Chiều 11/4, tại họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao, trả lời câu hỏi phóng viên về quan điểm của Việt Nam đối với việc Campuchia thúc đẩy quá trình xây dựng kênh đào Phù Nam Techo, Phó Phát ngôn Bộ Ngoại giao Đoàn Khắc Việt có câu trả lời.
Theo đó, Việt Nam ủng hộ nhu cầu phát triển kinh tế và xã hội của các nước ven sông Mekong và đồng thời cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường hợp tác để quản lý và sử dụng hiệu quả, bền vững các nguồn nước sông. Điều này vì sự phát triển bền vững của lưu vực, lợi ích của các cộng đồng người dân trong khu vực, tương lai của các thế hệ mai sau và tình đoàn kết gắn bó giữa các quốc gia ven sông.
Việt Nam cũng rất quan tâm đến dự án kênh Phù Nam Techo, và cũng đã đề nghị phía Campuchia phối hợp chặt chẽ với Việt Nam và Ủy hội sông Mekong, quốc tế trong việc chia sẻ thông tin và đánh giá tác động của công trình này đối với tài nguyên nước và môi trường sinh thái của khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long, để đảm bảo hài hòa lợi ích của các quốc gia ven sông và người dân sinh sống trong khu vực.
Dự án đường thủy và hệ thống hậu cần sông Basac nối từ sông Basac – một phân lưu của sông Mekong ra biển được đặt tên là dự án "kênh đào Phù Nam Techo" - sẽ được khởi công xây dựng vào cuối năm 2024.
Trước đó, tại phiên họp toàn thể Quốc hội Campuchia lần thứ 6, vào ngày 19/5/2023 và sau đó ngày 7/6/2023, chính phủ Campuchia đã quyết định thành lập Ủy ban liên bộ để triển khai dự án "kênh đào Phù Nam Techo". Đây là dự án đường thủy và hệ thống hậu cần sông Basac, nối từ sông Basac – một phân lưu của sông Mekong, ra biển.
Dự án kênh đào Phù Nam Techo dự kiến sẽ tạo ra một tuyến đường thủy mới nối thủ đô Phnom Penh với tỉnh Kampot của Campuchia thông qua sông Basac. Tỉnh Kampot nằm ở phía nam của Campuchia, giáp với tỉnh Kiên Giang của Việt Nam và vịnh Thái Lan. Dự án này sẽ giúp hàng hóa được vận chuyển trực tiếp từ cảng Phnom Penh ra biển mà không cần phải đi qua Việt Nam.
Kênh đào Phù Nam Techo sẽ có chiều dài khoảng 180 km, đi qua 4 tỉnh với tổng dân số 1,6 triệu người sinh sống ven sông. Dự án cũng bao gồm việc xây dựng 3 âu thuyền để duy trì mực nước, 11 cây cầu và 208 km đường mới. Kênh này được thiết kế rộng 100 m ở thượng nguồn, 80 m ở hạ lưu, với độ sâu nhất quán là 5,4m, cho phép hai luồng giao thông thủy vận chuyển hoạt động hiệu quả đồng thời.
Ngày 17/10/2023, Thủ tướng Hun Manet đã chủ trì lễ ký thỏa thuận khung giữa Phó Thủ tướng kiêm Phó Chủ tịch thứ nhất của Hội đồng Phát triển Campuchia và đại diện của Tổng công ty cầu đường Trung Quốc (CRBC) để mở đường cho CRBC nghiên cứu chi tiết dự án kênh đào Phù Nam Techo trong 8 tháng. Sau giai đoạn nghiên cứu này, hai bên sẽ tiến hành đàm phán và ký kết thỏa thuận để bắt đầu xây dựng.