Đặc sắc tem về hoa Hà Nội
Ngày phát hành bộ tem bưu chính "Hà Nội 12 mùa hoa", họa sỹ Nguyễn Quang Vinh tất bật tiếp đón nhiều vị khách chơi tem tại tòa nhà Công ty Tem (14 Trần Hưng Đạo, Hà Nội). Ký tên, đóng dấu, tặng tem – đây là việc làm đầy cảm xúc với mỗi họa sỹ vẽ tem. Sau gần 2 năm chuẩn bị, tem "Hà Nội 12 mùa hoa" bộ đầu tiên - hoa mùa Xuân đã chính thức phát hành trên hệ thống bưu chính Việt Nam.
Những ca từ trong bài hát "Hà Nội 12 mùa hoa" của nhạc sỹ Giáng Son: "Tháng Giêng hoa đào bừng nở, đón xuân khoe sắc hồng tươi. Tháng Hai hoa ban ngập tràn, tím biếc những gương mặt phố. Tháng Ba bất chợt một ngày trắng tinh hoa sưa về đây…" là khởi nguồn ý tưởng cho bộ tem.
Cụ thể, biểu trưng cho tháng 1 của bộ tem là hoa đào (tên khoa học là Prunus pesica (L) Batsch, 1801) đặt trong bối cảnh nền là vườn đào dưới chân cầu Nhật Tân. Còn hoa ban (Bauhinia variegata L.1753) đại diện cho mẫu hoa tháng 2. Hình trong tem là khung cảnh hàng hoa ban trước lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tháng ba là hoa sưa (Millettia icthyochtona Drake, 1891) trong bối cảnh những gốc hoa sưa cổ thụ đối diện tòa nhà Bộ Ngoại giao Việt Nam.
Blốc của bộ tem gồm 3 mẫu tem và hình ảnh Văn Miếu Quốc Tử Giám với những tán bàng xanh đang nhú mầm cùng những chú chim én báo hiệu mùa xuân. Văn Miếu là biểu trưng của Thủ đô và bàng là loại cây gắn với nhiều con phố, xuất hiện tại nhiều địa điểm tại Hà Nội.
Anh Nguyễn Khắc Công Đức (Hà Nội), một người chơi tem trẻ tuổi đã mua cho mình và bạn bè khá nhiều bộ tem, blốc, phong bì và bưu thiếp phát hành cùng bộ tem "Hà Nội 12 mùa hoa". Sưu tầm được chữ ký của tác giả trên các ấn phẩm, đóng con dấu đặc biệt ghi lại ngày phát hành là một niềm vui sướng với người chơi tem. Đồng thời, bộ tem cũng nhờ những yếu tố này mà có thêm giá trị trong giới sưu tập tem.
"Trong số 3 mẫu tem, tôi ấn tượng nhất với mẫu hoa ban. Hoa đẹp đến từng chi tiết nhỏ. Tỉ mỉ đến từng đường nét trên cánh hoa, nhị hoa, gân lá. Con tem tái hiện một khung cảnh thực của Hà Nội với từng chi tiết sống động, chân thực, màu sắc hài hòa, tự nhiên, vô cùng hút mắt người xem", anh Công Đức nhận xét.
Chị Ngô Hồng Tú (Hà Nội) chia sẻ, có người cho rằng trên khổ tem 32x43mm, có quá nhiều chi tiết trong khi bông hoa chủ đề chính của tem lại chưa chiếm diện tích tương xứng. Điều này dẫn đến các chi tiết đã trên tem đã nhỏ lại càng khó để nhìn thấy rõ. Tuy nhiên, khi đặt tem trên bưu thiệp (postcard) được thiết kế riêng dành cho từng mẫu tem, sự tinh tế, tỉ mỉ, chi tiết đều được thể hiện rõ.
Chị Hồng Tú cho hay: Trên các mẫu có thể nhìn thấy cả nhị hoa với mày trắng xen lẫn nhị vàng trên mỗi bông hoa đào, cánh tiên của hoa ban hay từng bông hoa sưa tí xíu phủ kín cành. Công nghệ in offset hiện đại kết hợp phủ bóng UV đã làm nổi bật chi tiết hoa trên nền hình chìm. Mỗi tấm bưu thiệp dán tem, đóng dấu, kèm chữ ký của tác giả xứng đáng là món quà thân tình để những người yêu hoa, yêu Hà Nội và đặc biệt là người yêu tem tặng nhau hay giữ gìn trong bộ sưu tập của mình.
