Những nào xã sẽ về đích nông thôn mới và nâng thôn mới nâng cao?
Theo kế hoạch, năm 2024, tỉnh Lào Cai phấn đấu có thêm 10 xã được công nhận "Xã đạt chuẩn nông thôn mới" và 5 xã được công nhận "Xã nông thôn mới nâng cao". Lũy kế đến hết năm 2024, toàn tỉnh có 72 xã đạt chuẩn nông thôn mới và 10 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao.
Tính đến ngày 31/3/2024, có 5 xã đăng ký về đích nông thôn mới nâng cao đạt từ 7 - 18/19 tiêu chí. Trong đó xã Phú Nhuận, huyện Bảo Thắng đạt 18/19 tiêu chí; xã Đồng Tuyển, thành phố Lào Cai đạt 13/19 tiêu chí; xã Nghĩa Đô, huyện Bảo Yên đạt 12/19 tiêu chí; xã Võ Lao, huyện Văn Bàn đạt 10/19 tiêu chí và xã Quang Kim, huyện Bát Xát mới đạt 7/19 tiêu chí.
Trong các xã phấn đấu về đích nông thôn mới năm 2024, xã Điện Quan, huyện Bảo Yên mới đạt 11/19 tiêu chí, thấp nhất trong 10 xã; 3 xã đạt 13/19 tiêu chí (xã Nậm Dạng, xã Sán Chải, xã Cam Cọn); 2 xã đạt 14/19 tiêu chí (xã Bản Liền, xã Kim Sơn); 2 xã đạt 15/19 tiêu chí (xã Bảo Hà, xã Chiềng Keng); xã Vĩnh Yên, huyện Bảo Yên đạt 17/19 tiêu chí và xã Mường Hoa, thị xã Sa Pa đạt 18/19 tiêu chí.
Giai đoạn 2021 - 2025, dự kiến kinh phí nguồn vốn đầu tư phát triển (ngân sách tỉnh quản lý) bố trí cho 10 xã phấn đấu hoàn thành xã nông thôn mới là 519 tỷ đồng và 5 xã phấn đấu hoàn thành xã nông thôn mới nâng cao là gần 51,5 tỷ đồng. Đến hết năm 2023 đã bố trí kinh phí hơn 243 tỷ đồng cho 15 xã; lãnh đạo tỉnh, sở, ban, ngành tỉnh, các doanh nghiệp đã hỗ trợ, giúp đỡ bằng tiền mặt, hiện vật, xây dựng nhà đại đoàn kết cho các xã với tổng giá trị gần 4 tỷ đồng.
Lộ trình đặt ra trong 6 tháng đầu năm 2024, tỉnh Lào Cai có thêm 4 xã gồm: Xã Mường Hoa (thị xã Sa Pa), xã Vĩnh Yên, xã Cam Cọn (huyện Bảo Yên), xã Chiềng Ken (huyện Văn Bàn) được công nhận "Xã đạt chuẩn nông thôn mới" và trong 6 tháng cuối năm 2024 có thêm 6 xã gồm: Xã Kim Sơn, xã Điện Quan, xã Bảo Hà (huyện Bảo Yên), xã Nậm Dạng (huyện Văn Bàn), xã Bản Liền (huyện Bắc Hà), xã Sán Chải (huyện Si Ma Cai).
Để đạt được 19/19 tiêu chí nông thôn mới, 10 xã/5 huyện cần hoàn thành thêm 42 lượt tiêu chí về giao thông, cơ sở vật chất văn hóa, trường học, thông tin và truyền thông, y tế, môi trường và an toàn thực phẩm, hệ thống chính trị và tiếp cận pháp luật, lao động, tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế nông thôn, thu nhập, nghèo đa chiều.
Trong quá trình triển khai thực hiện xây dựng nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao tại cơ sở; một số tiêu chí về trường học, cơ sở vật chất văn hoá, tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế nông thôn… còn gặp khó khăn, vướng mắc. Các xã phấn đấu hoàn thành nông thôn mới là các xã thuộc khu vực II, III có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, việc huy động đóng góp thực hiện xây dựng nông thôn mới còn hạn chế.
Bên cạnh đó, một số cấp ủy, chính quyền cấp huyện, cấp xã chưa tích cực chỉ đạo duy trì mức độ đạt chuẩn các tiêu chí nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao; chưa quyết liệt trong chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ hoàn thành các chỉ tiêu, tiêu chí theo kế hoạch; một bộ phận Nhân dân tại một số địa phương còn trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước;…
Thảo luận tại Hội nghị, đại diện lãnh đạo các huyện cho biết thời gian qua đã tập trung cả hệ thống chính trị, huy động nhân lực, vật lực và vận động Nhân dân duy trì mức độ đạt chuẩn 19 tiêu chí nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao tại các xã đã được công nhận; đồng thời đẩy nhanh tiến độ hoàn thành các tiêu chí chưa đạt chuẩn tại các xã đang phấn đấu năm 2024.
