Phiên giao dịch hôm nay (16-4), giá vàng thế giới tiếp tục thiết lập đỉnh cao mới là 2.385 USD, tương đương 73,1 triệu đồng/lượng. Tại thị trường trong nước, giá vàng SJC đang là 84,1 triệu đồng/lượng.
Trước đó, ngày 15-4, theo một lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước (NHNN), cơ quan này đã hoàn tất khâu chuẩn bị cho việc đấu thầu vàng miếng nhằm tăng nguồn cung vàng ra thị trường. Như vậy, sau 11 năm gián đoạn, NHNN quay trở lại với tổ chức đấu thầu vàng miếng.
"Việc NHNN lấy vàng trong kho dự trữ ngoại hối ra tăng cung để bình ổn thị trường mà chưa cấp phép nhập khẩu vàng là hợp lý trong bối cảnh tỷ giá tăng cao và dự trữ ngoại hối có hạn như hiện nay", đại diện một số ngân hàng thương mại cổ phần cho hay.
Tuy nhiên, một câu hỏi đặt ra lúc này là NHNN sẽ đưa giá chào thầu theo giá vàng thế giới hay giá vàng SJC được niêm yết hiện nay. Đây là câu hỏi không hề đơn giản cho các chủ thể trên thị trường vàng.
Không thể đưa giá cao
Nhìn ngược về quá khứ, vào cuối tháng 3-2013, NHNN đã từng đấu thầu 26.000 lượng vàng, kết quả là chỉ có 2.000 lượng vàng có người mua.
Nguyên nhân là NHNN đã đặt giá đấu thầu quá cao so với thị trường. Một chuyên gia khi đó đã từng nói NHNN không bán rẻ vàng, vượt quá kỳ vọng của các doanh nghiệp tham gia đấu thầu nên số vàng đưa ra đấu thầu bị ế. Thời điểm hiện nay, chắc chắn NHNN cũng sẽ không thể đưa mức giá quá thấp.
Nếu NHNN chào thầu ở mức giá thế giới như hiện nay tại vùng giá 73 triệu đồng/lượng sẽ dễ kích hoạt hiện tượng đầu cơ. Có nghĩa là nhóm cá mập sẽ vay vàng để bán lúc giá cao, kết hợp với nguồn cung vàng mới đạp giá xuống, sau đó mua trả lại. NHNN chắc chắn không muốn điều này.
Ngoài ra, bán giá sát thế giới dễ dẫn đến làm thiệt hại ngân sách Nhà nước nếu giá vàng thế giới tiếp tục đi lên. Chưa kể, vàng có trong tay NHNN lại là dự trữ ngoại hối, một bước đệm quan trọng cho an toàn tài chính quốc gia.
Năm 2013, NHNN đã từng trả lời rất rõ ràng trên website của mình là đấu thầu vàng để tăng cung và bình ổn thị trường chứ không bình ổn giá, đặc biệt không bù lỗ cho đối tượng nào trên thị trường.
Tuy nhiên, nếu NHNN chọn mức giá vàng SJC đang bán ra thị trường lại đưa ra chỉ dấu rằng giá vàng SJC vừa qua là hợp lý
Vàng là tài sản được nhiều người dân Việt Nam quan tâm. Trong ba tháng đầu năm, vàng tăng 15-22% và là kênh đầu tư có tỷ suất sinh lời vượt xa gửi tiết kiệm ngân hàng, chứng khoán. Tỷ suất sinh lời của vàng cao hơn nhiều so với lãi suất gửi tiết kiệm ngân hàng, đồng thời cũng cao hơn mức tăng gần 13% của VN-Index hay VN30-Index trong ba tháng đầu năm.
Không nên quá kỳ vọng
Theo một chuyên gia, cái khó của NHNN là không phải đơn vị kinh doanh để kiếm lợi. Do đó, NHNN có khả năng sẽ chọn mức giá đấu thầu nằm ở khoảng giữa giá vàng SJC và giá vàng nhẫn hiện nay.
Nói cách khác, giá vàng nhẫn sẽ là giá sàn còn giá vàng SJC là giá trần. Như vậy, đơn vị nào thiếu hụt cung và có những kỳ vọng lợi nhuận sắp tới sẽ dễ tham gia.
Tuy nhiên, giới phân tích cũng cho rằng thị trường không nên quá kỳ vọng phiên đấu thầu vàng đầu tiên sau một thập niên sẽ khiến vàng SJC thu hẹp khoảng cách vàng thế giới. Vì đây là thời điểm các bên thăm dò thị trường, thử phản ứng chính sách.
Dù thành công hay thất bại trong phiên đấu thầu đầu tiên thì thông điệp rõ ràng là NHNN sẵn sàng can thiệp thị trường nhằm giảm chênh lệch giá vàng như chỉ đạo của Thủ tướng.
Trao đổi với Báo Pháp Luật TP.HCM, ông Huỳnh Trung Khánh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam cho biết: "Sau hơn 10 năm không đầu thầu giá vàng không rõ NHNN có những thay đổi quan trọng nào trong phương pháp đấu thầu so với trước đây không. Chúng ta sẽ phải chờ để biết câu trả lời sau lần đấu thầu đầu tiên".
Khoảng 15 đơn vị đủ điều kiện tham gia đấu thầu
NHNN cho biết sẽ gửi thông báo trước 1 ngày đấu thầu. Sau khi công bố giá sàn, tổ chức tín dụng và doanh nghiệp kinh doanh vàng bắt đầu điền vào đơn thầu. Các đơn vị trên có 30 phút để quyết định, khối lượng và giá mua. Một tiếng sau khi đóng thầu, NHNN sẽ công bố kết quả.
Các doanh nghiệp sẽ phải đặt cọc để tham gia đấu thầu, muộn nhất vào 17 giờ ngày nhận thông báo thầu.
Hiện có 26 đơn vị bao gồm cả ngân hàng thương mại và doanh nghiệp kinh doanh vàng thiết lập quan hệ giao dịch vàng miếng với Ngân hàng Nhà nước. Trong số đó, đến thời điểm này có khoảng 15 đơn vị đủ điều kiện tham gia đấu thầu. Loại vàng mang ra đấu thầu là vàng miếng SJC.
Trước đây, phiên đấu thầu vàng miếng đầu tiên được tổ chức vào ngày 28-3-2013. Trong năm 2013, Ngân hàng Nhà nước đã tổ chức 76 phiên đấu thầu bán vàng miếng với tổng khối lượng trúng thầu là 1.819.900 lượng trên tổng số 1.932.000 lượng chào thầu. Khi đó, giá vàng SJC vẫn đắt hơn vàng thế giới khoảng 4,2 triệu đồng/lượng.