Không nên hạn chế học sinh sinh viên làm thêm quá 20h/tuần với công việc cùng chuyên ngành
Chuyên gia nói gì về việc hạn chế học sinh, sinh viên làm thêm quá 20h/tuần?
Thùy Anh
Thứ ba, ngày 02/04/2024 15:13 PM (GMT+7)
Dự thảo Luật Việc làm (sửa đổi) có nhiều nội dung đang được Bộ LĐTBXH lấy ý kiến. Một trong những vấn đề đang nhận nhiều ý kiến trái chiều nhất là việc hạn chế học sinh, sinh viên làm thêm quá 20h/tuần.
Nên quy định hạn chế học sinh sinh viên làm thêm để tạo điều kiện cho các em học tập
Theo dự thảo Luật Việc làm (sửa đổi), Bộ LĐTBXH đề xuất học sinh, sinh viên đủ tuổi lao động có thể làm thêm song không quá 20 giờ/tuần trong kỳ học và không quá 48 giờ/tuần trong kỳ nghỉ. Học sinh, sinh viên được trả tiền làm thêm giờ theo thỏa thuận với người sử dụng lao động căn cứ trên thời gian thực tế làm, khối lượng và chất lượng công việc. Quy định này đang thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân.
Về vấn đề này, ông Bùi Sỹ Lợi – Nguyên phó chủ nhiệm Ủy ban các Vấn đề xã hội của Quốc hội cho rằng: "Để nâng cao chất lượng học tập, việc chúng ta hạn chế học sinh sinh viên làm thêm quá 20h/tuần trong 1 tuần trong thời kỳ đang học và không quá 48 giờ trong thời trong một tuần của thời kỳ được nghỉ, bản thân tôi cho là hợp lý, để vừa tạo cho các em được rèn luyện, được trải nghiệm, được nâng cao năng lực về thể chất và quan trọng nhất là có thêm thu nhập".
Vấn đề quan trọng là nhà trường phải quản lý, biết rằng các em làm thêm nhưng tránh tình trạng làm những ngành nghề bị cấm hoặc là làm việc trong điều kiện không có lợi cho học sinh, sinh viên. Thêm nữa, chúng ta phải quy định rõ việc trả lương cho các em như thế nào để phù hợp với khả năng cống hiến lao động và năng lực của các em.
Tôi nghĩ rằng, chúng ta phải quản lý để các cơ sở sử dụng học sinh sinh viên không được trả lương cho các em thấp hơn quy định của mức lương tối thiểu vùng. Điều này thể hiện sự bình đẳng và thể hiện sự chi trả tiền lương phù hợp với sức lao động của các em
Hạn chế học sinh sinh viên làm thêm quá 20h/tuần: Liệu quy định có mâu thuẫn và trái luật?
Tại Khoản 3 Điều 30, dự thảo luật Việc làm cũng yêu cầu đảm bảo sự bình đẳng về quyền và nghĩa vụ của người lao động, nhưng việc hạn chế học sinh sinh viên làm thêm quá 20h/tuần có vẻ như lại đang mâu thuẫn với quy định trên. Về vấn đề này, ông Bùi Sỹ Lợi cho rằng quyền làm thêm của học sinh, sinh viên là chính đáng nhưng trong định hướng và trong luật pháp chúng ta phải quy định thời gian làm thêm đáp ứng được yêu cầu để phát triển thể lực và đó cũng là quá trình quản lý nhà nước về vấn đề việc làm của học sinh, sinh viên.
Hiện nay một số nước trên thế giới như: Anh, Australia, Mỹ, Phần Lan cũng có quy định về giờ làm thêm của sinh viên. Ở châu Á thì sinh viên tại Nhật và Hàn Quốc cũng được phép làm thêm nhưng không quá 28 giờ và 25 giờ mỗi tuần. Tuy nhiên, quy định này thì chỉ áp dụng với sinh viên quốc tế và không có giới hạn với sinh viên là công dân nước sở tại nhằm mục đích cư trú lẫn bảo vệ lao động nội địa.
"Nhiệm vụ chính của các em là học tập rèn luyện để nâng cao kiến thức, để thu thập kiến thức, để cống hiến đóng góp, để trưởng thành. Do đó chúng ta cũng phải có những quy định rất cụ thể như thế để tránh sự lạm dụng của các cơ sở sử dụng lao động và cũng tránh tình trạng các em say sưa quá đối với công việc, say sưa với việc kiếm tiền vì cuộc sống khó khăn mà lại quên lãng đi việc học tập và rèn luyện của bản thân học sinh, sinh viên".
Ông Lợi cũng cho biết thực tế hiện nay có nhiều nước trong khu vực và thế giới có quy định về giờ làm thêm của học sinh, sinh viên. Mỗi nước có một quy định khác nhau, không phải nước nào cũng hạn chế học sinh sinh viên làm thêm quá 20h/tuần. Điều này có sự khác biệt bởi phương thức quán lý lao động khác nhau.
Một số nước chỉ áp dụng hạn chế học sinh sinh viên làm thêm cho sinh viên ngoại quốc không áp dụng cho sinh viên nội địa nhằm bảo vệ sinh viên trong nước, tạo điều kiện để sinh viên có thời gian học tập tốt hơn.
Việt Nam quy định như thế này là để phù hợp không chỉ với quốc tế mà vấn đề quan trọng là chúng ta tạo cơ hội để em phấn đấu rèn luyện trải nghiệm mà vẫn đảm bảo được chất lượng học tập và đảm bảo phát triển một cách toàn diện của con người. Chúng ta không nên cho rằng Việt Nam khắt khe cũng không nên nhìn nhận dưới góc độ tiêu cực.
Ở một góc độ khác, ông Vũ Quang Thành – Phó giám đốc Trung tâm dịch vụ việc làm cho rằng, mỗi học sinh, sinh viên đều có mục đích nhu cầu khác nhau khi đi làm thêm. Tuy nhiên, cần cân đối giờ làm thêm với việc học.
80% học sinh ở các tỉnh về Hà Nội làm việc đều tham gia học tập. Hầu hết các ca làm việc đều kéo dài từ 4-6 tiếng. Nhiều sinh viên khác thậm chí còn chấp nhận làm thêm không đòi hỏi lương để nâng cao tay nghề.
Về vấn đề này, ông Vũ Quang Thành cho rằng nó là thông tin thực tế. Vì thế việc quy định giờ làm thêm cần chủ động, linh hoạt cho các bạn sinh viên quyền lựa chọn phù hợp, vừa đảm bảo quá trình học tập vừa đảm bảo việc trải nghiệp nâng cao kinh nghiệm.
"Thực tế đúng hiện nay người sử dụng lao động đang tuyển dụng sinh viên làm thêm theo ca từ 4-6 tiếng. Việc hạn chế học sinh, sinh viên làm thêm 20 giờ/1 tuần cũng sẽ ít nhiều khiến học sinh, sinh viên khó tiếp cận với việc làm thêm. Tuy nhiên vấn đề này cần có cơ chế thương lượng, đàm phán, quản lý phù hợp giữa sinh viên, nhà trường và cả doanh nghiệp", ông Thành nói.