1. Tầm quan trọng của chế độ ăn cho người bị nám da
Theo BS. Hà Thị An Diên, chuyên khoa Da liễu, nám da là tình trạng tăng sắc tố có nguyên nhân và cơ chế rất phức tạp. Biểu hiện nám da thường là các dát hoặc mảng màu nâu đen đối xứng ở vùng da tiếp xúc với ánh nắng mặt trời.
Cơ chế hình thành nám da được hiểu như sau: Da được cấu tạo bởi 3 lớp, trong đó lớp thượng bì chứa tế bào hắc tố (melanocyte) - là tế bào duy nhất có khả năng sản xuất ra các hạt melanosome và chuyển thành sắc tố (melanin).
Melanin có khả năng chống lại tác hại của tia cực tím (tia UV), kiểm soát sự tổng hợp vitamin D3 và điều hòa thân nhiệt tại chỗ. Tuy nhiên, nếu hắc tố melanin được sản xuất quá mức, chúng sẽ tích tụ, tập trung lại một vùng da gây hiện tượng nám da.
Để ngăn ngừa tăng sắc tố da nói chung và nám da nói riêng, chúng ta cần sử dụng các biện pháp bảo vệ da trước tác động của ánh nắng mặt trời; Hạn chế sử dụng thuốc tránh thai; Thường xuyên kiểm tra sức khỏe để phát hiện các rối loạn nội tiết trong cơ thể để điều chỉnh kịp thời. Ngoài ra cần có chế độ sinh hoạt, ăn uống lành mạnh, đầy đủ chất, tránh thức khuya, hạn chế uống bia rượu...
Thực tế cho thấy, ngoài quá trình lão hóa, tiếp xúc tia cực tím, mất cân bằng nội tiết tố… thì chế độ ăn uống cũng là yếu tố có ảnh hưởng quan trọng đến sức khỏe làn da. Nếu bạn duy trì chế độ ăn thiếu chất dinh dưỡng, thường xuyên ăn vặt, đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn, đồ uống có đường… sẽ làm tăng tình trạng viêm trong cơ thể, các tế bào da sẽ sớm bị lão hóa, xỉn màu và thiếu sức sống.
Việc cải thiện chế độ ăn uống lành mạnh, cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng có lợi cho làn da như thực phẩm giàu vitamin và chất chống oxy hóa không chỉ giúp hỗ trợ giảm các vết nám mà còn làm cho da khỏe mạnh hơn nhiều.
2. Các dưỡng chất thiết yếu cho cơ thể người bị nám da
Chất chống oxy hóa
Chất chống oxy hóa là các phân tử giúp chống lại stress oxy hóa. Stress oxy hóa gây ra bởi các gốc tự do làm tổn thương các tế bào khỏe mạnh và gây ra nhiều loại bệnh. Stress oxy hóa cũng ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình lão hóa, trong đó có lão hóa da.
Khi da bị lão hóa sẽ có biểu hiện: bề mặt da khô, thô ráp, da xỉn màu mất độ sáng hồng, có nhiều nếp nhăn, vết nám, đồi mồi…
Nghiên cứu cho thấy, ăn thực phẩm giàu chất chống oxy hóa và đặc tính chống viêm có thể giúp bảo vệ da, làm chậm quá trình hư tổn. Một số chất chống oxy hóa trong thực phẩm cũng có thể giúp giảm tác hại của tia UV.
Cách tốt nhất để bổ sung chất chống oxy hóa là sử dụng các thực phẩm có nguồn gốc từ thực vật như như: rau lá xanh đậm, trái cây, quả mọng, ca cao, thảo mộc và gia vị, đậu, atisô, các loại hạt, cà phê, trà, ngũ cốc nguyên hạt… Thực phẩm càng có nhiều màu sắc thì càng giàu chất chống oxy hóa.
Acid béo omega-3
Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, ăn các loại thực phẩm giàu acid béo omega-3 như: cá hồi, cá ngừ, cá thu, cá trích, cá mòi; quả bơ, các loại hạt… có thể giúp giảm viêm làm tổn thương da.
Các loại cá béo giàu omega-3 cũng chứa nhiều protein, chất dinh dưỡng quan trọng để cơ thể có thể sản xuất collagen và elastin. Hai phân tử này chịu trách nhiệm về sức mạnh, độ căng mọng và độ đàn hồi của da.
Vitamin C
Vitamin C là một chất chống oxy hóa mạnh giúp duy trì sức khỏe và tính toàn vẹn của làn da. Nó có thể làm giảm sự xuất hiện của các đốm đen bằng cách ngăn chặn sự sản xuất quá mức của các sắc tố trên da.
