Giá đỗ được biết là một loại rau mầm giàu vitamin và khoáng chất, tốt cho sức khỏe. Thông thường giá đỗ được làm từ hạt đậu xanh, đậu nành, đậu đen nhưng phổ biến hơn cả vẫn là giá đỗ xanh. Bản chất của giá đỗ sẽ phụ thuộc nhiều vào loại đậu được đem ủ là gì, chẳng hạn giá đỗ từ đậu xanh sẽ có ít protein hơn giá đỗ từ đậu nành; trong khi giá đỗ từ đậu xanh lại nhiều chất xơ hơn,...
1. Thành phần dinh dưỡng của giá đỗ
Theo Very Well Health, 104 gam (g) giá đỗ chưa chế biến có tới 90,8% là nước và chỉ chiếm 2% giá trị dinh dưỡng hàng ngày (DV) cũng như các thành phần dinh dưỡng khác bao gồm:
- Calo: 31
- Chất béo: 0,187 g
- Đồng: 0,171 miligam (mg)
- Vitamin C: 13,7 mg
- Chất xơ: 1,6 g
- Chất đạm: 3,16 g
- Sắt: 0,946 mg
- Magiê: 21,8 mg
- Kali: 155 mg
- Natri: 6,24 mg
- Canxi: 13,5 mg.
2. Tác dụng của giá đỗ đối với sức khỏe
Ngoài việc là một loại rau mầm cung cấp vitamin, khoáng chất và các dinh dưỡng thiết yếu cho cơ thể, từ vitamin C tới hàm lượng protein thì dưới đây là những tác dụng của giá đỗ đối với sức khỏe mà bạn có thể tham khảo, theo WebMD. Tất nhiên để tối đa các tác dụng này, bạn cần ăn giá đỗ kết hợp với một chế độ ăn khoa học và lối sống lành mạnh.
- Hỗ trợ huyết áp
Ăn giá đỗ tốt cho huyết áp nhờ các thành phần dinh dưỡng như:
+ Kali: Giúp giảm tác động của natri trong việc tăng huyết áp, do đó giúp giảm áp lực lên thành mạch.
+ Magiê: Có vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe của mạch máu và có lợi trong việc kiểm soát huyết áp.
+ Chất xơ: Giúp cải thiện sức khỏe của hệ tim mạch và có thể giúp giảm huyết áp.
+ Peptide được hình thành với nồng độ cao trong khi hạt nảy mầm đã được chứng minh có tác dụng giúp giảm huyết áp bằng cách ức chế enzyme ACE giúp giãn mạch máu và tăng cường sức khỏe của thành mạch, từ đó cải thiện dòng chảy của máu và giúp giảm huyết áp.
- Ngăn ngừa ung thư
Các protein và peptide trong giá đỗ cũng có thể giúp giảm nguy cơ ung thư. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những chất dinh dưỡng này có thể làm chậm sự phát triển của các tế bào ung thư, bao gồm cả những tế bào liên quan đến ung thư vú, bệnh bạch cầu và ung thư hệ tiêu hóa.
- Cải thiện sức khỏe hệ tiêu hóa
Giá đỗ là nguồn cung cấp chất xơ không hòa tan, giúp hỗ trợ tiêu hóa bằng cách làm sạch ruột kết, thúc đẩy nhu động ruột và ngăn ngừa táo bón.
- Cải thiện sức khỏe của mắt
Vì giá đỗ có hàm lượng chất chống oxy hóa cao nên chúng có thể giúp bảo vệ bạn khỏi phát triển các bệnh về mắt thông thường, bao gồm thoái hóa điểm vàng liên quan đến tuổi tác.
Bên cạnh đó, Giá đỗ cũng chứa nhiều vitamin C, có thể giúp ngăn ngừa bệnh đục thủy tinh thể . Các nghiên cứu cho thấy những người tiêu thụ lượng vitamin C cao trong 10 năm trở lên sẽ giảm nguy cơ phải phẫu thuật đục thủy tinh thể.
