Cụ thể, Manish Lachwani đã bị kết án một năm rưỡi tù vào thứ sáu. Anh này cũng sẽ phải nộp phạt 1 triệu USD. Năm ngoái, Lachwani đã nhận ba tội lừa đảo các nhà đầu tư tại công ty khởi nghiệp phần mềm của mình có tên HeadSpin.
Các công tố viên chính phủ cho biết Lachwani, 48 tuổi, đã lừa dối các nhà đầu tư bằng cách thổi phồng doanh thu của HeadSpin lên gần gấp 4 lần, đưa ra những tuyên bố sai sự thật về khách hàng và tạo hóa đơn giả để che đậy các hành vi sai trái. Đáng nói, những thông tin sai lệch mà Lachwani đưa ra đã cho phép anh ta huy động được 117 triệu USD tiền vốn từ các công ty đầu tư hàng đầu, định giá công ty khởi nghiệp HeadSpin ở mức 1,1 tỷ USD.
Khi các thành viên hội đồng quản trị của HeadSpin phát hiện ra hành vi này vào năm 2020, họ đã thúc ép Lachwani từ chức và giảm 2/3 mức định giá của công ty.
Lachwani là nhà sáng lập công ty khởi nghiệp thứ tư trong những năm gần đây phải đối mặt với những hậu quả nghiêm trọng sau khi đưa văn hóa cường điệu của Thung lũng Silicon đi quá xa. Những người sáng lập khác hiện đang ngồi tù vì tội lừa đảo bao gồm Sam Bankman-Fried của sàn giao dịch tiền số FTX, Elizabeth Holmes và Ramesh Balwani của công ty khởi nghiệp xét nghiệm máu Theranos.
Trevor Milton, người sáng lập công ty xe điện Nikola, đã bị kết án tù vào tháng 12 vì tội lừa đảo. Michael Rothenberg, một nhà đầu tư mạo hiểm vừa bị kết án 12 tội lừa đảo và rửa tiền, sẽ bị kết án vào tháng 6. Và Changpeng Zhao, người sáng lập sàn giao dịch tiền số Binance cũng đã nhận tội rửa tiền vào năm ngoái, dự kiến sẽ bị kết án vào cuối tháng này.
Carlos Watson, người sáng lập hãng truyền thông kỹ thuật số Ozy Media, và Charlie Javice, người sáng lập công ty khởi nghiệp hỗ trợ tài chính Frank thì không nhận tội gian lận và đang phải đối mặt với 1 phiên tòa vào cuối năm nay.
Các thế hệ sáng lập công ty khởi nghiệp trước đây hiếm khi phải đối mặt với những hậu quả lâu dài vì sự cường điệu của mình. Nhưng lãi suất thấp trong thập kỷ qua đã khiến số tiền đổ vào các công ty khởi nghiệp công nghệ ngày càng tăng. Một số nhà sáng lập đã sử dụng môi trường đó để truyền bá sự thật về những gì công nghệ của họ có thể làm hoặc hoạt động kinh doanh của họ hoạt động như thế nào.
Chính phủ đã tăng cường điều tra những trường hợp như vậy. Bộ Tư pháp cho biết vào tháng trước rằng bộ phận gian lận của họ đã xét xử hơn 100 vụ tội phạm cổ cồn trắng trong hai năm qua – mức cao kỷ lục. Cơ quan này cũng công bố kế hoạch tăng cường chương trình thưởng tiền cho người tố cáo các hành vi sai phạm.
Tại phiên tuyên án của Lachwani hôm thứ sáu, luật sư của anh ta là John Hemann, đã tranh luận để yêu cầu mức án thấp hơn với lý do: Không giống như các hành vi lừa đảo khởi nghiệp khác, hoạt động kinh doanh của HeadSpin thành công và các nhà đầu tư không bị mất tiền.
"Anh ấy không cố tình bịa ra một sản phẩm", luật sư Hemann nói về thân chủ Lachwani. "Anh ấy không treo đầu dê bán thịt chó".
Thẩm phán Charles Breyer của tòa án Quận Bắc California cho biết thành công không phải là lý do để che đậy cho hành vi gian lận. Ông nói, những người sáng lập và giám đốc điều hành các startup công nghệ của Thung lũng Silicon cần biết rằng việc phóng đại kết quả kinh doanh với các nhà đầu tư sẽ dẫn đến việc phải ngồi tù, bất kể họ thành công đến đâu.
Ông nói: "Nếu bạn thắng, sẽ không có hậu quả nghiêm trọng nào – điều đó đơn giản không thể là luật".
Phát biểu trước thẩm phán, Lachwani đã nhiều lần rơi nước mắt. Anh ta xin lỗi các nhà đầu tư mà mình đã lừa dối và nói về thành công của HeadSpin. "HeadSpin đã phát triển rất nhanh, rất lớn", Lachwani nghẹn ngào nói.
Các cơ quan chính phủ khác cũng đang điều tra những người sáng lập startup. Hôm thứ tư, Cục Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng (CFPB) đã cáo buộc Austin Allred, người sáng lập BloomTech, một trường dạy mã hóa cho phép sinh viên trả học phí bằng cách hứa hẹn một phần thu nhập trong tương lai của họ. Phía CFPB cáo buộc vị founder này vi phạm luật khi đưa ra những tuyên bố sai sự thật với khách hàng.
Trong một tuyên bố, Allred cho biết một nhóm thuần sinh viên của BloomTech có tỷ lệ tìm được việc làm là 100%, nhưng "nhóm" mà Allred nhắc tới "chỉ bao gồm một sinh viên" – theo điều tra của CFPB. Hiện BloomTech đã bị phạt 164.000 USD.