Những người nhận nội tạng hiến tặng báo cáo rằng sau khi cấy ghép, họ phát triển những ký ức 'mới' cũng như sở thích và thị hiếu của họ đối với nghệ thuật, ẩm thực và âm nhạc thay đổi.
- Chuyên gia bật mí làm những điều nhỏ nhặt này hàng ngày cũng có thể khiến chúng ta hạnh phúc
- Đi tiểu trước khi ra khỏi nhà để "đề phòng" có thực sự cần thiết?
Cấy ghép nội tạng cứu được mạng sống - nhưng, một nghiên cứu gần đây cho thấy, chúng cũng có thể gây ra tác dụng phụ không mong muốn: những thay đổi sâu sắc về tính cách.
Bài báo "Những thay đổi nhân cách liên quan đến cấy ghép nội tạng" được xuất bản trên tạp chí y khoa Transplantology vào tháng 1, thảo luận về việc một số người được cấy ghép đã trải qua những thay đổi lớn và lâu dài trong suy nghĩ, hành động và hành vi của họ như thế nào.
Các nhà nghiên cứu tại Trường Y thuộc Đại học Colorado ở Hoa Kỳ đã bắt đầu điều tra xem liệu những thay đổi về tính cách có xảy ra sau khi bệnh nhân được cấy ghép nội tạng hay không và cụ thể là những loại thay đổi nào mà người nhận ghép tim trải qua và liệu chúng có khác với những người nhận nội tạng khác hay không.
47 người tham gia nghiên cứu – 23 người nhận tim và 24 người nhận nội tạng khác – đã hoàn thành một cuộc khảo sát trực tuyến.
Nó cho thấy 89% số người được cấy ghép đã báo cáo những thay đổi về tính cách sau cuộc phẫu thuật cấy ghép của họ, không có sự khác biệt đáng kể giữa người nhận tim và các cơ quan khác.
Những thay đổi về tính cách mà họ báo cáo liên quan đến những thay đổi trong sở thích về ẩm thực, âm nhạc, nghệ thuật, sự thân mật, hoạt động giải trí và theo đuổi nghề nghiệp.
Một số cá nhân đã trải nghiệm những ký ức "mới", khả năng thích ứng xã hội và tình dục cao hơn, khả năng nhận thức được nâng cao và các sự kiện tâm linh hoặc tôn giáo.
Mặc dù những thay đổi này thường được mô tả là trung tính hoặc có lợi, nhưng cũng có những thay đổi đáng lo ngại, bao gồm mê sảng, trầm cảm, lo lắng, rối loạn tâm thần và rối loạn chức năng tình dục .
Một số người nhận đã chia sẻ tài khoản về những "ký ức" dường như không liên kết với trải nghiệm cá nhân của họ. Những ký ức này thường liên quan đến nhận thức giác quan dường như có liên quan đến người hiến tạng.
Bài báo nêu bật ví dụ này: "Một giáo sư đại học 56 tuổi đã nhận được trái tim của một sĩ quan cảnh sát 34 tuổi, người đã thiệt mạng một cách bi thảm sau khi bị bắn trọng thương vào mặt".
"Sau cuộc cấy ghép, người nhận đã kể lại một trải nghiệm kỳ lạ, nói rằng: 'Vài tuần sau khi nhận được trái tim, tôi bắt đầu có những giấc mơ. Tôi sẽ nhìn thấy một tia sáng chiếu thẳng vào mặt mình và mặt tôi trở nên thật nóng bừng. Nó thực sự đang cháy."
Các lý thuyết để giải thích điều này và những trải nghiệm khác rất đa dạng.
Các lý thuyết tâm lý cho rằng đặc điểm tính cách của người nhận có thể ảnh hưởng đến việc cấy ghép nội tạng. Ví dụ, người ta đề xuất rằng những thay đổi về tính cách có thể xuất phát từ những tưởng tượng của người nhận về người hiến tặng và nội tạng của họ.
Những thay đổi về tính cách cũng có thể là do người nhận sử dụng các cơ chế phòng vệ để đối phó với căng thẳng liên quan đến quá trình cấy ghép.
Các giả thuyết sinh hóa cho rằng ký ức và đặc điểm tính cách của người hiến tặng có thể được lưu trữ trong cơ quan hiến tặng và chuyển sang người nhận.
Ví dụ, các tác giả cho biết dấu vết ký ức hoặc vết tích của những trải nghiệm trong quá khứ – một "engram" - có thể được truyền từ não của người cho sang não của người nhận thông qua các exosome, các cấu trúc nhỏ, giống như túi bắt nguồn từ bên trong một tế bào và chứa một số protein, ADN và ARN của tế bào.
Ý tưởng về việc truyền trí nhớ tế bào giữa người cho và người nhận, chẳng hạn như thông qua bộ nhớ DNA và RNA, đã được đề xuất.
Một cơ chế sinh hóa liên quan đến việc chuyển giao các đặc điểm nhân cách thông qua hệ thống thần kinh trong tim, một hệ thống tế bào thần kinh trong tim sử dụng các chất dẫn truyền thần kinh hóa học để giao tiếp và lưu trữ thông tin, đã được đưa ra tranh luận.
Hệ thống này, còn được gọi là "tim não", được cho là lưu trữ những ký ức có thể được truyền lại cho người nhận trong quá trình phẫu thuật cấy ghép, có khả năng làm thay đổi tính cách của họ.
Một giả thuyết khác liên quan đến trường điện từ của người nhận, cho rằng thông tin tính cách của người hiến có thể được lưu trữ trong trường điện từ của tim người hiến và được truyền đi trong quá trình phẫu thuật, dẫn đến những thay đổi trong tính cách của người nhận.
Lý thuyết này nghe có vẻ kỳ quặc nhưng cơ thể con người là một thực thể điện được cấu tạo hoàn toàn từ các hạt tích điện, bị chi phối bởi các nguyên lý điện từ.
Mitch Liester, một bác sĩ y khoa và là tác giả của bài báo, nói rằng có hai điều về nghiên cứu này khiến ông và các đồng nghiệp ngạc nhiên.
Liester cho biết: "Một tỷ lệ lớn những người được hiến tặng các cơ quan nội tạng không phải là trái tim đã báo cáo những thay đổi về tính cách. Nhiều thay đổi trong số này có thể là kết quả của sự cải thiện sức khỏe thể chất sau phẫu thuật chứ không phải là sự chuyển giao nhân cách từ người hiến tặng sang người nhận".
Ngoài ra Paul Pearsall, một nhà tâm lý học thần kinh cho rằng ký ức hoặc dấu vết của chúng có thể được lưu trữ ở các bộ phận khác nhau của cơ thể. Những bệnh nhân cấy ghép nhạy cảm có thể biểu hiện những thay đổi về tính cách phản ánh trải nghiệm của người hiến tạng.