Thưa bà, ngành tài chính toàn cầu nói chung và Việt Nam nói riêng đã có những cam kết đầy tham vọng trị giá hàng nghìn tỷ USD hướng đến Net Zero. Cam kết của HSBC trong hành trình này như thế nào?
Một trong những mục tiêu Tập đoàn HSBC cam kết để trở thành "ngân hàng Net Zero" chính là giảm lượng phát thải, rác thải, tiêu thụ điện nước…, trong vận hành của chính ngân hàng cùng chuỗi cung ứng để đạt mức Net Zero năm 2030 hoặc sớm hơn.
Bên cạnh đó, ưu tiên của ngân hàng là đồng hành cùng khách hàng hướng tới mục tiêu bền vững thông qua các giải pháp tài chính xanh. Ủy ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc (IPCC) nhận định: thế giới cần một khoản đầu tư tương đương khoảng 3.000 tỷ USD mỗi năm để giữ mức độ nóng lên của Trái Đất ở con số 2 độ C. Chính các ngân hàng sẽ đóng vai trò trung tâm trong việc huy động và điều hướng các nguồn vốn xanh cần thiết để đạt được mục tiêu phát thải ròng bằng 0 trên toàn cầu.
Trên thực tế, ngành tài chính đã có những cam kết đầy tham vọng trị giá hàng nghìn tỷ USD hướng đến Net Zero. Ví dụ, Tập đoàn HSBC từng tiên phong trong các hoạt động bền vững toàn cầu nhiều năm qua đã cam kết hỗ trợ các giải pháp tài chính từ 750 tỷ USD đến 1.000 tỷ USD để hỗ trợ khách hàng trên toàn thế giới chuyển dịch sang các phương thức kinh doanh bền vững hơn và cân bằng phát thải carbon vào năm 2050. Tại Việt Nam, HSBC cũng đã và đang tham gia hỗ trợ thu xếp nguồn vốn tài trợ trực tiếp và gián tiếp cho các dự án bền vững của Việt Nam và các doanh nghiệp tại Việt Nam, hỗ trợ Việt Nam thực hiện cam kết về cân bằng phát thải đưa ra tại COP26.
Ở cấp độ vĩ mô, HSBC đang tích cực hợp tác với các cơ quan chính phủ và các bộ ngành để chia sẻ kinh nghiệm và hiểu biết chuyên môn, chẳng hạn như ký Biên bản ghi nhớ với Bộ Tài nguyên và Môi trường để hỗ trợ xây dựng phương pháp tiếp cận thực tế và khung pháp lý nhằm hiện thực hóa các mục tiêu chuyển dịch của Việt Nam. Chúng tôi là thành viên của Liên minh Tài chính Glasgow vì mục tiêu giảm phát thải ròng bằng 0 (GFANZ), hỗ trợ thu xếp 7,75 tỷ USD từ khu vực tư nhân cho Thỏa thuận hợp tác chuyển dịch năng lượng công bằng (JETP).
Chúng tôi cũng đang làm việc chặt chẽ với Văn phòng Chính phủ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan liên quan khác, từ đó đưa ra các kiến nghị cụ thể trong việc xây dựng chính sách và lộ trình hợp lý, cũng như hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp trên chặng đường Việt Nam tiến tới phát thải ròng bằng 0 năm 2050.
Cụ thể hóa những cam kết này của HSBC là gì, thưa bà?
Không chỉ đồng hành cùng khách hàng doanh nghiệp, HSBC cũng có thể mang đến nhiều giải pháp hỗ trợ khách hàng cá nhân trên hành trình hướng đến Net Zero, đặc biệt là nhóm khách hàng trẻ. Đó có thể là gói tín dụng xanh giúp họ lắp đặt hệ thống điện năng lượng mặt trời trên mái nhà hoặc vay mua nhà của những dự án/tòa nhà được chứng nhận là tòa nhà xanh với lãi suất ưu đãi. Ngân hàng có thể góp phần gia tăng tỷ lệ người tiêu dùng chọn lối sống xanh để chung tay hướng đến mục tiêu bền vững chung.
Tập đoàn HSBC vừa công bố kế hoạch chuyển dịch hướng đến cân bằng phát thải, vạch ra lộ trình để đạt được mục tiêu đề ra về giảm phát thải thông qua tài trợ trong các ngành phát thải carbon cao. Chúng tôi cũng có đầy đủ sản phẩm từ khoản vay xanh, khoản vay xã hội, khoản vay liên kết bền vững để giúp doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực đạt được chỉ tiêu giảm phát thải khí nhà kính và tiêu thụ nước để trở nên bền vững hơn.
Tính đến thời điểm hiện nay, HSBC đã hỗ trợ thu xếp được gần 2 tỷ USD vốn cho các doanh nghiệp Việt Nam.
Bà có thể nêu ra một vài hoạt động tín dụng xanh để hỗ trợ cho doanh nghiệp trong hành trình chuyển đổi xanh?
