Nhìn cách Nga tấn công Ukraine, Chasov Yar thất thủ chỉ còn là thời gian
(Dân trí) - "Tâm chấn" Chasov Yar hiện đang là nơi nóng bỏng nhất trên chiến trường Ukraine hiện nay. Cứ điểm này có vai trò gì và quân đội Nga sẽ tấn công cứ điểm Chasov Yar như thế nào?
Chasov Yar có tầm quan trọng như thế nào?
Các đơn vị tấn công của Moscow đã tiến đến vùng ngoại ô Chasov Yar, một thành phố có tính chất chiến lược quan trọng ở khu vực Donbass. Nếu họ kiểm soát thành phố này, sẽ mở ra con đường tới thành phố còn lại ở Donbass là Kramatorsk - Slavyansk - Konstantinovka.
Giới tướng lĩnh Ukraine cũng thừa nhận "tình hình rất khó khăn" tại Chasov Yar cũng như các khu vực xung quanh.
Thành phố Chasov Yar, thành lập gắn liền với doanh nhân người Anh John Hughes vào thế kỷ 19, nổi tiếng là nơi sản xuất vật liệu chịu lửa, vì nơi đây có những mỏ đất sét có chất lượng tốt.
Dưới thời Liên Xô, họ đã xây dựng nhà máy sản xuất gạch chịu lửa lớn nhất thế giới, cung cấp cho tất cả các công trường xây dựng ở Donbass. Lúc thịnh vượng nhất, có khoảng 24.000 người sống ở Chasov Yar.
Thành phố hiện biến thành pháo đài kiên cố bởi nó chính là ngã ba phòng thủ cuối cùng của Kiev trên đường tới cụm thành phố Slavyansk, Kramatorsk, Konstantinovka.
Quân đội Ukraine không còn chiến hào nào nữa trên thảo nguyên, thực tế là họ không có gì để bám vào. Và điều này khiến Chasov Yar trở thành một vị trí chiến lược quan trọng trong chiến dịch tấn công mùa xuân của Nga. Một bên quyết đánh chiếm, bên còn lại thì quyết giữ nên chắc chắn giao tranh sẽ rất ác liệt.
Địa hình ảnh hưởng thế nào đến cuộc tấn công của Nga?
Việc xây dựng hệ thống phòng ngự tại Chasov Yar bắt đầu vào tháng 7-8/2022 dựa trên những cơ sở còn sót lại, vì vào thời điểm đó thành phố này được coi là hoàn toàn ở hậu phương, sử dụng làm trung tâm vận tải, hậu cần cho lực lượng Kiev ở Bakhmut (còn gọi là Artemovsk) và Soledar. Sau khi Nga đánh sập hai vị trí trên, thì chính Chasov Yar lại trở thành tiền tuyến.
Thành phố có địa hình phức tạp vì hầu hết nằm trên một ngọn đồi.
Kênh đào Seversky Donets - Donbass, được xây dựng vào những năm 1950, đi qua thành phố từ bắc xuống nam, tiểu khu Kvartal nằm ở bờ phía đông của kênh đào.
Về nhà cửa trong thành phố, chủ yếu là nhà dân thấp tầng. Một số đường phố ở trung tâm gần Hội đồng thành phố và Nhà Văn hóa (đã bị phá hủy) có các tòa nhà tương đối cao, hầu hết là các tòa nhà năm tầng được xây dựng dưới thời Liên Xô.
Tiểu khu có nhà nhiều tầng nhất là tiểu khu Canal ở bờ phía đông kênh đào, trong đó có một ngôi nhà 9 tầng, còn được gọi là tiểu khu Novy, vì nó được xây dựng từ thời Brezhnev dành cho công nhân của nhà máy Bê tông cốt thép. Tòa nhà này trở thành một vị trí thuận tiện cho việc bố trí đài quan sát của Ukraine.
Ngoài ra, Chasov Yar bị chia thành nhiều phần bởi các khu rừng. Đặc biệt đáng chú ý là cái gọi là khu "Rừng Đức" và phần phía đông của nó, đường Stupki, giáp Chasov Yar từ phía nam - đông nam.
