Đề nghị làm rõ dòng tiền 108.878 tỉ đồng và hơn 14,7 triệu USD
Theo đó, HĐXX tuyên phạt bị cáo Trương Mỹ Lan án tử hình về tội "tham ô tài sản", 20 năm tù về tội "đưa hối lộ" và 20 năm tù về tội "vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng". Tổng hợp hình phạt là tử hình đối với bị cáo Lan.
Số phận 'núi' tài sản của Trương Mỹ Lan sau phiên tòa sơ thẩm
HĐXX cũng tuyên phạt 4 án chung thân với 4 bị cáo, gồm 3 cựu lãnh đạo cấp cao tại Ngân hàng (NH) TMCP Sài Gòn (SCB): bị cáo Đinh Văn Thành, Chủ tịch HĐQT (trốn truy nã, xét xử vắng mặt), bị cáo Bùi Anh Dũng, Chủ tịch HĐQT; bị cáo Võ Tấn Hoàng Văn, Tổng giám đốc; và bị cáo Đỗ Thị Nhàn, cựu Cục trưởng Cục Thanh tra, giám sát NH II (NH Nhà nước) tội nhận hối lộ 5,2 triệu USD.
Bị cáo Chu Lập Cơ (chồng bị cáo Lan, Chủ tịch HĐQT Công ty CP đầu tư Times Square, quốc tịch Hồng Kông) bị tuyên phạt 9 năm tù; bị cáo Trương Huệ Vân (Tổng giám đốc Công ty Tập đoàn quản lý bất động sản Windsor), cháu ruột bị cáo Lan, bị tuyên phạt 17 năm tù.
Các bị cáo còn lại, HĐXX tuyên từ 3 năm tù treo đến 20 năm tù. Trong đó, có 17 bị cáo được HĐXX tuyên án treo và trả tự do ngay tại tòa, nếu các bị cáo không bị tạm giam vì tội phạm khác.
Về trách nhiệm dân sự, HĐXX buộc bị cáo Trương Mỹ Lan bồi thường cho SCB hơn 673.800 tỉ đồng, vì bản chất bị cáo sử dụng toàn bộ số tiền này; tuyên bị cáo Lan phải chịu hơn 673 tỉ đồng án phí dân sự sơ thẩm.
Ngoài ra, HĐXX cũng có nhiều kiến nghị, trong đó kiến nghị cơ quan điều tra Bộ Công an xác minh làm rõ dòng tiền 108.878 tỉ đồng và hơn 14,7 triệu USD mà bị cáo Lan nhận từ SCB để có cơ sở thu hồi khắc phục hậu quả. Đồng thời, làm rõ các sai phạm liên quan (nếu có) để xử lý theo quy định pháp luật.
Trương Mỹ Lan phạm tội tham ô tài sản
Về hành vi phạm tội của bị cáo Trương Mỹ Lan, HĐXX nhận định lời khai tại tòa của các bị cáo đa số thừa nhận hành vi phạm tội như cáo trạng; các lời khai phù hợp với nhau, phù hợp người làm chứng, người liên quan và các chứng cứ khác trong hồ sơ vụ án, đủ cơ sở xác định bị cáo Lan là chủ của hệ sinh thái Tập đoàn Vạn Thịnh Phát.
Đồng thời, căn cứ tài liệu và lời khai của các bị cáo khác tại phiên tòa, thể hiện bị cáo Lan là người sở hữu thực sự và chi phối hơn 91,5% cổ phần SCB, là người thực tế có quyền lực chỉ đạo, điều hành tuyệt đối mọi hoạt động của SCB; tuyển chọn, bố trí nhân sự chủ chốt tại SCB. Do đó, HĐXX không chấp nhận lời bào chữa của bị cáo Lan và các luật sư về việc thực tế bị cáo chỉ có 15% cổ phần, bao gồm của bị cáo và 2 người con gái. Quá trình điều tra, những người đứng tên trên 75% cổ phần tại SCB đều thừa nhận đứng tên giùm bị cáo Trương Mỹ Lan.
