Bị đột tử khi chạy bộ là sự cố rất nghiêm trọng và người gặp nạn dù với bất kỳ lý do gì cũng khiến gia đình, người thân, bạn bè và cả cộng đồng chạy bộ hết sức đau xót.
Được cấp cứu nhưng đều không qua khỏi
Ngày 24.3.2024, cộng đồng chạy bộ tại VN bàng hoàng khi nghe tin một VĐV tử vong trong lúc tham dự giải Vietnam Ultra Marathon tại Hòa Bình. Ban tổ chức (BTC) giải thông báo: "Chúng tôi vô cùng thương tiếc báo tin 1 VĐV tham dự sự kiện đã qua đời tại Bệnh viện đa khoa Hòa Bình. Tối 23.3, một số người chạy phía sau VĐV thấy VĐV này có một số dấu hiệu sức khỏe bất ổn và đã tiến lại gần để giúp đỡ. VĐV sau đó ngất xỉu. Những người này đã báo tin cho BTC để tiến hành công tác cứu hộ. Một đội cứu hộ 14 thành viên bao gồm đội ngũ y tế và thành viên BTC đã tham gia thực hiện công tác y tế khẩn cấp và vận chuyển VĐV đến bệnh viện. Tuy nhiên, rất tiếc sau khi được các y, bác sĩ cấp cứu, VĐV đã không qua khỏi và từ trần tại bệnh viện vào sáng sớm 24.3. Chúng tôi xin gửi lời chia buồn sâu sắc nhất tới gia đình và người thân của VĐV trong thời gian khó khăn này".
Ngay đầu tháng 3 vừa qua, một nam sinh lớp 9 tại Quảng Bình sau khi hoàn thành thi đấu nội dung chạy 200 m ở Hội khỏe Phù Đổng cấp huyện đã có dấu hiệu quá sức, mệt mỏi nên lực lượng y tế sơ cứu và đưa vào bệnh viện cấp cứu. Tuy nhiên nam sinh này đã không qua khỏi. Cách đây vài năm, tại giải HCMC Marathon 2019 thu hút hàng ngàn VĐV tham gia, cũng xảy ra biến cố lớn. Mọi người đã bàng hoàng khi biết 1 nam VĐV không may đột tử. Tham dự cự ly 42 km, khi chạy được 18 km, VĐV này đột quỵ, được đưa vào bệnh viện gần nhất cấp cứu nhưng không qua khỏi. Gia đình anh khi đó đã nghẹn ngào chia sẻ: "Em trai tôi rất yêu thích thể thao, tham gia rất nhiều cuộc thi phong trào, từ trước đến nay tôi chưa từng nghe đến việc em có tiền sử bệnh tật gì cả. Bác sĩ nói em trai tôi bị đột quỵ, máu không về tim. Em còn độc thân, bây giờ em mất đi rồi, chúng tôi đau lòng lắm, cha mẹ đã khóc hết nước mắt…".
Vào tháng 10.2023, một nam thanh niên đang chạy bộ ở công viên tại Hà Nội bất ngờ gục ngã, những người xung quanh lập tức gọi xe cấp cứu đưa đi bệnh viện nhưng cũng không qua khỏi.
Vì sao dễ đột tử khi chạy bộ?
Nguyên nhân gây tử vong khi chạy bộ rất đa dạng. Trong đó, có 3 nguyên nhân phổ biến nhất liên quan đến các vấn đề về tim mạch, các dạng mất cân bằng điện giải và do thời tiết quá nóng. Giải London Marathon (Anh) danh giá, trong 43 lần tổ chức (tính đến năm 2023) đã xảy ra 13 trường hợp tử vong vì những lý do nêu trên.
Danh sách những nạn nhân qua đời khi tham gia các cuộc chạy bộ có cả VĐV chuyên nghiệp, VĐV nghiệp dư và thuộc nhiều lứa tuổi. Nhiều giải chạy bộ trên thế giới, trong đó có VN, không hạn chế độ tuổi VĐV tham dự và thiết lập nhiều hạng mục thi đấu riêng cho VĐV chuyên nghiệp, VĐV không chuyên. Ở một số giải chạy hiện nay, VĐV chủ động khai báo tình trạng sức khỏe đồng thời ký cam kết miễn trừ trách nhiệm nên có thể BTC chưa kiểm soát tốt nhất tình trạng sức khỏe của người tham dự.
Với các giải quốc tế, VĐV nghiệp dư Pierre Lipton - từng nằm trong danh sách 30 người tiêu biểu dưới 30 tuổi năm 2022 của Tạp chí Forbes (Mỹ) - tử vong ngay sau khi phá kỷ lục cá nhân tại giải Mesa Marathon. Nguyên nhân cái chết của Pierre Lipton được gia đình chia sẻ có thể do bị mất cân bằng điện giải, dẫn đến rối loạn nhịp tim.
Tại giải London Marathon năm 2018, VĐV không chuyên Matt Campbell (từng vào vòng bán kết chương trình truyền hình thực tế về nấu ăn Masterchef 2017 - Vua đầu bếp), cũng gục xuống khi sắp hoàn thành chặng đua. VĐV này qua đời không lâu sau đó tại bệnh viện. Cũng giải này 4 năm sau đó, một người đàn ông không rõ danh tính đã gục ngã sau khi chạy được 37 km, theo kênh BBC (Anh).
Nhiều VĐV bị thiệt mạng ở lứa tuổi còn nhỏ, như VĐV 16 tuổi Cameron Gallagher đã qua đời sau khi về đích tại giải bán marathon Virginia Beach's Shamrock (Mỹ). Gia đình tiết lộ với truyền thông cái chết của con mình là do vấn đề tim mạch.
Theo tờ The New York Times (Mỹ), năm 2022, tại giải bán marathon ở TP.New York cũng xảy ra sự cố 2 người đàn ông 30 tuổi và 31 tuổi tử vong sau khi hoàn thành cuộc thi. Năm 2020, ông Harry Vroulis, 74 tuổi, qua đời sau một cơn đau tim khi chạy được 25 km tại cuộc thi Chevron Houston Marathon... (còn tiếp)
MỐI LO TỪ CHẤT LƯỢNG CÁC GIẢI CHẠY BỘ TẠI VN
Chưa bao giờ tại VN lại bùng nổ phong trào chạy bộ và có nhiều giải chạy bộ như hiện nay, với hơn 100 giải mỗi năm. Phó giám đốc Sở VH-TT TP.HCM Nguyễn Nam Nhân cho biết chỉ riêng tại TP.HCM có khoảng 50 giải chạy trong 1 năm.
Nhiều giải chạy bộ diễn ra ở khắp các địa phương trên cả nước đặt ra mối lo về năng lực tổ chức, đặc biệt là sự an toàn cho VĐV tham gia khi khâu tổ chức chưa chu đáo, chuyên nghiệp. Tham dự nhiều sự kiện chạy bộ, giới báo chí thường nghe các VĐV góp ý thẳng thắn với BTC về công tác an toàn đường chạy như điều kiện ánh sáng, trạm tiếp nước và đặc biệt là sự hỗ trợ y tế trên đường chạy để kịp thời xử lý các sự cố sức khỏe cho VĐV.
Hoàng Lê