Anh Nguyễn Minh Chuyển, cán bộ đang làm việc trong ngành địa chất ở tỉnh Lạng Sơn chia sẻ với Báo SGGP, ở tỉnh Lạng Sơn có hai đỉnh núi nhiều hoa đỗ quyên là đỉnh Công Sơn (được gọi là núi Cha, tiếng Tày gọi là Phia Pò) và đỉnh Mẫu Sơn (núi Mẹ, tiếng Tày gọi là Phia Mè) cùng thuộc xã Mẫu Sơn, huyện Lộc Bình.
Còn theo chị Triệu Thị Phẩy, một người Dao, sống ở thôn Na Mò (xã Mẫu Sơn) - chuyên làm nghề "Porter" (dẫn đường và vận chuyển hành lý cho khách leo núi - trekking) thì hoa đỗ quyên Mẫu Sơn - Công Sơn mới bắt đầu nở được vài ngày nay.
Chị Phẩy nhận định, khoảng cuối tuần này đến dịp nghỉ Lễ 30-4 và 1-5 là thời điểm hoa đỗ quyên ở Lạng Sơn nở rộ và đẹp nhất.
Anh Chuyển cũng chia sẻ, so với hoa đỗ quyên ở đỉnh núi Putaleng (Lai Châu) hoặc Fansipan (Lào Cai) và một số nơi, thì hoa đỗ quyên ở Mẫu Sơn - Công Sơn là nở muộn nhất (sau khoảng 1 tháng, thường nở rộ vào nửa cuối tháng 4 hàng năm).
Nguyên nhân là khí hậu ở khu vực Mẫu Sơn lạnh hơn và kéo dài hơn (kết thúc muộn hơn - hiện tại ở khu vực Đông Bắc của miền Bắc trời vẫn lạnh, đang chuyển mùa, nên hoa đỗ quyên cũng khai nở muộn.
Chị Phẩy cho biết, đã làm nghề "Porter" được 2 năm nay.
Vào mùa hoa đỗ quyên nở, khách du lịch ở Hà Nội và TPHCM kéo lên nhiều, nên có thời điểm, cả hai vợ chồng chị phải chia nhau dẫn khách leo núi. Có tuần đi tới 3 chuyến.
Cách đây 2 ngày, chị Phẩy vừa dẫn một đoàn khách từ Indonesia tới Việt Nam (theo tour) leo núi Công Sơn để ngắm đỗ quyên, đi - về trong ngày.
"Mùa leo núi ở Lạng Sơn là từ tháng 9 năm trước đến tháng 5 năm sau. Hết hoa đỗ quyên thì tôi lại dẫn khách đi ngắm thác, hỗ trợ các tour du lịch mạo hiểm", chị Phẩy nói.
Theo anh Chuyển, trên đỉnh Mẫu Sơn là thiên đường hoa đỗ quyên. Đây còn là mê cung rừng già, gần như không đường không lối, nhiều cây cổ thụ rêu bám đẹp như trong cổ tích. Vì vậy, đỉnh núi này khó leo hơn.
Còn dễ leo hơn là đỉnh núi Công Sơn. Các nhóm trekking có thể khởi hành từ thôn Na Mò (nằm trên đường vào cửa khẩu Chi Ma, huyện Lộc Bình).
Tuy nhiên, anh Chuyển hướng dẫn, để được leo núi Công Sơn, cần phải khai báo với cơ quan chức năng ở địa phương: BQL rừng đặc dụng Mẫu Sơn, UBND xã Mẫu Sơn, Đồn Biên phòng cửa khẩu Chi Ma, hoặc cơ quan có thẩm quyền về du lịch của tỉnh Lạng Sơn (như Phòng VH-TT huyện Lộc Bình, Phòng Quản lý du lịch - Sở VHTT-DL tỉnh Lạng Sơn hoặc bộ phận quản lý khu du lịch Mẫu Sơn).
Theo anh Chuyển và một số khách du lịch, sở dĩ phải đăng ký danh sách leo núi vì đây là khu rừng đặc dụng nên phải cam kết không xâm hại cảnh quan môi trường rừng với BQL rừng đặc dụng Mẫu Sơn.
Chị Phẩy cho biết thêm, khu vực này gần biên giới nên khách leo núi không được sử dụng flycam.
Anh Chuyển là một "thổ địa" có nhiều kinh nghiệm leo núi, thông thạo địa hình trong khu vực, núi Công Sơn và Mẫu Sơn là 2 đỉnh núi đứng hai bên tạo thành các vách, giữa là vực sâu tách biệt nên ngăn cách. Mỗi đỉnh đều có vẻ đẹp riêng.
Công Sơn đẹp hùng vĩ, nhiều vách vực sâu, nhiều thảm cỏ rộng lớn. Mẫu Sơn rộng lớn bao la, vẻ đẹp bao dung hiền hậu, mang trong mình khu linh địa cổ hàng ngàn năm huyền bí. Hai đỉnh núi này có hai cung đường đi khác nhau.
Những khách du lịch đã có kinh nghiệm cho biết, vị trí có hoa đỗ quyên không phải là ở khu du lịch Mẫu Sơn (nơi hàng năm khách du lịch lũ lượt kéo lên ngắm băng giá) mà ở tít trên núi cao (với độ cao khoảng trên 1.500m).