Tôi biết đến em Lê Phước Lộc (học sinh lớp 10A1 Trường THPT Đạ Huoai, Huyện Đạ Huoai, Lâm Đồng) không phải vì tôi là giáo viên dạy em môn ngữ văn, mà tình cờ tôi chứng kiến nhiều việc em làm thể hiện sự quan tâm đến những người xung quanh và tử tế từ những việc nhỏ nhất.
Biến cố
Đến thăm gia đình em, tôi mới biết Lộc mồ côi cha từ lúc 11 tuổi (lúc đó em học lớp 5), sự ra đi đột ngột của bố để lại cho ba mẹ con Lộc khoảng trống khó lấp đầy.
Anh em Lộc bơ vơ tình cha, bù đắp cho em là người mẹ tần tảo sớm hôm với đồng lương ít ỏi của một nhân viên tiếp thị và sự quan tâm chăm lo của ông bà ngoại. Nhưng ông bà cũng già yếu, thu nhập không có, tất cả đều đổ dồn lên đôi vai của mẹ. Căn nhà ấm cúng tình cảm nhưng tài sản thì vô cùng hiếm hoi.
Trò chuyện với tôi, cậu học trò chân thành thú nhận trước đây em từng là một học sinh cá biệt. Thời tiểu học, em thường xuyên trốn học chơi điện tử, thậm chí giả chữ kí của phụ huynh chỉ vì lười đến lớp, vì thế lực học của Lộc chỉ vừa đủ lên lớp. Cho đến khi biến cố ập đến với mẹ con em đó là sự ra đi của bố em mới thay đổi.
Gia đình Lộc mất điểm tựa cả tinh thần lẫn vật chất. Khi còn bố, mọi gánh nặng kinh tế đều đổ dồn lên vai ông. Mất bố, giờ đây gánh nặng ấy lại trút lên đôi vai tảo tần của mẹ. Một mình mẹ đóng cả hai vai, nỗi lo cơm áo gạo tiền, lo cho tương lai các con...
Chính khó khăn khiến cho người ta mạnh mẽ hơn, giàu tình thương hơn. Lộc đã có quyết định đúng đắn khi quyết tâm học tập để thoát nghèo.
Vì thương mẹ mà Lộc bắt đầu ý thức được hoàn cảnh gia đình. Em nhắc nhở bản thân phải thay đổi.
Trở thành người có ích
Thay đổi lớn nhất là khi đại dịch Covid 19 xảy ra. Khó khăn chồng khó khăn, mẹ không có thu nhập, em không có phương tiện để học trực tuyến, cuộc sống của ba mẹ con thiếu trước hụt sau… Nhưng có lẽ, càng ở trong gian khó, con người ta càng quyết tâm để vượt lên nghịch cảnh, số phận để hoàn thiện chính mình.
Tìm hiểu thêm về cậu học trò Lê Phước Lộc ở trường, tôi được cô giáo Như Trang – người đồng nghiệp dạy môn văn của em cho biết:
"Có hai điều đáng quý nhất ở cậu học trò này, đó là sống có trách nhiệm với bản thân và tập thể; trung thực trong cách nghĩ và cách sống. Còn đối với những người bạn xung quanh, Lộc được yêu mến, quý trọng ở thái độ chân thành và sự khiêm tốn giao tiếp, ứng xử, luôn sẵn sàng mở rộng tấm lòng sẻ chia với bạn bè, giúp đỡ bạn học tập cùng tiến bộ. Đó là phẩm chất của một công dân lương thiện".
Gia đình khó khăn, không có điều kiện đi học thêm như các bạn đồng trang lứa, tự học, nhưng Lộc học rất giỏi và giỏi đều các môn. Minh chứng là em đã đạt giải nhì môn Toán cấp tỉnh lớp 9. Kết quả học lực luôn đứng tốp đầu của lớp.
Còn khi lên cấp THPT, điểm số của em ngày càng cao hơn, nhìn vào bảng điểm mà nhiều người ngỡ ngàng với những điểm số trung bình: 9.0, 10, 9.8, 9.9…. dù ở những môn chính khó nhất. Lộc được thầy giáo, các bạn bầu làm lớp trưởng, điều đó càng làm cho em tự thấy rõ trọng trách của mình để sống tốt hơn, gương mẫu hơn.
