Sau một thời gian Thông tư 43/2023 quy định về cải tạo phương tiện giao thông cơ giới đường bộ, có hiệu lực từ ngày 15-2 khiến nhiều chủ xe hiểu sai về một số quy định. Đặc biệt là những quy định về các hạng mục thay đổi kết cấu không được coi là cải tạo xe như đèn, lắp thêm bậc dẫm chân… khiến cho nhiều chủ xe loay hoay.
Thuê đồ "zin" để đăng kiểm
Theo tìm hiểu của PV, nhiều chủ xe trước khi đến hạn đăng kiểm sẽ tìm hiểu trước những thay đổi kết cấu trên xe có qua kiểm định hay không, sau đó mới đưa xe đi đăng kiểm.
Anh Thế Sang cho biết: "Tôi cũng nghe về việc được thay đổi đèn xe nên đã thay đèn bi gầm để hỗ trợ chạy xe vào ban đêm hay lúc đi thời tiết sương mù. Nhưng vừa rồi đi đăng kiểm thì tôi bị "trả về" và đang tìm hướng xử lý".
Vì trượt kiểm định, nhiều chủ xe đến các cửa hàng nội thất ô tô, tìm kiếm trên mạng xã hội để thuê đồ zin (nguyên bản) của xe, bằng cách nào đó để tạm thời qua đăng kiểm. Mức giá thuê mỗi cặp đèn zin dao động từ 600 ngàn đồng đến hơn 1,5 triệu đồng, tuỳ theo từng loại xe.
Anh Nguyễn Khắc Trung (Chủ garage Khắc Trung Auto) cho biết: "Thời gian qua nhiều người đến hỏi về đèn zin để thay thế, thuê hoặc mượn để đi đăng kiểm".
Theo anh Trung, nhiều chủ xe chia sẻ các loại xe thay đổi choá, độ đèn bi thì thường bị trượt đăng kiểm. Giá thuê bên ngoài thị trường chừng 600-800 ngàn đồng đối với xe thông dụng. Riêng các dòng xe hiếm thì giá thuê có thể lên đến từ 1-1,5 triệu đồng.
"Thông thường đối với xe đã làm đèn rồi thì sẽ khó quan sát nếu quay lại đèn zin bởi vì nhiều người cảm thấy không đủ độ sáng khi di chuyển. Do đó, nhiều người chấp nhận khi đăng kiểm sẽ phải thuê đèn, mượn đèn để qua đăng kiểm. Cho nên tôi nghĩ chủ xe thực sự có nhu cầu thì hãy thay thế"- anh Khắc Trung đưa ra lời khuyên.
Cẩn trọng khi thuê, mượn linh kiện chỉ để đăng kiểm
Đại diện một Trung tâm Đăng kiểm tại TP.HCM cho biết: "Việc các chủ xe hiểu sai về quy định này cũng không quá nhiều, đa số các chủ xe sẽ đến Trung tâm hỏi trực tiếp, sau đó về sửa chữa, bảo dưỡng lại đầy đủ sau đó mới đến đăng kiểm chính thức".
Trao đổi với PLO, Luật sư (LS) Trần Văn Giới, Đoàn LS TP.HCM cho biết theo điểm a Khoản 8 Điều 30 Nghị định số 100/2019 (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 123/2021) quy định như sau: "Phạt tiền từ 4 triệu đồng đến 6 triệu đồng đối với cá nhân, từ 8 triệu đồng đến 12 triệu đồng đối với tổ chức là chủ xe ô tô và các loại xe tương tự xe ô tô thực hiện hành vi thuê, mượn linh kiện, phụ kiện của xe ô tô khi kiểm định".
Căn cứ quy định trên thì việc thuê, mượn linh kiện, phụ tùng để đi đăng kiểm đối với xe ô tô là hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực giao thông đường bộ, chủ xe ô tô khi thực hiện hành vi này sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính, mức phạt đối với chủ xe là cá nhân từ 4-6 triệu đồng, đối với chủ xe là tổ chức từ 8-12 triệu đồng.
"Theo tôi được biết, việc thuê, mượn linh kiện chỉ để kiểm định hiện nay là rất phổ biến, hệ quả của hoạt động này dẫn đến tình trạng rất nhiều xe ô tô với các linh kiện, phụ tùng không đủ tiêu chuẩn, đã cũ hoặc hỏng hóc, không đảm bảo điều kiện an toàn nhưng vẫn vượt qua đăng kiểm để lưu thông, đây là tình trạng đáng lo ngại về an toàn giao thông"- LS Giới cho hay.
Cũng theo LS Giới, có thể thấy cả hành vi thuê, mượn và hành vi cho thuê, cho mượn linh kiện, phụ kiện của xe ô tô để thực hiện kiểm định đều là hành vi xâm hại đến trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Tuy nhiên pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ hiện nay chỉ có quy định xử phạt đối với chủ xe thực hiện hành vi thuê, mượn nói trên của chủ xe mà chưa có chế tài đối với các tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi cho thuê, cho mượn.
"Dự thảo Luật trật tự, an toàn giao thông đường bộ mới nhất của Bộ Công an soạn thảo đã liệt kê hành vi "thuê, mượn phụ tùng xe cơ giới chỉ để thực hiện việc kiểm định" vào nhóm các hành vi bị nghiêm cấm theo quy định tại Điều 9 Dự thảo. Trong thời gian tới, khi dự thảo luật được thông qua, rất có thể Chính Phủ sẽ ban hành quy định về chế tài đối với cả các tổ chức, cá nhân cho thuê, cho mượn phụ tùng xe cơ giới chỉ để thực hiện việc kiểm định"- LS Trần Văn Giới nhấn mạnh.
Xe trượt đăng kiểm chiếm tỉ lệ cao
Vừa qua, Cục Đăng kiểm Việt Nam cũng thông báo trong ba tháng đầu năm 2024, các đơn vị đăng kiểm trên cả nước thực hiện kiểm định gần 1,3 triệu lượt phương tiện.
Trong đó, hơn 1 triệu lượt xe đạt tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường, hơn 203 nghìn lượt phương tiện "trượt" đăng kiểm phải bảo dưỡng, sửa chữa, điều chỉnh để kiểm định lại.
Chỉ tính riêng trong tháng 3, các đơn vị đăng kiểm trên cả nước đã kiểm định hơn 379 nghìn lượt phương tiện, trong đó gần 64 nghìn lượt phương tiện bị trượt đăng kiểm. Đây được đánh giá là tỉ lệ trượt đăng kiểm cao hơn so với trước đây.