Anh Khải, 43 tuổi, bị sốc hông, dễ đuối sức khi chạy bộ, nghĩ do mới tập luyện. Sau một thời gian, tình trạng tiếp diễn, sưng bìu, nhất là sau khi ăn sáng, kèm đau tức.
Ngày 5/4, bác sĩ Trần Huy Phước, khoa Nam học, Trung tâm Tiết niệu - Thận học - Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, chẩn đoán anh Khải bị thoát vị bẹn. Đây là tình trạng các cơ quan nội tạng trong bụng như ruột, mạch máu, mỡ thừa tụt khỏi vị trí ban đầu, đi qua lỗ bẹn xuống bìu gây sưng to. Khi chạy bộ, vận động mạnh, khối thoát vị ở bìu sốc nảy gây sốc hông.
Thông thường trong quá trình phát triển của bé trai, tinh hoàn từ trong bụng và dần di chuyển xuống bìu thông qua lỗ bẹn. Khi tinh hoàn đã xuống bìu hoàn toàn, lỗ sẽ đóng lại. Tuy nhiên, ở một số nam giới, lỗ này không đóng nên các nội tạng vùng bụng dưới có thể chui qua xuống bìu.
Trường hợp anh Khải bị thoát vị bẹn nặng do ruột đã tụt xuống bìu. Người bệnh được chỉ định phẫu thuật bằng phương pháp Lichtenstein. Đây là kỹ thuật điều trị thoát vị bẹn phổ biến, ít xâm lấn, hiệu quả cao, tỷ lệ tái phát thấp, theo bác sĩ Huy Phước.
Qua đường mổ khoảng 4-5 cm nằm xéo trên mu bên phải, ê kíp bóc tách ống bẹn, đặt lưới để tái tạo thành bẹn đã suy yếu, giải phóng khối thoát vị, đóng lại lỗ bẹn dưới để ngăn tái phát. Một ngày sau mổ, anh Khải phục hồi, ít đau, đi lại bình thường, được xuất viện.
Bác sĩ Huy Phước cho biết mỗi tuần khoa Nam học tiếp nhận khoảng 3-5 ca nam giới đến khám thoát vị bẹn, phần lớn người trung niên và lớn tuổi.
Thoát vị bẹn xảy ra phần lớn do cơ bụng lão hóa và suy yếu dần theo tuổi tác. Tình trạng thường không nguy hiểm đến sức khỏe, chức năng sinh lý, chỉ ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cuộc sống của nam giới. Có những người có thể sống bình thường cả đời với khối thoát vị vùng bìu mà không cần điều trị.
Trường hợp xấu, phần nội tạng tụt xuống bìu không thể trở lại ổ bụng (thoát vị nghẹt) dẫn đến thiếu máu nuôi, dần hoại tử hoặc dễ gặp chấn thương dẫn đến dập vỡ. Khối thoát vị có thể chèn ép thừng tinh, cản trở lưu thông máu đến tinh hoàn, ảnh hưởng sản xuất tinh trùng, tăng nguy cơ vô sinh nam.
Phẫu thuật là phương án điều trị duy nhất. Sau mổ, tình trạng có thể tái phát ở tỷ lệ thấp. Để tránh nguy cơ này, nam giới cần giảm các hoạt động làm tăng áp lực ổ bụng, suy yếu cơ bụng như thừa cân, béo phì, táo bón, ho dai dẳng, nâng vật nặng, hút thuốc lá. Nên ăn nhiều thực phẩm giàu chất xơ (rau xanh, trái cây, ngũ cốc...), tập thể dục thể thao thường xuyên để tăng cường sức mạnh vùng cơ bụng.
Thoát vị bẹn không phải lúc nào cũng gây biến chứng nguy hiểm nhưng luôn tiềm ẩn rủi ro. Bác sĩ Huy Phước khuyến cáo nam giới có dấu hiệu bệnh cần đi khám, xác định mức độ để có phương pháp điều trị, chăm sóc phù hợp. Dấu hiệu dễ nhận biết là bìu sưng phồng bất thường, nhất là khi ăn no, ho hay hoạt động thể chất. Ngoài ra, vùng này còn có thể đau, ngứa, nóng rát.
Thắng Vũ
* Tên người bệnh đã được thay đổi