Ở Việt Nam, HSBC có nhiều sản phẩm tài chính bền vững đa dạng có thể đáp ứng nhu cầu của khác hàng như khoản vay xanh (green loan), khoản vay xã hội (social loan). Chúng tôi có thể hỗ trợ các dự án xanh, dự án công nghệ mới phục vụ cho dịch chuyển cũng như sản phẩm khoản vay liên kết bền vững phù hợp với chiến lược ESG của khách hàng. Sản phẩm này hướng đến mục tiêu khuyến khích khách hàng đạt được những mục tiêu bền vững (Sustainability Performance Targets) đặt ra từ trước bằng cách giảm lãi suất cho mỗi chỉ tiêu đạt được.
Năm 2023, chúng tôi thu xếp khoản vay liên kết bền vững đầu tiên trong lĩnh vực dệt may cho một doanh nghiệp lớn trên thị trường. Những mục tiêu bền vững trong thỏa thuận vay liên kết bền vững này phù hợp với trọng tâm của khách hàng về giảm phát thải khí nhà kính (Scope 1 và 2) và tiêu thụ nước. Chúng tôi đang trong giai đoạn cuối cùng để hoàn tất một giao dịch khoản vay xã hội đầu tiên. Đây là một cột mốc quan trọng trong hành trình ESG của chúng tôi.
Chúng tôi không chỉ cung cấp nguồn vốn mà còn cung cấp dịch vụ, thông tin chuyên sâu và công cụ cần thiết cho quá trình chuyển đổi của khách hàng. Cụ thể, HSBC đã hỗ trợ VinGroup xây dựng Khung tài chính bền vững. Khung này cũng nhận được đánh giá tích cực từ Sustainalytics - công ty chuyên đánh giá ESG độc lập hàng đầu. Trong khuôn khổ đó, HSBC đã giúp thu xếp giao dịch Trái phiếu bền vững có quyền chọn nhận cổ phiếu của Vingroup trị giá 425 triệu USD đầu tiên trên thế giới và Khoản vay hợp vốn xanh có thời hạn trị giá 500 triệu USD cho VinGroup và các công ty con của tập đoàn này, trong đó có Vinfast.
Để có thể tiếp cận được dòng vốn tín dụng xanh từ HSBC, doanh nghiệp Việt Nam cần phải đáp ứng các điều kiện gì?
HSBC có những tiêu chuẩn nghiêm ngặt trong việc phê duyệt tín dụng cho dự án xanh và dự án bền vững. Các tiêu chuẩn này phù hợp với quy định quốc tế của Hiệp hội Thị trường cho vay và Hiệp hội Thị trường cho vay châu Á - Thái Bình Dương. Ngoài ra, ngân hàng cũng phối hợp chặt chẽ với các ngân hàng trong nước để đưa ra các quy chuẩn đồng bộ, từ đó hỗ trợ doanh nghiệp tốt hơn.
Với xu hướng hiện nay, nhiều doanh nghiệp cũng đã tự nghiên cứu, làm việc với các bên tư vấn thứ ba để có thể đạt được những tiêu chuẩn khắt khe từ các nhà đầu tư.
Theo bà, những trở ngại nào mà doanh nghiệp cần cải thiện trong hành trình chuyển đổi xanh để hướng đến phát triển bền vững và ESG, từ đó có thể tiếp cận tín dụng xanh dễ dàng hơn?
Một trở ngại không nhỏ để xu hướng bền vững có thể phát triển ở Việt Nam là hạn chế về dữ liệu và báo cáo. Trong mắt nhà đầu tư, người tiêu dùng và cả nhân viên, báo cáo về chiến lược và hoạt động ESG cho thấy những chỉ số quan trọng phản ánh tình hình "sức khỏe" của doanh nghiệp và tác động doanh nghiệp tạo ra cho thế giới này. Mặc dù vậy, hiện tại nhiều doanh nghiệp chưa có báo cáo ESG hoặc nếu có thì cũng hạn chế, do bản thân họ cũng chưa hiểu rõ các yêu cầu về dữ liệu ESG.
Để cải thiện tình hình này, tôi cho rằng các nhà quản lý có vai trò hết sức quan trọng trong việc hướng dẫn doanh nghiệp cũng như có những quy định yêu cầu để tạo thêm động lực cho họ chú trọng hơn vào thu thập, phân tích dữ liệu và làm báo cáo chỉn chu.
Để thúc đẩy xu hướng bền vững mạnh mẽ hơn, Việt Nam cần tháo gỡ khó khăn do thiếu các quy định rõ ràng và hướng dẫn chi tiết. Mặc dù không thể phủ nhận những nỗ lực của Chính phủ trong chuyển dịch năng lượng, bảo vệ môi trường, giải quyết các vấn đề xã hội, chắc chắn vẫn còn nhiều việc có thể làm và phải làm nhằm giúp doanh nghiệp kiện toàn chiến lược bền vững, ví dụ như làm rõ hơn các quy định về tài chính xanh.
Một điểm quan trọng nữa là thiếu hụt nguồn nhân lực cho chuyên môn hoặc đủ khả năng trong lĩnh vực bền vững và ESG, thực tế tình trạng này cũng đang diễn ra ở nhiều nước khác. Điểm đáng lưu tâm là việc đào tạo kỹ năng và trang bị kiến thức về bền vững cho nhân viên còn chưa là ưu tiên hàng đầu với nhiều doanh nghiệp Việt Nam. đây, là một trong những điểm doanh nghiệp cần chú trọng hơn.
VnEconomy 17/04/2024 15:44
Nội dung bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 15-2024 phát hành ngày 08/04/2024. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: