Ngày 23.4, tại TP.HCM, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) tổ chức hội nghị phổ biến một số quy định mới tại NĐ 37/2024/NĐ-CP và 38/2024/NĐ-CP cho các doanh nghiệp (DN) hội viên. Nghị định 37 đã ban hành được hơn 1 tuần, cộng đồng DN chế biến hải sản đang có ý kiến quan ngại về nội dung trên vì theo thực tiễn của ngành hàng, trong một lô xuất khẩu có thể phải ghép nhiều thành phần nguyên liệu.
Cụ thể, tại điểm 6.c, điều 70b (bổ sung) của Nghị định 37 yêu cầu DN nhập khẩu thủy sản không trộn lẫn nguyên liệu thủy sản có nguồn gốc từ khai thác nhập khẩu với nguyên liệu thủy sản có nguồn gốc từ khai thác trong nước vào cùng một lô hàng xuất khẩu. Quy định này đang gây hoang mang cho DN vì không biết khái niệm "trộn lẫn nguyên liệu" trong cùng một lô hàng được hiểu như thế nào mới đúng? Vì 2 nghị định trên và cả ở luật Thủy sản hiện hành cũng không có định nghĩa cụ thể về hành vi "trộn lẫn nguyên liệu". Thực tế, đối với DN hải sản, việc sản xuất ra thành phẩm của một lô hàng có nguyên liệu từ nhiều loài, nhiều mặt hàng, từ các nguồn khác nhau như khai thác và nhập khẩu là hoàn toàn bình thường, miễn sao truy xuất được nguồn gốc sản phẩm, có đầy đủ các giấy chứng nhận...
Theo VASEP, đặc thù của DN hải sản làm hàng phối trộn hoặc những sản phẩm giá trị gia tăng như hải sản xiên que bao gồm nguyên liệu từ cá ngừ, cá dũa... có loài xuất xứ từ khai thác trong nước, có loài từ nguồn nhập khẩu, mặc dù truy xuất được từng loại nguyên liệu nhưng quy định "không trộn lẫn nguyên liệu" trong NĐ 37 khiến DN lo ngại. Hơn nữa, khuyến nghị của EU là: "không được tráo đổi chứng từ nguyên liệu", chứ không cấm trộn lẫn nguyên liệu. Do vậy, DN đề nghị cần làm rõ khái niệm trộn lẫn nguyên liệu trong điều khoản này, nếu không sẽ khó thoát được vi phạm.
Trước những băn khoăn, lo lắng trên, các DN làm hàng hải sản đang trông chờ các cơ quan thẩm quyền liên quan sớm hỗ trợ giúp DN hiểu đúng và có thể tuân thủ những quy định tại Nghị định 37.