Vào mùa mưa của rất nhiều năm về trước, để lên nương rẫy, đi thu hoạch nông sản, người dân các xã Chư Mố, Ia Kđăm, Ia Ma Rơn (huyện Ia Pa, tỉnh Gia Lai) phải chấp nhận nguy hiểm lội qua sông Ba. Tuy nhiên gần 10 năm nay, nhờ chiếc cầu tạm mà ông Ksor Yan (thôn Plei Kđăm, xã Ia Kđăm) dựng nên, họ đi lại rất dễ dàng.
Mỗi năm dựng cầu một lần
Từ trung tâm xã Ia Kđăm sang xã Ia Ma Rơn, nếu theo đường chính, người dân phải đi hơn 10km. Muốn rút ngắn khoảng cách, khi cần sang sông để mua bán hàng hóa hay làm nương rẫy, nhiều người dân ở các xã Chư Mố, Ia Kđăm, Ia Ma Rơn vẫn lội bộ qua sông Ba.
Nhận thức rõ nguy hiểm rình rập khi lội sông, năm 2016, ông Ksor Yan bàn với gia đình đầu tư làm cầu tạm bắc qua sông Ba đoạn từ thôn Plei Kđăm (xã Ia Kđăm) sang thôn Plei Rngol (xã Ia Ma Rơn).
Ông Ksor Yan cho biết, người dân có thể đi cầu bê tông để qua lại hai bên sông, song quãng đường rất xa. Từ ngày thủy điện tích nước ở phía thượng nguồn, đoạn sông qua xã cạn hẳn, nhưng xe máy, xe đạp vẫn không thể qua được. Vì vậy, ông nghĩ đến việc bắc cầu gỗ để rút ngắn quãng đường đi lại, giúp người dân, nhất là trẻ em đi theo cha mẹ, không phải nguy hiểm lội sông.
Nghĩ là làm, ông xin phép chính quyền địa phương làm cầu tạm. Cầu dài hơn 300m, được làm từ những tấm ván ghép lại với nhau. Chân cầu là những cây gỗ lớn đóng sâu xuống lòng sông.
Tuy ông Ksor Yan và dân làng đã cố gắng giằng buộc chắc chắn song mỗi năm cứ đến mùa nước lên là cầu lại bị nước lũ cuốn trôi.
Ông Yan kể, tháng 6 hàng năm, nước lũ thường dâng cao đột ngột về đêm nên không ai trở tay kịp. Hôm trước cầu vẫn còn đó, sáng hôm sau mặt nước đã trắng băng, cầu bị cuốn trôi về phía hạ nguồn. Có người đi đánh cá thấy cầu như bè gỗ trôi, báo cho gia đình ra vớt được tấm nào hay tấm ấy, còn lại thì hầu như trôi mất tích.
Cầu trôi mất thì phải dựng lại. Đến đầu năm, nước sông cạn, ông lại cùng bà con làm cầu, lần gần nhất là ngày 3/1.
"Cả làng cùng chung tay giúp sức, tôi đốt 2 con heo cúng Yàng và thiết đãi bà con. Ván, gỗ do gia đình chuẩn bị từ trước với tổng kinh phí khoảng 15 triệu đồng.
Sau khi tôi làm cầu, người dân không ai bảo ai tự góp mỗi người 5.000 đồng mỗi lượt xe máy đi qua. Số tiền này đủ để bù đắp chi phí sửa chữa và làm mới cây cầu. Còn học sinh với người đi bộ có đưa tiền tôi cũng không nhận. Giờ bà con đi quen rồi, nhưng nếu Nhà nước đầu tư cây cầu ở vị trí này thì tốt quá, mùa mưa lũ người dân vẫn có thể sang sông" - ông Yan trải lòng.
Mong có cây cầu kiên cố
Anh Siu Biên (thôn Ma Rin 2, xã Ia Ma Rơn), người qua sông 2 lượt mỗi ngày, cho biết gia đình anh có 2ha mỳ ở xã Ia Kđăm nên phải qua sông thường xuyên để chăm bón. "Nếu chở phân bón thì bắt buộc đi đường chính, còn lại tôi đi qua cầu tạm để tiết kiệm thời gian. Dân làng hai bên bờ biết ơn ông Yan nhiều lắm. Sắp tới nếu ông nghỉ vì già yếu, bà con chắc lại phải lội sông" - anh Siu Biên nói.
Chị Lê Thị Kiều (buôn Plei Kđăm, xã Ia Kđăm) hàng ngày phải sang xã Ia Ma Rơn lấy hàng khô và rau củ quả về bán cho bà con trong buôn, nơi không có chợ và cửa hàng tạp hóa lớn. Đi đường chính quá xa nên chị thường qua cầu tạm cho nhanh.
"Ban đầu cũng run lắm nhưng đi miết thành quen. Tuy nhiên, tới mùa nước sông dâng cao, người dân phải phải chấp nhận xa, đi đường chính vì nước cuốn cầu trôi mất. Bà con chúng tôi ai cũng mong có cây cầu kiên cố tại vị trí này để người dân thuận tiện đi lại" - chị Kiều mong mỏi.
Cứ như vậy, hình ảnh ông lão trong chiếc lán căng tạm bên sông đã trở nên quen thuộc với người dân 2 bên bờ gần 10 năm qua. Ông Ksor Yan nói rằng cái mạng mình gắn với sông nước rồi, không rời đi được.
"Được trời thương, từ ngày làm cầu đến nay chưa có trường hợp bất trắc xảy ra. Chỉ có vài người uống rượu không làm chủ được tay lái té cả người cả xe xuống sông. Những lúc như vậy, tôi vội vàng bơi xuống giúp; rất may thần nước, thần sông đỡ, người chỉ bị xước nhẹ" - ông Ksor Yan chia sẻ.
"Chắc tôi cũng chỉ làm cầu được năm nay nữa thôi. Già rồi, đau nhức khắp người, sang năm không làm nổi nữa. Chỉ mong Nhà nước đầu tư thêm cây cầu kiên cố cho bà con đỡ vất vả".
Ông Ksor Miên - Phó Chủ tịch UBND xã Ia Kđăm - cho biết mặc dù đã có cây cầu kiên cố nối liền xã với trung tâm hành chính huyện nhưng để thuận tiện cho việc giao dịch hàng hóa và làm rẫy, nhiều người dân vẫn chọn đi cầu tạm để tiết kiệm thời gian.
Cây cầu được làm bằng gỗ, do gia đình ông Ksor Yan đầu tư kinh phí. Trước khi dựng cầu, gia đình đã xin phép chính quyền địa phương, cam kết đảm bảo an toàn và gỗ dựng cầu được tận dụng từ vật liệu có sẵn, không chặt phá rừng.
"Mùa mưa lũ, chính quyền địa phương cùng lực lượng công an xã cử người túc trực, cắm biển tại 2 bên đầu cầu khuyến cáo người dân không qua lại để đảm bảo an toàn. Trong các cuộc tiếp xúc cử tri, người dân kiến nghị Nhà nước quan tâm đầu tư xây dựng thêm cây cầu kiên cố tại khu vực này nhưng do nguồn kinh phí quá lớn nên các ban, ngành ghi nhận để đề xuất lên cấp có thẩm quyền" - ông Ksor Miên thông tin.