Trước thời điểm mà chính quyền Tehran triển khai hơn 200 máy bay không người lái gắn chất nổ và tên lửa để tấn công Israel vào cuối ngày 13/4, mẫu drone Shahed đã được trông thấy đang gầm rú trên bầu trời của Iran.
Một số đoạn video được đăng trên mạng cho thấy mẫu drone này đang bay trên bầu trời tại các thành phố Kermanshah, Khozestan và Andimeshk của Iran. Và không lâu sau đó, những chiếc drone này được quay lại ở khu vực biên giới, ở thành phố Sulaymaniyah và Karbala của Iraq.
"Hàng chục chiếc drone được phát hiện bay từ Iran về phía Israel trên không phận của Iraq", Reuters dẫn lại hai nguồn tin an ninh Iraq cho hay.
Những chiếc drone xuất phát từ Iran được trông thấy bay ngang qua Iraq khi đang trong chế độ bay thấp. Các phương tiện truyền thông xã hội tràn ngập những đoạn clip quay cảnh những chiếc drone của Iran đang hoạt động và tạo ra tiếng ồn rất lớn.
Những chiếc drone này được nhiều hãng truyền thông nước ngoài xác định là Shahed – nghĩa là "nhân chứng" theo tiếng Ba Tư.
"AK-47" của Iran
Mẫu drone tầm xa chết người này từ lâu đã được mệnh danh là súng trường "AK-47" của Iran do giá rẻ, được sản xuất hàng loạt và sẵn sàng xuất khẩu tới các khu vực có xung đột trên khắp thế giới.
Theo các hãng truyền thông nước ngoài, tiếng vo ve nghe giống như máy cắt cỏ của Shahed có lẽ đã quá quen thuộc với người Ukraine, bởi họ thường xuyên bị tấn công bởi mẫu drone do Iran sản xuất được Nga triển khai trên chiến trường Ukraine.
Ở khu vực xung đột khắp Ukraine, âm thanh vo ve của một chiếc Shahed trên trời được coi là tín hiệu một vụ nổ sắp xảy ra.
Được trang bị đầu đạn nặng tới 50 kg và tầm bắn lên tới 2.000 km, tốc độ bay 185 km/h và trần bay khoảng 4 km, mỗi chiếc Shahed-136 có giá khoảng 20.000-50.000 USD. Do giá rẻ, dễ triển khai, Shahed được quân đội Nga tận dụng tối đa trong các chiến dịch tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng và kho chứa ngũ cốc của Ukraine.
Shahed cũng được sử dụng nhiều lần bởi các lực lượng ủy nhiệm của Iran ở Trung Đông, đặc biệt là các tổ chức như Houthi – sử dụng Shahed do Iran cung cấp để chống lại liên minh do Arab Saudi dẫn đầu ở Yemen.
Gần đây hơn, Shahed cũng được nêu tên trong một loạt cuộc tấn công nhằm vào các tàu thương mại của phương Tây hoạt động trên Biển Đỏ. Hạm đội máy bay không người lái của Syria cũng được cho là có cả Shahed.
Theo các quan chức Mỹ, mẫu drone Shahed-136 từng được sử dụng trong vụ tấn công bằng máy bay không người lái khét tiếng do Iran thực hiện vào tháng 7/2021 nhằm vào tàu Mercer Street trên Biển Đỏ. Vụ tấn công khiến 1 thủy thủ Romania và 1 nhân viên bảo vệ người Anh thiệt mạng.
Đòn tấn công được báo trước
Bằng cách triển khai máy bay không người lái từ Iran, cách Israel hơn 1.000km, Tehran dường như đã cố tình không gây ra yếu tố bất ngờ khi thực hiện đòn tấn công mới nhất.
Các máy bay không người lái bay qua Iraq dường như bay rất thấp, rõ ràng là để tránh né hệ thống radar của nước này.
Hiện vẫn chưa rõ vào tối 13/4, các loạt máy bay không người lái có được phóng trước các tên lửa hành trình hoặc tên lửa đạn đạo hay không. Bởi nếu mục tiêu của Iran là áp đảo hệ thống phòng không của Israel, thì nước này sẽ triển khai máy bay không người lái bay tương đối chậm trước khi phóng tên lửa, nhằm đảm bảo cả hai loại vũ khí tiếp cận Israel cùng lúc.
"Shahed 136 không hẳn là máy bay không người lái tiên tiến nhất thế giới", Bradley Bowman, giám đốc cấp cao của Trung tâm Sức mạnh Quân sự và Chính trị tại Tổ chức Bảo vệ Dân chủ có trụ sở tại Washington, cho biết.
"Nhưng đó mới là vấn đề, anh có thể đạt được nhiều mục tiêu quan trọng trên chiến trường chỉ với công nghệ thấp, chi phí thấp, đặc biệt là anh có thể sử dụng chúng với số lượng lớn. Máy bay không người lái của Iran không chỉ là vấn đề đối với người Ukraine. Chúng còn là một vấn đề đối với Israel, Mỹ và các đồng minh Arab của nước này", ông Bowman nhận định.
Theo Telegraph