Ngày 2.4, TP.Nha Trang tổ chức lễ kỷ niệm 100 năm xây dựng và phát triển TP.Nha Trang (1924 - 2024) và 15 năm trở thành đô thị loại 1 trực thuộc tỉnh Khánh Hòa (2009 - 2024). Đến dự có Phó chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phó thủ tướng Trần Hồng Hà.
Tại lễ kỷ niệm, Bí thư Thành ủy Nha Trang Hồ Văn Mừng, qua bài diễn văn, đã ôn lại kỷ niệm 100 năm xây dựng và phát triển TP.Nha Trang.
Từ vùng đất hoang sơ
Nha Trang là thành phố ven biển có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh của tỉnh Khánh Hòa. Dưới góc nhìn của các nhà địa lý xưa, Nha Trang được coi là vùng đất lạ, quý hiếm, bởi có "tứ thủy triều quy, tứ thú tụ".
Chính sự đa dạng về địa hình giữa đồng bằng, đồi núi và các đảo đã tạo cho Nha Trang những danh lam thắng cảnh tuyệt đẹp. Nơi đây lưu giữ nhiều giá trị di sản văn hóa độc đáo. Con người Nha Trang bản tính trầm tĩnh, giản dị, hiền hòa, chất phát, nghĩa tình và cũng rất phóng khoáng. Có lẽ chính vì vậy mà bác sĩ Alexandre Yersin, người có nhiều đóng góp vô giá cho nền y học thế giới và Việt Nam, đã chọn mảnh đất này làm quê hương thứ hai để sinh sống và làm việc, nghiên cứu khoa học cho đến cuối cuộc đời.
Cách đây 100 năm, vùng đất Nha Trang còn khá hoang sơ, thuộc huyện Vĩnh Xương, tỉnh Khánh Hòa. Năm 1924, vua Khải Định ra đạo dụ thành lập TT.Nha Trang trực thuộc tỉnh Khánh Hòa - vùng đất thuộc hạ nguồn sông Cái, tiếp giáp với Biển Đông; và từ đây, địa danh Nha Trang chính thức được hình thành. Lúc mới thành lập, TT.Nha Trang có 4 làng gồm: Xương Huân, Phương Câu, Vạn Thạnh và Phương Sài.
Năm 1977, theo Quyết định số 391-QĐ/CP của Hội đồng Chính phủ, TX.Nha Trang được nâng lên thành thành phố trực thuộc tỉnh Phú Khánh. Năm 1989, theo quyết định của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa VIII (kỳ họp thứ 5), tỉnh Phú Khánh được chia thành 2 tỉnh: Phú Yên, Khánh Hòa, TP.Nha Trang trực thuộc tỉnh Khánh Hòa.
Ngày 22.4.2009, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 518/QĐ-TTg "Công nhận TP.Nha Trang là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Khánh Hòa". Hiện nay, TP.Nha Trang có 27 đơn vị hành chính, gồm 19 phường và 8 xã.
Đến đô thị phồn vinh
Sau ngày thống nhất đất nước 30.4.1975, Đảng bộ, chính quyền, nhân dân thành phố tiếp tục phát huy truyền thống anh hùng cách mạng, năng động, sáng tạo, chung sức đồng lòng, đạt được nhiều thành tựu quan trọng trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh.
Giai đoạn 15 năm là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Khánh Hòa, kinh tế - xã hội thành phố có sự phát triển vượt bậc, mức thu nhập bình quân đầu người từ 2.508 USD (năm 2009) đến nay đạt gần 5.000 USD. Giá trị sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp từ 7.475 tỉ đồng (năm 2009) đến nay đạt hơn 33 nghìn tỉ đồng, tăng 4,5 lần. Du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn có mức tăng trưởng cao nhất với tổng doanh thu du lịch và dịch vụ đạt hơn 80 nghìn tỉ đồng, tăng hơn 54 lần so với năm 2009.
Trong năm 2022 và 2023, thành phố đạt 23/23 chỉ tiêu đề ra, trong đó năm 2022 thu ngân sách vượt chỉ tiêu giao hơn 1.000 tỉ đồng. Đến nay, nhiều chỉ tiêu đã vượt cao hơn so với thời điểm trước dịch Covid-19. Diện mạo đô thị, nông thôn, vùng đảo có nhiều đổi mới, khang trang; đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân ngày càng được cải thiện và nâng cao rõ nét.
