Kéo điện vượt biển
Còn nhớ, thời điểm cuối năm 2001, hệ thống điện ở đảo Phú Quốc (do UBND tỉnh Kiên Giang quản lý) chỉ gồm 41 km đường dây trung thế, 44 km đường dây hạ thế, với 1 trạm phát điện diesel công suất khoảng 3 MW gồm 2 máy phát DG72 và 3 máy phát Caterpillar, cấp điện cho 4.252 khách hàng với sản lượng điện tiêu thụ cả năm chưa đầy 6 triệu kWh. Việc cấp điện cho Phú Quốc gặp rất nhiều khó khăn; không đảm bảo đủ điện cho sản xuất, sinh hoạt của người dân, doanh nghiệp trên đảo khi phải chạy máy phát diesel với chi phí cao.
Đầu năm 2002, Công ty Điện lực 2 (nay là Tổng công ty Điện lực miền Nam - EVNSPC) tiếp nhận trạm phát diesel, lưới điện trên đảo Phú Quốc từ tỉnh Kiên Giang và đầu tư đồng bộ vào hệ thống nguồn và lưới điện. Từ chỗ chỉ cung cấp khu vực TT.Đông Dương và xã An Thới, đến năm 2012, điện được đưa đến hầu hết các xã, thị trấn trên toàn đảo với 96 km đường dây trung thế, 89 km đường dây hạ thế, 192 trạm biến áp phân phối với tổng dung lượng là 21.070 kVA; 1 phân xưởng diesel với quy mô 24,7 MW hoạt động 24/24 giờ.
Xác định rõ cấp điện cho phát triển Phú Quốc là nhiệm vụ chính trị quan trọng, EVNSPC đã đầu tư dự án cáp ngầm 110kV xuyên biển, đưa điện từ đất liền ra đảo. Với những nỗ lực không ngừng, ngày 2.2.2014, EVNSPC chính thức đóng điện, đưa vào vận hành công trình đường dây cáp ngầm 110kV xuyên biển Hà Tiên - Phú Quốc với khả năng truyền tải công suất lên đến 131 MVA. Đây là công trình đường dây cáp ngầm xuyên biển dài nhất Đông Nam Á, tổng vốn đầu tư hơn 2.300 tỉ đồng, đem điện lưới quốc gia ra đảo, thay thế hoàn toàn nguồn điện diesel. Đáng chú ý, từ thời điểm có điện lưới quốc gia, giá điện tại đảo ngọc cũng về mức bình quân tương đương với đất liền, giảm gần 50% so với thời điểm chưa có điện lưới quốc gia.
Đòn bẩy để Phú Quốc cất cánh
Kể từ khi có điện lưới quốc gia, du lịch tại đảo Phú Quốc phát triển vượt bậc, lượng khách du lịch đến đảo tăng mạnh mỗi năm, từ 913.000 lượt du khách vào năm 2015 tăng lên trên 5,1 triệu vào năm 2019. Sau thời gian gián đoạn do dịch bệnh Covid-19, từ tháng 1 - 10.2023, có gần 5,2 triệu lượt du khách đến Phú Quốc. Đến nay, có nhiều chuyến bay quốc tế bay thẳng đến Phú Quốc với tần suất 2 - 4 chuyến mỗi tuần.
Cùng với việc kéo điện ra đảo, EVNSPC đã liên tục thực hiện đầu tư đồng bộ hệ thống nguồn và lưới điện trên đảo với tổng số vốn hơn 7.080 tỉ đồng. Đến nay, quy mô đường dây trung thế, hạ thế và trạm biến áp phân phối tăng gần 100 lần, đảm bảo điện cho số khách hàng tăng gấp 10,5 lần. Phụ tải sử dụng điện Phú Quốc không ngừng tăng cao và hiện là địa bàn phát triển phụ tải sử dụng điện tăng nhanh nhất trong tỉnh Kiên Giang, đồng thời là địa bàn có tỷ lệ khách hàng thương mại - dịch vụ cao nhất.
Để đáp ứng nhu cầu phụ tải sử dụng điện đang tăng nhanh của đảo ngọc, EVNSPC đã tăng công suất trạm biến áp, đồng thời tiếp tục đầu tư nhiều công trình điện. Trong đó, đường dây 220 kV Kiên Bình - Phú Quốc với tổng mức đầu tư lên đến 2.212 tỉ đồng đã hoàn thành và đóng điện vào cuối tháng 10.2022 sau hơn 3,5 năm triển khai xây dựng.
Ông Nguyễn Phước Đức, Tổng giám đốc EVNSPC cho biết, đây cũng là công trình đường dây vượt biển trên không cấp điện áp 220kV dài nhất khu vực Đông Nam Á, được triển khai lần đầu tiên tại Việt Nam. Công trình gồm 2 mạch đường dây, tổng chiều dài 80,8 km, trong đó phần đường dây trên biển dài 64,7 km. Công trình đã kịp thời tăng cường năng lực cung ứng điện cho đảo Phú Quốc thêm 500 MW, gấp 5 lần công suất sử dụng điện hiện nay và đáp ứng nhu cầu về điện đến năm 2035 của Phú Quốc. Tình trạng quá tải nguồn cấp điện cho đảo được giải quyết; độ tin cậy cung cấp điện được nâng cao, bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định cho nhu cầu phát triển kinh tế, an ninh, quốc phòng và thu hút đầu tư tại TP.Phú Quốc.
Theo ông Nguyễn Phước Đức, trong giai đoạn tiếp theo, EVNSPC dự kiến đầu tư hơn 1.600 tỉ đồng để tiếp tục khai thác hiệu quả năng lực cung ứng điện từ hai công trình đường dây cáp ngầm 110 kV xuyên biển Hà Tiên - Phú Quốc và đường dây 220 kV vượt biển Kiên Bình - Phú Quốc. Cụ thể là triển khai các công trình đồng bộ cấp điện áp 22 kV - 110 kV - 220 kV như Trạm 220kV Phú Quốc, đường dây và trạm 110 kV Phú Quốc - Bắc Phú Quốc, hoàn thành đoạn còn lại của đường dây 110 kV Phú Quốc - Nam Phú Quốc; đồng thời triển khai thực hiện dự án tái cấu trúc lưới điện Phú Quốc.