Trả lời:
Viêm màng não do nhiều tác nhân gây ra. Trong đó, nhóm tác nhân có thể phòng ngừa nhờ vaccine là vi khuẩn Hib, phế cầu và não mô cầu, từ đó có nhiều loại mũi tiêm khác nhau.
Chúng tôi chưa biết anh có cháu bao nhiêu tuổi, lịch sử tiêm chủng ra sao, vì vậy sau đây là một số thông tin chung về các vaccine ngừa viêm màng não để gia đình tham khảo:
Vaccine ngừa viêm màng não do Hib, được phối hợp trong các mũi tiêm 5 trong 1 và 6 trong 1. Loại này chỉ định cho trẻ từ 2 tháng tuổi, có thể tiêm sớm từ 6 tuần tuổi, muộn nhất 2 tuổi.
Mũi ngừa Hib đơn, chỉ định cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến 15 tuổi.
Vaccine phế cầu giúp ngừa các bệnh do vi khuẩn này gây ra, như viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, viêm tai giữa, viêm xoang. Loại này tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi và người lớn, có thể tiêm sớm từ 6 tuần tuổi.
Vaccine não mô cầu cũng có tác dụng phòng viêm màng não, ngừa 5 chủng vi khuẩn nguy cơ cao gây bệnh gồm A, B, C, Y, W-135. Trong đó, loại ngừa não mô cầu nhóm B (Italy) tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi và người lớn đến 50 tuổi. Loại ngừa vi khuẩn nhóm B, C (Cuba) tiêm cho trẻ từ 6 tháng và người lớn đến 45 tuổi. Loại giúp phòng nhóm A, C, Y, W135 (Mỹ) tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi và người lớn đến 55 tuổi.
Các tác nhân Hib, phế cầu, não mô cầu đều lây qua đường hô hấp. Bên cạnh tiêm chủng, cần áp dụng các biện pháp phòng bệnh khác như tập thể dục, ăn uống đủ chất tăng cường sức khỏe, đeo khẩu trang, giữ khoảng cách khi đến nơi đông người, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, không tự ý dùng thuốc điều trị khi chưa có chẩn đoán chính xác bệnh.
Viêm màng não thường để lại các di chứng nặng nề về thần kinh và chức năng vận động như điếc, mù, liệt, cắt cụt chi, suy giảm trí tuệ. Trong đó, viêm màng não do não mô cầu có thể gây tử vong chỉ trong 24 giờ với các triệu chứng ban đầu dễ nhầm lẫn với bệnh cảm cúm thông thường như sốt, đau đầu, mệt mỏi...
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã khẳng định, mũi tiêm tốt nhất là mũi tiêm sớm nhất. Trẻ cần được chủng ngừa vaccine khi đến tuổi. Tiêm đúng đường tiêm, đủ phác đồ là cách giúp trẻ sinh miễn dịch hiệu quả với các bệnh ngừa được bằng vaccine.
Ngoài trẻ sơ sinh, thanh thiếu niên, người lớn, người cao tuổi, người có bệnh nền cũng cần rà soát sổ tiêm chủng, bổ sung các mũi tiêm phòng viêm màng não còn thiếu để tránh mắc bệnh hoặc trở thành người lành mang trùng lây bệnh cho cộng đồng.
BS.CKI Lê Thị Trúc Phương
Chuyên viên Y khoa, Hệ thống tiêm chủng VNVC