Khi gia nhập Liverpool vào tháng 1/2008, Martin Skrtel đã sớm nhận thấy Xabi Alonso không giống với một cầu thủ thông thường. "Xabi là kiểu người sẽ trở thành HLV vào một ngày nào đó", cựu trung vệ người Slovakia nói với The Athletic, "Cách anh ấy tập luyện, cách anh ấy chơi bóng, nói chuyện, suy nghĩ về trận đấu, tất cả đều rất hiểu biết và khác thường".
Cũng phải thôi, bởi ngay từ nhỏ, song song với tình yêu bóng đá, Alonso luôn chú trọng chuyện học hành. Ông từng đăng ký lấy bằng kỹ sư ở San Sebastian và tính chuyện theo đuổi sự nghiệp kinh doanh trước khi chuyển lên đội một Real Sociedad năm 17 tuổi. Khi tập trung hoàn toàn cho bóng đá, sự thông thái vẫn luôn được nhìn thấy ở Alonso.
Điều này cũng một phần xuất phát từ ý thức nghề nghiệp của anh. Alonso luôn tự nhận bản thân không sở hữu những phẩm chất thể thao nổi trội, vì vậy cố gắng bù đắp bằng cách sử dụng trí óc. Thần tượng Zinedine Zidane, Fernando Redondo và Ronald Koeman, ông sau này cũng trở thành một tiền vệ đẳng cấp như họ bởi khả năng ra quyết định nhanh cùng những đường chuyền tuyệt hảo.
Khá ngạc nhiên, là thủ lĩnh trên sân cỏ nhưng Alonso không phải đội trưởng của Liverpool, Real Madrid hay Bayern. Thế nhưng trí tuệ và sự thông thái của của cầu thủ người xứ Basque vẫn đưa ông tới vị trí trung tâm. Khi Alonso nói, tất cả đều im lặng và lắng nghe.
Trở thành HLV, sức hút của Alonso thậm chí còn lớn hơn. Tại Bayer Leverkusen , từ cầu thủ đến các nhân viên đều ngưỡng mộ chiến lược gia 42 tuổi. Bất chấp kho tàng đồ sộ với 1 World Cup, 2 Euro, 2 Champions League và 12 danh hiệu lớn nhỏ khác, Alonso thân thiện với tất cả mọi người. Điều này tương tự như thời còn khoác áo Liverpool. Trong khi nhiều ngôi sao tìm đến những nhà hàng sang trọng, ông thường lui tới và giao lưu ở La'go, một quán bar dành cho sinh viên.
Tờ The Athletic trích lời một quan chức của Leverkusen, rằng Alonso luôn "thắp sáng mọi căn phòng" mà ông ghé qua bằng kiến thức phong phú và khả năng ngôn ngữ (ông thông thạo 4 thứ tiếng). Không chỉ vậy, cựu tiền vệ người Tây Ban Nha còn thắp sáng cả sân tập bởi tài năng chưa bao giờ mất đi theo thời gian.
"Xabi đủ khả năng để quay lại thi đấu", hậu vệ cánh Alex Grimaldo nói, "Rất ít cầu thủ trên thế giới có thể chuyền bóng như ông ấy. Mỗi khi tham gia vào một bài tập chiến thuật, 'trò chơi kiểm soát bóng', ông sẽ đẩy nhịp độ để tất cả thấy được nhịp độ cần phải chơi. Tiền vệ Granit Xhaka thì đùa, rằng ông thầy "chạy nhiều hơn một số cầu thủ".
Ze Roberto, cựu cầu thủ của Leverkusen cũng xác nhận điều này. "Xem một buổi tập gần đây, tôi đã rất ngạc nhiên trước cường độ tập luyện của đội", huyền thoại người Brazil nói, "Chính Xabi cũng tham gia. Ông ấy thậm chí là người đá sung nhất, trực tiếp cho các học trò thấy những gì ông ấy muốn trên sân. Đây chính là sự khác biệt so với các CLB khác, nơi các HLV chỉ quan sát trong khi trợ lý của họ chỉ đạo buổi tập. Tôi thực sự ngưỡng mộ Xabi".
Với Alonso, Leverkusen đột nhiên vụt trở thành một thế lực không thể đánh bại. Sơ đồ 3-4-2-1, sự kết hợp giữa khả năng kiểm soát bóng và tốc độ, tính sáng tạo khi tìm kiếm khoảng trống ở khu vực 1/3 sân đối thủ, tinh thần không bao giờ bỏ cuộc, chiến đấu ngoan cường… tất cả đã làm nên một mùa giải khó tin.
Không còn ám ảnh về đội bóng không bao giờ vô địch "Neverkusen", Leverkusen lần đầu tiên đăng quang Bundesliga , trở thành CLB thứ 13 đăng quang ở giải bóng đá hàng đầu nước Đức. Để nhấn mạnh mùa giải rực rỡ, Die Werkself còn bất bại 43 trận ở mọi đấu trường, bao gồm kỷ lục 29 trận tại Bundesliga.
Nhưng đội bóng của Alonso vẫn còn nhiều thứ để hướng tới. Họ còn Europa League và Cúp Quốc gia Đức để hoàn tất cú ăn ba. Tròn 22 năm sau cú hat-trick về nhì cay đắng, bây giờ Leverkusen hào hứng tạo ra chương mới huy hoàng trong lịch sử CLB.
Trong cuốn biên niên sử đó, chắc chắn Alonso chiếm một vị trí đặc biệt. Ông trở thành huyền thoại vĩnh cửu chỉ sau 18 tháng dẫn dắt Die Werkself. Với người đàn ông này, sự khác biệt luôn được tạo ra.