Nền tảng tuyển dụng việc làm trực tuyến hàng đầu Đông Nam Á Glints vừa có báo cáo "Nhân tài khởi nghiệp Đông Nam Á 2024", trong đó nhận định về xu hướng tuyển dụng mới của các start-up công nghệ. Báo cáo cho rằng năm nay tiếp tục chứng kiến tác động của làn sóng cắt giảm nhân sự công nghệ, vốn đã bắt đầu từ năm 2022 và những startup (khởi nghiệp) công nghệ trong khu vực Đông Nam Á cũng chịu nhiều ảnh hưởng.
AI đang tác động mạnh
Các start-up trong khu vực đang phải đương đầu với thách thức trong gọi vốn, bài toán cắt giảm chi phí và đẩy mạnh tuyển dụng nhân sự có khả năng thích ứng nhạy bén hơn. Glints nhận định những nhà sáng lập không ngừng thay đổi chiến thuật để thích ứng với hiện thực mới và nắm bắt cơ hội phát triển, chẳng hạn như triển khai áp dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) tại nơi làm việc, tập trung vào nhân tài đa nhiệm và có khả năng thích ứng linh hoạt trước những thay đổi.
Theo phân tích về xu hướng lương cho nhân tài công nghệ (tech) và phi công nghệ (non-tech) trong khu vực, trong đó có Việt Nam, cho thấy mức lương của các vị trí kỹ sư giảm mạnh nhất nhưng nhu cầu về nhân sự cấp cao có chuyên môn cho vị trí này vẫn rất lớn. Có 41% start-up cắt giảm ngân sách tuyển dụng nhưng cũng có 26% doanh nghiệp (DN) khởi nghiệp tăng chi phí tuyển dụng trong năm nay.
Các lý do giảm ngân sách tuyển dụng là do thiếu nguồn vốn (43%), doanh số bán hàng giảm (16%), thay đổi kế hoạch tuyển dụng (14%). Đặc biệt, có đến 78% start-up vẫn có nhu cầu tuyển dụng và đa số trong số này đòi hỏi nhân sự chuyên môn cao để thúc đẩy mở rộng và đổi mới.
Các chuyên gia công nghệ vẫn được các start-up săn đón, chủ yếu là các vị trí sản phẩm và kỹ sư. Những vị trí góp phần tăng doanh thu, như marketing (tiếp thị) và PR (quan hệ công chúng), phát triển kinh doanh và bán hàng cũng được chú trọng tuyển dụng. Đáng chú ý trong báo cáo của Glints, AI đang tác động mạnh mẽ đến các startup, mở ra những cơ hội bất tận cho cả nhân lực công nghệ và phi công nghệ.
Khi tích hợp AI vào quy trình làm việc, tư duy phản biện, giải quyết vấn đề và cộng tác trở thành những kỹ năng quan trọng đối với tất cả nhân sự. Các kỹ năng mềm như tư duy phản biện, tư duy sáng tạo càng được ưu tiên trong kỷ nguyên AI.
Nhiều nhà sáng lập nhận thức được nỗi lo ngại của nhân viên về việc AI có thể thay thế đảm nhận công việc của họ. Đây cũng là trở ngại chính cản trở việc ứng dụng AI tại nơi làm việc. Tuy nhiên, những lo ngại này thực tế chưa thành hiện thực. Thay vào đó, những cải tiến năng suất do AI mang lại cho phép các start-up hoàn thành khối lượng công việc nhiều hơn vượt trội, với cùng một quy mô nhân sự.
Nắm bắt thay đổi
Việc tuyển dụng xuyên biên giới được xem là chiến lược cải thiện hiệu quả chi phí và tăng lợi nhuận được các start-up quan tâm hơn bao giờ hết. 70% các start-up cho biết có kế hoạch tăng cường tuyển dụng nhân sự từ các quốc gia khác trong năm nay, nhằm đa dạng hóa đội ngũ và kỹ năng chuyên môn.
Các DN công nghệ coi trọng tuyển dụng nhân tài xuyên biên giới vì muốn tiếp cận nguồn rộng lớn, hỗ trợ mở rộng thị trường và tiết kiệm chi phí. Ba bộ phận mà các start-up thường tuyển nhân tài xuyên biên giới là kinh doanh và bán hàng, kỹ sư công nghệ và marketing và PR.
Bà Nguyễn Thị Yên Thi, Giám đốc Nhân sự Công ty CP Giải pháp thanh toán số (MFast), cho biết trên thị trường hiện nay, việc chỉ tuyển người để giúp các startup mở rộng quy mô không còn là một lựa chọn nữa. Họ phải chứng minh sự phù hợp giữa sản phẩm với thị trường, cũng như lộ trình rõ ràng dẫn đến lợi nhuận, trong đó nhấn mạnh vào hiệu quả và năng suất làm việc của nhân sự.
Ở Việt Nam, mức lương năm 2023 không tăng nhiều như những năm trước. Điều đó cho thấy đang có sự cân bằng giữa nhu cầu tuyển dụng và thị trường lao động công nghệ. "Thời gian gần đây, những nhân sự mới gia nhập MFast hướng đến một công việc mang tính ổn định hơn là kỳ vọng được tăng lương. Chúng tôi đánh giá cao các bộ kỹ năng bao gồm khả năng thích ứng, nắm bắt sự thay đổi và tính linh hoạt cao" - bà Thi nói.
Bà Mimi Duong, Giám đốc Nhân sự và Điều hành Ascend Vietnam Ventures (AVV), cho rằng trong năm vừa qua, AVV đã tái cơ cấu đội ngũ với sự thay đổi hướng tới sự linh hoạt cho nhân viên và cả nhà sáng lập. Đây là cách tiếp cận đa nhiệm với bộ kỹ năng đa dạng, cho phép luân chuyển nội bộ và mở rộng vai trò của các vị trí việc làm. Việc tái cơ cấu này dự kiến sẽ tiếp tục kéo dài trong năm 2024.
"Làn sóng sa thải nhân sự công nghệ gần đây chính là đòn bẩy để tái thiết bởi nhân tài công nghệ đang trở nên dồi dào hơn. Tuy vậy, việc tuyển dụng cần bảo đảm yếu tố phù hợp cả về trình độ và hợp với tầm nhìn của công ty" - bà Duong nói.