Sở TN&MT TP.HCM vừa có văn bản gửi Sở Xây dựng TP về việc chuẩn bị nội dung báo cáo Đoàn Giám sát của Quốc hội việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý thị trường bất động sản và phát triển nhà ở xã hội từ năm 2015 đến hết năm 2023, trong đó có vấn đề đất đai.
75% tổng số khiếu nại, kiến nghị liên quan đến đất đai
Theo Sở TN&MT TP, TP.HCM có mật độ dân cư cao, đất đai có nguồn gốc đa dạng, phức tạp và luôn biến động, do đó khối lượng đơn thư kiến nghị, khiếu nại, tố cáo, tranh chấp liên quan đến đất đai rất lớn, phức tạp và kéo dài.
"Qua thống kê, số lượng đơn thư kiến nghị, khiếu nại, tố cáo, tranh chấp liên quan đến đất đai chiếm khoảng 75% tổng số khiếu nại, kiến nghị trong hoạt động quản lý kinh tế - xã hội. Các vụ việc kiến nghị, khiếu nại, tố cáo chủ yếu tập trung vào lĩnh vực thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất", báo cáo của Sở TN&MT TP nêu.
Sở TN&MT TP cho biết về tiếp nhận, phân loại và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, toàn TP.HCM đã tiếp nhận và xử lý khoảng 85.300 đơn thư kiến nghị, khiếu nại, tố cáo liên quan đến lĩnh vực đất đai. Trong đó, đơn thư thuộc thẩm quyền giải quyết khoảng 65.200 đơn; không thuộc thẩm quyền giải quyết khoảng 20.100 đơn.
Về kết quả giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền, toàn TP đã tiếp nhận và xử lý khoảng 65.200 đơn thư kiến nghị, khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền. Trong đó, đã giải quyết đạt khoảng 58.700 đơn thư kiến nghị, khiếu nại, tố cáo, đạt hơn 90%.
Ngoài ra, Sở TN&MT TP cho biết hàng năm, các cơ quan thuộc UBND TP như: Thanh tra TP, Sở TN&MT TP và UBND cấp huyện đều phối hợp rà soát, ban hành và thực hiện kế hoạch thanh tra, kiểm tra, đồng thời UBND TP có nhiều văn bản chỉ đạo thực hiện các đoàn thanh tra, kiểm tra đột xuất đối với các tổ chức cá nhân có dấu hiệu vi phạm pháp luật đất đai.
Công tác thanh, kiểm tra trong lĩnh vực đất đai ngày càng được tăng cường và đi vào chiều sâu, toàn TP đã thực hiện hơn 700 cuộc thanh tra, kiểm tra. Trong đó, Thanh tra TP tiến hành 46 cuộc thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật đất đai; Thanh tra của các quận, huyện và TP Thủ Đức tiến hành 104 cuộc; Thanh tra Sở TN&MT TP tiến hành 51 cuộc thanh tra và gần 500 cuộc kiểm tra chuyên ngành về quản lý sử dụng đất.
"Bên cạnh đó, Thanh tra Chính phủ, Kiểm toán Nhà nước, Bộ Xây dựng, Bộ TN&MT hàng năm đều ban hành các kế hoạch thanh tra và thực hiện thanh tra việc chấp hành pháp luật đất đai trên địa bàn TP theo kế hoạch hoặc đột xuất", văn bản của Sở TN&MT TP khẳng định.
Tồn tại, hạn chế ở nhiều dự án
"Nhiều dự án trên địa bàn TP trải qua nhiều năm chưa giải quyết xong nghĩa vụ tài chính về đất đai, gây nhiều hệ lụy, kéo dài ảnh hưởng nhiều mặt đến sự phát triển đô thị trên địa bàn, ảnh hưởng lớn đến nguồn thu ngân sách, quyền và lợi ích hợp pháp của chủ đầu tư và người dân liên quan chưa đảm bảo kịp thời", báo cáo nhận định.
Đồng thời, Sở TN&MT TP cũng cho rằng xuất phát từ sự chậm trễ trong việc xác định giá đất kéo theo sự chậm trễ trong hoàn thiện pháp lý nhà đất, là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự bức xúc của người dân, doanh nghiệp, có nguy cơ tạo ra những điểm nóng về an ninh trật tự trên địa bàn TP.
"Thông qua hoạt động kiểm tra, thanh tra, điều tra, xét xử nhiều vụ việc có liên quan đến vi phạm về đất đai dẫn đến tình trạng một bộ phận không nhỏ cán bộ có tâm lý e ngại, đùn đẩy trách nhiệm, không dám mạnh dạn tham mưu, đề xuất để tháo gỡ vướng mắc về pháp lý đối với các dự án", Sở TN&MT TP nêu tồn tại, hạn chế.
Tiềm năng, lợi thế của TP trong lĩnh vực đất đai chưa được khai thác hiệu quả, tính vượt trội, sự năng động, sáng tạo, vai trò đầu tàu, động lực dẫn dắt của TP đối với vùng và cả nước có chiều hướng suy giảm, kinh tế tăng trưởng chậm. Vì vậy, cũng đã xuất hiện tâm lý mất niềm tin từ các nhà đầu tư trong và ngoài nước, của người dân, làm giảm việc sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai trong đầu tư phát triển, Sở TN&MT TP đánh giá.
Những tồn tại trong công tác quy hoạch sử dụng đất
Sở TN&MT TP cho biết trong quá trình lập quy hoạch, chưa xác định được thời gian, tiến độ xây dựng các công trình của các ngành và các địa phương đã đăng ký,
Đến hết năm 2020 còn có 562 công trình, dự án đã đăng ký có nhu cầu sử dụng đất nhưng chưa thực hiện. Trong đó, tập trung chủ yếu vào lĩnh vực giao thông (có 117 dự án), lĩnh vực thương mại, dịch vụ (có 18 dự án), lĩnh vực phát triển đô thị (có 73 dự án), lĩnh vực giáo dục - đào tạo (có 29 dự án), lĩnh vực công nghiệp (có 31 dự án)...