Cũng theo HĐXX, SCB là NH TMCP, theo quy định pháp luật, quyết định của đại hội đồng cổ đông được thông qua khi số đông cổ đông biểu quyết thông qua. Vì vậy, do chiếm trên 91,5% cổ phần tại SCB nên bị cáo Trương Mỹ Lan thực tế đã chi phối và thực chất điều hành toàn bộ hoạt động tại NH này.
Từ đó, trong 10 năm (từ 2011 - 2022), bị cáo Trương Mỹ Lan đã chỉ đạo các cựu lãnh đạo chủ chốt tại SCB giải ngân cho nhóm bị cáo Lan hơn 2.500 khoản vay với tổng số tiền hơn 1 triệu tỉ đồng, chiếm 93% số tiền cho vay của NH. Đến năm 2022, nhóm bị cáo Lan còn 1.284 khoản vay, dư nợ tại SCB hơn 677.000 tỉ đồng (gần 484.000 tỉ đồng dư nợ gốc, hơn 193.000 tỉ tiền lãi), nằm trong nhóm không có khả năng thu hồi. Song HĐXX xem xét nguyên tắc có lợi cho các bị cáo, khi trừ đi giá trị tài sản đảm bảo các khoản nay, từ đó bị cáo Lan và đồng phạm chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự trên số tiền thiệt hại là khoảng 498.000 tỉ đồng.
HĐXX phân tích, toàn bộ hành vi của bị cáo Lan trong 10 năm đã phạm tội tham ô tài sản, nhưng trước năm 2018, chưa xử lý tội tham ô tài sản đối với doanh nghiệp ngoài nhà nước. Vì thế, Viện kiểm sát đã truy tố bị cáo về tội danh ở hai giai đoạn trước và sau ngày 1.1.2018 là phù hợp. Vì thế HĐXX không chấp nhận quan điểm bào chữa của luật sư cho rằng việc xử lý hai tội danh đối với bị cáo Lan là bất lợi cho bị cáo.
Về hoạt động thanh tra của Đoàn thanh tra NH Nhà nước tại SCB, HĐXX nhận định, quá trình thanh tra, bị cáo Trương Mỹ Lan gặp gỡ bàn bạc, trao đổi với bị cáo Đỗ Thị Nhàn, trưởng đoàn thanh tra. Đồng thời bị cáo Lan chỉ đạo bị cáo Võ Tấn Hoàng Văn đưa 5,2 triệu USD cho bị cáo Nhàn. Ngoài ra, phía SCB còn đưa tiền, quà bồi dưỡng các thành viên trong đoàn thanh tra, cao nhất là 390.000 USD, thấp nhất là 40 triệu đồng. Từ những phân tích trong quá trình xét xử, HĐXX nhận định bị cáo Lan cấu thành tội đưa hối lộ, còn bị cáo Nhàn cấu thành tội nhận hối lộ.
Bị cáo Nguyễn Cao Trí bị tuyên 8 năm tù
Trong 86 bị cáo, riêng bị cáo Nguyễn Cao Trí (Chủ tịch HĐQT Công ty Văn Lang và Công ty Capella) là bị cáo duy nhất trong vụ án bị đưa ra xét xử không liên quan đến sai phạm xảy ra tại SCB hay Tập đoàn Vạn Thịnh Phát. Bị cáo Trí bị xét xử về tội "lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản", khi tìm cách chiếm đoạt của bị cáo Trương Mỹ Lan 1.000 tỉ đồng. Tại tòa, bị cáo Trí thừa nhận hành vi phạm tội và vận động gia đình khắc phục tiền mặt hơn 771 tỉ đồng; đưa tài sản vào để đảm bảo khắc phục toàn bộ cho bị cáo Lan. Vì vậy, HĐXX tuyên phạt bị cáo Trí 8 năm tù.
HĐXX cũng tuyên chuyển 1.000 tỉ đồng bị cáo Trí khắc phục đối với bị cáo Lan cho SCB để đảm bảo nghĩa vụ thi hành án của bị cáo Lan trong vụ án gây thiệt hại cho SCB.