Thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ TP HCM lần thứ XI, trong thời gian qua, các địa phương, đơn vị đã tập trung xây dựng Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh với nhiều cách làm đa dạng, phong phú.
Toàn thành phố hiện có 2.908 thiết chế vật thể giới thiệu các tác phẩm văn học, nghệ thuật viết về thân thế sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Những kết quả bước đầu này đã thể hiện nỗ lực, quyết tâm của Nhân dân thành phố trong thực hiện xây dựng Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh – một công trình "Ý Đảng, lòng dân".
Từ những Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh ban đầu được xây dựng tại trụ sở làm việc của các địa phương, đơn vị thì đến nay, Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh đã lan tỏa sâu rộng, hiện hữu khắp nơi. Không gian này đã dần hiện hữu trên từng góc phố, tuyến hẻm và cả trong từng căn nhà, từng góc học tập của người dân và các em học sinh. Những tư tưởng, lời dạy của Bác cũng được Nhân dân TP HCM học tập và từng ngày ứng dụng vào trong đời sống, sinh hoạt của mình.
Một buổi chiều cuối tháng 3, Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh của Học viện Cán bộ TP HCM rộn ràng bởi những lời ca tiếng hát. Tại đây, thầy và trò của nhà trường cùng nhau hát vang những ca khúc cách mạng. Đây là Chương trình "Không Gian văn Hoá Hồ Chí Minh - Những Ca khúc ngợi ca Chủ tịch Hồ Chí Minh" do Đoàn Thanh niên và Hội Sinh viên Học viện Cán bộ TP HCM thực hiện. Chủ đề được chọn của chương trình là "Tay cầm cờ đỏ sao vàng tiến lên".
Chương trình được diễn ra ngay khu trung tâm của nhà trường, nhờ vậy mà dễ dàng thu hút sự tham gia của đông đảo sinh viên, giảng viên. Ngay giữa Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh, thầy và trò cùng nhau cất lên những bài hát về tinh thần dấn thân, khát vọng cống hiến của tuổi trẻ. Qua đó, ôn lại truyền thống của các thế hệ thanh niên TP HCM luôn xung kích đi đầu trong mọi phong trào hành động cách mạng.
Sinh viên Mai Hải Yến, Chủ tịch Hội Sinh viên Học Viện Cán bộ TP HCM, cho biết Chương trình "Không Gian văn Hóa Hồ Chí Minh - Những Ca khúc ngợi ca Chủ tịch Hồ Chí Minh" được triển khai từ năm 2022 cho đến nay. Đây là một cách cách làm mới, sáng tạo của người trẻ trong việc chung tay xây dựng Không Gian Văn hóa Hồ Chí Minh. Không chỉ là không gian vật lý cố định mà còn là một không gian sống để mọi người có thể dùng lời ca tiếng hát ca ngợi về Bác. Qua đó, nhân lên trong lòng mỗi người những tình cảm, sự tôn kính dành cho Bác.
"Ban Tổ chức cũng mang chương trình này đến với nhiều trường học trên địa bàn thành phố thông qua các chiến dịch Mùa hè xanh, Xuân tình nguyện. Qua đó, góp phần lan tỏa tinh thần học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đến với đông đảo người dân thành phố" – Mai Hải Yến chia sẻ.
Chương trình "Không Gian văn Hóa Hồ Chí Minh - Những Ca khúc ngợi ca Chủ tịch Hồ Chí Minh" còn được lan toả đến với nhiều trường học trên địa bàn thành phố thông qua các chiến dịch Mùa hè xanh, Xuân tình nguyện. Qua đó, góp phần lan tỏa tinh thần học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đến với đông đảo người dân thành phố.
Theo Mai Hải Yến, đối với sinh viên thì việc học và làm theo Bác đã được mỗi sinh viên đeo đuổi, thực hiện từ lâu. Tuy nhiên, với những mô hình mới và cách làm đa dạng thì sẽ giúp cho việc học và làm theo Bác đi vào thực tiễn nhiều hơn.
