Video: Đặc sắc Tết té nước của dân tộc Lào ở Điện Biên
Ngày 13 và 14-4, cộng đồng dân tộc Lào sinh sống tại bản Na Sang 1, xã Núa Ngam, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên tưng bừng tổ chức Tết truyền thống Bun Huột Nặm (Tết té nước).
Dân tộc Lào là một trong cộng đồng 19 dân tộc sinh sống trên địa bàn tỉnh Điện Biên có nhiều nét văn hóa đặc sắc, trong đó có Tết té nước. Theo tiếng Lào, "Bun" có nghĩa là lễ hội hoặc tết hay còn có nghĩa là phúc, "Huột" là té, "Nặm" là nước. "Bun Huột Nặm" được hiểu là lễ hội té nước hoặc Tết té nước của dân tộc Lào.
Cứ vào giữa tháng 4 dương lịch hằng năm, đồng bào dân tộc Lào ở bản Na Sang I, xã Núa Ngam, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên lại nô nức tổ chức Tết té nước hay còn gọi là "Bun Huột Nặm" để chào đón năm mới.
Bun Huột Nặm là một nghi lễ trong dịp Tết truyền thống của cộng đồng dân tộc Lào trên địa bàn bản Na Sang I, xã Núa Ngam, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên.
Bà con dân tộc Lào ở bản Na Sang I, xã Núa Ngam, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên vui trong lễ hội Tết té nước. video: Văn Duẩn
Đây là sự kiện có ý nghĩa quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần của cộng đồng dân tộc Lào, bởi người dân quan niệm đó là dịp để cầu trời cho mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu, vạn vật sinh sôi, phát triển.
Bun huột nặm cũng là dịp tẩy rửa những điều không tốt của năm cũ, để bước sang một năm mới nhiều may mắn cho các thành viên, các gia đình và cộng đồng. Bun huột nặm còn là dịp để người dân thể hiện sự sáng tạo của mình qua những trò chơi dân gian, những điệu múa truyền thống đặc trưng riêng của dân tộc Lào.
Từ lâu, người Lào đã định cư, lập nghiệp ở bản Na Sang I, xã Núa Ngam, huyện Điện Biên. Quá trình phát triển, cùng với sự giao thoa văn hóa, nên nhiều phong tục của dân tộc Lào đã dần mai một. Năm 2015, Tết té nước được phục dựng và được người dân tộc Lào ở bản Na Sang I duy trì tổ chức vào đúng thời điểm diễn ra Tết truyền thống của người Lào (từ ngày 14 đến ngày 16-4 dương lịch), góp phần tái hiện lại những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Lào.
Với mong muốn năm mới người được té nước sẽ gặp may mắn và tốt lành, nên tại Lễ hội Bun huột nặm mọi người thoải mái té nước vào nhau để gột rửa những điều xui xẻo trong năm cũ.
Ngoài ý nghĩa đó thì Lễ hội té nước còn thể hiện sự mong muốn bước vào vụ mùa năm mới với mưa thuận gió hòa, cầu cho mưa về tắm mát ruộng đồng, làm mềm đất rẫy để người dân tra hạt.
Cúng bản, cúng thần linh là một nghi lễ tâm linh sâu sắc của người Lào, thể hiện sự biết ơn các thần linh, tổ tiên đã ban cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, con người mạnh khỏe, may mắn. Sau khi lễ cúng kết thúc, thầy mo sẽ dùng một thứ nước thơm được chế từ cây cỏ, vảy lên người tất cả những ai có mặt ở buổi lễ để cầu may.
Kết thúc nghi thức cúng tế thần linh, chủ tế sẽ dẫn tất cả mọi người ra bờ suối Nậm Núa để làm lễ cầu mưa (só nặm phạ phốn).
Lễ cầu mưa được thực hiện bên bờ suối, chủ tế sẽ cảm ơn thần sông, thần suối và cầu cho dân bản được mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi. Tất cả các lễ vật sau đó được chia đều cho mọi người ăn lấy may.
Sau lễ cầu mưa, mọi người xuống suối té nước vào nhau để cầu chúc sức khỏe và đằm mình trong dòng suối mát nhằm làm thanh khiết bản thân.
Sau khi té nước vào người, người dân sẽ mang nước về té vào nhà cửa, đồ thờ cúng, vật nuôi và công cụ sản xuất vì tin rằng nước sẽ giúp gột rửa những điều xấu xa, bệnh tật và cầu chúc năm mới sống lâu, sạch sẽ, mạnh khỏe...