Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội cho biết mới đây nhận được kiến nghị về việc quy định thời gian đóng, hưởng bảo hiểm thất nghiệp hợp lý hơn, tránh trường hợp người lao động lợi dụng đi làm đủ 12 tháng, nghỉ hưởng 3 tháng trợ cấp thất nghiệp. Điều này có thể gây biến động thị trường lao động.
Phản hồi về vấn đề này, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội thông tin, căn cứ theo quy định tại Điều 15 Công ước số 168 của Tổ chức Lao động Quốc tế về xúc tiến việc làm và bảo vệ chống thất nghiệp, mức trợ cấp thất nghiệp không ít hơn 45% của thu nhập trước đó.
Hoặc không ít hơn 45% của tiền lương tối thiểu theo quy định, hoặc của tiền lương của người lao động bình thường, nhưng không ít hơn mức có thể đảm bảo mức sống cơ bản tối thiểu.
Theo Điều 24 Công ước số 102 của Tổ chức Lao động Quốc tế về quy phạm tối thiểu về an toàn xã hội, thì thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp tối thiểu là 12 tuần (3 tháng) trong thời kỳ 12 tháng.
Điều 48 Bộ luật Lao động cũng quy định trách nhiệm của người sử dụng lao động, trong việc chi trả trợ cấp thôi việc cho người lao động đã làm việc thường xuyên, từ đủ 12 tháng trở lên khi chấm dứt hợp đồng lao động thuộc một trong các trường hợp theo quy định. Mỗi năm làm việc được trợ cấp 1⁄4 tháng tiền lương (50% mức tiền lương).
Đồng thời, Điều 49 Bộ luật Lao động quy định trách nhiệm của người sử dụng lao động, trong việc chi trả trợ cấp mất việc làm cho người lao động đã làm việc thường xuyên cho mình từ 12 tháng trở lên, mà bị mất việc làm trong các trường hợp theo quy định. Mỗi năm làm việc trả 1 tháng tiền lương (100% mức tiền lương), nhưng ít nhất phải bằng 2 tháng tiền lương (tối thiểu 200% mức tiền lương).
Căn cứ các quy định nêu trên, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, cho rằng thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp tối thiểu là 3 tháng, với mức hưởng là 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp (180%) là tương đối phù hợp với thông lệ quốc tế, và các mức trợ cấp mà người lao động được nhận khi mất việc làm theo quy định hiện hành.
Mức này đảm bảo cho người lao động giảm bớt khó khăn, ổn định cuộc sống trong thời gian thất nghiệp, cho tới khi tìm được việc làm mới.
Trong quá trình tổ chức triển khai chính sách bảo hiểm thất nghiệp, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội thường xuyên rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp.
Mặt khác, Bộ đã yêu cầu các Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, các Trung tâm Dịch vụ việc làm tăng cường phối hợp với các cơ quan có liên quan giải quyết các khó khăn, vướng mắc về bảo hiểm thất nghiệp, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm, các hành vi gian lận, trục lợi bảo hiểm thất nghiệp.
Thực tế, để hưởng trợ cấp thất nghiệp theo quy định tại Điều 49 Luật Việc làm, người lao động phải nộp đủ hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp, trong đó có quyết định nghỉ việc, sổ bảo hiểm xã hội được chốt. Hai giấy tờ này phải do người sử dụng lao động thực hiện, sau đó chuyển cho người lao động, thì họ mới được hưởng trợ cấp thất nghiệp.
Trong quá trình hưởng trợ cấp thất nghiệp, hằng tháng, người lao động phải thông báo tình hình tìm kiếm việc làm với Trung tâm Dịch vụ việc làm.
Hơn nữa, nếu người lao động nghỉ việc cũng mất toàn bộ 100% tiền lương, chưa kể cả khoản tiền thưởng, phụ cấp..., chỉ để hưởng 60% tiền lương thì người lao động phải cân nhắc.
"Do đó, số người lao động lợi dụng quy định của pháp luật, chỉ làm việc và đóng 12 tháng xin nghỉ việc gây biến động lao động là không nhiều", Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội nhận định.
Hiện cơ quan này cũng đang được giao chủ trì, xây dựng dự án Luật Việc làm (sửa đổi), trong đó có nghiên cứu, sửa đổi chính sách bảo hiểm thất nghiệp. Vì thế, những kiến nghị, đề xuất liên quan đến vấn đề này sẽ tiếp tục được xem xét trong quá trình xây dựng luật.