Cầu mưa là nghi lễ đặc trưng nhất của cư dân làm nông nghiệp, thường được người Bahnar tổ chức vào trung tuần tháng 4 đến hết tháng 4 hàng năm để cầu mong mưa xuống, bắt đầu cho một mùa vụ mới trong năm.
Đây cũng là nghi lễ độc đáo, làm nên bản sắc văn hóa đa dạng của các dân tộc tại chỗ. Tuy nhiên, do sự thay đổi tín ngưỡng và phương thức sản xuất, nghi lễ này đã lâu không được người Bahnar tổ chức.
Phục dựng lễ cầu mưa tại khu vực giọt nước của làng Hnap, xã K'Dang, huyện Đak Đoa. Ảnh: Hoàng Ngọc |
Để khuyến khích bà con gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa trong cộng đồng, nhất là duy trì các nghi lễ đặc trưng gắn với lao động sản xuất, Trung tâm Văn hóa-Thông tin và Thể thao đã hỗ trợ kinh phí cho người dân làng Hnap phục dựng lại lễ cầu mưa theo các nghi thức cổ truyền.
Bên các lễ vật dâng cúng thần linh, hội đồng già làng và người có uy tín thay mặt người dân bày tỏ lòng biết ơn đối với các vị thần, nhất là thần núi (Yang Kông), thần nước (Yang Đak)… luôn che chở cho người dân có sức khỏe để lao động sản xuất. Cầu mong các vị thần tiếp tục mang mưa tưới mát cho đồng ruộng, nương rẫy, cho cây cối tốt tươi, mùa vụ bội thu, dân làng no ấm.
Lễ cầu mưa còn là dịp để người dân thể hiện sự đoàn kết, gắn bó để tạo nên sức mạnh của cộng đồng. Ảnh: Hoàng Ngọc |
Lễ cầu mưa còn là dịp để người dân thể hiện sự đoàn kết, gắn bó tạo nên sức mạnh của cộng đồng. Mọi người cùng chung tay chuẩn bị các món ăn truyền thống, uống chung ghè rượu thể hiện sự cố kết bền chặt.
Khác với các nghi lễ truyền thống, lễ cầu mưa của người Bahnar làng Hnap không có cồng chiêng và xoang. Thay vào đó, hội đồng già làng và người uy tín chú trọng vào phần lễ vật, bài cúng, nghi thức lấy nước vào bầu khô sau khi kết thúc phần lễ.
Phục dựng lễ cầu mưa nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của người Bahnar làng Hnap nói riêng và trên địa bàn huyện Đak Đoa nói chung, từ đó giúp người dân có ý thức gìn giữ di sản và tiếp tục phát triển trong cộng đồng.
Một số hình ảnh độc đáo trong lễ cầu mưa của người Bahnar:
Hội đồng già làng thực hiện các nghi lễ cúng cầu mưa. Ảnh: Hoàng Ngọc |
Người Bahnar quan niệm nước là mạch nguồn của sự sống. Do đó, lễ vật là đầu gà trống được đặt trên một hố nước đầu nguồn nước giọt trong nghi thức cầu mưa. Ảnh: Hoàng Ngọc |
Phụ nữ trong làng thực hiện nghi thức lấy nước vào bầu khô với mong muốn nguồn nước luôn dồi dào, tuôn chảy. Ảnh: Hoàng Ngọc |
Chuẩn bị ẩm thực cho lễ hội. Ảnh: Hoàng Ngọc |
Giọt nước của làng là nơi tập trung nhiều hoạt động. Trong ảnh: Phụ nữ Bahnar xẻ mít xanh để chế biến món ăn truyền thống trong lễ hội. Ảnh: Hoàng Ngọc |
Phục dựng lễ cầu mưa khuyến khích cộng đồng gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, góp phần làm phong phú thêm các lễ hội Tây Nguyên. Ảnh: Hoàng Ngọc |