Vào ngày 1/4, hàng triệu người Mỹ đã chứng kiến sáu quả bóng rơi ra từ một chiếc máy quay số khổng lồ. Hôm đó là buổi quay số mới nhất của Powerball – một giải xổ số đa bang. Lần quay số cuối cùng mang đến cho người chơi cơ hội trúng giải độc đắc trị giá 1 tỷ đô la. Đây là mức thưởng lớn thứ năm trong lịch sử 32 năm của Powerball.
Tỷ lệ trúng giải độc đắc thấp đến mức không thể tưởng tượng được, với xác suất là 1:292 triệu đối với Powerball. Tuy nhiên, doanh số xổ số đang ở mức cao kỷ lục. Năm 2023, người Mỹ chi hơn 100 tỷ USD vào xổ số do nhà nước quản lý. Nếu tính tổng, ngành xổ số mang lại lợi nhuận cao thứ chín tại Mỹ.
Lý do là bởi xổ số hiện diện ở khắp nơi. Khoảng 45 tiểu bang và quận Columbia đều vận hành kinh doanh xổ số. Giá vé thấp khiến ai cũng có đủ khả năng để chơi và giải thưởng lớn khơi dậy hào hứng của mọi người.
Hơn nữa, số tiền thu được từ xổ số thường được sử dụng cho những mục đích có ý nghĩa, chẳng hạn như giáo dục công hoặc các chương trình dành cho người cao tuổi. Trong khi các sòng bạc giữ ít hơn 10% số tiền đặt cược trên các máy đánh bạc, thì xổ số nhà nước giữ trung bình khoảng 30% doanh thu bán vé.
Nhưng hệ thống này đang thụt lùi một cách đáng tiếc. Theo dữ liệu The Economist phân tích từ doanh số bán hàng tại 24 bang, các hộ gia đình nghèo hơn chi nhiều tiền hơn cho xổ số so với các hộ gia đình giàu có. Xét về thu nhập, sự chênh lệch còn cao hơn. Theo ước tính, cứ mỗi mức giảm 10% thu nhập từ hộ gia đình trung lưu, thì có liên quan đến mức tăng 4% chi tiêu cho xổ số.
Tuổi tác và sắc tộc cũng có mối tương quan với doanh số bán xổ số. Người Mỹ lớn tuổi và không phải người da trắng có xu hướng chơi nhiều hơn.
Trong số 1% người nghèo nhất, một người Mỹ trưởng thành trung bình chi khoảng 600 USD (15 triệu VND) một năm cho vé số, tương đương gần 5% thu nhập. Còn đối với 1% người giàu nhất, con số chỉ là 150 USD (3,75 triệu VND), tức khoảng 0,15% thu nhập, theo dữ liệu.
Nói cách khác, các hộ gia đình nghèo nhất chi tiêu cho xổ số gấp khoảng 30 lần so với các hộ giàu hơn. Đại dịch còn khiến chênh lệch này lớn hơn. Số tiền chi cho xổ số của 1% hộ gia đình nghèo nhất vào năm 2021 – thời điểm họ nhận nhiều trợ cấp từ chính phủ, nhiều hơn 100 USD so với năm 2019. Còn 1% hộ gia đình giàu nhất chỉ chi thêm 10 USD.
Theo The Economist