Tình trạng cạn ối duy trì được bao lâu trước khi gây nguy hiểm cho thai nhi? (Hoàng Hà, 30 tuổi, Nghệ An)
Trả lời:
Nước ối là chất lỏng bao quanh thai nhi tạo môi trường bảo vệ thai nhi tránh các sang chấn, va đập, nhiễm trùng. Nước ối cũng cần thiết cho sự phát triển của thai nhi, như "tấm nệm" giúp dây rốn không bị chèn ép giữa thai nhi với thành tử cung. Dây rốn là nguồn cung cấp dinh dưỡng và oxy từ mẹ sang thai nhi, nếu bị chèn ép mạnh thì cầu nối này bị cắt đứt. Cạn ối là dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm cho mẹ và con.
Thông thường, khi thai nhi đủ tháng tuổi (37-41 tuần) do quá trình tạo và hấp thu nước ối khiến lượng nước ối có xu hướng ít dần. Bác sĩ sẽ dựa trên kết quả siêu âm (chỉ số AFI) để đánh giá tình trạng nước ối. Chỉ số AFI trên kết quả siêu âm đo ở 4 khoang bụng của mẹ giảm về dưới mức 5 cm được chẩn đoán là thiểu ối, dưới mức 2 cm là cạn ối.
Nếu lượng nước ối dưới mức 5 cm, bác sĩ sẽ khám xem có tình trạng rỉ ối hay ối vỡ sớm dẫn đến thiểu ối hoặc cạn ối.
Mức độ nguy hiểm do cạn ối tác động tới thai nhi phụ thuộc vào từng giai đoạn của thai kỳ. Nếu cạn ối khi thai nhỏ tuần tuổi thì mức độ nguy hiểm cho thai kỳ cao. Ba tháng đầu và ba tháng giữa thai kỳ, nước ối rất cần để cho thai phát triển các chi, cơ bắp, hệ tiêu hóa, phổi.
Cạn ối ở giai đoạn nửa đầu của thai kỳ (20 tuần đầu) có thể do dị tật bẩm sinh của thai, dẫn đến sảy thai, thai ngừng phát triển trong buồng tử cung... Giai đoạn nửa sau của thai kỳ, cạn ối dễ dẫn đến thai chậm tăng trưởng, sinh non, nguy cơ sinh mổ, nước ối có lẫn phân su do thai suy... Hiện tượng này có thể xảy ra vào bất cứ lúc nào trong thai kỳ. Mẹ bầu cần khám thai định kỳ để phát hiện sớm bất thường và có biện pháp điều trị kịp thời.
Cạn ối đa phần thường không có biểu hiện nên khó để mẹ tự phát hiện. Tuy nhiên thai phụ bị rỉ dịch âm đạo ít hoặc nhiều thì cần đến gặp bác sĩ ngay. Nếu ối cạn không do vỡ ối, bác sĩ cân nhắc mức độ nguy hiểm và tuổi thai nhi để mổ lấy thai đảm bảo an toàn cho mẹ và bé.
Không thể nói chính xác cạn ối bao lâu thì nguy hiểm. Mẹ bầu cần nhanh chóng nhập viện để theo dõi sát sao, có biện pháp can thiệp kịp thời. Tương tự, trường hợp của bạn, tuần thai thứ 38 trở đi nếu siêu âm có tình trạng cạn ối thì cần nhập viện.
Các bác sĩ thường khuyến cáo theo dõi tim thai bằng máy monitoring sản khoa. Nếu phát hiện suy thai cần can thiệp ngay bằng mổ lấy thai hoặc bác sĩ sản khoa chỉ định sử dụng oxytocin truyền tĩnh mạch tạo cơn chuyển dạ cho thai phụ (đẻ chỉ huy) để đảm bảo an toàn cho mẹ và con.
Để tránh xảy ra tình trạng cạn ối gây nguy hiểm, thai phụ cần khám thai định kỳ, đúng lịch hẹn. Trong mỗi lần khám, bác sĩ sẽ kiểm tra đánh giá lượng nước ối.
Nếu có tình trạng cạn ối, ngoài việc tuân theo chỉ định của bác sĩ và theo dõi chặt chẽ, thai phụ cần thư giãn, nghỉ ngơi hợp lý, uống nhiều nước, ăn đủ chất, ăn nhạt. Mẹ nên kiểm tra hiện tượng rỉ ối thường xuyên và chuẩn bị sẵn sàng tâm lý có thể sinh bất cứ lúc nào.
ThS.BS Nguyễn Thành Vinh
Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội
Độc giả đặt câu hỏi về sản phụ khoa tại đây để bác sĩ giải đáp |