Lãnh đạo Ban Thường vụ Huyện ủy, Thị ủy, Thành ủy, thành viên Ban Chỉ đạo cấp huyện được phân công phụ trách từng xã; các xã đã xây dựng Kế hoạch chi tiết để thực hiện các tiêu chí chưa đạt và nâng cao chất lượng các tiêu chí đã hoàn thành.
Tuy nhiên, một số tiêu chí nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao của các xã trên địa bàn còn vướng mắc, khó khăn, cần đầu tư nguồn lực lớn để thực hiện hoàn thành. Do đó, đề xuất tỉnh quan tâm hỗ trợ nguồn lực đầu tư cho một số xã đang phấn đấu về đích nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao năm 2024; đặc biệt ưu tiên cho các xã vùng thấp, các thôn bản vùng khó khăn để duy trì bền vững các tiêu chí.
Bố trí kinh phí để thực hiện một số chỉ tiêu, tiêu chí trong các lĩnh vực kinh tế, giáo dục, y tế, văn hoá, môi trường…; tăng hạn mức vay vốn tín dụng chính sách xã hội cho người dân phát triển kinh tế; hướng dẫn chi tiết, cụ thể hơn một số chỉ tiêu trong các tiêu chí nông thôn mới để triển khai thực hiện thuận lợi, hiệu qủa; có cơ chế, chính sách để cấp huyện, cấp xã áp dụng việc sử dụng các nguồn kinh phí trong các khâu thực hiện xây dựng nông thôn mới; đánh giá, rà soát lại việc duy trì các tiêu chí nông thôn mới tại các xã đã được công nhận…
Thực hiện xây dựng nông thôn mới phải đảm bảo tính bền vững
Đến dự và phát biểu chỉ đạo, định hướng tại Hội nghị, Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai Đặng Xuân Phong, cho biết khi bắt tay vào xây dựng nông thôn mới từ năm 2010, tỉnh Lào Cai đã gặp không ít khó khăn, thách thức. Sau 13 năm, phong trào xây dựng nông thôn mới được triển khai thực hiện quyết liệt với sự đồng thuận, tham gia hưởng ứng tích cực của người dân; diện mạo nông thôn có nhiều khởi sắc; đời sống vật chất, tinh thần của người dân nông thôn được cải thiện.
Đến nay, toàn tỉnh đã có 2 đơn vị cấp huyện hoàn thành nhiệm vụ/đạt chuẩn huyện nông thôn mới; 62/127 xã đạt chuẩn nông thôn mới; 5 xã nông thôn mới nâng cao; 252 thôn nông thôn mới và 204 thôn kiểu mẫu.
Xây dựng nông thôn mới là chủ trương lớn, là sự nghiệp cách mạng của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và của cả hệ thống chính trị. Đây là quá trình lâu dài, nhiều khó khăn, thách thức; đòi hỏi phải có quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, đổi mới, sáng tạo.
Bí thư Tỉnh uỷ Lào Cai yêu cầu cả hệ thống chính trị phải vào cuộc, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng; đặc biệt phải nêu cao tính gương mẫu, vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, địa phương trong triển khai thực hiện xây dựng nông thôn mới nhằm đạt được các mục tiêu đặt ra trong năm 2024 cũng như mục tiêu đến hết năm 2025.
"Cần đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền, vận động, thống nhất nhận thức cho cán bộ, người dân, tạo sự đồng thuận cao trong xây dựng nông thôn mới. Thực hiện xây dựng nông thôn mới phải đảm bảo tính bền vững, gắn với xây dựng "Nông nghiệp sinh thái - nông thôn hiện đại - nông dân thông minh" và có sự gắn kết chặt chẽ với việc triển khai thực hiện 3 chương trình mục tiêu quốc gia.
Phát huy tốt vai trò của Bí thư chi bộ trong xây dựng nông thôn mới; Mặt trận Tổ quốc và tổ chức chính trị - xã hội tuyên truyền, vận động hội viên, thành viên và các tầng lớp Nhân dân tích cực tham gia xây dựng nông thôn mới và thực hiện giám sát, phản biện xã hội theo quy định.
Các sở, ban, ngành tỉnh thường xuyên kiểm tra, đôn đốc tiến độ thực hiện tại các xã; hướng dẫn, đánh giá, thẩm định tiêu chí và tháo gỡ kịp thời khó khăn, vướng mắc tại cơ sở…". Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai Đặng Xuân Phong nhấn mạnh.
