Đây là năm thứ ba, Ủy ban Quốc gia về Thanh niên VN phối hợp với Ủy ban Văn hóa - Giáo dục của Quốc hội tổ chức diễn đàn với sự tham gia của các đại biểu, đại diện các ủy ban của Quốc hội, các bộ, ngành T.Ư; các thành viên Ủy ban Quốc gia về Thanh niên VN; thành viên Hội đồng tư vấn chính sách, pháp luật về thanh thiếu nhi; các nhà khoa học, chuyên gia; các đơn vị thanh niên xung phong (TNXP); đại diện mạng lưới tình nguyện quốc gia…
Năm 2024, hưởng ứng chủ đề công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi là Năm Thanh niên tình nguyện, diễn đàn quốc gia với chủ đề: "Chính sách đối với thanh niên xung phong, thanh niên tình nguyện" được tổ chức theo hình thức trực tiếp, kết hợp trực tuyến với 63 điểm cầu tại trụ sở các tỉnh, thành Đoàn, Đoàn trực thuộc.
Ưu tiên thi tuyển công chức, viên chức
Theo ông Tạ Văn Hạ, Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Giáo dục của Quốc hội, Nhà nước luôn chăm lo, bồi dưỡng thanh niên; ban hành luật Thanh niên cùng các nghị định hướng dẫn, trong đó quy định các chính sách đối với TNXP, thanh niên tình nguyện (TNTN) trong và sau khi thực hiện nhiệm vụ.
Tuy nhiên, thực tế triển khai các chính sách còn nhiều bất cập, như tổ chức và hoạt động của TNXP còn chưa thống nhất trong toàn quốc, gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận các nguồn lực; số lượng và quy mô lực lượng có chiều hướng thu hẹp tại nhiều địa bàn.
Trả lời câu hỏi liên quan đến chính sách ưu tiên đối với TNXP trong tuyển dụng, học nghề, giới thiệu việc làm, bà Lương Thị Hải Anh, Phó vụ trưởng Vụ Công tác thanh niên (Bộ Nội vụ), cho biết theo Nghị định số 138 quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức, một trong những đối tượng được ưu tiên là TNXP hoàn thành nhiệm vụ từ 24 tháng trở lên sẽ được cộng 2,5 điểm khi tham gia tuyển dụng công chức và được cộng điểm vào vòng 2.
Bà Hải Anh cho biết Nghị định 115 quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức cũng quy định đối với TNXP, thi tuyển viên chức được ưu tiên 2,5 điểm khi vào vòng 2. Với vòng 1, phần thi kiến thức chung, năng lực chung như: tin học, ngoại ngữ, bài viết hiểu biết chung. Trong trường hợp thi máy, ứng viên là TNXP sẽ được ưu tiên không phải thi tin học hoặc có ưu tiên khác.
Mặc dù được ưu tiên trong thi tuyển công chức, song một số ý kiến băn khoăn về chính sách hỗ trợ học nghề, giới thiệu việc làm cho TNXP. Anh Lê Thanh Tú, Trưởng ban TNXP (T.Ư Đoàn), cho biết: "Chúng ta đã có chính sách hỗ trợ học nghề, giới thiệu việc làm đối với thanh niên công an xuất ngũ, bộ đội xuất ngũ, còn TNXP thì chưa. Rất mong trong thời gian tới, các bộ, ngành cần có chính sách hỗ trợ đào tạo nghề, việc làm cho TNXP khi hoàn thành nhiệm vụ", anh Tú đề xuất.
Liên quan đến câu hỏi chế độ bảo hiểm cho TNTN bị tai nạn khi tham gia hoạt động, bà Hải Anh cho biết Nghị định 17 quy định rất rõ các chính sách trước, trong và sau khi tổ chức hoạt động tình nguyện. Theo bà Hải Anh, hiện nay, các hoạt động tình nguyện đều xuất phát từ học sinh, sinh viên, người lao động, hầu hết đều đã có bảo hiểm y tế và được hưởng chế độ bảo hiểm y tế nếu không may xảy ra tai nạn trong quá trình tham gia lao động.
Theo bà Hải Anh, nếu TNTN tham gia hoạt động tình nguyện không may gặp tai nạn tử vong thì phải có sự tham gia của ngành LĐ-TB-XH tiến hành các thủ tục chặt chẽ để giải quyết chính sách. Nếu trường hợp TNTN không có bảo hiểm y tế thì ngành y tế sẽ thực hiện chính sách theo đúng Nghị định 17 và cơ quan tổ chức tình nguyện có trách nhiệm đứng ra làm đầu mối về việc này.
Gửi kiến nghị của thanh niên đến các cấp có thẩm quyền
Chia sẻ tại diễn đàn, ông Vũ Trọng Kim, Chủ tịch Hội cựu TNXP VN, nhấn mạnh sứ mệnh của thanh niên luôn gắn liền với sứ mệnh của các dân tộc. Điều quan trọng là TNXP, TNTN đều đóng góp một phần vào việc thực hiện sứ mệnh đó.
Chủ tịch Hội cựu TNXP mong muốn các bạn trẻ luôn ý thức để tìm hiểu về các chương trình, dự án quốc gia trong tiến trình xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Mỗi đoàn viên, thanh niên cần hướng vào đó để tìm hiểu, nhận dự án và được Nhà nước bảo đảm bằng giá trị dự án đó.
Ông Vũ Trọng Kim cũng đề nghị Nhà nước cho cơ chế đặc thù đối với TNXP, TNTN có sáng kiến, ví dụ trong lĩnh vực KHCN. "Qua các chính sách đó, thanh niên sẽ được "làm theo năng lực, hưởng theo thành quả". Nếu được như thế sẽ thúc đẩy động lực cho thanh niên, ngoài mục tiêu cống hiến cho đất nước còn có mục tiêu làm giàu chính đáng của thanh niên", ông nói.
Phát biểu bế mạc diễn đàn, anh Bùi Quang Huy, Ủy viên dự khuyết T.Ư Đảng, Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc gia về Thanh niên VN, khẳng định: "Lực lượng TNXP, TNTN luôn luôn giữ vị trí quan trọng tham gia thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đột xuất, cấp bách, khó khăn, gian khổ, tham gia bảo vệ Tổ quốc, an toàn xã hội và an ninh quốc phòng trong xây dựng đất nước".
Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn cũng ghi nhận các ý kiến trao đổi, thảo luận, chia sẻ và đề xuất, kiến nghị là nội dung quan trọng, có tính nhân văn và giá trị cộng đồng sâu sắc, là trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, đơn vị trong việc quan tâm, chăm lo, phát huy lực lượng TNXP, TNTN trong tình hình mới.
Với tinh thần dân chủ, cởi mở, trách nhiệm và nghiêm túc, diễn đàn đã được nghe nhiều ý kiến tâm huyết, nhiều thông tin bổ ích, nhiều kiến nghị xác đáng về 3 nhóm vấn đề: cung cấp các chính sách và thực trạng trong việc thực hiện chính sách đối với TNXP, TNTN; kiến nghị Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ hoàn thiện những chính sách đối với TNXP, TNTN phù hợp với tình hình mới; phổ biến, tuyên truyền các chính sách và điển hình trong thực hiện chính sách đối với TNXP, TNTN.
Sau diễn đàn này, theo anh Bùi Quang Huy, Ủy ban Quốc gia về Thanh niên VN sẽ tổng hợp đầy đủ các vấn đề, các câu hỏi và kiến nghị chính đáng của thanh niên gửi đến các bộ, ngành giải quyết theo thẩm quyền và quy định của pháp luật.