90 phút
Trong tiết trời chớm hè, một bát canh bầu nấu tôm đồng vừa thanh mát lại giúp giải nhiệt hiệu quả.
Chọn tôm đồng: Mùa hè tôm tép đồng sinh sôi phát triển nhanh nên khá rẻ và chế biến được nhiều món ngon. Chọn tôm đồng tươi ngon với các dấu hiệu như vỏ trong, đuôi cụp, còn nhảy. Tôm đồng mua về rửa sạch, để ráo nước.
Chọn và sơ chế quả bầu: Bầu chọn quả non có màu xanh nhạt, suôn thẳng, cầm nặng tay, bấm vào thấy mềm khi nấu canh có vị ngọt thanh. Tránh mua bầu già to, xốp, ruột nhiều hạt khi nấu thường có vị chua. Bầu gọt vỏ, rửa sạch rồi tùy theo sở thích có 3 cách sau: Băm dọc rồi thái sợi nhỏ, nạo sợi hoặc cắt lát vừa ăn. Có nhà để cả vỏ bầu non băm khi nấu canh ăn giòn giòn cũng ngon.
Giã tôm: Cho tôm đồng cùng chút muối vào cối giã. Một số người cho thêm hành khô giã cùng tạo mùi thơm khi nấu canh (tùy chọn). Muối là bí quyết giúp cho protein trong tôm đồng kết dính, nổi tảng khi nấu. Giã cho tới khi vỏ và thịt quyện vào nhau, dẻo quánh là đạt. Cho từ từ từng chút nước vào phần tôm đồng giã, dùng tay bóp kỹ rồi để yên một lúc cho lắng. Nhẹ nhàng đặt một tay để gạn rồi rót và lọc lấy nước chứa thịt tôm do dòng. Tiếp tục giã và lọc để lấy hết phần thịt tôm.
Nấu riêu tôm kết tảng: Cho nồi nước tôm đồng đã lọc lên bếp, thêm chút muối rồi bật lửa vừa và khuấy đều theo vòng tròn một chiều để thịt (riêu) tôm đồng không bén đáy nồi. Khi phần thịt tách nước trong nổi lên, dùng muôi gạt sang một bên hoặc múc riêng ra bát.
Nấu canh bầu: Cho bầu nạo sợi vào nồi canh cho sôi vài phút, nêm nếm gia vị (muối, mắm, mì chính tùy chọn) vừa miệng là được. Cách nấu này giữ vị mộc mạc. Ở một số vùng miền lại phi thơm hành khô trút vào nồi riêu tôm đồng, khi sôi cho bầu vào cũng tạo dư vị riêng.
Yêu cầu thành phẩm: Bầu giòn ngọt tự nhiên, nước canh thanh trong, vị vừa vặn, phần riêu tôm béo bùi. Món này ăn cùng cơm trắng, thêm vài ba quả cà muối là tròn vị bữa cơm ngày nóng.
Chú ý:
Theo Đông y, tôm đồng vị ngọt, tính ôn, có công dụng thông nhũ (lợi sữa), bổ thận tráng dương, tiêu thoát mủ, tốt cho xương khớp. Còn quả bầu vị nhạt, tính mát giúp giải nhiệt, giải độc, lợi tiểu, nhuận phổi, trừ ngứa... Canh bầu nấu tôm rất tốt cho cơ thể vào ngày nóng.
Canh bầu nấu tôm có 3 cách khác nhau, tùy theo khẩu vị mỗi người: Canh bầu nấu tôm khô, canh bầu nấu tôm tươi bóc vỏ lấy phần nõn băm nhỏ rồi xào, canh bầu nấu tôm đồng giã lọc lấy nước riêu. Từ xưa, phổ biến và bình dân nhất là canh bầu nấu tôm tép đồng giã.
Tôm, tép đồng giã tay và lọc kỹ nhiều lần sẽ lấy được nhiều thịt (riêu), khi nấu đóng tảng đẹp mắt, ngon miệng. Không nên xay sẽ bị vỡ vụn và lấy được ít riêu.
Nếu sử dụng tôm to, tôm biển bóc nõn chế biến món mặn, đừng bỏ phần vỏ mà có thể tận dụng giã nhuyễn lọc nấu canh bầu cũng rất ngon.