"TP.Nha Trang đã xác định sẽ xây dựng, phát triển thành phố phồn vinh, văn minh, hạnh phúc theo hướng chuyển đổi xanh, tăng trưởng xanh trên cơ sở phát huy tối đa các giá trị văn hóa, con người Nha Trang, đây vừa là mục tiêu chiến lược, là động lực mạnh mẽ, đồng thời cũng là nhiệm vụ chính trị rất quan trọng đối với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP.Nha Trang thời gian tới", Bí thư Thành ủy Nha Trang nhấn mạnh.
Tập trung phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn
Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà khẳng định, từ một vùng đất hoang vu, qua khối óc, từ bàn tay lao động bền bỉ sáng tạo, với nỗ lực vượt khó, vun đắp không ngừng của biết bao thế hệ, Nha Trang đã trở thành viên ngọc xanh bên bờ Biển Đông hiền hòa, đầy nắng gió, là trái tim của vùng đất Nam Trung bộ, mang trong mình những truyền thuyết, huyền sử, khí phách mạnh mẽ, kiên cường, đấu tranh cho những giá trị cao đẹp và sự đa sắc về văn hóa của con người nơi đây.
"Nhìn lại chặng đường 100 năm, chúng ta thêm tự hào, yêu thương hơn vùng đất "xứ trầm biển yến" để cùng quyết tâm đổi mới sáng tạo, thực hiện khát vọng về một TP.Nha Trang xanh hơn, bền vững hơn, hiện đại hơn, giàu đẹp hơn. Những thành tựu, di sản phát triển Nha Trang - Khánh Hòa của cha ông ta nhất định phải được gìn giữ, phát huy, phát triển một cách bền vững, hiệu quả với trách nhiệm cao nhất", Phó thủ tướng nhấn mạnh.
TP.Nha Trang trong tương lai sẽ là trung tâm thương mại, tài chính mang tầm vóc quốc gia, khu vực và trên thế giới; trung tâm khoa học công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực, là đô thị du lịch biển quốc tế, cửa ngõ hội nhập của tỉnh Khánh Hòa.
Nhưng để thực hiện tầm nhìn và khát vọng phát triển đó, theo Phó thủ tướng, trước hết Đảng bộ, chính quyền, quân và dân tỉnh Khánh Hòa cùng TP.Nha Trang cần tiếp bước truyền thống đoàn kết, phát huy tinh thần năng động, đổi mới, sáng tạo, là vai trò trung tâm, chủ thể của nhân dân trong tiến trình phát triển.
Nha Trang cũng cần đẩy mạnh chuyển đổi số về xây dựng một đô thị thông minh, xây dựng một chính quyền số để phục vụ nhân dân. Đặc biệt là công tác cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh trong bảo đảm an sinh xã hội, an ninh, an toàn và an dân. Đồng thời, phải tổ chức không gian phát triển khoa học hợp lý trong quá trình triển khai các quy hoạch chi tiết và các quy hoạch chuyên ngành, khai thác hiệu quả không gian ngầm, chiều cao, không gian biển. Trong quá trình phát triển đô thị, trong triển khai quy hoạch cần hài hòa giữa phát triển và bảo tồn những giá trị văn hóa lịch sử, giá trị thiên nhiên tươi đẹp, gìn giữ cho muôn đời sau.
Phó thủ tướng cũng đề nghị Nha Trang cần tập trung phát triển du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, phát huy thương hiệu Festival Biển Nha Trang – Khánh Hòa; tiếp tục tổ chức các hoạt động văn hóa, giải trí đẳng cấp quốc tế; phát triển hệ sinh thái du lịch xanh, thông minh...
Dịp này, Phó chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã trao Huân chương Lao động hạng ba của Chủ tịch nước; Phó thủ tướng Trần Hồng Hà trao Cờ thi đua của Chính phủ cho Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP.Nha Trang.
Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cũng tặng bằng khen cho 15 tập thể, 20 cá nhân TP.Nha Trang có thành tích xuất sắc.
Tại buổi lễ, UBND tỉnh Khánh Hòa đã công bố quyết định phê duyệt đề án Chuyển đổi xanh TP.Nha Trang; công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đồ án điều chỉnh quy hoạch chung TP.Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa đến năm 2040.