Họa sỹ tem yêu hoa Hà Nội
Họa sỹ Nguyễn Quang Vinh chia sẻ anh sinh ra và lớn lên tại Hà Nội. Ngày sinh của anh trùng với Ngày Giải phóng Thủ đô 10/10. Nhà anh ở chợ Bưởi - chợ đầu mối bán hoa. Những năm tháng tuổi thơ, không biết bao lần anh cùng bè bạn đá bóng ở khu vực vườn hồng, lăng Bác. Hàng ngày, sau những giờ học ở Trường Trung học Phổ thông Chu Văn An, anh rong ruổi trên khắp các con phố Phan Đình Phùng, Hoàng Diệu, Hùng Vương... Những loài hoa, những chi tiết trên bộ tem "Hà Nội 12 mùa hoa" này gắn với kỷ niệm tuổi thơ của anh.
Suốt quá trình đi tìm nguyên mẫu 3 loài hoa đào, hoa ban, hoa sưa để đưa vào tem, họa sỹ Quang Vinh cũng gặp nhiều tình huống "bất ngờ". Trong khi lang thang trên vườn đào Nhật Tân, anh từng bị chủ vườn "đuổi khéo" vì "săm soi" thì nhiều mà không có tín hiệu mua đào. Bởi lẽ, chỉ chú tâm quan sát từng chi tiết là chưa đủ, anh Vinh còn hàng tá ảnh, nghiên cứu phối cảnh giữa bông hoa, vườn đào và cả bố cục cây cầu Nhật Tân để ra được hoa đào Hà Nội. Làm thế nào để trong số hàng trăm giống hoa đào miền Bắc, khắc họa được chân thực, sống động nhất không chỉ hình dáng của bông mà cả màu sắc của cánh hoa đào Nhật Tân là tâm nguyện của họa sỹ.
Bận rộn với hoa đào và Tết chưa xong thì hoa ban đã bung nở, khoa sắc trên nhiều tuyến phố Hà Nội. Chọn hoa ban trên phố Bắc Sơn, đoạn giao với đường Hoàng Diệu, để có thể quan sát, chụp ảnh, anh Vinh đã phải "chen chân" giữa đông đúc những người chụp ảnh tại đây. "Là loài hoa được đưa từ trên núi xuống, hoa ban xuất hiện tại khu vực tượng đài Bắc Sơn có ý nghĩa riêng. Đây là hàng hoa ban đầu tiên được trồng ở Hà Nội. Những cây hoa, bông hoa ban là tình cảm của bà con dân tộc vùng Tây Bắc dâng tặng cho Bác Hồ", họa sỹ Vinh chia sẻ.
Khi thiết kế hoa sưa họa sỹ cũng phải dày công tìm hiểu và chứng minh quan điểm. Quen với hoa sưa đỏ nên hình ảnh cành sưa trắng muốt mang đến cảm giác lạ lẫm, mới mẻ với nhiều người. Cành hoa sưa trên nền kiến trúc tòa nhà Bộ Ngoại giao là một bất ngờ cho thấy sự tinh tế trong quan sát của người họa sỹ, bởi lẽ khu vực này hàng ngày nhiều người đi qua, nhưng không mấy người chú ý. Họa sỹ Nguyễn Quang Vinh có thể dành nhiều giờ để nói về hoa, giải thích về những chi tiết của hoa, công trình kiến trúc đưa lên tem, cũng như chia sẻ về kỷ niệm của anh với Hà Nội. "Tôi yêu hoa, nên những nét vẽ hoa tuôn ra nhẹ nhàng lắm. Tôi yêu Hà Nội nên sáng tác về Hà Nội làm niềm vui sướng cháy âm ỉ trong tôi", họa sỹ chia sẻ.
Sau khi đã có hoa mẫu, những bức ảnh hoa đảm bảo quyền tác giả, họa sỹ thiết kế tem còn cần tham vấn nhà khoa học, chuyên môn về từng loài hoa. Miệt mài ra được bản thiết kế tem, họa sỹ còn thực hiện chỉnh sửa chi tiết, bố cục theo góp ý của Hội đồng tư vấn quốc gia về tem bưu chính Việt Nam và chờ đợi đến khi tem được in ấn, phát hành. "Cả quá trình từ khi nhận đề tài đến khi phát hành tem, tôi trải qua bao nhiêu cung bậc cảm xúc. Tem tôi thiết kế được công chúng yêu mến. Tình cảm tôi gửi gắm trong hoa Hà Nội được lan tỏa qua bộ tem. Đấy là động lực để tôi nỗ lực hoàn thiện những bộ tiếp theo của bộ tem "Hà Nội 12 mùa hoa".
Bộ tem "Hà Nội 12 mùa hoa" bộ 1 – hoa mùa Xuân được phát hành khi mùa xuân năm 2024 vừa đi qua. Những mẫu tem khơi gợi về loài hoa chủ đạo trong từng tháng tại Hà Nội. Mỗi con tem là một bức tranh thiên nhiên, một góc kiến trúc đặc trưng của Hà Nội phủ đầy sắc hoa xuân.