Theo Văn phòng Chính phủ, ngày 14.4, cơ quan này đã có báo cáo, trong đó tóm tắt bài viết trên báo chí về việc lượng nhập khẩu thép cán nóng (HRC) tăng mạnh lên hơn 9,6 triệu tấn, chủ yếu là từ Trung Quốc và Ấn Độ.
Về vấn đề này, Phó thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái chỉ đạo giao Bộ Công thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan rà soát, nắm tình hình gia tăng nhập khẩu thép cán nóng thời gian vừa qua. Chủ động có biện pháp phù hợp, kịp thời, hiệu quả theo thẩm quyền và quy định pháp luật; bảo vệ lợi ích chính đáng ngành sản xuất trong nước nhưng phù hợp với thông lệ quốc tế và môi trường cạnh tranh bình đẳng.
Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, tính đến 15.4, cả nước đã nhập khẩu hơn 4,82 triệu tấn sắt thép các loại, trị giá gần 3,5 tỉ USD, tăng 49,6% về lượng và tăng 29,6% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái.
Đến hết quý 1/2024, tính theo thị trường thì Việt Nam nhập khẩu sắt thép các loại từ Trung Quốc hơn 2,8 triệu tấn, chiếm đến 68,6% lượng nhập khẩu của toàn thị trường. Đặc biệt, với sản phẩm thép HRC, số liệu của hải quan cho thấy, trong 2 tháng đầu năm nay, Việt Nam đã nhập 1,89 triệu tấn, trị giá trên 1 tỉ USD, trong đó, riêng thép HRC được nhập từ Trung Quốc chiếm 1,4 triệu tấn, chiếm 74,2% tổng khối lượng.
Liên quan đến vấn đề gia tăng nhập khẩu thép HRC, trong thời gian qua, 2 doanh nghiệp sản xuất thép HRC trong nước là Tập đoàn Hòa Phát và Formosa Hà Tĩnh đã nộp đơn lên Bộ Công thương đề nghị khởi xướng điều tra chống bán phá giá với thép HRC nhập khẩu từ Trung Quốc và Ấn Độ.
Năm 2023, sản xuất của 2 doanh nghiệp nói trên chỉ đạt 73% công suất thiết kế so với mức 86% của năm 2021 do phải cạnh tranh thiếu công bằng với hàng nhập khẩu bán dưới giá thành. Thị phần bán hàng nội địa của 2 nhà sản xuất HRC trong nước giảm mạnh từ 45% của năm 2021 xuống còn 30% năm 2023 trong khi thị phần của hàng nhập khẩu tăng từ 32% lên gần 46%.
Cục Công nghiệp (Bộ Công thương) trước đó cũng cho rằng, với cơ cấu và khối lượng sản phẩm chưa đáp ứng 100% nhu cầu để sản xuất sản phẩm thép, nên vẫn cần thiết phải nhập khẩu. Tuy vậy, theo các chuyên gia và Hiệp hội Thép Việt Nam, trong định hướng phát triển của Chính phủ, để phát triển ngành công nghiệp bền vững thì phải ưu tiên phát triển sản xuất thượng nguồn và cần bảo vệ sản xuất trong nước nói chung.