Làng tái định cư thôn Tu Thó (xã Tê Xăng, huyện Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum) từng được Báo SGGP Online phản ánh là ngôi làng tái định cư hiệu quả của Kon Tum. Nói hiệu quả bởi từ khi chuyển về nơi ở mới, người dân có cuộc sống an cư. Hiện nay, UBND xã Tê Xăng đang làm các thủ tục đề nghị cấp thẩm quyền công nhận Tu Thó là làng du lịch cộng đồng.
Trong khi chờ được công nhận là làng du lịch cộng đồng, đồng bào Xơ Đăng nơi đây đã bắt tay liên kết với hộ ông Nguyễn Văn Hiệp (TPHCM, tạm trú tại thôn Tu Thó) để xây dựng đặc sản du lịch phục vụ du khách. Đó là liên kết làm nhà ở lưu trú; xây dựng đội cồng chiêng múa xoan; vườn dược liệu; vườn hoa hồng Bulgaria để khách check-in và lấy tinh dầu làm nước hoa, mỹ phẩm, trà.
Trở lại Tu Thó thời điểm này, chúng tôi thấy các nhà ở liên kết phục vụ lưu trú đã mọc lên, chờ hoàn thiện. Những căn nhà này được thiết kế đẹp mắt, có view hướng ra đồi, giúp khách thưởng lãm toàn bộ cảnh đẹp núi rừng.
Hiện có khoảng 10 hộ đồng bào Xơ Đăng liên kết xây dựng nhà ở phục vụ khách với số lượng 20 phòng. Địa phương cũng đặt mục tiêu, sau này đảm bảo các tiêu chuẩn, sẽ nâng cấp thành homestay.
Chị Y Then là một trong các hộ tham gia liên kết xây dựng khu nhà ở phục vụ khách. Với mong muốn vươn lên làm giàu, chị đã bắt tay tham gia liên kết làm du lịch. Trên cơ sở ngôi nhà đang có, chị liên kết cải tạo thành nhà ở phục vụ du lịch.
Chị Y Then nói: "Mình liên kết xây dựng nhà ở phục vụ khách. Mình cũng liên kết trồng dược liệu. Mình tin rằng việc liên kết sẽ cùng nhau phát triển, đời sống tốt hơn".
Ngoài xây dựng khu nhà ở phục vụ du lịch, người dân còn liên kết xây dựng vườn dược liệu, vườn hoa hồng rộng lớn.
Ông Nguyễn Văn Hiệp cho biết: "Tu Thó là ngôi làng đồng bào Xơ Đăng rất được Nhà nước quan tâm, chăm lo. Nơi đây có thiên nhiên đẹp, hùng vĩ. Chính vì yêu Tu Thó nên tôi chuyển đến đây ở, cùng liên kết với bà con bắt tay phát triển du lịch cộng đồng. Hiện, ngoài việc liên kết phát triển nhà ở phục vụ khách, tôi còn liên kết với người dân làm vườn dược liệu để phục vụ khách tham quan. Đặc biệt, tôi đang có lộ trình liên kết với dân để xây dựng vườn hoa hồng Bungary quy mô lớn để lấy tinh dầu làm nước hoa, mỹ phẩm, làm trà và phục vụ khách check-in. Chắc chắn, người dân sẽ hưởng lợi lớn nhờ tham gia làm du lịch cộng đồng".
Bà Y Hoa, Bí thư Đảng ủy xã Tê Xăng vui mừng cho biết: "Liên kết trồng hoa hồng ngoài phục vụ khách, thì sản phẩm còn được bán để lấy tinh dầu làm nước hoa, mỹ phẩm, qua đó mở ra cơ hội tăng thu nhập cho bà con. Trong khi chờ được công nhận là làng du lịch cộng đồng, xã thành lập các tổ cồng chiêng, sưu tầm các món ẩm thực quý của đồng bào Xơ Đăng; cử công dân đi học bồi dưỡng lớp đào tạo phục vụ du lịch nhằm sẵn sàng phục vụ khách. Trong mô hình du lịch cộng đồng, đồng bào Xơ Đăng giữ vai trò quan trọng, được địa phương kỳ vọng sẽ làm giàu trên chính mảnh đất, quê hương của mình".
Được biết, vào khoảng cuối tháng 4, Làng tái định cư Thôn Tu Thó được vinh dự là địa điểm được chọn để tổ chức Hội thi ẩm thực quốc tế.