lạm phát tháng 2 giảm xuống còn 3,4%. Ngân hàng trung ương Anh (BoE) dự báo mức tăng giá tiêu dùng tại nước này sẽ về dưới mức mục tiêu 2% trong quý 2 năm nay. Tuy nhiên, cơ quan này cho biết vẫn đang theo dõi sát sao tình hình bởi lạm phát dịch vụ ở Anh vẫn ở mức cao đáng lo ngại 6,1% trong tháng 2, chủ yếu do tốc độ tăng tiền lương nhanh.
"Tôi cho rằng ECB không dám hạ lãi suất nếu như Fed phát tín hiệu thay đổi ý định hạ lãi suất trước mùa hè năm nay".
Ông Ludovic Subran, nhà kinh tế trưởng tại Allianz
Bà Katharine Neiss, nhà kinh tế trưởng khu vực châu Âu của PGIM Fixed Income, cho rằng số liệu lạm phát "đáng khích lệ" đồng nghĩa ECB khó có thể trì hoãn việc hạ lãi suất tới sau tháng 6 năm nay, không giống như Fed.
"Sự tin tưởng ngày càng lớn về khả năng và thời điểm ECB hạ lãi suất có vẻ đang ngược lại với những gì chúng ta thấy ở Mỹ", bà Neiss nhận xét.
Áp lực giá cả tại Mỹ vẫn đang lớn do sự tăng trưởng mạnh mẽ của nền kinh tế lớn nhất thế giới. Năm ngoái, GDP Mỹ tăng 2,5%. Trong khi đó, tăng trưởng tại eurozone chậm hơn khi chỉ đạt 0,5%, khiến ngày càng nhiều người kêu gọi ECB nới lỏng chính sách tiền tệ để thúc đẩy hoạt động kinh tế.
Nói về số liệu lạm phát mới nhất ở eurozone, ông Pablo Hernández de Cos, thống đốc Ngân hàng Trung ương Tây Ban Nha (BDE), nhận định "tháng 6 có thể sẽ có lần hạ lãi suất đầu tiên".
VÌ SAO ECB CHỜ TỚI ÍT NHẤT THÁNG 6?
Thị trường đang chờ tin từ cuộc họp hội đồng thống đốc của ECB tại Frankfurt, Đức, vào tuần tới. Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, có một số lý do khiến ECB tỏ ra thận trọng và đợi tới tháng 6 mới có đợt hạ lãi suất đầu tiên kể từ năm 2019.
Lý do lớn nhất trong số đó là tốc độ tăng giá cả dịch vụ đang diễn ra nhanh, trong khi dịch vụ chiếm 45% giỏ hàng mà eurozone sử dụng để tính toán lạm phát. Trong tháng 3, giá dịch vụ tại khối này tăng 4% so với một năm trước, đánh dấu tháng tăng thứ năm liên tiếp.
"Những người ủng hộ việc thắt chặt tiền tệ sẽ viện vào việc lạm phát dịch vụ cao để nói về nguy cơ lạm phát tổng thể cao vẫn đang hiện hữu", bà Krishna Guha, một phó chủ tịch tại ngân hàng đầu tư Evercore-ISI, nói. "Lạm phát dịch vụ phải giảm đáng kể thì mới có thể khiến các nhà hoạch định chính sách đưa việc hạ lãi suất lên bàn thảo luận trong tháng 4".
Một lý do khác khiến ECB kiên nhẫn trước khi hạ lãi suất bất chấp việc một số thành viên hội đồng thống đốc như Piero Cipollon thúc giục là bởi cơ quan này muốn tránh đi ngược hướng với Fed. Bởi lẽ, việc này có thể gây ra biến động trên thị trường ngoại hối và trái phiếu, từ đó khiến áp lực lạm phát trở lại.
"Tôi cho rằng ECB không dám hạ lãi suất nếu như Fed phát tín hiệu thay đổi ý định hạ lãi suất trước mùa hè năm nay", ông Ludovic Subran, nhà kinh tế trưởng tại công ty bảo hiểm Allianz, nhận định, dù ông dự báo thị trường lao động yếu đi ở Mỹ cũng có thể cho phép cả Fed và ECB hạ lãi suất vào tháng 7 tới.