"Sinh viên sẽ không còn thấy học và làm theo Bác là việc quá xa lạ, lớn lao. Thay vào đó là có thể học và làm theo Bác qua những lời ca tiếng hát, qua những câu chuyện nhỏ trong đời sống hằng ngày" – Yến phân tích.
Từ những Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh đầu tiên tại trụ sở làm việc của các địa phương, đơn vị thì đến nay không gian này đã được đội ngũ cán bộ, Đảng viên và Nhân dân thành phố không ngừng bồi đắp, nhân rộng và lan tỏa. Dọc trên các tuyến đường, các con hẻm không khó để bắt gặp những Không gian Văn Hóa Hồ Chí Minh. Hình ảnh những cụ già, các em bé thiếu nhi tìm đọc thông tin về Bác được in trên các panô, áp phích bố trí khắp nơi đã trở nên quen thuộc. Với người trẻ, chỉ cần một thao tác quét mã QR trên điện thoại di động thì có thể tiếp cận được rất nhiều thông tin, tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Đến tuyến hẻm 223 Nguyễn Tiểu La (phường 8, quận10), ai cũng dễ dàng cảm nhận được sự văn minh, sạch đẹp, khang trang của tuyến hẻm này. Một tấm panô lớn trình bày các thông tin liên quan đến cuộc đời và sự nghiệp của Bác Hồ được đặt trang trọng ngay tại đầu hẻm.Tuyến hẻm cũng rợp bóng cờ Tổ quốc, hệ thống camera giám sát cũng được trang bị đầy đủ. Đây chính là kết quả của quá trình triển khai thực hiện mô hình Tuyến hẻm Văn hóa Hồ Chí Minh do Đảng ủy phường 8 (quận 10) triển khai thí điểm tại đây.
Bà Đinh Thị Ngọc, Bí thư Chi bộ khu phố 2, thông tin để được công nhận là Tuyến hẻm Văn hóa Hồ Chí Minh thì phải đáp ứng được 16 tiêu chí do Đảng ủy phường đề ra. Để đáp ứng các tiêu chí, trong suốt nhiều tháng, các Đảng viên trong Chi bộ kết hợp cùng Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ đến từng nhà vận động bà con tham gia thực hiện.
Ngoài hình ảnh cùng các tác phẩm, câu nói, lời dạy của Bác ... tuyến hẻm Văn hóa Hồ Chí Minh phải đạt được 16 tiêu chí ở các mảng như: Văn minh - Hiện đại - Hệ thống chính trị - Camera, An ninh trật tự và mảng xanh.
"Tuyến hẻm 223 Nguyễn Tiểu La là tuyến hẻm đầu tiên của phường 8 được công nhận là Tuyến hẻm Văn Hóa Hồ Chí Minh. Bà con ai cũng vui mừng và tự hào. Từ một tuyến hẻm bình thường, "mạnh ai nấy sống" nay đã trở thành tuyến hẻm văn minh, đoàn kết" – bà Ngọc phấn khởi chia sẻ.
"Người dân trong hẻm thay đổi nhận thức rõ rệt. Giờ đây, nhà nào cũng treo ảnh Bác, đến các dịp lễ tết quan trọng là tự treo cờ Tổ quốc. Người dân cũng hăng hái tham gia các hoạt động chung của khu phố, tình làng nghĩa xóm cũng khắng khít nhau hơn" – bà Ngọc kể tiếp.
Treo cờ dịp lễ tết là một trong những tiêu chí không thể thiếu tại Tuyến hẻm Văn Hóa Hồ Chí Minh mà người dân thực hiện.
Theo bà Nguyễn Ngọc Bảo Quyên, Bí thư Đảng ủy phường 8 (quận 10), việc triển khai thực hiện mô hình Tuyến hẻm Văn hóa Hồ Chí Minh góp phần lan tỏa những giá trị của Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh đến với người dân trên địa bàn. Không những người dân được biết về Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh mà người dân còn học tập và làm theo Bác, đưa những điều được học từ Bác vào những việc làm cụ thể trong đời sống hằng ngày.
Bà Nguyễn Ngọc Bảo Quyên chia sẻ thêm trong năm 2024, Đảng ủy phường 8 phấn đấu từ nay đến dịp 30-4-2025 sẽ ra mắt 5 tuyến hẻm Văn hóa Hồ Chí Minh. Theo đó, 5 tuyến hẻm Văn hóa Hồ Chí Minh này sẽ là công trình để chào mừng kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30.4.1975 - 30.4.2025).
Nhiều đơn vị đã có những sáng tạo trong xây dựng Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh như "Bảo tàng số lịch sử Đảng bộ Quận 10, lịch sử Đảng bộ Phường 8".
Nhiều năm qua, ông Phan Trung Trinh, Bí thư Chi bộ khu phố 8 (phường Bến Thành, quận 1) dành khu vực trang trọng nhất của gia đình để làm Không gian Văn Hóa Hồ Chí Minh. Căn nhà của ông cũng là nơi diễn ra các buổi sinh hoạt, hội họp của Chi bộ khu phố. Các Đảng viên trong Chi bộ đã dành tặng ông Trinh nhiều tài liệu để làm phong phú thêm Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh này.
"Trong xây dựng Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh, việc đưa văn hóa, tư tưởng, lời dạy của Bác vào đời sống hằng ngày của nhân dân, thể hiện trên mọi nẻo đường mới là điều đáng quý. Xác định mục tiêu đó, trong thời gian qua, Chi bộ khu phố 8 đã vận động Đảng viên và người dân khu phố thắt chặt tình đoàn kết; luôn hết lòng vì công việc; xây dựng gia đình yên vui, hạnh phúc. Kết quả, nhiều năm liền cả khu phố đều hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; được lãnh đạo các cấp ghi nhận, tuyên dương" – ông Trinh kể.
Nhiều tài liệu về Bác được ông Phan Trung Trinh dày công sưu tầm và trưng bày cẩn thận trong Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh.
Trước khi vào giờ ôn bài, em Nguyễn Duy Bảo Châu (học sinh lớp 7, Trường THCS Hồng Bàng, quận 5) dành ra khoảng 15 phút để đọc lại tiểu sử và những lời dạy của Bác Hồ. Những thông tin này được Châu trình bày thành một Không gian Văn Hóa Hồ Chí Minh vừa đẹp, vừa trang trọng ngay tại góc học tập của mình. Châu còn tự hệ thống lại thông tin về cuộc đời và sự nghiệp của Bác dưới dạng sơ đồ. Với cách làm này, em dễ dàng nhớ rõ những mốc lịch sử quan trọng trong cuộc đời Bác.
"Mỗi khi nhìn ngắm Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh tại góc học tập của mình, em luôn cố gắng thực hiện những điều Bác Hồ dạy để mỗi ngày tiến bộ hơn" – em Nguyễn Duy Bảo Châu tự hào chia sẻ.
Chị Trần Thúy Hằng (phụ huynh em Nguyễn Duy Bảo Châu) chia sẻ: "Việc lồng ghép Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh vào góc học tập mang lại nhiều hiệu quả về giáo dục cho bé. Tính hiệu quả này được thể hiện qua những hành động, việc làm hằng ngày của bé. Bé thấy rác bị vứt lung tung thì biết nhặt lên và bỏ vào nơi quy định; biết yêu thương, giúp đỡ những người khó khăn; biết phụ giúp ba mẹ làm việc nhà; kết quả học tập của bé mỗi ngày một tốt hơn".
Theo chị Hằng, đây cũng là một phương pháp giáo dục "mưa dầm thấm lâu". Khi tiếp xúc thường xuyên với những lời dạy của Bác, về lâu dài các bé sẽ hình thành nên những đức tính tốt, không ngừng phấn đấu, rèn luyện.
Niềm vui của em Nguyễn Ngọc Như Quỳnh (học sinh lớp 5, trường Tiểu học Minh Đạo, quận 5) là được ghi lại những phần việc mình đã làm được theo lời dạy của Bác lên Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh.
