Phát biểu tại buổi họp báo về "Diễn đàn tương lai ASEAN năm 2024" (AFF 2024) do Bộ Ngoại giao tổ chức chiều 1/4, tại Hà Nội, Thứ trưởng Đỗ Hùng Việt cho biết sáng kiến tổ chức Diễn đàn được Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính công bố tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 43 (Jakarta, Indonesia, tháng 9/2023).
Đây là ý tưởng của Việt Nam với mong muốn đóng góp cùng các nước thành viên, các bạn bè, đối tác của ASEAN và các tầng lớp người dân ASEAN thúc đẩy định hình con đường phát triển tương lai cho ASEAN.
Bên cạnh việc ủng hộ vai trò Chủ tịch Cộng đồng Văn hóa-Xã hội ASEAN trong năm 2024, Việt Nam sẵn sàng phối hợp, hỗ trợ trong việc triển khai các sáng kiến, ưu tiên thuộc lĩnh vực chuyên ngành.
Trải qua gần 6 thập kỷ tồn tại và phát triển, ASEAN đang chuẩn bị bước vào giai đoạn phát triển mới, sau khi hoàn thành thực hiện Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025, trong bối cảnh thế giới và khu vực đang biến chuyển nhanh chóng, phức tạp, đặt ra nhiều thời cơ, vận hội, đi kèm với những thách thức không nhỏ. Bản thân các quốc gia ASEAN cũng đang đứng trước nhiều lựa chọn khác nhau trong chiến lược phát triển cũng như tầm nhìn về ASEAN, về khu vực và thế giới.
Theo Thứ trưởng Đỗ Hùng Việt, tình hình mới đặt ra nhiều câu hỏi cho ASEAN hiện tại cũng như tương lai: Làm thế nào để duy trì vai trò trung tâm, thích ứng với sự thay đổi của khu vực và thế giới? Làm sao để cân bằng và hài hòa các mối quan tâm và lợi ích của các thành viên? Làm sao để cân bằng giữa đổi mới và bảo tồn các giá trị cốt lõi của ASEAN?
"Trong bối cảnh đó, ý tưởng tổ chức Diễn đàn Tương lai ASEAN (ASEAN Future Forum-AFF) là một phần trong nỗ lực của Việt Nam và các nước ASEAN nhằm tạo diễn đàn để trao đổi và tìm kiếm lời giải cho những câu hỏi trên," Thứ trưởng Đỗ Hùng Việt nói.
Theo Thứ trưởng Đỗ Hùng Việt, diễn đàn sẽ là kênh cung cấp các ý tưởng, sáng kiến cho quá trình xây dựng tầm nhìn ASEAN đến năm 2045; đại diện cho tiếng nói và đóng góp của khu vực chúng ta vào nỗ lực định hướng phát triển tương lai của thế giới thông qua Hội nghị Thượng đỉnh Tương lai của Liên hợp quốc, dự kiến tổ chức vào tháng 9/2024 tới.
Đây cũng là đóng góp cụ thể của Việt Nam trong nỗ lực chung nhằm xây dựng cộng đồng ASEAN lấy người dân làm trung tâm; thiết thực triển khai chủ trương thúc đẩy và nâng tầm đối ngoại đa phương.
Cũng theo lãnh đạo Bộ Ngoại giao, diễn đàn Tương lai ASEAN sẽ là diễn đàn mở Kênh 1,5 (Nếu như Kênh 1 là kênh ngoại giao chính thức, kênh 2 là Kênh ngoại giao học giả, thì Kênh 1,5 là sự pha trộn giữa Kênh 1 và Kênh 2, có sự tham gia của cả quan chức Chính phủ và giới học giả), góp phần thúc đẩy sự tương tác đa chiều, tạo cơ hội để người dân tham gia sâu rộng hơn vào tiến trình của ASEAN; để bạn bè, đối tác hiểu hơn về ASEAN và thúc đẩy hợp tác, gắn kết toàn diện, thực chất hơn với ASEAN.
Điểm nhấn của diễn đàn đó là sự hội tụ đại diện các cấp của các Chính phủ, thành viên ASEAN, các đối tác cũng như các doanh nghiệp, thanh niên để cùng trao đổi có chia sẻ các ý kiến. Từ diễn đàn này sẽ có thêm nhiều ý tưởng mới, mang tính sáng tạo, đổi mới để có thể đóng góp được vào qua trình trao đổi, thảo luận trong hội nghị cũng như giữa ASEAN và các đối tác.
"Với chủ đề "Lấy người dân làm trung tâm," điều mà Việt Nam luôn mong muốn chia sẻ trong ASEAN và các diễn đàn đa phương, việc tổ chức diễn đàn mở sẽ tạo điều kiện để tất cả các giới cùng tham gia góp ý kiến," Thứ trưởng Đỗ Hùng Việt nhấn mạnh.
Chủ đề của Diễn đàn năm nay là "Xây dựng Cộng đồng ASEAN phát triển nhanh, bền vững, lấy người dân làm trung tâm." Chủ đề này phản ánh quan tâm và kỳ vọng của lãnh đạo Cấp cao Việt Nam, gắn chặt với định hướng phát triển của ASEAN và của Việt Nam, đặc biệt là thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững và xây dựng cộng đồng "hướng vào người dân" và "lấy người dân làm trung tâm"./.
Diễn đàn năm nay là hoạt động đa phương cấp cao, có quy mô lớn với sự tham gia của trên 200 đại biểu, bao gồm lãnh đạo cấp cao của một số nước ASEAN và đối tác, đại diện các tổ chức quốc tế và các học giả hàng đầu khu vực và thế giới. Đặc biệt, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dành quan tâm cao đến Diễn đàn và dự kiến sẽ tham dự, có bài phát biểu khai mạc Diễn đàn.
Diễn đàn Tương lai ASEAN 2024 được tổ chức trong ngày 23/4, tại Hà Nội, bao gồm các hoạt động chính sau: Phiên khai mạc có sự tham dự và phát biểu của Lãnh đạo cấp cao Việt Nam, các nước Chủ tịch ASEAN đương nhiệm và kế tiếp, Tổng thư ký ASEAN, Tổng thư ký Liên hợp quốc.
Phiên 1: Hướng đến một cộng đồng ASEAN phát triển nhanh và bền vững. Hai phiên Ăn trưa làm việc song song về các chủ đề "Tái định vị vai trò trung tâm của ASEAN" và "Nắm bắt cơ hội phát triển trong kỷ nguyên Số." Đẩy mạnh cách tiếp cận an ninh toàn diện vì một Cộng đông ASEAN lấy người dân làm trung tâm và Phiên tổng kết
Trước đó, vào ngày 22/4, sẽ diễn ra sự kiện Đối thoại giữa Tổng Thư ký ASEAN với thanh niên. Đây là một trong những điểm nhấn đáng chú ý của Diễn đàn AFF 2024. Đối thoại là cơ hội để thanh niên Việt Nam và ASEAN tăng cường hiểu biết về ASEAN, chia sẻ những kỳ vọng và khuyến nghị của thanh niên đối với hướng đi tương lai của ASEAN.