Năm 2024, các địa phương không chỉ nỗ lực phấn đấu về đích nông thôn mới 10 xã và nông thôn mới nâng cao tại 5 xã mà cần phải chủ động rà soát lại các tiêu chí nông thôn mới tại 62 xã đã được công nhận "Xã đạt chuẩn nông thôn mới".
UBND tỉnh quyết liệt chỉ đạo việc giao vốn, ứng vốn cho các xã; nghiên cứu phát động phong trào thi đua đặc biệt hoặc tham mưu Tỉnh ủy ban hành Chỉ thị để đôn đốc các cấp, các ngành, địa phương đẩy nhanh tiến độ thực hiện; tăng cường kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới.
Từ đó, nắm bắt các khó khăn, vướng mắc để kịp thời đưa ra các giải pháp xử lý, tháo gỡ. Tiếp tục triển khai thực hiện đồng bộ các giải pháp đã đề ra trong Chỉ thị số 13-CT/TU ngày 09/6/2021 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về việc tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh Lào Cai giai đoạn 2021 - 2025.
Quyết tâm hoàn thành các tiêu chí xây dựng nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao theo đúng lộ trình
Phát biểu cho ý kiến tại Hội nghị, Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Lào Cai Hoàng Quốc Khánh, cho rằng, UBND tỉnh đã ban hành nhiều kế hoạch để triển khai xây dựng nông thôn mới tại các xã duy trì và phấn đấu hoàn thành "Xã đạt chuẩn nông thôn mới" đến năm 2025 trên địa bàn tỉnh Lào Cai.
Để đạt được mục tiêu đề ra, các xã đăng ký về đích nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao phải xây dựng kế hoạch chi tiết, phân công nhiệm vụ rất cụ thể để thực hiện; đồng thời phải thường xuyên có sự đôn đốc, kiểm tra, giám sát, báo cáo cấp trên về tình hình, tiến độ thực hiện, những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai để kịp thời đưa ra các giải pháp tháo gỡ, giải quyết.
Cần phải rà soát ngay lại toàn bộ các tiêu chí của 62 xã đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới trên địa bàn tỉnh Lào Cai và xây dựng phương án dự phòng, bổ sung các xã nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao…
Kết luận Hội nghị, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Trịnh Xuân Trường cho biết, xây dựng nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao là mục tiêu, chỉ tiêu của Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh. Do vậy, cần phải quyết tâm bàn để làm và không được bàn lùi, đồng thời, cần phải vận dụng một cách sáng tạo, linh hoạt.
Cấp huyện, cấp xã cần tiếp tục duy trì hoạt động của Ban Chỉ đạo, Tổ giúp việc để thực hiện hiệu quả công tác xây dựng nông thôn mới. UBND các huyện, thị xã, thành phố ưu tiên bố trí nguồn vốn đối ứng với các danh mục công trình đã được giao; chủ động huy động các nguồn vốn hợp pháp, đóng góp của nhân dân tự triển khai thực hiện.
Đối với 62 xã đã công nhận đạt chuẩn nông thôn mới, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Văn phòng Điều phối nông thôn mới tỉnh và các sở, ban, ngành tỉnh là thành viên Ban Chỉ đạo chủ động xuống cơ sở tổ chức làm việc, khảo sát để nắm bắt hiện trạng, hướng dẫn các địa phương đánh giá, thẩm định các tiêu chí nông thôn mới; báo cáo thường xuyên, tham mưu UBND tỉnh, Ban Chỉ đạo tỉnh để có các giải pháp kịp thời.
Đối với 10 xã đăng ký về đích nông thôn mới năm 2024, cần phải rà soát lại và xem tiến độ năm 2024 - 2025, Kế hoạch số 104/KH-UBND có cần thay đổi, điều chỉnh hay không; đặc biệt là các xã có tỷ lệ hộ nghèo tương đối lớn. Bởi vì đây là 1 trong những tiêu chí cứng để đánh giá, công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới.
Để có được sự đồng thuận cao của người dân, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai đề nghị Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn… nghiên cứu phương án xây dựng cơ chế hỗ trợ các xã, các đối tượng cụ thể với thời gian tối thiểu 3 năm, tối đa là 5 năm.
Đối với các xã phấn đấu về địch nông thôn mới nâng cao, đề nghị tiếp tục chủ động, điều chỉnh cho phù hợp với mục tiêu, nhiệm vụ đã đặt ra trong 2 năm 2024 - 2025. Cần tập trung đánh giá lại việc thực hiện Chỉ thị số 13-CT/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy và từ nay đến tháng 6/2024, bố trí, tổ chức để Ban Chỉ đạo các chương trình MTQG tỉnh kiểm tra, đánh giá công tác lãnh chỉ đạo hoạt động xây dựng nông thôn mới của Ban Chỉ đạo cấp huyện, cấp xã…