Vừa qua (ngày 5-4), VKSND Cấp cao tại Đà Nẵng ban hành thông báo rút kinh nghiệm vụ án hành chính giữa người khởi kiện là vợ chồng bà A, người bị kiện là UBND TP.C, tỉnh K.
Vợ chồng bà A đi kiện vì bị từ chối giải quyết hồ sơ giao đất đầu hồi dãy nhà cư xá. Xử sơ thẩm tháng 8-2018, TAND tỉnh K tuyên bác yêu cầu khởi kiện của vợ chồng bà nên ông bà kháng cáo.
Xử phúc thẩm, TAND Cấp cao tại Đà Nẵng sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của vợ chồng bà A.
Sau đó, UBND TP. C có hai văn bản đề nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm.
Năm 2022, Chánh án TAND Tối cao kháng nghị giám đốc thẩm đề nghị hủy bản án phúc thẩm, giữ nguyên bản án sơ thẩm. Sau đó, Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao đã chấp nhận kháng nghị này.
Trong thông báo rút kinh nghiệm, VKSND Cấp cao tại Đà Nẵng nêu: Khi xem xét giao đất cho các tổ chức, cá nhân, cơ quan có thẩm quyền cần xác định rõ nguồn gốc sử dụng đất, việc sử dụng đất có vi phạm pháp luật về đất đai hay không, thửa đất có phù hợp với quy hoạch sử dụng đất hay không.
Trong vụ án của bà A, phần diện tích đất đầu hồi các dãy nhà cư xá được quy hoạch để phân lô làm nhà ở (thực tế đến nay đã được điều chỉnh quy hoạch chi tiết phân lô để bán đấu giá vào năm 2019).
Mặt khác, trước khi chuyển nhượng đất cho vợ chồng bà A thì năm 2007, chủ cũ đã bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả về hành vi lấn chiếm đất và xây dựng công trình trên đất lấn chiếm. Do đó, việc vợ chồng bà A tiếp tục sử dụng đất đầu hồi cư xá là lấn chiếm và không hợp pháp, nên không đủ điều kiện cấp giấy theo Điều 101 Luật Đất đai năm 2013.
Vì vậy, việc ủy ban từ chối giải quyết hồ sơ xin giao đất đầu hồi cư xá và không giao đất đầu hồi cư xá cho vợ chồng bà A là đúng quy định. Nếu gia đình bà A có nhu cầu sử dụng đất đầu hồi thì có thể tham gia đấu giá để mua các lô đất theo quy định về bán đấu giá.
Cạnh đó, toà án cấp phúc thẩm dựa trên những ý kiến tham mưu, xác minh của Phòng Quản lý đô thị thị xã C. Tuy nhiên, Phòng Quản lý đô thị thị xã C không phải là cơ quan có thẩm quyền quyết định việc giao đất, những ý kiến đề xuất của Phòng Quản lý đô thị chỉ có tính chất tham mưu cho cơ quan có thẩm quyền giao đất là UBND TP. C.