Nhiều người ra đi và trở về đều có chung cảm nhận xa quê nhưng luôn nghĩ về Tổ quốc, tổ tiên. Xa quê nhưng nhiều gia đình gốc Việt vẫn luôn gìn giữ tiếng Việt và bản sắc văn hóa dân tộc; vẫn luôn có các hoạt động giao lưu, kết nối với cộng đồng, với quê hương và có nhiều đóng góp cho sự phát triển của đất nước. Quan điểm của Đảng và Nhà nước ta cũng đã khẳng định điều hiển nhiên như chân lý: Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là một bộ phận không thể tách rời của cộng đồng các dân tộc Việt Nam.
Sự đóng góp của kiều bào vào công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước, trong đó có TP HCM, là rất lớn và trên nhiều lĩnh vực. Đó không chỉ là lượng kiều hối gửi về hằng năm mà còn là nguồn lực về chất xám, về văn hóa và vai trò cầu nối trong giao thương, trong đầu tư; có ý nghĩa rất quan trọng trong quá trình Việt Nam hội nhập sâu rộng với thế giới.
Việt Nam nằm trong tốp 10 quốc gia có lượng kiều hối lớn nhất thế giới và trong tốp 3 quốc gia nhận kiều hối nhiều nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Nguồn kiều hối nước ta hiện đã cao hơn nguồn vốn giải ngân vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Kiều hối ở nước ta còn mang yếu tố tinh thần và giá trị nhân văn to lớn.
Trong lĩnh vực khoa học - công nghệ, nhiều trí thức kiều bào làm việc ở các trung tâm nghiên cứu khoa học, các trường đại học hàng đầu, các công ty sản xuất công nghệ cao, các tổ chức khoa học quốc tế. Hầu hết ở các ngành, lĩnh vực mũi nhọn: điện tử, sinh học, y học, vật liệu mới, năng lượng mới, tin học, hàng không vũ trụ, hải dương… đều có chuyên gia người Việt Nam làm việc.
Chuyên gia, trí thức Việt kiều đã và đang có những đóng góp thiết thực như: chuyển giao kiến thức, tiến bộ khoa học - kỹ thuật, tham gia đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà khoa học, giảng dạy, hướng dẫn dạy nghề…, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nước nhà. Số lượng doanh nghiệp kiều bào đầu tư và kinh doanh tại Việt Nam ngày càng nhiều - chỉ tính đến cuối năm 2020 đã có hơn 360 dự án với tổng số vốn 1,6 tỉ USD.
Những năm gần đây, kiều bào về thăm quê hương ngày càng nhiều hơn. Họ tham gia nhiều hoạt động thiện nguyện, đóng góp cho vùng bị thiên tai, cho vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, cho chương trình "Xanh hóa Trường Sa". Trong đại dịch COVID-19, kiều bào đã tích cực đóng góp cho quỹ vắc-xin và nhiều vật tư y tế...
Trước yêu cầu hội nhập và phát triển, trong bối cảnh mới - khi nguồn lực kiều bào ngày càng lớn mạnh, thế và lực của đất nước cũng khác xa so với trước, mối quan hệ giữa kiều bào và đất nước mang những sắc thái và cơ hội mới, nên nguồn lực to lớn của kiều bào cần được phát huy hiệu quả. Cơ chế, chính sách phù hợp là yếu tố quan trọng để phát huy nguồn lực kiều bào.
Đối với việc phát huy tác dụng nguồn kiều hối, cần có những chính sách ưu đãi, thu hút đầu tư theo hướng tích cực. Cần hướng dòng kiều hối vào các lĩnh vực sản xuất - kinh doanh, các kênh đầu tư tốt thông qua việc tạo môi trường đầu tư thuận lợi, phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp và chứng khoán một cách chuyên nghiệp, hiệu quả.
Đối với việc thu hút lực lượng trí thức kiều bào, cần có cơ chế, chính sách đột phá. Những chính sách thu hút, ưu đãi không chỉ mời gọi các chuyên gia tham gia những hoạt động ngắn ngày mà còn tham gia các công trình, đề tài, phát minh có khả năng làm thay đổi ngành, lĩnh vực khoa học - công nghệ. Cần hình thành mạng lưới kết nối, có chiến lược thu hút và trọng dụng nhân tài; xác định những mũi nhọn cần tập trung, những nơi có nhu cầu thu hút, các giải pháp tài chính, đầu tư cơ sở vật chất, phát triển hạ tầng nghiên cứu tiên tiến, chế độ đãi ngộ, môi trường làm việc thuận lợi… Cần mạnh dạn phân cấp và tăng tính tự chủ cho các cơ sở có nhu cầu sử dụng chuyên gia, trí thức kiều bào về làm việc; thúc đẩy cải cách mạnh mẽ, khắc phục những rào cản về quy trình, thủ tục nhiêu khê…
TP HCM đang huy động các nguồn lực cho việc tăng tốc phát triển; đang triển khai những dự án mang tính đột phá như trung tâm tài chính quốc tế, cảng trung chuyển quốc tế, các dự án lớn về giao thông, xây dựng cơ sở hạ tầng… Kiều bào sẽ là nguồn lực quan trọng trong hành trình đưa TP HCM vượt lên phía trước, giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước, xứng đáng là thành phố anh hùng - thành phố được vinh dự mang tên Bác kính yêu.