Đây là một vị trí có tính chất chiến thuật quan trọng, do kênh đào Seversky Donets - Donbass trong rừng, được dẫn đi ngầm bằng một đường ống. Vì vậy, thuận tiện cho việc vượt qua con kênh.
Phần thứ hai, nơi con kênh cũng được bố trí đi ngầm, nằm đối xứng với phần đầu tiên, tức là ở phía bắc thành phố trong khu vực làng Kalinovka. Vị trí này cũng thuận lợi cho việc vượt kênh, nhất là các phương tiện cơ giới.
Hai khu vực trên được lực lượng Moscow xác định là hướng tấn công chính.
Trên thực tế, kênh đào đã không còn nước kể từ năm 2014. Về cơ bản, nó là một con mương sâu, cây cỏ mọc um tùm. Nhưng ngay cả như vậy, nó cũng là một chướng ngại vật nghiêm trọng, giống như một con hào bao quanh một lâu đài thời Trung cổ.
Kênh được lót bằng một loại bê tông cốt thép đặc biệt, chiều rộng mặt kênh từ 30 đến 40m, đáy từ 2 đến 4m, độ sâu từ 6 đến 30m theo hình thang. Mặc dù kênh không có nước, nhưng đây là hàng rào chống tăng điển hình, thậm chí còn nguy hiểm hơn khi có nước.
Có một số khu công nghiệp trong thành phố, đặc biệt là nhà máy vật liệu chịu lửa Chasovoyarsky, một cơ sở sửa chữa nằm trong khu vực của nhà máy Bê tông cốt thép trước đây, được xây dựng để phục vụ xây dựng kênh đào. Mức độ ổn định phòng thủ của các vị trí này rất khó xác định.
Không giống Mariupol, Bakhmut, Soledar hay Avdivka, ở Chasov Yar không có các công trình ngầm.
Từ phía bắc, các mỏ đất sét trước đây tiếp giáp với khu đô thị, trong đó nổi bật là mỏ Severnaya, đây cũng là những vật cản khó chịu. Mặt khác, ở khu vực phía bắc có một số điểm cao và đống xỉ thải, việc giành quyền kiểm soát có thể tạo điều kiện thuận lợi cho các mũi xung kích xâm nhập vào trung tâm. Ukraine hiện bố trí các vị trí ở cả hai phía bờ kênh cũng như khu vực phía bắc trước làng Kalinovka.
Khu vực phía bên ngoài Kanal hiện có thể bị tấn công từ ba phía, hiện các nhóm tiền phương của Moscow đã tiến vào đó, nhưng cho đến nay, nơi đây chủ yếu hứng chịu các cuộc tập kích hỏa lực đường không hoặc pháo binh.
Hiện nay ở Chasov Yar không còn dân, hầu hết các tòa nhà cao tầng đều bị hư hỏng nghiêm trọng, nhưng lực lượng Ukraine đã rút lui từ các trận địa bị đánh phá và khu rừng xung quanh về một số tòa nhà ở đó.
Tại khu vực kênh đào, lực lượng Moscow cũng có thể mất vài ngày để có thể vượt qua, sau đó sẽ di chuyển sâu hơn vào thành phố.
Những đơn vị Ukraine nào bảo vệ Chasov Yar?
Quân Ukraine phòng ngự tại Chasov Yar ít hơn nhiều lần so với lực lượng ở Bakhmut và Avdivka. Về cơ bản, các đơn vị này bố trí trong chiến hào và dọc theo lòng kênh đào, được coi là tuyến phòng thủ chính.
Hiện tại các đơn vị đóng tại chiến hào tiền phương đã rút về khu vực kênh đào, nơi được coi là tuyến phòng thủ chính, với một số công trình chiến đấu. Ở làng Kalinovka và các công trình cấp nước ở phía nam, cũng được xây dựng các công trình chiến đấu.
Theo đánh giá của một số chuyên gia, xét đến giá trị chiến lược của Chasov Yar, Bộ Tổng tham mưu Quân đội Ukraine sẽ bảo vệ vị trí này đến cùng.
