Ngày 17.4, TAND TP.Hà Nội mở phiên tòa xét xử 3 bị cáo Nguyễn Đình Bang (73 tuổi, trú tại Hà Nội), Hoàng Thị Xuân (61 tuổi) và Nguyễn Huy Khang (65 tuổi, trú tại Bắc Giang) cùng về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Vụ án này kéo dài đã 14 năm, bị cáo nhiều lần kêu oan, tòa từng xét xử 4 lần nhưng vẫn chưa thể có phán quyết cuối cùng.
Hoãn vì nhiều người vắng mặt
Tại tòa hôm nay 17.4, theo thông báo của thư ký, 4 luật sư bào chữa cho bị cáo Bang và Khang đều vắng mặt, trong đó một người có đơn đề nghị hoãn. Bị cáo Xuân thì từ chối luật sư bào chữa, cũng không cần cơ quan tố tụng chỉ định người bào chữa. Đại diện bị hại và nhiều người được triệu tập để tham gia phiên tòa cũng không có mặt.
Đáng chú ý, bị cáo Khang đề nghị được thay đổi biện pháp ngăn chặn (bị giam từ năm 2011) sang tại ngoại để đi chữa bệnh. Bị cáo Bang nói vụ án kéo dài đã nhiều năm, việc thiếu các "nhân vật chủ chốt" sẽ không thể làm sáng tỏ, vì vậy, đề nghị tòa hoãn để triệu tập đầy đủ.
Sau khi hội ý nhanh, hội đồng xét xử nhận định việc vắng mặt nhiều người tham gia tố tụng, đặc biệt là luật sư bào chữa cho các bị cáo, sẽ không đảm bảo quyền lợi của bị cáo và những người liên quan. Vì thế, tòa quyết định hoãn xử, thời gian mở lại sẽ thông báo sau.
Riêng với đề nghị của bị cáo Khang, hội đồng xét xử cho hay, tòa đã có lệnh tạm giam đối với bị cáo đến khi kết thúc phiên sơ thẩm, nên không chấp nhận.
Được biết, trước khi phiên tòa mở, bị cáo Nguyễn Đình Bang đã có đơn gửi hội đồng xét xử, nhấn mạnh đến việc vụ án đã kéo dài 14 năm, điều tra bổ sung hàng chục lần, nhưng vẫn chưa thể giải quyết dứt điểm. Bị cáo còn nhận định vụ án có dấu hiệu vi phạm về thủ tục tố tụng hình sự.
Luật sư bào chữa cho bị cáo Bang cũng có đơn, cho rằng nhiều chứng cứ buộc tội còn mâu thuẫn, nhiều nội dung sau khi bị tòa phúc thẩm trả hồ sơ và yêu cầu điều tra lại thì đến nay vẫn sơ sài, chưa đủ căn cứ chứng minh hành vi phạm tội của bị cáo.
Vì thế, luật sư kiến nghị tiếp tục trả hồ sơ điều tra bổ sung, làm rõ bản chất số tiền bị cáo Nguyễn Huy Khang nhận từ ông Thái Khắc Toàn (Phó giám đốc Công ty TNHH thương mại và dịch vụ Huy Phát - gọi tắt là Công ty Huy Phát) là góp vốn hay cho vay; làm rõ căn cứ chứng minh bị cáo Bang giúp sức bị cáo Khang chiếm đoạt số tiền này; đồng thời triệu tập người tư vấn, soạn thảo hợp đồng hợp tác để đối chất, làm rõ bản chất quan hệ giữa bị cáo Khang và ông Toàn là gì…
Từng trả hồ sơ nhiều lần
Theo cáo trạng, năm 2005, Công ty TNHH công nghiệp Trường Sinh (gọi tắt là Công ty Trường Sinh) được thuê 6.338 m2 đất tại Khu công nghiệp An Khánh, khi ấy thuộc tỉnh Hà Tây, nay thuộc Hà Nội.
Quá trình hoạt động, chủ cũ của Công ty Trường Sinh chuyển nhượng 50% diện tích đất thuê cho ông Nguyễn Kim Hải (Giám đốc Công ty ADISCO). Đến năm 2008, chủ cũ công ty tiếp tục chuyển nhượng toàn bộ cổ phần cùng 50% diện tích đất còn lại cho bị cáo Nguyễn Đình Bang và ông Duy Đức Tuấn.
Từ thời điểm này, Công ty Trường Sinh có 2 thành viên góp vốn là bị can Bang và ông Tuấn, trong đó bị can Bang là giám đốc. Quyền sử dụng khu đất 6.338 m2 chia đôi, một nửa của Công ty ADISCO, một nửa của bị cáo Bang và ông Tuấn.
Cũng trong năm 2008, Công ty Trường Sinh được UBND tỉnh Hà Tây giao làm chủ đầu tư thực hiện dự án Khu trung tâm thương mại dịch vụ và nhà ở An Khánh (gọi tắt là dự án An Khánh).
Do tỉnh Hà Tây sáp nhập vào Hà Nội, năm 2009, UBND TP.Hà Nội yêu cầu bổ sung giấy tờ về dự án tại An Khánh, nhưng Công ty Trường Sinh chưa thực hiện. Tuy nhiên, tính đến năm 2011, doanh nghiệp này vẫn chưa thực hiện đầy đủ các thủ tục liên quan.
Viện kiểm sát cáo buộc, bị cáo Bang đã tạo dựng một số văn bản, bao gồm quyết định của Công ty Trường Sinh chuyển nhượng dự án An Khánh cho bị cáo Khang, ủy quyền cho bị cáo Khang chịu trách nhiệm tổ chức triển khai dự án, hợp đồng nguyên tắc chuyển nhượng 100% vốn góp Công ty Trường Sinh…
Sau đó, bị cáo Khang sử dụng các giấy tờ trên, tự giới thiệu là Giám đốc Công ty Trường Sinh, đến gặp ông Thái Khắc Toàn mời góp vốn vào Công ty Trường Sinh và dự án An Khánh.
Thống nhất với nhau, ông Toàn chuyển tiền cho phía bị can Khang, rồi bị can Khang chuyển cho bị can Bang. Nhưng mãi về sau, thấy bị cáo Khang chưa làm thủ tục để Công ty Huy Phát là thành viên góp vốn của Công ty Trường Sinh và tham gia dự án An Khánh, ông Toàn làm đơn tố cáo.
Vào cuộc điều tra, cơ quan tố tụng quy kết bị can Bang và Khang lừa đảo chiếm đoạt 22 tỉ đồng của Công ty Huy Phát.
Các năm 2016 và 2020, tòa sơ thẩm 2 lần xét xử, đều tuyên phạt bị cáo Nguyễn Huy Khang 18 năm tù và bị cáo Nguyễn Đình Bang 16 năm tù, cùng về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Cả hai đều kêu oan.
Bị cáo Bang cho rằng bản chất việc ông Toàn chuyển tiền cho bị cáo Khang là "vay nặng lãi" nhưng hợp thức thành văn bản đầu tư dự án. Bị cáo không biết ông Toàn là ai, cũng không biết giao dịch giữa ông Toàn và bị cáo Khang.
2 bản án sơ thẩm sau đó đều bị tòa phúc thẩm tuyên hủy. Trong đó, bản án phúc thẩm năm 2017 tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm năm 2016, chỉ ra hàng loạt vấn đề quan trọng chưa được làm rõ. Điển hình như ông Toàn có lời khai không thống nhất về các hành vi gian dối tự xưng là Giám đốc Công ty Trường Sinh của Nguyễn Huy Khang; nội dung tố cáo của ông Toàn, các lời khai của ông này mâu thuẫn với nhau và mâu thuẫn với các chứng cứ khác.
Cùng đó là chưa có cơ sở vững chắc để xác định quan hệ giữa ông Toàn và bị cáo Khang là vay nợ cá nhân hay góp vốn đầu tư dự án. Hồ sơ vụ án cũng không có tài liệu nào thể hiện bị cáo Bang cùng bàn bạc, thống nhất ý chí thực hiện hành vi phạm tội…