Ông Nguyễn Bá Mẽ (76 tuổi, quê xã Yên Nam, thị xã Duy Tiên, tỉnh Hà Nam) từng là chiến sĩ lái xe chở Trung tướng Nguyễn Quốc Thước (khi ấy là Tham mưu trưởng Chiến dịch Tây Nguyên, Tư lệnh Quân đoàn 3, trực tiếp tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975) tiến vào Dinh Độc Lập ngày 30/4/1975.
Năm 1967, khi vừa tròn 19 tuổi, chàng thanh niên Nguyễn Bá Mẽ vẫn là một công nhân lái máy cày của tỉnh Hà Nam Ninh lúc bấy giờ. Đến năm 1971, ông Mẽ được Trường đào tạo lái xe 255 tuyển thẳng vào học. Ông cùng nhiều đồng đội được đào tạo trong vòng 45 ngày và được điều sang Trung Quốc để lái đoàn xe giải phóng về Núi Voi (Thái Nguyên).
Năm 1972 ông được điều vào Tây Nguyên làm nhiệm vụ lái xe trong phái đoàn đặc biệt của Ban liên hiệp 4 bên tại Plei Kần (Ngọc Hồi - Kon Tum). Sau đó, ông được phân công nhiệm vụ lái xe chở Trung tướng Nguyễn Quốc Thước.
Ông Mẽ nhớ lại, tháng 3/1975, chiến dịch Tây Nguyên bắt đầu diễn ra và là sự kiện mở màn quan trọng nhất cho cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975. Sau trận đánh mở màn thắng lợi tại Buôn Ma Thuột, quân ta thừa thắng tiến lên và giải phóng hoàn toàn Tây Nguyên, phối hợp lực lượng địa phương tiến về giải phóng 3 tỉnh Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa.
Thời điểm này, mỗi ngày ông Mẽ chở thủ trưởng Nguyễn Quốc Thước cùng một lính công vụ vượt hàng trăm kilomet đường núi rừng. "Nhiều lúc chiếc xe bị địch bắn thủng như chiếc rổ, xe chỉ chạy bằng vành trong mưa bom bão đạn. Đã có lúc 3 người phải bỏ xe ô tô chạy bộ hàng chục kilomet để tránh bom đạn quân thù" - Ông Mẽ nhớ lại.
Sau khi giải phóng Tây Nguyên, chiến dịch giải phóng Sài Gòn đã bắt đầu với mệnh lệnh: "Thần tốc, thần tốc hơn nữa, táo bạo, táo bạo hơn nữa, tranh thủ từng giờ từng phút xốc tới chiến trường giải phóng miền Nam, quyết chiến và toàn thắng".
Kể về thời điểm quân ta tiến vào Sài Gòn, ông Mẽ nhớ lại: "Tôi làm nhiệm vụ lái xe, thủ trưởng bảo đi đến điểm nào là tôi lên đường, lịch trình có thể thay đổi đột xuất bất kỳ lúc nào.
Vào ngày 29/4/1975, tôi lái xe từ Trảng Bàng đi Củ Chi (tỉnh Tây Ninh) sau đó chạy thẳng đến sân bay Tân Sơn Nhất vào khoảng hơn 8h tối. Trước khi đến sân bay Tân Sơn Nhất, thủ trưởng Thước có căn dặn tất cả anh em lính "vào đến đấy của cải rất nhiều, chúng bay tuyệt đối không được lấy bất kỳ một thứ gì"".
Đến sáng ngày 30/4/1975, ông Mẽ được lệnh chở thủ trưởng đi đến Dinh Độc Lập. Trên đường đi, mặc dù tiếng súng vẫn còn vang lên nhưng người dân đã cầm cờ đỏ sao vàng đứng bên đường vẫy chào quân giải phóng. Họ cầm cơm nắm, thịt, xôi… đưa cho anh em chiến sỹ.
"Khi chiếc xe tôi lái đến cổng Dinh Độc Lập là xe tăng của quân ta đã đánh vào bên trong rồi. Từ bên trong, quân ngụy liên tục xả súng, lúc đó 3 người ngồi trên xe gồm thủ trưởng, lính công vụ và tôi phải nằm dưới rãnh nước để tránh đạn. Khi súng ngừng bắn, tôi biết cũng là lúc quân ta toàn thắng, đất nước ta hoàn toàn thống nhất", ông Mẽ nhớ lại.
Chiến tranh qua đi, hòa bình lập lại, người lính Nguyễn Bá Mẽ trở về cuộc sống đời thường sau khi giải ngũ. Đến năm 2020, ông Mẽ mới có cơ duyên gặp lại người thủ trưởng đáng kính của mình là Trung tướng Nguyễn Quốc Thước.
Đầu tháng 4/ 2023, Trung tướng Nguyễn Quốc Thước cũng về thăm lại người lính lái xe đã cùng kề vai sát cánh, từng sống chết dưới những làn đạn như mưa của địch trong những năm chiến tranh khốc liệt và cùng tâm sự, hàn huyên lại những kỷ niệm mà đời lính không bao giờ quên.