"Hiệp định Geneve không chỉ là mốc son lịch sử của dân tộc, mà còn mang ý nghĩa thời đại. Đây là thắng lợi chung của ba nước Đông Dương và nhân dân yêu chuộng hòa bình trên thế giới", Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn nói về ý nghĩa của hiệp định này trong cuộc phỏng vấn được công bố nhân kỷ niệm 70 năm ngày ký kết Hiệp định.
Hiệp định Geneve về đình chỉ chiến sự ở Việt Nam được ký ngày 21/7/1954, sau 75 ngày đàm phán căng thẳng và phức tạp. Đây là lần đầu tiên các quyền dân tộc cơ bản của Việt Nam là độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ được khẳng định trong một điều ước quốc tế, được các nước tham gia Hội nghị Geneve công nhận và tôn trọng.
Cùng với chiến thắng Điện Biên Phủ, Hiệp định Geneve đã chấm dứt hoàn toàn sự đô hộ của chủ nghĩa thực dân cũ kéo dài gần 100 năm ở Việt Nam, mở ra chương mới trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Hiệp định đã cổ vũ mạnh mẽ các dân tộc bị áp bức đứng lên đấu tranh giải phóng dân tộc, mở đầu cho thời kỳ sụp đổ của chủ nghĩa thực dân trên toàn thế giới.
"Hiệp định Geneve là điều ước quốc tế đa phương đầu tiên Việt Nam tham gia đàm phán, ký kết và thực thi, không chỉ khẳng định vị thế quốc gia độc lập và có chủ quyền của Việt Nam trên trường quốc tế, mà còn là dấu mốc quan trọng trong sự phát triển của nền ngoại giao cách mạng Việt Nam", Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn cho hay.
Bộ trưởng nói rằng quá trình đàm phán, ký kết và thực thi Hiệp định Geneve đã trở thành cẩm nang quý báu về trường phái đối ngoại và ngoại giao Việt Nam, được kế thừa, vận dụng sáng tạo và phát triển trong Hiệp định Paris 1973 và công tác đối ngoại hiện nay.
Hiệp định Geneve để lại nhiều bài học về phương pháp và nghệ thuật ngoại giao mang đậm bản sắc ngoại giao Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh, như kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, đoàn kết dân tộc gắn kết với đoàn kết quốc tế để tạo nên "một sức mạnh vô địch".
Trong quá trình đàm phán Hiệp định Geneve, Việt Nam không ngừng mở rộng đoàn kết quốc tế, tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân thế giới cho sự nghiệp đấu tranh chính nghĩa của nhân dân.
Bài học tiếp theo là kiên định mục tiêu, nguyên tắc, song linh hoạt, biến hóa về sách lược theo phương châm "dĩ bất biến, ứng vạn biến". Việt Nam trong quá trình đàm phán, ký kết và thực thi Hiệp định luôn kiên trì nguyên tắc hòa bình, độc lập dân tộc và toàn vẹn lãnh thổ, nhưng vẫn linh hoạt có sách lược phù hợp với tương quan lực lượng, bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực để giành mục tiêu chiến lược.
Bộ trưởng cho rằng bài học tiếp theo là luôn coi trọng nghiên cứu, đánh giá và dự báo tình hình, phải "biết mình", "biết người", "biết thời, biết thế", từ đó "biết tiến - thoái, cương - nhu".
Hiệp định Geneve cũng là bài học về sử dụng đối thoại, đàm phán hòa bình để giải quyết bất đồng, xung đột trong quan hệ quốc tế. "Đây là những bài học còn nguyên giá trị trong bối cảnh thế giới đang biến động phức tạp và khó lường, nhiều xung đột phức tạp đang diễn ra như hiện nay", Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn cho hay.
Vũ Anh