- Sức khỏe tim mạch
Giá đỗ có thể giúp cải thiện sức khỏe tim tổng thể của bạn nhờ hợp chất saponin bằng cách cân bằng cholesterol. Các nghiên cứu cho thấy rau mầm có thể giúp giảm cholesterol LDL "xấu" , nguyên nhân gây ra sự tích tụ mảng bám làm tắc nghẽn động mạch. Giá đỗ cũng có thể giúp tăng mức cholesterol HDL "tốt", giúp loại bỏ chất béo tích tụ trong máu.
Theo WebMD, nhiều bằng chứng cũng cho thấy rằng rau mầm như giá đỗ có thể giúp giảm một loại mỡ trong máu khác được gọi là chất béo trung tính. Triglyceride có thể gây ra bệnh tim nếu chúng tích tụ ở nồng độ đủ cao.
Một khẩu phần nhỏ giá đỗ từ đậu xanh cung cấp tới 29% DV vitamin K mà hầu hết mọi người cần hàng ngày và một chế độ ăn giàu vitamin K đã được chứng minh giúp giảm nguy cơ mắc bệnh xơ vữa động mạch.
Ngoài các tác dụng của giá đỗ đối với sức khỏe kể trên, giá đỗ cũng được thêm vào chế độ ăn với mục đích hỗ trợ hệ miễn dịch nhờ giàu chất chống oxy hóa flavonoid, axit phenolic.C hất chống oxy hóa giúp ổn định các gốc tự do và chống lại stress oxy hóa, có thể liên quan đến các bệnh mãn tính và thoái hóa do tuổi tác.
3. Câu hỏi thường gặp về giá đỗ
Có rất nhiều những thắc mắc về việc ăn giá đỗ hàng ngày có sao không, ăn giá đỗ có giúp cải thiện sinh lý nam giới không,... và dưới đây là một số thông tin bạn có thể tham khảo:
- Ăn giá đỗ hàng ngày có sao không?
Không nên ăn giá đỗ quá 5 lần mỗi tuần, đặc biệt với giá đỗ sống. Và mặc dù tốt cho sức khỏe nhưng không phải ai cũng có thể ăn giá đỗ. Những người sau đây không nên ăn giá đỗ:
+ Người bị viêm dạ dày mãn tính
+ Người chân tay lạnh, đang ốm
+ Người đang đói bụng
+ Người đang uống thuốc
+ Người từng có tiền sử dị ứng rau mầm
+ Phụ nữ mang thai và đang cho con bú không nên ăn giá đỗ sống.
- Ăn giá đỗ sống có sao không?
Do được hình thành từ việc ủ mầm mà khó tránh khỏi nguy cơ nhiễm khuẩn nếu không sơ chế hạt và ủ đúng cách. Giá đỗ sống và các loại rau mầm khi ăn sống có nguy cơ nhiễm nhiều loại vi khuẩn có thể kể đến như Escherichia coli, Salmonella typhimurium, Staphylococcus aureus và Listeria monocytogenes, theo Livestrong.
Nhiễm các loại vi khuẩn này có thể gây ra ngộ độc với nhiều triệu chứng như sốt, đau đầu, buồn nôn và nôn mửa, đau bụng, tiêu chảy thậm chí nghiêm trọng hơn là co giật, suy hô hấp dẫn tới mất mạng nếu không được can thiệp y tế kịp thời.
- Ăn giá đỗ có giúp tăng cường sinh lý nam giới không?
Nhiều người cho rằng giá đỗ là thần dược giúp tăng cường sinh lý, đặc biệt giúp chữa yếu sinh lý nam giới. Tuy nhiên việc ăn giá đỗ chỉ giúp cơ thể bổ sung các chất dinh dưỡng có tác dụng hỗ trợ sinh lý như vitamin C, vitamin E, omega 3, omega-6,... nhờ thân thiện với sức khỏe tinh trùng, giảm tác hại của các gốc tự do lên tinh trùng và từ đó tăng tỷ lệ thụ thai cũng như tăng cường ham muốn tình dục.
