Chỉ có chưa đến 2% số người bệnh được chẩn đoán ung thư thực quản ở giai đoạn sớm.
Theo thống kê của Hiệp hội ung thư thế giới, trong năm 2020 đã có hơn 3.200 người dân Việt Nam được chẩn đoán ung thư thực quản, và hơn 3000 người bệnh tử vong vì căn bệnh này, xếp thứ 9 về số tử vong do bệnh ung thư.
Theo TS.BS. Phạm Văn Bình, Phó Giám đốc Bệnh viện K, con số này đang không ngừng gia tăng nhanh chóng. Một điều rất đáng buồn là, chỉ có chưa đến 2% số người bệnh được chẩn đoán ung thư thực quản ở giai đoạn sớm, trong khi với các ung thư khác, tỷ lệ chẩn đoán sớm có thể lên tới 20, thậm chí gần 50% (ung thư vú, ung thư cổ tử cung). Khi ở giai đoạn muộn, tiên lượng điều trị rất khó khăn, tỷ lệ sống sau 5 năm chỉ đạt xấp xỉ 5%.
(Ảnh minh họa).
Những yếu tố nguy cơ mắc ung thư thực quản phải kể đến như:
Rượu và thuốc lá
Đây là nguyên nhân chính gây ung thư thực quản biểu mô vảy tại vị trí 2/3 trên của thực quản, gặp ở cả châu Âu,Mỹ, châu Á. Hút xì gà và tẩu cũng tăng nguy cơ ung thư biểu mô vảy, nhưng mức độ thấp hơn thuốc lá. Rượu mạnh làm tăng nguy cơ ung thư cao hơn bia và rượu vang.
Thói quen ăn uống
Tại Việt Nam, với chế độ ăn nhiều Nitrosamin như thịt nướng và một số thực phẩm đặc thù: dưa cà muối. Nitrosamin đã được chứng minh là yếu tố sinh ung thư trên thực tế các bác ạ. Nhai trầu cau cũng là một yếu tố gây ung thư thực quản biểu mô vảy.
Ăn, uống đồ nóng tăng nguy cơ ung thư thực quản. Riêng uống nước chè nóng (từ 60-64 độ hoặc rất nóng là trên 65 độ, hoặc uống chè trong vòng 3 phút sau khi pha làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư thực quản biểu mô vảy).
Trào ngược dạ dày-quản
Có triệu chứng trào ngược dạ dày-thực quản mỗi tuần một lần làm tăng nguy cơ ung thư thực quản lên 5 lần, trào ngược mỗi ngày một lần làm tăng nguy cơ này lên 7 lần.
Những người bị bệnh thực quản Barrette có nguy cơ mắc ung thư thực quản cao gấp 30 lần so với bình thường, 0.12% số người bị bệnh này xuất hiện ung thư thực quản.
Béo phì
Làm tăng nguy cơ ung thư biểu mô tuyến lên 1.52 lần với BMI 25-30, nguy cơ tăng lên khi BMI tăng lên.
- Các bệnh tăng tiết Acid Dạ dày làm tăng nguy cơ ung thư thực quản biểu mô tuyến.
- Cắt túi mật có thể làm tăng nguy cơ ung thư thực quản biểu mô tuyến.
Một số yếu tố nguy cơ khác như: Bệnh co thắt thực quản, tiền sử cắt dạ dày, viêm dạ dày thể teo đét, HPV, bệnh tăng tạo chai lòng bàn tay, bàn chân, dùng thuốc Biphosphonate và mắc ung thư đường hô hấp trên.
Ngược lại, một số loại thức ăn và thuốc có tác dụng làm giảm nguy cơ mắc ung thư thực quản biểu mô tuyến: Chế độ ăn giàu chất xơ từ hạt ngũ cốc, beta-caroten, folate, vitamin C, B6, chất chống oxi hóa làm giảm nguy cơ bệnh Barrette thực quản và ung thư biểu mô tuyến.
Ngược lại, chế độ ăn giàu cholesterol, đạm động vật và vitamin B12 làm tăng nguy cơ loại ung thư này. - Aspirine và một số loại thuốc chống viêm không Steroid khác (như Paracetamol..) khác làm giảm tỉ lệ ung thư thực quản biểu mô tuyến.