Ngày 2.4, trao đổi với PV Thanh Niên, cựu chiến binh Nguyễn Nam Thái (1 trong 6 cựu chiến binh) cho biết đã nhận được kết luận điều tra bổ sung vụ án từ Cơ quan CSĐT Công an TP.Gia Nghĩa (Đắk Nông).
Sau 4 năm bị TAND cấp cao tại TP.HCM tuyên hủy các bản án từng kết tội 6 cựu chiến binh, Viện KSND TP.Gia Nghĩa trả hồ sơ cho cơ quan điều tra để điều tra bổ sung về vụ án. Vì vậy, Cơ quan CSĐT đã làm việc, ghi lời khai của ông Huỳnh Văn Triệu (giám định viên).
Theo bản kết luận điều tra bổ sung, ở giai đoạn điều tra lại vụ án, cơ quan điều tra đã thu thập các quyết định và hồ sơ, tài liệu kiểm kê rừng có liên quan đến nội dung kết luận giám định vào năm 2015. Các nội dung yêu cầu điều tra bổ sung của Viện KSND TP.Gia Nghĩa đã được điều tra làm rõ trước đây.
Từ đó, cơ quan này giữ nguyên bản kết luận điều tra đề nghị truy tố vào năm 2022. Đồng thời, chuyển toàn bộ hồ sơ vụ án đến Viện kiểm sát đề nghị truy tố 6 bị can về tội hủy hoại rừng theo khoản 1 điều 189 bộ luật Hình sự 1999.
"Khi nhận được bản kết luận trên, chúng tôi không đồng ý vì bản kết luận này không đúng với thực tế, không khách quan toàn diện diễn biến vụ án. Chúng tôi sẽ tiếp tục kêu oan", ông Nguyễn Nam Thái tỏ ra bức xúc.
Hôm cuối tháng 1, Viện kiểm sát cho rằng còn thiếu chứng cứ để chứng minh một trong những vấn đề quy định tại điều 85 của bộ luật Tố tụng hình sự mà cơ quan này không thể bổ sung được. Từ đó, Viện kiểm sát đã ra quyết định trả hồ sơ vụ án cho Cơ quan CSĐT để điều tra bổ sung.
Cụ thể, Viện KSND TP.Gia Nghĩa yêu cầu làm việc với giám định viên Huỳnh Văn Triệu và Hạt Kiểm lâm TP.Gia Nghĩa, về bản kết luận giám định hồi tháng 4.2015 đối với diện tích rừng mà các bị can hủy hoại được định giá thiệt hại hơn 53 triệu đồng. Giám định viên căn cứ vào tài liệu, pháp lý nào để xác định thiệt hại về rừng?
Đối với các trường hợp giám định thiệt hại về rừng, nếu không có bản ảnh rừng bị hủy hoại, không xác định mật độ cây rừng, biên bản khám nghiệm hiện trường rừng bị hủy hoại không có chữ ký xác nhận của các đối tượng hủy hoại rừng, thì kết luận giám định có đảm bảo căn cứ pháp lý?
Như Báo Thanh Niên thông tin, hồ sơ vụ án cho rằng tại cuộc họp đầu năm 2015, ông Đỗ Mạnh Hùng, Chi hội trưởng Chi hội Cựu chiến binh thôn 6 (xã Trường Xuân, H.Đắk Song, Đắk Nông) đưa ra ý kiến chi hội sẽ phát dọn đất rừng tại lô 3, lô 6, khoảnh 1, tiểu khu 1710 (TX.Gia Nghĩa, nay là TP.Gia Nghĩa) để trồng cây keo gây quỹ hoạt động. Tất cả hội viên đồng ý.
Trong 2 ngày của tháng 1.2015 và 2 ngày của tháng 4.2015, các hội viên của chi hội đã chặt những cây bụi, dây leo, cây gỗ có đường kính từ 10 cm trở xuống và gom lại thành từng đống chờ khô sẽ đốt. Đây là đất rừng, do UBND tỉnh Đắk Nông giao Công ty TNHH MTV Gia Nghĩa (Xí nghiệp lâm nghiệp Nghĩa Tín) quản lý.
Tại kết luận giám định tháng 4.2015 của giám định viên tư pháp Huỳnh Văn Triệu (thuộc Hạt Kiểm lâm TX.Gia Nghĩa), rừng bị hủy hoại 0,98 ha, là rừng sản xuất, thiệt hại hơn 53 triệu đồng.
Do đó, 6 cựu chiến binh bị đề nghị truy tố gồm: Đỗ Mạnh Hùng (62 tuổi), Ngân Xuân Dũng (64 tuổi), Vũ Tất Đắc (71 tuổi), Hoàng Văn Sằn (67 tuổi), Nguyễn Nam Thái (57 tuổi) và Cao Minh Điến (56 tuổi).
Cả 2 lần xét xử sơ thẩm, TAND TX.Gia Nghĩa (nay là TP.Gia Nghĩa) tuyên phạt 6 cựu chiến binh với mức án từ 6 - 7 tháng tù. Các bị cáo đồng loạt kháng cáo kêu oan vì cho rằng thời điểm chặt các cây bụi, dây leo thì trên thực tế đã không còn rừng, nên không thể bị buộc tội hủy hoại rừng.
Xét xử phúc thẩm lần 1, TAND tỉnh Đắk Nông hủy bản án sơ thẩm. Cuối năm 2017, TAND tỉnh Đắk Nông xét xử phúc thẩm (lần 2), bác kháng cáo kêu oan của 6 cựu chiến binh, tuyên y án sơ thẩm.
Sau khi ra tù, 6 cựu chiến binh tiếp tục gửi đơn kêu oan khắp nơi.
Đến năm 2020, TAND cấp cao tại TP.HCM xét xử giám đốc thẩm đã nêu ra 9 vấn đề cho thấy chưa đủ căn cứ buộc tội, tuyên hủy cả 2 bản án kết tội 6 cựu chiến binh để điều tra lại.
Hội Cựu chiến binh Việt Nam vào cuộc
Sau khi bị hủy án, năm 2023, TAND TP.Gia Nghĩa đã 2 lần ra quyết định trả hồ sơ, đề nghị điều tra bổ sung nhiều vấn đề vì cho rằng "thiếu chứng cứ dùng để chứng minh về hành vi hủy hoại rừng của các bị can".
Theo TAND TP.Gia Nghĩa, cần phải làm rõ biên bản vi phạm hành chính và biên bản xác minh vào tháng 3.2015 của Chi cục Kiểm lâm TX.Gia Nghĩa, xác định rừng bị phá trong 2 ngày của tháng 1.2015, đã bị hủy hoại hoàn toàn. Vậy trong 2 ngày của tháng 4.2015, các bị can có chặt phá rừng hay không, và diện tích rừng bị hủy hoại là bao nhiêu…
Cũng trong năm 2023, Hội Cựu chiến binh Việt Nam có văn bản dài 6 trang gửi các cơ quan liên quan, kiến nghị tránh làm oan sai 6 cựu chiến binh. Đồng thời còn đề nghị Sở Tư pháp tỉnh Đắk Nông cử người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho 6 cựu chiến binh.
Như vậy, cho tới thời điểm này, vụ án đã kéo dài suốt 9 năm qua.