"Chúng tôi đề nghị giữ lại gói vũ khí này cũng như mọi hoạt động chuyển giao vũ khí trong tương lai, cho đến khi kết thúc cuộc điều tra toàn diện về vụ tập kích", nhóm nghị sĩ Dân chủ viết trong bức thư gửi Tổng thống Joe Biden và Ngoại trưởng Antony Blinken ngày 5/4.
Động thái diễn ra sau khi quân đội Israel ngày 1/4 tập kích đoàn xe của tổ chức Bếp ăn Trung tâm Quốc tế (WCK) ở Gaza, khiến 7 nhân viên cứu trợ thiệt mạng. Cùng ngày, chính quyền Biden đã phê chuẩn việc chuyển giao hàng nghìn quả bom tới Israel, và đang cân nhắc thương vụ trị giá 18 tỷ USD bán tiêm kích tàng hình F-35 cùng các loại bom cho nước này.
Nhóm nghị sĩ, trong đó có cựu chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi, cho rằng nếu vụ tập kích vi phạm luật pháp Mỹ hoặc quốc tế, chính quyền Tổng thống Biden nên tiếp tục đình chỉ các thương vụ cung cấp vũ khí tới Israel, đến khi những người liên quan phải chịu trách nhiệm.
"Chúng tôi cũng kêu gọi ngừng chuyển giao vũ khí nếu Israel không giảm thiểu tổn hại đối với dân thường vô tội ở Gaza, trong đó có nhân viên cứu trợ, cũng như không tạo điều kiện thuận lợi để chuyển hàng viện trợ nhân đạo vào Gaza", bức thư của các nghị sĩ Mỹ nêu thêm.
Sự ủng hộ của bà Pelosi, thành viên kỳ cựu trong đảng Dân chủ, đối với việc dừng chuyển giao vũ khí cho Israel cho thấy quan điểm này ngày càng trở thành chủ đạo trong nội bộ đảng.
Cơ quan y tế ở Gaza cho biết hơn 33.000 người đã thiệt mạng từ khi chiến sự ở Gaza bùng phát tháng 10/2023. Người dân khu vực này cũng đối mặt nạn đói diện rộng nếu giao tranh tiếp tục.
Theo các nghị sĩ Mỹ, cuộc tập kích gần đây nhằm vào nhân viên cứu trợ và khủng hoảng nhân đạo ngày càng tồi tệ ở Gaza cho thấy việc chuyển giao vũ khí cho Israel là "vô lý". Họ cho rằng bất kỳ khoản hỗ trợ quân sự nào trong tương lai cho Israel đều phải tuân thủ các điều kiện để đảm bảo chúng được sử dụng tuân theo luật pháp Mỹ và quốc tế.
Nhiều quốc gia lên án và triệu đại sứ Israel sau vụ tập kích xe cứu trợ. Tổng thống Biden đã điện đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, yêu cầu Tel Aviv cần phải làm nhiều hơn để bảo vệ dân thường, nếu không Mỹ sẽ thay đổi chính sách.
Tổng thống Israel Isaac Herzog xin lỗi các nước có công dân thiệt mạng, trong khi Thủ tướng Benjamin Netanyahu nói chính phủ sẽ điều tra đến cùng.
Mỹ là đồng minh thân cận của Israel, cung cấp khoảng 3,8 tỷ USD viện trợ quân sự mỗi năm cho nước này và hậu thuẫn Tel Aviv mạnh mẽ nhất từ khi bùng phát chiến sự ở Gaza.
Huyền Lê (Theo Reuters, Rolling Stone)