Nhưng ăn giá đỗ không phải là biện pháp để chữa bệnh yếu sinh lý hay nói cách khác ăn giá đỗ không phải là thần dược giúp cải thiện hoàn toàn tình trạng yếu sinh lý ở nam giới mà cần nhiều biện pháp can thiệp khác bao gồm dinh dưỡng, lối sống và vận động hợp lý.
- Giá đỗ kỵ với gì?
Giá độ kỵ với gan lợn. Dù rất nhiều gia đình Việt có thói quen xào chung giá độ với gan lợn nhưng điều này không khiến món ăn của bạn thêm giàu dinh dưỡng hơn mà còn khiến vitamin C bị oxy hóa hết khiến giảm dinh dưỡng của thực phẩm.
4. Cách chọn giá đỗ sạch, ngon đúng cách
Để chọn giá đỗ sạch và ngon, bạn có thể áp dụng những bước sau:
+ Quan sát màu sắc: Giá đỗ nên có màu xanh tươi, không bị vàng hay thâm.
+ Kiểm tra độ giòn: Nắm nhẹ một nắm giá đỗ và cảm nhận độ giòn, giá tươi sẽ giòn và không dễ gãy.
+ Mùi hương: Giá đỗ tươi ngon thường có mùi thơm nhẹ, không có mùi chua, ủng hoặc mùi lạ.
+ Tránh giá đỗ có phần rễ dài và mảnh: Điều này có thể là dấu hiệu của việc giá đã để lâu ngày hoặc không tươi.
+ Kiểm tra độ ẩm: Giá đỗ không nên quá ẩm ướt vì điều này có thể gây nấm mốc.
+ Đóng gói: Chọn giá đỗ được đóng gói cẩn thận, bảo quản nhiệt độ phù hợp để tránh vi khuẩn và kéo dài thời gian sử dụng.
Lưu ý: Ngâm giá đỗ trong nước muối loãng trước khi sử dụng để loại bỏ bụi bẩn và vi khuẩn có thể tồn tại.
5. Cách ủ giá đỗ tại nhà
Bạn có thể ủ giá đỗ tại nhà bằng lá tre, chai nhựa, khay, rổ có lỗ, thùng xốp, tro bếp thậm chí là ủ giá đỗ bằng khăn,... Ủ giá đỗ tại nhà có thể thực hiện theo các bước sau:
- Ngâm hạt đỗ: Ngâm hạt đỗ trong nước ấm khoảng 6 - 12 giờ để chúng nở ra. Sau khi ngâm, vớt hạt đỗ ra và rửa sạch với nước. Sau đó cho hạt đỗ vào một khay hoặc rổ có lỗ thoát nước tốt. Che khay hoặc rổ hạt đỗ bằng một miếng vải ẩm hoặc giữ ở nơi tối để hạt đỗ bắt đầu nảy mầm.
- Tưới nước: Tưới nước cho khay ủ đỗ 2 - 3 lần mỗi ngày để đảm bảo chúng luôn ẩm.
- Thu hoạch: Sau khoảng 3 - 5 ngày, khi hạt đỗ đã nảy mầm và giá đỗ đạt độ dài mong muốn, bạn có thể thu hoạch giá đỗ để sử dụng.
Nhớ rằng giá đỗ cần điều kiện ẩm và nhiệt độ vừa phải để phát triển tốt. Tránh để hạt đỗ tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời trong quá trình ủ.
Nhìn chung, giá đỗ không chỉ là một loại thực phẩm quen thuộc mà còn là một nguồn dinh dưỡng tuyệt vời, mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe con người. Từ việc tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ tiêu hóa cho đến phòng chống các bệnh mãn tính, giá đỗ đã chứng minh được giá trị của mình trong chế độ ăn uống hàng ngày.