Tờ The Times of Israel ngày 5.4 dẫn thông báo của Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho hay chính phủ nước này vừa đồng ý lập tức tiến hành các biện pháp cải thiện tình hình nhân đạo ở Dải Gaza. Cụ thể, Israel sẽ tạm mở cửa khẩu Erez ở phía bắc Gaza lần đầu tiên kể từ khi cửa khẩu này bị thiệt hại đáng kể do Hamas tấn công hôm 7.10.2023. Ngoài ra, Israel sẽ tạm mở cảng Ashdod của nước này đối với hàng viện trợ cho Gaza, cũng như tăng lượng hàng viện trợ từ Jordan qua cửa khẩu Kerem Shalom ở phía nam Israel.
Điểm xung đột: Ông Biden "khẻ tay" Israel; NATO 75 tuổi mạnh hơn nhờ Ukraine?
Washington cứng rắn
Nhà Trắng nhanh chóng hoan nghênh động thái trên và cho rằng đó là do đề nghị của Tổng thống Joe Biden, đồng thời kêu gọi Israel "giờ đây phải áp dụng một cách nhanh chóng và đầy đủ".
Thông báo của Israel được đưa ra vài giờ sau khi ông Biden cảnh báo về khả năng thay đổi lớn trong chính sách của Mỹ đối với cuộc chiến của Israel nhằm chống lại lực lượng Hamas ở Gaza. Theo Reuters, trong cuộc điện đàm căng thẳng kéo dài khoảng 30 phút hôm 4.4, Tổng thống Biden nói với Thủ tướng Netanyahu rằng chính sách của Mỹ đối với Israel tùy thuộc vào việc bảo vệ dân thường và nhân viên viện trợ ở Gaza. Đây là lần đầu tiên Nhà Trắng ám chỉ điều kiện để viện trợ quân sự đối với Israel kể từ khi nước này đưa quân sang Gaza.
Trong cuộc điện đàm, Tổng thống Biden nhấn mạnh rằng việc ngừng bắn ngay lập tức là "điều cần thiết để ổn định và cải thiện tình hình nhân đạo, bảo vệ dân thường vô tội" tại Gaza. Ông kêu gọi Thủ tướng Netanyahu trao quyền cho các nhà đàm phán của mình để ký kết thỏa thuận đưa các con tin bị Hamas bắt giữ trở về.
Trong động thái tương tự, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken nhấn mạnh rằng Israel phải lập tức đáp ứng việc gia tăng viện trợ nhân đạo và bảo vệ các nhân viên viện trợ. "Nếu không thấy những thay đổi cần thấy, sẽ có những thay đổi trong chính sách của chúng tôi", ông nhấn mạnh quan điểm của Nhà Trắng. Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng cho rằng Israel "tuyệt đối đang thua cuộc chiến PR (quan hệ công chúng)" và phải nhanh chóng chấm dứt chiến dịch ở Gaza.
Lãnh đạo cứu trợ tố Israel chủ ý tấn công đoàn xe, không phải nhầm
Tel Aviv đổi chiến thuật
Liên quan lời kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức của Tổng thống Biden, Ngoại trưởng Israel Israel Katz nói rằng phía Israel sẽ hoan nghênh nếu Mỹ làm rõ thêm rằng bất cứ lệnh ngừng bắn nào ở Gaza cũng phải kèm điều kiện Hamas thả con tin. "Chúng tôi sẽ tiếp tục hợp tác với các đồng minh trên thế giới để bảo vệ quyền tiếp tục chiến tranh của Israel cho đến khi giải thoát các con tin và đánh bại Hamas", ông Katz viết trên mạng xã hội X.
Trong khi đó, Israel tiếp tục đối diện áp lực gia tăng sau vụ không kích giết nhầm 7 nhân viên cứu trợ tại Gaza hôm 1.4. Bên cạnh việc bày tỏ lo ngại đối với tình hình nhân đạo tại Gaza, Tổng thống Biden còn nói rõ rằng cuộc không kích trên của Israel là "không thể chấp nhận". Phát ngôn chính phủ Israel Raquela Karamson khẳng định những gì xảy ra hôm 1.4 là "ngoài ý muốn" và cho hay nước này chắc chắn sẽ điều chỉnh các chiến thuật triển khai ở Gaza nhằm đảm bảo sự nhầm lẫn như thế sẽ không tái diễn. Bà Karamson cho hay cần vài tuần để phía Israel hoàn tất cuộc điều tra về chuyện gì đã xảy ra trong vụ giết nhầm các nhân viên cứu trợ. Tuy nhiên, phát ngôn viên quân đội Israel Daniel Hagari cho biết thời hạn này sẽ ngắn hơn.
Rộ tin Israel sử dụng AI để chọn mục tiêu, bất chấp tổn thất dân thường
Mỹ xem xét nghi vấn Israel dùng AI xác định mục tiêu
Reuters ngày 5.4 dẫn lời phát ngôn viên Hội đồng an ninh quốc gia Mỹ John Kirby cho hay nước này đang xem xét thông tin Israel sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để xác định mục tiêu ném bom ở Gaza.
Trước đó, ngày 3.4, trang +972 Magazine and Local Callon dẫn nguồn từ các quan chức tình báo Israel tiết lộ chương trình Lavender do tình báo Israel phát triển và sử dụng. Trong chương trình, tình báo Israel nhập thông tin về các thành viên Hamas, phong trào Thánh chiến Hồi giáo Palestine để đối chiếu với thông tin về người dân Gaza. Dựa trên mức độ tương đồng do AI xác định, hàng chục ngàn người bị đưa vào danh sách cần tiêu diệt. Quân đội Israel bác bỏ danh sách trên, nhưng không phủ nhận sự tồn tại của Lavender, được mô tả "chỉ là công cụ dành cho các nhà phân tích trong quá trình xác định mục tiêu".