Trong hai tuần qua, Ukraine đã cố gắng nhanh chóng chuyển lực lượng tiếp viện cho Chasov Yar. Ngoài ra, họ vẫn có khả năng sử dụng nhiều UAV tự sát, điều này cản trở đáng kể bước tiến của bộ binh Nga.
Một trong những hành động đáng chú ý, Ukraine có kế hoạch rút Lữ đoàn xung kích Azov số 3 tinh nhuệ nhất của họ, từ mặt trận Avdiivka, về tăng viện cho Chasov Yar.
Ngoài ra, Tổng tư lệnh Quân đội Ukraine, tướng Syrsky cũng có kế hoạch điều lực lượng từ mặt trận Zaporizhia về tăng cường cho Chasov Yar.
Những đơn vị Nga nào tham gia tấn công Chasov Yar?
Lực lượng Moscow đang tiến về Chasov Yar chủ yếu là lính dù. Sư đoàn dù 98 Ivanovo cho biết, các mũi xung kích của Sư đoàn đã phá hủy trận địa tiền phương của Ukraine và tiến đến vùng ngoại ô của tiểu khu Kanal.
Trung đoàn dù Kostroma số 331 thuộc Sư đoàn 98 đang di chuyển nhanh về tiểu khu Kanal, xuyên rừng, di chuyển về phía tây từ làng Ivanovskoye (Krasnoye), đồng thời tiếp cận kênh đào từ phía nam.
Ở sườn phía nam, Lữ đoàn xung kích đường không số 11 từ Ulan - Ude vào sáng 5/4, tiến thẳng qua đường Stupki đến con kênh nơi chảy qua đường ống ngầm.
Cuộc tiến công ở sườn phía nam nhanh hơn đáng kể vì không còn bất kỳ chướng ngại vật nào cho đến tuyến chiến hào gần kênh. Ở phía bắc, các vị trí của Ukraine vẫn ở khu vực Kalinovka.
Đồng thời, nhiều lần lính dù Nga đã thực hiện được những đột phá bất ngờ, ban đầu tưởng như là lực lượng trinh sát, nhưng trên thực tế lại trở thành đột phá toàn diện. Ngoài ra, Ukraine hoàn toàn không giữ được phòng tuyến trong rừng, điều này có thể là do tốc độ phát triển quá nhanh của đối phương.
Tuy nhiên, nếu không kiểm soát được tất cả các điểm cao ở hai bên sườn, gồm làng Kalinovka và cả hai điểm giao cắt với đường cống ngầm, thì việc nói về việc "tiến vào thành phố" hay bất kỳ hình thức kiểm soát thành phố nào của lực lượng Moscow sẽ chẳng có ý nghĩa gì.
Nói một cách đơn giản, toàn bộ chiến dịch tấn công Chasov Yar trong tương lai gần của Nga, sẽ phụ thuộc chính xác vào những bước tiến bên sườn trong khu vực "Rừng Đức" ở phía nam và làng Kalinovka ở phía bắc.
Nhiều khả năng, trong thời gian tới tốc độ hành tiến của lính dù Nga sẽ chậm lại sau những đột phá nhanh chóng gần đây. Điều này là tự nhiên, vì sau bất kỳ bước đột phá nào cần phải dừng lại để củng cố khu vực đã chiếm. Đồng thời họ phải tập trung hỏa lực pháo binh và không quân để chặn các kênh tiếp tế của quân phòng thủ tại Chasov Yar, như vậy hỏa lực cho các mũi tấn công sẽ bị hạn chế.
Vị trí phòng thủ yếu nhất của quân Ukraine dường như là tuyến phía nam gần phần đi ngầm của kênh đào. Đây là một khu vực rất nhỏ, theo nghĩa đen là khoảng từ 150 đến 200m. Một bước đột phá trong khu vực này sẽ mang lại thành công lớn cho việc kiểm soát thành phố.
Mặt khác, quân Nga cũng có thể biến Chasov Yar thành một cái túi hay còn gọi là "nồi hầm" để thu hút quân Ukraine vào đây, sau đó dùng hỏa lực tiêu diệt, một chiến thuật thường thấy của họ.
Chasov Yar được dự báo là sẽ thất thủ, sự sụp đổ chỉ còn là vấn đề thời gian mà thôi.