"Trong tháng 1, em được ghé thăm nơi Bác Hồ đã ở trước khi ra đi tìm đường cứu nước (số 5 Châu Văn Liêm). Trong tháng 2, em đã giúp đỡ bạn Phúc Điền ôn tập kiểm tra học kỳ. Trong tháng 3, em đóng góp được 17 kg giấy vụn cho phong trào Kế hoạch nhỏ. Trong tháng 4, em trồng và chăm sóc cây xanh, tham gia Liên hoan Sử ca học đường" – Như Quỳnh kể về những việc tốt mà mình đã làm được.
Trên Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh của mình, Như Quỳnh còn viết tên những cuốn sách về Bác Hồ mà em yêu thích và đặt mục tiêu sẽ tìm đọc trong tháng.
Góc trưng bày không gian văn hóa Hồ Chí Minh tại nhà em Nguyễn Ngọc Như Quỳnh.
Chị Võ Trần Thanh Phương (giáo viên Tổng phụ trách Đội trường Tiểu học Minh Đạo, quận 5) cho biết: "Hưởng ứng cuộc vận động Mỗi góc học tập một Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh do Hội đồng Đội Quận 5 phát động, Liên đội Trường Tiểu học Minh Đạo triển khai rộng rãi đến các em học sinh.
Mỗi tháng, thầy cô sẽ triển khai các chủ điểm để học sinh đặt ra mục tiêu, kế hoạch thực hiện. Các em sẽ viết lại những phần việc mình đã làm được trong tháng. Những phần việc chưa làm được sẽ rút kinh nghiệm và hoàn thành ở tháng tiếp theo. Qua đó, giúp các em hiểu rằng học theo Bác phải ứng dụng vào trong những hành động, việc làm cụ thể hằng ngày của mình".
Anh Nguyễn Đình Quý, Bí thư Quận Đoàn quận 5 cho biết cuộc vận động Mỗi góc học tập một Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh góp phần lan tỏa tinh thần học Bác đến người thân, gia đình các em học sinh. Sau thời gian triển khai, cuộc vận động đã nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của học sinh và phụ huynh.
Theo Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TP HCM Nguyễn Hồ Hải, sắp tới, thành phố tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức trong các tầng lớp Nhân dân, tích cực tham gia thực hiện các phong trào tại địa phương, đơn vị. Tập trung phát triển kinh tế - xã hội gắn với nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần cho Nhân dân. Đồng thời phát huy giá trị các di tích, các thiết chế văn hóa làm cho tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh lan tỏa, thấm sâu và thường xuyên hiện diện trong đời sống xã hội tại TP HCM.
"Chắc chắn khi Nhân dân đồng tình hưởng ứng tham gia sâu, rộng với quyết tâm cao, tôi tin tưởng việc xây dựng Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh sẽ sớm hoàn thành, xứng đáng với thành phố vinh dự được mang tên Bác Hồ kính yêu" – ông Nguyễn Hồ Hải khẳng định.
Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TP HCM Nguyễn Hồ Hải cũng khẳng định mối quan hệ giữa việc xây dựng Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh với việc xây dựng TP HCM văn minh, hiện đại, nghĩa tình là mối quan hệ biện chứng, thúc đẩy, bổ sung cho nhau. Xây dựng TP HCM phát triển văn minh – hiện đại – nghĩa tình là tiền đề quan trọng góp phần hình thành Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh tại thành phố mang tên Bác và ngược lại.
Với đặc thù là cơ quan báo chí truyền thông, Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh của Báo Người Lao Động trưng bày nhiều hình ảnh, tài liệu viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh với nền Báo chí Cách mạng Việt Nam. Nơi đây, còn tiếp đón nhiều đoàn đại biểu là các lãnh đạo, chuyên gia, giảng viên, doanh nhân, sinh viên ... tham quan, học tập, nghiên cứu. Ngoài ra, đây cũng được chọn làm địa điểm lễ kết nạp Đảng viên mới; sinh hoạt chính trị thường xuyên của Đảng bộ, các Chi bộ, các đoàn thể chính trị của báo.