Em chủ động lập nhóm và tổ chức ôn tập cho các bạn học yếu trong lớp, mỗi tuần hai buổi "sắm vai" thầy giáo tận tụy, kiên nhẫn, thế nên Lộc được các bạn gọi với cái tên đáng yêu: "Giáo viên chủ nhiệm thứ 2" của lớp. Còn với thầy giáo chủ nhiệm của em, thầy cảm thấy hạnh phúc vô vàn khi có được một cậu lớp trưởng tuyệt vời, "gánh đỡ" cho thầy nhiều việc trong lớp và đưa phong trào của lớp ngày càng đi lên.
Nhưng điều thầy tự hào nhất đó là nhờ có Lộc truyền cảm hứng, tinh thần đoàn kết, sẻ chia, tương thân tương ái, giúp đỡ nhau, đoàn kết vươn lên trong tập thể lớp ngày càng được nhân lên.
"Lộc dường như giỏi toàn diện vì ngoài học lực, em còn là một đoàn viên ưu tú của nhà trường. Dù các thầy cô giao việc khó đến đâu em cũng vui vẻ khi tiếp nhận công việc, không ngại khó và hoàn thành một cách chỉn chu nhất" - cô Phạm Thị Nhài, Bí thư Đoàn trường chia sẻ.
Minh chứng cho điều này là tần suất xuất hiện dày đặc của cậu học trò Lê Phước Lộc ở các cuộc thi từ cấp trường đến cấp tỉnh như: Nói với hành tinh do Vườn quốc gia Nam Cát Tiên tổ chức; hội thi Học sinh với nét đẹp văn hóa học đường do Sở GD&ĐT Lâm Đồng tổ chức; giải ba cuộc thi Viết về thầy cô và mái trường do nhà trường tổ chức…
Trở lại với những nỗi lo âu thường trực của em Lộc phía sau trang sách, đó là ông bà ngoại đã già yếu, ốm đau liên miên; sức khỏe của mẹ cũng giảm dần đi theo thời gian nên bây giờ làm được những gì tốt nhất có thể cho gia đình, Lộc cố gắng hết sức.
Đó là kèm cặp em gái học tập hằng ngày giúp em từ một học sinh yếu năm lớp 6 trở thành học sinh giỏi lớp 8. Những lần bà ngoại ốm, thương mẹ vất vả, một tay em lo toan, chăm sóc bà. Chẳng thế mà bà ngoại của Lộc kể: "Tôi nằm viện, ngày nào cháu cũng hỏi, ngoại muốn ăn gì để con nấu? Tối còn đòi lên ngủ với bà, khi bà thông báo được ra viện, nó khóc…".
Để giúp đỡ cậu học trò hiếu thảo, sống rất tình cảm, trách nhiệm và chan chứa tình yêu thương này về tinh thần lẫn vật chất, ngoài động viên, khích lệ, thăm hỏi thường xuyên, nhà trường cũng có nhiều hình thức hỗ trợ cho Lộc như tặng em thẻ "Gian hàng 0 đồng", máy tính cầm tay, màn hình máy vi tính… giúp em sớm hiện thực hóa ước mơ trở thành một thầy giáo dạy Toán.
Theo tâm sự của Lộc, em mơ ước trở thành giáo viên môn toán phần vì học sư phạm sẽ giảm gánh nặng lo tài chính trong suốt bốn năm đại học cho mẹ, phần vì một điều trân quý hơn gấp nhiều lần đó là để trả ơn tấm lòng của thầy cô đã dành cho em và sau này em có cơ hội để dạy miễn phí cho những em học sinh nghèo có niềm đam mê toán học.
Như Pauline Kael (nhà phê bình phim người Mỹ) từng nói: "Nơi nào có ý chí, nơi đó có con đường", tôi tin dẫu cuộc sống có ngập tràn chông gai thử thách cũng sẽ không cản được bước chân của em Lê Phước Lộc. Bởi em có ý chí, nghị lực và có một "trái tim hồng" giúp em vững vàng để thực hiện ước mơ.