Gần đây, cô giáo đồng nghiệp của vợ tôi bị chiếm tài khoản Facebook qua cách lừa đảo phổ biến: bình chọn tài năng nhí. Sau khi chiếm được tài khoản, kẻ lừa đảo nhắn tin cho nhóm bạn bè của khổ chủ hỏi mượn tiền.
Tài khoản đối tượng lừa đảo dùng để nhận tiền là một tài khoản ở ngân hàng nọ, tên chủ tài khoản trùng họ tên với người bị mất Facebook. Nếu gọi điện lại để kiểm tra qua tài khoản Facebook Messenger thì sẽ thấy một đoạn video clip ngắn vài ba giây của chủ tài khoản bên kia thoắt ẩn thoát hiện rồi mất kết nối như đang mạng internet bị chập chờn.
Là người trong ngành IT tôi biết chắc đây là đối tượng lừa đảo giả danh. Không rõ trong các bạn bè của khổ chủ có ai bị lừa hay không, nhưng tình trạng này cho thấy hiện tượng lừa đảo trực tuyến đang nở rộ , ai cũng có thể là nạn nhân trong một giây phút thiếu cảnh giác.
Mọi người cần nâng cao cảnh giác, thường xuyên đọc các thông tin trên báo chí để bản thân có kinh nghiệm phòng tránh các hình thức lừa đảo như vậy.
Tuy nhiên trong phạm vi bài viết này, tôi muốn nói đến một khía cạnh khác của vấn đề: đó là trách nhiệm của các ngân hàng khi người ta dễ dàng tạo tài khoản để nhận tiền lừa đảo bằng một cái tên nào đó mà bọn lừa đảo muốn.
Các tài khoản này nhận tiền lừa đảo xong thì tẩu tán qua nhiều hình thức mà cho đến khi cơ quan điều tra vào cuộc thì tiền trong tài khoản hầu hết đã chuyển đi hết.
Hiện nay rất dễ dàng bạn sẽ thấy các quảng dòng quảng cáo như "Mở tài khoản ngân hàng và thẻ thanh toán, chỉ một phút đăng ký online", "Mở tài khoản online không cần ra quầy","ba bước mở tài khoản ngân hàng chỉ sau một phút"...
Đây là mảnh đất cho bọn lừa đảo trực tuyến lợi dụng. Tất cả các thông tin căn cước công dân (CCCD), hình ảnh, số điện thoại đều có thể dễ dàng qua mặt ngân hàng khi thông tin hình ảnh CCCD của cá nhân dễ dàng bị lộ như khi đi khách sạn, dịch vụ lưu trú, họ luôn hỏi bạn xuất trình CCCD, có chỗ thì giữ lại cho đến khi kết thúc kỳ nghỉ ở đó, có chỗ thì chụp lại thông tin này rồi trả lại CCCD cho bạn.
Cả hai cách này đều không phù hợp và dễ dàng làm lộ thông tin cá nhân. Trình độ của bọn lừa đảo trực tuyến ở Việt Nam còn kém xa thế giới, nhưng chúng ta lại có mảnh đất màu mỡ nhất cho bọn lừa đảo lộng hành.
Các hình thức mở tài khoản trực tuyến không bao giờ xác thực được chính xác người muốn mở tài khoản có phải là chính chủ hay không. Đó là kẽ hở mà các cơ quan chức năng phải bịt kín để bọn lừa đảo không còn đất diễn.
Nếu có cơ chế quản lý chặt chẽ với các ngân hàng trong việc chịu trách nhiệm cho vấn đề này thì sẽ hoàn toàn khống chế được tình trạng lừa đảo qua mạng.
- Yêu cầu các tài khoản ngân hàng tạo mới phải xác thực chính chủ đến ngân hàng, xuất trình căn cước công dân, kiểm tra hình ảnh và ngân hàng phải có trách nhiệm phối hợp với các cơ quan liên quan xác thực các giấy tờ này là thật thì mới cho phép tạo tài khoản.
- Với các tài khoản đã tạo trước đây cần sàng lọc phân loại các tài khoản khác nhau dựa vào thanh khoản, số dư, lịch sử giao dịch . Các tài khoản nào có độ tin cậy thấp lập tức hạn chế số tiền rút , chuyển, thanh toán dịch vụ của tài khoản trong một ngày xuống mức thấp nhất.
Và yêu cầu chủ tài khoản phải tới ngân hàng xác thực lại các thông tin đăng ký mới được gỡ bỏ hạn mức và sử dụng theo hạn mức chung của ngân hàng. Cần tuyên truyền thông tin liên quan các cách thức lừa đảo phổ biến vào các chương trình truyền hình có người xem nhiều cho người dân biết để cảnh giác.
Tran Cong Tuan Anh
>>Bài viết không nhất thiết trùng với quan điểm VnExpress.net. Gửi bài tại đây.