Đừng đi vào "vết xe đổ"
VFF đã phải chia tay HLV Troussier sau những trận đấu không thành công của đội tuyển bóng đá VN tại vòng loại thứ 2 World Cup 2026. Vị HLV người Pháp tỏ ra không phù hợp với văn hóa bóng đá, con người và cầu thủ VN nên khiến bóng đá VN văng ra khỏi tốp 100 trên bảng xếp hạng FIFA.
Giao đội tuyển VN cho HLV Troussier bị xem là sai lầm, bởi HLV người Pháp áp dụng triết lý bóng đá chưa phù hợp với khả năng và tố chất của cầu thủ VN.
Cụ thể, ông có ý tốt khi xây dựng lối chơi tấn công, chủ động kiểm soát bóng ở đội tuyển VN. Đây là lối chơi thời thượng, được áp dụng bởi các đội bóng mạnh nhất, thành công nhất thế giới hiện nay (đội tuyển Argentina vô địch World Cup, Manchester City đoạt cú ăn 3…). Tuy nhiên, khi áp dụng triết lý này vào đội tuyển VN, rập khuôn lối chơi kiểm soát bóng trước mọi đối thủ bất kể đẳng cấp, lại chưa ổn, vì đội tuyển VN chưa mạnh đến mức gặp đội nào cũng chỉ cần chơi đúng một kiểu. Ví dụ đội tuyển VN của HLV Troussier có thể đá kiểm soát bóng trước các đội thuộc khu vực Đông Nam Á, nhưng với các đội tầm cỡ châu Á như Nhật Bản, Iraq, Hàn Quốc, Iran…, chúng ta có muốn kiểm soát bóng cũng không được vì đối thủ mạnh hơn hẳn.
Những ngày vừa qua, VFF nhận được các bản lý lịch tự ứng cử vào ghế nóng đội tuyển VN, trong đó có các ứng viên khá hoành tráng, như HLV Donadoni của Ý, nhưng chúng ta cần phải chọn lọc thật kỹ lưỡng, bởi HLV có tên tuổi, có đẳng cấp quốc tế, nhưng không phù hợp với bóng đá VN thì rất dễ đi vào "vết xe đổ" như trường hợp của HLV Troussier.
"Có bột mới gột nên hồ"
Trong nhiều nhiệm kỳ qua, bất cứ vị tân chủ tịch VFF nào cũng phát biểu "đưa bóng đá VN đến VCK World Cup", nhưng thực tế trình độ của chúng ta còn cách khá xa so với thế giới.
Lần gần nhất, HLV Park Hang-seo đưa được đội tuyển bóng đá VN vào vòng loại thứ 3 World Cup 2026, nhưng ở đó chúng ta chỉ có được 4 điểm với 1 trận thắng, 1 hòa, còn thua đến 8 trận. Nhắc lại để thấy mục tiêu đến với VCK World Cup còn khá xa với bóng đá VN. Để làm được điều này, bóng đá VN phải có những chiến lược dài hơi, chứ không phải đến World Cup qua những lời phát biểu suông.
Sau thế hệ vàng của lứa Quang Hải, Công Phượng, Tuấn Anh…, khoảng trống là quá lớn. Chúng ta chưa thấy những tài năng thật sự để có thể giúp bóng đá VN vươn tầm châu lục. "Có bột mới gột nên hồ", muốn bóng đá VN tiến xa, tiên quyết chúng ta phải làm tốt công tác đào tạo trẻ. Sau Học viện bóng đá HAGL, quả thật chúng ta còn quá ít những lò đào tạo trẻ được đầu tư tối ưu để đào tạo nên những cầu thủ thật sự chất lượng, có trình độ tiệm cận bóng đá châu lục.
Vì vậy, với thực lực hiện tại, chúng ta cần đặt những mục tiêu vừa phải, rồi sau đó mới từng bước làm lại, xây nền móng thật chắc cho những mục tiêu cao hơn. Có mục tiêu sẽ có lộ trình, ví dụ như trong giai đoạn ngắn hạn đội tuyển VN cần làm gì để giữ vị trí. Sau đó tiến đến chiến lược dài hạn, lộ trình để nâng vị thế, từ đó sẽ có lời giải trong việc lựa chọn HLV phù hợp cho các mục tiêu ngắn hạn và dài hạn!
Cho nên, bóng đá VN cần chọn lựa HLV phù hợp với mục tiêu trước mắt của mình.
Ông Trần Anh Tú, Phó chủ tịch phụ trách chuyên môn VFF, bày tỏ: "Tiêu chí chọn HLV mới cho đội tuyển VN là HLV giỏi chuyên môn, nhưng điều quan trọng là phải phù hợp với bóng đá VN". "Phù hợp" ở đây có thể hiểu là phù hợp với văn hóa của người VN nói chung, phù hợp với bóng đá VN nói riêng. Đồng thời phải phù hợp với mục tiêu của đội tuyển VN trong những năm tới.
Về vấn đề này, cựu Phó chủ tịch VFF Dương Vũ Lâm bình luận: "Nếu đội tuyển VN chỉ đặt mục tiêu AFF Cup và lọt vào vòng loại thứ 3 World Cup, tôi cho rằng các HLV như Kiatisak (người Thái Lan) hay Mano Polking (người Đức gốc Brazil) đều có thể thực hiện được. Họ là những người hiểu bóng đá VN, hiểu biết về bóng đá Đông Nam Á. Còn nếu đặt mục tiêu tiến lên đẳng cấp châu Á, lọt vào VCK World Cup, chúng ta dĩ nhiên cần HLV có đẳng cấp khác. Đồng thời, bản thân chúng ta phải xem lại toàn bộ nền tảng của bóng đá nội, từ chất lượng cầu thủ, chất lượng hệ thống bóng đá trẻ, hệ thống các giải đấu quốc nội. Nếu đội tuyển VN không xác định mục tiêu cho chính mình, việc tìm HLV phù hợp sẽ khá mông lung".