Chiều 17/4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến Tờ trình của Chính phủ về báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc Bắc - Nam phía Tây đoạn Gia Nghĩa (Đắk Nông) - Chơn Thành (Bình Phước).
Thừa ủy quyền của Chính phủ trình bày tờ trình tại phiên họp, Bộ trưởng Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thắng cho biết, dự án có điểm đầu giao đường Hồ Chí Minh (QL14) tại Km1915+900 (thuộc địa phận huyện Đắk R'Lấp, Đắk Nông), điểm cuối kết nối với đường Hồ Chí Minh đoạn Chơn Thành - Đức Hòa (thuộc địa phận thị xã Chơn Thành, Bình Phước).
Theo ông Nguyễn Văn Thắng, quy hoạch dự án có quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh với tổng chiều dài khoảng 128,8 km; giải phóng mặt bằng thực hiện một lần theo quy mô quy hoạch 6 làn xe.
"Sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 25.540 tỷ đồng, bao gồm 12.770 tỷ đồng vốn Nhà nước và 12.770 tỷ đồng vốn do nhà đầu tư thu xếp", Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng thông tin.
Về phương án triển khai, ông Nguyễn Văn Thắng nêu rõ, sẽ chia thành 5 dự án thành phần.
Trong đó: dự án thành phần 1 (cao tốc đoạn Gia Nghĩa - Chơn Thành) đầu tư theo phương thức PPP (loại hợp đồng BOT; sơ bộ thời gian thu phí hoàn vốn khoảng 18 năm); các dự án thành phần 2, 3, 4, 5 thực hiện giải phóng mặt bằng, xây dựng đường gom và cầu vượt ngang qua địa phận tỉnh Đắk Nông, tỉnh Bình Phước triển khai theo hình thức đầu tư công.
Về tiến độ dự kiến, theo tư lệnh ngành Giao thông vận tải, sẽ chuẩn bị dự án năm 2023 - 2024; giải phóng mặt bằng năm 2024 - 2025; thi công xây dựng từ năm 2025, phấn đấu hoàn thành năm 2026.
Liên quan đến nguồn vốn, Chính phủ kiến nghị Quốc hội chấp thuận bố trí 8.770 tỷ đồng từ nguồn tăng thu, tiết kiệm chi thường xuyên của ngân sách Trung ương năm 2022 và 1.500 tỷ đồng từ nguồn dự phòng của kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách Trung ương giai đoạn 2021 - 2025 để đầu tư dự án.
Đồng thời, kiến nghị Quốc hội cho phép kéo dài thời gian giải ngân đến hết năm 2026 đối với số vốn bố trí từ nguồn tăng thu, tiết kiệm chi thường xuyên của ngân sách Trung ương năm 2022 để thực hiện dự án.
Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Vũ Hồng Thanh nêu rõ, Thường trực Ủy ban Kinh tế cơ bản nhất trí với quy mô đầu tư của dự án.
Tuy nhiên, một số ý kiến đề nghị cân nhắc mở rộng đầu tư đoạn kết nối 2km của dự án theo quy mô 4 làn xe để bảo đảm kết nối đồng bộ với đường cao tốc TP.HCM - Chơn Thành đang triển khai đầu tư, phát huy hiệu quả đầu tư (giảm thiểu chi phí trong quá trình nâng cấp, mở rộng sau này).
Đề cập đến tổng mức đầu tư dự án khoảng 25.540 tỷ đồng, cơ quan thẩm tra của Quốc hội đề nghị phân tích rõ hơn các chi phí thu hồi, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đặc biệt chi phí liên quan đến việc chuyển mục đích sử dụng rừng và đất lúa của dự án.
Đối với vốn ngân sách Trung ương khoảng 10.536,5 tỷ đồng, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội nêu rõ, có ý kiến cho rằng việc bố trí 1.500 tỷ đồng từ nguồn dự phòng của Kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách Trung ương giai đoạn 2021 - 2025 là không khả thi.
Theo quy định của Luật Đầu tư công năm 2019, số vốn Kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2021 - 2025 chỉ được thực hiện đến ngày 31/1/2026. Dự án dự kiến đến hết năm 2026 mới hoàn thành, đề nghị Chính phủ giải trình làm rõ việc bố trí nguồn vốn để thực hiện Dự án trong năm 2026.
Theo báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, có 2 dự án BOT song hành với dự án là dự án BOT Cầu 38 - thị xã Đồng Xoài và dự án nâng cấp mở rộng Quốc lộ 14 đoạn Km817 - Km887 (tỉnh Đắk Nông), nên việc đầu tư dự án sẽ làm giảm doanh thu và thay đổi phương án tài chính dự kiến ban đầu của các dự án này.
Vì vậy, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội đề nghị cần bổ sung giải pháp cụ thể đối với dự án để Quốc hội có cơ sở xem xét, quyết định.