Vitamin C cũng có thể giúp chữa các vấn đề về da như cháy nắng, da khô, mụn trứng cá, bị kích ứng và làn da không đều màu. Đặc biệt, vitamin C cũng là thành phần cần thiết để các sợi collagen liên kết với nhau. Collagen giúp xây dựng và tái tạo tế bào da, giữ cho làn da khỏe mạnh, trẻ trung, sáng mịn.
Để ngăn ngừa mất collagen nên bổ sung các thực phẩm giàu vitamin C trong chế độ ăn hằng ngày. Nguồn thực phẩm giàu vitamin C bao gồm trái cây họ cam quýt, rau lá xanh đậm, ớt chuông, dưa, dâu tây...
3. Gợi ý một số thực phẩm giúp da sáng đẹp
Cà chua
Cà chua chứa nhiều vitamin C và chất chống oxy hóa có lợi cho da. Cà chua chứa đậm đặc lycopene, một loại carotenoid mang lại màu đỏ cho cà chua và hoạt động như một chất chống oxy hóa.
Lycopene có thể góp phần bảo vệ da khỏi các tia có hại của nắng mặt trời. Uống một ly nước ép cà chua mỗi ngày cũng rất hiệu quả đối với da dầu, lỗ chân lông to, giúp làm giảm các vết thâm nám, sạm da, da sần sùi không đều màu.
Cà rốt
Cà rốt là một trong những thực phẩm rất tốt cho làn da nhờ hàm lượng beta carotene. Chất chống oxy hóa có tên beta-carotene tạo nên màu cam trong các loại rau củ như: cà rốt, bí ngô, khoai lang, đu đủ… được chuyển hóa thành vitamin A.
Vitamin A có thể giúp phục hồi độ đàn hồi của da, thúc đẩy sự thay đổi tế bào da, bảo vệ làn da khỏi các gốc tự do có hại và giúp da tươi sáng, trẻ trung.
Carotenoid tích tụ ở lớp ngoài của da để tạo thành hàng rào bảo vệ chống lại các tác động từ môi trường, bao gồm cả bức xạ tia cực tím (UV). Điều đó giúp bảo vệ chống lão hóa da bằng cách thúc đẩy độ đàn hồi và dưỡng ẩm, đồng thời giảm sự phát triển của nếp nhăn và các đốm đồi mồi.
Nước cam
Nước cam còn được gọi là "nước ép của ánh nắng mặt trời" vì một ly nước cam có thể làm nên điều kỳ diệu cho cơ thể, đặc biệt là làn da.
Ngoài tác dụng tăng cường sức khỏe, nước cam nguyên chất rất giàu vitamin C không chỉ mang lại vẻ sáng và bóng cho làn da mà còn giúp chống lão hóa và tác động của ánh nắng mặt trời. Nó có hiệu quả trong việc chăm sóc da rám nắng, mụn đầu đen, cải thiện làn da dầu và xỉn màu.
Nước ép nho
Nước ép nho rất giàu chất chống oxy hóa, đặc biệt là vitamin C có thể thúc đẩy sự hình thành collagen và làm chậm quá trình lão hóa da, giữ cho da đàn hồi và dẻo dai. Nước ép nho cũng rất hữu ích với làn da bị tổn thương, giúp loại bỏ sắc tố và các mảng tối, mang lại một làn da sáng tự nhiên.
Quả bơ
Không phải ngẫu nhiên mà chiết xuất từ quả bơ lại được sử dụng phổ biến trong các loại mỹ phẩm chăm sóc da. Vì trong quả bơ chứa nhiều chất béo lành mạnh có tác dụng chống viêm và các chất dinh dưỡng khác tốt cho sức khỏe tổng thể và có thể ngăn ngừa các tác động tiêu cực của lão hóa.
Dứa
Dứa chứa chất chống oxy hóa và vitamin C dồi dào giúp tăng cường khả năng miễn dịch, giúp da mịn màng và cải thiện các vết thâm trên da.
Bạn có thể ăn trực tiếp phần thịt dứa hoặc dùng nước ép dứa nguyên chất thoa lên mặt. Hoặc thêm dứa vào hỗn hợp tẩy tế bào chết toàn thân tại nhà. Hoặc có thể kết hợp dứa nghiền nát với một ít sữa và lòng đỏ trứng gà rồi đắp lên mặt giúp dưỡng ẩm và tươi sáng làn da./.