Giới thưởng ngoạn điện ảnh trên thế giới đều biết HBO (Home Box Office) là đài truyền hình nổi tiếng của Mỹ chuyên trình chiếu về các bộ môn thể thao, thời sự quốc tế, đặc biệt với kho tàng phim ảnh vô cùng phong phú gồm phim truyện, phim tài liệu và phim nhiều tập (episodes).
Hôm thứ Năm ngày 11 tháng 4 vừa qua tại thủ phủ Toronto, Canada, hãng HBO đã tổ chức buổi tiếp tân và chiếu phim đặc biệt nhằm giới thiệu bộ phim truyền hình bảy tập: The Sympathizer (Cảm Tình Viên).
The Sympathizer là tên một cuốn phim dựa trên cuốn tiểu thuyết cùng nhan đề đoạt giải Pulitzer năm 2016 của nhà văn Nguyễn Thanh Việt.
Chuyện phim kể về cuộc đời thăng trầm của một điệp viên nhị trùng mang hai dòng máu cha Pháp mẹ Việt. Từ một đứa con lai lớn lên trở thành đại úy quân đội và là sĩ quan tùy viên của một ông tướng trong văn phòng Tư Lệnh Cảnh Sát Đặc Biệt, đồng thời anh ta cũng là điệp viên hai mang do cục R gài vào. Khi Sài Gòn trong cơn thất thủ, anh ta trở thành một thuyền nhân mang theo trọng trách của một cảm tình viên. Khi tị nạn ở Los Angeles, công việc gián điệp của anh ta vẫn tiếp tục tiến hành trên đất Mỹ.
Bối cảnh của phim The Sympathizer diễn ra trong những ngày cuối cùng của cuộc chiến giữa hai miền Nam Bắc Việt Nam. Phim chứa đầy bạo lực sắt máu, giằng xé bởi lòng phẫn nộ và căm thù tạo cho màn ảnh không ngừng sôi động bởi những tiếng súng giao tranh và tiếng đạn pháo kích ào ạt giáng xuống đầu đoàn người hỗn loạn, la hét, rạp mình cố chạy thoát thân về phía phi cơ C130 đang chờ họ trong căn cứ quân sự của Mỹ. Chuyện phim The Sympathizer được đạo diễn bởi Park Chan Wook gay cấn, ly kỳ đến phút chót.
Được biết, vì tác giả cuốn tiểu thuyết về chiến tranh Việt Nam The Sympathizer là người gốc Việt nên các vai diễn trong phim, ngoài một ít tài tử Mỹ; còn lại hầu hết là diễn viên người Việt nói tiếng Anh xen tiếng Việt, như Hoa Xuande, Kiều Chinh, Toan Le, Kayli Tran, Fred Nguyen Khan, Vy Le, Alan Trong, Kỳ Duyên… Ngoài ra còn có nữ tài tử Đại Hàn Sandra Oh (nổi tiếng trong vai Killing Eve) và tài tử gạo cội Robret Downy Jr. (The Iron Man) đóng vai CIA trong loạt phim này.
2.
Nhà văn Nguyễn Thanh Việt, tác giả tiểu thuyết trinh thám đầu tay The Sympathizer (2015), sinh năm 1971 tại Banmêthuột. Thập niên 1960s trên đầu dốc ở ngã ba đường Tôn Thất Thuyết và Ama Trang Long ngó xuống suối Đốc Học là bến xe ngựa. Tôi còn nhớ sáng sáng xách cặp đi học tôi hay lén bám sau càng xe ngựa lên trường Trung học Banmêthuột. Xế bến xe ngựa, trên đường Ama Trang Long có tiệm vàng Kim Thịnh. Ông bà Kim Thịnh là bố mẹ của nhà văn Nguyễn Thanh Việt. Khi Banmêthuột mất, ông bà Kim Thịnh di tản về Sài Gòn. Tháng 4/1975, gia đình ông bà đến Mỹ sinh sống tại Pennsylvania, sau dời về Quận Cam. Hiện nhà văn Nguyễn Thanh Việt là Phó Giáo sư Đại học Nam California đồng thời là một cây bút bình luận của tờ New York Times.
Sau khi thắng giải Pulizer, Nguyễn Thanh Việt là người Mỹ gốc Á duy nhất được mời tham gia vào Hội dồng chấm giải danh giá này.
Cần biết thêm, giải thưởng Pulitzer do nhà báo Joseph Pulitzer, người Mỹ gốc Hungary thành lập từ năm1917 được coi là giải thưởng báo chí danh giá hàng đầu tại Mỹ. Hội đồng chấm giải Pulitzer gồm 19 thành viên có nhiệm kỳ 3 năm.
Và, thật kỳ lạ, với tôi, Banmêthuột là nơi xuất thân của những tài năng như nhạc sĩ Trịnh Công Sơn (chính xác sinh tại Buôn Hô cách BMT 30km), nhà văn Lê Hữu, nhạc sĩ Du ca Nguyễn Quyết Thắng, ca sĩ Karol Kim, hai chị em ca sĩ Phương Anh, Phương Ý, hoa hậu hoàn vũ H'Hen Niê, nhà văn Nguyễn Thanh Việt…
* * *
3.
Đã lâu lắm, cũng trên hai mươi năm tôi hầu như quên mất việc vào rạp hát coi ciné như hồi xưa ở bên nhà. Cho đến tuần rồi, người bạn trẻ Tôn Thất Hùng gọi phone nói chị Kiều Chinh có nhã ý mời tôi đi coi phim chị đóng: The Sympathizer.
Tết Nguyên Đán năm Kỷ Hợi, chị Kiều Chinh và tôi gặp nhau tại tòa soạn Việt Báo ở Quận Cam đến nay vẫn chưa có dịp găp lại; thiết nghĩ đi xem phim Kiều Chinh đóng cũng là một cách tái ngộ nữ tài tử gạo cội này.
Cuốn phim The Sympathizer được trình chiếu tại rạp hát TIFF Bell Lightbox nằm trên một đoạn đường King Street còn gọi là Phố Festival tức Phố Lễ Hội TIFF thường niên vào tháng 9 qui tụ nhiều ngôi sao trên thế giới.
Ngồi cùng một số bạn bè trong rạp, nhìn cảnh Kiều Chinh cùng dân chúng chạy loạn trong phim tôi cảm thấy lòng mình nặng nề, ray rứt nhớ lại cảnh đồng bào chạy loạn trên cao nguyên Daklak khi Banmêthuột thất thủ vào ngày 10 tháng 3/75. Tuy nhiên, là một anh lính chiến, tôi không có gì hối tiếc việc mình từng xông pha vào lửa đạn và sống sót sau cuộc chiến Bắc Nam, cuộc chiến có biết bao bạn bè, anh em tôi vì nước đã hy sinh.