Dạo một vòng quanh các trường học trên địa bàn TP HCM, không khó bắt gặp những "đội quân" hàng rong bao vây khu vực cổng trường cùng đủ loại thức ăn, đồ uống, đồ chơi sặc sỡ thu hút học sinh đến mua.
Nguy cơ về an toàn thực phẩm
Ngày 15-4, phóng viên đến ghi nhận tình trạng buôn bán hàng rong trước cổng nhiều trường tiểu học và THCS thuộc quận 1, 5, 8, 10, TP HCM.
Cùng một tuyến đường Nguyễn Duy Dương (quận 5) có Trường Tiểu học Phạm Hồng Thái và Trường THCS Lý Phong, trên vỉa hè trước cổng 2 trường này có nhiều xe hàng rong bày bán khá xôm tụ.
Mua mì trộn trước cổng trường để ăn sáng, em Trần Gia Huy (học sinh lớp 4) cho biết do ba mẹ đi làm sớm nên em chọn mua thức ăn trước cổng trường cho tiện.
Ngoài Huy, nhiều học sinh cũng chen kín trước xe hàng rong chờ mua thức ăn. Khi tôi hỏi có sợ thức ăn không bảo đảm an toàn vệ sinh không, một học sinh lớp 6 trả lời trường có nhắc nhở, gia đình cũng dặn chỉ mua thức ăn trong căng-tin của trường. Nhưng thức ăn bên ngoài ngon mà rẻ, lúc đầu cũng sợ nhưng các bạn mua, rủ mua cùng nên mua theo.
Cũng tại quận 5, trước Trường Tiểu học Minh Đạo là những cửa hàng và hàng rong bán bánh tráng trộn, thức ăn chế biến nhanh, đồ uống pha sẵn, bánh kẹo, đồ chơi nhãn mác nước ngoài.
Theo lời người bán, hàng hóa được nhập sỉ, bán ở cổng trường nhiều năm và khẳng định không xảy ra vấn đề gì. Tuy nhiên theo ghi nhận của phóng viên, những mặt hàng trên đều không có tem phụ tiếng Việt trên bao bì và được bán với giá rất rẻ.
Tương tự, trên địa bàn quận 10, đến trước cổng Trường Tiểu học Trần Nhân Tôn, đập vào mắt phóng viên là nhiều xe hàng rong với phần lớn thức ăn, đồ uống đều là thực phẩm không rõ nguồn gốc, hạn sử dụng; một số loại được chế biến nhanh tại chỗ không được che đậy kỹ, không bảo đảm an toàn thực phẩm...
Không chỉ các quận nội thành, nhiều trường học ở ngoại thành cũng khổ sở với tình trạng hàng rong bủa vây cổng trường. Trước Trường Tiểu học Ngã Ba Giồng, Trường THCS Xuân Thới Thượng (huyện Hóc Môn) cứ mỗi sáng và chiều là hàng chục xe bán xirô đá bào, kem, trà sữa, thức ăn nhanh… ken kín đường. Người bán không đeo bao tay, khẩu trang cũng tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn vệ sinh.
Xử phạt nghiêm
Thông tin về quy định xử lý việc bán hàng rong trước cổng trường, luật sư Nguyễn Văn Hậu, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP HCM, cho biết theo điểm a khoản 1 điều 12 Nghị định 100/2019/NĐ-CP của Chính phủ, người nào có hành vi bán hàng rong hoặc bán hàng hóa nhỏ lẻ khác trên lòng đường đô thị, trên vỉa hè các tuyến phố có quy định cấm bán hàng thì sẽ bị phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng.
Ngoài ra, nếu người bán hàng rong có hành vi gây mất trật tự công cộng trước trường học còn có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng theo quy định tại điểm a khoản 1 điều 7 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội…
Theo luật sư Nguyễn Văn Hậu, trường hợp trẻ em ăn thực phẩm từ những người bán hàng rong bày bán trước cổng trường và bị ngộ độc thực phẩm, người bán hàng rong phải chịu trách nhiệm.
Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm thực tế mà người bán hàng rong có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự đối với sự cố về ngộ độc thực phẩm mà mình gây ra.
Về xử phạt vi phạm hành chính, căn cứ điều 22 Nghị định 115/2018/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 12 điều 1 Nghị định 124/2021/NĐ-CP quy định phạt tiền từ 40 triệu đồng đến 50 triệu đồng hành vi nhập khẩu, sản xuất, chế biến, cung cấp, bán thực phẩm gây ngộ độc thực phẩm ảnh hưởng đến sức khỏe từ 1 người đến 4 người mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự; phạt tiền từ 80 triệu đồng đến 100 triệu đồng hành vi nhập khẩu, sản xuất, chế biến, cung cấp, bán thực phẩm gây ngộ độc thực phẩm ảnh hưởng đến sức khỏe của từ 5 người trở lên mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Về trách nhiệm hình sự, tùy theo tính chất, mức độ hành vi vi phạm sẽ bị phạt tiền từ 200 triệu đến 500 triệu đồng hoặc phạt tù từ 3 năm đến 20 năm theo điều 317 Bộ Luật Hình sự năm 2015, sửa đổi năm 2017 về tội "Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm".