Tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương khóa IX, Đảng ta khẳng định: "Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua con đường phát triển giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ chính là khâu then chốt để nước ta vượt qua tình trạng nước nghèo và kém phát triển".
Thiếu số lượng lẫn chất lượng
Có thể hiểu một cách đơn giản nguồn nhân lực chất lượng cao chính là đội ngũ người lao động vừa có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao vừa có ý thức lao động, tác phong công nghiệp cũng như có thể lực để có thể đáp ứng tốt những yêu cầu trong môi trường làm việc hiện nay.
Đối với các nhà đầu tư chiến lược, nguồn nhân lực quyết định vấn đề đầu tư cũng như hoạt động của công ty. Ông Gaur Dattatreya, Giám đốc Điều hành Bosch Global Software Technologies Việt Nam, từng khẳng định: "Đối với chúng tôi, nhân tài là trên hết và nhân tài ở đâu thì chúng tôi ở đó".
Ông Kim Huat Ooi, Phó Chủ tịch phụ trách sản xuất, chuỗi cung ứng và vận hành kiêm Tổng Giám đốc Công ty Intel Products Việt Nam, cũng nhìn nhận: "Nguồn nhân lực luôn đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển của công ty".
Trong khi đó, theo thống kê, ở TP HCM, nguồn nhân lực tương đối dồi dào nhưng chưa đạt chất lượng. Nhiều người lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật chưa cao, thiếu ý thức, tác phong công nghiệp.
Những tồn tại và hạn chế về nguồn nhân lực đã cản trở không ít sự phát triển kinh tế của TP HCM, gây ảnh hưởng không nhỏ đến tình hình đầu tư của doanh nghiệp (DN) nước ngoài.
Theo báo cáo của UBND TP HCM, 2 tháng đầu năm 2024, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào thành phố giảm mạnh so với cùng kỳ năm 2023, chỉ thu hút được 195,4 triệu USD (giảm 47%).
Thành phố cũng chấp thuận cho 261 trường hợp nhà đầu tư nước ngoài được góp vốn, mua cổ phần, mua lại phần vốn góp của DN trong nước với vốn góp đăng ký tương đương 119,14 triệu USD, giảm 14,4% về số trường hợp và giảm 40,3% về vốn so với cùng kỳ.
Một số giải pháp cơ bản
Với cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4, sự kết hợp các công nghệ với nhau đã làm mờ đi ranh giới giữa vật lý, kỹ thuật số và sinh học. Điều này đã tác động không nhỏ đến đời sống xã hội, làm biến đổi cách sống, cách làm việc và giao tiếp của toàn nhân loại. Nó thúc đẩy sản xuất, đẩy nhanh quá trình hội nhập, phát triển kinh tế ở nước ta nhưng cũng đặt ra thách thức lớn cho vấn đề phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao.
Để có thể thích ứng và phát triển trong môi trường mới, cũng như đáp ứng được những yêu cầu, đòi hỏi cao của DN nước ngoài, người lao động phải nỗ lực học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ tay nghề, khả năng ngoại ngữ, tin học, thành thạo các kỹ năng mềm, có ý thức và tác phong công nghiệp.
Các cơ sở giáo dục cần quan tâm đổi mới phương pháp dạy học. Bên cạnh việc trang bị cho học sinh, sinh viên những kiến thức lý thuyết thì cần trau dồi kỹ năng thực hành.
Để hợp tác đào tạo quốc tế hiệu quả, các trường của TP HCM phải tìm hiểu và nỗ lực phấn đấu đạt các tiêu chuẩn quốc tế như: AUN-QA (tiêu chuẩn bảo đảm chất lượng của hệ thống các trường đại học ASEAN), HCERES (do hội đồng cấp cao đánh giá và kiểm định chất lượng giáo dục đại học có uy tín ở châu Âu công nhận), ABET, ACBSP, FIBAA...
Do tính khắt khe và yêu cầu cao, quy trình rõ ràng cũng như mang tính ứng dụng cao nên các kiểm định trên là những chứng nhận tốt nhất, được công nhận rộng rãi trên thế giới.
Nó không chỉ khẳng định uy tín đào tạo của các trường trên địa bàn TP HCM, tạo niềm tin cho phụ huynh, sinh viên đăng ký theo học mà còn nâng cao chất lượng cho người học - đáp ứng yêu cầu của các tập đoàn lớn khi đầu tư vào Việt Nam.
Trong bối cảnh quốc tế hóa, toàn cầu hóa như hiện nay, các trường cần nắm bắt thông tin, xu thế mới, phán đoán để tăng cường liên kết đào tạo với DN.
Bên cạnh đó, cần tạo điều kiện để nhà trường và DN mở rộng mối liên kết, trên tinh thần hợp tác đôi bên cùng có lợi, đồng thời phát huy hơn nữa những ưu thế, tiềm năng của mình, hướng đến phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu quốc tế.