Sáng nay 9.4, TAND TP.Hà Nội mở phiên tòa sơ thẩm xét xử 11 bị cáo trong vụ án "thâu tóm" đất đấu giá, liên quan đến bà Nguyễn Thị Loan, cựu Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn dược phẩm Vimedimex (gọi tắt là Tập đoàn Vimedimex).
Bà Loan và 8 bị cáo khác cùng bị truy tố tội vi phạm quy định về hoạt động bán đấu giá tài sản.
Hai bị cáo còn lại, đều là cựu cán bộ thuộc Sở TN-MT TP.Hà Nội, bị truy tố về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
Phiên tòa dự kiến kéo dài trong 3 ngày. Hàng chục luật sư đăng ký tham gia bào chữa cho các bị cáo. Tòa cũng triệu tập khoảng 60 người với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và người tham gia tố tụng khác.
Tại phần thủ tục, chủ tọa cho biết 4 trong 5 luật sư bào chữa cho bị cáo Loan vắng mặt và có đơn xin hoãn xét xử. Để đảm bảo quyền lợi cho mình, bị cáo Loan cũng đề nghị hoãn phiên tòa.
Tuy nhiên, sau khi hội ý nhanh, hội đồng xét xử cho biết bị cáo bị truy tố theo quy định tại điểm c khoản 2 điều 218 bộ luật Hình sự, với khung hình phạt từ 1 - 5 năm tù. Vì thế, bị cáo không thuộc trường hợp bắt buộc phải có tất cả luật sư bào chữa. Tòa quyết định tiếp tục xét xử.
Theo cáo trạng, tháng 2.2020, UBND TP.Hà Nội phê duyệt rồi giao cho UBND H.Đông Anh tổ chức thực hiện kế hoạch sử dụng đất, bao gồm hơn 49.000 m2 để thực hiện dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu đấu giá quyền sử dụng đất phía đông nam, thuộc thôn Cổ Dương, xã Tiên Dương, H.Đông Anh.
Tiếp đó, UBND H.Đông Anh phê duyệt kế hoạch, giao nhiệm vụ cho Ban Quản lý dự án và đầu tư xây dựng H.Đông Anh tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất đối với hơn 16.000 m2 thuộc dự án nêu trên.
Quá trình triển khai, dù không có nhiệm vụ nhưng bị cáo Trần Công Tuyên vẫn nhờ người liên hệ với công ty thẩm định giá để xác định giá khởi điểm khu đất. Khi phía thẩm định giá xác định khu đất có giá trị khoảng 504 tỉ đồng, bị cáo yêu cầu "dìm" xuống khoảng 300 tỉ đồng.
Để đáp ứng chỉ đạo của ông Tuyên, công ty thẩm định giá lập khống phiếu khảo sát, chỉnh sửa hồ sơ, phát hành chứng thư thẩm định xác định khu đất có giá trị hơn 284 tỉ đồng, tương đương 17,6 triệu đồng/m2.
Do không phát hiện sai phạm, Sở TN-MT TP.Hà Nội chấp thuận chứng thư, trình Hội đồng thẩm định giá đất cụ thể TP.Hà Nội. Hội đồng họp, chốt đơn giá là 18,2 triệu đồng/m2.
Tháng 11.2020, bị cáo Nguyễn Thị Loan sử dụng 3 pháp nhân do mình nắm toàn quyền chi phối để nộp hồ sơ tham gia đấu giá, trong đó có Công ty CP đầu tư bất động sản Bắc Từ Liêm (gọi tắt là Công ty Bắc Từ Liêm).
Theo chỉ đạo của cựu Chủ tịch Tập đoàn Vimedimex, quá trình đấu giá, 3 công ty bỏ giá bằng nhau rồi đồng loạt không trả giá nữa, buộc phải bốc thăm lựa chọn người trúng đấu giá. Kết quả không nằm ngoài toan tính, Công ty Bắc Từ Liêm trúng đấu giá khu đất hơn 326 tỉ đồng, tương đương hơn 20,1 triệu đồng/m2.
Cơ quan tố tụng xác định giá trị thực tế của khu đất tại thời điểm phát hành chứng thư thẩm định giá là hơn 28,5 triệu đồng/m2, tương đương hơn 462 tỉ đồng. Do đó, ngân sách bị thiệt hại hơn 135 tỉ đồng.
Tháng 10.2021, sau khi vụ án bị khởi tố, UBND TP.Hà Nội ra quyết định hủy bỏ việc công nhận kết quả trúng đấu giá, bàn giao khu đất cho UBND H.Đông Anh quản lý. Một tuần sau, Công ty Bắc Từ Liêm có đơn xin trả lại quyền sử dụng khu đất cho UBND TP.Hà Nội. Đến tháng 11.2022, công ty này bàn giao toàn bộ hiện trạng khu đất cho UBND H.Đông Anh.
Về phía mình, cựu Chủ tịch Tập đoàn Vimedimex Nguyễn Thị Loan đã thanh toán hơn 580 tỉ đồng liên quan đến dự án nêu trên; gồm tiền trả lại cho khách hàng đã ký hợp đồng mua bán, đặt cọc, thanh toán cho nhà thầu thi công hạ tầng và trả nợ Ngân hàng VPBank.
Bà Loan được ghi nhận nhiều tình tiết giảm nhẹ như: khắc phục toàn bộ hậu quả, gia đình có công với cách mạng, chồng là tử sĩ… Bị cáo còn có nhiều thành tích trong quá trình điều hành hoạt động kinh doanh của các công ty thuộc Tập đoàn Vimedime, được nhiều cơ quan, ban ngành tặng bằng khen, giấy khen.